16.03.2020 Views

Duurzame evenementen in je kwb-afdeling

Van afvalbeheer tot herbruikbare bekers.

Van afvalbeheer tot herbruikbare bekers.

SHOW MORE
SHOW LESS
  • No tags were found...

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Duurzame

evenementen

in je kwb-afdeling

Van afvalbeheer tot herbruikbare bekers.


Inhoud

1. Waarom deze brochure? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

2. Wetgeving. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4

3. … in mensentaal. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5

4. Herbruikbare bekers. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6

• Welke bekers bestaan er?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6

• Waar vind ik ze?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7

• Wat als ik ze zelf wil aankopen?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8

• Kies het juiste aantal bekers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

• Inzamelsysteem. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10

• Afwassysteem. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

• Extra medewerkers. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

5. Doe de kwb-test. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12

6. Stappenplan voor jullie buurtfeest . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13

7. Stappenplan voor jullie wandeltocht. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

8. Verder verduurzamen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15

• Afvalbeheer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15

• Catering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16

• Communicatie. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20

9. OVAM – De Groene Vent . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21

10. FAQ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22

2


“Lokale buurtfeesten en festivals moeten het vanaf volgend

jaar verplicht zonder wegwerpbekers doen”, klonk het ergens in 2019.

Van lokale buurtvereniging tot grote festivalorganisator, vanaf volgend jaar

zullen ze dus allemaal bier, frisdrank of water in herbruikbare bekers moeten serveren

als ze het verbod van de Vlaamse regering willen naleven.

Waarom deze brochure?

Ook jouw kwb-afdeling mag sinds 1 januari dus geen drank

meer serveren in wegwerpbekertjes, blikjes of petflessen,

tenzij je een systeem voorziet waarbij 90% van de wegwerpverpakkingen

(95% vanaf 2022) gescheiden wordt voor

recyclage. Met de maatregel wil de Vlaamse regering de

verspreiding van plastic afval in het milieu terugdringen. Het

verbod zal gelden voor alle evenementen klein en groot, van

lokale buurtfeesten tot grote festivals.

In deze brochure willen we je duidelijkheid verschaffen over

wat wel en niet meer mag, welke mogelijke oplossingen er

voorhanden zijn en hoe je als kwb-afdeling je evenementen nog

verder kan verduurzamen. Want samen streven we naar een

duurzame maatschappij.

Kwb-visie

Door de brede sociale beweging die kwb is en wil zijn, volgen

we een veelheid aan thema’s op: armoede, eerlijke fiscaliteit,

rijbewijs, ontmoeting … Ook duurzaamheid is een thema dat

prominent aanwezig is. De voorbije jaren voerden we

verschillende campagnes die hiermee te maken hadden: de

gsm-actie, Woensdag insectendag, Kwb: Operatie Proper, alles

rond Cleane Kleren …

Als kwb grijpen we de gewijzigde wetgeving rond

wegwerpbekers aan om samen met onze

afdelingen verder te verduurzamen.

Lokale stappen voor het aanpakken

van globale problemen zijn immers

onmisbaar.

3


Wetgeving

Wat zegt die juist?

De nieuwe VLAREMA-wetgeving ‘cateringmaterialen en

wegwerpverpakkingen’ (vanaf 1 januari 2020) geldt voor alle

evenementen, onafhankelijk van of ze door de overheid worden

georganiseerd.

In het reglement staat:

“Vanaf 1 januari 2020 is het serveren van drank in recipiënten

voor eenmalig gebruik bij evenementen verboden, tenzij de

eventorganisator een systeem voorziet dat garandeert dat

minstens 90% van de eenmalige verpakkingen gescheiden

wordt ingezameld voor recyclage. Vanaf 1 januari 2022 is

het serveren van drank in recipiënten voor eenmalig gebruik

bij evenementen verboden, tenzij de eventorganisator een

systeem voorziet dat garandeert dat minstens 95% van de

eenmalige verpakkingen gescheiden wordt ingezameld voor

recyclage.”

Definities

Cateringmateriaal: alles wat gebruikt wordt voor het aanbieden

en nuttigen van eten en drank, met uitzondering van voorverpakte

dranken of etenswaren.

Bereide voedingsmiddelen: voedingsmiddelen die ter plaatse

worden klaargemaakt, samengesteld, opgewarmd of ontdooid.

Recipiënten voor eenmalig gebruik: wegwerpbekers.

Evenementen: Evenementen zijn periodieke of eenmalige

gebeurtenissen rond kunst, cultuur, sport, feesten, kermis … die

publiek worden aangekondigd, doorgaan op een welbepaald

tijdstip, tijdelijk zijn en openstaan voor iedereen, al dan niet

tegen betaling. Het maakt niet uit of het evenement op publiek

of privéterrein doorgaat, of in een open of afgesloten ruimte.

!

Bijeenkomsten met enkel kwb-leden (bijvoorbeeld ledenfeesten)

zijn strikt genomen dus geen evenementen en

vallen zodoende niet onder deze regelgeving. Toch raden

we aan om ook op dergelijke samenkomsten geen (plastic)

wegwerpbekers te gebruiken. Dit zorgt niet alleen voor

duidelijkheid maar geeft ook een sterk signaal dat kwb echt een

duurzame vereniging is.

(bron: het Vlaams Reglement voor duurzaam

beheer van Materialenkringlopen en Afvalstoffen)

4


in mensentaal

Gevolgen voor je afdeling.

Vanaf 1 januari 2020 is het op alle evenementen verboden

om drank te serveren in wegwerpbekertjes of eenmalige

drankverpakkingen, zoals blikjes, drankkartons, petflesjes

of niet-herbruikbare glazen flessen. Dat betekent dat wie de

drank bestelt deze niet hierin mag krijgen. De tappers achter

de bar mogen wel eenmalige drankverpakkingen gebruiken, op

voorwaarde dat ze volledig apart ingezameld worden (volgens

de wettelijke sorteerregels) om gerecycleerd te worden.

Een drank vanuit een eenmalige verpakking (pet, glas, brik,

blik …) inschenken in een herbruikbare beker mag dus wel;

de drank meegeven in een eenmalige drankverpakking of

wegwerpbeker mag niet. Zo wordt voorkomen dat ze achteraf

in het restafval belanden of als zwerfvuil achterblijven. Als

organisator neem je ook de nodige maatregelen om de kans op

het terugbrengen en inzamelen van de herbruikbare bekers en

glazen zo groot mogelijk te maken.

Op bovenstaande algemene regel bestaat evenwel een uitzondering.

Als je als organisator kan garanderen dat je wegwerpbekers

of eenmalige drankverpakkingen voor minstens 90%

gescheiden worden ingezameld om achteraf te recycleren,

mogen ze wel aangeboden worden aan je bezoekers. Jarenlange

ervaring en projecten hebben echter aangetoond dat je dat niét

kan realiseren door simpelweg op het terrein sorteerbakken te

plaatsen, maar wel door aanvullende maatregelen te nemen,

zoals werken met een waarborg of extra sensibilisering van de

bezoekers.

De organisator moet kunnen aantonen dat de doelstelling

gehaald wordt. De 90% mag uitgedrukt worden in gewicht (het

gewicht van de ingezamelde lege verpakkingen in verhouding

tot het gewicht van de aangeboden verpakkingen) of in aantal

(het aantal lege verpakkingen versus het aantal aangeboden

verpakkingen). Vanaf 2022 wordt deze grens opgetrokken naar

95%.

Je mag uit een petfles of blikje wel drank schenken, maar aan een

bezoeker geen drank meegeven in een petfles of blikje.

5


Herbruikbare bekers

Er zijn heel wat gebruiksvriendelijke alternatieven voor

wegwerpbekers. Glas en/of aardewerk blijft natuurlijk de

beste oplossing, als de omstandigheden het toelaten, maar

je kan ook kiezen voor herbruikbare en afwasbare bekers,

in verschillende types en formaten. Het verschil met glas is

nauwelijks zichtbaar, en de bekers zijn quasi onbreekbaar.

Herbruikbare bekers zijn fijner om uit te drinken dan hun

wegwerpvarianten, en er zijn stijlvolle modellen op de markt. Zo

hebben je gebruikers een aangename drinkervaring die dicht

aanleunt bij glas. Omdat herbruikbare bekers dikker zijn dan

wegwerpplastic, blijft koude drank ook langer fris.

Wil je een 100% doorzichtige beker (ribbelglas voor bier,

herbruikbare plastic champagneglazen …), dan kan je kiezen

voor bekers in PC of copolyester. Die krassen wel makkelijk(er).

Sinds begin 2017 worden ook herbruikbare bekers in PLA

(biologisch afbreekbaar plastic van polymelkzuur) aangeboden.

Opgelet: dit materiaal is slechts bestand tegen wastemperaturen

van 40°. Een correcte afstelling van de

vaatwasmachines is dus nodig!

Hoe lang je zo’n beker kan gebruiken? Testen wijzen uit dat

herbruikbare bekers lang en veel te hergebruiken zijn. Na

200 keer werden de testen stopgezet, maar was de beker nog

perfect bruikbaar. Genoeg om de grootste sceptici over de

streep te trekken, dus.

Welke bekers bestaan er?

Bekers van polypropyleen (PP) zijn milieuvriendelijker dan

polycarbonaat (PC) en copolyester (bv. Tritan®). Ze zijn

krasbestendig, veilig (bevatten geen BPA) en goedkoop.

Daarnaast kan je ze ook gebruiken voor warme dranken.

6


Waar vind ik bekers?

Bekijk voor je herbruikbare bekers overweegt de mogelijkheid om glas

of porselein te gebruiken. Indien dat niet mogelijk is, zijn herbruikbare

bekers je beste optie. Daarvoor kan je met je kwb-afdeling op

verschillende plaatsen aankloppen.

Afvalintercommunales of gemeentes

Lokale overheden bezitten vaak voldoende herbruikbare bekers. De

overheid is immers ook gebonden aan de nieuwe wetgeving. Vele lokale

besturen investeren daarom in herbruikbare materialen die in de meeste

gevallen gratis kunnen worden ontleend, mits het betalen van een

waarborg.

Brouwers, drankenhandelaren of sponsors

Vele brouwers en drankhandelaren hebben een stock bekers die ze

als service uitlenen. De bekers zijn soms gratis te ontlenen (enkel de

achteraf ontbrekende moeten betaald worden) en worden vaak gratis

gereinigd.

Andere organisatie

Misschien is er een bevriende organisatie of plaatselijke vereniging die

zelf al bekers heeft aangekocht en die voor een kleine vergoeding wil

ontlenen?

Een professionele dienstverlener

Bij heel grote evenementen is het huren van bekers bij een professioneel

bedrijf, waarmee je als organisatie minder zorgen hebt, de beste optie.

7


Wat als ik zelf bekers wil aankopen?

Bekers aankopen is financieel en ecologisch enkel interessant

als ze voldoende gebruikt worden, bijvoorbeeld bij verschillende

eigen evenementen per jaar of op evenementen van andere

organisatoren. Een herbruikbare PP-beker moet minstens tien

keer gebruikt worden om milieuvriendelijker te zijn dan een

wegwerpbeker.

Tips:

• Gepersonaliseerde bekers worden sneller mee naar huis

genomen als collectors item. Dit is in feite een verspilling

van materiaal en levert geen milieuvoordeel op.

• Zet geen logo van een drankmerk op de bekers, zodat ze

gebruikt kunnen worden voor verschillende soorten drank.

• Als je eigen herbruikbare bekers aankoopt en ze financiert

door sponsors hun logo erop te laten plaatsen, maak

hierover dan duidelijke afspraken op lange termijn.

• Bij de herbruikbare bekers zijn er duidelijke prijsverschillen

tussen PP enerzijds en PLA, PC en copolyester anderzijds.

Standaard PP-bekers van 25 cl zijn tot de helft goedkoper

dan de variant in PLA of PC. Uiteraard heeft ook het aantal

bekers dat je bestelt een grote invloed op de prijs.

Een overzicht van alle verschillende aanbieders,

zowel om te ontlenen als om aan te kopen,

vind je op de website van Human Green Event

Development, www.huged.be, onder ‘Catering’.

Een herbruikbare beker uit

poly propyleen moet minstens

tien keer gebruikt worden om

milieuvriendelijker te zijn dan

zijn wegwerpalternatief.

8


Kies het juiste aantal bekers

De juiste hoeveelheid bekers ‘inslaan’ is niet evident.

Verschillende factoren bepalen het drankverbruik (opkomst,

weer, snelheid van werken en doorstroming aan de bar …), en

ook het type evenement speelt een rol.

Een ‘traag’ evenement, zoals een groot popconcert met pauze,

verbruikt soms maar gemiddeld een halve beker per bezoeker,

terwijl dit bij fuiven en kermissen een stuk hoger ligt. De eerste

stap in het bepalen van het aantal bekers is het drankverbruik

van de vorige editie bekijken en het omzetten naar een aantal

bekers. Werk je met een verhuurder van bekers, dan kan die

wellicht het juiste aantal voor je bepalen.

Een aantal vuistregels:

• Voor een ‘snel’ evenement met hoog drankverbruik

waarbij bezoekers gemiddeld 3,5 consumpties

consumeren (bv. festival of fuif), voorzie je best

minstens 1,5 beker per verwachte bezoeker als de

bekers op het terrein zelf afgewassen worden. Als

er geen afwas mogelijk is tijdens het evenement is

het veilig om 5 à 7 bekers te voorzien per verwachte

bezoeker per dag.

• Voor een ‘traag’ evenement waar bezoekers gemiddeld

1 consumptie nuttigen, voorzie je best minstens 0,5

beker per verwachte bezoeker als de bekers op het

terrein zelf afgewassen worden. Als er geen afwas

mogelijk is tijdens het evenement reken je op minstens

2 à 3 bekers per verwachte bezoeker per dag.

• Voorzie een extra reserve (van +/- 20%) wanneer je

voor het eerst met herbruikbare bekers werkt.

9


Inzamelsysteem

Werk op je kwb-evenement altijd met een waarborg voor

bekers. Zonder waarborg gaan er veel bekers verloren (soms

tot wel 50%), blijkt uit testen. Dat kost je veel geld, en het milieu

wordt er ook niet beter van. Je kan met een cash waarborg of

met jetons werken.

Waarborgsysteem met cash

herbruikbare beker. Telkens de bezoeker een nieuw drankje

komt halen, geeft hij/zij de lege beker af, betaalt de nodige

jetons voor de drank en krijgt een nieuwe, gevulde beker. Ook

het aantal nodige jetons in lege bekers geeft recht op een

nieuwe consumptie. Op het einde van het evenement geeft de

bezoeker de lege beker terug, en krijgt hij de waarde van een

jeton in cash.

Cash systeem: 1 lege beker = 1 euro

De waarborg voor een lege beker is 1 euro. Een bezoeker die

een drankje wil, betaalt aan de bar een euro extra als waarborg

voor de herbruikbare beker. Telkens de bezoeker een nieuw

drankje komt halen, geeft hij/zij de lege beker af, betaalt voor

de drank en krijgt een nieuwe, gevulde beker. Op het einde

van het evenement geeft de bezoeker de lege beker terug in

ruil voor de waarborg in cash. Dit systeem is vooral handig bij

evenementen waar cash wordt betaald aan de bar.

Waarborgsysteem met jetons

Tips:

• Zorg dat de waarborg hoog genoeg * ligt en makkelijk

te verrekenen is (bv. 1 euro). Gebruik een hoger bedrag

voor herbruikbare bekers in speciale vormen.

• Hou de inzamelstand langer open dan de bar, zodat alle

bezoekers de kans krijgen hun beker in te ruilen.

*

Hoger dan de prijs die je er zelf voor hebt betaald, of die je

moet betalen aan de verhuurder bij verlies.

Jeton systeem: 1 lege beker = 1 jeton

10

De waarborg voor een lege beker heeft de waarde van 1 jeton

(waarmee ook drank en eventueel eten kan worden besteld).

Een bezoeker die een drankje wil, betaalt bij zijn eerste

bestelling aan de bar een extra jeton als waarborg voor de


Afwassysteem

Afwassen op het terrein

Als je op je terrein stromend water hebt, is ter plaatse afwassen

een haalbare optie. Een afwasplek op het evenement verhoogt

de zichtbaarheid en maakt voor de bezoekers duidelijk dat de

bekers herbruikbaar zijn. Plaats de afwasstand naast of in de

bar, zodat de bekers makkelijk kunnen circuleren zonder veel

extra mankracht.

Afwas uitbesteden

Als het niet mogelijk is om de bekers tijdens het evenement

te spoelen, kan je kiezen voor een gespecialiseerde firma om

na het evenement de bekers af te wassen. Ook bedrijven uit

de sociale economie (bv. maatwerkbedrijven)

bieden deze

service aan. Enkele voorbeelden

van afwasbedrijven vind je op

www.huged.be.

Sommige gemeentes

of intercommunales

beschikken over een eigen

wasstraat en staan dus toe

dat hun bekers ongewassen

teruggegeven worden. Hiervoor

wordt meestal wel een kleine

vergoeding gevraagd. Vraag de

voorwaarden na bij je gemeente of

intercommunale.

Extra medewerkers

Als je herbruikbare bekers gebruikt, heb je tijdens je evenement

extra medewerkers nodig: voor de stand waar bekers ingewisseld

kunnen worden en voor een eventuele afwasstand.

Na afloop van het evenement bespaar je echter op mankracht

omdat er minder opgeruimd moet worden.

Tips:

• Stel een bekerverantwoordelijke aan die:

* de voorraad propere bekers op peil houdt.

* de toogmedewerkers brieft en problemen signaleert.

* controleert of de bekers perfect droog zijn voor ze

worden opgeborgen, om schimmelen te vermijden.

• Op kleine(re) evenementen kan je het inwisselen van de

bekers ook aan de kassa doen.

• Vergeet geen medewerkers te voorzien voor de afwasstand

als je de bekers ter plaatse afwast.

• Herbruikbare bekers nemen meer plaats in dan wegwerpbekers.

Zorg voor genoeg opslagruimte. In een bak van 60 x

40 x 44 cm passen zo’n 400 bekers.

11


Doe de kwb-test!

START!

Is het mogelijk om glazen

te gebruiken?

NEE

JA

Perfect! Dit is de meest

duurzame optie.

Met dit schema kan je als afdeling alle

stappen bekijken die je nodig hebt om

het systeem van herbruikbare bekers in

te voeren op je evenement. Meer uitleg

over de verschillende stappen vind je

op de aangegeven pagina’s.

Je kan dit schema ook gebruiken voor

herbruikbare borden en bestek. Alle

info daarover vind je op pagina’s 16

t.e.m. 18.

Probeer

opnieuw.

Wil je bekers

ontlenen of

huren?

p. 8

NEE

Zullen je zelf

aangekochte

bekers meerdere

keren per

jaar worden

gebruikt?

NEE

JA

NEE

JA

Wil je herbruikbare

bekers gebruiken?

p.7

JA

Kijk in je

buurt waar je

kan ontlenen

of huren.

p. 7

Koop zelf

bekers aan.

p. 8

Wil je de bekers ter

plaatse afwassen?

p. 12

Vraag je een waarborg

voor de bekers?

p. 11

JA

NEE

NEE

JA

Zorg voor voldoende medewerkers

en een afwasplaats.

p. 12

Zorg voor voldoende bekers.

p. 10

Dit zorgt voor veel verlies en

opruimwerk. Probeer opnieuw.

Cash systeem

p. 11

Jetonsysteem

p. 11

12


... voor een buurtfeest

1. Kijk na of je je dranken in glas kan aanbieden. Pils in

bierflesjes serveren is de meest duurzame optie. Omwille

van veiligheid of gemeentelijke politievoorschriften kan je

opteren voor herbruikbare bekers.

2. Check waar je herbruikbare bekers kan ontlenen of huren.

Stel de vraag eerst aan je drankenleverancier. Kan hij je niet

helpen, wend je dan tot je gemeente, intercommunale of

verenigingen in je buurt.

3. Bepaal of je ter plaatse wil afwassen. Soms is de kost voor

de huur van wat extra bekers minder hoog dan die voor

een afwasplaats en -materiaal. Bovendien heb je om af te

wassen extra helpers nodig, en moeten herbruikbare bekers

op een hygiënische manier worden afgewassen én perfect

afgedroogd.

4. Stel het nodige aantal bekers vast (plus de lever- en

ophaaldatum) en bestel ze.

5. Beslis of je met een waarborg wil werken. Bij kleinschalige

evenementen is dit vaak niet nodig. De bekers zijn

gemakkelijk te recupereren en het doelpubliek zal willen

meewerken om bekers terug te brengen. Als je toch niet

met een waarborg wil werken, kan je een beloningssysteem

gebruiken (bijv. 10 binnengebrachte bekers = 1 drankje).

Stappenplan...

6. Ontwerp de communicatie van het bekersysteem en

verspreid die op je website, sociale media en terrein. Geef

duidelijk aan dat de beker niet in de vuilnisbak hoort. Als

extraatje kan je het ook nog eens op de vuilnisbakken zelf

zetten.

7. Net voor de start van het evenement brief je alle vrijwilligers

over wat er met de herbruikbare bekers moet gebeuren. Is er

een waarborgsysteem? Waar kunnen mensen met hun lege

bekers heen? Als je met een waarborg werkt, leg je helpers

dan ook goed uit hoe ze voor een bestelling de juiste prijs of

het juiste aantal bonnen berekenen.

8. Recupereer de bekers al tijdens én na het evenement. Zet

achter de bar handige kokers of bakken voor de inzameling.

Check na afloop van je evenement ook de vuilnisbakken:

elke beker is immers geld waard voor je kwb. Als je de

bekers moet afwassen (wat vaak het geval is als je ze leent

van de gemeente en sowieso als het je eigen bekers zijn),

droog ze dan zeer goed af. Anders maak je veel kans op

geschimmelde bekers, en dat zou zonde zijn.

13


Stappenplan...

... voor een sportwedstrijd of wandeltocht met bevoorradingszones

1. Kijk na of je de verschillende dranken herbruikbaar kunt

serveren (drank op tap, leidingwater met siroop, glazen

flessen ...). Kan het evenement het ook stellen met minder

bevoorradingspunten?

2. Check waar je herbruikbare bekers kan ontlenen of huren.

Stel de vraag eerst aan je drankenleverancier. Kan hij je niet

helpen, wend je dan tot je gemeente, intercommunale of

verenigingen in je buurt.

3. Stel het nodige aantal bekers vast (plus de lever- en

ophaaldatum) en bestel ze.

4. Organiseer de logistiek (inzamelsysteem, benodigde

ruimte voor propere en vuile bekers). Een waarborg is

niet mogelijk bij dit type evenement; je moet dus na elke

bevoorradingszone de bekers recupereren.

5. Ontwerp de communicatie van het bekersysteem en

verspreid die op je website, sociale media en terrein of

wandelroute. Geef duidelijk aan dat de deelnemers na elke

bevoorrading hun beker moeten deponeren in afzonderlijke

werpzones.

6. Net voor de start van het evenement brief je alle vrijwilligers

over het systeem, afspraken en taken (bijv. loopzone vrij

van bekers houden, bewaken dat na de eindbevoorrading

de bekers niet worden meegenomen). Zo kan je fouten

vermijden die de kosten doen oplopen.

7. Het sporten en bevoorraden kan beginnen!

8. Recupereer de bekers al tijdens en na het evenement. Zorg

voor handige kokers of bakken voor de inzameling. Check

na afloop van je evenement ook de vuilnisbakken: elke

beker is immers geld waard voor je kwb. Als je de bekers

moet afwassen (wat vaak het geval is als je ze leent van

de gemeente en sowieso als het je eigen bekers zijn),

droog ze dan zeer goed af. Anders maak je veel kans op

geschimmelde bekers, en dat zou zonde zijn.

Droog herbruik bare bekers

zeer goed af; zo voorkom je

dat ze gaan schimme len.

14


Verder verduurzamen

Afvalbeheer

Je kent het wel: alles blijft proper zolang niemand iets op de

grond gooit. Tot er iemand het zogenaamde schaambekertje

op de grond werpt … De rest volgt vliegensvlug. Daarom

is afvalbeheer een belangrijk aandachtspunt om je kwbevenement

te verduurzamen.

Natuurlijk doe je dit sowieso op het terrein van het evenement

zelf: de parochiezaal, de tent, het pleintje of de wei waar de

festiviteiten doorgaan. Maar denk ook aan de bewoners

rondom. Informeer hen over je evenement en de maatregelen

die je treft om overlast tegen te gaan. Zo ben je er zeker van dat

je evenement graag gezien wordt en is de toekomst ervan

verzekerd.

Tips:

• Voorzie vuilniszakken langs de

aan looproute om zwerfvuil

tegen te gaan.

• Plaats afvaleilandjes

(enkele vuilbakken samen

met eventueel een bord

erbij) om de zichtbaarheid

te verhogen. Veel intercommunales

en gemeentes

lenen dergelijke systemen uit.

• Zamel selectief in: plaats de restafval bak en de pmd-bak

samen, maar laat van de restafvalbak het deksel dicht

en voorzie een opening in de pmd-bak. Zo gaan mensen

onbewust nadenken wat waar moet.

• Voorzie een ecoteam (van één à twee personen). Als er

zich rond een vuilnisbak afval begint te verzamelen,

maken zij dit proper en voorzien

ze desnoods een nieuwe bak.

Zo voorkom je de geboorte van

een vuilnisbelt.

• Voorzie voor

sigarettenpeuken een

leuke inzamel manier.

Hoe hoger de funfactor,

hoe meer kans dat

mensen het gebruiken. Je

kan de peuken bijvoorbeeld

gebruiken om een ludieke poll

te houden.

• Hou ook tijdens de opbouw

en afbraak van je evenement

rekening met het sorteren van

afval.

15


Catering

Borden en bestek

Blijf traditioneel: vaatwerk

Voor de meeste kwb-evenementen of -activiteiten is vaatwerk

in restaurantstijl (porseleinen borden en metalen bestek) het

meest milieuvriendelijk. Als je met een traiteur werkt, worden

deze meestal meegeleverd en door hen afgewassen.

Moet je toch vaatwerk lenen of huren, doe dit dan lokaal.

Vraag na bij de plaatselijke kringloopwinkel of daar vaatwerk

te huur is. Ook scholen, jeugdbewegingen en cultuurcentra

lenen hun eetgerei vaak uit. Lukt dit niet, dan zijn er voldoende

verhuurmogelijkheden.

Kies zoveel mogelijk voor herbruikbaar eetgerei uit porselein

of metaal. Het is het milieuvriendelijkst en zorgt voor een

restaurantervaring.

Schaf je zelf herbruikbaar plastic eetgerief aan? Denk er dan

aan dat je dat, net zoals bij de herbruikbare bekers, minstens

tien keer moet hergebruiken om de milieu-impact ervan kleiner

te maken dan die van wegwerpplastic. Gebruik het dus op

meerdere evenementen.

Wegwerp

Maak je voorlopig toch nog gebruik van wegwerpborden en/of

-bestek? Kies dan voor:

• borden/kommetjes uit bagasse

Bagasse is een restproduct van rietsuiker dat composteerbaar

is in een gewone gft-installatie. Gebruik je op je

evenement een kleine hoeveelheid bordjes uit bagasse? Dan

kan dit na afloop gewoon op je composthoop thuis.

Herbruikbaar plastic

Ook borden en bestek vind je in herbruikbare versie. Vergeet

niet om bij gebruik hiervan een (voldoende hoge) waarborg te

vragen zodat alles terugkomt. Vraag aan externe cateraars of

ze gebruik maken van porselein of herbruikbaar plastic.

16


Rietjes

• papieren

bestek

Bestek gemaakt

uit papier is volledig

composteerbaar en mag dus

bij het gft-afval. Ook zijn papieren

bordjes nog altijd beter dan de

nieuwere varianten uit kokosbladeren, palmbladeren of

eetbare haver. Op het eerste zicht klinken en lijken die

milieuvriendelijker, maar in België is het niet mogelijk om

ze te composteren in een gft-installatie (duurt te lang) en

komen ze dus toch bij het restafval terecht.

Vanaf 2021 zijn

ook plastic rietjes

verboden.

Inmiddels zijn

er al een aantal

alternatieven op

de markt, zoals

papieren rietjes

of eetbare rietjes.

Elk hebben ze echter

een nadeel: ze worden

slap, zijn niet volledig

composteerbaar of worden apart verpakt in plastic. Een

rietje uit metaal is de beste keuze, maar die zijn duur(der) in

aankoop. De beste oplossing is uiteraard om geen rietjes meer

te gebruiken.

Papieren bestek, servies uit bagasse en zowel papieren als

metalen rietjes vind je onder meer bij AVA.

Goed om weten: vanaf 2022 wordt het ook wettelijk verplicht om herbruikbare

borden, kommetjes, frietbakjes … te gebruiken op evenementen.

17


Algemene tips:

• Vermijd bakjes uit aluminium of wegwerpplastic.

• Gebruik geen materialen uit PLA bio-plastic. Doordat deze

uit voedselbronnen zoals maïs gemaakt worden, jagen ze de

prijzen van het voedsel omhoog.

• Laat de deelnemers zelf een drinkbeker of tas meebrengen.

Tijdens evenementen als wandeltochten vermijd je zo

bovendien dat je bekers of glazen naar een bepaald punt

moet brengen.

• Herbruikbaar eetgerei kan geleend of gehuurd worden bij

een kringloopwinkel, school of plaatselijke jeugdbeweging.

Je moet het meestal wel zelf ophalen, en proper afgewassen

en afgedroogd terugbrengen.

• Voor een ‘snel’ evenement waarbij bezoekers gemiddeld één

maaltijd consumeren, voorzie je best één bord per twee à

drie bezoekers als er afgewassen wordt. Als er geen afwas

is, voorzie dan twee borden per verwachte bezoeker.

• Voor een ‘traag’ evenement waar bezoekers minder dan

één maaltijd nuttigen, is één bord per drie à vier bezoekers

voldoende als er afgewassen wordt. Als er geen afwas is,

voorzie dan één bord per verwachte bezoeker.

• Er bestaat ook herbruikbaar eetgerei uit bamboe. Je vindt

het onder meer bij Dille & Kamille, en online.

• Zorg ervoor dat er voldoende vuilnisbakken staan in de

buurt van de eetzone en spoor de bezoekers aan de tafels

proper achter te laten. (Dit kan je bijvoorbeeld doen met een

opschriften op de tafels.)

• Een vuilniszak bevestigen aan één kant van een tafel doet

wonderen.

• Voorzie extra medewerkers om de eetzone proper te houden

en af te ruimen. Zorg dat ze duidelijk zichtbaar zijn.

• Als je ervoor kiest om je bezoekers zelf hun tafel te laten

opruimen, richt dan een goed aangeduide en ordelijke

afruimzone in met bakken of schappen voor de vuile vaat.

18


Duurzaam met voeding

Op veel kwb-evenementen wordt naast een drankje ook een

hapje geserveerd, of misschien is het evenement wel een

eetfestijn. Ook de vele kookopleidingen binnen kwb zijn nog

steeds heel populair.

Daarom zetten we graag ook een een aantal tips op een rijtje

om duurzamer om te gaan met voeding.

• Verminder de vlees- en visconsumptie, door ook

vegetarische hapjes en maaltijden aan te bieden.

• Werk zo veel mogelijk met lokale en seizoensgebonden

producten. Ga langs bij de kruidenier op de hoek, of koop

rechtstreeks bij een boer.

• Bied fair trade en/of bioproducten aan. Consumenten zijn

bereid hiervoor een (beperkte) meerprijs te betalen.

• Vermijd voedselverspilling door een goede inschatting van

de behoeftes te maken. Noteer na het evenement wat er

allemaal is aangekocht, hoeveel mensen er waren en wat

er over was. Zo kan je het jaar of de editie erna een betere

inschatting maken.

• Toch voedseloverschotten? Organiseer een restjesdag

voor de medewerkers of laat je kwb-kookclub er iets mee

maken. Je kan ze ook wegschenken aan sociale instellingen

(rusthuizen, daklozencentra, …), maar dit spreek je best

vooraf af.

• Sorteer je afval altijd, ook tijdens een kleine activiteit in je

kookploeg. Zorg dat je ook het gft apart kan inzamelen.

Misschien kan iemand het meenemen voor zijn/haar

composthoop of kippen?

• Probeer op een evenement zelf bereide dingen aan te bieden

zoals huisgemaakte limonade of croque-monsieurs uit het

vuistje. Meer dan een servetje heb je niet nodig.

• Installeer een watertap (bv. Robinetto) waarmee je spuitwater

en limonade kan maken. Kijk op www.robinetto.be.

• Bied gratis kraantjeswater aan. Dit is overal in België

geschikt voor consumptie. Bekijk met je lokale drinkwaterbedrijf

wat mogelijk is. Zo biedt De Watergroep - actief

in 177 gemeenten in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen,

Vlaams-Brabant en Limburg - bijvoorbeeld een gratis

waterbar aan voor evenementen. Meer info vind je op

https://www.dewatergroep.be/nl-be/drinkwater/

extra-services/waterbar

Noteer na het evenement wat er is aangekocht en wat er over was.

Zo kan je voor de volgende editie een betere inschatting maken.

19


Communicatie

Voor het eerst met een systeem van herbruikbare bekers,

borden en bestek werken, vraagt niet alleen van de

organisatoren maar ook van de bezoekers een andere

ingesteldheid. Communicatie is hierbij essentieel. Probeer de

verandering op voorhand zoveel mogelijk bekend te maken,

zodat de aanwezigen niet voor verrassingen komen te staan.

Het is uiterst belangrijk dat iedereen goed op de hoogte is,

zowel bezoekers als medewerkers. Je kan niet verwachten dat

de bezoekers het systeem begrijpen als de medewerkers zelf

niet volledig mee zijn.

Tips:

Voor het evenement:

• Vermeld op je website en sociale media dat er met

herbruikbaar materiaal gewerkt zal worden en waarom.

• Vermeld dit ook op het toegangsticket.

• Informeer eventuele standhouders op voorhand, zodat ook

zij mee zijn met het systeem van herbruikbaar eet gerei.

Tijdens het evenement:

• Zorg dat bezoekers weten waar ze hun bekers kunnen

inruilen door een goede en zichtbare inruilstand in te

richten.

• Werk met spandoeken of affiches waarop de manier

van werken en inruilen uitgelegd wordt. Hang ze op

verschillende plaatsen op het terrein.

• Zorg voor een goede briefing aan de medewerkers over

het inzamelsysteem (schriftelijk via mail en mondeling

vlak voor het

evenement), met

aandacht voor:

* Het berekeningssysteem

bij betaling met

jetons.

* Hoe de lege

bekers en/of

borden tot bij

het afwaspunt

of de stockage

geraken en wie

hiervoor verantwoordelijk

is.

* Hoe de stock propere bekers/borden op peil wordt

gehouden en wie hiervoor verantwoordelijk is.

20


OVAM – De Groene Vent

Voor deze brochure baseerden we ons op informatie die

OVAM ter beschikking stelde, met dank aan hen. Wil je je met

je kwb-afdelingen nog verder verdiepen in het verduurzamen

van je evenementen? Neem dan zeker een kijkje op

www.ovam.be/degroenevent. Je kan er nog veel meer te weten

komen over energie, water, ruimte, mobiliteit … Alles waar je je

evenement nog duurzamer mee kan maken.

Om organisaties verder te helpen bij het maken van duurzame

en haalbare keuzes werden bovendien door OVAM twee online

instrumenten ontwikkeld: de wegwijzer cateringmateriaal en de

GroeneVENTscan. Daarmee kan je aan de hand van een aantal

vragen over het evenement de verschillende mogelijkheden

wat betreft bekers, borden en bestek rangschikken volgens

haalbaarheid en ecologische impact. En een hele resem nuttige

tips krijg je er gratis bovenop.

Laat je niet afschrikken door de schaalgrootte van de vragen

(deze tool is ook voor grote festivals bruikbaar). Misschien past

je eigen kwb-activiteit op het eerste zicht niet onmiddellijk in

het plaatje, maar niettemin zal het een goede inspiratiebron

zijn. Je hoeft bij de scan ook niet alles in te vullen. Zeker

proberen dus!

Je vindt de tools op https://www.ovam.be/groenevent-tools.

21


FAQ

Het antwoord op enkele veelvoorkomende vragen

Tellen markten ook als evenementen?

Markten die op vaste en geregelde tijdstippen doorheen

het hele jaar doorgaan (vb. wekelijks of maandelijks),

worden niet beschouwd als evenementen. Omdat ze

gericht zijn op de verkoop van goederen en etenswaren

die thuis worden geconsumeerd, wordt er weinig drank

aangeboden voor onmiddellijke consumptie.

Jaarmarkten, braderieën, kerstmarkten en kermissen ...

worden wél beschouwd als een evenement.

Wat in Brussel?

Ook in Brussel zijn plastic wegwerpbekers verboden. Wel

is het zo dat er voor Brussel nergens wordt gesproken

over andere eenmalige drankverpakkingen zoals blik,

petflesjes, drankkartons … Die mogen in principe dus

worden gebruikt, tenzij de wetgeving nog wordt herzien.

We raden de kwb-afdelingen uit het Brussels Hoofdstedelijk

Gewest niettemin aan om ook op hun

evenementen alle herbruikbare drankverpakkingen te

bannen.

Ik verkoop drank op een evenement van een andere

organisator of vereniging. Moet ik zelf herbruikbare

bekers voorzien?

Het is aan de organisator om ervoor te zorgen dat er

afspraken zijn gemaakt met iedereen die binnen de

(afgebakende) evenementenzone drank verkoopt. De

organisator is de eindverantwoordelijke wat betreft de

naleving van de regels over bekers en drankverpakkingen.

Zijn herbruikbare bekers hittebestendig? Kan ik ze in een

industriële wasmachine steken?

Herbruikbare bekers zijn bestand tegen warme temperaturen

en kunnen dus industrieel gereinigd worden.

Een standaard industriële vaatwasser wast en spoelt de

bekers grondig, maar droogt ze niet. Kunststof absorbeert

de warmte echter niet goed en droogt daar door niet snel.

Het grondig drogen van de bekers na het reinigen is zeer

belangrijk om contaminatie te voorkomen.

22


Is een biologisch afbreekbare beker (uit bijvoorbeeld PLA)

een alternatief voor de gewone wegwerpbeker?

Nee, want de biologisch afbreekbare beker is nog altijd

wegwerpmateriaal. Je kan bovendien niet spreken van dé

biologisch afbreekbare beker; ze bestaan in verschillende

gradaties en grondstoffen. Het voordeel is dat dit soort

bekers gemaakt is uit hernieuwbare grondstoffen, maar

om hier milieuvoordeel uit te halen moeten ze na gebruik

apart worden ingezameld voor recyclage. Zo niet

belanden ze bij het restafval en in de verbrandingsoven.

De bekers moeten bovendien naar een van de twee

verwerkingsinstallaties in België gebracht worden, in een

voldoende grote oplage. Daarom is dit materiaal niet

geschikt voor relatief kleine evenementen.

Komen er nog andere maatregelen na 2020?

Tegen juli 2021 moet de Europese SUP-richtlijn, de

wetgeving rond plastic voorwerpen voor eenmalig

gebruik, in elke lidstaat omgezet zijn in nationale

wetgeving. De richtlijn beoogt een significante reductie

van niet-herbruikbare drankbekers en verbiedt plastic

bestek, bordjes, rietjes en roerstaafjes. Het is voor

organisatoren aan te raden daar nu al op te anticiperen.

Heb je nog een vraag?

Stafmedewerker Koen Schoutteten helpt je graag verder!

Je kan hem bereiken op koen.schoutteten@kwb.be of

02 246 52 14.

23


Deze brochure kwam tot stand met dank aan OVAM.

Kwb secretariaat - Urbain Britsierslaan 5, 1030 Brussel - 02/246.52.52 - info@kwb.be - www.kwb.be

V.U. Wim Verlinde p/a Urbain Britsierslaan 5, 1030 Brussel

Februari 2020

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!