23.09.2019 Views

Inkijkexemplaar ed. 85

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

85

2019 columbustravel.nl

WIN

WIN

FOTOREIS

EEN NIKON

CAMERA

+ CAMERA

DE MOOISTE REIZEN WEG VAN DE MASSA

OKT/NOV

2019

85

IERLAND • MADRID • OEKRAÏNE

DE INHEEMSE CULTUREN VAN PERU, TANZANIA & HONGARIJE

// LOGEREN IN JAPANS DESIGN // DE CLOWNS VAN MYANMAR

Ierland (Zuidwesten) // Madrid // Oekraïne (Hoetsoelland) // 38 grootste reisgeheimen ter wereld

38

GROOTSTE

REISGEHEIMEN

TER WERELD


VOORPRET

THUISKOMEN IN EEN WARM

(bubbel)bad

Hoe lekker is het om na een dag vol nieuwe indrukken terug te keren in je tijdelijke

onderkomen, je sleutels op tafel en kleren op bed te gooien, en jezelf onder te dompelen

in het hete water van een hot tub? Dit zijn de lekkerste buitenbaden voor body en soul.

Je eigen

houtgestookte

Dutchtub

in je achtertuin

Ons horen zeggen dat je maar beter

níét op reis kunt gaan is als een slager horen

zeggen dat je maar beter vegetarisch kunt worden.

Toch maken we een uitzondering. Als jij dit jaar je

vakantie overslaat en het bespaarde geld investeert

in een Dutchtub (een houtgestookte hot tub van

Nederlandse makelij), krijg je er jarenlang een

vakantiegevoel voor terug. De tub heeft een inhoud

van 650 liter en kan worden aangesloten op de

tuinslang. Maximaal vier personen, incl. deksel en

wokpan voor boven het vuur. Ook beschikbaar

zonder houten panelen en als loveseatvariant,

€ 6495, weltevree.eu

nederland

014 015


VOORPRET

VS

Je eigen cowboy tub in de woestijn

Homestead Modern No. 1 — een moderne interpretatie van de traditionele, Amerikaanse

homestead (boerderij) — staat aan de rand van het Californische Pioneertown, een stadje dat in

1946 uit de grond werd gestampt als ‘levende’ filmset. Dat wil zeggen: de huizen werden

daadwerkelijk bewoond en de winkels en saloons daadwerkelijk bezocht. Ook nu er géén westerns

meer worden opgenomen kun je de filmset tot leven zien komen. Neem plaats in de cowboy tub

(een zinken buitenbad in een voormalige wateropslagtank) achter het huis, vouw je armen achter

de rand en laat de omgeving zijn werk doen; scharrelende coyotes, ruisende wind, fonkelende

sterren. Prijs sterk afhankelijk van seizoen, vanaf € 275 voor twee personen,

airbnb.nl, homesteadmodernnumberone.com

frankrijk

Je eigen zwembadje op een sloep

In de categorie unieke reiservaringen: een miniriviercruise aan boord van een

omgebouwde sloep. Deze privécruise (‘Lilas’) tussen Dijon en Saint-Léger-sur-Dheune

staat in het teken van wining & dining. Je meert aan voor bezoekjes aan de beste

wijngaarden en meest legendarische chateaux van de regio, en schuift aan voor

Franse delicatessen, gemaakt door de in-house (of moeten we zeggen in-boat) chef.

De grootste attractie is echter de omgeving, die achter elke sluis en elke bocht weer

anders is, en zich het beste laat waarnemen vanuit het buitenzwembadje aan de

achterzijde van de sloep. Maximaal acht gasten. Kijk voor beschikbaarheid, prijs en

andere minicruises op belmond.com

016

017


WELKOM IN

Hoetsoelland

Het trotse volk van de Hoetsoelen is reden

genoeg om naar het Wilde Westen van Oekraïne

af te reizen. Maar een uitnodiging voor een

Hoetsoel huwelijk maakt het feest compleet.

SCHRIJVER GEERT JAN HAHN FOTOGRAAF STIJN HOEKSTRA

024 025


HOETSOELLAND - OEKRAÏNE

Hoe de Hoetsoelen

huwen

Op de linkerpagina

De laatste details

van het traditionele

bruiloftskleed van Anya

worden in orde gemaakt.

Dit deel van de Hoetsoel

huwelijksceremonie

heet de Blagoslovennia;

de ouders van de bruid

geven haar hun zegen

terwijl gasten haar haar

kammen. Op schoot heeft

Anya een rond brood, de

Kalach. Gemaakt in het

huis van de bruid door

zeven zingende vrouwen,

op de avond vóór de

huwelijksvoltrekking.

Uiteindelijk wordt het

brood verspreid onder

alle gasten, nadat het

bruidspaar de toplaag

heeft gedeeld.

Bruidegom Andriy is

vandaag de Koning van

Kosmatsj. Omringd door

zijn vrienden en andere

mannen uit het dorp

rijdt hij drie rondes te

paard door Kosmatsj, om

vervolgens bij de kerk

aan te komen waar hij zijn

aanstaande ontmoet.

Op deze pagina

Een van de bruidsmeisjes

van Anya. De kleurencombinatie

van haar

kostuum is typerend voor

Kosmatsj. De Hoetsoel

motieven, de kousen en

de rijk gedecoreerde

kroon maken haar outfit

compleet.

028 029


HOETSOELLAND - OEKRAÏNE

Gespannen kijkt ze door het raam. Ze weet

heel goed dat het nog even duurt, dat ze

elkaar niet hier, maar bij de kerk pas voor

het eerst zullen zien. Maar toch, je weet

maar nooit. Zeker is dat hij te paard komt. Haar prins.

Een jaar geleden had Anya niet gedacht dat vandaag

haar trouwdag zou zijn. Eén van haar trouw dagen,

beter gezegd, want in de Hoetsoel cultuur mogen

zowel bruid als bruidegom bepalen hoe het huwelijk

vol trokken wordt: traditioneel of niet- traditioneel.

En als die wensen niet overeenkomen, dan volgen er

gewoon twee bruiloften. Een eerlijkere manier om een

verbintenis voor het leven aan te gaan is er niet.

Het is Andriy trouwens, haar prins, die de traditionele

huwelijksvoltrekking wenst. Alles erop en eraan.

Hoetsoel kleding. Hoetsoel muziek. Hoetsoel entree.

Zijn schoonvader Tanasii vindt het nu al prachtig. ‘Het

is geweldig, ik ben ongelooflijk trots,’ zegt hij, terwijl

hij zijn vrouw Natalya nog maar een keer rondzwiert

voor een dansje.

Dit weekend zal het halve dorp uitlopen voor deze

bruiloft, met ook de gasten in vol ornaat. De dorpen in

Hoetsoelland, in het zuidwesten van Oekraïne, hebben

ieder hun eigen ‘stammenkleur’. Hier in Kosmatsj zien

we een felle oranjerode tint gecombineerd met wit,

vol met karakteristieke Hoetsoel motieven. Kousen,

hoeden, sjaals.

Anya kijkt nog steeds uit het raam. Haar rechterhand

houdt ze tegen haar buik. De reden dat ze vandaag

én volgende week trouwen, heeft te maken met

het nieuwe leven dat zij met zich meedraagt. Zelf is ze

pas 19 jaar, en studeert ze pedagogiek. Een opleiding

die ze graag af zou maken, zodat ze les kan geven op

een school in Kosmatsj. Of misschien wel in een grote

stad, zoals Kolomyja of Ivano-Frankivsk. Maar nu is

ze zwanger. Van haar prins, dat wel, maar de dingen

des levens gaan niet in de volgorde zoals ze die aanvankelijk

gepland had. Bovendien werkt haar prins de

helft van het jaar in buurland Polen, net als haar vader

en vele anderen. Ze waren geld aan het sparen voor

de toekomst. Niet voor nu.

In de voortuin werken familie en vrienden hard

aan het versieren van de auto’s. Vanwege haar

zwangerschap mag Anya niet zelf te paard naar de

kerk, iets wat normaal aan bruidegom én bruid is

voorbehouden. En dus zijn de mooiste auto’s van stal

gehaald, worden ze nog maar eens extra gewassen op

deze druilerige zaterdag en opgedirkt met bloemstukken

en kentekens vol huwelijksteksten. Nog

even, dan gaat er gedanst worden, wordt het brood

gebroken en geven Tanasii en Natalya haar hun zegen.

Hoeveel ze van deze dag vol indrukken uiteindelijk

onthoudt, weet ze niet. Gelukkig staan vriendinnen

Het leven van alledag

Karakteristieke hooibergen,

hier aan de rand van het

lint dorp Kosmatsj, dragen

bij aan het romantische

beeld van het heuvelachtige

platte land rond de Karpaten.

Ze dienen niet als vogelverschrikker,

maar om

het hooi op de stok te

laten drogen.

De Dominicanenkerk in Lviv.

Het westen van Oekraïne

is (voornamelijk Grieks-)

katholiek, de rest van

het land orthodox.

Lelitka is een winkeltje in

de Virmenska-straat in

Lviv, met onder andere

benodigdheden voor

traditioneel borduurwerk.

Lelitka betekent ‘kleine lelie’;

tevens een accessoire voor

de Hoetsoel bruidsjurk.

Hannah Lindjoek (1949)

beheerst de Hoetsoel

eierschrijfkunst als geen

ander. In de Sovjettijd

hield Hannah deze kunst

ondergronds in stand.

In Kosmatsj domineren

de gele en oranjerode

kleuren, waarmee ze

zich onderscheiden van

omliggende dorpen.

klaar met de smartphone, om het hele gebeuren vast

te leggen op Instagram. Sociale media blazen oude

culturen nieuw leven in. Dan stapt ze weg bij het raam.

Dans als een Wilde Hoetsoel

Anya was vier jaar toen de schijnwerpers niet op

haar, maar op haar hele cultuur gericht stonden. De

Hoetsoel cultuur kreeg een podium in Turkije, waar

de Oekraïense zangeres Roeslana optrad. Dochter

van een Hoetsoel herder. Met een spectaculaire uitvergroting

van de tradities en folklore won ze het

Eurovisie Songfestival van 2004. Aan het begin van

haar optreden werd geblazen op de trembita, een van

de langste instrumenten ter wereld, en in combinatie

met moderne beats werd de voorstelling van Roeslana

een winnend staaltje etnopop.

Hoetsoelen dansen lang niet zo wild als Roeslana

de wereld deed geloven; veel kijkers hadden in eerste

instantie het idee dat krankzinnige stammen uit het

hoge noorden hun intrede deden op het wereldtoneel.

Alle aandacht en natuurlijk de eindzege gaf Roeslana

wel de kans om haar verhaal te doen. Het verhaal van

het volk van haar vader, waar twee versies van rondgaan.

Hoetsoelen zouden arme boeren zijn geweest

aan de oostkant van het enorme Kievse Rijk, die in de

dertiende eeuw vluchtten voor de Mongoolse horden.

Om zich uiteindelijk veilig te wanen in de Karpaten.

Volgens een andere overlevering waren de Hoetsoelen

geen boeren, maar een ongedurig bergvolk dat

eeuwen geleden vanuit Azië aan een zwerftocht

begon. In Mongolië, misschien wel India, getuige

de vermoedelijke elementen van Sanskriet in het

Hoetsoel dialect. Zo zou Kosmatsj in het Sanskriet

‘Huis van het Zonlicht’ betekenen.

Hoe dan ook was er kruisbestuiving en hoe dan

ook streken de Hoetsoelen een paar eeuwen geleden

neer in het westen van Oekraïne, in de uitlopers van

de Karpaten. Ze pasten zich aan, integreerden en

gingen volledig op in de gemeenschap van Galicië,

zoals de oostelijke regio van huidig Polen en het

westelijke gebied van Oekraïne samen worden

genoemd. Ze spreken tegenwoordig Oekraïens, zij het

met hoorbaar afwijkend dialect, en hebben zelfs een

sterk nationalistisch gevoel. ‘Wij zijn Hoetsoel én

Oekraïner,’ zegt onze gids Volodymyr, zélf ook kind

van Hoetsoelen.

Volgens de statistieken zijn ze nog met ruim

twintigduizend, verspreid over nog geen dertig

dorpen (en acht nederzettingen net over de grens in

Roemenië) en ruim vierduizend vierkante kilometer.

Al geven veel meer mensen dan die twintigduizend

aan half- Hoetsoel te zijn of Hoetsoel wortels te

hebben. Dat zeggen ze met een bepaalde trotsheid en

030

031


VOORPRET | HOETSOELLAND - OEKRAÏNE

Hoetsoelland? Wáár is Columbus Travel nou precies geweest?

We snappen de verwarring. Op de kaart vind je hooguit het

Nationale Park Hoetsoelsjtsjina. Hoetsoelland is een moderne

aanduiding, zonder al te strakke grenzen. De steden en

gemeenschappen van de Hoetsoelen, voormalige nomaden zich

uiteindelijk in het westen van Oekraïne vestigden, bevinden zich

in het Oekraïens-Roemeense grensgebied rond de Karpaten.

Een fantastische regio vol kerken, houten huisjes en afgedankte

doch onverwoestbare Lada’s waarmee je over wegen vol gaten

dendert. Maar omdat wij ook Lviv van harte kunnen aanbevelen,

SLOWAKIJE

HONGARIJE

POLEN

IN HET LAND VAN DE HOETSOELEN

-VERDWIJN TIEN DAGEN LANG IN DE OEKRAÏENSE KARPATEN-

Karpaten

ROEMENIË

OEKRAÏNE

7 8

Lviv

OEKRAÏNE

10 Jaremtsje

Kosmatsj 1 4 9

6 Kosiv

Vorochta 2 Kostrycha

Tomnatyk 5 Verchovyna

Pip Ivan Chornohora 2

aanbevolen activiteiten en slaapplekken internationaal vliegveld park

de stad waar je waarschijnlijk op vliegt, zijn we feitelijk ook buiten

de Karpaten geweest. Dat deel van Oekraïne heet dan weer

Oost-Galicië, om de geografische chaos nog groter te maken.

Weet je, wat maakt het uit hoe het heet? Volg gewoon onze route!

Start in Lviv, dé onontdekte parel van Centraal-Europa, waar je

je laaft aan Weense koffie en Armeense sjasjliek. Ervaar daarna

het Sovjetverleden aan de grens met Roemenië, de eigenzinnige

Hoetsoel cultuur in Kosmatsj en de schone berglucht in de

Karpaten, de waterscheiding tussen de Oostzee en Zwarte Zee. En

dat op nog geen 1400 km van Nederland. Chodimo! Laten we gaan!

3 RLS Pamir

MOLDAVIË

GRATIS ONLINE KAART • ZET DE HOTSPOTS VAN DE REPORTAGE OP JE TELEFOON!

GA NAAR COLUMBUSTRAVEL.NL/KAART/HOEHOE OF SCAN DE QR-CODE.

POLEN

ROEMENIË

Zwarte Zee

OEKRAÏNE

0 m 35 km 70 km

3

1 HUW EEN HOETSOEL Eigenlijk is het vrij

simpel. Zorg ervoor dat je op zaterdag in

Kosmatsj bent, en de kans is aannemelijk dat

je een traditioneel Hoetsoel huwelijk kunt

bijwonen. De kerkdienst is openbaar en de

aankomst te paard bijzonder. Informeer jezelf

door iets eerder naar Kosmatsj af te reizen of

laat je gids of hoteleigenaar even bellen. Wil je

weten of je überhaupt in een Hoetsoel dorp

bent? Check de lijst green-ukraine.com/

index-of-hutsul-towns-and-villages

2 BEKLIM DE KARPATEN Je kunt natuurlijk

de hoogste berg van Oekraïne beklimmen.

Maar Hoverla (2062 m) is al tamelijk onder de

voet gelopen. Wij kiezen dan voor Pip Ivan

Chornohora (Witte Olifant, want in de winter

volledig bedekt met sneeuw). 31 meter lager

dan Hoverla, maar evengoed een fysieke

uitdaging. Op de bergtop vind je het hoogstgelegen

gebouw van Oekraïne: een voormalig

Pools observatorium, daterend nog van voor

de Tweede Wereldoorlog. Start vanuit

Dzembronja (of Sjibene), waar je na een kleine

twintig kilometer langs watervallen, valleien

en Hoetsoel herders weer terugkeert. Voor

een toffe panorama en een iets minder zware

wandeling kun je ook als dagtocht de berg

Kostrycha oplopen; vanuit daar zie je de hele

bergketen, inclusief Hoverla. Start vanaf de

Kryvopilsky-pas, tussen de dorpen Vorochta

en Verchovyna. Voor een totale off-thebeaten-track

ervaring kunnen we je Operatie

Marmarosy aanraden, met de bergtop

Pip Ivan Marmarosy (1936 m). Vijf dagen

trekken door vaak onbezochte delen van de

Oekraïense Karpaten. Je trekt langs de grens

met Roemenië, waardoor je zo nu en dan

grenswachters treft. Het uitzicht op Pip Ivan

en het observatorium is indrukwekkend.

Neem wel zelf eten en kampeermateriaal mee

— of vraag deze aan via reisorganisatie Active

Ukraine. Richtprijs: € 400 p.p. (min. 4 pers.),

6x

oekraïne

WEG VAN DE MASSA

inclusief twee transportdagen vanuit Lviv.

Raften, skiën en sneeuwschoenwandelen

afhankelijk van het seizoen mogelijk. Altijd

met Engelstalige gidsen, activeukraine.com

3 BIG BROTHER IS WATCHING U-KRAINE

Informatie is er nauwelijks, indrukwekkend

is het zeker. RLS Pamir, het supergeheime

militaire waarschuwingsstation van de Sovjet-

Unie, langs de Oekraïens-Roemeense grens.

Op de top van de berg Tomnatoek (1565 m)

word je ineens geconfronteerd met vijf

gigagrote witte koepels, die dienen om

weersinvloeden tegen te gaan. In de koepels

zelf zie je nog oude antennes en radioapparatuur

om NAVO-signalen op te vangen.

Ook staan er oude barakken. Wat ooit een

bewust vergeten plek was, is nu vooral een

verlaten maar publiek toegankelijke plek,

waar slechts een handjevol mensen per dag

komt. Onterecht. Het uitzicht is fantastisch,

de koepels bijzonder en het nabijgelegen

bergdorp Sjepit is schattig. In veel gevallen

raden we af om zelf te rijden en áán om een

krachtige wagen te nemen. Een driedaagse

tocht vanuit Verchovyna met gids en chauffeur

kost zo’n € 200 p.p. (min 4 pers), inclusief

2 overnachtingen in chalet aan de voet van de

Tomnatoek, activeukraine.com

4 BLAAS DE TREMBITA

Er zijn nog maar een paar instrumentenmakers

in de Karpaten die op authentieke

wijze de trembita, cimbaal, dubeltivka en

andere Hoetsoel instrumenten kunnen

produceren en bespelen. Bij instrumentenmaker

Bogdan Kostjoek kun je zelf op een

alpenhoorn toeteren of de dubbelfluit blazen.

Een masterclass bij deze ultramuzikale man

7 ONTDEK HET

FLORENCE VAN

HET OOSTEN

Lviv. Het ‘Florence

van het Oosten’ (dixit

Pieter Waterdrinker)

DE GEBAANDE PADEN

MET LOCALS • BESTE TIMING • KORTE WACHTTIJD

MAAR DAN

À LA

Columbus

verdient een uitgebreide culinaire en

historische tour. Als je zin hebt, vul je hem op

onze manier in:

Culinair Lviv Koffie (Turks, Weens en talloze

andere varianten) haal of drink je bij Pid

Syniojoe Pljasjkojoe in de Roeska-steeg, het

Viennese Coffee House aan het Vrijheidsplein

bij Svit Kavy (Zoete Koffie), Virmenka of

Alternativa Kava (Alternatieve Koffie, een

houten hut vijf minuten buiten het centrum).

Lunchen als een Oekraïner, dat doe je toch

echt bij Poezata Chata: de Vreetschuur.

Gezonde, Oekraïense fastfood op z’n best en

voor een prikkie. Dineren buiten de gebaande

paden doe je bij Kavkaz (Kaukasus),

Restaurant Amadeus, of het partizanenrestaurant

Kryivka (Kelder, wachtwoord

‘Hero-jem Sla-va).

Fotogeniek Lviv Pak de tram naar het

Habsburgse treinstation. Ga dan struinen, en

zie de stad steeds mooier worden. Langs de

Oost-Europese markt, tegenover het beeld

van koning Danylo. Het voormalige casino,

met een fantastische eikenhouten trap.

De oude Joodse buurt Pidzamtsje. De

Instagram waardige binnenplaatsen in de

Armeense buurt. De slingerende Pekarska

(bakkers)straat vol Habsburgse architectuur.

De Tuin van het Vergeten Speelgoed, een

verborgen plein vol met knuffels en speelgoed

dat inmiddels tot een openluchtmuseum

is uitgegroeid. En de Tuin van de USSR, met

allerlei memorabilia uit de Sovjettijd, door de

huidige buurtbewoners als teken van protest,

onderdrukking en afschuw uitgestald. Zo heb

je een tourist trap-loze (en gratis!) topdag.

kost zo’n € 10, ook geschikt voor groepen.

Bogdan bereik je op tel. +380979615504.

5 HIKE NAAR DE HERDERS

In de heuvels nabij Verchovyna leven

geïsoleerde Hoetsoel herders. Hun traditionele

levensstijl kun je bij het ochtendgloren

aanschouwen. Wie weet ben je nog van nut

voor een paar klusjes. Een dagtocht vanuit

Verchovyna met gids gaat vanaf € 50 p.p., via

activeukraine.com

6 ZOEK VERKOELING

‘Hoek’ is het Oekraïense woord voor waterval.

In Kosiv heb je een spectaculaire rotsformatie

met verschillende hoeks, waar locals al sinds

de jaren dertig graag komen. Van boven heb

je panoramisch zicht. Een andere optie voor

verkoeling is de Hoetsoel Jacuzzi (zie de Team

Columbus-pagina voorin deze editie).

044 045


REISGEHEIMEN

Eye of

the tiger

Tijgers zoeken in Bhutan

Foto: Emmanuel Rondeau / WWF-UK

Wat een plaatje hè? Deze Bengaalse tijger is een van de ongeveer honderd wilde tijgers in

het Aziatische bergstaatje Bhutan. De kans om er daadwerkelijk een te zien is vrijwel nihil.

Bengaalse tijgers zijn schuw en leven op vrijwel ondoordringbare plekken. In tegenstelling

tot buurland India wordt het tijgertoerisme in Bhutan niet gestimuleerd. Fotojournalist en

filmmaker Emmanuel Rondeau wist dit exemplaar, samen met Bhutanese rangers, pas na

een maand vast te leggen met behulp van een cameraval. Hun doorzettingsvermogen

betaalde zich uit. Met deze foto, genomen op liefst 3500 meter hoogte, wist het team

— in opdracht van het WWF — het belang van wildlifecorridors aan te tonen (stroken land die

beschermde gebieden met elkaar verbinden) en de overheid tot actie te dwingen. Zo zie je

maar weer; natuurbescherming vergt moed, toewijding en een engelengeduld. Zien hoe

Emmanuel en de rangers reageerden toen ze eindelijk ‘beet’ hadden? Bekijk de video-opname

op youtu.be/fx2s6fPOEI4. Ga voor meer informatie naar wwf.org.uk/missiontiger

078 079


REISGEHEIMEN

Loch Ness

Het Schotse meer Loch Ness is zo diep (230 m) dat het alle meren in

Engeland en Wales kan voeden. Geen wonder dat het monster van Loch Ness

zich maar zelden laat zien. De mythe kent zijn oorsprong in de zevende eeuw.

Toch duurde het tot 1934, toen de Daily Mail een korrelige zwart-witfoto

publiceerde van zijn hoofd en nek, voordat ‘Nessie’ wereld faam verwierf.

Het meer behoort nog altijd tot de populairste attracties van Schotland.

Toerboten varen af en aan. Voor het mooiste uitzicht op de loch wijk je echter

af van de oever, en zoek je de hoogte op. Aan de relatief rustige zuidzijde

liggen de serene Farigaig Woods. Vanaf de parkeerplaats aan de rand van

het dorpje Inverfarigaig loopt een aantal paden omhoog. Ga er op zoek naar

lochans (kleine meertjes), de over blijfselen van een eeuwenoud fort en de

beste doorkijkjes op Loch Ness. Wie weet; misschien vang jij van dit hogere

perspectief dan tóch nog een glimp op van Nessie, visitinvernesslochness.com

>> De verloren stad Z

In lang vervlogen tijden moet er in de jungle van de Braziliaanse

deelstaat Mato Grosso een stad hebben gelegen die zijn weerga

niet kende: Z. Door de eeuwen heen gingen tal van avonturiers

tevergeefs op zoek naar deze verloren stad. Zo ook de Britse

ontdekkingsreiziger Percy Fawcett (1867-1925). Fawcett ging op

meerdere expedities en verdween uiteindelijk spoorloos in de jungle.

De Amerikaanse bestsellerauteur David Grann trad, gewapend met

diens originele dagboeken, in zijn voetsporen. Na een aantal

loodzware expeditieweken zonder concrete aanwijzingen over

Fawcetts dood en de locatie van Z zagen Grann en zijn team zich

helaas genoodzaakt om de tocht te staken. Al stuitte het gezelschap

wél pardoes op een Kuikuru-dorp. De Kuikuru zijn waarschijnlijk de

afstammelingen van de oorspronkelijke bewoners van Kuhikugu,

een Amazonecomplex dat aan het begin van deze eeuw werd

blootgelegd en dat volgens experts weleens de inspiratie voor Z

zou kunnen zijn. Granns boek De verloren stad Z is te koop in diverse

­(online) boekhandels. De verfilming verscheen in 2016. Pantanal

Tours biedt diverse trips aan in Mato Grosso, pantanaltrekking.com

- Piramiden -

De piramiden van Gizeh behoren tot

de oudste menselijke bouwwerken.

Men geloofde dat de farao’s in het hiernamaals

voortleefden als goden. Hun

piramide vormige graftombes werden dan

ook tot de nok toe gevuld met voedsel,

wapens en kunstvoorwerpen. Het was

gebruikelijk om de zijkanten van de piramiden

glad te strijken met goud en kalksteen.

Hoewel het toerisme in Egypte de afgelopen

jaren een flinke klap kreeg te verduren,

behoort het Gizehcomplex nog steeds tot

de populairste trekpleisters van het land.

Voor een authentiekere ervaring, weg van

de meutes, richt jij je vizier op de net

geopende knikpiramide van Snofroe.

Deze piramide is te herkennen aan zijn knik

(een kleinere hoek) en was de eerste ‘echte’

piramide van het land. De onorthodoxe

knik werd veroorzaakt door instabiliteit

gedurende de bouw. Voor het eerst sinds

1965 is de piramide weer geopend voor

het publiek, vanaf € 25 voor een halve

dagtrip vanuit Caïro, sharm-club.com

FIRST NATIONS // Onlangs waren wij bij de voorpremière van The Whale and the Raven,

een bijzonder mooie natuurdocumentaire die zich afspeelt voor de ongerepte kust van het

Canadese British Columbia. Enkele personages maken deel uit van de Gitga’ata-gemeenschap

(First Nations). De Gitga’ata zijn, net als de dertien andere groepen in het gebied, nauw verbonden

met de natuur en houden er vele mythes en legendes op na. De raaf en de orka hebben de

status van halfgod. Gaat het zien! facebook.com/thewhaleandtheravenfilm

Karonkasteel

Toen een lokale landeigenaar

in 2012 op een bergplateau

in de buurt van het Tadzjikistaanse

stadje Kalai Khumb

de overblijfselen van een

gebouw aantrof, had hij geen

idee van de significantie ervan.

Het Karonkasteel, zo blijkt na

zeven jaar aan opgravingen, is

liefst honderd hectare groot,

en wordt al het Machu Picchu

van Centraal-Azië genoemd.

Paaseiland

Zie pagina 4

Nazcalijnen

Zie pagina 6

EL MIRADOR De Maya’s waren hun — en eigenlijk ook onze — tijd ver vooruit. Ze wendden

zich tot de sterren om te bepalen of er geoogst kon worden, voedden zich met een proteïnerijk

dieet en superfoods, pasten complexe geneeswijzen toe, maakten gebruik van revitaliserende

sauna’s en zweetbaden, en vormden hechte sociale groepen. Ook in bouwkundig opzicht

stonden de Maya’s hun mannetje. Verspreid door Meso-Amerika (het gebied van Centraal-Mexico

tot Nicaragua) liggen nog vele duizenden in de vergetelheid geraakte Maya-overblijfselen.

De bakermat en tevens grootste stad van het Mayarijk is El Mirador, in het Maya-biosfeerreservaat

in Noord-Guatemala. Ook jij kunt deze overwoekerde metropool, die slechts een

fractie van het aantal toeristen aan bekende Mayacomplexen als Tikal en Chichen Itzá

ontvangt, bezoeken. Meerdaagse wandelexpeditie vanaf € 232 p.p., turismocooperativacarmelita.com.

Lees ook onze reportage over El Mirador in editie 82, columbustravel.nl/shop

088

089


MADRID

El barrio

cool

HOE DE GRAUWE MADRILEENSE WIJK LAVAPIÉS EEN MUST-SEE WERD

De internationale reismedia roemen het Madrileense Lavapiés

als een van de hipste plekken ter wereld. Toch is de wijk geen

allemansvriend, getuige ook de webrecensies van verbouwereerde

reizigers: ‘Er is niets te zien hier, behalve wat aardige mensen in de

bar.’ We schakelen Nederlandse buurtbewoner Twan van Lieshout

in om ons een dagje lang naar de verborgen pareltjes te leiden

waar het tegendraadse hart van Madrid klopt.

SCHRIJVER TWAN VAN LIESHOUT

102 103


ONTMOET

DE JIMMY

NELSON

FOUNDATION

EN DE GEZICHTEN

ERACHTER

Ongeveer een jaar na ons interview met Jimmy Nelson zijn

we terug in zijn kantoor. Niet voor Jimmy zelf dit keer, maar

voor Kieke van Maarschalkerwaart en Gretel Sánchez,

de drijvende krachten achter de Jimmy Nelson Foundation.

Deze nieuwe stichting stuurt vrijwilligers op reis om

inheemse culturen te documenteren. Er vonden al reizen

plaats naar de Csikós in Hongarije, Hadzabe in Tanzania en

Quechua in Peru. ‘Door inheemse culturen een gezicht te

geven, hopen we ze voor de toekomst te behouden.’

058


ONTMOET

KIEKE

GRETEL

Kieke (40) is projectmanager voor de

Jimmy Nelson Foundation. Ze zet projectreizen

uit en gaat zelf mee als teamleider.

Ze is ook nog eens reservecameravrouw en

ging al eens met Jimmy mee naar Siberië.

Naast haar functie bij de stichting runt ze

haar eigen bedrijf in de reisbranche, Stamp

Travel Support. Volg haar persoonlijke

avonturen op travelsoap.nl

Gretel (28) is policy and communications

officer. Ze is verantwoordelijk voor de

communicatie, public relations en partnerships

van de Jimmy Nelson Foundation.

Deze geboren en getogen Venezolaanse

studeerde af in Caïro en belandde via een

omweg bij de Jimmy Nelson Foundation.

Voor de mensen die de stichting nog niet kennen; wat is het

ultieme doel?

‘Culturen zullen altijd onderhevig blijven aan veranderingen, dus het

is niet dat we denken: mensen mógen niet veranderen. Wij lopen

immers ook niet meer op klompen. Maar we weten wel van onze

tradities af. Wij vinden het dan ook belangrijk dat inheemse culturen

en tradities worden vastgelegd, voordat ze opgaan in de dominante

cultuur en langzaam verdwijnen. Onze missie ligt in het verlengde van

Jimmy’s werk — hij kan het immers niet alleen — en is tweeledig.

Enerzijds proberen we binnen lokale gemeenschappen een gevoel

van culturele trots aan te wakkeren. Anderzijds proberen we wereldwijd

bewustzijn te creëren door mensen via social media en onze

website in contact te laten komen met inheemse volkeren. Het langetermijndoel

is dat we, door inheemse volkeren en hun gebruiken te

documenteren, een uitgebreide online bibliotheek van culturele trots

aanleggen. Dit doen we door vrijwilligersprojecten op touw te zetten.

Een aantal keer per jaar reizen we met een kleine groep vrijwilligers

naar alle uithoeken van de wereld om, door de ogen van de locals,

festivals, bijeenkomsten, bijzondere beroepen en andere gebruiken

die er straks misschien niet meer zijn, te documenteren. Op onze

website vind je een wereldkaart met de locaties van de projecten. Als

je op de locaties klikt krijg je informatie, foto’s, video’s en interviews

te zien. We hopen dat dit een publiek platform zal worden, zodat uiteindelijk

ook andere reizigers hun materiaal kunnen delen. Daarnaast

zijn we bezig om een lesprogramma beschikbaar te maken voor leerkrachten.

Zo kan de hele klas mee op wereldreis. Het programma

maakt gebruik van 360 gradentechnologie, waardoor jongeren al

spelenderwijs in aanraking komen met andere culturen. Het geld dat

nodig is voor deze projecten komt voort uit de verkoop van Jimmy’s

boeken en prints, maar ook uit de opbrengsten van lezingen. Hopelijk

wordt dit nog aangevuld door donateurs.’

Hoe gaan jullie deze doelen bewerkstelligen?

‘Wat wij proberen te doen met de stichting is samen te vatten in drie

pijlers: documentatie, educatie en wederkerigheid. Stap één is dat we

laten zien wat er is. We documenteren culturen die aan verandering

onderhevig zijn en tradities die verloren kunnen gaan. Vervolgens

060

061

Vandaag is blauw

Csikós (paardenhoeders)

als Adam dragen typisch

blauwe kostuums.

Foto: Jeroen Cox

Links

Kieke en Gretel

van de Jimmy

Nelson Foundation.

Foto: Jimmy Nelson

Vorige pagina’s

Kiekeboe! Een groepje

Quechua op het Inti

Raymi-festival in Peru.


ééN MET

ierland

‘Een betere wereld begint bij jezelf’ was een slogan die ik veel

meekreeg in de jaren negentig. Ik kwam erachter dat dit in het zuidwesten

van Ierland, waar je elke dag in nauw contact bent met de elementen,

nét wat gemakkelijker gaat. Je vóélt het, diep in je hart.

SCHRIJVER & FOTOGRAAF LOUISE TEN HAVE

120 121


ZUIDWESTKUST - IERLAND

dat nog heel erg leeft. Tijdens mijn verblijf bij

Frits merk ik sowieso dat de Ierse historie op

veel plekken in het uitgestrekte landschap nog

voelbaar, tastbaar is. Ik word meegezogen naar

tijden die vaak moeilijk zijn geweest. Zoals de

achthonderd jaar lange Engelse overheersing,

die leidde tot de Ierse volksopstand tijdens Pasen

in 1916 en Ierse zelfstandigheid in 1921. De

hongers nood van 1845-50 ontstond door mislukte

aardappeloogsten. Engelse landeigenaren, die

belasting moesten betalen over Ieren die op hun

land woonden, buitten alle ellende ook nog eens

uit. Ze joegen boeren weg als ze hun pacht niet

meer konden opbrengen. Tijdens de Great Famine

kwamen minstens een miljoen Ieren om en

ontsnapten twee miljoen land genoten naar met

name de VS. Woningen van Ieren die de pacht

niet langer konden betalen werden door de

Engelse autoriteiten afgebrand. Her en der staan

hun stenen ruïnes als fotogenieke stille getuigen

in het Ierse landschap. Zo maken we een

prachtige wandeling naar een verborgen dorpje

uit de tijd van de Great Famine, vanuit een bijzondere

vallei dicht bij het Glengarriff Nature

Reserve. Een smal pad, langs rododendrons en

bloeiende fuchsia’s, over rotsen en langs bergstroompjes,

leidt ons naar ruïnes die sinds 1850

bijna volledig overwoekerd zijn door de natuur.

Ierland, besef ik, is in korte tijd al onder mijn

huid gekropen. Wat me diep raakt, is het besef

dat de Ieren leven met de menselijke maat, en

dat voel je. Het menselijke wordt verkozen boven

willekeurige regels die vaak ten koste gaan van

alles. Bewijs dat de Ieren nog steeds een

bepaalde wijsheid bezitten. Misschien komt dit

wel door de wijsheid van de Keltische druïden

die hier ooit leefden, spirituele wijze mannen

met een levenswijze en -visie die misschien wel

het best te vergelijken is met die van de Boeddha.

In de praktijk uit deze wijsheid zich bijvoorbeeld

in hoe de parkeerwacht van het plaatsje

Schull zich gedraagt. Gele lijnen aan de kant van

de weg geven in de hoofdstraat aan dat je er niet

mag parkeren, en op drukke dagen in de zomer

staan er nog extra gele pionnen én een politieagent.

Als je er toch parkeert, komt een agent en

zegt vriendelijk dat je er niet mag staan. Als je

Geluksvogel

Als je de tweelingeilanden

Skellig Michael en Little

Skellig bezoekt, doe dat

dan in juni of juli, zoals wij.

Er broeden dan duizenden

papegaaiduikers.

dan antwoordt dat je alleen even een klein

boodschapje wil doen, dan zegt hij, ‘Ja hoor, dat

is prima. Tien minuten, een mens moet toch ook

een boodschap kunnen doen.’

Frits beaamt het: ‘Achthonderd jaar Engelse

onderdrukking hebben de menselijke maat niet

kunnen uitbannen.’ Hij vertelt ook dat er in de

taakbeschrijving van de postbode op het platteland

staat dat hij behalve post bezorgen ook al

zijn geadresseerden minimaal één keer per week

hoort te ontmoeten. Zo ziet hij hoe het met iedereen

gaat, kan hij een praatje maken en kijken of

iemand nog iets nodig heeft. Zodat hij eventueel

een boodschapje kan halen. ‘De Ieren zijn niet

geïnteresseerd,’ zegt Frits, ‘ze zijn begáán.’ Wauw,

wat mooi!

Verweven in eenheid

Na mijn dagen bij Frits haal ik reisgenoot Sylvia

op van het vliegveld, om samen de zuidwestelijke

schiereilanden verder te verkennen. Tekenen dat

het verleden verweven is met het landschap zijn

overal: ruïnes van kastelen, stenen bijenkorfhuizen,

steencirkels, Keltische kruizen. Waar je

ook kijkt, er is wat te zien. Maar het is meer dan

zien, we vóélen de historie. Het voelt alsof alle

gebeurtenissen die hier ooit plaats hebben

gevonden voorgoed bewaard zijn gebleven, dicht

verweven met het land. Dat geeft een extra

dimensie aan reizen in Ierland.

Een van onze roadtrips voert vanuit schiereiland

Iveragh elf kilometer de Atlantische

Oceaan op, naar de twee Skellig-eilanden. Een

van deze westelijkste puntjes van Europa is een

bedevaartsoord dat vooral bekendheid heeft

gekregen als filmset voor – je raadt het al – The

Last Jedi. Maar ík wil vooral ervaren hoe het

leven daar moet zijn geweest in vroegere tijden.

Als we over de ruige zee Little Skellig-eiland

benaderen, kom ik in een soort roes door het

zicht op duizenden witte vogels die als in slow

motion rondom vervaarlijk ogende pieken

zweven. Het zijn jan-van-genten – de op twee na

grootste kolonie ter wereld. Aanleggen doen de

toeristenboten hier nooit. We varen door naar

grote broer Skellig Michael, dat 230 meter boven

de zeespiegel uittorent. 618 stenen treden lopen

128

129

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!