Wat bomen ons vertellen - Valerie Trouet (hoofdstuk 7)

sogetinformed
  • No tags were found...

'Oceans are rising, so get informed' is een klimaatproject dat inzet op informatie over de oorzaken/gevolgen/oplossingen van de klimaatopwarming.

www.sogetinformed.com bundelt heel wat goede informatie van klimaatwetenschappers.
Exclusief voor SO GET INFORMED stelt Valerie Trouet een hoofdstuk uit haar boek 'Wat bomen ons vertellen' ter beschikking.
Ideaal om kennis te maken met het boek en zo ook de rest van het boek te lezen (beschikbaar via Lannoo).

Leerkrachten/docenten die er een lesopdracht rond uitwerken, kunnen deze delen op www.sogetinformed.com via GET INVOLVED. Inspireer zo andere docenten en studenten.

ties zijn van nature cyclisch en ze verlopen langzaam: ze beïnvloeden het

klimaat op aarde over perioden van 100.000, 40.000 en 20.000 jaar. Hoewel

het proces langzaam verloopt, is het zeer krachtig. Het heeft zo’n sterke

invloed op de temperatuur op aarde dat het verantwoordelijk is voor

het ontstaan van ijstijden. Koude ijstijden (of glacialen) wisselen af met

warmere perioden (of interglacialen) op tijdschalen van zo’n 100.000 jaar,

en deze reguliere en herhaalde afwisseling is prachtig vastgelegd in oceaansedimenten

en het Antarctische ijskernarchief. We bevinden ons momenteel

in een interglaciale periode, het holoceen, dat zo’n 11.650 jaar geleden

is begonnen. Aangezien interglacialen tussen de 10.000 en 50.000

jaar duren, zullen we – gezien de variaties in de aardbaan en de aardashelling

– in de toekomst onvermijdelijk weer in een ijstijdklimaat belanden.

Maar... door het recentelijk versterkte broeikasgaseffect en de opwarming

van de aarde die daar het gevolg van is, is het goed mogelijk dat onze miljoen

jaar oude ijstijdengeschiedenis verstoord raakt.

Naast veranderingen in de aardbaan kan ook de hoeveelheid straling

die van de zon zelf afkomstig is in de loop van de tijd veranderen en de

temperatuur op aarde beïnvloeden. De hoeveelheid zonnestraling varieert

in cycli die in lengte uiteenlopen van enkele decennia tot enkele eeuwen

– veel korter dan de aardbaancycli. De zonnestraling creëert isotopen

in de aardatmosfeer, alternatieve vormen van eenzelfde chemisch element

die van elkaar verschillen in atoomgewicht maar niet in chemische

eigenschappen. Zo ontstaat beryllium -10 (Be10), de radioactieve isotoop

van beryllium (Be9) met een halfwaardetijd van meer dan een miljoen

jaar, onder invloed van krachtige uitbarstingen van zonnestraling. Atmosferisch

Be10 zit ingevangen in luchtbellen in de sneeuw- en ijslagen van

Groenland en Antarctica, en Be10-pieken in gedateerde ijskernen kunnen

we gebruiken als proxy voor de activiteit en cycliciteit van de zon in

vroegere tijden. We kunnen fluctuaties in de zonnestraling ook schatten

op basis van zonnevlekken – gebieden met lagere temperaturen – op het

oppervlak van de zon. Als er minder zonnevlekken zichtbaar zijn, is de

zon minder magnetisch actief en verzendt hij minder straling naar de

aarde. Zonnevlekken zijn soms groot genoeg om met het blote oog te zien

en vroegmoderne wetenschappers hebben vanaf de jaren tien van de zeventiende

eeuw met behulp van telescopen zonnevlekken geobserveerd.

Het archief van meer dan vierhonderd jaar aan zonnevlekobservaties

Wind of change 99

Wat_bomen_ons_vertellen_v5.indd 99 2/04/20 15:12

More magazines by this user