Zilver Magazine - Lente 2020

zilvermagazine.2020

Zilver Magazine - Lente 2020

JAARGANG 3 ... VOORJAAR 2020

INSPIRATIEMAGAZINE VOOR DE TWENTSE 65-PLUSSER

NU

2,95

Wout

Brama

10 jaar

na de

titel

Lang

leve de

lente in

Twente

Thea Kroese

veelzijdige

vrouw uit

Vroomshoop

75 JAAR

BEVRIJDING

Vechten voor

vrijheid

Bent u al abonnee

van Zilver Magazine?

Kijk op pagina 49

Verder: alles over gezondheid, Twentse helden, eten, boeken, het goede leven in Twente, over leuke Tukkers en nog veel meer


TIJD VOOR

IETS ANDERS!

#MIJNFMO

BOEK NU JE ZOMERVAKANTIE

VANAF LUCHTHAVEN

MÜNSTER/OSNABRÜCK.

FMO.DE/NL

Lente

in

Twente

VOORJAAR IN DE OLDENZAALSE HYACINTSTRAAT | FOTOGRAFIE RIET VOS

zilver magazine

3



IN DIT NUMMER | VOORJAAR

COLOFON

Derde jaargang, nummer 1, maart 2020

Zilver Magazine is een uitgave

van: Zilver Media BV

Willem Vleertmanstraat 12 B,

7575 EC Oldenzaal

Hoofdredactie

Gijs Eijsink

Eindredactie

Jos Knaap

Redactie website

Willem Pfeiffer

Aan dit nummer werkten mee

Paul Abels, Marijke Agterbosch, Ingrid

Bosman, Gerrit Dannenberg, Marry

Dijkshoorn, Gijs Eijsink, Bob Gevers, Lowie

Gilissen, Alexa Gratama, Kees Hendriksen,

Jos Knaap, Marco Krijnsen, Frederike

Krommendijk, Theo Leoné, Marcel Olde

Rikkert, Kees Ooijevaar, Ton Ouwehand,

Mariska Overman, Willem Pfeiffer, Theo de

Rooij, Jan Walburg en Bert Westerink.

Fotografie cover

Ebo Fraterman

Fotografie

Oda Akkermans, Alphons B. ter Brake,

Ebo Fraterman, Remco Homan, Alexandre

Macedo, Willem Pfeiffer, Riet Vos, Brit

Willemsen en anderen.

Vormgeving

Bureau Gigengack, Hengelo

Directeur

Marcel Willemsen

Telefoon: 0541 511162

verkoop@zilvermedia.nl

Druk

Drukkerij Roelofs, Enschede

Oplage: 10.000 Bereik: 30.000 lezers

Redactieadres

Postbus 59, 7570 AB Oldenzaal

redactie@zilvermedia.nl

Abonnement Zilver Magazine

via 0251-257924

Klantenservice@aboland.nl

of Abonnementenland

De Trompet 1739

1967DB Heemskerk

Media-advies/Advertenties

Marcel Willemsen

Telefoon: 0541 511162

verkoop@zilvermedia.nl

©Zilvermedia Oldenzaal

Overname of vermenigvuldigen van

artikelen uit deze uitgave van Zilver is niet

toegestaan zonder toestemming van de

uitgever. Dat geldt ook voor

publicaties op internet.

Inhoud

Zilver Magazine Voorjaar 2020

6

42

65

6 Interview met Thea Kroese uit Vroomshoop

9 Column Bert Westerink

11 Actieve 65-plussers. Roeiers van Tubantia

12 65. En Nu? Interview met Jan Sørensen

15 Drie kersverse 65-plussers: Roel Zweers , Ilone

Ross en Paul Wegdam

16 ‘Als ik 65 ben’ door Mariska Overman

17 Varia. Theater Muziek Kunst

19 75 jaar bevrijding

40 Antoon Heerbaart en zijn leven vol vrachtauto’s

42 Interview met paradijsvogel Adriaan Schalken uit

Enschede

49 Klimaattoekomst. Gedicht van Lowie Gilissen

50 100+ met Johan Bekkedam uit Hengevelde

52 Annemarie kleine Snuverink en haar vintage

meubels

55 Overweging door Theo Leoné

57 Actieve 65-plussers. Koersballers in Holten

58 Reportage over rauwe melk uit De Lutte

61 Column Frederike Krommendijk

62 Interview met historicus/schrijver/verteller Gerard

Kokhuis uit Almelo

65 Interview met Annie Beumers, 93-jarige ster uit de

film ‘De Beentjes van Sint Hildegard’

70 Orthomoleculair consulent Wim Schoolderman

over vitamines

72 Schoonheidsspecialiste Jeannette Rikkink over

huidverzorging

74 Interview met Enschedeër Benno van Delden

81 Wout Brama blikt terug op de landstitel van FC

Twente, 10 jaar geleden

87 Actieve 65-plussers. Senioren schaken bij de

schaakbond Overijssel

88 Joan Zandbelt, de Stradivarius van Hengelo

90 Reportage over senior-mannequins die geliefd zijn

bij modezaken

95 Nieuwe boeken van Twentse auteurs en berichten

96 Bridgerubriek en doorloper

97 Varia. Column Bob Gevers. Uitslag doorloper 8,

nieuwe boeken van Twentse auteurs

98 Zomernummer 2020

75 JAAR BEVRIJDING

19 Column Marcel Olde Rikkert

20 Het hartverscheurende verhaal van Jan ten

Tusscher, verzetsman in Borne

27 Column Gerrit Dannenberg

28 Het verhaal van mooie Riet en mooie Emmy

31 Column Jan Walburg

32 Het oorlogsmuseum in Vriezenveen

35 Splinterbommen met een ketsend geluid

35 Column Theo de Rooij. Gedicht van Lowie Gilissen

36 Geheime oorlogskinderen

39 Column Alexa Gratama

20

32

36

Bevrijding

DAT WE IN DEZE ZILVER MAGAZINE de bevrijding van onze

regio flink wat voorrang geven, is vanzelfsprekend. Dat het

75 jaar geleden afgelopen was met de afschuwelijke Duitse

bezetting, is zo’n ongelooflijk belangrijke gebeurtenis geweest

voor de wereld, ons land en onze regio dat we niet mogen

ophouden met het vertellen van de verhalen en tonen van de

foto’s, die soms rechtstreeks afkomstig zijn van ooggetuigen.

Het kan nog. Ze zijn intussen ruim tachtig, negentig jaar oud.

Als je, zoals ik, van na de

oorlog bent, maar vaak

aan de lippen gehangen

hebt van familieleden

en kennissen die de

gruwelijkheden hadden

ondervonden, ondergaan

of rechtstreeks hadden

gehoord van betrokkenen,

komt er een golf van

respect en dankbaarheid

in je naar boven en moet

je virtueel de diepste

buigingen maken voor

hen die voor de vrijheid

gevochten hebben.

We doen dat voor wijlen

Jan ten Tusscher die in

Borne in het verzet ging

tegen de bezetter en daarin een belangrijke rol vervulde.

Op het eind van de oorlog werden hij en zijn ondergrondse

maten gepakt en vastgezet in kleine dodencellen onder de

Enschedese synagoge. Ze zaten daar in grote angst, maar

kwamen door een handige opmerking van een Nederlander

vrij. Daar hadden ze geluk, maar vaak ook ging het anders. In

Almelo werden alle gevangenen aan het einde van de oorlog

langs de weg gezet en doodgeschoten. In Almelo had je

moordenaars, in Enschede ging het net goed.

We vertellen de verhalen van Adri Hoek uit Goor die in een hol

in Stokkum geboren werd en het schrijnende levensverhaal

van Truus ter Laak uit Overdinkel die verliefd werd op een

Oostenrijkse Wehrmachtsoldaat.

We prijzen de reportages en ook een aantal columns over

de oorlog en bevrijding van harte bij u aan, maar ook de

interviews met de veelzijdige Enschedeër Benno van Delden,

de al even veelzijdige Thea Kroese uit Vroomshoop, de

voormalige Enschedese paradijsvogel Adriaan Schalken

die alweer jaren in Brazilië woont, de 93-jarige ‘filmster’

Annie Beumers uit Lonneker en het verhaal van de bijna

65-jarige oud-voetballer Jan Sørensen die in lastig vaarwater

is geraakt. We besteden eveneens uitgebreid aandacht aan

het landskampioenschap van FC Twente dat precies tien jaar

geleden in de maak was. Ook een soort bevrijding, maar dan

wel van een heel andere orde dan die van 1945, dat moge

duidelijk zijn.

Het negende Zilver Magazine alweer. Interviews, reportages,

verhalen, columns, berichten, foto’s. Van harte aanbevolen.

Gijs Eijsink

redactie

4 zilver magazine

zilver magazine 5



INTERVIEW | TEKST MARRY DIJKSHOORN ... FOTOGRAFIE EBO FRATERMAN

‘Het is me allemaal

overkomen ’

Thea Kroese (75) kennen we allemaal van haar kookboeken en kookprogramma’s op

RTV Oost en als directeur van het Van Deinse Instituut. Nieuw succes behaalde ze

met haar theatervoorstelling De Winterkraaien, een verhaal over zeven arbeiders die

verdronken in het veen.

Thea Kroese,

een

getalenteerde

alleskunner

Ben jij oorspronkelijk een meisje van het veen?

‘Ik ben geboren in Vroomshoop, het veengebied,

als jongste dochter in een gezin met zes

kinderen. Mijn vader was hoofd sociale zaken

bij de gemeente Den Ham en zeer betrokken

bij de omgeving, bij het dorp. Dat heeft hij ons

als kinderen ook echt meegegeven.’

Kom je ook uit een christelijk gezin?

‘Nederlands Hervormd. Een kerkelijk meelevend

gezin. Er werd veel over gesproken, maar

er heerste geen angstcultuur, wat je in sommige

kerken ziet. Het was niet beklemmend,

maar er waren regels en sommige vond ik raar.

Ik mocht op zondag wel handwerken, maar

toen ik op de opleiding voor de akte handwerken

en textiele vormgeving zat, mocht dat

niet, want dat was huiswerk voor school. Daar

snapte ik niets van. Dat kon mijn moeder ook

niet helemaal uitleggen en ik kon daar heel

vervelend over doen. Mijn vader leefde toen al

niet meer.’

Je vader is vroeg overleden?

‘Hij is in 1955 overleden aan darmkanker. Hij

was 57 en ik was tien. Je had toen nog geen

chemokuren, hij is na de diagnose binnen

een half jaar overleden. Het maakte heel veel

indruk, vooral ook doordat een half jaar later

mijn oudste broer overleed. Hij was epileptisch

en is verdronken in het kanaal. Ik kan me dat

allemaal als de dag van gisteren herinneren.

Nadat mijn vader in het ziekenhuis niet meer

geholpen kon worden, is hij nog wekenlang

thuis geweest, met hulp van een wijkverpleegster.

Hij is met de koets begraven, de vlaggen

hingen halfstok. Ik denk, maar dat bedenk je

later, dat ik vanaf dat moment dacht: Papa is

er niet meer, mama is heel verdrietig, maar ik

red me wel. Ik heb er geen trauma aan over-

‘We hebben

fantastische

kinderen en

kleinkinderen, maar

als daar dingen

mee gebeuren,

relaties die worden

verbroken,

problemen met

het werk, lig

ik daar wakker

van. Die verantwoordelijkheid

die

je voor je kinderen

voelt, raak je nooit

meer kwijt’

gehouden. Er werd thuis wel over gepraat. Ik

heb veel hulp gehad van mijn oudste zus. Mijn

tweede moeder, tot op de dag van vandaag. Ze

is nu 93.’

Spraken jullie thuis dialect?

‘Ja. Mijn moeder is in Vroomshoop geboren,

ze heeft ook Drentse wortels. Dat kun je bij

mij heel soms ook wel horen, maar we spraken

het dialect van het veengebied. De soundtrack

van mijn jeugd. We moesten ook Nederlands

kunnen praten, maar ook dan kun je bij mij

het Twentse accent er nog heel goed doorheen

horen. Ik vind het niet erg, het hoort bij mij.’

Je hebt veel gedaan voor het Twentse dialect, heeft

die liefde daarvoor met je jeugd te maken?

‘Dat heeft er zeker mee te maken. Ik heb een

fantastische tijd gehad op de lagere school en

later de Mulo. Daarna fietsten we met zes of

zeven man van Vroomshoop naar de kweekschool

in Almelo. Rond mijn veertigste raakte

ik echt geïnteresseerd in dialect. Ik gaf les op

de Mavo in Rijssen en daar ontmoette ik Gerrit

Kraa, die al langer met dialect bezig was. Via

hem kwam ik in aanraking met organisaties en

mensen die bezig waren met de Twentse sproak.

Uiteindelijk kwam ik bij RTV Oost terecht en

het Van Deinse Instituut.’

Je zegt dat je een kind van het veen bent. Wat betekent

dat eigenlijk?

‘Mijn vader had een eigen veenderijtje, waar

veen werd gestoken voor eigen gebruik. Ik

kan me het bruine water nog herinneren. Wij

mochten er niet komen, want we konden natuurlijk

niet zwemmen. Toen ik programma’s

maakte voor RTV Oost en later als directeur

bij het Van Deinse Instituut, kwam ik erachter

dat er heel weinig geschreven is over het veengebied,

tussen Coevorden en Almelo. Maar er

6 zilver magazine

zilver magazine 7



‘Ik heb een man

die ervoor zorgt

dat ik niet

doordraai.

“En nou doe je het

rustig aan en ga

je op de bank een

boek lezen.”

Dat zegt hij

bijna dagelijks en

die rem is echt

hard nodig.’

is wel het boek De winterkraaien van Aar

van de Werfhorst, over zeven verdronken

veenarbeiders, dat veel indruk op mij

heeft gemaakt. Iedereen had dat boek

in huis. Ik raakte geïnteresseerd in de

geschiedenis van het veengebied, maar ik

ben in 1944 geboren en na de oorlog waren

de hoogtijdagen van het veen voorbij.

Ik heb het veen niet beleefd, maar ik wilde

er altijd nog wat mee doen. Met kerst

hoorde ik in de kerk een mannenkoor,

met daarbij vertellingen. Opeens begreep

ik dat ik het verhaal zo kon vertellen.

Dat zware honderdkoppige mannenkoor,

aangevuld met verhalen over de mystiek

van het veen, met altijd een soort waas.

Behalve als het bloedheet was, dan hing

er de hitte van het veld. De veenarbeiders

zijn in 1896 verdronken. Het boek is een

raamvertelling. Gezinus Veldman heeft er

muziek op geschreven, het mannenkoor

zingt, Arie Jansen en Gerrit Dannenberg

hebben de teksten geschreven en ik doe

de vertellingen. Alles in het dialect. De

voorstellingen die we hebben gegeven

waren allemaal uitverkocht en enorm

succesvol.’

Je hebt ook een rol in de nieuwe film van

Herman Finkers en Johanna Ter Steege. Een

hoogtepunt in je carrière?

‘Herman belde mij op en zei dat ze nog

een demente dame nodig hadden. Na een

proefopname kreeg ik een minirolletje.

Erg leuk om te doen, maar niet het hoogtepunt

uit mijn carrière. Dat was toch

het mentorschap op school, leerlingen

begeleiden die moeilijkheden hebben.

Daar heb ik ook cursussen voor gevolgd,

bijvoorbeeld hoe je leerlingen met faalangst

kunt helpen. Het kookprogramma

voor RTV Oost is ook een hoogtepunt,

leuk omdat Dorothy Oosting en ik echt

een klik hadden en omdat koken een grote

liefde van mij is. Van mijn hele familie

trouwens.

Het is leuk om in de schijnwerpers te

staan, maar dat mentorschap ging dieper,

daar heb je echt menselijk contact en kun

je iets betekenen. Het doet me wat als

ik een oud-leerling tegenkom die zegt:

Weet je nog hoe bang ik was? En nu ben

ik solist bij een koor. Dat is belangrijk

voor mij. Ik vind al mijn werk leuk, ook in

de schijnwerpers staan is leuk, maar niet

meer dan dat. Ik heb daar ook nooit op

geaasd, ik ben gevraagd door RTV Oost

om een programma over streekgerechten

te maken omdat ik bij het Van Deinse

instituut werkte. Het is me allemaal

overkomen.’

Altijd erg druk. Nooit een burn out gehad?

‘Ik heb een man die ervoor zorgt dat ik

niet doordraai. “En nou doe je het rustig

aan en ga je op de bank een boek lezen.”

Dat zegt hij bijna dagelijks en die rem

is echt hard nodig. Voor een voorstelling

van De Winterkraaien, we hebben

er nu achttien gedaan, ben ik gespannen

en zoek ik een half uur van tevoren

een plekje op waar ik alleen kan zijn, al

geschminkt en aangekleed. Dan wil ik me

focussen. Ik hoor het geroezemoes in de

zaal en dan zit ik een half uur stil. Dan

kan ik het wel. Bij de tweede voorstelling

zat ik te trillen van de faalangst. Gaat het

vandaag wel net zo goed als gisteren? Dat

heb ik daarna niet meer gehad. Ik heb wel

geruststelling nodig. Ik ga van tevoren

luisteren bij het mannenkoor of ik alles

nog goed weet. Dat is ook uit onzekerheid,

ik vraag me duizend keer af of ik het

wel goed heb voorbereid. En of ik alles

wel bij me heb. Dat soort dingen. Die onzekerheid

had ik ook als directeur van het

Van Deinse. Ga ik wel goed met de mensen

om? De financiële verantwoordelijkheid

vond ik echt zwaar. Er is ook weleens iets

behoorlijk misgegaan en dan kreeg ik op

mijn donder. Daar kan ik trouwens wel

tegen.’

Waar lig je wakker van?

‘We hebben fantastische kinderen en

kleinkinderen, maar als daar dingen mee

gebeuren, relaties die worden verbroken,

problemen met het werk, lig ik daar wakker

van. Die verantwoordelijkheid die je

voor je kinderen voelt, raak je nooit meer

kwijt.

Toen ik als lerares Frans voor de eerste

keer een examenklas had, lag ik daar ook

wakker van. Mijn leerlingen mochten

natuurlijk niet onder het landelijk gemiddelde

scoren. Dat is gelukkig ook niet

gebeurd, maar dat heb ik wel heel sterk.

Ik zou ook niet voor een half gevulde zaal

willen spelen. Ik belde bij De Winterkraai-

Thea Kroese: ‘Koken is een

grote liefde van mij’

en elke dag om te vragen hoeveel kaarten

er al waren verkocht. Als er bij lezingen

geen vragen worden gesteld na afloop,

vraag ik mij af of ik iets verkeerd heb

gedaan. Dat heb ik wel heel sterk. Is dat

eergevoel of faalangst? Ik weet het niet.’

Veranderen dingen als je ouder bent?

‘Je hebt natuurlijk meer eelt op je ziel.

Ik ben vooral minder fel dan vroeger. Ik

ben een organisator en een regelaar, daar

hebben andere mensen wel last van gehad.

Dat is nu minder, maar ik kan soms nog

steeds fel worden. Ik ben stapelgek op dieren,

maar een mevrouw uit onze buurt laat

haar honden voor mijn huis uit en ruimt

de ontlasting dan niet op. Ligt het op mijn

stoep. Ik heb die poep een keer opgepakt,

naar haar toegelopen en haar dat in de

hand gelegd: “Mevrouw, u vergeet wat.”

Zo’n akelig mens ben ik wel hoor.’

Hoe Stalin

FC Twente hielp

DIT SEIZOEN SPEELT DE GEORGIËR

Georgi Aburjania voor FC Twente. De

club kent zijn vaderland sinds 1972: FC

Twente – Dynamo Tblisi. Ik kon nog

terecht op de Jongensrang...

Ondanks de eigen taal en zelfs een

eigen schrift was Georgië destijds

slechts een deel van de Sovjet Unie.

Tubantia na de loting: ‘Tiflis ligt in de

Kaukasus, ongeveer halverwege de Zwarte

en de Kaspische Zee, nabij het drielandenpunt

met Turkije en Perzië.’ Dat had

men bij Twente nodig. Na de periode

Kees Rijvers bracht seizoen ’72-’73 de

Luxemburger Anton ‘Spitz’ Kohn als

trainer. Tubantia: ‘Kohn nog enigszins

verbijsterd: Wat zal ik zeggen. Het had natuurlijk

wel beter gekund. Een tegenstander

uit Luxemburg of zo. Ik ken ze helemaal

niet. Wie wèl trouwens in Nederland?’

Eddy Achterberg vind het ‘een verschrikkelijk

eind weg’. Theo Pahlplatz: ‘Het is

tegelijk ook erg interessant. Misschien kom

je er nooit meer in je leven.’

Een in de krant inderhaast getekend

kaartje komt nu gedateerd over.

Wolgograd staat er nog als ‘Stalingrad’

aangegeven.

Zoals bij ons veel achternamen op

…ink eindigen, viel bij Dynamo de

uitgang …wili op: Chintsjigaswili,

Dzodzoeasjwili en Petriasjwili. De link

met de beruchtste Georgiër ooit legde

ik toen nog niet: Jozef Dzjoegaswili.

Oftewel Stalin.

Hij maakte de

Sovjet Unie

groot, en hielp

zo FC Twente

naar de volgende

ronde:

Dynamo’s trainer

wees na de

2-0 (Notten;

Jeuring) in

Diekman op de voorafgaande drie

competitiewedstrijden, steeds zo’n

2000 km van huis. ‘Onze spelers

wilden wel, maar konden gewoon niet

meer.’

Bert Westerink

8 zilver magazine

zilver magazine 9



ACTIEVE 65-PLUSSERS | TWENTSE ROEIVERENIGING TUBANTIA | FOTOGRAFIE REMCO HOMAN

FMO - LUCHTHAVEN MNSTER / OSNABRCK: DE LUCHTHAVEN IN DE BUURT

DE LUCHTHAVEN MÜNSTER/OSNABRÜCK – kortweg FMO – is niet alleen

dé luchthaven voor de Duitse regio Westfalen en het westen van Nedersaksen,

maar zeker ook voor het oosten van Nederland. Voor Nederlanders

is FMO uitstekend bereikbaar met de auto; vanaf de grens bij Gildehaus

bent u er binnen 30 minuten. Nederlandse reizigers zijn ook zeer enthousiast

over de ontspannen sfeer op de luchthaven, de korte (loop)afstanden

en de voordelige parkeertarieven (al vanaf 29 euro voor 8 dagen*). En dat

allemaal zonder ellenlange wachttijden.

FMO BRENGT DE WERELD BINNEN BEREIK

Op FMO kunt u terecht voor zowel lijndiensten als toeristische charter- en

budgetvluchten. De meest prominente maatschappij is Lufthansa, waarmee

u negen keer per dag vanaf FMO naar Frankfurt en München kunt

vliegen. Deze internationale ‘hubs‘ bieden vervolgens een enorme keuze

in aansluitende vluchten naar alle delen van de wereld. Sinds oktober 2019

staat dankzij vliegmaatschappij Lauda ook de Oostenrijkse hoofdstad

Wenen op het menu van FMO. Dat is goed nieuws, want niets is zo mooi

als de zomer in Wenen!

MEER VLUCHTEN, MEER POPULAIRE VAKANTIEBESTEMMINGEN

Deze zomer kunt u vanaf FMO nóg vaker zonder tussenstops naar populaire

vakantiebestemmingen reizen. Zo verzorgt het Nederlands-Turkse

Corendon Airlines 30 procent meer vluchten dan voorheen. Alleen al met

deze maatschappij kunt u vanaf FMO voortaan 24 keer per week naar de

zon vliegen!

Op het FMO-vluchtschema staan verder veel toeristische trekpleisters

rond de Middellandse Zee, maar ook aan de Zwarte en Rode Zee en op de

Canarische Eilanden. Het populairst zijn het Baleareneiland Mallorca en

de Turkse badplaats Antalya. Eurowings en Lauda vliegen zelfs meerdere

keren per dag naar Mallorca, terwijl Sun Express en Corendon Airlines

dagelijks meerdere vakantievluchten naar Antalya verzorgen.

HET IS TIJD VOOR VAKANTIE. GAAT U MEE?

Voor meer informatie: www.fmo.de/nl

* Bij online reservering betaalt u €2,50 servicekosten

50%

korting op een

complete bril

Hengelo Nieuwstraat 6 Tel. 074 291 5769

Oldenzaal Grootestraat 19 Tel. 0541 515 365

Ga naar specsavers.nl en maak nu een afspraak.

Deze actie is geldig tot 01 juni 2020 bij bovenstaande Specsavers winkels op monturen vanaf €79.

50% korting geldt op een complete bril inclusief glazen en glasopties. Niet geldig voor veiligheidsbrillen,

hoortoestellen en/of contactlenzen. Niet in combinatie met andere acties. © Specsavers 2020. Specsavers en

het Specsavers-logo zijn merken van Specsavers.

“Een goed verzorgde

uitvaart waar u met

een goed gevoel op

terug kunt kijken.

Daar staan we voor.”

Pedro Swier

Vredehof Uitvaartverzorging

Bel 088 1198 200 www.vredehof.nl

Eén

of twee keer per

week vaart de senioren-acht

vanaf het clubhuis in

Hengelo naar de sluis in Wiene en

terug. ‘Want je moet zolang mogelijk

blijven bewegen en aan je conditie

werken’, zegt stuurman Taeke

de Jonge. ‘Tegelijkertijd ontstaat er

een bijzondere band tussen de

roeiers. Sommigen zitten al

dertig jaar bij elkaar in

dezelfde boot.’

zilver magazine

11



65. EN NU? | TEKST WILLEM PFEIFFER ... FOTOGRAFIE ARCHIEF FC TWENTE

65.

en nu?

Tot enkele

jaren geleden

was Jan

Sørensen nog

uitbater van

de pub Prince

of Wales in

het Engelse

Tamworth

Als voetballer

geen knokker,

nu wel

om te leven

Sørensen (rechts) omspeelt een opponent

Hij was een van de technisch meest vaardige

en stijlvolle voetballers, die FC Twente

ooit in de gelederen had. Op initiatief van

trainer Spitz Kohn kwam Jan Sørensen in

1983 naar de club om deze te behoeden voor

de onmogelijk gehouden, maar realiteit

geworden, degradatie naar de eerste divisie.

Die werd op 14 mei 1983, uitgerekend

op zijn 28ste verjaardag, een feit. Als

aanvoerder was de Deense linkspoot de

belangrijkste schakel in het elftal dat onder

leiding van Fritz Korbach binnen een jaar

op het hoogste niveau terugkeerde.

Het ooit zo sierlijke lijf laat Jan Sørensen al

jaren in de steek. Hij sleept zich van operatie

naar operatie. ‘Als voetballer was ik nooit een

knokker. Nu kan ik wel vechten, voor mijn

leven.’

Op 11 februari van dit jaar ging Jan Sørensen

voor de ‘zoveelste keer’ onder het mes voor

een ingreep aan zijn slecht werkende hart. In

de hoop binnenkort eindelijk weer eens in

staat te zijn een reisje te maken, bijvoorbeeld

om Twente te bezoeken. ‘Want dat is toch

mijn tweede thuis geworden, ik wil er zelfs

graag ooit naar terug.’

Hij slijt alweer jaren zijn dagen in het 75.000

zielen tellende Engelse Tamworth, niet ver

van Birmingham. Een jaar of zeven bestierde

hij er de pub The Prince of Wales, drie huizen

van hem vandaan op de hoek van de straat.

‘Die heb ik drie jaar geleden van de hand

gedaan, het ging gewoon niet meer. Roken

en drinken doe ik trouwens zelf al jaren niet

meer.’

Na de scheiding van zijn tweede vrouw

woont hij er samen met de jongste van drie

zoons, de 22-jarige Oliver. De andere twee,

Michael (39) en Brian (37), schonken hem

vier kleinkinderen. Oliver is een begenadigde

golfer. Golfen doet ook zijn vader graag, maar

het komt er al even niet meer van. Drie jaar

geleden maakte Dirk Beers voor Fox Sports

en FC Twente TV de aangrijpende reportage

Deense Tukker over Jan Sørensen, waarin hij

zich emotioneel liet ontvallen: ‘De ellende

‘Ik ben

wel eerlijk. Als

er iets mis is, heb ik

het lef daar iets van

te zeggen’

werd me op een gegeven moment zo te veel

dat ik mezelf door het hoofd had geschoten

als ik een pistool had gehad.’

Hypertrofische cardiomyopathie

Jan Sørensen lijdt aan hypertrofische cardiomyopathie.

‘Een spier in een van de hartkamers

is te dik en waarschijnlijk was dat al zo

in de tijd dat ik voetbalde. Een professor in

12 zilver magazine

zilver magazine 13



het ziekenhuis zei tegen me het ongelooflijk

te vinden dat ik nog een voetbalcarrière

heb gehad en niet dood ben. Ik had soms

een hartslag van 240 en mijn hart heeft al

diverse keren stil gestaan. Bij een van de

tien hartoperaties die ik ondertussen heb

ondergaan, hebben ze via mijn heup iets in

een van mijn hartkamers gezet. Dat brengt

mijn hart weer op gang als het ermee stopt.

Dat is al een keer of tien keer gebeurd.’

‘Het gaat al zo’n vijftien jaar minder met

me en ik heb alles gehad wat je maar kunt

krijgen. Door een bloedinfectie heb ik al

een keer drie maanden in het ziekenhuis

gelegen. Ik lag zelfs een tijdje in coma. Verder

heb ik diverse knieoperaties ondergaan,

kanker gehad, ben ik aan mijn prostaat

geholpen en is de rek uit mijn longen. Al

een jaar of drie, vier heb ik niet echt kunnen

reizen. Vaak moet ik gaan zitten als ik tien

minuten heb gewandeld. Er zijn tijden dat

ik nauwelijks uit mijn bed kan komen en er

anderhalf uur over doe om onder de douche

te gaan. Ik heb leren beseffen hoe belangrijk

een goede gezondheid is, dan maakt de rest

van het leven geen donder meer uit.’

Zestien

Jan Sørensen is afkomstig uit Herlev, een

dorpje op zo’n twintig kilometer van Kopenhagen.

‘Je moest tien jaar zijn om bij

de plaatselijke voetbalclub te mogen, maar

mijn vader nam me al op mijn zevende mee

met mijn oudere broertje. Op mijn twaalfde

verhuisde ik naar Glostrup IC. Daar speelde

‘Ik hoop echt dat

FC Twente het

dit seizoen redt in

de eredivisie en

de weg omhoog

weer vindt.

De supporters

verdienen het

gewoon na alles

wat ze hebben

meegemaakt’

‘Er zijn tijden dat het

me nauwelijks lukt

mijn bed uit te komen’

ik mijn eerste wedstrijd in de tweede divisie

toen ik zestien was en een jaar later zat ik

vast in het eerste.’

Op advies van de coach van het Deense

jeugdelftal toog hij naar BK Frem Kopenhagen,

waar hij meestal de positie als linksbuiten

bekleedde. Club Brugge haalde hem in

1977 al na elf wedstrijden naar België, waar

hij onder leiding van Ernst Happel aanvankelijk

eveneens links in de aanval werd

geposteerd. ‘Maar op een gegeven moment

kwam ik op het middenveld terecht. Ik heb

er zes mooie jaren gehad. Ben twee keer

kampioen geworden, heb er bekerfinales en

om de Supercup gespeeld en in 1978 zelfs

de finale van de Europacup 1. Op Wembley

verloren we met 1-0 van Liverpool.’ Bij Club

Brugge was hij in zes seizoenen drie keer

speler van het jaar.

‘Ernst Happel was een van de beste trainers

die ik ooit heb gehad. Hij hoefde nauwelijks

te praten. Als hij zei hoe we het gingen

doen, voerde je dat gewoon uit. Tactisch was

hij ongelooflijk sterk. Ik weet nog dat ik één

keer een probleem met hem had. Voor de

halve finale tegen Juventus in de Europacup

vroeg ik hoe ik moest spelen. Hij antwoordde:

Als je dat niet weet, kun je beter naar

een kleinere club gaan. Met Happel wonnen

we alles, elk jaar wel wat. Mijn laatste

trainer bij Brugge was Georg Kessler. Ik was

aanvoerder en hij vond dat ik zijn spion

moest zijn. Maar dat deed ik niet, ik had

totaal geen klik met die man.’

Spitz

Het leidde tot zijn overgang naar FC Twente,

halverwege het seizoen 1982-1983. Op

verzoek van Spitz Kohn, met wie hij in 1981

enkele maanden had samengewerkt bij Club

Brugge. ‘Hij vroeg me of ik trek had naar

Enschede te komen. Ik had een goede relatie

met Spitz, een heel aardige man. De club zat

erg in de problemen. Ik werd de op dat moment

duurste aankoop aller tijden van FC

Twente.’ Lachend: ‘Maar ik was ook de beste,

haha. Twente had goede spelers, maar de

hele club zat in de knoei. Nota bene op mijn

verjaardag gunde Haarlem Helmond Sport

een punt en waren we gedegradeerd. Ik had

weg kunnen gaan, maar ik was gekomen

om FC Twente te redden en vond het ook

mijn fout dat het niet lukte. Al kwam dat

ook doordat ik vanwege blessures de laatste

wedstrijden niet op volle kracht kon spelen.

We gingen gewoon weer omhoog, met Fritz

Korbach. Maar in de eredivisie ging het

aan het eind mis tussen ons. Ik was naar

Liverpool geweest, dat belangstelling voor

me had. Toen ik terug kwam, stond Martien

Vreijsen centraal op het middenveld en

werd ik linksbuiten gezet. Daar kon ik niet

mee leven. Fritz, met wie ik verder best een

goed contact had, zette me toen een tijdje

Deense Tukker

kampt al jaren

met broze

gezondheid

op de bank. Dat voelde heel vernederend.

Als ik dat akkefietje met Fritz Korbach niet

had gehad, had ik zomaar zes seizoenen bij

FC Twente kunnen spelen. De hele cultuur

daar beviel me, ik voelde me er heel erg

thuis. Bij Brugge ging het er veel commerciëler

aan toe. Ik wilde wel resultaten

halen, maar ook plezier hebben. En dat had

ik in Enschede. Hennie en Yvonne Jansen

waren enorme fans van de clubs. Wij gaan

nog steeds veel met elkaar om, zij zijn

vrienden voor het leven geworden.’

Glaasje wijn

Bij geen van de clubs die volgden had hij

het zo naar zijn zin als in Enschede. Feyenoord

leende hem zelfs uit aan Excelsior

en ook bij Ajax kende hij weinig geluk.

Jan Sørensen sleet zijn laatste jaren als

voetballer bij Portimonense in Portugal,

waar hij zijn loopbaan in 1989 afsloot en

manager werd. Ook het aantal van elf

interlands dat hij voor Denemarken speelde,

deed geen recht aan zijn kwaliteiten.

‘Onder leiding van Sepp Piontek als bondscoach

wonnen we voor het eerst in vijftig

wedstrijden in Spanje, met 1-3 in Cadiz. Na

de wedstrijden dronken we met een paar

man gezellig een glaasje wijn, maar van

Piontek moesten we direct naar bed. Birger

Stijlvolle actie

van Sørensen

in zijn tijd bij

FC Twente

‘Na de

degradatie ben

ik bij FC Twente

gebleven, omdat

ik wat goed te

maken had’

Jensen en ik zeiden tegen hem: “Doe eens

normaal”. Ik heb nooit meer voor Denemarken

gespeeld… Als ik mijn bek vaker

had dichtgehouden, had ik me zelf een veel

gemakkelijker carrière kunnen bezorgen.

Maar ik ben wel eerlijk. Als er iets mis is,

dan heb ik ook het lef er wat van te zeggen.

Ik ben denk ik ook niet voor niets bij bijna

alle clubs waar ik speelde aanvoerder

geweest. Alles overziend was het ook niet

slecht hoor.’

‘FC Twente volg ik nog steeds, al is het

door mijn ziektes wel wat minder. Ik hoop

echt dat FC Twente het dit seizoen redt

in de eredivisie en de weg omhoog weer

vindt. De supporters verdienen het gewoon

na alles wat ze hebben meegemaakt. Ik

vind het wel erg dat ik niet een of twee

keer per jaar die kant op kan komen.

Hopelijk lukt het aan het eind van dit jaar

weer eens. Want het is altijd leuk om weer

even bij te praten met oude makkers als

Kick van der Vall, Eddy Achterberg, Theo

Snelders en Evert Bleuming.”

Op 14 mei hoopt Jan Sørensen 65 jaar te

worden. ‘In het veld was ik nooit een knokker.

Maar nu het om overleven gaat, ben ik

dat wel. Uiteindelijk komt het goed.’

65.

en nu?

Roel Zweers,

Goor.

Medewerker

marketing

RTV Oost.

Getrouwd met

Alina, twee

zonen.

GEWELDIGE LEEFTIJD

‘Dat ik met de laatste jaren

van mijn werkzame leven bezig

ben, schoot al wel eerder

door mijn gedachten. Rond

de komende jaarwisseling

neem ik afscheid van RTV

Oost en dan begint er een

nieuw leven.

Ik ben intussen door een

aantal Goorse verenigingen

gevraagd om wat voor hen

te gaan doen. Toch heb ik

besloten voor mezelf te kiezen.

Ik doe al twaalf en een

half jaar het impresariaat van

Helligen Hendrik en dat gaan

we vieren met een zestal

openluchtvoorstellingen in

Overijssel en Gelderland.

Los daarvan ga ik na mijn

afscheid door met mijn eigen

onderneming.

65 is een geweldige leeftijd.

Je bent nergens te oud voor.

Het is een mooie uitdaging

om voortaan mijn tijd zelf

in te gaan delen en mijn

energie daaraan te geven. Die

energie blijft. Daarnaast wil

ik ook vrijwilligerswerk gaan

doen en dat mag ook iets zijn

waarbij ik de handen uit de

mouwen zou moeten steken.’

(GE)

14 zilver magazine

zilver magazine 15



65. EN NU?

65.

en nu?

65.

en nu?

Ilone Ross-Gigengack, Hengelo. Heeft

een schoonheidsinstituut in haar

woonplaats. Getrouwd met Hermie,

een zoon en een kleindochter.

“JE STOPT TOCH NOG NIET?”

‘Ik ben nog volop aan het werk en

ben als zelfstandig ondernemer

voorlopig niet van plan om te

stoppen. Dat zeggen de mensen

ook: “Je stopt toch nog niet?” Ik

vind het nog steeds veel te leuk.

Het contact met de mensen is fijn

en ik heb intussen veel ervaring.

Dat stelt men op prijs. Ik heb hier

mensen van alle leeftijden. Ik volg

nog steeds cursussen dus gaan we

nog wel even door. Ondernemen zit

in ons bloed. Mijn broer en zus hebben

een eigen bedrijf en mijn zoon

ook. We houden van werken en

staan met beide benen op de grond.

We hebben trouwens wel de keuze

Paul Wegdam, Hengevelde. Gepensioneerd.

Was tot 2014 fysiotherapeut in Borne.

Getrouwd met Henriëtte Pierik.

BEWEGEN

‘Ik ben eigenlijk al vijf jaar 65, want

in 2014 stopte ik met werken. Ik

doe sindsdien wat ik leuk vind. Vrijwilligerswerk,

mantelzorg, ik ben

huisman, sport graag en doe sociaal

werk. Ik bezoek graag mensen die

een bezoekje kunnen gebruiken,

zoals wekelijks een oom die lijdt

aan de ziekte van Alzheimer. Ik

ben vrijwilliger bij Aveleijn en oefen

daar met mensen die gedragsstoornissen

hebben. Ik hou ook van het

entertainen

van mensen.

Zo treed ik

altijd op voor de

senioren tijdens

carnaval en de

zomerfeesten.

Verder doe ik

voetbalbootcamps

en heb

bij WVV34

een walking

gemaakt één

dag per week op de kleindochter te

passen. Daar genieten we enorm

van. Daarvoor plan ik graag een

dagje vrij.’

(GE)

footballgroep opgericht. Die train

ik en ik doe dan ook zelf regelmatig

mee. We hebben er sinds kort ook

een paar dames bij, hartstikke leuk.

Het loopt goed en ik heb er veel

plezier in.

Onlangs ben ik lid van het KBO-bestuur

geworden met als taak de

senioren meer te laten bewegen. Ik

heb voldoening van alles wat ik doe

en ben een blij en tevreden man.

Vroeger zei ik altijd “goed” als ze

vroegen

“Hoe gaat

het?” De

laatste

jaren zeg ik

dan altijd:

“Uitstekend”.

Dat zegt

genoeg.’

(GE)

Zeventien

IK WORD WAKKER en kijk in de

spiegel. Niet meer zo fit, niet meer

zo strak, niet meer zo kwiek. Ik ben

65 geworden. Waar bleef de tijd? Ik

graaf in mijn geheugen. Ik zie Eros,

de hond die we hadden toen ik een

jaar of zes was. Ik zie het bruggetje

bij mijn lagere school. Ik zie mezelf

gekleed als Madonna in de jaren

tachtig. Ik zie mezelf in Frankrijk,

waar ik twee jaar woonde. Ik zie de

geboorte van een dochter en van

een zoon. Ik zie relaties die voorbijgingen.

Ik zie mezelf huilen op

mijn vijftigste verjaardag: ik heb

het gehaald! Ik mocht een halve

eeuw leven! Ik weet nog heel goed

hoe dankbaar ik mij voelde. Teveel

mensen die ik kende, kwamen nooit

zover.

En nu? Mij resten statistisch nog

een jaar of zeventien. Zeventien zomers.

Zeventien keer oud en nieuw.

Zeventien verjaardagen. Als ik geluk

heb. Ik heb

niet de

illusie dat

die zeventien

jaren

langzamer

zullen

verlopen

dan de afgelopen

65

jaren. Integendeel.

Zeventien. Dat is nog een

keer het leven van mijn broertje,

die op die leeftijd overleed, realiseer

ik me. Hij had zeventien jaren, dat

was zijn hele leven. Een heel leven

duurt niet per definitie 82 jaar. Een

heel leven is het aantal jaren dat

je krijgt. Ik trek mijn gezicht glad,

alsof ik weer zeventien ben. Nou ja,

met een beetje fantasie dan. Ik laat

los. Hallo, rimpels. Hallo, 65-jarige.

Ik denk aan die zeventien jaar van

hem, de enige die hij had. Ik denk

aan de zeventien jaren die mij hopelijk

gegeven worden. Ik heb eigenlijk

nog een heel leven voor me.

Mariska Overman

Mariska Overman is 50.

Als ik

65

ben

TEKST INGRID BOSMAN

Theater Muziek Kunst

Cultuur snuiven in de lente

Tekenen = Denken

In 80 tekeningen laat Rijksmuseum Twenthe zien

welke grote veranderingen Nederland doormaakte

in de achttiende eeuw. De expositie Tekenen =

Denken omvat stadsgezichten, landschappen, stillevens,

portretten en meer uit de verzameling van

de Nederlands-Belgische verzamelaar Jean de Crez.

Ze worden voor het eerst in Nederland getoond.

Nog meer tekenen in Rijksmuseum Twenthe:

vanaf 7 juni zijn daar ook de imposante utopische

landschappen van Carlijn Kingma te zien.

Oorlogswinter

Oorlogswinter van Jan Terlouw is Nederlands bekendste

jeugdboek over de Tweede Wereldoorlog.

Dit jaar, 75 jaar na de bevrijding van Nederland,

brengt de Zwolse theatergroep De Jonge Honden

het boek als een spannende voorstelling over

vriendschap, vertrouwen en volwassen worden in

een verschrikkelijke oorlog. Een familievoorstelling

die generaties kan verbinden, vanaf 27 maart in

heel Overijssel te zien. Kijk voor de speellijst op

www.tgdejongehonden.nl

Vreemde

Kostgangers

Muzikale vlucht

‘Berlin, Paris, Broadway’ heet de voorstelling die het publiek meeneemt op de muzikale

vlucht van Joodse componisten als Kurt Weill en Hanns Eisler en dichter Bertolt Brecht. Om

het nazi-geweld te ontlopen trokken ze van Berlijn naar Parijs en later naar de Verenigde

Staten. Om aansluiting te vinden bij de muziekcultuur moesten ze zich als kunstenaar opnieuw

uitvinden. Vier zangers, drie muzikanten en een koor brengen dat verhaal tot leven.

Een internationale voorstelling, bedacht en gemaakt in Twente, door de Muziekwerkplaats

van Frank Deiman en Diet Gerritsen. Op 3 mei in Schouwburg Hengelo.

Acteerkanonnen

Met Hans Croiset en Anne Wil Blankers staat er in Het Oog van de Storm levende theaterhistorie

op het toneel. De acteerkanonnen spelen in dit stuk van de jonge Franse toneelauteur

Florian Zeller het echtpaar André en Madeleine, al meer dan 50 jaar gelukkig getrouwd.

Tijdens een weekend in het ouderlijk huis stuiten dochters Anne en Elise op een geheim.

Schrijver Zeller laat zijn personages opnieuw een spel spelen met de waarheid. De dochters

worden gespeeld door Johanna (‘Hanna van Hendrik’) ter Steege en Marguerite de Brauw.

Op 8 april in Schouwburg Hengelo en op 15 mei in Wilminktheater Enschede.

Eurovisie in Nijverdal

De roots van Jeangu Macrooy, ‘onze man’ op het

Eurovisie Songfestival, liggen in Suriname. Maar

sinds zijn opleiding aan het conservatorium in

Enschede ligt zijn hart ook een beetje in Twente.

Des te mooier dat je hem dit voorjaar gewoon in de

buurt kunt gaan zien.

Geniet van zijn liedjes zonder de toeters en bellen

van Eurovisie. Op 26 maart in ZINiN-theater in

Nijverdal of op 19 mei in Wilminktheater

Enschede.

Nog toeren ze als De Vreemde Kostgangers door het

land. Boudewijn de Groot, Hennie Vrienten en George

Kooymans, iconen van de Nederlandse muziek. Maar

het einde van deze optredens is in zicht, beweerde

althans Boudewijn de Groot onlangs bij De Wereld

Altijd bal

Louis Prima, Doris Day – begint het al te kriebelen?

Dan is Het Danspaleis the place to be. Hier

heet de man aan de knoppen geen DJ maar PD, van

Platendraaier, en gaan op de dansvloer de Engelse

wals en rock’n’roll hand in hand.

Dit reizende theater van de dans is voor iedereen

die de muziek uit pakweg de jaren ’40 en ’50 van

de vorige eeuw nog kent of op waarde weet te

schatten. Op 7 april in Wilminktheater Enschede.

In de middag!

Draait Door. Hij heeft geen zin meer in de stress die het

oplevert om live voor publiek te staan. Zelfs Vrienten

en Kooymans leken het amper te kunnen geloven. Grijp

voor de zekerheid uw kans, op 3 april in Wilminktheater

Enschede.

16 zilver magazine

zilver magazine 17



WIJ HEBBEN AL EEN

ELEKTRISCHE FIETS MET

MIDDENMOTOR V.A. € 999,-

75 JAAR BEVRIJDING | COLUMN

Ieder zijn eigen bevrijding

5 JAAR GARANTIE OP

DE HELE FIETS,

INCLUSIEF ACCU!

SERVICE AAN HUIS EN

GRATIS BEZORGD

5 JAAR ONDERHOUD OP UW FIETS,

INCLUSIEF HALEN EN BRENGEN

ICYCLE CHAIN REACTION

Super sterke E Bike

Alu frame, Drifter zadel, leren handvaten,

anti lek band, met alle opties, uitvoering

in dames en heren.

SPARTA EGO-E

VAN € 1199,-

VOOR € 799,-

Super moderne E Bike

Alu frame en velg, 7 vers. Shimano Nexus,

batterij verlichting V+A, extra opties,

uitvoering in dames

en heren.

VAN € 1999,-

VOOR € 1199,-

ONTVANG

€ 50,-

KORTING OP UW NIEUWE FIETS!

Max. twee fietsen p.p. Wel even

dit fraaie Zilver Magazine

meenemen

ICYCLE NUAGE LTD 2018

Erg fraaie E Bike

250 Watt sterke motor, alu frame, anti lek

band, met heel veel opties, uitvoering in

dames en heren.

VAN € 1499,-

VOOR € 999,-

GAZELLE FUENTE LITE INNERGY XT

Top model E bike

Alu frame en velg, 24 vers. Shimano Acera

voor en Alivio achter, met alle opties,

uitvoering in dames

en heren.

VAN € 2599,-

VOOR € 1295,-

DE GROOTSTE EN GOEDKOOPSTE

FIETSENWINKEL VAN NEDERLAND

GAZELLE, BATAVUS, SPARTA, GIANT,

MOSER EN NOG VEEL MEER

BEKENDE TOPMERKEN OP VOORRAAD

IN ONZE MEGASTORE

OP AL DEZE ICYCLE TOP FIETSEN

NU 5 JAAR VOLLEDIGE GARANTIE !

SPARTA REGULAR F3E

Super mooie E Bike

Voorwielmotor 250 watt sterk, 3 vers.

Shimano Nexus, met alle denkbare opties,

uitvoering in dames

en heren.

VAN € 1549,-

VOOR € 999,-

MULTICYCLE XELO-EF

Fantastische E Bike

Butled alu frame en velg, 11 vers. Shimano

Alfine en Magura hydr. velgremmen,

MC Sports zadel etc.

uitv.: dames en heren.

VAN € 3299,-

VOOR € 2469,-

Lezersactiviteit

Op verzoek van Zilver Magazine

houdt professor Olde Rikkert

op zaterdagmiddag 9 mei ism

Carintreggeland een lezing

met als onderwerp: ‘Leefstijl

bij dementie’. Geïnteresseerde

lezers van Zilver Magazine

kunnen zich daarvoor

aanmelden. Meer info hierover

op pag 98.

Marcel Olde Rikkert

is in zijn woonplaats

Nijmegen

hoogleraar geriatrie

in het Radboudumc

en hoofd van het

Radboudumc

Alzheimer Centrum.

Hij is geboren en

getogen in Hengelo.

Als mijn opa niet alert ‘Hier

bliven’ had geroepen,

hadden ze mijn moeder nog

intiemere felicitaties gegeven

5 mei 1945: “Eindelijk de druk is geweken, het geweld is voorbij. We kunnen weer

leven. Wij zijn ontwaakt uit een nachtmerrie van dwang, leugen en vuur. (…)

Honger en duisternis wijken. Recht, orde en vrede, spoedig misschien welvaart,

keeren terug.”

MET DEZE DOORLEEFDE WOORDEN opende de toen 69 jarige Gerard

van Rijnberg, arts en fysioloog op 7 mei ’45 zijn hoofdartikel over de

bevrijding in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Wonend

in Amsterdam, beleefde hij de bevrijding vooral als het einde van een

heel lange hongerwinter. Niet eerder overleden zo veel landgenoten

aan ondervoeding in combinatie met tyfus, tuberculose en difterie.

Bij ons in Oost-Nederland hadden we een andere bevrijding. Na de

tragische mislukking van operatie Market Garden, was het nog lang

wachten geweest op het offensief waarmee de geallieerden over de

grote rivieren konden komen. Toch had onze streek veel minder last

van hongersnood en ziekte. Mijn vader en moeder waren toen 24 en 21

jaar. Ze kunnen zich de bevrijding nog goed herinneren. “De Engelsen

reden van Weerselo naar Oldenzaal, terwijl net te voren de laatste

vluchtende Duitsers nog een kameraad uit Weerselo hadden neergeschoten”,

vertelde mijn vader. Hij was zelf net voor de bevrijding

van zijn onderduikadres in Duitsland naar Lemselo teruggekeerd. Ik

herken hem onmiddellijk op zijn enige oorlogsfoto. Hij staat ferm

rechtop, ongebroken, met de wilde haren van zijn jeugd, met naast

hem de kleinere Poolse onderduiker.

Mijn moeder beleefde ook spannende uren bij de bevrijding. Drie

Duitsers dachten met haar een veilig onderkomen te vinden bij hun

Lattropse boerderij, omdat haar stiefmoeder van Duitse komaf was.

Achtervolgd door de Engelsen, werd ze bijna geraakt door de laatste

oorlogskogels. Door een snoekduik in een greppel heeft ze de bevrijding

overleefd. Zonder haarscheuren of psychisch trauma.

Geen wonder dat de bevrijding mijn ouders, net als alle andere inwoners

van Oost-Nederland immense vreugde gaf. Ze werden niet zozeer

van honger en ziekte, maar wel van overheersing en gevaar bevrijd. De

Tommies vierden het uitbundig met ze en deelden vrijelijk chocola en

sigaretten uit. En als mijn opa niet alert “Hier bliven“ had geroepen,

hadden ze mijn moeder nog intiemere felicitaties gegeven….

Wij zijn inmiddels enkele bevrijdingen verder. Antibiotica, anti-conceptie

pil en antipsychotica hebben ons van weerloze overlevering aan

infecties, ongewenste zwangerschap en gekte bevrijd. En toch wachten

ook wij nu weer op bevrijding. Klimaatopwarming met droogte,

hitte en onstuimig natuurgeweld zijn recent in Davos door onze

wereldleiders benoemd als onze grootste bedreigingen. We moeten

vechten tegen te veel CO2 in de lucht en stikstof in de grond.

De internationale eendracht en heldenmoed van de oorlog kunnen

ons echter inspireren om ook deze geniepige, onzichtbare vijanden

te lijf te gaan. Burgers en boeren samen, zodat we ooit samen ook

deze bevrijding kunnen vieren. De Greta Thunbergs zullen dan, als de

Tommies van toen, uitbundig feest met ons vieren. Niet met chocola

en sigaretten, maar met groene appels en peren.

Marcel Olde Rikkert

FIETSGIGANT | GEESTERENSEWEG 22 | VRIEZENVEEN | WWW.FIETSGIGANT.COM | INFO@FIETSGIGANT.COM | T. 0546 567425

zilver magazine

19



75 JAAR BEVRIJDING | TEKST THEO LEONÉ ... FOTOGRAFIE GEERT TEN TUSSCHER EN ARCHIEF H. VLOEDBELD

Angst jaagt op

tot polsslag 130

Bang is Jan ten Tusscher.

Doodsbang. Doet gewetensvol

wat nodig is. Uit een greppel

langs de weg naar Zenderen

pikt hij twee verborgen piloten

op. In Borne geeft hij het

verzet de sleutel tot de kluis

met bonkaarten. Belandt in de

stikdonkere dodencel van de

synagoge in Enschede.

Geert ten Tusscher bij de Enschedese synagoge, waar zijn

vader in 1945 gevangen zat in een kleine, donkere cel

Eindelijk praten, twee dagen caravan

TWEE DAGEN ZITTEN ZE in een stacaravan. Vader Jan en

zoon Geert. Beiden van ’n Aap. Ten Tusscher dus, geboren in

Borne.

Het gesprek vindt plaats in het najaar van 1992, op een flank

van de Kuiperberg in Ootmarsum. Zoon wil graag de diepte

in, meer weten van vaders oorlogsjaren en de spanningen

daarna. Jan heeft zich altijd op de vlakte gehouden,

de oorlog was toch voorbij? Beiden storten zich op het

onderwijs, worden leraar. In de caravan snort twee dagen

Geerts cassetterecorder. Vader is al 79, zoon 42 jaar oud.

Geert: ‘In de hoek van een kast vonden we zijn verzetskruis.

Had hij gekregen in 1979. Wisten mijn vrouw Monique en

ik niets van. Wij zijn drie jaar in Zambia geweest. Met

dat verzetskruis had mijn vader niets. Oorlog is geen

heldendom. Oorlog is angst, doen wat je doen moet. Het

verzetskruis ontving hij dankzij Hendrik Vloedbeld. Die

dreigde zijn eigen verzetskruis terug te geven als niet ook

de anderen waarmee hij samenwerkte dezelfde vorm van

waardering kregen.”

Geert komt op het idee van het interview naar aanleiding

‘Met dat

verzetskruis

had mijn

vader niets.

Oorlog

is geen

heldendom.

Oorlog is

angst, doen

wat je doen

moet’

van VPRO-uitzendingen van Wim Kayzer. Het vierluik heet

Nauwgezet en Wanhopig. Ademloos kijkt hij toe. Vader

Jan blijkt niet happig, houdt aanvankelijk de boot af, gaat

uiteindelijk toch overstag. Daar zitten ze dan. Aarzelend

komt het gesprek op gang, tot de woorden beginnen te

stromen. Heel intensief, zo’n tweegesprek tussen vader en

zoon. Confronterend en nog vastgelegd op de band ook.

‘Vader is na de oorlog in het onderwijs terecht gekomen.

Gaf les in Hengelo, Geesteren en Saasveld. Later stond

hij aan de ULO in Tubbergen. Ongelooflijk hoe hard hij

gewerkt heeft. Hij haalde aktes voor Frans, Duits, handel,

geschiedenis en gaf soms ook nog godsdienst. Negen

kinderen had ons gezin. Zondags gaf hij thuis mensen les

voor hun middenstandsdiploma. Hoe is dat mogelijk? Het

verwerken van de oorlog heeft hem zijn hele leven gekost.

Geld was altijd een gebrek in ons grote gezin. In de loop der

jaren werd dat beter. Toen kwam thuis regelmatig een doos

met boeken, nieuwe boeken. Twintig stuks, allemaal over de

oorlog. Hij verslond ze, was onverzadigbaar. Om de oorlog

vervolgens weer uit te spugen. Vader las de oorlog gulzig

van zich af.’

Ten Tusscher jaagt na de bevrijding de

oorlogsspanningen weg met hard werken.

Hij is best een prater maar vertelt over de

oorlog slechts mondjesmaat. De strijd is immers

voorbij? Of toch niet? ’s Nachts wordt hij heftig

zwetend wakker. Polsslag 130. Wat is toch met dat

hart aan de hand? Zes jaren zijn nodig voor het

Sleutelrol voor

Jan ten Tusscher in

bonnenkluis Borne

herstel – Ten Tusscher is dan al leraar. Na een galoperatie

op zijn negentigste is Ten Tusscher totaal

van de kaart en spreekt vier dagen Duits.

“Nooit heb ik me ziek gemeld. Was om kwart

over acht op school. Dat viel niet mee. Als ik

dat niet gedaan had, was het veel gekker geworden.

Ik wilde kostte wat het kost naar school.

Achteraf is dat helemaal niet zo slecht geweest.

Op school had je geen tijd om over je angsten

na te denken. In die tijd bestonden naar buiten

toe weinig mogelijkheden te praten over de

dingen die misschien de oorzaak waren van de

aanvallen. De mensen zouden je niet begrijpen.

Eén keer ben ik bij een psychiater geweest. Ik

kwam in zijn register. Hij heeft hij me nooit

terug gezien. De man stuurde een rekening van

25 gulden. Wat een bedrag! Ik zei: die kearl zöt

mie nooit wier. Was dus een hele goede psychiater.

Voor mij dan. Ik wist: ik moet het zelf doen.

De dodencel in de

Synagoge in Enschede

waar Jan ten Tusscher

werd opgesloten door

de bezetter

20 zilver magazine

zilver magazine 21



Verdacht

in ogen

van NSB

Na de in Twente begonnen April-Meistaking

van 1943, kwam vanuit het hoofdkantoor van

de Duitsgezinde partij NSB de opdracht om

lijsten te maken van mensen die in gijzeling

konden worden genomen. De NSB-groep

in Borne noemde 31 personen die het beste

maar opgesloten konden worden. Achteraf:

een erelijst. Jan ten Tusscher staat vermeld

tussen Deen Jr, T. en Albertus Scholten.

Deen Jr, T. Zeer felle hetzer, uiterst gevaarlijk.

Er zijn aanwijzingen dat deze persoon

zich inliet met een geheime organisatie.

Onmiddellijk wegvoeren is het beste, als het

niet anders kan dan arbeidsinzet.

Ten Tusscher, Jan, zeer felle hetzer.

Vergreep zich aan een vrouw die op het

distributiekantoor voor haar rechten

opkwam, omdat deze pro was.

Scholten, Albertus, zeer felle tegenstander

die alles doet om het de Nationaal

Socialisten zo moeilijk mogelijk te maken.

Is daarbij zeer actief. Waagt het vanaf

het Gemeentehuis op te bellen naar de

Distributie om op te wekken niet mede

te werken aan de vergadering van de

Volksdienst.

Wat ook hielp was een zuster, toen ik aan

de hartmachine lag. Ze vroeg wat ik mankeerde.

Ze wou dat ze mijn hart had. Daar

mankeerde helemaal niets aan.

In de pauzes liep ik bij de ULO in Tubbergen,

zag de wereld aan voor een doedelzak.

Prentte mezelf in: ze kunnen allemaal gek

worden, er mankeert me helemaal niets.”

Touwslager Spanjaard

Jan ten Tusscher (1912 – 2010) groeit op

aan de Oude Almeloseweg in Borne. Zijn

vader was touwslager bij Spanjaard. Geen

van de kinderen de textiel in, is thuis het

devies. De God van Borne liet je gerust een

weekeinde

overwerken

en beloonde je

dan met een

sigaar.

In het dorp doet de grap

de ronde dat als je in het

gemeentehuis komt, zit er

altijd een aap achter het

loket. Tot op de dag van

vandaag dragen de Ten

Tusschers in Borne de

geuzennaam van ’n aap.

Goed leren

kan Jan, hij is

ijverig. Op de

lagere school

volgt een jaar

timmeren bij

een aannemer,

dan de grote

sprong naar

het seminarie

in Boxtel. Na

twee maanden enorme heimwee went hij

aan het internaatsleven. In Culemborg

voltooit hij zijn opleiding aan het gymnasium

en keert terug naar Twente.

“Priester wilde ik niet worden. Dat vond

mijn moeder erger dan wanneer ik een

moord had begaan. Een priester in de familie,

dat stelde veel voor. Ik was op mijn

achttiende weer thuis en vond administratief

werk bij Huiskes in Delden. Die

deed in naaimachines en rijwielen. Je was

jong, wilde wat, maar kon destijds niks.

Van arren moede ben ik naar de kweekschool

gegaan, naar Sint Louis in Oudenbosch.

Je deed alles om maar de kost te

kunnen verdienen.”

Paus Jan

Over een loopbaan als leraar had Ten Tusscher

zo zijn twijfels. Onderwijzers had je

als keistenen en ze verdienden niet al te

best. Voorlopig was hij

echter weer onder de

pannen. Nog wel als

paus.

“Ik was wat ouder

dan mijn medeleerlingen.

Omdat ik van

het seminarie kwam,

noemden ze me de

paus. Niet dat ze mijn

voeten kusten. Ik had

als paus namens de

leerlingen overleg

met de directie van de

school.”

Probeer in de crisisjaren

dertig maar eens

aan werk te komen! Een vaste baan? Nee,

eerst aan de slag als invaller in Winterswijk

en Ootmarsum. Tot een functie vrij

komt op het gemeentehuis van Borne,

waar diverse Ten Tusschers werken. In het

dorp doet de grap de ronde dat als je in

‘Tegen een uur

of half zeven

stonden we met

vijftien man

tegen de muur.

Ik zocht iets

contact, had

iemand gepraat?

De commandant

van de SD zag

dat. Sprong over

het bureau en

greep me bij

de strot. Sloeg

me met de kop

tegen de muur’

Jan ten Tusscher in 2006.

Op 3 januari 2010 is hij op

97-jarige leeftijd overleden.

het gemeentehuis komt, zit er altijd een aap

achter het loket. Tot op de dag van vandaag

dragen de Ten Tusschers in Borne de geuzennaam

van ’n aap.

Spil in distributie

Op zaterdagmiddagen bekwaamt Ten Tusscher

zich op het Carmel College in Oldenzaal

in de gemeentelijke administratie. Hij

wordt in zijn woonplaats commies, al snel

plaatsvervangend voorzitter van de distributie.

“In 1940 kwam ik op het distributiekantoor

terecht, in de oude Ambachtsschool aan de

Bleek. Tja, hoe beland je in het verzet. Je rolt

erin. Directeur Slettenhaar had een gezin

achter zich, was heel bang de verkeerde

dingen te doen. Toen kwam ik in beeld, was

Belangrijke

contactpersonen

voor Ten Tusscher

worden verzetsman

Hendrik Vloedbeld,

dokter Panhuysen

en pastoor Frank

ongetrouwd. Ik was ontzettend bang maar

deed het toch.”

Ten Tusscher bezoekt huize Lidwina in Zenderen,

het hoofdkwartier van de Twentse

knokploegen. Zet zo nodig handtekeningen,

plaatst stempels en levert Rückfahrtscheine

voor gevluchte (dwang-)arbeiders uit

Duitsland. De Oude Almeloseweg wordt

een vertrouwd trefpunt van mensen die de

bezetters een voet dwars willen zetten.

“Cor Hilbrink, de latere voorzitter van FC

Twente, liep met twee revolvers. Hij gooide

de wapens demonstratief bij ons op tafel.

Vond mijn moeder vreselijk. Branie. Zoiets

kan verkeerd aflopen.”

Naarmate de oorlog vordert, nemen de

vraag om onderduikadressen en bonkaarten

toe. Belangrijke contactpersonen voor

Ten Tusscher worden verzetsman Hendrik

Vloedbeld, dokter Panhuysen en pastoor

22 zilver magazine

zilver magazine 23



Frank. De April-Meistaking in 1943 en de

Slag om Arnhem zorgen voor stroomversnellingen.

In het vroege voorjaar van 1945

levert Borne illegaal maandelijks bonnen

voor 1500 onderduikers. Spin in het web: Jan

ten Tusscher. De diefstal blijft tot het eind

van de oorlog verborgen.

Arrestatie

“Zo begin 1945, eind januari, dacht je, gaat

wel lekker. Ze schieten lekker op, Frankrijk

bevrijd, België. Heb je ze ineens ‘s morgens

voor je bed staan. Gewapend. Aufstehen. Dan

ben je natuurlijk de sigaar. Word je naar een

kantoor gebracht van de SD, bij café Rottink.

Werden we allemaal naar toe gebracht.

Jan ten Tusscher

eind jaren dertig

Meer

informatie?

Zie pagina

98

Leefstijl bij

dementie

Hoogleraar geriatrie

Marcel Olde Rikkert

Lezing

Op zaterdag 9 mei van 13.30 - 16.00 uur

geeft Marcel Olde Rikkert, Hoogleraar

Geriatrie en columnist van Zilver Magazine

een lezing met als titel: “Leefstijl cruciaal

bij dementie”. Want het voorkomen van

dementie is gemakkelijker dan het genezen

ervan. Na de pauze geeft de schrijfster

Aafke Kelly een korte toelichting over haar

boek “Ik mag van de dokter alleen lauw

water drinken”. Deze lezing is gratis bij te

wonen en is speciaal voor leden/

mantelzorgers van De Ledenservice van

Carintreggeland en voor de lezers van Zilver.

Meer informatie vindt u op pagina 98.

Wanneer Zaterdag 9 mei 2020

Waar

Kosten

van 13.30 - 16.00 uur

Carintreggeland,

Boortoren 20 in Hengelo

Gratis

Aanmelden Uiterlijk tot 20 april 2020

via de website

carintreggeland.nl/ledenservice

‘Zo hadden we de

tijd om ’s middags

de voorraad in de

kluis precies te laten

kloppen met de

tellingen ’s morgens’

Verdwijntruc

De verdwijntruc van de Bornse bonnen

speelt zich af tussen de Ambachtsschool,

het chique hotel-restaurant De Keizerskroon

en het gemeentehuis. Eens per maand vindt

nauwgezette controle plaats. Kloppen de cijfers

van uitgifte door het distributiekantoor

in de Ambachtsschool met de voorraad in

de kluis van het gemeentehuis? De toezichthoudende

officier arriveert altijd in gezelschap

van accountant Hofstee uit Enschede.

“s Morgens was de controle in de Ambachtsschool.

Tussen de middag ging de officier

met Hofstee – waarschijnlijk een goede

Nederlander – dineren bij De Keizerskroon.

Dat wisten we. Zo hadden we de tijd om ’s

middags de voorraad in de kluis precies te

laten kloppen met de tellingen ’s morgens.”

Doodsangsten staat Ten Tusscher uit als de

verzetsmannen Hendrik Vloedbeld en Gé

van Riel hem de sleutel van de kluis in het

gemeentehuis vragen. Jan protesteert, wijst

op de gevolgen, hij zal direct moeten onderduiken.

Toch overhandigt Ten Tusscher een

kopie van de sleutel, verzetsgroep Lidwina

ziet immers geen alternatief. Kort voor

de geplande overval wordt tot opluchting

van Ten Tusscher de actie afgeblazen. Een

geslaagde overval in Groningen maakt de

operatie in Borne overbodig.

De Ledenservice Carintreggeland

Met het uitgebreide aanbod van De Ledenservice maken wij het leven leuker,

makkelijker en veiliger. Voor onze leden, jong of oud, iedereen kan zo nu en dan

ondersteuning gebruiken. Van aan-huis diensten, advies over langer thuis blijven

wonen tot een gezellig dagje uit. Dat is allemaal mogelijk. De verwachtingen en

wensen veranderen en wij veranderen mee. Samen met leden zorgen we ervoor

dat het aanbod relevant en divers blijft. Het aanbod is wederom

uitgebreid en zijn er nieuwe (sociale) ondernemers aangesloten.

Waarbij kwaliteit garant staat.

Meer informatie? kijk op carintreggeland.nl/ledenservice

SLECHTS

€ 18, 50

per huishouden per

kalenderjaar

In het vroege voorjaar van 1945 levert Borne illegaal maandelijks

bonnen voor 1500 onderduikers. Spin in het web is Jan ten Tusscher

zilver magazine

25



Blufpoker opent celdeuren

Paaszaterdag 1945. Zonder een schot, gaan

in de Enschedese synagoge de celdeuren

open. “Sie sind entlassen”. Vrij, eindelijk

weer vrij? Hendrik Vloedbeld is zo van slag

dat hij mopperend terugkeert. Hij klaagt

dat bij de spullen die hij terugkrijgt, het

geld ontbreekt. Wegwezen! Aan een vaak

wekenlang verblijf in de pikdonkere kelder

van de synagoge komt voor 78 gevangenen

een einde.

Een pikdonkere kelder in de synagoge? De

gevangenen wisten niet anders. In werkelijkheid

bevonden de krappe cellen zich op

de begane grond, onder de vrouwengalerij.

Overbevolkt waren ze, het condens droop

van de muren. Vijf maanden eerder had

aannemer Floor de cellen gebouwd.

Enkele dagen voor hun vrijlating was naar

het verzet doorgesijpeld dat de gevangenen

in waarschijnlijk een bus naar vliegveld

Twente gebracht zouden worden. De afloop

liet zich raden. Executies!

Plannen worden beraamd om de bus of misschien

vrachtwagens direct na vertrek uit de

synagoge te overvallen. Op 31 maart 14.00

uur betrekken acht gewapende verzetsstrijders

panden nabij de synagoge. Wat gebeurt?

Uit het niets arriveren tachtig Duitse

militairen bij de synagoge. De bevrijdingsactie

wordt daarop afgeblazen. Hoewel, niet

helemaal. Chauffeur Bol van SD-er Knoop

krijgt een ultimatum gericht aan de SD-ers

Atler, Schöber en Knoop. Blufpoker!

De drie lezen:

Voor 19.00 uur

ALLE GEVANGENEN IN

VRIJHEID STELLEN

Zoo niet, dan zullen alle SD-ers

worden afgemaakt

De een na de ander. Toen ik kwam

zat daar al Stiglitz, een onderwijzer

van de christelijke school. Hij bleek

ook in het verzet te zitten, ik kende

hem niet. Zat bij de knokploeg in

Almelo. Had vervalste papieren van

mij, Rückfahrtscheine en zo. Niet

lang daarna kwam dokter Panhuysen.

Bij hem onder de vloer zaten

de wapens van de droppingen. Ik

kreeg veel vragen over wapens.

Antwoordde: ben nooit in dienst

geweest. Zei ze niets. Ich habe nie ein

Gewehr festgehalten. Begonnen ze

een beetje te lachen.

Tegen een uur of half zeven stonden

we met vijftien man tegen de

muur. Ik zocht iets contact, had

iemand gepraat? De commandant

van de SD zag dat. Sprong over het

bureau en greep me bij de strot.

‘De maanden in

de cel zijn mijn

beste retraite ooit

geweest. Je denkt

na over het leven

en bidt. Wat had

ik in mijn leven

beter kunnen

doen? Je houdt

er rekening mee

dat je ’s morgens

om 4 uur tegen de

muur gaat’

Feest in Borne,

april 1945. Het

dorp is bevrijd.

Sloeg me met de kop tegen de muur.

Om een uur of negen een grote bus en werden

we afgevoerd naar de synagoge in Enschede.

Daar hadden ze kleine celletjes gemaakt. Dag

en nacht donker. Zonder stoel, zonder bed, 1

bij 2,5 meter. Stikdonker en nat.

Bloembollenbrood

Door het luikje kreeg je ’s morgens een stukje

brood. Bloembollenbrood zeiden we. At je telkens

een stukje van. En we kregen water met

een aardappel erin, de soep. Als je daar wat van

zei tegen de Pruisen kreeg je als antwoord: u

bent hier niet in een sanatorium.

Als je naar de wc moest, bleef de deur open. Je

kreeg van de bewakers een revolver in de rug.

Nederlanders waren dat, verkeerde Nederlanders.

Aan het grendelen van de geweren,

herkende je de wisseling van de wacht. Dat

was het dagritme. Je zag niets. We zaten voortdurend

in het pikkedonker.

Ik had een pak aan met trui en colbert. Voor

de overjas was een haakje. Ik rolde de jas op

om op te liggen. De eerste nacht waren we

met drie mensen in een cel. De verhoren

vielen mee. Ik heb niets hoeven te bekennen.

Keurige kerels achter een tafel, meisjes tikten

de verslagen uit. Na een donderspeech kwam

de vraag: waarom bent u hier? Ik antwoordde:

dat is voor mij ook een vraag. Ik weet niet wat

jullie weten willen. Ze wilden weten waar de

wapens waren. Ik hoorde ze zeggen dat ik lid

was van een Hilfsorganisation voor onderduikers.

Ze hadden een paar valse persoonsbewijzen

in mijn jas gevonden. Dat was voor hen

niet zo erg als het bezit van wapens.

We hebben het geluk gehad dat we in Enschede

zaten, niet in Almelo. Daar zijn alle

gevangenen aan het einde van de oorlog langs

de weg gezet en doodgeschoten. In Almelo had

je moordenaars.

Dokter Panhuysen zei tegen me, toen ik opgesloten

werd, Jan bereid je goed voor, want dit

kost ons het leven. De spanning en de angst

waren natuurlijk verschrikkelijk groot. De

maanden in de cel zijn mijn beste retraite ooit

geweest. Je denkt na over het leven en bidt.

Wat had ik in mijn leven beter kunnen doen?

Je houdt er rekening mee dat je ’s morgens om

4 uur tegen de muur gaat.”

“Jan, bereid je goed voor,

want dit kost ons het

leven”. De spanning en

de angst waren natuurlijk

verschrikkelijk groot.

Mer toch…

VRIEJHEAID MUW GLOEPENS ZEU-

NIG OP WEAN. Mer ‘t blif lastig. Vriejheaid

he-j ‘t meestal geent in de gaten

a-j het hebt. Net as ‘t zoolt in de stoete:

iej mist het pas as ’t er neet in zit.

Reflectoren op trappers, beane en

fietsendreagers… Nen valhelm op een

brommer. Nen autogordel. Hef allemoal

met vriejheaid te maken. Doo’j

der niks op oet, dan krie’j ne bekuring.

Iej hebt de vriejheaid neet um ginnen

helm op te doon op ’n brommer. Vuur

oew bestwil. Tuurlijk. Nen autogordel

ook! “Voor uw eigen veiligheid,” zegnt

de plietsie en de verzekeringen… Mer

toch… Mut den gordel onsmakelijk

plietsiewoark vuurkommen? Wil de

verzekering meender schadevergoeding

oetbetalen?

Roken is kats oet de mode. Het mag

zelfs neet mear in de segoarenzaken en

café-serres met prima lochtverversing.

Roken is slim ongezoond. Mer toch…

190 jagen op de snelweg is heel gevoarlijk,

ook vuur aandern. Mer roken doo’j

fealijk allene oezelf an in een segoarenweenkel

of de speciaal ofgezöagen

serre van ’n restaurant… Nog altied

gloepens ongezoond. Mer toch…

Een poar joar

terugg wa’k in

de DDR-gevangenis

Hohenschönhausen

in Berlien.

Een rondleider

har nen langen

board en

zwoarn-shagvlakken

in

de snorre. Dizzen kearl har zelf in dee

Stasigevangenis vast-ezetten. Hee

verteelden hoe ze doar de meanselijke

wille heel geleidelijk an breuken. Ze

leuten oe doar toogeven woe’j zelfs

nooit an edacht hadden. “Und alles im

Namen der nationalen Sicherheit.” Hee

woarschouwden vuur ne overheid den

de veailigheaid as argumeant gebroekt

um dan wier dit en dan wier det te

verbeden. “Wir hatten hier eine solche

Regierung!“

75 joar vriejheaid is nen langen zet;

mer te kort um te loaten geworden.

Gerrit Dannenberg

26 zilver magazine

zilver magazine

27



75 JAAR BEVRIJDING | FOTOGRAFIE COLLECTIE VAN DORRESTEIN-HOOGLAND

Mooie Riet en

mooie Emmy

TWEE PRACHTIGE JONGE VROUWEN ACHTER DE

TRALIES op een slecht geconserveerde foto uit een

privéalbum. Wie zijn het, wat hebben ze gedaan?

Links zien we Riet Hoogland, rechts Emmy Naarding.

Ze zijn vastgezet op het Enschedese politiebureau

in 1940. Riet kreeg een verzetsgedicht in handen

gedrukt. Het ging over het bombardement op Rotterdam

- welbeschouwd misschien wel een enorme

oorlogsmisdaad die aan 650-900 mensen het leven

kostte. Riet was 20 jaar, werkte op het administratiekantoor

van de textielfabriek van Gebroeders Van

Heek (Schuttersveld) en besloot

het gedicht over te tikken op

een typemachine op kantoor.

Een vriendin en collega, Emmy

Naarding, was erbij betrokken.

Collega’s lachten erom, maar

één collega, een NSB’er, niet. Die

‘bracht de vrouwen aan’ bij de

Duitsers. Riets overtikactie werd

beschouwd als een Hetzschrift,

een ‘politieke misdaad’. Dat is

een opmerkelijk etiket, als je

het vergelijkt met het Duitse

bombardement op Rotterdam.

Umwertung aller Werte - laten we maar zeggen dat dat

in alle oorlogen usance is.

Riet Hoogland werd na enkele maanden politiecel in

Enschede overgeplaatst naar het beruchte Oranjehotel

in Scheveningen. Daar zat ze acht maanden

vast. Heel bijzonder is het dagboek dat ze bijhield.

Ze schreef op wc-papier wat ze zag in de gevangenis,

met soms treffende beschrijvingen en tekeningen

van medegevangenen en bewakend personeel. Ze

ontdekte in de gevangenis haar lesbische gevoelens

en schreef daar ook over in haar dagboek. Toen Riet

vrijkwam in juni 1941 smokkelde ze het dagboek in de

baleinen van haar korset naar buiten. Ze werd door

een overweldigend grote menigte hartelijk ontvangen

toen ze weer thuis kwam aan de Olieslagweg.

Hoe het met Emmy Naarding verder is gegaan, is

mij niet bekend. Over Riet Hoogland werd vorig

jaar een documentaire uitgezonden. Ze emigreerde

naar Nieuw-Zeeland en overleed daar in 1970. De

vrouw met wie ze zeven jaar in het geheim samenleefde,

komt uitgebreid aan het woord. Het was

haar grote liefde.

Paul Abels

28 zilver magazine

zilver magazine 29



75 JAAR BEVRIJDING | COLUMN

Mooiste manier van vrijheid vieren

Jan Auke Walburg is emeritus hoogleraar op het gebied van

de positieve psychologie, die condities bestudeert waaronder

mensen tot bloei komen. Daarvoor werkte hij als directeur in

verschillende organisaties op het gebied van de gezondheidszorg.

Thans schrijft hij over diverse onderwerpen, helpt hij mee

aan de organisatie van een klassiek muziekfestival in Twente,

werkt hij in zijn tuin en heeft hij plezier met zijn vrouw, vrienden,

kinderen en vooral kleinkinderen. Hij woont in Losser.

WWij Nederlanders zijn wel een beetje mopperaars. We kunnen ons

behoorlijk druk maken over files, treinen die te laat komen, de winter

die maar geen winter wil worden, de processierups en ga maar door.

Onze mopper instelling is zo sterk dat het ons de eerste plaats kost op

de lijst van de meest gelukkige landen op de wereld. Denemarken, dat

al jaren stabiel vooroploopt, verschilt eigenlijk alleen van Nederland

in de zin dat de Denen aangeven heel gelukkig te zijn en tevreden zijn

over hun buren. Wij geven ook aan gelukkig te zijn, maar dat er wel

het nodige aan te merken is op andere mensen. Al met al is onze score

toch heel hoog. We geven een 7,8 als het gaat om onze tevredenheid

met het leven in algemene zin. Maar zonder buren zouden we nog

gelukkiger zijn.

Door die kritische houding tegenover anderen verliezen we soms misschien

een beetje uit het oog hoe onvoorstelbaar gelukkig we kunnen

zijn met onze vrijheid. We kunnen denken wat we willen, zeggen wat

we willen en hoeven niet bang te zijn dat onze mening ergens op een

weegschaal wordt gelegd. Onze democratie functioneert goed, er is

nauwelijks corruptie, de pers is vrij en het bestuur doet zijn best voor

ons. Dat gaat regelmatig mis, natuurlijk, maar al met al is er voldoende

reden om heel blij te zijn dat wij en onze kinderen te midden van

zoveel vrijheid mogen leven.

Na een werkzaam leven

mochten we vrij van

verplichtingen nog een

Die vreugde voelen we vooral in herdenkingsjaren, zoals dit jaar, 2020.

Vrijheid in denken, in mobiliteit, in kennisnemen van alles wat je

wilt, is heel fundamenteel. Wat is het belangrijk om dan te beseffen

hoe kostbaar die vrijheid is, wat wij daarvoor gegeven hebben en wat

anderen ons daarvoor gegeven hebben.

Vrijheid is prachtig, maar wat doen we met die vrijheid? Hopelijk

meer dan mopperen over beleid en politiek en alles. Hopelijk beseffen

we dat die vrijheid ons de ruimte geeft voor een interessante tocht

door ons leven met werk, met collega’s, in relaties en reizend. Veel van

ons hebben ook nog eens een kleine persoonlijke bevrijding meegemaakt.

Na een werkzaam leven, hoeveel plezier en ontwikkeling dat

ons ook geleverd heeft, mochten we vrij van verplichtingen nog een

aantal jaren, meestal in goede gezondheid, doorgaan. De naoorlogse

generatie heeft in vrijheid en toenemende welvaart kunnen leven en

is de meest welvarende generatie ooit.

Die generatie kan nu genieten van een pensioen waar wel wat discussie

over is, maar dat wel behoort tot de meest solide regelingen in de

wereld. Hier geldt nog sterker de vraag hoe we die vrijheid invullen.

De meeste van ons zijn gelukkig niet alleen aan het fietsen en bezig

met city trips of andere leuke dingen. Zij ervaren dankbaarheid voor de

vrijheid en die welvaart. En geven iets terug in de zin van zorg voor

kinderen en kleinkinderen, mantelzorg, burenhulp en vrijwilligerswerk.

En dat is misschien wel de mooiste manier om die vrijheid te

vieren. Door een genereuze opstelling en door te geven.

aantal jaren doorgaanJan Wal burg

zilver magazine

31



75 JAAR BEVRIJDING | TEKST BOB GEVERS ... FOTOGRAFIE BRIT WILLEMSEN

In het pand heeft een onwaarschijnlijk uitgebreide

hoeveelheid wapens, documenten,

foto’s, gebruiksvoorwerpen en uniformen een

plaats gekregen. Belangstellende bezoekers

schuifelen door de ruimtes en krijgen een

gedetailleerde toelichting van een van de

vrijwilligers. Het wordt, verwachten ze, de komende

weken nog veel drukker.

Het is allemaal begonnen met de fascinatie van

garagehouder Henk Abbink, nadat hij als klein jongetje

in 1944 een Amerikaans jachtvliegtuig achter

de ouderlijke boerderij zag neerstorten. Piloot F.J.

Nelander wist uit zijn toestel te komen, landde aan

zijn parachute, gooide zijn pistool weg en zocht een

veilig heenkomen. De kleine Henk viste later het

pistool uit de sloot en bewaarde het. Na veel speurwerk

vond hij Nelander in de VS, die prompt naar

Vriezenveen kwam en daarbij zijn vlieger-uitrusting

aan Abbink gaf. Ze zijn tegenwoordig in het museum

te zien.

De oorlog zou Abbink nooit meer loslaten en hij

legde een enorme verzameling spullen aan. Hij kocht

de school om de grote collectie een plaats te kunnen

geven. ‘Hij stroopte alles af’, vertelt conservator en

gids Bert Bijkerk. ‘Henk kocht alles wat los en vast

zat. Alle vakanties waren daar ook op afgestemd.’

Familiealbum

Tegenwoordig worden er ook vaak documenten

gebracht. Daar is altijd een plaatsje voor. Zoals een

familiealbum met onder meer unieke foto’s van het

door bombardementen verwoeste Hengelose centrum.

Vrijwilliger Marko Haakmeester uit Almelo:

‘Als je wat vindt uit die jaren, breng het naar een

museum! Want als het in de afvalbak verdwijnt,

komt het nooit meer terug. En het hoeft ook niet per

se ons museum te zijn, als het maar een museum is!’

Bezoekers mogen de documenten inzien, als ze dat

willen.

In het museum staan ook een paar rupsvoertuigen

en een dofgroene Harley Davidson. Die rijdt nog prima

en gaat dan ook met enige regelmaat de weg op.

Er is nog meer rijdend materieel, maar dat staat bij

Herbert Abbink, de zoon van oprichter Henk, in de

garage. Waaronder een Sherman- en een Stuart-tank,

een zogenaamde halftrack, twee brencarriers en vier

jeeps. Ze rijden straks mee in de bevrijdingstochten

door Twente, samen met de voertuigen van Keep them

Rolling.

Abbink overleed in 2006, zijn gezin nam de interesse

over. Bovendien had zich een groep vrijwilligers

aangemeld, die meehielp met de inrichting.

Oorlogsmuseum

Vriezenveen

heeft bijna alles

Een Canadees kanon bewaakt het voormalige schoolgebouw aan het langgerekte Oosteinde

in Vriezenveen. Aan de gevels wapperen Amerikaanse, Canadese en Poolse vlaggen.

Bezoekers moeten achterom lopen en zijn, bij het zien van een massief pantserrupsvoertuig,

meteen in de stemming. Welkom bij het Twents Oorlogsmuseum.

Conservator en gids

Bert Bijkerk bij een Canadees

pantser-personeelsvoertuig

Alles is welkom

En de collectie dijt nog altijd verder uit. ‘Vooral in

Duitsland bulkt het nog van het oorlogsmateriaal’,

zegt vrijwilliger Hans Hulsink uit Oldenzaal. Laatst

nog, bij een kelderopruiming in Uelsen werd een

partij boeken en munitie aangetroffen. Dan bellen

ze naar Vriezenveen, want daar is alles welkom. ‘Ze

komen de gekste dingen brengen. Laatst nog meldde

zich een familie uit het dorp, die had op een strand

in Normandië een versteend munitietasje met patronen

gevonden.’ Ook te zien in het museum…

Bijkerk: ‘We kregen ook eens een telefoontje van

iemand die een kist voor een brengun, een lichte

Engelse mitrailleur, ergens in huis had gevonden. Ja,

die wilden we wel hebben. Maar die kist was zwaar!

Bleek dat de brengun er nog in zat. Hagelnieuw,

met het vetpapier er nog omheen.’ Het geweer heeft

uiteraard een mooie plek gekregen. De politie komt

ook wel eens wapens brengen, die uit het kanaal zijn

gevist.

In de vitrines bevindt zich een opvallend grote

collectie geweren, pistolen en mitrailleurs van de

Duitsers en de geallieerden. En er liggen ook nog

drie geweren aan de ketting: daarmee kunnen de

bezoekers eens aanleggen. Ze zijn uiteraard allemaal

onklaar gemaakt. ‘We hebben een goede relatie met

de afdeling bijzondere wetten van de politie. En als

de officier van justitie ermee akkoord gaat, krijgen de

wapens een plekje bij ons’, legt Bijkerk uit.

32 zilver magazine

zilver magazine

33



75 JAAR BEVRIJDING | TEKST REDACTIE ... FOTOGRAFIE ARCHIEF FAMILIE GIGENGACK

Te weinig vrijwilligers

Het oorlogsmuseum is op woensdagen

geopend van 11.00 tot 17.00 uur, en

vanaf april tot eind oktober ook op zaterdagen.

Schoolklassen – en dat zijn er

veel - komen op afspraak langs. Hengeloër

Bert Bijkerk zou de openingstijden

best willen verruimen, maar dat lukt

niet: er zijn te weinig vrijwilligers die

toezicht kunnen houden. Ze zijn momenteel

met zeven man, wat Bijkerk

en z’n collega’s betreft mogen belangstellenden

zich melden.

De collectie is bijzonder breed, inclusief

een deur met een kogelgat. Een

Vriezenvener die erachter stond werd,

drie dagen voor de bevrijding, door een

Duitse militair doodgeschoten, omdat

hij zijn fiets niet wilde afstaan. En er

is nog een wens: ‘We missen een Duits

luchtdoelkanon, een zogenaamde 88’er.’

Er stond er een op vliegbasis Twenthe,

maar die ging twee jaar geleden naar de

collega’s in Overloon…

Mocht zo’n groot kanon toch nog eens

worden aangeboden, dan krijgt het een

plek buiten het museum. Want in het

oude schoolgebouw kan er niets meer

bij. Zo is een brancard noodgedwongen

aan een muur opgehangen. Bijkerk: ‘We

zouden de bovenverdieping er wel bij

willen hebben. Maar dan moet de vloer

worden verstevigd.’ En dat kost geld.

‘Misschien, zegt hij, komt het er nog

eens van.

Splinterbommen met

een ketsend geluid

Af en toe vertelde ze haar

kinderen over een van de vele

bombardementen op Enschede.

Lidy Gigengack-Kronenberg

was op die vierde januari 1945

zeventien jaar. Het was een van

haar vele oorlogs ervaringen, een

van de heftigste. Want ze bevond

zich er midden in. De even oude

Annie Achterberg was een van de

dodelijke slachtoffers. Ook voor

Lidy gold dat je een kind wel uit

de oorlog kunt halen, maar hoe

haal je de oorlog uit een kind?

De oorlog had een onuitwisbaar

stempel gedrukt op haar leven.

Zoals bij zovelen.

Lidy vertelde dan dat ze die dag

op de Parkweg, ter hoogte van de

Stadsmatenstraat op de hoek van

het Volkspark, voor haar vader op

pad was een overall op te halen

bij een naaiatelier. Het was best

druk daar. Haar vriendinnetje Lore

Schonenberg was bij haar. Toen

ze in de verte vliegtuigen hoorden

naderen, had een man vanuit een

gat in de spoordijk Liggen naar hen

geschreeuwd. De meisjes waren

direct op straat gaan liggen. Een

paar seconden later hoorden ze de

bommenwerper met een vaart naar

beneden gieren. Hij liet z’n lading

vallen. De kleine splinterbommen

vielen met een ketsend geluid op

straat. Ze explodeerden - in de

herinnering van Lidy - met weinig

lawaai.

Ze vertelde: ‘Het is vreemd dat je

op zo’n moment niet beseft wat je

meemaakt. Toen we opkrabbelden,

nadat het stof was opgetrokken, zagen

we op verschillende plekken om

ons heen mensen die bleven liggen.

Jong en oud, met en zonder fiets.

Een oude man met een witte baard

had zijn hand eraf. Hij bewoog niet.

Verderop lag een jonge knul, een

bakkersknechtje met een wit bakkersjasje

aan en een transportkistje

voor de borst. Hij was ook dood.’

‘Het dichtst bij ons aan de andere

kant van de straat lag een leeftijdsgenootje.

Ze kreunde en riep ons.

We gingen naar haar toe en toen

bleek het iemand te zijn die we

Lidy Kronenberg in 1946

kenden: Annie Achterberg die met

Frits Okken ging. Frits kenden we

heel goed. Het was een grote blonde

jongen die bij ons in de buurt woonde.

Annie zei dat ze op weg was een

bakfiets te huren voor haar moeder

om hout te halen. Ze vroeg of we

tegen haar moeder wilden zeggen

waar ze was. Ze raakte langzaam

haar bewustzijn kwijt door haar verwondingen.

Ik kon zien dat er bloed

uit haar lies kwam. Ze was op die

plek door een bomscherf getroffen.’

‘We zijn toen hulp gaan halen bij de

Duitse militairen die in het vlakbij

gelegen Volksparkhotel zaten. Die

gingen met ons mee en toen er even

later een auto kwam, een soort

pick-up, gooiden ze de gewonden en

overledenen in de open bak van die

auto. Toen zijn we naar huis gegaan.’

Lidy durfde daarna een paar

maanden het huis niet uit, vooral

’s avonds niet. Het donker deed haar

denken aan die momenten dat ze

door het stof van het bombardement

niks kon zien. Drie maanden

later werd Enschede bevrijd en brak

een heel nieuw hoofdstuk aan in

haar leven. Overigens zonder die oorlogservaringen

te vergeten. Ze dacht

nog vaak terug aan de vreselijke

gebeurtenissen die ze in haar jeugd

meegemaakt had.

Lidy Kronenberg trouwde in 1957 met

Hengeloër Johan Gigengack. Ze is op

12 november 2018 op 91-jarige leeftijd

overleden.

Oorlog en fiets

OORLOG EN FIETS. Een sportieve, oplettende fietser, waar

dan ook ter wereld, wordt tijdens fietsuitstapjes vrijwel

altijd door landmarkeringen herinnerd aan de gevechten die

uiteindelijk een veilige fietsomgeving hebben opgeleverd.

Deel uitmakend van wielerpelotons heb ik de Vlaamse en

Noord-Franse slagvelden doorkruist van de Groote Oorlog

en stil gestaan bij de Normandische stranden van D-day.

Tussen 28 april en 11 mei 1919 werd vrijwel onmiddellijk

na het beëindigen van de Groote Oorlog de Omloop van

de Slagvelden verreden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog

diende het stalen frame van de Italiaanse wielerheld Gino

Bartali als smokkelruimte voor valse, Jodenlevens reddende

persoonsbewijzen.

Recent fietste ik met mijn Syrische jonge vriend en wielrenner

Mohamed langs de Utrechtse Vecht, met aan onze

linkerkant bunkers uit de Tweede Wereldoorlog. Deze waren

Mohamed nog niet eerder opgevallen en we spraken over

oorlog. In ’40-’45 was het

strijdperk overzichtelijk.

Duitsland bezette Nederland

en was de vijand. Hoe anders

is het in Syrië. De dictator

Assad, Syrische rebellen, IS,

Koerden, sjiieten, soennieten,

christenen; Iran, Irak,

Turkije, Rusland, Amerika.

Een totale, onoverzichtelijke

chaos.

Voordat Mohamed, zijn

moeder, twee broertjes en

zus in 2015 met zijn eerder

gevluchte vader Amin in

Nederland werd herenigd, fietste de jonge puber rondjes op

het door bommen en granaten beschadigde wielerbaantje

van Aleppo. Omringd door het onheilspellende gerommel

van de oorlog. In het Midden-Oosten beschikt alleen Israël

over een perfect werkende bommenradar, Mohamed moest

op zijn intuïtie vertrouwen. Hij heeft geluk gehad en fietst

nu als beloftevol renner bij mijn oude club De Volharding in

Utrecht.

De fiets. Metafoor voor hoop en leven. Verbinder van mensen

en culturen. Bevrijdend!

Dapper

Veel meer dan de hielen te likken

van de bezetter die alles aan zijn

laklaars lapt, het recht vertrapt,

de vrijheid onder de voet loopt,

Theo de Rooij

trekken dapperen de sleetse

stoute schoenen aan van het verzet,

slaan daarmee met trotse tred

de weg richting bevrijding in.

Lowie Gilissen

34 zilver magazine

zilver magazine 35



75 JAAR BEVRIJDING | TEKST MARCO KRIJNSEN ... BEELD PRIVÉCOLLECTIES FAMILIE HOEK EN SCHMOLZER EN ALBERT BARTELDS

De oorlog bracht twee Twentse kinderen voort met een bijzonder verhaal. Adri Hoek (76) werd in het

diepste geheim geboren in een onderduikershol bij Markelo. Frans Schmolzer (74) kwam voort uit een

liefdesrelatie tussen een Losserse vrouw en een Oostenrijkse Wehrmachtsoldaat.

Het hol bij Markelo

werd in 2013

opgeknapt en

toegankelijk gemaakt

Adri Hoek

met zijn

pleegmoeder

Willy

Hoften

Geheime

oorlogskinderen

melde huisarts verliep de bevalling op de

vroege ochtend van 29 januari 1944 zonder

problemen. Het zoontje, Adri genoemd,

kwam gezond ter wereld maar duidelijk

was dat hij niet in het onderduikershol kon

blijven. In het diepste geheim werd het

jongetje geëvacueerd en ondergebracht bij

de weduwe van een vermoorde Almelose

verzetsman. Pas na de oorlog zou hij met

zijn ouders worden herenigd.

De schuilplek

vlakbij de

buurtschap

Stokkum

Edu, Selma en Duco Hoek vroegen het wel eens aan

vader Izak hoe het binnen eraan toe ging. Een klein

bedompt hol van vier bij twee meter zonder keuken

of wc, met alleen een carbidlamp voor een beetje

kunstlicht. Zes joodse onderduikers zaten er negentien

bange maanden op elkaars lip. Zonder afleiding, maar

met de voortdurende angst dat ze ontdekt zouden worden.

En met ongedierte in een laag stro op de grond,

die diende als bed. Hoe was dat? Wat deden ze? Wat

voelden ze? Maar Izak Hoek wilde er niet over praten.

Als het over de oorlog ging, dan was het vooral met een

kwinkslag. Een grap of anekdote verdrong de traumatische

ervaringen onder de grond. Alleen ’s nachts

kwamen de emoties naar boven. Dan zag een van de

kinderen Izak Hoek beneden in de woonkamer huilen,

omdat ie vanwege de oorlogsbeelden in zijn hoofd

weer niet kon slapen.

Stokkum

In april 1943 doken zes leden van de joodse familie

Hoek uit Goor onder in een hol vlak bij de Markelose

buurtschap Stokkum. Ze werden van eten voorzien

door hun buurman, die het voedsel ophaalde bij verschillende

boeren in de omgeving. Bij een nabijgelegen

boerderij stond elke dag een bus schoon drinkwater

klaar, die de onderduikers ’s avonds in het donker

ophaalden. Overdag durfden ze nauwelijks naar buiten

uit angst om ontdekt te worden.

Al vrij snel bleek dat een van de drie vrouwen, Corrie

Hoek, zwanger was. Dankzij een ’s nachts opgetrom-

Steven Spielberg

In oktober 1944 moesten de onderduikers

het hol verlaten. De kans om ontdekt te

worden was inmiddels te groot geworden.

De familie Hoek bracht noodgedwongen

de overige maanden van de oorlog door

op verschillende onderduikadressen in

Twente. Toen de bevrijding een feit was,

deelden Andries en Corrie Hoek nauwelijks

hun ervaringen uit de oorlog met

zoon Adri. Pas in de jaren negentig gaven

ze meer openheid. Het stel behoorde tot

de 2.000 Nederlanders die deelnamen

aan het videoproject van regisseur Steven

Spielberg voor het USC Shoah Foundation

Institute. Wereldwijd werden tussen 1995

en 1998 52.000 getuigenissen opgenomen.

Het interview met Andries vormde de basis

voor de geschreven oorlogsherinneringen,

die Adri namens zijn vader op papier zette.

Ook de (na de oorlog geboren) kinderen

van Izak Hoek, de broer van Andries, kregen

amper iets te horen over de onderduikervaringen

van hun vader. Het hol bij

Markelo raakte na de oorlog in verval, maar

werd in 2013 opgeknapt en toegankelijk

gemaakt. Het hol laat zien onder welke

primitieve en benauwde omstandigheden

de zes joodse familieleden moesten leven.

De plek heeft voor de hier geboren Adri

een grote emotionele waarde. ‘Ongelooflijk

dat ze dat hebben overleefd’, vindt hij nog

altijd.

Begraven in een schoenendoos

Ook voor Frans Schmolzer zal de oorlog

nooit helemaal voorbij zijn. Hij is de zoon

van een Oostenrijkse Wehrmachtsoldaat en

een jonge Twentse vrouw. Hij reconstrueerde

het schrijnende levensverhaal van

zijn moeder, Truus ter Laak uit Overdinkel.

Zij ging, om het gezin financieel te ontlasten,

tijdens de oorlog werken in de kost

in Alkmaar. Daar kwam ze militair Franz

De kinderen van Izak Hoek kregen amper iets te

horen over de onderduikervaringen van hun vader

Boek ‘De

oorlog gaat

nooit voorbij’

De uitgebreide versies

van de verhalen

over Adri Hoek en

Frans Schmolzer

staan samen met 23

andere Overijsselse

oorlogsverhalen in het

boek ‘De oorlog gaat

nooit voorbij’. Het boek

is voor € 24,95 in de

boekhandel verkrijgbaar.

36 zilver magazine

zilver magazine

37



75 JAAR BEVRIJDING | COLUMN

relaties leidden tot de geboorte van twee

jongetjes: Eddy en Herbert.

Schmolzer tegen. De twee werden verliefd.

Toen de op dat moment 18-jarige Truus in

1943 terugkeerde naar Overdinkel, bleek

ze zwanger te zijn. Ze beviel op 27 maart

1944 in het ziekenhuis van Losser van

een vroeggeboren tweeling. Beide meisjes

overleden kort na de geboorte. Op veel

medeleven van de omgeving hoefde Truus

niet te rekenen, zo zou ze later aan het papier

toevertrouwen. De vader was immers

een vijandelijk soldaat. De twee levenloze

baby’s werden stilletjes begraven in een

Het was voor haar een

lastige periode, want ook

dochters Lenie en Stien

legden het aan met een

vijandelijke soldaat

Truus met haar

zoon Frans die op

10 oktober 1945 in

Overdinkel

geboren werd

schoenendoos in ongewijde aarde bij de

kerk in Losser.

Vader Franz kon niet bij de begrafenis van

zijn twee dochters zijn. Pas in januari 1945

zag hij zijn geliefde weer, in een pensionnetje

in Gronau. Het werd een bijzondere

nacht, waarin ze samen het verlies van de

tweeling probeerden te verwerken. “We

hebben toen allebeide vreselijk gehuild”,

schreef ze later. Het was ook de nacht

waarin hun derde kind werd verwekt.

,,Deze laatste nacht hebben wij ons zeer

lief gehad. We wilden allebei, ik en ook hij,

een levend aandenken, omdat hij ook niet

zeker wist of wij ons weer terug zouden

zien.”

De nieuwe zwangerschap maakte de situatie

nog problematischer dan de eerste.

Truus’ moeder was zo boos, dat ze haar

dochter niet meer in huis wilde hebben.

Het was voor haar een lastige periode,

want ook dochters Lenie en Stien legden

het aan met een vijandelijke soldaat. Deze

Naar Oostenrijk en terug

De zwangere Truus vond onderdak bij een

Overdinkelse familie, waar op 10 oktober

1945 zoontje Frans ter wereld kwam.

Uitgerekend op de dag van de geboorte

kreeg Truus een brief van het Rode Kruis,

geschreven door vader Franz. Hij was

als krijgsgevangene overgebracht naar

het Noord-Duitse Wilhelmshaven. Franz

mocht niet naar Nederland reizen, schreef

hij, en daarom ging hij naar zijn ouders in

Graz in Oostenrijk.

Twee jaar later besloot Truus samen met

zoontje Frans de biologische vader op te

zoeken in Oostenrijk. Ze hoopte met haar

oude geliefde een gezin te stichten. Het

eerste weerzien leek dat gevoel te bevestigen.

De twee trouwden drie maanden later.

Maar gaandeweg ontstonden spanningen,

vooral toen duidelijk werd dat Truus

zwanger was en Franz niet de vader van

het ongeboren kind kon zijn. Daar kwam

bij dat Franz zelf een relatie én een kind

met een andere vrouw had. Op de dag dat

dochter Getty werd geboren, stond Truus

er weer alleen voor. Ze keerde terug naar

Nederland samen met Frans. Dochtertje

Getty moest ze voorlopig achterlaten.

Zoon Frans groeide in Enschede op zonder

zich bewust te zijn van zijn bijzondere

achtergrond en achternaam. ‘Op school

vroeg iemand wel eens of ik soms een

Duitser was. Wanneer ik antwoordde dat

mijn vader een Oostenrijker was, was de

kous al af’, zegt Frans nu. ‘Mijn biologische

vader was de grote liefde van mijn moeder,

maar door de oorlog was hij een ander

mens geworden. Ze heeft het met mij daar

vaak over gehad. Tegen anderen sprak ze er

nooit over, zelfs niet met mijn stiefvader.

Ze heeft het altijd weggestopt.’

Truus en haar Oostenrijkse geliefde Franz

Voorstelling van zaken

Alexa Gratama, moeder van drie en echtgenote, woont en

denkt in Delden. Zij is taalfreak, nieuwsgierig van aard en

dol op mensen. Dat komt goed uit als je rechter en mediator

bent. Achter ieder conflict zit een verhaal en in ieder verhaal

een sleutel tot op een oplossing. De kunst is die verhalen

op tafel te krijgen, met vragen, luisteren en aandachtig

observeren. En vervolgens aan wat je gehoord en gezien

hebt de juiste woorden te geven.

Een lief gezicht,

een sterk gezicht, ze had

mijn moeder kunnen zijn,

ik had haar kunnen zijn

VVOOR MIJN GENERATIE is de Tweede Wereldoorlog als een carrousel

dia’s, weggeborgen op een plank achter in de kast. De kleuren zijn

vervaagd en er is niemand meer in de buurt om commentaar te geven,

op de rasters een handschrift dat geen kind van deze tijd nog uit zijn

pen krijgt. Maar toch, als de plaatjes door het apparaat klikken zijn we

terug in levende verhalen. De ernst en het verdriet van de geschiedenis

zijn nog altijd dichtbij. We zijn in de schaduw ervan opgegroeid.

75 jaar na de bevrijding verscheen een boek dat op de valreep aan het

geheugen van een Ravensbrück-overlevende is onttrokken. Bijna 100

is de schrijfster. Ik las haar memoires met aandacht. De herinneringen

van deze joodse verzetsstrijdster zijn niet minder gruwelijk dan wat

ik eerder las, de toon door de afstand in tijd misschien wel zachter. Ik

was me er bij lezing opnieuw van bewust hoe weinig we ons kunnen

voorstellen bij wat in oorlog zijn betekent voor mannen en vrouwen

met een huishouden, een baan en toekomstverwachtingen. Voor onze

kinderen is de oorlog al niet meer dan een abstractie, alle schoolboeken,

documentaires en Oscar-winnende bioscoopfilms ten spijt. Ze

zijn derde generatie, en hoeveel doet het hun nog, de verhalen van

mensen uit zo’n andere tijd, met hun ouderwetse kleding, hun heldere

normen en waarden, de wereld zonder internet en festivals? Ik vraag

me af wat we eraan hebben ook in de toekomst op deze oorlog terug

te blikken. Wat we er aan kúnnen hebben.

Op de voorkant van dit boek staat een foto van haar ten voeten uit,

ze moet begin twintig zijn geweest, op de achterkant een portret van

nu, ze is 97. Een lief gezicht, een sterk gezicht, ze had mijn moeder

kunnen zijn, ik had haar kunnen zijn. Toen de oorlog uitbrak was ze

gewoon maar een vrouw, nu is ze voor niemand meer een gewone

vrouw.

Om me een voorstelling te maken van wat zij heeft meegemaakt is het

nodig te lezen en te herlezen en tijd te nemen om te denken. Ik zoek

in mijn binnenste naar iets wat op de kaalslag van ontbering lijkt. Ik

vind het niet, ik heb het nooit meegemaakt. Ik verken de binnenkant

van mijn maag op herinneringen aan doodsangst, maar kom niet in

de buurt van wat zij beschrijft. Het is moeilijk iets te leren van ervaringen

van anderen als die ons voorstellingsvermogen te boven gaan,

maar op zielsniveau ben ik schatgraver. Het is nu misschien geen

oorlog, maar in ieder huis en in ieders hart woedt strijd. Wat ik denk

te begrijpen is dat wij een verborgen kracht in ons dragen die kan

worden aangesproken als we aanvaarden wat op ons pad komt en durven

door te ademen. Of we ons zullen verheffen zal moeten blijken,

dat hangt vaak van toevalligheden af. Maar we kunnen het willen. Dat

is de eenvoud van alles.

Alexa Gratama

38 zilver magazine

zilver magazine 39



PASSIE | TEKST WILLEM PFEIFFER | FOTOGRAFIE WILLEM PFEIFFER EN ARCHIEF FAMILIE HEERBAART

Ook nu zijn werkzame leven er officieel al een tijdje op zit, blijven vrachtwagens het leven van Antoon

Heerbaart beheersen. Hij koestert de trucks en heeft er ondertussen zijn hobby van gemaakt oude

exemplaren op te knappen. Een GMC en een Magirus Deutz zijn er de eerste fraaie voorbeelden van.

EEN LEVEN

VOL

vrachtauto’s

Hengeloër Heerbaart (70), heeft de passie

voor de imposante voertuigen nooit kunnen

loslaten. ‘Al voor mijn 65ste had ik het een

beetje uit geprakkiseerd: dat moest het worden.

Met een ver vooruitziende blik heb ik in

2007 op het industrieterrein Hengelo-Zuid

al casco een halletje neer laten zetten dat ik

later wat heb vertimmerd. Overblijfselen van

een oude brandweerauto waarvan kasten

zijn gemaakt getuigen ervan.’

Zijn vader Henk en oom Jan vormden samen

de gebroeders Heerbaart van het gelijknamige

grondverzetbedrijf. ‘Ze waren een van de

eersten met containers, ik geloof vanaf 1964.

Beiden zijn vrij vroeg overleden. In 1974 heb

ik een deel van hun bedrijf overgenomen,

samen met Karel AIthof. Tot 1990 waren we

partners. Ik heb daarna drie maanden thuis

gezeten voordat ik voor mezelf begon, met

één auto die ik samen met mijn vader heb

uitgezocht. Dat werden er twee, drie, vier.

Uiteindelijk waren we met zes man. Tot ik

drie jaar geleden vanwege mijn leeftijd met

pijn in het hart een deel van het bedrijf,

waaronder het grondwerk, heb verkocht. Een

jaar later heb ik ook de containers van de

hand gedaan en ben ik definitief gestopt’,

vertelt Antoon.

Vanaf dat moment maakt hij nog serieuzer

werk van het restaureren van oude vrachtwagens.

‘Samen met mijn broers Edwin en

plasbaas Peter en Frits Schabbink. Alweer

tien jaar geleden zijn we begonnen met een

oude vrachtwagen uit Amerika, een GMC van

voor de oorlog. Eentje, waarvan mijn vader

en zijn broer er een stuk of tien hadden en

die bewaard is gebleven uit het wagenpark

van opa. Die GMC hebben we al een jaar of

twee klaar. Die is blauw gemaakt, maar moet

eigenlijk ook nog PTT- of brandweerrood

gespoten worden. In de kleur van Heerbaart.’

MAGIRUS DEUTZ

Zijn passie voor oude trucks is niet lastig te

verklaren. ‘Van jongs af aan heb ik in de auto’s

gezeten. Ik werkte altijd zestig, zeventig

uur in de week en op een gegeven moment

stop je daarmee. Ik ben tot mijn 68ste

doorgegaan. Daarna had ik een plekje nodig

om naar toe te gaan. Ik wilde niet achter de

geraniums zitten.’

In Mannheim tikte hij de Magirus Deutz

op de kop. ‘Een type waar je bijna niet aan

kunt komen. Het was een lijk van een auto.

De cabine was verrot, maar het ging me om

de configuratie met drie assen eronder. In

Duitsland heb je heel veel brandweerauto’s

van Magirus Deutz, die tot zo’n tien jaar geleden

dienst hebben gedaan. Er staan er veel

op internet. Daarvan heb ik er een gekocht,

als donorauto. De cabine heb ik eraf gehaald,

maar de motor was nog gaaf. Die had maar

25.000 kilometer gelopen en was van de

vrijwillige brandweer geweest die er één keer

per week mee op pad ging. Er was meer mee

gepoetst dan mee gereden. Er moest nog wel

een kieper op in plaats van een kraan. Die

hebben we van een oude Bedford gehaald,

die ik heb gekocht. Mijn broer Edwin heeft

die helemaal losgesneden. Hij heeft me altijd

geholpen en is hier alle zaterdagen en drie keer in

de week. Frits Schabbink werkte altijd voor mijn

vader en heeft vooral veel gedaan aan de GMC. Hij

maakt ook veel schaalmodellen van oude trucks.

Zijn werk is te zien op de website www.fks-modelbouw.nl.’

OLDTIMERSHOWS

Antoon Heerbaart houdt zijn hobby niet voor

zichzelf. ‘We gaan bijvoorbeeld naar oldtimershows

in Saasveld en Tilligte. De Deutz loopt

maar 53 kilometer per uur, dat is natuurlijk niet

snel. Dit ding maakt wel veel lawaai, maar is ook

vol gas niet vooruit te branden. Vroeger kon je op

Antoon

Heerbaart als

negenjarige

jongen op een

Magirus Deutz.

wens een snellere versnelling krijgen, maar hier

zit de originele trage nog in. Na de oorlog ging

het om kracht, niet om de snelheid. Ik ben nu op

zoek naar een andere versnellingsbak. Om naar

tentoonstellingen te kunnen gaan, heb ik een

oude aanhanger gekocht waar de GMC op kan,

achter de Deutz.’

De drie broers Heerbaart. Vanaf

links Edwin, Peter en Antoon.

Antoon Heerbaart maakt

oude trucks weer

als nieuw

Met de kieper van

Magirus Deutz.

40 zilver magazine

zilver magazine

41



PARADIJSVOGELS | TEKST GIJS EIJSINK ... FOTOGRAFIE ALEXANDRE MACEDO

Oud-Enschedeër

Adriaan Schalken (69)

bedenkt formule om

de aarde te

redden van

het noodlot

Tweede boek is

in aantocht

Paradijs

Vogels

KUNSTENAAR

ADRIAAN SCHALKEN

Op zoek naar Twentse paradijsvogels? Dan

kun je echt niet om Adriaan Schalken heen.

Hij is immers de schepper van het volstrekt

unieke restaurant Het Paradijs aan de Nicolaas

Beetsstraat in zijn geboorteplaats Enschede.

Schalken maakte met hoofdzakelijk oude

materialen van een bijna vervallen hal een

fraaie ruimte met veel planten en bijzondere

plekken. Geen meter is er hetzelfde. Echter, een

kleine twintig jaar geleden vestigde de bouwen

natuurkunstenaar annex geopolitiek denker

zich in het Braziliaanse Holambra, zo’n 100

kilometer ten noorden van São Paulo. Zilver

Magazine zocht hem daar op. Hij was gastvrij

en vriendelijk, zo leek het althans. In feite bleek

Schalken echter één brok frustratie.

42 zilver magazine zilver magazine

43



‘Ik denk dat ik de formule

gevonden heb hoe we het

noodlot van de aarde alsnog

ten goede kunnen keren.

In mijn tweede boek beschrijf

ik de enige oplossing voor de

redding van deze wereld’

Adriaan kijkt verbaasd als we hem het

laatste nummer van Zilver Magazine

aanreiken. Hij glimlacht en wijst op de

foto van Herman Finkers. ‘Dat is toevallig’,

zegt hij, ‘mijn ex-zwager staat op de

voorpagina van het blad, waarvoor ik nu geïnterviewd

word.’ En hij vraagt meteen hoe het gaat met Hermans

gezondheid en bezigheden. Adriaan had kort

voor zijn vertrek uit Nederland een relatie met een

zus van Herman. Samen hebben ze een dochter. Hij

heeft haar moeder niet meer gezien, wel heeft dochter

Emma Finkers hem in 2018 bezocht. Met de vijf andere

Nederlandse kinderen uit vijf andere relaties heeft hij

ook bijna geen contact meer uitgezonderd zijn zoon

Silvan met wie hij af en toe e-mailt.

De programma’s die hij via BVN-tv dagelijks kijkt,

noemt hij de navelstreng die hem met zijn vaderland

verbindt. Hij mist Nederland niet, hij mist zijn familie

ook niet. ‘Het bleek onbegonnen werk te zijn. Ik heb

het losgelaten en heb dat met mijn volle verstand

gedaan. Ik kijk naar actualiteit- en praatprogramma’s

en het journaal, omdat ik daardoor zie en hoor wat

er gebeurt en daarmee versterk ik dan mijn inzichten

in alles wat zich afspeelt en alles wat er mis is in de

wereld.’

Ontgoocheld

Vriendelijk en fier leidt hij ons rond over het schitterende

complex dat hij samen met twee inheemse

bouwvakkers geheel naar eigen inzicht creëerde met

voornamelijk tweedehands materialen. Mooie kleuren,

kleine ramen zoals in het Enschedese Paradijs. Hij benutte

stammen van omgevallen bomen en de stenen

van de afgebroken schuur van een buurman, legde een

zwembad aan en zaaide overal bloemen. Het is een

B&B geworden waar de vakantieganger geheel tot rust

komt en waar zijn vrouw Galdina (36) en twee zonen

Gregori (16) en Tobias (9) een fijn leven hebben.

Adriaan heeft zich optimaal kunnen uitleven in zijn

tweede Paradijs. Hij mag tevreden zijn, maar is het

niet. Sterker nog, hij is gefrustreerd. Volledig ontgoocheld

is hij. Hij ziet hoe de wereld, hoe ons aller

moeder aarde volledig aan het verpauperen is en kan

er totaal niet over uit. Zoals hij eerder al een boek

schreef met de titel Homomatose, een roman over de

ondergang van de mensheid na een vreselijke pandemie,

zo heeft hij thans bijna een tweede boek gereed

dat de titel krijgt The United States of the World. Het

wordt een internationaal boek zonder grenzen.

Internet

‘Ik denk’, zegt Adriaan, ‘dat ik de formule gevonden

heb, hoe we het noodlot van de aarde alsnog ten

goede kunnen keren. In mijn tweede boek beschrijf ik

de enige oplossing voor de redding van deze wereld.

Dat gebeurt via een wereldregering. Ik weet hoe we

dat gaan realiseren, maar daar heb ik mensen voor

nodig. Mensen die niet gebonden zijn aan hypotheken,

vrije mensen met geld en idealen of een grote

tv-maatschappij die een fors bedrag in mijn plan wil

steken. Samen planten we dan het zaadje dat vanzelf

gaat groeien. De oplossing is het internet. Dat is het

sleutelwoord. Internet. Computerdeskundigen, internetdeskundigen

weten dat. Ik zoek samenwerking

met een groep enthousiaste netwerkers en fundraisers

om een internationale website online te brengen,

met dezelfde naam als het boek en met het boek als

uitgangspunt. Ik acht ons in staat miljoenen volgers

te vinden en een enorm kapitaal op te bouwen, een

kapitaal dat een machtsmiddel kan worden om de

wereld werkelijk naar onze hand te zetten. Deze medewerkers

werken hopelijk vrijwillig als ambassadeurs

van de wereldregering. Ik stel mijn pousada

(herberg) beschikbaar als woon en werkplek.

Er kan gezocht worden naar middelen

uit het fonds The Global Bank genaamd om

vergoedingen uit te keren. De wereld is van

ons en we kunnen hem terugpakken van al

die regeringsleiders die momenteel overal

aan de macht zijn en laten we eerlijk zijn,

die er een zootje van maken. Dat kan niet

in één of vijf jaar. Dat zal een jaar of dertig

duren. Ik zal het hoogstwaarschijnlijk zelf

niet meemaken.’

Kankergezwel

Adriaan doceert. ‘Vergelijk de toestand in

de wereld maar met ons menselijk lichaam.

Jarenlang kun je een gewoonte van slecht

eten, roken, drinken, weinig bewegen en

stressen volhouden. Oké, je voelt je niet zo

vitaal, je functioneert niet optimaal en voelt

‘Omdat ik het zwarte schaap

ben van de familie en de

maatschappij, ben ik in staat om

vanuit deze buitenspelpositie te

zien waarheen de immense

kudde mensen zich beweegt.

Tot mijn ontzetting zie ik ze

de afgrond inlopen’

je niet erg gelukkig, maar het gaat, je leeft.

Tot ineens de rek er uit is en je lichaam

het opgeeft. Het kan geen weerstand meer

bieden aan alle destructieve invloeden en

plotseling krijg je kanker en is er niets meer

te redden. Je wordt onbehandelbaar ziek

verklaard. Onverwachts is ineens het einde

daar. Zo is het ook gesteld met onze moeder

aarde. Samen met al het andere leven vormen

we één organisch geheel. Alle onderdelen

zijn met elkaar verbonden en de levende

elementen zijn afhankelijk van elkaar. Wij

als mensensoort zijn door de overbevolking

het kankergezwel waar moeder aarde

onder lijdt. Ach ja, het gaat nog wel. Hier

en daar is het leven nog redelijk, maar hier

en daar ook helemaal niet. Het levende

organisme als geheel raakt steeds meer uit

balans. Het natuurlijke evenwicht raken we

kwijt. We kunnen wachten tot de rek er helemaal

uit is, wachten op een kettingreactie

van natuurrampen door de klimaatproblemen,

op totale onvrede, protesten, stakingen,

kernoorlogen. We kunnen wachten op

een dreigend totaal controleverlies en een

wereldwijde wetteloosheid. We kunnen

blijven rekken tot de primitieve, gewelddadige

menselijke aard, die altijd al in ons

sluimerde, aan de oppervlakte komt en meedogenloos

zal vechten voor zijn individuele

bestaan ten koste van alles.’

Adriaan gaat in zijn nieuwe boek dat dit jaar

zal verschijnen, aangeven hoe de ultieme ineenstorting

van de wereld voorkomen moet

worden. ‘Ik heb de gedachten, de inzichten

die ik daarover heb, opgeschreven. Door het

boek zoek ik een brug naar de buitenwereld

om de oplossing te geven.’

Creativiteit

Zittend in een half overdekt gebouw blikken

we terug op zijn Enschedese creatie Het

Paradijs. Hij vertelt hoe hij in 1992 het oude,

levenloze pand aantrof. ‘Het was triest,

donker en zo dood als een pier. Ik wilde het

transformeren tot het tegenovergestelde

en noemde het Het Paradijs. De plank met

de naam heb ik erop gespijkerd en ben toen

begonnen. Er was water en stroom en een

klein toiletje. Ik heb mijn creativiteit erin

gegooid, ben erin gaan wonen en heb het in

vier jaar gerealiseerd. Ik was zelf de chefkok.

Door Het Paradijs wilde ik een brug slaan

naar de wereld, maar heb het nooit zo kunnen

ervaren. De mensen gebruikten het als decor

voor hun feesten. Maar het was leuk. Dat de

mensen het er naar hun zin hadden, beschouwde

ik als applaus.’

Adriaan slaagde erin Het Paradijs te scheppen,

hoewel hij vaak tegen de bouwregels van de

overheid aanliep. Zo was het ook al gegaan in

44 zilver magazine

zilver magazine 45



Tilburg, in Havelte, Ruinerwold en het Enschedese

Boswinkel. ‘Overal had ik problemen

met de overheid en vaak werden mijn

bouwsels kapotgemaakt. In het Paradijs heb

ik me echter goed kunnen ontplooien.’

Hij wijst op de prachtige gebouwen die hij

op Holambra realiseerde. ‘Dit is een inhaalslag.

Ik kon hier gelukkig gewoon mijn gang

gaan. Dat kan in dit land.’

Wereld veranderen

Adriaan vindt zijn draai in Brazilië. Vanuit

het leven daar, meent hij de wereld te kunnen

veranderen. ‘Hetzelfde proces waaruit

mijn creatie het Enschedese Paradijs is ontstaan,

kan in het groot ook, omdat de theorie

hetzelfde is. Zo kan ik uiteindelijk het

dominosteentje zijn waardoor alles de goede

kant opvalt. Omdat ik het zwarte schaap van

de familie en de maatschappij ben, ben ik

in staat om vanuit deze buitenspelpositie te

zien waarheen de immense kudde mensen

zich beweegt. Tot mijn ontzetting zie ik ze

de afgrond inlopen. En omdat ik erg van het

leven en van moeder aarde hou, gaat me dat

aan het hart. Ik hoop dat men mijn boek

The United States of the World accepteert

als de herdershond die de kudde weer de

veilige kant op stuurt.’

‘De aarde draait als een klein bolletje

kwetsbaar en eenzaam rond in een enorm,

oneindig, onmetelijk uitgestrekt heelal.

Ach, dat is altijd zo geweest en het zal altijd

wel zo blijven, denken wij dolende aardbewoners,

die alleen in staat zijn tijd en maten

te meten die gerelateerd zijn aan onze eigen

levensduur en lichaamsmaat’, sluit Adriaan

het interview af en declameert een door

hemzelf in 2009 gemaakt gedicht als decoratie

van zijn filosofie.

Moeder Aarde

Negen kinderen

Adriaan Schalken is 69 jaar geleden in

Enschede geboren. Hij heeft vijf zussen en

een broer. Hij kreeg negen kinderen, zes in

Nederland en drie in Brazilië. Adriaan: ‘Ik

kreeg ze door de zoektocht naar liefde, geborgenheid

en creëren.

Silvan is de oudste. Hij woont in Rekken

waar hij Het Land van Lisa runt, een groepsaccommodatie.

Hij lijkt op mij. Kevin woont

ergens in Groningen, Eduard in Twente. Maria

Christina heeft een Colombiaanse moeder. Ze

werkt in de verzorging en woont in Hengelo.

Elvira is schoonheidsspecialiste en woont in

Goor. Flor Delis woont ergens in Brazilië en

Emma woont in Groningen.’

Gregori en Tobias en hun moeder Galdina

wonen bij Adriaan in Holambra. ‘Ik heb voor

allemaal een huis en werk’, zegt Adriaan.

‘Laat ze maar komen. Als ze serieus zijn.’

Intussen heeft Adriaan Schalken ook vijf

kleinkinderen.

Een ieder heeft twee moeders.

De een ken je maar al te goed,

ze heeft je immers opgevoed.

Maar eens, vol van innig verdriet,

breng je haar die jou baarde ter aarde.

De andere moeder die achterbleef

die huilt om jouw ontrouw,

Je waardeerde haar te weinig

Ze was en is er echter altijd.

Ze blijft je trouw, maar jij ontkende haar waarde.

Bedenk dat ook zij je moeder is en je onderhoudt,

Hou van je moeder aarde.

46 zilver magazine zilver magazine

47



You don’t want to look back and think: I could’ve eaten that!

Op een gezellige plek naast de Sint-Plechelmusbasiliek in Oldenzaal geniet je van klassieke gerechten met een moderne twist. Ook deze winter

leggen Chefkok Jan Huiskes en zijn team je wat dat betreft weer helemaal in de watten. (H)eerlijk, vers eten om je vingers bij af te likken. Geniet

van een mals stukje vlees, vis of een truffel risotto. Wat je ook kiest, je snapt waar het restaurant zijn naam aan te danken heeft. Natuurlijk staat er

dit seizoen ook vis en wild op de kaart en prijs jij jezelf gelukkig met een uitgebreide selectie aan mooie wijnen.

M A G A Z I N E

Zilver Magazine

Abonnement

Kom je Puur genieten?

Neem nu een zeer

voordelig abonnement

op Zilver Magazine!

Hoe gemakkelijk kan het zijn. Wilt u Zilver Magazine

gewoon in de brievenbus ontvangen, dan kan dat.

Zilver Magazine Lezermenu

Voorgerecht

Carpaccio van ossenhaas en truffel crème met Parmezaanse kaas

of

Huisgemaakte paddenstoel kroketjes met pastinaak crème

Hoofdgerecht

Gegrilde zeebaars filet met kruiden risotto en witte wijnsaus

of

Zacht gegaarde Wildzwijn nek met truffel jus

Dessert

Grand dessert

Nu voor alle 65+ lezers* van Zilver Magazine geen € 34,50 maar € 24,95

We doen u een aanbieding voor de drie

volgende uitgaves. Een abonnement voor

het zomer- herfst en winternummer kost

slechts € 10,00, een matsprijsje want de

administratie- en verzendkosten zitten

daar bij in.

Tip: Geef een abonnement op Zilver

Magazine cadeau.

De volgende drie Zilver

Magazines in 2020

voor maar 10 euro

bij u op de deurmat!

Mail of bel even met ons:

Telefoonnummer: 0251-257924

E-mailadres: klantenservice@aboland.nl

Of ga naar www.zilvermedia.nl en klik op

de button op de voorpagina. Dan gaat de

rest vanzelf.

Maar u kunt Zilver Magazine ook gewoon

in de boekwinkel kopen. Dan betaalt u

slechts € 2,95 per nummer.

* Dit speciale en erg smakelijke lezersmenu

wordt alleen op dinsdag, woensdag en

donderdag voor u bereid.

De bijpassende wijnen staan in onze fraaie

maar zeker betaalbare wijnkaart.

Sint Plechelmusplein 18 Oldenzaal Tel: 0541 535060 www.bistropuur.nl

48 zilver magazine

zilver magazine 49

* TOON EVEN AAN DAT U 65 JAAR OF OUDER BENT.



100 PLUS | TEKST MARIJKE AGTERBOSCH ... FOTOGRAFIE ODA AKKERMANS

JOHAN BEKKEDAM, HENGEVELDE – 100 JAAR

IK BEN VOOR

100% KATHOLIEK

ik heb nog nooit een bekeuring gehad’ zegt

Johan Bekkedam. Hij werd 19 november 1919 geboren

op een boerderij. Bij de geboorte van het 11e

‘Nee,

kind verloor zijn moeder het leven. Hij volgde zes jaar lagere

school.

En daarna? ‘Als 10-jarige jongen moest ik vader helpen.

Achter de ploeg met twee paarden lopen door de voren in het

zand’.

Vieze schoenen? ‘Schoenen! Nee, als kind heb ik nooit schoenen

gekregen. Onzin’ zei mijn vader ‘heb ik ook nooit gehad’.

Pas toen Johan als 17-jarige jongen in dienst ging kreeg hij

zijn eerste schoenen. Daar ontdekte men zijn talent. Als

boerenjongen had hij veel geleerd over machines en motoren.

Hij werd monteur in de garage bij de Landmacht. Met die

ervaring kon Johan na zijn dienst bij de Heemaf in Hengelo

beginnen als heftruck chauffeur. Na enige tijd werd hij monteur

en uitgezonden naar plekken waar de Heemaf machines

in onderhoud had. Ook naar Parijs. Daar had de Heemaf in de

metro 28 liften in onderhoud.

Johan trouwde en kreeg 3 dochters, 4 kleinkinderen en 3 achterkleinkinderen.

Zijn vrouw overleed in 2002. Sinds die tijd

woont hij alleen in Hengevelde. Hij volgt dagelijks het nieuws;

‘wel ondertiteld’ vult hij aan. Hoe zijn leven eruit ziet? ‘Ik

geniet nog elke dag, repareer zelf mijn gehoortoestel - zo

eenvoudig - en kijk elke zondagochtend naar de mis op de TV.

Dan moet niemand mij storen. Ja, ik ben voor honderd procent

katholiek’.

50 zilver magazine

zilver magazine

51



PASSIE | TEKST BOB GEVERS ... FOTOGRAFIE EBO FRATERMAN

Annemarie kleine Snuverink:

‘ zijn geen

Vintagemeubels

ouwe meuk’

Het begon allemaal drie jaar geleden, bij Spacewinner in Enschede. Annemarie kleine Snuverink

komt er wel eens. Echtgenoot Gerrit is de oprichter en zoon Joost runt de selfstorage. Opkopers

van inboedels zijn er regelmatige bezoekers. Onder wie Gait, die eens met een mooi kastje voorbij

kwam. Wat ie ermee deed, vroeg Annemarie. ‘Wil je ’t hebben’, vroeg Gait.

HHet was een kastje van Kees Braakman, een bekende

ontwerper uit de jaren ’50 die voor het merk Pastoe

werkte. Een typisch vintage meubelstukje en ze raakte

prompt ernstig verslaafd aan die designstijl. Annemarie

loopt sindsdien veilingen in binnen- en buitenland af,

ze speurt in grote opslaghallen en ze verkoopt de meubelstukken

met evenveel plezier. ‘Ja, dit is echt helemaal uit de hand gelopen’,

beaamt ze opgewekt. Ze heeft er een speciaal oog voor en dat begon

al vroeg, want als jong meisje ging ze altijd met haar moeder mee,

die ook graag veilingen bezocht. ‘Puur omdat ze het leuk vond.

52 zilver magazine

zilver magazine

53



ZILVER MAGAZINE | OVERWEGING

Superspannend vond ik dat.’ Later volgde ze nog

cursussen, tegenwoordig weet ze feilloos de

interessante stukken uit een bonte partij meubilair

te plukken. Mogelijk ook een gevolg van

haar jaren als persfotograaf. ‘De speciale manier

waarop je naar iets kijkt, dat blijf je houden.’

STROOPTOCHTEN

Strooptochten, zo noemt ze de tochten naar

veilingen, vaak in België en Frankrijk. ‘Als ik daar

iets moois zie, kan ik het moeilijk laten liggen.’

Haar vriendin die haar altijd vergezelt, reageert

wel eens verbaasd: wat ziet ze dáár nou in

vredesnaam in? Soms weet Annemarie de stijl

en de ontwerper niet te benoemen, maar ‘voelt

het gewoon goed’, zo’n meubelstuk. Dan gaat

ze thuis, achter de laptop op zoek. ‘Da’s gewoon

fun.’ Al moet ze soms eindeloos googelen.

‘Ik heb eens een stom

gietertje gekocht

voor vijf euro en weer

verkocht. Dat zag ik

vervolgens terug op

de Tefaf in Maastricht,

mooi opgesteld in een

vitrine. Ik heb niet

naar de verkoopprijs

geïnformeerd maar

ik dacht wel: tjee, wat

stom van me…’

Eens in de drie maanden rijdt ze naar Amsterdam,

naar de IJ-hallen, ‘de grootste vlooienmarkt

van Europa’, zoals het complex zichzelf

warm aanbeveelt. Ze verkoopt er zelf ook

kleinere meubeltjes. De professionele handelaren

zijn altijd behulpzaam. Lachend: ‘Dan hoor

je: hé meissie, kan ik effe helpen? Kunnen ze

meteen zien wat ik bij me heb.’

Ze vraagt nooit topprijzen. Hoewel het natuurlijk

altijd leuk is om ‘een klappertje te maken.’

En soms ziet ze haar spullen weer terug in een

andere setting. ‘Ik heb eens een stom gietertje

gekocht voor vijf euro en weer verkocht. Dat zag

ik vervolgens terug op de Tefaf in Maastricht,

mooi opgesteld in een vitrine. Ik heb niet naar

de verkoopprijs geïnformeerd maar ik dacht wel:

tjee, wat stom van me…’

Vintage, oftewel meubilair uit de jaren ’50, ’60

en ’70 van de vorige eeuw, dat is het onderwerp

van haar fascinatie. Scandinaviërs waren

bekende ontwerpers, zoals Hans Agne Jacobsen.

Ze dook in het Duitse Epe, vlak over de grens,

eens een mooie lamp van hem op. De vraagprijs

was een tientje, maar de lamp was zeker 300,

400 euro waard.

MEUBELS

Ze is er druk mee. ‘Ik kom altijd tijd tekort’, zegt

de 74-jarige Enschedese. Want golfen, bridgen

en lezen doet ze ook graag. Maar de meubels

zijn de rode draad. Ze spreekt zichzelf wel

eens ernstig toe: even een weekje niks. Soms

lukt het, soms niet. Gerrit bemoeit er zich niet

intensief mee, hij helpt vooral met het verplaatsen

van zware meubelstukken. ‘Hij stimuleert

me en ik prijs hem de hemel in als hij wat leuks

tegenkomt!’

Ze is een bekende verschijning op Belgische

veilingen. ‘Zo’n dag begint heel vroeg met koffie

drinken in een cafeetje. De handelaren kennen

me allemaal.’ En in Frankrijk komt ze veel in

de Jura, dochter Florien is daar wijnboerin. Een

streek met weinig toeristen en daarom is er een

vrij groot aanbod van brocante. Annemarie rijdt

er drie keer per jaar met een busje van Spacewinner

naartoe. Op Marktplaats.nl zoekt ze

nauwelijks, daar zit weinig interessants tussen.

Haar vaste afnemers wonen ook in het buitenland.

Onder meer in Parijs, waar ze graag zelf

de meubels komt brengen. In Verona zit ook

een klant, en dan is er nog Maria, die in Spanje

een grote vintagewinkel runt. ‘Als ik denk dat

ze interesse heeft, mail ik even een fotootje: is

dit wat voor jou? Ze komt de spullen een paar

keer per jaar in Enschede ophalen.’ En verder is

er een bijzondere klant met een designwinkel in

Tokio. Die koopt graag rotanmeubels.

SMAAK

De inkoopkant – ook woningontruimingen

- is een heel andere wereld dan de verkoop,

zegt Annemarie. Particuliere kopers van haar

vintagemeubels zijn doorgaans ‘jonge hippe

mensen met smaak.’ Twintigers, dertigers en

ook wel veertigers. Ze vinden haar op Facebook,

onder het hoofdstukje ‘vintage.’ Ze denkt

trouwens nog na over een goede naam voor

Instagram, daar wil ze ook nog wat mee.

‘Antiek en zilver, dat

willen jongeren niet

meer. Dat moeten ze

poetsen en dat vinden

ze vreselijk’

Er is ook een populaire vintagestijl waar ze zelf

helemaal niets mee heeft: Hollywood Regency.

Veel glas en glimmend metaal, bij voorkeur

goudkleurig. ‘Zó verschrikkelijk lelijk! Maar er is

veel vraag naar onder jonge liefhebbers. Ik koop

wel eens wat voor bekenden.’ Het is een soort

superkitsch, zegt ze. Het komt bij de kleine

Snuverinks het huis niet in.

Want soms krijgen mooie vintagemeubels een

vaste plek in hun woning. Ze wijst op een setje

glazen tafels en een plexiglazen bureau met

stoel. Van Charles Hollis Jones, een befaamde

Amerikaanse ontwerper. En een lamp van Artemide,

die gaat ook nooit meer weg. En mocht

ze ooit nog eens een Big Tulip-stoel van Artifort

tegenkomen, dan koopt ze hem subiet. Voor

zichzelf, voor thuis.

FAVORIET

Veel meubels zijn opgeslagen in een voormalig

badhuis aan het Binnenhof 15-17 in Enschede.

Langs de wand staat een zware witte lamp,

een slangachtig model, Italiaans design van

Martinelli. Het is momenteel haar favoriet.

Verder stoelen, tafels, kasten, tapijtjes, een

paar broodtrommels, een wieg, een houten

eethoek van de bekende ontwerper Gijs Bakker.

En een kastje van Louis van Teeffelen, ook zo’n

bekende naam onder designliefhebbers.

Het badhuis is de laatste zondag van de maand

altijd van 11.00 tot 15.00 uur geopend voor de

verkoop. Laatst stapte er een ouder echtpaar

naar binnen. ‘Ze namen verschillende spullen

mee. Uit nostalgie, ze wilden met hun interieur

terug naar de jaren toen ze nog jong waren...’

Vintage, zegt Annemarie kleine Snuverink, is

het antiek van de toekomst. ‘Nu is het voor heel

veel mensen nog ouwe meuk, maar de echte

liefhebbers weten het te waarderen. Want antiek

en zilver, dat willen jongeren niet meer. Dat

moeten ze poetsen en dat vinden ze vreselijk.

En meubels in de was zetten, dat is ook iets van

de vorige eeuw. Dat vind ik zelf ook niet leuk.’

Hoppen naar lage rekeningen

Journalist Theo Leoné bespreekt in elk nummer een

onderwerp dat zinvol is voor 65-plussers.

Heeft u een vraag voor Theo? Stuur hem naar

redactie@zilvermedia.nl

Wees geen dief van je eigen

portemonnee. Volg de

adviezen van Ouderenbond

en Consumentenbond.

DMOOI ZO’N WARME WINTER. Scheelt een stuk in de energiekosten.

Hoe je nog meer geld kunt verdienen? Stap eens over op een andere

energieleverancier. Die weten van gekkigheid niet hoe ze nieuwe klanten

binnen moeten halen.

Prijsonderzoekers valt op dat ouderen behoorlijk trouw zijn aan de

bedrijven die energie, water en telefonie verkopen. De vertrouwde

nutsbedrijven van weleer zijn veranderd in commerciële tijgers die

permanent belaagd worden door prijsvechters. Gevolg? In diverse

segmenten worden de prijzen niets steeds hoger maar juist lager. De

vroeger onbetaalbare telefoontjes naar het buitenland zijn inmiddels

zo goedkoop dat voor een fractie van hetzelfde geld foto’s en

filmpjes mee de lijn op gaan. Pas wel op dat het bondige taalgebruik

dat vroeger uit kostenoverwegingen zo nodig was, niet ontaardt in

oeverloos gezeur. Zie mij eens bruinbakken onder een palmboom – en

dat desnoods vanuit het bubbelbad in IJsland. Telefoneren kost toch

bijna niets.

Vergelijkingssites als Pricewise en Independer betogen dat jaarlijks

gemakkelijk duizend euro bespaard kan worden door te hoppen bij de

leveranciers van energie, hypotheken en verzekeringen. Je moet wel

houden van puzzelen en het lezen van de kleine lettertjes. Want het

ene aanbod is nu eenmaal niet het andere, de duivel schuilt in het

detail.

Zelf ben ik niet zo van het hoppen. Kost te veel tijd en de gevolgen

zijn me niet alle even lief. Wie meegaat in de prijsspiraal pakt bedrijven

en instellingen bij de strot en dwingt ze om tot op het bot te bezuinigen.

Hoeveel 65-plussers kunnen niet uit eigen ervaring vertellen

wat zo’n proces betekent?

Aan de andere kant, wees geen dief van je eigen portemonnee. Houd

jaarlijks de belangrijke rekeningen tegen het licht en volg de adviezen

van Ouderenbond en Consumentenbond.

De populaire energiewijzer van de Consumentenbond werd vorig jaar

46.741 keer geraadpleegd. Wat blijkt? Wie overstapt is gemiddeld 250

euro voordeliger uit. Reken jezelf niet direct rijk, want in het bedrag

zijn fikse eenmalige kortingen verwerkt van 100 tot meer dan 200

euro. Om de kosten laag te houden moet je dus opletten en regelmatig

een leverancier aju zeggen.

Wie echt de vinger aan de pols wil houden, adviseer ik rond te kijken

op de site van het Nibud, specialist in het beheersen van de huishoudelijke

uitgaven. Wat de een belangrijk vindt, is voor de ander een

wissewas. Wil je beslist groene stroom, vlees van de ambachtelijke

slager en goede zorg aan eigen deur? Zoveel mensen, zoveel wensen.

Nibud adviseert eerst maar eens overzicht te hebben van alle uitgaven,

zet ze op een rijtje. Voor de groenen en wij grijzen volgt na het

hebben van het overzicht als beste instrument om de juiste keuzes te

maken: het inzicht.

Theo Leone

54 zilver magazine

zilver magazine 55



99x146 Adv Monuta Judith Elst.indd 1 21-05-19 14:40

PICASSO

01.02 T/M

24.05&

PICASSO

01.02 T/M

&

24.05

PICASSO

a line

01.02 01.02 T/M T/M

&

T/M

a line &

24.05

24.05

Beauty Beauty is is is

a line a line a line

E

E

MATISSE

MATISSE

ACTIEVE 65-PLUSSERS | KOERSBAL IN HOLTEN | FOTOGRAFIE ALPHONS B. TER BRAKE

Via

de Stichting

ViaVie Welzijn doen

in het Holtense Kulturhus

wekelijks zo’n veertig 65-plussers

aan koersbal. ‘Het is een laagdrempelige

sport, die ook geschikt is voor

mensen die met hun gezondheid

kampen’, zegt sociaal-cultureel

werker Patricia van Erven. ‘Daarnaast

is het gezellig en belangrijk

voor de sociale

contacten.’

In samenwerking In In samenwerking met: met: met:

Pablo Pablo Picasso, Pablo Picasso, De Picasso, Stier, De 1946, Stier, De Stier, Kunstmuseum 1946, 1946, Kunstmuseum Pablo Pablo Picasso Pablo Picasso Münster, Picasso Münster, c/o Münster, Pictoright c/o Pictoright c/o Pictoright A’dam A’dam 2019 A’dam 2019 2019

b

Voor iedereen

een persoonlijk

afscheid.

M A G A Z I N E

Heeft u al een

abonnement op

Zilver Magazine?

Zie de aanbieding op pag. 49

Wilt u meer weten over de uitvaart mogelijkheden?

Bel mij dan gerust voor een afspraak. Ik kom

vrijblijvend bij u langs om uw uitvaartwensen te

bespreken. Ook als u niet of elders verzekerd bent.

Monuta Judith Elst

Leliestraat 23, 7555 BV Hengelo

T 074 - 852 63 50

E info@monutajudithelst.nl

I www.monutajudithelst.nl

zilver magazine

57



REPORTAGE | TEKST TON OUWEHAND ... FOTOGRAFIE RIET VOS

WITTE

gezondheid

Het echtpaar

Tonny en André

Mulder heeft

met zoon Koen

sinds 2016 een

zuivelfabriekje

in De Lutte waar

ze rauwmelkse

producten maken.

Yoghurt,

kefir, hangop.

De smaak is raak

en zo helpen ze

bouwen aan een

gezondere wereld.

TTot voor kort had hun website een apart

departement met enthousiaste reacties

van klanten. De rauwmelkse zuivel uit De

Lutte blijkt volgens vele afnemers een

helende werking te hebben op astma,

diabetes, psoriasis, de ziekte van Crohn,

acné, eczeem, maag- en darmproblemen,

hooikoorts en veel meer. Maar het is er

allemaal afgehaald. Er zijn nauwelijks

meer enthousiaste reacties te vinden op

hun site. De reden is een bezoekje van de

Nederlandse voedsel- en warenautoriteit.

André en Tonny Mulder was te verstaan

gegeven dat als ze deze uitingen op hun

site zouden laten staan, er een boete

zou volgen van anderhalve ton. En ook

de link naar het promotieonderzoek van

Suzanne Abbring die een duidelijke relatie

aantoont tussen het verdwijnen van

allergieën en het drinken van rauwe melk,

moesten ze van de site halen.

Het was een kwestie van medische

claims, legde de voedsel- en warenautoriteit

uit. En dat is verboden. Het echtpaar

Mulder en zoon Koen hebben gedaan wat

van ze gevraagd is, maar hun overtuiging

in de helende werking van

rauwmelkse zuivel is er

niet minder om. En die

van hun klanten ook niet.

12.000 LITER

In hun zuivelfabriekje in

De Lutte genaamd Raw

Milk Company verwerken

ze wekelijks 12.000

liter rauwe melk. Ze

fermenteren het, dat wil zeggen voegen

er gezonde bacteriën aan toe en de

aldus verkregen kefir, yoghurt en hangop

leveren ze aan de biologische groothandel.

Waardoor hun producten in heel

Nederland in de natuurvoedingswinkels

te vinden is. En ze verkopen het ook in

hun boerderijwinkel genaamd Melk en

Honing, waar ze inmiddels wekelijks

gemiddeld 400 klanten binnen krijgen.

Rauwe melk

uit De Lutte

zorgt voor een

gezondere

wereld

Soms krijgen ze klanten met de tranen

in de ogen, zegt Tonny Mulder. Waarom

ze dit niet eerder wisten. En de enthousiaste

mailtjes blijven binnenkomen, al

plaatsen ze die niet meer op hun site.

Het begon niet direct met enthousiasme,

geeft Tonny ruiterlijk toe. De eerste

klanten keken, zoals het een goede

Tukker betaamt, eerst maar eens joa joa

zeggend de kat uit de boom.

Vierenhalf jaar zitten ze nu in De Lutte.

En ze kunnen niet anders zeggen dan

dat de zaken goed lopen. Ze zijn zelf

ook afnemer van hun producten. En die

gezonde werking kunnen ze ook met

een natuurlijk voorbeeld illustreren. ‘Kijk

naar mijn schoonvader’, zegt Tonny. ‘Hij

is 104 jaar oud en kerngezond. Slikt geen

medicijnen.’

KOEIEN

Wie het echtpaar Mulder vijftien jaar

geleden had gezegd dat ze in De Lutte

nog eens geschiedenis zouden schrijven

als een van de belangrijkste biologische

zuivelfabriekjes van ons land, was

vriendelijk weggehoond.

Waarom zouden ze

zoiets ondernemen?

Melkveehouder André

Mulder had een boerenbedrijf

met veertig

melkkoeien in Wijthmen,

bij Zwolle. Zijn vrouw

was verpleegkundige in

een ziekenhuis te Zwolle.

André had het bedrijf

overgenomen van zijn vader en die had

het weer overgenomen van zijn vader.

Derde generatie veeboer dus, als je de

oud-ooms van daarvoor niet meerekent.

Anders kun je zeggen dat de Mulders al

eeuwen in Wijthmen zaten.

Onder André Mulder maakte het veebedrijf

wel een omslag. Van stikstofproblematiek

had nog niemand gehoord en

de term halvering van de veestapel was

Het zuivelfabriekje Raw Milk Company in De Lutte

nog nooit gevallen. Maar onder leiding

van André werd het bedrijf wel geheel

biologisch. ‘In 1989 kwam ik al een keer

thuis van een cursus met de mededeling

dat ik biologisch wilde gaan werken. In

1996 was het een feit.’

De koeien kregen biologisch voedsel. Hij

gebruikte geen bestrijdingsmiddelen en

er stond minder vee op een grotere plek.

In de regio zeiden ze dat Mulder is niet

Tonny en André Mulder

hebben met hun zoon

Koen een zuivelfabriekje

in De Lutte.

VEILIG

Gefermenteerde rauwmelkse zuivelproducten

mogen in de detailhandel worden verkocht. Dan

moet het wel gecertificeerd zijn. Dat is te zien

aan een witte ovale sticker met een Z-nummer

met vier cijfers. Gefermenteerde melkproducten

met een PH van minder dan 4,5 zijn veilig voor

mens, dier en baby’s. Bij deze zuurgraad overleven

Listeria- en Salmonellabacteriën niet.

58 zilver magazine

zilver magazine

59



good bie was, maar daar trok hij zich weinig

van aan.

Er knaagde wel iets anders aan hem. En dat

had te maken met wat er gebeurde met de

biologische melk die elke dag bij hem werd

opgehaald. Bij pasteuriseren, steriliseren en

homogeniseren, verdwijnen enkele belangrijke

eigenschappen van de rauwe melk. Enzymen

die bij de vertering helpen, worden afgebroken.

Na verhitting van melk vind je bepaalde vitamines

en mineralen er ook niet meer in terug.

Aan het mooie biologische product dat hij leverde,

werd naar zijn smaak door die handelingen

afbreuk gedaan. Toen hij erover sprak met

een medewerker van de landouwuniversiteit in

Wageningen, werd hem het boek The untold

story of milk van Rob Schmid aanbevolen. Het

lezen van dat boek, veranderde zijn manier van

werken.

BACTERIËN

Hij begon een deel van de door zijn koeien

geproduceerde melk zelf te verwerken, waarbij

hij afzag van pasteuriseren en steriliseren. Hij

fermenteerde zelf rauwe melk door er de juiste

bacteriën aan toe te voegen. Daarmee begon

hij in 2012. Het jaar erop kreeg de eigen bereide

zuivel officieel de merknaam RauwPower. Zijn

vrouw die haar baan in de verpleging ervoor

opgaf, verkocht de eigen zuivel in de biologische

winkel die aan de boerderij gekoppeld

was en ook dezelfde naam droeg als de hoeve:

’t Ecoloar.

De zelf gemaakte kefir, yoghurt en hangop,

werd goed verkocht en er werd aan een

gestaag groeiende klantenkring gebouwd. Veel

klanten constateerden verbetering in hun gezondheid.

En dat Mulder niet “good bie” was,

hoorde je niemand meer zeggen.

De plannen die de provincie had met de rijksweg

N35 haalde een streep door de toekomst

van het boerenbedrijf. De plek waar de familie

Mulder eeuwenlang had geboerd, stond in de

weg. De boerderij die vele gebruikers van de

oude weg tussen Heino en Zwolle kenden van

de in dakpannen weergegeven koe, moest

plaatsmaken voor asfalt.

Eind 2015 streek het gezin neer aan de Beuningerstraat

in De Lutte, waar ze hun zuivelfabriekje

Raw Milk Company begonnen met de

daaraan gekoppelde biologische winkel Melk

en Honing.

Waarom Twente? Van het Twentse landschap

waren ze altijd al gecharmeerd. Ze hadden be-

sloten op de nieuwe woon- en werkplek geen

vee meer te houden. En met hun zuivelplannen

trof het goed dat ze al bevriend waren met

Jos en Dorthy Elderink van de biologische boerderij

Het Hengelman, in de nabije omgeving.

Samen met twee boerenbedrijven op Singraven

verzorgen die de dagelijkse aanvoer van

de biologische melk. Geleverd door koeien die

uitsluitend gras hebben gegeten, met als supplementen:

gedroogde kruidenmengels, zeezout

en mineralen, koeien die in hun arbeidzaam

bestaan geen maïs, soja of tarwe binnen

hebben gekregen. Gezonde koeien die gezonde

melk leveren wat de Raw Milk Company omzet

in gezond voedsel.

De zelf gemaakte kefir, yoghurt en hangop

werden goed verkocht en er werd gebouwd aan

een gestaag groeiende klantenkring

Het fabriekje en winkel van

de Raw Milk Compony aan de

Beuningerstraat in De Lutte

Waar

Raw Milk Compony,

Beuningerstraat 12,

7587 LD De Lutte

Winkel open:

Woensdag & donderdag:

13.00 – 18.00 uur

Vrijdag & zaterdag: 9.30 –

16.00 uur

www.rawmilkcompany.nl

Natuurwetten

IN MIJN LEVEN voltrekken zich elk

jaar dezelfde natuurwetten. De leuke

(jaaaaa, de eerste sneeuwklokjes) en

stomvervelende. Na het eten en drinken

zonder einde in de feestmaand

volgt zo in de lente steevast de strijd

met de kilo’s. Om straks weer enigszins

toonbaar in een bikini te liggen, vervoegde

ik mij bij een Twentse afdeling

van een afslankclub.

Ik bleek niet de enige, met die natuurwetten,

want het leek er wel een

reünie. Allemaal leuke vrouwen die net

als ik ooit met trots hun streefgewicht

hadden behaald en om dat te vieren

het puntenboekje triomfantelijk in de

hoek hadden gesmeten en zich weer

hartstochtelijk hadden overgegeven

aan fusten wijn en meterslange kaasplanken.

De kracht van de afslankclub is het

weegmoment. Met alle respect voor de

tips en trucs

die je er krijgt:

ik snap zelf

ook wel dat

elke dag om

elf uur de Airfryer

aanzetten

niet echt bijdraagt

aan een

killerbody. Als

je elke week

gewogen wordt, wil je dat ook wel uit

je hoofd laten.

En dus vallen we geleidelijk allemaal

af, de dames en ik. Als iemand vraagt

wat een verantwoord tussendoortje is,

roepen we braaf kipfilet met augurk en

rookvlees met ei. Maar als iemand er

een kilo bij heeft vanwege een fantastische

high tea willen we vooral weten

waar die dan was en wat er allemaal

te smullen viel. En als een deelneemster

vertelt over een fijne borrelplank

van de slager, noteren we dat adresje

allemaal stiekem achterop ons verantwoorde

receptenboekje. Want straks,

als we eervol zijn ontslagen, mogen

we weer. Heerlijk voorspelbaar, die

natuurwetten.

Frederike Krommendijk

60 zilver magazine

zilver magazine

61



INTERVIEW | TEKST JOS KNAAP ... FOTOGRAFIE RIET VOS

Zijn motoriek laat hem

wat in de steek sinds hij

begin vorig jaar een lichte

beroerte kreeg, maar

zijn geest is ongebroken

en aan zijn geheugen

mankeert nog niets.

Gerard Kokhuis (88),

schrijver van dertig boeken

in ruim vijftig jaar, kan

nog steeds uitgebreid

en enthousiast vertellen

over zijn werk en hobby.

Het zijn voornamelijk

historische boekwerken

die hij schreef, niet zo

verwonderlijk voor een

gepensioneerd leraar

geschiedenis met als

magnus opus – zijn

belangrijkste werk dus -

‘De geschiedenis van

Twente, van prehistorie

tot heden.’

GERARD

KOKHUIS

Docent,

schrijver

en vooral

verteller

Docent of schrijver? Gerard Kokhuis

moet er even over nadenken en komt

dan opmerkelijk genoeg met een

compromis. ‘Misschien ben ik op de

eerste plaats wel een verteller,’ besluit

hij dan. ‘Of een verzamelaar. Ik maak bij het schrijven

graag gebruik van bestaande gegevens, tenminste

als ik zeker weet dat ze kloppen. En waar nodig laat

ik me zonder moeite corrigeren. Neem de geschiedenis

van Twente waarvoor ik jarenlang gegevens heb

verzameld en - als het kon - te rade ben gegaan bij

mijn lezerspubliek. Voorafgaand aan de uitgave van

het boek publiceerde de toenmalige Twentsche Courant

gedurende een heel jaar 52 afleveringen met de ruwe

inhoud. Ik kreeg er veel commentaar en aanvullingen

op, die ik kon verwerken in de definitieve versie van

het verhaal. Een prima formule, want toen het boek

in 1982 verscheen was het binnen de kortste keren

uitverkocht. Evenals de tweede en derde, opnieuw

herziene en uitgebreide, druk die daarop volgden.

Later hebben we deze methodiek ook gevolgd bij de

geschiedenis van Salland. Opnieuw met veel succes.’

Dagboekje

Gerard Kokhuis, zoon van een seinhuiswachter in

Almelo, was negen jaar toen de Tweede Wereldoorlog

uitbrak. Hij hield een dagboekje bij dat vooral spannend

werd toen hij als hoofd van de familie moest

optreden, nadat zijn vader gedwongen werd onder te

duiken na de spoorwegstaking in 1944 waaraan hij

deelnam. In het Nijreesbos, waar de jonge Gerard

bomen kapte voor de verwarming van het ouderlijk

huis, zag hij de lanceerinstallaties voor de V1 en de

V2, de veel gevreesde vergeldingswapens van Hitler.

‘Je hoorde hoe die raketten werden afgeschoten en

kreeg maar even tijd om dekking te zoeken, waarna

een explosie volgde. Ik schreef het allemaal op, net als

de verhalen die thuis werden verteld over het verloop

van de oorlog.’

Het dagboekje is jammer genoeg verloren gegaan toen

de familie Kokhuis haar woning tijdelijk moest verlaten.

Maar achteraf is de conclusie gerechtvaardigd

dat toen al het schrijverstalent van Gerard ontkiemde.

Later schreef hij diverse boeken over de oorlog , waaronder

‘Van V1 tot ruimtevaart’, ’Twente in de Tweede

Wereldoorlog’ en ‘De bevrijding van Almelo’.

Van regulier onderwijs kwam er niet veel in die oorlogsjaren,

herinnert Gerard zich nog goed. ‘Je werd

wat bijgespijkerd hier en daar en ik had het geluk

na de bevrijding naar het gymnasium in Oldenzaal

te kunnen. Als zoon van een spoorwegman had ik

immers vrij reizen, zodat de reiskosten geen onoverkomelijk

bezwaar vormden.’ Hij haalde in Oldenzaal

zijn gymnasiumdiploma en werkte enige tijd bij de

gemeente Almelo als schrijver derde klasse. Uiteindelijk

koos hij voor het onderwijs ook al, omdat

een diploma van het gymnasium toegang gaf tot

de eenjarige opleiding tot onderwijzer. Hij stond

daarna enkele jaren voor de klas in Hellendoorn en

Bornerbroek waarbij zijn talent als verhalenverteller

hem uitstekend van pas kwam. Ook zag hij hoe

leerlingen toen ook al verzamelingen aanlegden van

dingen als suikerzakjes en sigarenbandjes, munten en

postzegels.

Schot in de roos

‘Er was geen literatuur over en dat bracht mij op het

idee daarin te voorzien met het boekje Munten, penningen

en medailles.’ Het was een schot in de roos, want

niet alleen kinderen kochten deze veredelde catalogus,

ook volwassenen ontdekten het als prima naslagwerk.

Wat volgde was een boekje over de geschiedenis

van Borne, aan de hand van ansichtkaarten. Dat paste

in een serie van dit soort uitgaven die toentertijd erg

populair waren en hij werkte mee aan boekjes over de

Tweede Wereldoorlog voor de Almelose basisscholen.

Gerard Kokhuis was een ijverig man, die kans zag

naast zijn werkzaamheden en hobby’s ook nog eens

de hoofdakte te halen als onderwijzer, zodat hij aan

de slag kon als hoofd van de Titus Brandsmaschool

in zijn woonplaats Almelo. Maar hij wilde meer en

logischerwijze lag zijn toekomst in het voortgezet

onderwijs en dan met name als leraar geschiedenis.

De daarvoor benodigde diploma’s haalde hij binnen

en kreeg daarop een baan als docent aan de openbare

scholengemeenschap Bataafse Kamp in Hengelo.

De Twentse textielstaking van 1931 en 1932 was het

volgende boek dat van zijn hand verscheen. Al dan

niet bewust de voorloper van De geschiedenis van

62 zilver magazine

zilver magazine 63



INTERVIEW | TEKST EN FOTOGRAFIE WILLEM PFEIFFER

Hij noemt zichzelf ‘resoluut

katholiek’ en dat verklaart

wellicht dat veel van zijn werk een

kerkhistorische inhoud heeft

Twente net als het drieluik Historie van Hengelo,

Enschede en Almelo. Nieuw onderzoek deed hij

zelden, de tijd ervoor ontbrak hem. Hij volstond

doorgaans met het verzamelen van het materiaal

van anderen en daar zijn eigen invulling aan te

geven. Eén titel verscheen onder het pseudoniem

Ignatius van Ypelo namelijk ‘De heerooms verdwenen’,

waarin hij zijn betrokkenheid bij het kerkelijk

leven uiteen zet. Hij noemt zichzelf ‘resoluut katholiek’

en dat verklaart wellicht dat veel van zijn werk

een kerkhistorische inhoud heeft zoals ‘Twaalf

eeuwen katholiek Twente’ en de jubilea-boeken van

verschillende Twentse parochies.

Op een rij

In zijn kleine maar knusse werkzamer staan de dertig

boeken die Gerard Kokhuis schreef, keurig naast

elkaar in de boekenkast. Het laatste is de tweede

druk van de Historie van Almelo, van prehistorie

tot heden. Of het hierbij blijft wil of kan hij niet

zeggen. ‘Ik word een jaartje ouder en ben nogal

druk met het geven van lezingen. Dertig is een

mooi aantal, maar zeg nooit nooit.’

Al eerder onderscheiden met het lidmaatschap van

de Orde van Oranje Nassau kreeg Gerard Kokhuis in

2015 de tiende Mans Kapbaargprijs. Deze plaquette

gaat eens in de vijf jaar naar een Almeloër die zich

in het bijzonder heeft ingezet voor het behoud van

het (im)materiele erfgoed van Almelo en omstreken.

Een prijs die deels ook ten goede komt aan zijn

vrouw, die in het pré-computer tijdperk veel van

de teksten, die haar man haar dicteerde, uittypte.

Gerard Kokhuis ging met zijn tijd mee en tikt zijn

verhalen nu op de laptop.

De bevrijding van Almelo

Gerard Kokhuis stond op 4 april 1945 om

half twee als veertienjarige samen met zijn

vrienden bij de dubbele overweg waar zijn

vader seinwachtmeester was en zag de

tanks met de Canadezen over de spoorrails

aan komen rijden. Hij weet nog precies hoe

hij zich voelde die middag en heeft er een

speciaal boek over geschreven met als titel

‘De bevrijding van Almelo’.

Tot in detail heeft Kokhuis in zijn boek vele

ingrijpende situaties beschreven. Hoe net

na 13.00 uur door de Duitsers nog de brug

over de Weezebeek werd opgeblazen. Gerard

hoorde hiervan evenals zijn vrienden en

trok er op uit om te gaan kijken wat er aan

de hand was. Hard lopend begaven zij zich

naar de vernielde brug ter hoogte van de

Bornerbroeksestraat. De wrakstukken van

de brug dreven nog rond in het water en de

in de nabijheid staande huizen waren danig

vernield. De menigte begon te juichen, omdat

tot hen doordrong dat het de Canadezen

waren die kwamen aangereden. ‘We konden

de Canadezen doorgeven dat ze nog wel

via de spoorbrug bij de Steffensweg verder

konden trekken, dat was best wel bepalend

voor de verdere bevrijding op dat moment,’

aldus Kokhuis. Hij en zijn vrienden bietsten

chocolade en sigaretten bij de Canadezen. ‘Ik

verkocht ze door en kreeg voor de sigaretten

een gulden per stuk, een mooie bijverdienste.’

De familie Kokhuis had destijds een huis

in de Hagedoornstraat. Ze hebben een tijd

ondergedoken gezeten in Geesteren. Toen ze

na de bevrijding terug kwamen was alles door

de buren bewaard tot aan de suikerlepeltjes

aan toe.

Annie Beumers en Herman Finkers in een scene uit ‘De Beentjes’

In het dorp Lonneker is ze al tientallen jaren

de trots en het boegbeeld van de plaatselijke

toneelvereniging Kameleon. Na haar rol

in de relatiekomedie De Beentjes van Sint

Hildegard, waarvoor Herman Finkers het

scenario schreef, geniet ze ook ver buiten de

lokale gemeenschap bekendheid.

WANT HERMAN FINKERS KAN GOED ACTEREN, dat

bewees hij in deze film. Zijn tegenspeelster Johanna ter

Steege is ervoor in de wieg gelegd. Ze spat van het doek.

Maar dat geldt verrassenderwijs ook voor de vrouw die

op 93-jarige leeftijd debuteert op het witte doek, Annie

Beumers. Ze is in de film een prachtige moeder van

Gedda (Johanna). Zilver zocht haar op in Lonneker.

Annie Beumers: ‘Het eerste dat ik me van vroeger kan

herinneren is dat ik als driejarige met mijn moeder en

tante Hanna in de bus zat en van Oldenzaal naar Lonneker

verhuisde. Ik had het schoefkeurken bie mie. Mijn

vader was chauffeur van burgemeester Vos de Wael van

Oldenzaal, huisknecht en manusje van alles. Op school

kon ik goed leren, ik was meestal een van de besten van

de klas. In de oorlog hadden we best een goed leven. We

hadden altijd wel brood, al zat er niet steeds veel op.

Maar we leden geen honger. Ik had een heel lieve, wat

ondeugende vader. Ook hij speelde al toneel, dat heb ik

van hem. Toneelspelen is mijn tweede aard geworden.’

‘Ik was veertien toen de oorlog uitbrak en bijna negentien

toen die was afgelopen. In de oorlog ging ik naar

de huishoudschool. Vlak na de oorlog heb ik tien jaar

voor Keizer Confectie gewerkt, voor twee gulden per

week. Daarvoor zat ik twee jaar bij een wasserij voor

7,50 gulden per week. Ik ging er inderdaad behoorlijk op

achteruit, maar vlak na de oorlog had iedereen armoede,

veel mensen hadden helemaal niks. En klagen deden

ze niet.’

‘Na ons trouwen woonden we altijd aan de Bergweg,

maar toen ik 52 was, moesten we verhuizen. Toen

hadden we nog drie kinderen in huis. Ik pakte altijd het

‘Toen ze me vroegen voor

de film heb ik eerst nee gezegd.

Ik vond mezelf te oud’

Annie Beumers (93) debuteert als

filmactrice in ‘De Beentjes’

‘Toneelspelen

is mijn

tweede aard

geworden’

64 zilver magazine

zilver magazine

65



werk aan dat ik krijgen kon. Dat moest ik

wel. Negentien jaar lang maakte ik hier de

school schoon en ik had wat werkhuizen.’

Geloof

Annie Beumers en haar elf jaar geleden

overleden man Jan werden gezegend met

vijf kinderen, zeven kleinkinderen en zes

achterkleinkinderen. Hun oudste dochter

Gerry overleed op 52-jarige leeftijd. Eerste

zoon Herman werd maar twee jaar jong.

‘Hij stierf aan een drankje, dat een op de

honderdduizend mensen niet kan verdragen.

Als ik toen niet mijn geloof had

gehad, was ik er nooit overheen gekomen.

Ik heb er veel verdriet van gehad. Ik praat

nog heel vaak tegen de foto’s van mijn man

Jan en tegen Gerry. Gelukkig heb ik ook

veel mooie dingen meegemaakt. Ook onze

tweede zoon hebben we Herman genoemd.

Hij is nou mijn buurman. Ik heb ‘m mooi

dichtbie.’

Van haar broers en zussen leeft alleen de

jongste nog. Marietje (in het Veld) is 89.

Al vrij snel na de oorlog meldt Annie

Beumers zich bij de lokale toneelvereniging.

‘Toen ik kinderen kreeg, speelde ik

niet meer. Dan hoorde je thuis. Toen ze wat

groter waren, kon het wel weer.’

Ze herinnert zich nog goed dat in Lonneker

voor het eerst de revue weer werd opgevoerd.

‘Dat was in 1978, toen de muziekvereniging

en de toneelvereniging allebei

zestig jaar bestonden. De revue heette Twee

keer zestig. Daarvoor waren we sinds ergens

in de jaren zestig niet meer opgetreden.

Toen kwam de tv en zat er geen mens in

de zaal. In 1978 waren de mensen helemaal

gek, ze kregen zowat ruzie, omdat ze er

niet in konden. Ons Gerrie heeft vijf keer

de liedjes en teksten geschreven voor de

revue. Later heeft haar neef Robert dat

overgenomen. De laatste vijf keer heeft

Dennis ten Vergert het gedaan. Sinds hij

ons regisseert, is het niveau echt omhoog

‘Als ik toen mijn geloof

niet zou hebben gehad,

dan was ik er nooit

overheen gekomen’

gegaan. Als hij het voordoet, is dat mooi,

dan kun je het nadoen. Ons koor en onze

dansers zijn trouwens heel goed. Dat is

hartstikke mooi voor het dorp. Het is ook

heel gezellig in ons knusse Dorpshoes.’

Zingen deed ze ook zelf, als lid van het

kerkkoor, 53 jaar lang. ‘Maar dat doe ik niet

meer. Ik moet te vaak hoesten en dan wil ik

er niet staan.’

Geen spijt

Eén seizoen maakte ze als kruidenvrouwtje

deel uit van de succesvolle tv-serie Van

Jonge Leu en Oale Groond van RTV Oost.

Eind januari, begin februari werkte ze als

hoofdrolspeelster Mina nog liefst zeven

‘Wie hebt ’n plezeerig

leaven met mekaar’

Annie Beumers op de klassenfoto van de katholieke school in Lonneker, derde van links bovenste rij.

Broer Jan zit op de voorste rij, vierde van rechts.

opvoeringen af van Vergeet mij niet. En

daar kwamen nog eens de premières van

De Beentjes van Sint-Hildegard bij. ‘Ik heb

eerst afgezegd toen ze me vroegen. Ik vond

mezelf veel te oud. Uiteindelijk heb ik me

toch laten overhalen en ik heb er geen spijt

van. Het was echt leuk, moet ik zeggen. Ze

waren wel zó gek met me bij de film. Elke

keer stond er een stoel voor me klaar. En

meespelen in de film was veel gemakkelijker

dan zo’n grote rol doen in het Dorpshoes.

Als je het niet goed doet, kun je het

overdoen.’

Annie Beumers maakt als oma Sinie indruk

in de film van Herman Finkers, die op het

witte doek getrouwd is met haar dochter

Gedda (Johanna ter Steege) en regelmatig

een veeg uit de pan krijgt. De wijze

waarop ze Gedda aanspoort zich van Jan te

ontdoen, zal elke bezoeker van de Twentse

bioscoopfilm zich blijven herinneren: ‘Stop

‘m toch in een inrichting’. En: ‘Doo den kearl

toch vot’.

Annie Beumers: ‘Ik speel meestal bazige

typetjes, zoals Mina in de revue en Sinie in

de film.’

Dochter Jeannette: ‘In het echt is ze het

tegenovergestelde.’

Annie weer: ‘Ik verbeeld mie niks.’

Moestuin

Op haar 93ste is Annie Beumers nog altijd

actief in haar eigen moestuin. ‘Ik heb

genoeg meegemaakt, maar ik wil nooit

bij de pakken neerzitten. Daar is geen

reden voor, dat doe ik niet. Want aans hef

geen mens meer wat aan mie. Mijn geheim?

Optimistisch en in beweging blijven. En

’s avonds twee borreltjes.’

Elke dag is het bij haar thuis zoete inval.

Jeannette: ‘Dit is echt een punt waar

iedereen samenkomt. Elke zaterdag om 12

uur gaan de voorgebakken broodjes in de

oven. Ma is de spil waar alles om draait.’

Het slotwoord is voor Annie Beumers

zelf: “Ik kan’t nog wal an en de wichter helpt

mie wa. Wie hebt ’n plezeerig leaven met

mekaar.”

Annie Beumers met verder

vanaf links vertegenwoordigers

uit drie volgende generaties:

dochter Marieke,

achterkleindochter Marly,

kleindochter Madelon en

dochter Jeannette. Op de

voorgrond hond Dazzle.

66 zilver magazine

zilver magazine

67



(advertorial)

Vrijheidstour 1 t/m 17 april

Overijssel werd 75 jaar geleden in 17 dagen bevrijd. Op 1 april 1945 konden de inwoners van Haaksbergen

als eerste de vlag buiten hangen. Ruim twee weken later, op 17 april, was Kampen bevrijd en daarmee de

hele provincie. Om dit te vieren maakt RTV Oost, van 1 t/m 17 april, een vrijheidstour door Overijssel. De

omroep treedt als het ware 'in het voetspoor van de bevrijders'. Hoe Overijssel precies in 17 dagen werd

bevrijd en hoe de inwoners de oorlogsjaren beleefden, dat hoor en zie je elke dag in een bijzondere

verhalenserie op radio, tv, website en social media. Want deze verhalen moeten verteld en vastgelegd

worden. Het liefst uit de eerste hand nu het nog kan.

"Je ziet aan de twee gaten

die erin zitten dat hij een

nekschot heeft gehad.”

Verhalenserie

17 bijzondere persoonlijke verhalen laten tijdens de Vrijheidstour zien wat de impact van

oorlog is aan iedereen die de oorlog niet heeft meegemaakt. Al deze verhalen vormen een

lint op de bevrijdingsroute van Overijssel. Zo ook het verhaal van de heer Te Rietstap. "Toen

ik die sjaal voor de eerste keer zag was dat enorm emotioneel", zegt hij. "Je ziet aan de twee

gaten die erin zitten dat hij een nekschot heeft gehad. Mijn vader is in een massagraf

terechtgekomen. Daar is de sjaal later uitgehaald en door mijn moeder schoongemaakt".

Het leed en het verdriet is zichtbaar en voelbaar als hij het verhaal na al die jaren voor het

eerst in het openbaar vertelt.

Tourdata

Woensdag 1 april – Enschede

Donderdag 2 april – Oldenzaal

Vrijdag 3 april – Borne

Zaterdag 4 april – Delden

Zondag 5 april – Almelo

Maandag 6 april – Den Ham

Dinsdag 7 april – Dedemsvaart

Woensdag 8 april – Holten

Donderdag 9 april – Nijverdal

Vrijdag 10 april – Deventer

Zaterdag 11 april – Ommen

Zondag 12 april – Heino

Maandag 13 april – Wijhe

Dinsdag 14 april – Zwolle

Woensdag 15 april – Zwartsluis

Donderdag 16 april – Kuinre

Vrijdag 17 april – Kampen

De VrijheidExpress

RTV Oost tourt met de VrijheidExpress 17 dagen lang langs optredens, historische

schouwspelen, herdenkingen, onthullingen en andere bijzondere initiatieven vanwege 75 jaar

vrijheid. Vanuit deze speciale bus wordt de hele dag radio gemaakt en via de camera’s in de

bus is de route ook op tv en online goed te volgen. Tussen de middag parkeert de

VrijheidExpress op de bevrijdingslocatie van die dag en vertellen gasten op radio bijzondere

verhalen over de oorlog en bevrijding. RTV Oost sluit elke dag af met het tv-programma

‘Thuis in Overijssel’ op locatie. Ook hier zijn de bijzondere verhalen terug te zien, net als een

samenvatting van de gebeurtenissen van die dag. Aan tafel zitten gasten die terugblikken op

alles wat er is gebeurd. Publiek is van harte welkom bij deze uitzending, de toegang is gratis.

Wil je weten wat er in Overijssel en in jouw buurt allemaal te beleven is? Je vindt een overzicht

van alle activiteiten op www.overijsselviertvrijheid.nl.

Thuis in Overijssel



GEZONDHEID | TEKST FREDERIKE KROMMENDIJK ... FOTOGRAFIE BRIT WILLEMSEN

‘Vitamine D-

tekort is een

onderschat

probleem’

Wim

Schoolderman

adviseert om

bloed te laten

prikken

‘Tachtig

procent van de

mensen heeft

een vitamine

D-tekort’

Hij is net met een zelfstudie geneeskunde

begonnen. Op de salontafel in zijn huis in

Goor liggen vuistdikke boeken over medische

onderwerpen. Orthomoleculair consulent Wim

Schoolderman (72) leest vooral alles over de

invloed van vitamines op onze gezondheid. Zijn

conclusie na jaren onderzoek: ‘Tachtig procent

van de mensen heeft een vitamine D-tekort’.

Een onderschat probleem.

Zo noemt de orthomoleculair

consulent het

tekort aan vitamine D

waarmee veel mensen

rondlopen. ‘Er wordt gedacht dat

je dit wel aanmaakt onder invloed

van zonlicht. Maar op het Noordelijk

halfrond is de zon alleen in de

zomer tussen 11 en 15 uur voldoende

krachtig om vitamine D aan te

maken. Als je voor je werk binnen

zit, vang je daar al helemaal niets

van op en ook mensen die ouder

zijn, komen weinig buiten’.

De gevolgen van vitamine D-tekort

zijn niet mals: vermoeidheid,

verminderde weerstand, spierpijn,

een verzwakt immuunsysteem,

gewrichtsklachten. ‘Toen ik nog

voor de farmaceutische industrie

werkte, ontmoette ik onder

andere gynaecoloog Franke, die

onderzoek deed naar de invloed

van vitamine D op borstkanker.

Dat interesseerde me meteen en

na mijn pensionering ben ik er

echt ingedoken. Toen kwam ik er

achter dat het ook verlichting kan

geven voor diverse aandoeningen

waaronder reuma en MS’.

Probleem is dat in de Nederlandse

geneeskunde 50 al als een goede

waarde wordt gezien voor het

vitamine D-gehalte in het bloed.

Veel te laag, vindt Schoolderman.

‘Internationale studies zeggen dat

de spiegel minstens 100 moet zijn

en liever nog 200. Nederlandse

instanties zeggen dat je maximaal

3000 eenheden (IE op het potje)

per dag mag bij slikken, internationaal

is dat minstens 5000. Ik

adviseer om in elk geval je bloed te

laten prikken als je klachten hebt

en bij een waarde onder de 100 te

gaan slikken’.

Schoolderman adviseert mensen

tussen de 5000 en 10.000 eenheden

te nemen (afhankelijk van

het gewicht), liefst als soft gel. Hij

bestelt de capsules in Amerika,

waar ze veel goedkoper zijn, en

verkoopt ze tegen kostprijs door.

‘Meestal merken mensen na zes

weken al effect’.

Door zijn studie

ontdekte Wim

ook ‘het broertje

van vitamine

D’: vitamine

K2. ‘Vitamine D

bindt calcium,

vitamine K2

zorgt dat het op

de juiste plekken

terecht komt en

haalt het weg

uit plekken waar

je het niet moet

hebben, zoals

je aders en gewrichten’. K2 zit van

nature in gefermenteerde producten

als zuurkool en kaas, maar

daarmee red je het volgens de

Goorse deskundige niet. ‘Vitamine

K zorgt voor een kleinere kans op

aderverkalking en voor sterkere

botten en een mooiere huid’. Ik

adviseer 200 microgram, tijdens

de warme maaltijd. Overdosering

kan niet’.

Waarom doet de consulent al deze

moeite, terwijl hij er geen cent

wijzer van wordt?

‘Interesse. Ik hoop echt dat er

meer aandacht komt voor de

invloed van vitamines en mineralen

op onze gezondheid. Je ziet

wel een toenemende belangstelling

voor leefstijlgeneeskunde en

‘Ik hoop echt

dat er meer

aandacht komt

voor de invloed

van vitamines

en mineralen

op onze

gezondheid’

voeding, gelukkig. En vitamine D is

wereldwijd de meest onderzochte

vitamine met de meeste medische

publicaties. Voor het geld hoef ik

dit echt niet te doen, maar ik vind

het zelf enorm

interessant en zie

goede resultaten.

Door lezingen en

mijn Facebookgroep

merk ik dat

veel mensen erin

geïnteresseerd

zijn’.

Op vragen over

andere vitaminetekorten

gaat

hij niet in. ‘Ik

heb me helemaal

verdiept in de

gevolgen van een tekort aan D en

K2, daar weet ik genoeg van om

advies te geven. Maar ik wil me

niet aanmeten dat ik een dokter

ben. Ik zie mensen die echt baat

hebben bij deze supplementen.

Een vrouw met gewrichtsklachten

die geen fles meer kon opendraaien

en mij enthousiast mailt dat

ze veel minder klachten heeft.

Wondermiddelen bestaan niet,

maar als je ouder wordt, wil je wel

graag ellende voorkomen. Als dat

met een simpele capsule vitamine

D en K2 kan, waarom dan niet?’.

Op Facebook heeft Wim een speciale

groep aangemaakt: Vitamine D

en K2 tekort. Vragen kan men ook

stellen per mail:

w.schoolderman@caiway.nl

70 zilver magazine

zilver magazine 71



REPORTAGE | TEKST FREDERIKE KROMMENDIJK ... FOTOGRAFIE REMCO HOMAN

Goede

huidverzorging

kan veroudering

vertragen

Goed voor jezelf zorgen. Daar hoort voor veel vrouwen een regelmatig bezoek aan

de schoonheidssalon bij. Want ook al is het proces van verouderen niet te stoppen,

vertragen kun je het wel. De oudere klanten van schoonheidssalon Jeannette Rikkink in

Denekamp doen er helemaal niet geheimzinnig over dat ze geregeld hun huid een extra

boost geven. ‘Wat God nich gif, gif ’t pötke’.

Jeannette Rikkink heeft

haar schoonheidssalon

al 39 jaar en veel van

haar eerste klanten

heeft ze nog. Zelf is ze

inmiddels 66 en ervaringsdeskundige

als het om de

ongemakken van een dagje ouder

worden gaat. ‘Ik heb hier klanten

van alle leeftijden, maar ook veel

dames van vijftig jaar en ouder.

Ik denk dat als ik zeg dat iets echt

goed werkt, ze het van mij eerder

aannemen dan van een jong

meisje’.

De meeste vrouwen gaan redelijk

zorgeloos het leven door op

beauty-gebied, tot de overgang

toeslaat. ‘Die overgang is natuurlijk

een enorme hormoonwisseling

die op je hele lichaam effect

heeft. En dus ook op je huid, je

grootste orgaan’. Jeannette kan de

gevolgen moeiteloos opsommen:

lichaamsgeur door de transpiratie-aanvallen

bij opvliegers,

overal haar op plekken waar je het

niet wilt, wenkbrauwen die alle

kanten op groeien, vale wimpers

en wenkbrauwen. ‘De vrouwelijke

oestrogenen stoppen en voor een

deel nemen mannelijke hormonen

het over. Dat is nou eenmaal

de realiteit. Maar je kunt er wel

wat aan doen. Ik kan je niet de

‘Ik vind het

ook best

vreemd dat

mensen wel

hun auto

behandelen

met dure wax

en hun leren

bank invetten

met de beste

ledercrème,

maar dan

mag een

huidcrème

ineens maar

een tientje

kosten’

huid van een jong meisje geven,

maar wel zorgen dat het vochtgehalte

van de huid wordt aangevuld,

de huid zo soepel mogelijk

wordt en goed is beschermd

tegen invloeden van buitenaf’.

Verzorgd

Jeannette hoeft Marjan Bouwmann

(64) niks uit te leggen. Zij

gaat al jaren naar de salon aan

de Ootmarsumsestraat omdat ze

er graag goed uit ziet. ‘Ik hield

er van jongs af aan al van om er

verzorgd uit te zien. Natuurlijk

verandert je uiterlijk, maar het

scheelt wel als je je huid goed

onderhoudt. Ik hoor vaak: Ben jij

al 64? Natuurlijk heb ik ook rimpeltjes,

maar wel minder dan veel

vrouwen van mijn leeftijd. Je kunt

de natuur wel een handje helpen.

Wat God nich gif, gif ’t pötke, zei

mijn vader vroeger al’, lacht ze.

Het verouderingsproces stoppen

is nog steeds een utopie. Maar

met goede anti-agingproducten is

het proces wel te vertragen, stelt

Jeannette. ‘Die zorgen ervoor

dat de cellen zich weer kunnen

delen. Daar hangt wel een

prijskaartje aan, maar ik zie hier

dat het werkt. Ik vind het ook

best vreemd dat mensen wel hun

auto behandelen met dure wax

en hun leren bank invetten met

de beste ledercrème, maar dan

mag een huidcrème ineens maar

een tientje kosten. Je huid neemt

stoffen op en die komen in je

lichaam. Ik zou daar geen goedkope

chemische rommel op willen

smeren, alleen uit het oogpunt

van gezondheid al’.

Zelfvertrouwen

Hanneke Hilgenberg (70) gunt

zichzelf die luxe ook. Ze kreeg

haar eerste bezoekje aan de salon

van Jeannette 30 jaar geleden van

haar moeder als bedankje voor

goede zorgen. Sindsdien gaat ze

iedere maand met plezier. ‘Ik kom

helemaal niet uit zo’n sfeer van

make-up, maar ik vond het meteen

fijn. Na zo’n bezoekje kan ik

er weer een maand tegen’. Zelfvertrouwen,

daar heeft het volgens

de dames ook mee te maken.

‘Als je er goed verzorgd uitziet

en je ruikt lekker fris dan word

je toch anders benaderd’, vinden

ze. Een goede huidverzorging,

haren weg waar ze niet horen en

bijkleuren wat vaal is, in een uur

en drie kwartier uur ben je een

ander mens, vinden Hanneke en

Marjan.

De dagelijkse verzorging is na

zo’n grote beurt snel te doen. Beet-

je dagcrème op, make-up,

mascara en lipstick en

klaar ben je. Vijf minuten,

bezweren de twee. ‘Langer

wil ik ook niet, want ik

vind het vervelend werk’,

biecht Hanneke op. Marjan

houdt wel van tutten,

maar ook zij is zo klaar.

‘En ik zal ook echt nooit

zonder make-up de straat

opgaan’.

Volgens Jeannette wordt

het onder oudere dames

steeds vanzelfsprekender

om naar de schoonheidsspecialiste

te gaan. ‘Vaak

hebben ze wel buiten de

deur gewerkt, waardoor

ze ook netjes verzorgd

moesten zijn. We moeten

langer doorwerken, soms

zijn er mantelzorgtaken

of nog grote kinderen in

huis: dan is zo’n momentje

voor jezelf ook gewoon

heerlijk’.

Botox?

En als de rimpels nog

dieper worden, is dan

‘In de zon

liggen

voor een

kleurtje heeft

sowieso

weinig nut,

als je thuis

bent, is het

er na een

paar weken

weer af’

een facelift of botox een

optie? ‘Neeeeee’, roepen

de dames in koor en daar

komen de voorbeelden van

tv-sterren die van al dat

gespuit en gesnij helemaal

niet mooier zijn geworden.

‘Een paar rimpels zijn juist

charmant. Beter dan zo’n

uitdrukkingsloos gezicht

met veel te dikke lippen’.

Jeannette geeft nog graag

een belangrijk advies, voor

alle leeftijden. ‘Bescherm

je huid tegen de zon. Zon

is de ergste verouderaar van

de huid. Zo’n bruine, kreukelige

huid, dat wil je toch

echt niet. In de meeste

dagcrèmes zit tegenwoordig

gelukkig al beschermingsfactor

30. In de zon

liggen voor een kleurtje

heeft sowieso weinig nut,

als je thuis bent, is het er

na een paar weken weer af.

Neem dan liever een bronzing

powder of een dagcrème

met een tintje: zelfde

effect en geen schadelijke

gevolgen’.

Jeannette Rikkink (tweede van

links) met haar klanten Marjan

Bouwmann en Hanneke Hilgenberg

en stagiaire Sieze de Vries

Persoonlijke Standaard Uitrusting

voor op de wastafel

Meteen naar de parfumerie of schoonheidssalon rennen

voor een tas vol dure spullen? Helemaal niet nodig, vindt

de expert. Maar dit heb je wel nodig om goed verzorgd de

wereld in te gaan:

• Een goede deodorant. Hoe mooi je er ook uit ziet, als je

niet lekker ruikt is het hele effect weg.

• Een bodylotion met een neutrale geur voor na het douchen.

Als je die het hele jaar gebruikt hoef je in de lente

niet eerst ingewikkeld te scrubben en in te vetten om de

uitgedroogde huid weer toonbaar te maken.

• Een kwalitatief goede crème. Dat mag er best een zijn die

voor dag en nacht geschikt is.

• Een speciale oogcrème voor rond de ogen, waar de huid

heel dun is en gauw rimpels krijgt. Smeer ook een beetje op

je bovenlip, ook daar kan de huid wel wat extra’s gebruiken.

• Een reiniger voor de huid. Die verstoort de zuurgraad van

de huid niet (zoals zeep) en zorgt dat crème goed wordt

opgenomen.

• Blanke nagellak geeft de handen een verzorgde aanblik.

• Make-up? Met een getinte dagcrème, beetje mascara

en lipstick ben je al een heel eind. Pas op met al te felle

kleuren, ze laten je eerder ouder dan jonger lijken.

72 zilver magazine

zilver magazine

73



Brok verstaat al 88 jaar

INTERVIEW | TEKST PAUL ABELS ... FOTOGRAFIE BRIT WILLEMSEN

de kunst van het wonen

Benno van Delden, bankdirecteur

in ruste, wordt binnenkort

In de drie verdiepingen tellende woonwinkel vind je namelijk ook

een textielafdeling, èn een slaapafdeling. Zo kun je voor de hele

inrichting van jouw (nieuwe) huis terecht bij Brok Interieur.

Wanneer je vooral op zoek bent naar inspiratie, dan ben je ook bij

Brok Interieur aan het juiste adres. De woonwinkel staat namelijk

vol met de mooiste meubelen, bedden, vloeren en raamdecoratie.

Ideeën in overvloed en altijd een passende oplossing.

De ruime winkel van Brok Interieur zit al bijna 90 jaar in hartje centrum

Hengelo en bij deze woonwinkel loop je niet alleen naar binnen voor

een passend en smaakvol advies voor jouw interieur. Want hoewel er een

heel team aan adviseurs voor je klaarstaat om jouw woondroom vorm te

geven, Brok Interieur heeft meer te bieden…

94 jaar. Hij heeft een groot

‘textielnetwerk’ in Twente, had tal

van bestuursfuncties en schreef

het nodige. Onder andere twee

geestige boekjes over het sociale

leven van de ‘Hooge Heeren’ in

en rondom De Groote Sociëteit in

Enschede. Typerende ondertitel:

‘Goat wie veur oons plezeer of

goat de vrouwleu met?’ Van Delden

heeft zware jaren achter de rug,

maar hij blijft positief.

‘Als ik het

woord

textiel

Brok Interieur Wonen, Slapen & Textiel

Drienerstraat 47, 7551HL Hengelo

074-2913126, info@brokinterieur.nl

www.brokinterieur.nl

Daarbij worden er met grote regelmaat nieuwe items aan de

collectie van Brok toegevoegd en wekelijks wordt de winkel

opnieuw gestyled om te blijven inspireren.

Al met al ruim 3000 vierkante meter gevuld met design om je

hart op te halen. En het merkenaanbod bestaat uit voornamelijk

Nederlands fabricaat: van Leolux tot Pastoe, van Montis tot

Gelderland, van Auping tot Pullman en van Luxaflex tot Tarkett.

Een mix die goed op elkaar aansluit en waarmee mooie ontwerpen

te realiseren zijn, passend bij jouw wensen.

Je bent van harte welkom

Of je nu voor een uitgebreid interieuradvies komt, puur wat

inspiratie op komt doen of op zoek bent naar een nieuw bed

of nieuwe gordijnen; het hele team specialisten van Brok Interieur

staat voor je klaar. Al jaren zijn ze op elkaar ingespeeld en ze

zullen er alles aan doen om jou het beste interieur-, slaap-, of

textieladvies te geven.

Elke laatste zondag van de maand koopzondag

Tijdens de koopzondagen bij Brok is het extra gezellig en kun je

van 12-17 uur de uitgebreide collectie komen bekijken.

hoor, word

ik wakker’

De textielfabriek Ter Kuile Cromhoff aan de

Enschedese Parkweg werd gerund door zijn

grootvader. ‘Ze zeggen dat ik veel op hem lijk.

Dat ik zijn gevoel voor humor heb. Ik hoop

het. Ik herinner me iets van heel vroeger, van mijn grootvader,

A.C.G. - Chris - ter Kuile. Die had op de wc net een

grote boodschap gedaan. Als kind was ik daar in de buurt.

Hij wist dat het niet zo lekker rook, hij keek me aan en zei:

Joa mien jong, ’n meanske is gin odeklonjefleske.

Steenkolengroothandel

Benno van Deldens werkzame leven begon in 1953 aan

de Enschedese M.H. Tromplaan, bij steenkolengroothandel

Wevers. ‘We verkochten kolen uit Duitsland en

PAM stookolie aan textielfabrieken, metaalfabrieken

en steenfabrieken. Op dat moment waren er nog tien

steenfabrieken in Twente. Een heerlijk vak, kolenboer!

Ik zat achter het bureau, alles ging vanzelf. We hadden

vier of vijf man in dienst. Maar ja, in de jaren zestig

kwam het gas, toen was het afgelopen. In 1969 werd

ik directeur bij Slavenburgs Bank. Ik had een groot netwerk,

dat was een voordeel. Was leuk om te doen hoor,

dat bankieren, maar veel zwaarder dan in de kolen.

Centen is wat anders dan kolen! We fuseerden later

met Crédit Lyonnais. Ik heb daar tot mijn 62e gewerkt.’

‘In 1965 werd het mij al wel duidelijk dat het niet goed

ging met de textiel. Toen kwamen al die faillissementen.

Het was vreselijk, vreselijk. We hadden als bank

overal kredieten uitstaan. Maar we hadden wel recht

op de machines en op de debiteuren. Achter elkaar vielen

ze om: de Nederlandse Bontweverij, Schuttersveld,

Enschedeër

Benno van

Delden (93),

bankdirecteur

in ruste

zilver magazine

75



Fibrotex, Eurocover en de kleinere confectiebedrijven

die van hen afhankelijk waren.

Ter Kuile Cromhoff werd toen geleid door

een achterneef van mij, H.P. ter Kuile. Hij

zag dat er geen winst meer gemaakt werd

en besloot te stoppen in 1967. Dat was een

goede zet. De arbeiders konden nog overal

terecht bij andere bedrijven en alles kon

toen nog goed verkocht worden in delen.

De andere grote textielfabrikanten hebben

dat niet gedaan. Die vielen later om. Van

Heek & Co en alle anderen. Er is trouwens

nog steeds een textielfabriek van Ter Kuile,

aan de Kneedweg in Enschede. Ze maken

nu voeringen, geloof ik, vroeger heette het

Paardenhaarweverij A.C. ter Kuile.’

‘Ik ben trots op

Twente. Neem

bijvoorbeeld

de universiteit.

Wat een grote

rol die gespeeld

heeft als

aanjager’

Verwant aan de textiel

Van Delden was medeoprichter van de

Vrienden van het Rijksmuseum Twenthe en

ook van de Vrienden van het Stift in Weerselo

en van het Natuurmuseum. ‘Jammer

dat het er niet meer is. En ik voel me nog

altijd verwant aan de textiel. Gisteren zag

ik op tv een documentaire over Kasjmir, wol

van geiten, geloof ik. Prachtig materiaal.

Het boeit mij nog steeds. Ik ben jarenlang

voorzitter geweest van de Stichting Textielgeschiedenis.

Als ik het woord textiel hoor,

word ik wakker.

Wat zeg je? Hoe het nu gaat met Twente,

na de instorting van de textielindustrie?

Geweldig! Ik ben trots op Twente. Neem

bijvoorbeeld de universiteit. Wat een grote

rol die gespeeld heeft als aanjager! Dat

verplicht Engels spreken op de Universiteit

Twente? Ja, daar heb ik over gelezen. Ik kan

dat niet volgen. Kan het niet begrijpen.

Maar ik ben te oud om daarover te oordelen.

Als je oud bent, moet je niet te veel oordelen

meer hebben. Je zit in de zaal en hebt geen

stem meer. Alles speelt zich af op het toneel.

Soms wil ik nog wel wat zeggen en meedoen,

maar ik wil geen fouten maken, geen

bokken schieten.’

Noaberschop

‘Ik houd niet van strijd, ik houd van compromissen.

Dat zit in mijn genen en in de

‘Ouderdom is geen feest.

Je krijgt ongemakken.

Voor oude mensen is

het belangrijk om rust

te scheppen voor jezelf.

Van te veel onrust

word je ziek. Je moet

conflicten vermijden.’

genen van de Twentenaar, denk ik. In die

oude boerenwereld waar wij uit stammen,

moest je samenwerken. Noaberschop maakt

dat je vergevingsgezind moet zijn. Je had

elkaar hard nodig. En dat is nog steeds zo,

ook in de moderne maatschappij. Dat merk

ik nu ik oud ben.

Je kunt niet zonder elkaar. Nou ja, ik houd

ook van omgaan met mensen. Konden

mijn beide grootvaders ook goed, met

mensen omgaan. Grootvader Van Delden

was notaris. Dan moet je makkelijk in

de omgang zijn. En grootvader Chris ter

Kuile ging heel goed met zijn mensen om.

Wacht, ik zal het je laten zien. Moet je eens

lezen, een stukje uit een brief van 26 maart

1930, ‘aan de hooggeachte Patroon’, ter

gelegenheid van zijn 70e verjaardag:

U hebt zich doen kennen als een typisch man

met soms typische uitdrukkingen, doch bovenal

als een humaan en oprecht patroon, terwijl u

steeds een gewillig gehoor verleende aan de

door ons tot U gerichte vragen. Niet alleen dat

we u als patroon hebben leeren waardeeren,

maar ook als mensch toonde U een edel en

grootmoedig hart te bezitten.

Veel sterker

In januari 2019 overleed Van Deldens echtgenote

Ludmilla. Ze werd 88 jaar. ‘Ja, ik heb

een verpleeggeschiedenis van vier jaar met

haar. Twee keer per dag ging ik naar haar

toe. Ze zat in de Espoort, aan de Boulevard.

Het is een vreselijke tijd geweest. We waren

66 jaar getrouwd. Eenzaamheid is niet

leuk. Maar die slaat toch toe. Mijn eega zei

het heel nuchter: dat overkomt eenieder.

We waren het erover eens dat ik beter het

eerst zou kunnen gaan. Ze zei: ‘Ik zou me

wel redden.’ Ach, vrouwen zijn veel sterker.

Ze weten ook beter dan mannen wat

belangrijk is in het leven. Tja, de dood. Je

moet het aanvaarden. Het woord aanvaarden

komt in mijn vocabulaire vaak voor.

Het moet, het is niet anders. Ouderdom

is geen feest. Je krijgt ongemakken. Voor

oude mensen is het belangrijk om rust te

scheppen voor jezelf. Van te veel onrust

word je ziek. Je moet conflicten vermijden.

Maar soms kun je niet anders. Kijk,

zie je deze koffiebeker? Ik ben erelid van

hockeyclub PW. Ben ik ook voorzitter van

geweest. Dan moest je soms mensen uit

een elftal zetten. Daar had ik grote moeite

mee, maar ik deed het wel.’

In november 2019 kreeg Benno van Delden

ernstig hartfalen. ‘Ik lag vier dagen in het

ziekenhuis maar ik moet zeggen: dat was

verrukkelijk. Zulk lekker eten! Ik verheugde

me altijd op het eitje bij het ontbijt. Heerlijke

tijd. Na een paar dagen zei de dokter:

dit was een APK-keuring. Ik dacht zelf dat

het met mij gebeurd was na dat hartfalen

en dat delier. Ik was volledig in de war geweest.

Had met mijn hoofd tegen de muur

gestoten en bloedde hevig. Ik zei tegen

die dokter en tegen mezelf: het is mooi

geweest nu. Maar na drie dagen moest ik

naar huis. U bent kerngezond, zei de dokter.

En ja, dan moet je door. Het gaat best weer

goed hoor, alleen, als je oud bent, slaap je

veel slechter. Dan ga je malen. Toch zijn

er weer leuke dingen. Dit interview vind

ik leuk. En kijk, ik ben meelezer van dit

boek over de bedrijven van Ter Kuile, een

manuscript van Bastiaan Willink. Wat zeg

76

zilver magazine

zilver magazine

77



NIEUW AANBOD RELAXSTOELEN!

HOGE KWALITEIT, DIRECT LEVERBAAR

OP ALLE ACTIE STOELEN

50% KORTING

DE GROOTSTE EN GOEDKOOPSTE IN RELAXSTOELEN

je, wil schrijver Jaap Scholten

me op komen zoeken? Altijd

welkom, altijd welkom!’

Lezen

Als ik thuis ben, zie ik dat

er een voicemailbericht is.

‘Kerel! Met Benno. Toen je

wegging dacht ik: we hebben

wel heel veel gesproken over

de oude dag en zijn ongemakken.

Ik wil daar graag iets

aan toevoegen. De redding

van mijn oude dag, een van

mijn reddingsboeien, is het

vermogen om te lezen. Het

aardige is: ik ben gaan lezen

door mijn vader. Ik voetbalde

als kind heel veel. Toen zei

mijn vader: je moet gaan lezen.

Toen las ik Pieter Marits:

lotgevallen van een Transvaalschen

boerenjongen over de

Boerenoorlog. Als je dat uit

hebt, zei mijn vader, dan krijg

je een kwartje. Dat was wat,

vijf roomijsjes kon je daar in

mijn jeugd voor kopen bij de

ijscokraam die pal voor het

oude station stond, van de

Lonneker Melkfabriek. Afijn,

het volgende boek was Anthony

van Diemen door Karel Norel,

over de Gouverneur-Generaal

van Nederlands-Indië.

Daarna ben ik boeken over

Indië gaan verzamelen. Paul:

het lezen is een factor van

belang op mijn oude dag. Dat

wou ik je toch even zeggen.

Hartstikke bedankt voor het

luisteren en tot de volgende

keer!’

‘Ik lag vier

dagen in het

ziekenhuis,

maar ik moet

zeggen: dat was

verrukkelijk’

OPENINGSTIJDEN

Maandag

Dinsdag - woensdag

Donderdag

Vrijdag

Zaterdag

13.00-18.00 uur

10.00-18.00 uur

10.00-18.00 uur

10.00-18.00 uur

10.00-17.00 uur

‘De redding van

mijn oude dag,

een van mijn

reddingsboeien,

is het vermogen

om te lezen’

zilver magazine

79



ZILVER ZAKELIJK

FC TWENTE | TEKST GIJS EIJSINK | FOTOGRAFIE ARCHIEF FC TWENTE

Al zestig jaar een bekende winkel aan de Twekkelerweg. “Zoveel zaken

als de onze zijn er niet meer”, zegt Vincent Moes, die samen met

echtgenote Heidi het Textielhuis runt. “Als je een assortiment zoekt als

het onze, dan kom je vrijwel altijd bij de grote winkelbedrijven terecht.

Maar dan mis je soms wel de service en de persoonlijke aandacht.”

Textielhuis in Hengelo:

persoonlijke aandacht

staat voorop

Ze namen het Textielhuis in

2001 over. Ervaring genoeg:

Heidi komt uit een textielgezin,

haar ouders stonden bijna vijftig

jaar op de markt. Vincent neemt

het ondernemerschap voor zijn

rekening. Hij zit aan de grote

‘stamtafel’ in de sfeervolle winkel.

Regelmatig lopen er klanten

binnen die geholpen worden door

ervaren verkoopkrachten.

Het is een breed én diep assortiment.

Neem het beddengoed.

Onder dat hoofdstuk vallen onder

meer dekbedden, overtrekken,

hoofdkussens, hoeslakens,

moltons en anti-allergiehoezen.

Vincent Moes: “We hebben ook

nachtkleding, ondergoed, huishoudtextiel,

strandlakens en allerlei

accessoires zoals huisparfums

en tassen.”

Met Wout Brama

terug naar de

landstitel van

FC Twente,

10 jaar

geleden

De klanten komen uit Hengelo, Beckum,

Delden, Borne en de Hengelose

kant van Enschede. “We hebben

heel veel vaste klanten, die zien

we hier echt vaak.” Het Textielhuis

ademt mee met de seizoenen. Zo

is onlangs een kast met flanellen

dekbedovertrekken leeggeruimd:

een typisch winterartikel.

“Het is nu weer de tijd voor de zomer-dekbedovertrekken,

vaak met

lichtere dessins. Dat geldt ook voor

de nachtkleding”, vertelt Moes.

Hetzelfde geldt vanzelfsprekend

voor de drukbezochte webshop, die

bezoekers uit heel Nederland en

België trekt. “Ook daarbij kiezen

we voor veel persoonlijk contact.

Als we een besteld product toevallig

niet in voorraad hebben, of de

verzending duurt wat langer, dan

bellen we altijd zelf op.”

Het wordt gewaardeerd: website

textielhuis.nl krijgt rapportcijfer

9.2 van de bijna 6.000 beoordelingen.

De omzet van de webshop

groeit gestaag, maar de winkel aan

de Twekkelerweg blijft gewoon

bestaan. “We hebben hier onze

vaste klanten, we pakken hier de

spullen voor de webwinkel in en die

trekt op haar beurt nieuwe klanten

naar onze ‘echte’ winkel.” En nog

een bericht voor koopjesjagers: de

outlet is er in april weer.

Het Textielhuis, Twekkelerweg 130-

132 in Hengelo. 074 - 242 74 97.

www.textielhuis.nl

info@textielhuis.nl

‘WE WAREN EEN ECHT

KAMPIOENSTEAM’

80 zilver magazine

zilver magazine 81



Jong of oud, dik of dun, donker of blond, bijna alle Twentse voetballiefhebbers weten

nog waar ze waren op 2 mei 2010. En niet alleen de Twentse voetballiefhebbers. Ook de

overige Twentenaren, Achterhoekers of andere Nederlanders en zeker ook de Tukkers

die niet meer in deze regio wonen. Ze weten nog hoe ze de kampioenswedstrijd van

FC Twente tegen NAC beleefden en vooral ook het feest erna. De club die volgens het

oeroude lied ooit eenmaal kampioen van Nederland zou zijn, maakte het waar. Op die

tweede mei van het jaar 2010. Bijna tien jaar later blikken we terug op die legendarische

dag met een van de hoofdrolspelers: Wout Brama.

Z2-5-2010

Zondagmorgen rond de klok van half negen

werden in een hotel in Oisterwijk de spelers van FC

Twente gewekt. Meteen denken ze weer aan NAC

dat die middag per se verslagen moet worden,

want Ajax dat een week eerder de beker had gewonnen,

lag op de loer.

Wout Brama vertelt: ‘Ik had goed geslapen. Dat

doe ik altijd voor een wedstrijd. Voor mijn vaste

kamergenoot Peter Wisgerhof gold hetzelfde.

We ontbeten om 9 uur. Daarna maakte we een

wandelingetje. Het hoorde bij de vaste rituelen

voor een zondagmiddagwedstrijd. We waren twee

weken vrij geweest en moesten daarna dus nog

die buitengewoon belangrijke wedstrijd spelen. In

tv-programma’s en kranten was de spanning opgebouwd.

Vooral Ajacieden meldden voortdurend

dat Ajax het nog ging redden. Hun trainer Martin

Jol, Sjaak Swart en natuurlijk ook Robert Maaskant,

de trainer van NAC. Ze wisten het zeker. Wij

zouden de titel op de valreep mislopen.

Anderhalf uur voor de wedstrijd waren we bij het

stadion van NAC en bekeken het veld. Daarna naar

de kleedkamer. Daar werd vóór de warming up

eerst een deel van de film Any Given Sunday van

Al Pacino gedraaid. Kenneth Perez en ik hadden

hem een dag eerder al gezien om te checken. Het

was fantastisch. Die film raakte iedereen heel erg.

We wisten toen zeker dat we de wedstrijd zouden

winnen.’

RITUELEN

De laatste voorbereidingen op de wedstrijd tegen

de Bredase middenmoter verliepen zoals altijd

met bepaalde rituelen. Wout had als taak om

op verzoek van Kenneth de cd met dancemuziek

te starten, waarbij hij het eerste nummer altijd

oversloeg. Dat hoorde bij al die vastigheden van de

selectie in het uur voor de wedstrijd. Wout: ‘Sommige

medespelers hadden allerlei vormen van

bijgeloof. Zelf geloof ik totaal niet in die dingen.’

Het regende hard tijdens de warming up. Vlak voor

de wedstrijd sprak Kenneth de ploeg nog eens toe.

“Wij zijn de besten”, riep hij. “Dat gaan we laten

zien.” Soms deed hij de laatste peptalk, soms

Peter Wisgerhof, soms aanvoerder Blaise NKufo.’

‘Alleen Steve McClaren

was nerveus. Dat was

hij de dag ervoor ook

al. Alfred Schreu der en

Kees van Wonderen, zijn

assistenten, maakten er

geintjes over. “Maak je niet

druk”, zeiden ze steeds.

“We winnen wel”. Ze

vonden dat we vertrouwen

moesten hebben in een

goede afloop.’

LANDSKAMPIOEN

De wedstrijd begon. Wout: ‘Het was lekker weer.

Ik voelde de spanning. Elk klein foutje kan voor de

geschiedenis van de club belangrijk zijn. We wilden

de titel niet meer weggeven. Iedereen snakte

er al zo lang naar. Het was een stabiele wedstrijd,

we lieten niks door en hadden geen problemen.

Kenneth, Blaise en Peter kregen grote kansen.

NAC kreeg een rode kaart en wij scoorden meteen.

Bryan Ruiz maakte de 1-0. Dat was fantastisch.

Want altijd als we eenmaal voor

kwamen, verloren we geen punt

meer. Ik dacht af en toe wel aan het

kampioenschap, maar eigenlijk wil

je dat niet, want je moet gefocust

blijven. In de tweede helft maakte

Stoch de 2-0 en toen wisten we het

zeker. Alleen Steve McClaren was

nog steeds nerveus. Dat was hij de

dag ervoor ook al. Alfred Schreuder

en Kees van Wonderen, zijn

assistenten, maakten er geintjes

over. “Maak je niet druk”, zeiden ze

steeds. “We winnen wel”. Ze vonden

dat we vertrouwen moesten hebben

in een goede afloop, vooral ook

omdat we een heel ervaren elftal

hadden.’

Het laatste fluitsignaal klonk. FC

Twente was landskampioen. Voor

het eerst. Zo uniek en bijzonder.

Het feest kon meteen beginnen.

Overal huilende spelers, huilende

fans, huilende medewerkers van de

club. Wout: ‘Ik voelde me heerlijk.

Alles valt van je af. Ik besefte dat

we geschiedenis hadden geschreven

en dat ik daar onderdeel van was. Je

bent 23 jaar en kampioen geworden

met de club waar je opgegroeid bent

en waar je van houdt. Daar droom

je van. We renden naar elkaar toe.

Peter, Sander, ik en anderen. Ik

heb laatst nog tegen mijn vriendin

gezegd dat als ik één dag van mijn

leven opnieuw zou mogen beleven,

dat het dan die dag zou moeten zijn.’

VRIENDIN

In Twente was het feest ook

begonnen. In het stadion, op de

Bryan Ruiz scoort de 1-0

Waar was jij op 2 mei 2010? Waar was jij op 2 mei 2010?

JAN JEURING (72), oud-speler en voormalig topscorer

‘We zaten in de caravan in Blokzijl naar de wedstrijd te kijken. Issy ten Donkelaar was erbij evenals onze

vrouwen. Na afloop hebben we er een dikke borrel op gedronken. En we hebben meteen de caravan versierd.

Wat waren we blij. Dat hadden we met FC Twente nog nooit meegemaakt. We waren de eeuwige

tweede. Of het weer kan gebeuren? Twente heeft het moeilijk. Het is niet eens zeker of we in de eredivisie

blijven. De clubs met veel geld staan bovenaan. Ajax haalt spelers van meer dan twintig miljoen. Dat

zal hier nooit meer kunnen. Maar… zeg nooit nooit.’

ERIK TEN HAG (50), oud-speler, thans trainer van Ajax

‘Ik zat in de bus als co-trainer van PSV. We reden terug van Alkmaar naar Eindhoven en zagen het feest op televisie.

Ik was toen in dienst van PSV, maar vond wel dat FC Twente de verdiende kampioen was en ik vond het vooral

geweldig voor al die supporters. Ik had zelf bij FC Twente in meerdere functies gewerkt. Ik gunde het de spelers en

de trainers, met de meesten had ik zelf nog samengewerkt. Maar succes is vergankelijk. Dat zie je nu. Het komt

te voet en gaat te paard. Jammer. Je doet er heel wat jaren over om zover te komen. FC Twente is een mooie club,

maar moet nu weer opnieuw beginnen. Schouders eronder.’

82 zilver magazine zilver magazine

83



Oude Markt, op straten en pleinen, in cafés en

huiskamers. Intussen wachtte de hele regio

op de ploeg. Wout: ‘Het duurde even voor we

ge doucht hadden. Bijna iedereen moest interviews

geven. De familie die in Breda erbij was,

wilde me feliciteren. Mijn vriendin liep stage in

Kuala Lumpur, maar was een weekendje teruggekomen

voor deze wedstrijd. Ik had haar nog

niet ontmoet en ben na de wedstrijd naar het

spelershome gerend om haar te zien. Geweldig

dat ze een weekendje over kwam. Je zou het

later altijd als een gemis hebben ervaren als ze

daar was gebleven. Zo konden we het samen

meemaken. Mijn ouders waren er ook. Mijn drie

broers waren op de Oude Markt. Daar hebben

ze op mij gewacht, maar dat duurde lang. Na

de busreis kwamen we bij elkaar in de Grolsch

fabriek met sponsors en bestuursleden. We

aten daar ook. Daarna gingen we met een

man of vijf de stad in. Ik begreep niet dat de

anderen naar huis gingen, want zoiets beleef je

misschien nooit weer. Mijn familie sliep bij me

thuis. Het was allemaal ontzettend leuk.’

‘Was het in de tachtigste

minuut nog 0-0, dan werden

we niet nerveus. We hebben

in het laatste kwartier heel

vaak nog wedstrijden beslist,

vooral Bryan had daar een

handje van.’

SNELWEG

We willen nog meer weten van de historische

busreis van Breda naar huis. Wouts ogen glinsteren.

Hij ziet het weer voor zich. ‘Dat stuk

tot Holten duurde lang. Daar zouden we op

een open bus overstappen, maar Steve wilde

nog verder rijden met onze dichte bus. Theo

Janssen, Peter en ik hebben hem tegengehouden.

We gingen op de open bus. Zo maakten

we het feest op de snelweg helemaal mee.

Ook dat was uniek. Hoe dat toen verliep, zal

nooit meer gebeuren. Zelfs de politie feestte

mee. Het had tien uur langer mogen duren.

Daar zag je wat die titel losgemaakt had in de

regio en zag je dat FC Twente een club van de

streek is en niet van één stad, zoals de meeste

‘Steve McClaren was de

man van het grote geheel,

Alfred Schreuder en Kees van

Wonderen waren tactisch sterk,

Sandro Schoenmaker zorgde

ervoor dat we altijd fit waren.

Ze vulden elkaar heel goed aan.

Dat was fijn en het gaf rust,

want niemand vroeg zich af of

het wel de goede kant op ging.’

andere clubs. Dat is heel bijzonder en maakt

de club zo enorm sterk.’

PROFESSIONEEL

Tien jaar later voetbalt Wout Brama nog

steeds. Hij speelde intussen ook bij PEC

Zwolle, FC Utrecht en het Australische Central

Coast Mariners, maar keerde in 2018 terug bij

FC Twente om daar ook nog het kampioenschap

van de eerste divisie mee te pikken.

Maar de selectie waarvan hij momenteel deel

uitmaakt, is van een veel lager niveau dan de

groep van tien jaar geleden. Wout: ‘Wij waren

toen een echt kampioensteam. De kern was al

langere tijd bij elkaar, de as was zeer ervaren

en we hadden weinig goals tegen. Steve

maakte ons steeds weer duidelijk dat we zo

weinig mogelijk goals tegen moesten hebben.

Hoe minder goals tegen, hoe hoger je staat op

de ranglijst. Hij maakte ons volwassen, gaf ons

vertrouwen. Was het in de tachtigste minuut

nog 0-0, dan werden we niet nerveus. We

hebben in het laatste kwartier heel vaak nog

wedstrijden beslist, vooral Bryan had daar een

handje van. En iedereen was het hele seizoen

fit. Wat ook meeviel was dat Stoch, die op

een laat tijdstip nog gehuurd werd, prima in

de ploeg paste. We hadden veel persoonlijkheden

en dat was ook sterk, hoewel het ook

wrijving gaf. Het waren jongens die durfden te

zeggen wat we nodig hadden. We waren heel

professioneel. De trainingen waren op niveau,

we hadden een sterke bank, hadden weinig

blessures, het zat steeds mee en al die factoren

waren belangrijk.’

UNIEK

Wout Brama is een voetballer die goed kan

analyseren. Dat heeft hij in al die jaren bewezen.

Hoe kijkt hij terug op de mensen rond het

elftal? De technische staf en anderen?

Wout: ‘Steve McClaren was de man van het

grote geheel, Alfred Schreuder en Kees van

Wonderen waren tactisch sterk, Sandro

Schoenmaker zorgde ervoor dat we altijd fit

waren. Ze vulden elkaar heel goed aan. Dat

was fijn en het gaf rust, want niemand vroeg

zich af of het wel de goede kant op ging. Dan

had je Toon Renes, de elftalleider. Ik was het

niet altijd eens met hem, maar hij hield de

boel goed in het gareel en zei altijd wat hij

ervan vond. Joop, de voorzitter, kwam hier in

Hengelo altijd één keer per week langs. Als er

dan iets was, loste hij het op. Dat vond ik sterk

van hem.’

Steve McClaren vertrok, Michel Preud’homme

kwam. Wout: ‘We wonnen de beker en hadden

onder hem ook kampioen kunnen worden. Het

lukte bijna. Jammer dat hij na een jaar weer

wegging. Ik kon persoonlijk heel goed met hem

overweg.’

De 33-jarige middenvelder is blij dat hij het

mee heeft mogen maken. Hij hoorde later bij

andere clubs hoe goed ze FC Twente

in dat kampioensjaar vonden. ‘Het

was iets unieks’, zegt hij. ‘Onder Fred

Rutten hebben we de opmars ingezet

en Steve borduurde daarop voort.’

De titel van 2010 was volgens Wout

een hoogtepunt voor de hele regio. ‘Als

je zag hoe de mensen erop reageerden.

Dat oversteeg mijn ideeën erover.’

2020

We kijken nog even naar nu, de eerste

maanden van 2020. Tien jaar na dato

strijdt de club tegen degradatie. Het

verschil is groot. Wout: ‘Ik merkte in 2018

toen ik terugkwam al dat de club leeggeroofd

was. De kennis was weg. De cultuur

rond het eerste elftal zoals ik die kende, was

weg. Dingen die je tien jaar geleden normaal

vond, zijn weg.‘

Zelf is hij onder trainer Gonzalo García in een

niemandsland beland. Hij wordt niet meer

ingezet. Wout: ‘Ja, dat is lastig, maar ik kan

er niks aan doen. Ik wil daar niet teveel over

zeggen, dat is niet goed voor de situatie. We

moeten zo goed mogelijk blijven uitstralen

dat we een eenheid zijn.’

‘Ook het laatste stuk op de snelweg was

uniek. Hoe dat toen verliep, zal nooit meer

gebeuren. Zelfs de politie feestte mee. Het had

tien uur langer mogen duren. Daar zag je wat

die titel losgemaakt had in de regio.’

Waar was jij op 2 mei 2010? Waar was jij op 2 mei 2010?

CEES ANKER (67), oud-voorzitter FC Twente

‘Mijn vrouw en ik zaten in de Grolsch Veste naar het grote scherm te kijken. Het was spannend, maar daarna was de euforie

enorm. Dat lied “Eenmaal zullen we de kampioen zijn” leek altijd zo ver weg, maar het lukte toch. Het was uniek. Ik pinkte wel

een paar tranen weg. Het was heel emotioneel allemaal. De ontlading was super. ’s Avonds was er een ontvangst in de brouwerij

van Grolsch en dat was ook heel bijzonder. Ik denk niet dat het snel weer zal gebeuren. We zitten er nu wel heel ver vandaan.

In 2010 hadden we daar geen enkel beeld van. Het is triest om onder ogen te moeten zien waar we nu staan. Ik ga zoveel

mogelijk naar de thuiswedstrijden, want FC Twente is voor altijd mijn club, maar soms zit je te kijken met de pest in je lijf.’

EDDY ACHTERBERG (73), oud-speler, thans ambassadeur van FC Twente

‘Ik was In Oostenrijk, in Salzburg waar ik assistent-trainer was bij Red Bull. Ik zat met mijn collega Ton Lokhoff

voor de televisie. Hij was van NAC en ik van Twente. Eén minuut na afloop belde ma Rijvers op en samen

met Kees zong ze het lied: “Eenmaal zullen wij de kampioen zijn”. Zo leuk. Ja, toen heb ik een paar tranen gelaten.

Dat ze daar meteen aan dachten, vond ik heel bijzonder. Toen heb ik getelefoneerd met het thuisfront

en vervolgens ging het leven weer door bij mijn toenmalige club. En nu? Laten we eerst maar een zien dat we

erin blijven.’

84 zilver magazine

zilver magazine

85



SPECIALE ACTIE VAN

ZILVER MAGAZINE

Boek 50 jaar FC Twente

Omdat het binnenkort 10 jaar geleden is dat FC Twente kampioen

van Nederland werd, biedt Zilver Magazine het 650 pagina’s tellende jubileumboek

nog één keer aan. U betaalt slechts €19,95 voor dit unieke collectors item. Het boek

kostte bij het verschijnen in 2015 in de boekwinkel € 79.-

van 79,-

voor 19, 95

ACTIEVE 65-PLUSSERS | TOERNOOI SCHAAKBOND OVERIJSSEL | FOTOGRAFIE RIET VOS

Johan

Alberts (rechts)

uit Enschede is een van

de vele schakers die meedoen

aan het veteranentoernooi van

de SBO. ‘Het is een aangenaam

tijdverdrijf’, zegt hij, ‘vanwege

het wedstrijdelement en de

gezelligheid. Ik doe het al

jaren en daarnaast leer je

veel mensen

kennen.’

Het boek, met een omvang van meer dan

650 pagina’s en een gewicht van 5 kilo,

bevat honderden vaak exclusieve foto’s.

Alle wedstrijden, spelers en opstellingen

van de ruim 2.000 wedstrijden die FC

Twente tot het jubileumjaar speelde en

uiteraard ook alle doelpunten zijn in een

bijlage van week tot week te volgen.

Hetzelfde geldt voor de rijke geschiedenis van

Sportclub Enschede en Enschedese Boys.

Bent u geïnteresseerd? Stuur een

mail naar:

verkoop@zilvermedia.nl

en u komt snel in het bezit van dit

prachtige boekwerk.

Nolet Bult

Oldenzaal

24 uur per dag

T 0541 229 779

Goed afscheid nemen

betekent tijd nemen

om te beseffen wat

er gebeurd is ...

www.noletbult.nl

zilver magazine

87



PASSIE | TEKST TON OUWEHAND ... FOTOGRAFIE ALPHONS B. TER BRAKE

En ineens ben je de

Stradivarius

van Hengelo

Na twee violen bouwde Hengeloër Joan Zandbelt (73) een cello. Het instrument klinkt goed,

maar hij heeft nog maar pas les. ‘Eigenlijk moet je mijn docente erop horen spelen.’

Zijn activiteiten bleven ook in de

buurt niet onopgemerkt. Op de dag

van zijn pensionering hing er ineens

een bordje op de garage: hier vestigt

zich meubelmakerij Sablemon.

En toen ging u violen bouwen?

‘Welnee. Het was 2008. Ik maakte veel

objecten van hout, meest meubels,

kasten. Het omslagmoment kwam

eigenlijk drie jaar later door mijn

schoondochter. Zij was als architect

bezig met een kantoorpand op de

Coolsingel in Rotterdam. Ze had

daarvoor zeven verschillende grote

HIJ MOEST EEN HOBBY HEBBEN

als hij met pensioen ging, vond zijn

vrouw. Zij had makkelijk praten. Zij

schilderde al jaren. Niet voor de verkoop,

gewoon hobbymatig, portretten

en landschappen. En ze zag het al

voor zich. Straks zat zij lekker te schilderen

en had ze haar man overdag om

zich heen. Weliswaar met een bestaan

van 40 jaar onderwijs achter zich,

vijf jaar vóór de klas en 35 ernaast als

schoolbegeleider. Maar met werkervaring

alleen heb je nog geen dag

invulling als je met pensioen bent.

Handig was Joan Zandbelt altijd wel

geweest. Hij kluste graag. Werkzaamheden

in en om het huis was hij altijd

al gewend zelf op te lossen. Dat nam

niet weg dat de pensioengerechtigde

leeftijd in aantocht was en dat ook

klussen geen dagtaak is. En nu?

In de laatste twee jaar van zijn

arbeidzaam bestaan, begon hij aan

een cursus aan de avond-lts over de

basisvaardigheden in de houtwereld:

kennis van houtsoorten, elementair

zagen, zwaluwstaartverbindingen maken,

schaven, schuren, gutsen, noem

het allemaal maar op. Hij had er

dermate lol in dat hij zich al snel tot

amateur meubelmaker ontpopte. In de

niet ver van zijn huis gelegen onverwarmde

garage met geleende elektriciteit

van de buren bouwde hij diverse

Rietveldstoelen, de Zigzagstoel,

Steltmanstoelen, kasten, schuttingen,

tafels. Het ging met vallen en opstaan,

zegt hij. En hij vertelt het verhaal dat

het tafelblad dat hij had gemaakt van

de uit zijn eigen achtertuin afkomstige

acacia na een tijdje dusdanig

begon krom te trekken dat een van

zijn zoons de opmerking maakte dat

het geleidelijk een roeiboot aan het

worden was.

Zandbelt in

zijn atelier

Zandbelt op de zelf

gebouwde cello in

zijn ‘muziekkamer’

kasten ontworpen en die moesten in

drie maanden worden gemaakt. We

hebben hard gewerkt en we hebben

het op tijd klaar gekregen.’

Dat op zichzelf goed verlopen project

zette hem wel aan het denken. Hij realiseerde

zich dat hij het eigenlijk niet

prettig vond om met geperst MDF

te werken, geef hem maar echt hout.

Bovendien had hij na al die jaren wel

een beetje genoeg van de onverwarmde

garage als werkplaats.

‘Ik wilde kleinere dingen maken, op

een verfijndere manier met hout bezig

zijn.’ Hij dacht aan een sieradendoosje,

een vaasje, wellicht een beeldje. Maar dat

kwam er allemaal niet van, want in De Twentsche

Courant Tubantia las hij een interview met

scheikundeleraar Harm Scholte uit Borne, die

als hobby violen bouwde. ‘Mijn zoon had vioolles

gehad en ik hield van klassieke muziek.

Ik dacht direct: deze man wil ik spreken.’

Hij kreeg een dik boek over vioolbouw mee

naar huis. Ging aan de slag. Experimenteerde

en kwam tot soms aardige resultaten. Tot een

huisarts die in zijn vrije tijd doedelzakken

bouwde, hem attendeerde op de cursussen

instrumentenbouw die de Vereniging van

Huismuziek organiseerde. Joan Zandbelt heeft

vier jaar lang onder leiding van Kees Roos aan

violen gebouwd. Toen hij zijn eerste viool aan

Louis Lindeboom liet zien, wees de oud violist

van Orkest van het Oosten hem op een paar onvolkomenheden.

Maar toen die hersteld waren

en hij er even op speelde, sprak hij de bemoedigende

woorden: ‘deze viool klinkt heel goed

voor een eersteling.’

Inmiddels zijn we vier jaar verder. Hij heeft

een tweede viool gebouwd en daarna een cello.

Daar is hij uiteindelijk zelf op gaan spelen.

Zijn eigen spel staat nog in de kinderschoenen,

maar hij oefent trouw. En tussendoor

bouwt hij verder aan zijn strijkinstrumenten

oeuvre, die alle binnenin een sticker met

zijn naam hebben: joza. Twee letters van zijn

voornaam, twee van zijn achternaam. Geen

hoofdletters, hij verbeeldt zich niets.

88 zilver magazine

zilver magazine 89



REPORTAGE | TEKST FREDERIKE KROMMENDIJK ... FOTOGRAFIE EBO FRATERMAN

Even voorstellen

Loes Klok (76) uit

Delden deed, toen

ze jong was, een

mannequincursus

in het

toenmalige

Amstel Hotel in

Hengelo. Toen

haar kinderen

werden geboren

liet ze het modellenwerk

tijdelijk voor

wat het was, maar via

Kim Kötter belandde ze toch

weer in het wereldje van mode. Ze liep onder andere op

presentatiedagen in de winkels van Gerrie Weber. Op

haar 70e liet ze die intensieve dagen achter zich, maar ze

loopt nog wel twee keer per jaar voor La Deut in Boekelo

en op aanvraag voor andere winkels.

Margriet Wassens (63)

komt uit Hardenberg.

Begon 30 jaar geleden

bij een bureau in

Slagharen en

schreef zich

later ook in bij

andere bureaus

als fotomodel en

mannequin. Maakt

als fotomodel

onder andere reclame

voor mode, relaxstoelen,

fietsen en trapliften en

loopt nog shows voor onder andere

Gerrie Weber, Frank Walder, Roetgerink in Enter, Leurink

in Borne en elders in het land.

Letty Brouwer (63) uit Apeldoorn ging als 23-jarige op

een cursus om haar houding te verbeteren en zich beter

te presenteren in het

openbaar, omdat ze

vreselijk verlegen

was. Na met

bibberende

knieën een

eerste show

te hebben

gelopen,

werd ze langzamerhand

zelfverzekerder.

Eerst was

het mannequinwerk

een hobby naast haar

werk in een dierenartsenpraktijk,

later begon ze een eigen bedrijf waarmee ze onder

andere shows voor kledingzaken organiseert. Ook is ze

zelf nog steeds actief als model.

Competitief, graatmager en een tikje uit de hoogte.

Typische kenmerken van een mannequin? Op de

drie senior-modellen die we ontmoeten bij museum

No Hero in Delden zijn die eigenschappen niet

van toepassing. Ze hebben nog volop werk op

de catwalk ondanks ‘elk jaar een maatje meer’ en

gunnen elkaar het beste. ‘Onze leeftijdsgenoten

willen ook graag met de mode meedoen. Met ons

kunnen ze zich identificeren’, weten ze uit ervaring.

Senior-mannequins

geliefd bij

modewinkels

90 zilver magazine

zilver magazine 91



‘50-plussers zijn

belangrijke klanten in de

modebranche, en om die

te verleiden moet je de

kleding niet laten showen

door een 20-jarige met

maat 36’

was zij toch

een prachtige

vrouw’. Loes,

Margriet en

Letty verzuchten

het vol ‘Wat

bewondering bij het zien van de foto’s en films

van Catherine Deneuve in museum No Hero.

De muze van Yves Saint Lorent was inderdaad

beeldschoon, maar vlak deze senior-modellen

ook niet uit. Tiptop verzorgd, een positieve en

vriendelijke uitstraling, het is geen wonder

dat ze nog regelmatig kleding showen op een

catwalk of in een modezaak.

50-plussers zijn belangrijke klanten in de modebranche,

en om die te verleiden moet je de

kleding niet laten showen door een 20-jarige

met maat 36, weten de dames. ‘Dames van

onze leeftijd gaan graag naar presentatiedagen

en shows. Ze hebben meer budget dan de

jongere garde, en willen weten wat de trends

zijn. Het zou heel frustrerend zijn als daar dan

alleen maar maatje 36 loopt’, zegt Letty. Zelf

ging ze elke tien jaar naar een maatje meer,

biecht ze eerlijk op, wat meteen op lachende

instemming van de andere twee modellen kan

rekenen. Van maat 36 naar een puike maat 42

dus, niks mis mee en prima voor de doelgroep.

Om verder uitdijen te voorkomen, zijn ze wel

actief. Loes sport nog twee keer per week en

alle drie lopen ze veel. En ongebreideld eten

en drinken is er ook niet bij. ‘Na een vakantie

moet ik echt wel even weer wat minderen’,

zegt Margriet.

Voor een mooi strak silhouet doet corrigerend

ondergoed ook wonderen. ‘Dat scheelt zo een

maat’, tippen ze de interviewster. Bij een show

dragen ze steevast huidkleurig ondergoed: een

body en een flinke slip. Het silhouet moet zo

strak mogelijk zijn. Een panty maakt dat ze

makkelijk van het ene kledingstuk in het andere

glijden. Of ze de kleding die ze aankrijgen

mooi vinden, doet niet ter zake. ‘Je vindt het

ene mooier dan het andere, maar je moet altijd

stralen ook al zou je het zelf nooit dragen. De

klant is koning, zijn doelgroep moet het mooi

vinden’, legt Letty uit.

De beste versie

Natuurlijk is de make-up altijd goed verzorgd

en zitten de haren keurig in model. ‘De klant

krijgt de beste versie van onszelf. Je moet

altijd netjes bij een klant komen. Op hakken,

enthousiast, goed verzorgd’, vinden de drie.

Een open en toegankelijk karakter is een must,

vooral bij presentaties in een winkel, waar na

het showen nog even een praatje wordt gemaakt

met de klanten. ‘Zijn de dames gezellig

aan de koffie na afloop, dan loop je er even

naar toe. Dan vertel je iets over het draagcomfort

bijvoorbeeld en kunnen ze even aan

de stof voelen. De eerste keren denk je: waar

moet ik het over hebben? Maar het is gewoon

gezellig’, legt Loes uit. Als de dames verleid

zijn om een kledingstuk te passen, neemt de

verkoopster het over.

Alle drie zijn ze actief in het klassiek-sportieve

segment. Veel winkels in die prijsklasse

houden twee keer per jaar een show in de

winkel, tussen de klanten. De tijd dat theaters

of zalen werden afgehuurd en een show een

happening op zich was, is grotendeels voorbij.

‘Als mensen iets mooi vinden, is het leuk als ze

het na de show ook meteen kunnen passen en

eventueel kopen. Dat is voor de winkeliers ook

gunstiger natuurlijk’, vertellen ze.

Inleven

Met de jaren kwamen de rimpels, het veranderde

silhouet, grijze haren. Toch ervaren

ze niet dat ze weg worden geconcurreerd

door de jonge garde. ‘Je kunt je beter inleven

in mensen. En toen ik mijn haar grijs liet

worden, werd ik juist vaker geboekt. In onze

leeftijdscategorie wordt het aanbod van goede

modellen steeds minder’, zegt Margriet. Ga er

ook maar aanstaan: je razendsnel aan- en uitkleden,

op hakken lopen, altijd blijven lachen

ook al slaat de vermoeidheid toe, soms trapje

op en af om op de catwalk te komen. Loes

merkt wel dat ze dat laatste liever niet meer

doet. ‘En op sneakers lopen vind ik ook niet

zo prettig, die zijn zo stroef en je kunt er niet

goed op draaien. Maar als de klant het wil, trek

ik ze wel aan hoor’.

Met liefde

Hebben ze voor zichzelf een uiterste-houdbaarheidsdatum

gepland? Margriet moet er

lang over nadenken. ‘Ik word nog steeds veel

gevraagd, dus kennelijk gaat het goed. Zolang

het nog zo loopt en ik het leuk vind, denk ik

niet over stoppen’. Letty zit over vijf jaar 45

jaar in het vak en vindt het dan wel welletjes.

‘Ik vind het nu nog heel leuk, maar ik wil ook

geen karikatuur van mezelf worden. En er zijn

meer dingen die me interessant lijken’.

Loes showt al een stuk minder dan pakweg

tien jaar geleden, maar wat ze doet, doet ze

met liefde. ‘Maar ik zeg wel tegen opdrachtgevers:

als je van klanten commentaar krijgt,

stop ik. Je moet wel eerlijk zijn tegenover

jezelf. Als je niet meer op hakken kunt lopen,

of als je te jeugdige kleding moet showen waar

je je niet happy in voelt, is het over. Maar als

het modeseizoen weer begint, denk ik nu nog:

hè fijn, ik mag weer’.

Mocht het moment van stoppen komen, dan

kijken ze terug op een rijke carrière. ‘Ik ben

op zoveel mooie locaties geweest, heb prachtige

kleding gedragen, veel leuke mensen

ontmoet’, zegt Margriet tevreden. Spijt? Nee,

hooguit –zoals elke vrouw- dat ze vroeger niet

wat zelfverzekerder waren. ‘Zie je foto’s terug

van jezelf als twintiger, maatje 36, zo mooi

en jong, maar nog zó onzeker…’. Zo heeft elke

leeftijd zijn charme, willen ze maar zeggen. En

de meest recente foto’s van Catherine Deneuve

op de expositie geven gelukkig goede hoop: 76

jaar en nog steeds bloedmooi.

Met dank aan Museum No Hero in Delden

De expositie ‘Yves & Catherine, une histoire

d’amour’ over Catherine Deneuve en Yves Saint

Laurent is nog tot 1 juni te zien in museum

No Hero. Te bewonderen zijn oa de prachtige

creaties die de beroemde ontwerper voor zijn

muze maakte.

Meer info op www.museumnohero.nl

92 zilver magazine

zilver magazine 93



ZILVER MAGAZINE | NIEUWE BOEKEN VAN TWENTSE AUTEURS

Hannelore, het meisje uit de sekte

BERICHTEN

Deel je leven

Een betekenisvol leven en uitgaan van wat mensen wél kunnen.

Dat is waar Zorggroep Sint Maarten voor staat. Elke dag

opnieuw gaan wij uit van de kracht van mensen, hun

mogelijkheden en hun talent. En van de kracht van delen.

Kijk op www.zorggroepsintmaarten.nl om te kijken wat we voor

elkaar kunnen betekenen.

088 - 000 52 00

info@zorggroepsintmaarten.nl

HET VERMOGEN

FINANCIEEL TE

ONTSTRESSEN

Hazenweg 110, Hengelo (Ov.)

074 - 248 00 48

groenstate.nl

deel je leven

Voor uw

gezondheid

en vitaliteit!

Maartje is er voor thuiszorg, kraamzorg, behandeling

én revalidatie. Professioneel en vertrouwd. Voor

jong en oud. Kleinschalig en in de buurt. Met eigen

vestigingen en altijd één vast aanspreekpunt.

Afspraak maken met Maartje bij ú in de buurt?

Bezoek dan één van onze vestigingen in Losser,

Oldenzaal, Ootmarsum, Tubbergen, Geesteren,

Weerselo of Hengelo. Of bel of mail ons!

Thuiszorg

Behandeling

Kraamzorg

Revalidatie

053 - 537 55 55

088 - 000 52 05

088 - 000 52 15

053 - 537 55 55

7 dagen per week,

24 uur per dag

bereikbaar

Uitleen van hulpmiddelen zonder lidmaatschap

www.maartje.nl

info@maartje.nl

Maartje is onderdeel van

Een afscheid naar wens.

The Rolling Stones? Koffie met cake? Iedereen in het wit?

Niet iedereen heeft dezelfde wensen. Logisch, want ieder mens

wil afscheid nemen op zijn of haar eigen manier. Kies voor een

afscheid naar wens, kies voor Leferink & Wennink.

Het nieuwe boek van Hengeloër Frank Krake heeft de

media al volop gehaald. De hoofdpersoon, Hannelore

genaamd, groeide vanaf haar derde op in de sekte

Gemeente Gods, waar haar ouders actief lid van waren.

Het leven speelde zich grotendeels af binnen de muren

van een oud klooster in Nederland. Vijftien jaar lang

werd ze gehersenspoeld en leefde ze in haar eigen

wereld. De charismatische en zichzelf Profeet noemende

sekteleider Sipke Vrieswijk voerde met zijn partner

Aagje een waar schrikbewind. Niemand was veilig.

Toen het einde nabij leek ontvoerden ze Hannelore naar

Israël, Zweden en Cyprus. Na jaren gevangenschap,

drank en drugs bevrijdde de politie haar, tegen haar eigen

wil. Een internationale klopjacht op Vrieswijk begon.

Vanaf dat moment begon ook pas haar echte strijd. Het

gevecht om opnieuw te leren leven, weer Hannelore te

worden in een vrije wereld. Met vallen en opstaan wist

ALLEEN

OP REIS

– van

mijn

hoofd

naar

mijn hart

Hengeloër Christian Nijhof schreef een boek over zijn

belevenissen tijdens een rondreis door Thailand, maar

eigenlijk schreef het boek zichzelf. Een (reis-)verhaal

over een zoektocht naar antwoorden op levensvragen,

het groeiproces in ontwikkeling, uit de comfortzone

gaan, vertrouwen op het gevoel en meegaan in de flow.

De lezer wordt meegenomen op een reis met inspirerende

plekken, lekker eten, Oosterse wijsheden en

inspirerende ontmoetingen. Ook onderwerpen zoals

het Boeddhisme, mindfullness en meditatie komen

aan bod, naast andere aardse, spirituele en filosofische

onderwerpen zonder daarbij zweverig te worden. Een

voorbeeld hiervan is de ondervonden tegenstelling

in de benadering van het leven, ten opzichte van de

rationele Westerse wereld waarin wij hier leven en de

‘mildere, minder op prestaties gerichte’ (mindfullness)

benadering in het Oosten. Van zijn (reis)ervaringen en

gedachten schreef hij een boek. Het verhaal over zijn

(spirituele) zoektocht naar antwoorden op levensvragen.

De reis van hoofd naar hart.

Alleen op reis. Van mijn hoofd naar mijn hart – Christian

Nijhof – 216 blz – Verkrijgbaar in de boekhandel

ze die strijd uiteindelijk

te winnen. Nu

leidt Hannelore (42)

een gelukkig leven

met haar grote liefde

en vier kinderen

en hoopt ze een

voorbeeld te mogen

zijn voor velen.

Hannelores verhaal

lijkt wellicht op een

bizar incident, maar

niets is minder

waar. Anno 2020 zijn er alleen al in Nederland meer dan

80 sektes actief, met zo’n tienduizend volgelingen.

Hannelore, het meisje uit de sekte – Frank Krake – 479

blz – Verkrijgbaar in de boekhandel

Hoe zeg je dag als je

iemand niet kunt missen

De bundel met gedichten, columns en tekeningen van

respectievelijk Regine Hilhorst uit Enschede, de Almelose

Wies Sanders en Lies Koning uit Haaksbergen is

een boek vol gedeelde smart. Een eerbetoon aan het

leven van onze doden. Een boekje om bij te zuchten, te

klagen, te schreeuwen of te knikken. Over zielig zeer en

zinloos hoezo. Over stuk en heel graag heel, maar hoe

dan. En dat alles gewoon doorgaat. Dat het toch altijd

weer lente wordt. Misschien biedt het wat troost of

maakt het je minder alleen.

De dood verbindt. Daar is deze bundel een voorbeeld

van. Columnist Wies Sanders en dichter Regine

Hilhorst kennen elkaar als vroegere buurvrouwen

al meer dan dertig jaar. De laatste jaren liepen ze

elkaar vaak tegen het lijf. Helaas ook steeds vaker bij

uitvaartplechtigheden van wederzijds bekenden, waar

Wies begeleidde en waar Regine gedichten voordroeg.

Na de dood van buurvrouw Ans uit de straat besloten

ze dat het tijd werd om ‘verlies’ te bundelen.

Regine Hilhorst

schreef de gedichten,

de columns zijn

van Wies Sanders

en de illustraties

van Lies Koning.

Hoe zeg je dag

als je iemand niet

kunt missen – Regine

Hilhorst, Wies

Sanders en Lies

Koning – 72 blz –

Verkrijgbaar in de

boekhandel

Appen

razend

populair

Ook druk aan het appen?

Het gebruik van het internet

wordt onder senioren

steeds populairder. In 2014

begaf volgens het Centraal

Bureau voor de Statistiek

slechts 40 procent van

de 65-plussers zich op

het internet. Te moeilijk,

te veel gedoe. Inmiddels

surft driekwart van de

senioren het internet af.

De populairste activiteit?

Appen. Zou houd je contact

met familie en soms

uit het oog geraakte oude

vrienden.

Het sterkst is de opmars

van het internet bij de

75-plussers. Twee op

de vijf zijn op het net te

vinden, meestal via de

telefoon. In 2014 had

slechts 13 procent van de

75-plussers het internet

ontdekt. (TL)

Betalen met

echt geld

Contant geld was en is

belangrijk voor ouderen.

Twee derde betaalt in de

winkels afwisselend met

de bankpas of contant

geld. Een op de tien

ouderen moet van al die

elektronica niets hebben

en betaalt altijd met geld

uit de portemonnee.

Waarom mensen bij voorkeur

contant betalen?

In een onderzoek van

Ouderenbond Anbo geeft

driekwart aan dan precies

te weten hoeveel uit te

geven is. Als voordelen

worden ook gezien

het niet bij zich hoeven

hebben van een bankpas

(21 procent), geen pincode

te hoeven onthouden

(17 procent) en liefst 60

procent vindt het een fijn

gevoel echt geld in handen

te hebben. (TL)

074 - 250 53 79 - www.uitvaarthengelo.nl - alle verzekerden

zilver magazine

95



BRIDGERUBRIEK | TEKST KEES OOIJEVAAR

ZILVER MAGAZINE | NIEUWE BOEKEN VAN TWENTSE AUTEURS

LET OP DE KLEINTJES

W/OW ♠ 9 7 5

♥ V 10 6 2

♦ B 6

♣ A H 7 3

N

♠ A 10 4 ♠ H B 8 2

♥ 8 4 ♥ B 9 7 5

♦ 9 5 4 3 W

O ♦ H 8 7

♣ V B 10 9 ♣ 6 5

DOORLOPER 9

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Z

♠ V 6 3

♥ A H 3

♦ A V 10 2

♣ 8 4 2

Na de 1SA-opening onderzoekt noord met Stayman of er een hartencontract

is. Dat is niet zo en daarom biedt noord met tien punten mee

3SA. Alhoewel de schoppens bij OW in de ogen van noord wel een gevaar

zouden kunnen zijn, is er geen alternatief. Hij hoopt op opvang bij de leider

zuid en hoopt dan op acht slagen erbij.

West start echter niet met schoppen, maar heeft een zeer verantwoorde

start met ♣V. Voordat ♣A wordt gespeeld maakt zuid eerst een speelplan.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Als u de doorloper gemaakt heeft, vindt u op de horizontale en verticale

lijnen een aantal namen van FC Twente-spelers die op 2 mei 2010 kampioen

van Nederland zijn geworden. Stuur de namen naar redactie@zilvermedia.nl

Onder de goede inzenders verloten we drie prijzen waaronder een boekenbon

ter waarde van € 50 die beschikbaar wordt gesteld door Boekhandel

Broekhuis in Hengelo, Enschede, Almelo en Oldenzaal.

96 zilver magazine

west noord oost zuid

p p p 1SA

p 2♣ p 2♦

p 3SA a.p.

Hij telt zes vaste slagen, twee in klaveren, één in ruiten en drie in harten.

In ruiten kunnen altijd twee extra slagen worden gemaakt en als ♥B valt,

is ♥10 de negende slag.

Na ♣A wordt de dummy opgedragen ♦B te spelen. Oost moet dekken, want

anders kan de snit worden herhaald en maken NZ vier ruitenslagen. Na ♦A

worden achtereenvolgens ♥A, ♥H en ♥V gespeeld. Helaas valt ♥B niet.

Maar let nu op west. Deze speler moet op de derde hartenslag een kaart

weggooien. Veel spelers hebben de neiging dan maar een ruitentje weg te

gooien. Het zijn toch maar kleintjes. Maar ♦9 is goud waard. Als west een

kleine ruiten weg doet, wordt uiteindelijk ♦2 de negende slag voor NZ.

West moet ♠4 wegdoen en NZ komen dan nooit verder dan acht slagen.

De regel is dat met 25 punten de manche moet worden geboden. Dat

is feitelijk een beetje puntenkul, want met deze handen is de manche

bij goed tegenspel niet mogelijk. Maar als zuid ♦9 zou hebben gehad in

plaats van ♦2, dan is 3SA weer geen enkel probleem. En er is ook geen

probleem met bij zuid een ruiten meer en een klaveren minder (en west

dus een klaveren meer en een ruiten minder). Niet alleen de punten, maar

ook de verdeling en de juiste kleinere kaarten zijn van belang. Of in dit

geval een argeloze west die ten onrechte een ruitentje opruimt.

Horizontaal

1. Te berde brengen – wintersportartikel

– getij

2. Ongeluksgetal – diepte – Chinese

munt

3. Latijns voegwoord – boom –

niet stads – diskjockey

4. Koordans – de wacht houden –

echtgenote

5. Kledingstuk - hemellichaam

– vlaktemaat – zelfstandig

naamwoord

6. Persoonlijk voornaamwoord –

deel van een klarinet – plaats in

Zeeland – hoge akker

7. Mollema – muzieksoort –

Lenstra

8. Dorp bij Arnhem – rivier in

Duitsland – vaas

9. Kruize – soort huur – Engels

eiland

10. Familielid – vergelijk (afk) –

familielid

11. Voorzetsel – oud-trainer van

PEC Zwolle – Eerste Kamer

12. Gesteente – gesteente

Verticaal

1. Rivier in Duitsland – deel van

Azië – Dumoulin

2. R. De Vries – kunstmest – alleenstaande

asielzoeker

3. Groente – baby – plaats in

Noord-Brabant – junior

4. Afbeelding in koper – Faas –

mak

5. Rust in vrede (Latijn) – eredivisieclub

– telwoord – Deense

meisjesnaam

6. Gelofte – deel van het servies –

en volgende – de oudere

7. Onbekende – dom mens – chic

feest – draadloze telefoon

8. Gevreesde Duitse politie in

Tweede Wereldoorlog – ribonucleïnezuur

(afk) – onroerend

zaakbelasting – glijvoertuig

9. Piraat – Economische Zaken –

rivier in Utrecht – nummer (afk)

10. De Lange – Bijbelse naam –

lichaamsdeel

11. Oude lengtemaat – decigram

(afk) – dier – West

12. Biseksueel – Jeuring – Braziliaanse

autocoureur – buislamp

UITSLAG

DOORLOPER

NUMMER 8

Tiny van der Kolk

wint hoofdprijs

Meer dan tachtig

inzenders deze keer. De

oplossing van de doorloper

in het winternummer

was niet zo moeilijk.

Het ging om de vijf

namen van kastelen en

havezaten in Twente.

Oosterhof, Warmelo,

Weldam, Singraven

en Twickel. Sommigen

hadden ook Almelo,

maar eigenlijk heet dat

kasteel Huis Almelo of

Huize Almelo. Niettemin

hebben wij ook dat

goed gerekend.

Na loting sleept Tiny

van der Kolk-Hagen uit

Delden de hoofdprijs

in de wacht. Van harte

gefeliciteerd. Ze heeft

een boekenbon gewonnen

ter waarde van

€ 50,00 die beschikbaar

is gesteld door

Boekhandel Broekhuis,

gevestigd in Hengelo,

Almelo, Oldenzaal en

Enschede.

De tweede prijs, het

dikke jubileumboek van

FC Twente, gaat naar

Magda Stipdonk uit

Oldenzaal.

Ab Gellekink uit

Enschede wint het boek

Hoe mooi is Twente

wel niet en omdat er

zoveel inzendingen

waren, sturen we nog

twee deelnemers een

boek: Froukje Krikke

(Wierden) en Martin

ten Hooven (Almelo).

Held zonder vaderland. Mijn vader: Pools, joods en bevrijder

De schrijfster Miriam Guensberg vertelt de aangrijpende geschiedenis van een Poolse

bevrijder in de aanloop naar 75 jaar bevrijding. In het nieuwe boek van de in Losser geboren

schrijfster met de titel Held zonder vaderland wordt het leven geschetst van de zachtaardige

Poolse Jood Dolek Guensberg, die als arts bij de Eerste Poolse Pantserdivisie zijn

leven waagde. Het is de vader van de schrijfster. Tijdens de bevrijding van Zuid-Nederland

ontmoet hij zijn grote liefde. Hij bouwt met haar een bestaan op in Twente en wordt een

van Nederlands eerste anesthesisten.

Miriam Guensberg duikt in het bewogen leven van haar vader. Waar hij zweeg over zijn

vermoorde ouders en zijn Joodse achterland, zoekt zij naar woorden en probeert zij het

onrecht dat haar familie en de Poolse bevrijders is aangedaan recht te doen door hun

onbekende verhaal alsnog te vertellen.

Held zonder vaderland beschrijft een pijnlijke geschiedenis die gepareerd werd door een

veerkrachtige man. Het is een ode van een dochter aan haar vader. Het Poolse bevrijdingsleger

waar Dolek Guensberg als legerarts bij diende, heeft niet alleen Zuid-Nederland

bevrijd, maar ook grote delen van Noord-Nederland.

Held zonder vaderland. Miriam Guensberg. 160 blz. In de boekhandel verkrijgbaar.

Voorjaar

HET VOORJAAR MELDT ZICH STEEDS VROEGER.

De plantjes en de bloemetjes laten zich gemiddeld

vijf weken eerder zien dan vijftig jaar geleden. Dit

jaar begon het al heel vroeg: 2020 staat nu samen

met 2008 en 2016 in de top drie.

Het is allemaal te wijten aan de nogal hoge temperaturen

en die zijn weer het gevolg van de klimaatverandering.

Toch valt moeilijk te ontkomen

aan aangename bijeffecten. Zo word je er minder

chagrijnig van, je kunt weer eens lekker in de tuin

zitten of een terrasje pakken. Geen omstandigheden

voor sombere overpeinzingen.

Maar als het om het klimaat gaat, is het milieu

nooit ver weg. En daar gaan we binnenkort nog

wat over horen in Twente. Want de paasdagen

naderen snel en dan is het bij ons in het oosten

een mooie traditie om de boakens in brand

te zetten. Ik waarschuw alvast: dat is stof voor

stevige discussies. Fijnstof, om precies te zijn. We

gaan straks weer horen dat we moeten stoppen

Tristan Hoffman, Flandrien uit Groenlo

Tristan Hoffman is een voormalige wielerprof uit Groenlo die mooie resultaten boekte

en die ten huidigen dage nog actief is als ploegleider. Hij won als amateur al de Ronde

van Overijssel en was in 1992 nog geen jaar prof toen hij al Nederlands kampioen werd.

De klassieker Parijs-Roubaix was hem op het lijf geschreven. Hij werd twee keer vierde

en één keer tweede. Zijn plaatsgenoot Rik Gockel schreef een boek over Hoffman die

opgroeide in de jaren tachtig. Waarom werd hij wielrenner/ Hoe verliep zijn carrière en

verliet hij zijn vertrouwde omgeving in de Achterhoek door in België te gaan wonen. Het

is een boek geworden over keihard werken en over de hoge pieken en diepe dalen die

daar letterlijk en figuurlijk bij horen.

Acht verhalen rond verschillende momenten en opvallende gebeurtenissen in het wielerleven

van Tristan Hoffman, gelardeerd met mooie wielergedichten.

Tristan Hoffman, Flandrien uit Groenlo – Rik Gockel – 113 blz – Het boek is verkrijgbaar

bij diverse boekwinkels of via de website www.wielerboeksken.nl

met die paasvuren. Hou

vooral de Stichting

Houtrookvrij goed in

de gaten, daar zitten

de grootste tegenstanders.

Het Rijksinstituut

voor Volksgezondheid

en Milieu levert ze de

munitie: volgens het

RIVM is de hoeveelheid

fijnstof die paasvuren

uitstoten vergelijkbaar met het vuurwerk tijdens

de jaarwisseling.

Houtrookvrij was er snel bij: ‘Het beschermen en

levend houden van folklore en tradities is een

groot goed, maar de vraag rijst of het wenselijk is

om de paasvuur-traditie in de huidige tijd in stand

te houden.’

Maak de borst maar vast nat en geniet nog maar

even lekker van het lentezonnetje!

zilver magazine

Bob Gevers

97



Speciale service voor de lezers van Zilver Magazine

M A G A Z I N E

Wees welkom bij de

lezing van professor Marcel Olde Rikkert

Leefstijl bij dementie

Op zaterdag 9 mei 2020 zal Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrie in het Radboudumc

en hoofd van het Radboudumc Alzheimer Centrum speciaal voor de lezers van

Zilver Magazine en de leden en mantelzorgers van Carintreggeland een lezing geven

met als thema: Leefstijl is cruciaal bij dementie.

Marcel Olde Rikkert is afkomstig uit Hengelo en is thans een toonaangevende hoogleraar

op de veelzijdige terreinen van de geriatrie.

Aafke Kelly

De lezing wordt gehouden bij Carintreggeland, Boortorenweg 20, Hengelo.

Na de pauze zal de schrijfster Aafke Kelly een korte toelichting geven op haar boek

Ik mag van de dokter alleen lauw water drinken. Professor Olde Rikkert beantwoordt

vragen van de toehoorders.

Wilt u de lezing bijwonen, dan kan dat gratis. Maar vol is vol. Wees er dus snel bij.

U kunt zich opgeven tot 20 april via de website carintreggeland.nl/ledenservice.

IN HET ZOMERNUMMER

VAN ZILVER MAGAZINE o.a.

Cobie Baart

Voormalig neuroloog van het

ZGT, thans oa werkzaam voor de

Tinnitus Academie in Enschede.

De unieke, bijna 600 jaar oude

watermolen Singraven

in Denekamp

M A G A Z I N E

Zorgeloos verkopen,

zorgeloos verhuizen?

Hugo, Marco, Bob of Steven helpen u graag.

Zin in

Zilver!

Pianist en Beethovenkenner

Paul Komen

over oa het Beethovenjaar

Hennie Kuiper

Olympisch kampioen in 1972

en twee keer tweede in

de Tour de France

Het zomernummer van Zilver Magazine verschijnt woensdag 17 juni 2020

Misschien dat u er nu nog niet aan toe bent, verhuizen, maar wanneer het zover is helpen wij u graag met de

verkoop van uw woning. Wij nemen alle zorgen rondom de verkoop, verhuizing en eventuele aankoop of huur

van een nieuwe woning uit handen. Bent u nu al benieuwd wat uw huidige woning bij verkoop zou kunnen

opleveren? Wij kunnen een gratis waardebepaling doen waarin we de mogelijkheden met u doornemen.

Dan krijgt u van ons een jaarabonnement van Zilver cadeau, 4 edities t.w.v €14,95.

Neem gerust contact op met één van onze kantoren:

Almelo 0546 459 999 | Enschede 053 4340038 | Hengelo 074 2501700

www.thomapost.nl/actie-zilver

98 zilver magazine

Wij hebben vestigingen in: Almelo | Amsterdam | Apeldoorn | Deventer | Doetinchem | Enschede | Hengelo zilver | Lochem magazine | Winterswijk 99 | Zutphen



More magazines by this user
Similar magazines