03.11.2020 Views

Gevelbouw 05 2020

PLATFORM OVER GEVELS, GLAS & DAKEN

PLATFORM OVER GEVELS, GLAS & DAKEN

SHOW MORE
SHOW LESS

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.

PLATFORM OVER GEVELS, GLAS & DAKEN<br />

Jaargang 17 I nummer 5<br />

oktober - november<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

Jaargang 17 nummer 5 <strong>2020</strong><br />

BEELDBEPALENDE ZONWERING<br />

BOUWEN DOE JE IN DE FABRIEK<br />

REUSACHTIG LED-SCHERM<br />

FEDERATIE<br />

ALUMINIUM<br />

CONSTRUCTEURS<br />

In samenwerking met:


Kooltherm ® isolatie.<br />

Meer ruimte, meer winst.<br />

Slank isoleren loont<br />

Met het Kooltherm ® assortiment bereikt u enorm hoge thermische<br />

prestaties met een zeer geringe dikte.<br />

Isoleren met de Kooltherm ® K108 Spouwplaat zorgt voor meer<br />

gebruikersoppervlakte en hogere huur- en verkoopopbrengsten.<br />

Onderzoeksbureau Develop Inc. toont aan dat slank isoleren met hoge<br />

thermische prestaties de Return on Investment (ROI) van vastgoed<br />

aanzienlijk vergroot. Bij een appartementsgebouw van 30 appartementen<br />

kan de extra verkoopwinst al oplopen tot ruim €190.000. De meerkosten van<br />

isolatiemateriaal wordt zowel bij verkoop als in de particuliere huursector<br />

ruimschoots goedgemaakt met een gemiddelde terugverdientijd van 2,5<br />

jaar. Met Kooltherm ® krijgt u meer ruimte en meer winst.<br />

Lees meer over dit onderzoek op<br />

www.kingspan.com/nl/meerverkoopbareruimte


Uniek in deursluittechniek - sinds 1932<br />

fabrikant van geruisloze deursluitoplossingen<br />

Deuropeningbegrenzers, voor zowel<br />

het afremmen als begrenzen van uw deuren<br />

Als de deur snelheid dreigt te ontwikkelen door een windvlaag<br />

of door baldadigheid, dan zal de begrenzer ervoor zorgen dat<br />

de deur afgeremd en begrensd wordt.<br />

Het esthetisch fraaiere alternatief voor een stormketting<br />

Voor de meest voorkomende deursituaties zijn er diverse bevestigingsets<br />

Voorkomen schade aan mens en materiaal bij een storm of baldadigheid<br />

Uitvoeringen leverbaar tot maximaal 300 kg deurgewicht<br />

Naast gelakte uitvoeringen (zwart, wit, grijs of antraciet), ook in RVS type 304 of type 316<br />

Als optie ook met mechanische vastzetting op de eindpostie leverbaar<br />

DICTATOR Productie B.V. Emmeloord +31 (0)527 613456<br />

info@dictator.nl<br />

www.dictator.nl


DucoSlide SlimFrame<br />

Aluminium schuifpanelen<br />

Functioneel en esthetisch<br />

Optimale wering van<br />

hitte en lichtinval<br />

Dynamische uitstraling<br />

Compleet gamma<br />

schuif- en vouwpanelen<br />

Thermisch comfort<br />

Daling koellast<br />

tot 63 %<br />

We inspire at www.duco.eu


Voorwoord<br />

Beeldbepalende architectuur<br />

Architectuur heeft objectieve en subjectieve kanten. In deze editie van <strong>Gevelbouw</strong> beschrijven we een<br />

aantal projecten waarin beide aspecten samenkomen in beeldbepalende concepten. Zo zijn we onder<br />

meer een kijkje gaan nemen bij Paviljoen Scheveningen met zijn iconisch getoogd felsdak, bij de nieuwe<br />

fabriek van Bosch Beton met zijn award-winnende gevelreclame, nemen we de RVS-gaasgordijnen van<br />

Quartz in Brussel nader onder de loep en bezoeken we het Food Experience Center van de Belgische<br />

voedselproducent Vandemoortele, dat zelfs een voorbeeldfunctie heeft voor de Belgische overheid.<br />

Paviljoen Scheveningen is een icoon op zich. Het paviljoen vormt volgens de architect de bekroning van<br />

de nieuwe Boulevard van Scheveningen en verbeeldt de toekomst met haar iconische verschijningsvorm.<br />

Het überhaupt kunnen realiseren van die uitdagende vorm, vereiste de nodige afstemming en rekenkracht.<br />

Met de onderliggende staalconstructie kon de beoogde vorm namelijk niet gerealiseerd worden.<br />

Verderop in deze editie alle ins en outs van dit iconische project inclusief het ‘geheim van de smid’.<br />

Nog zo’n opvallend gebouw is het kantoorcomplex Quartz in Brussel. In een wijk van voornamelijk anonieme<br />

gebouwen heeft Quartz iets verrassends fris. Niet in de laatste plaats dankzij de unieke en functionele<br />

zonwering die afhankelijk van de situatie van de gevel is uitgevoerd in grote lamellen of met unieke<br />

gevlochten RVS-gaasgordijnen. Het geeft het kantoorgebouw twee gezichten. Zowel de lamellen als de<br />

RVS-gaasgordijnen in deze vorm en toepassing werden niet eerder toegepast.<br />

Met het nieuwe Food Experience Center begint de Belgische voedselproducent Vandemoortele (VDM)<br />

Group aan een nieuw hoofdstuk in zijn geschiedenis. Het glazen gebouw beschikt over eveneens beeldbepalende<br />

zonweringslamellen. De architect gaat echter nog een stap verder en heeft de twee belangrijkste<br />

kernwaarden van de voedselproducent - duurzaamheid en innovatie - integraal in het gebouw<br />

verwerkt. Het hoofdkantoor is een schoolvoorbeeld voor circulair bouwen. Sterker nog, de Belgische<br />

overheid gebruikt het gebouw zelfs als voorbeeld om circulariteit te toetsen en te definiëren.<br />

Een laatste beeldbepalend element, maar dan weer van een heel andere orde is de iconische gevelreclame<br />

aan een nieuwe, state-of-the-art prefab betonfabriek van Bosch Beton. De grootte van het bedrijfslogo<br />

aan de gevel én de kenmerkende blauwe kleur brachten de nodige uitdagingen met zich mee,<br />

vooral na zonsondergang voor wat betreft het ‘naadloos’ uitlichten van het logo, ook nog eens in de juiste<br />

blauwe kleur. Het resultaat spreekt tot de verbeelding en is zelfs genomineerd voor de Sign+ Award, een<br />

tweejaarlijkse vakprijs voor de sign- en displaybranche.<br />

Dit en nog veel meer beeldbepalende architectuur in deze editie van <strong>Gevelbouw</strong>.<br />

Roel van Gils


Platform over gevels en daken<br />

Jaargang 17 | nummer 5<br />

Verschijnt 6 x per jaar<br />

ISSN 1572-1310<br />

Uitgever<br />

Schatbeurderlaan 6<br />

6002 ED Weert<br />

Postbus 249<br />

6000 AE Weert<br />

+31 495 45 00 95<br />

info@louwersmediagroep.nl<br />

louwersmediagroep.nl<br />

Vestiging België<br />

Domein De Herten<br />

Hertsbergsestraat 4<br />

B-8020 Oostkamp<br />

+32 50 36 81 70<br />

info@louwersmediagroep.be<br />

louwersmediagroep.be<br />

Eindredactie<br />

Roel van Gils<br />

Redactie<br />

Roel van Gils, Johan Debaere, Susan Peek<br />

Bladmanager<br />

Dirk Mulder<br />

d.mulder@louwersmediagroep.nl<br />

14 34<br />

20<br />

52<br />

Secretariaat<br />

Manuela Depenbrock<br />

Sandra Reijnders<br />

Advertenties<br />

www.wetransfer.com<br />

o.v.v. naam en project<br />

traffic@louwersmediagroep.nl<br />

Abonnementsprijs<br />

Nederland: € 63,00 per jaar excl. BTW<br />

Buiten Nederland: € 99,00 per jaar excl. BTW<br />

ABN AMRO<br />

IBAN nr. NL78ABNA0490282067<br />

BIC ABNANL2A<br />

t.n.v. Louwers Mediagroep<br />

o.v.v. <strong>Gevelbouw</strong><br />

Informatie over abonnementen:<br />

+31 495 45 00 95<br />

Adreswijzigingen<br />

Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing<br />

naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland<br />

Opzeggingen<br />

Indien twee maanden voor het verstrijken van de<br />

abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van<br />

op zegging is ontvangen, wordt het abonnement<br />

auto matisch met een jaar verlengd.<br />

Doelgroep<br />

GEVELBOUW is een onafhankelijk vakblad<br />

voor de bouw en is bestemd voor architecten,<br />

ingenieursbureaus, aannemers, opdrachtgevers,<br />

brancheorganisaties, gevelbouwers en toeleveranciers,<br />

(bouw)functionarissen in overheids- en<br />

semi-overheidsinstellingen en verwante organisaties.<br />

De VMRG is inhoudelijk verantwoordelijk<br />

voor haar eigen pagina’s.<br />

Vormgeving/Art Direction<br />

studio@louwersmediagroep.nl<br />

In samenwerking met:<br />

Drukwerk:<br />

Drukkerij Hendrix, Peer<br />

Beeldbepalende zonwering: grote lamellen en gevlochten RVS-gaasgordijnen 8<br />

VMRG<br />

Column Hans Zwaanenburg , directeur VMRG 13<br />

Hive: ‘Open by default’ 14<br />

Meesterstuk mr. Bettina Hertstein 18<br />

Restwaarde berekenen, hoe doe je dat? 19<br />

Vandemoortele Food Experience Center:<br />

Voorbeeldfunctie voor Belgische overheid 20<br />

De circulaire geveleconomie: samen de regie nemen<br />

voordat vrijwillig verplicht wordt 23<br />

Kennistafel Oppervlakte-behandeling en gerecycled aluminium 26<br />

ReFace vereenvoudigt hergebruik in de gevelbouw 29<br />

Visitekaartjes 30<br />

Circular Inspirations 32<br />

Bouwen doe je in de fabriek, goede gevels maak je samen 34<br />

Reusachtig LED-scherm informeert dagelijks<br />

meer dan 100.000 automobilisten 37<br />

Industrie 4.0-oplossing voor de digitalisering en analyse<br />

van machine- en productiegegevens 38<br />

Uitdagende vliesgevelconstructie 42<br />

Trendsetter in aluminium gevelbekleding 46<br />

Glasvezelcomposiet koppelanker maakt<br />

sandwich-staalframe hoog isolerend 48<br />

Oververhitting voorkomen zonder toegift op detaillering<br />

vliesgevel bankkantoor 52<br />

Brandveiligheid gevels: Geen optelsom 53<br />

Niets uit deze uitgave mag worden over genomen of ver menig vuldigd zonder<br />

uitdruk kelijke toestemming van de uitgever en zon der bronvermelding.<br />

Hoewel dit blad op zorg vuldige wijze en naar beste weten is samen gesteld<br />

kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid<br />

of volledig heid van de informatie. Zij aan vaar den dan ook geen enkele<br />

aansprake lijkheid voor schade, van wel ke aard ook, die het gevolg is van<br />

hande lingen en/of beslis singen die gebaseerd zijn op deze informatie.


CONSTRUCTEURS<br />

Jaargang 17 I nummer 5<br />

oktober - november<br />

In samenwerking met:<br />

Inhoud<br />

78<br />

104<br />

86<br />

100<br />

107<br />

Het antwoord op de vraag naar topkwaliteit poedercoatings 54<br />

Circulariteit en recyclage: een uitdaging én<br />

opportuniteit voor de aluminium sector 56<br />

FAC referentieprojecten 60<br />

Schuifpanelen bieden maximale privacy aan B&B-gasten 63<br />

Voorkom schade aan uw deuren door tocht of (harde) wind! 64<br />

Bibliotheek Alphen aan den Rijn: Gevarieerd gevelbeeld 66<br />

Projectondersteuning van expert in raam- en<br />

deurtechniek van enorme meerwaarde in de wereld van de geveltechniek 70<br />

Omgeving als inspiratiebron bij meest innovatieve<br />

streekziekenhuis van Nederland: Isala 72<br />

Energieopwekkend gevelmateriaal 74<br />

Matte afwerking voor houten geveldelen 78<br />

Coverfoto:<br />

Kantoorgebouw<br />

Quartz in Brussel (B)<br />

beeld: BPC<br />

Twentinox<br />

PLATFORM OVER GEVELS, GLAS & DAKEN<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

Zelfklevende tapes zorgen voor een ‘onzichtbare’<br />

montage van wand- en gevelpanelen 79<br />

Huisdeursysteem van uitzonderlijke kwaliteit en met een unieke uitrusting 80<br />

Tweede leven voor vlakglasafval 83<br />

Uitzicht speelt de hoofdrol bij Cruquius 1.3 in Amsterdam 86<br />

3D-gevel met naturelle vezelcement gevelplaat 88<br />

Gevelonderhoud nog altijd ondergeschoven kindje 92<br />

Revolutie in Structural Cladding 94<br />

Robuuste staalconstructies duurzaam geconserveerd 96<br />

Modulaire geveltechnologie uit gerecycled post-consumer aluminium 100<br />

Indrukwekkend felsdak voor Paviljoen Scheveningen 102<br />

‘Gevelreclame zoals het bedoeld is’ 104<br />

Meer anodiseerkleuren en zero defect 107<br />

Jaargang 17 nummer 5 <strong>2020</strong><br />

BEELDBEPALENDE ZONWERING<br />

BOUWEN DOE JE IN DE FABRIEK<br />

REUSACHTIG LED-SCHERM<br />

FEDERATIE<br />

ALUMINIUM<br />

Blijf gratis en eenvoudig<br />

op de hoogte van het<br />

laatste nieuws. Volg<br />

ons op social media en<br />

meld je aan voor onze<br />

nieuwsbrief!<br />

gevelbouw.info


Tekst: Roel van Gils Beeld: BPC<br />

Beeldbepalende zonwering:<br />

grote lamellen en gevlochten<br />

RVS-gaasgordijnen<br />

De Europese wijk van Brussel is een kantoorgebouw rijker. In een wijk van voornamelijk anonieme gebouwen<br />

heeft Quartz iets verrassends fris. De beeldbepalende zonweringsconcepten van Lenco ® bezorgen het<br />

moderne kantoorgebouw twee gezichten. De forse lamellen en RVS-gaasgordijnen werden niet eerder op<br />

deze manier uitgevoerd.<br />

De gevels van Quartz hebben genereuze, verdiepingshoge<br />

glaspartijen. Het verschil in karakter<br />

van de omliggende straten en de oriëntatie<br />

van de gevels bepalen volgens POLO Architects<br />

het gevelontwerp. Het gebouw, gerealiseerd<br />

door aannemer BPC in opdracht van Cofinimmo,<br />

heeft twee gezichten. Ten zuiden, langs<br />

de smalle Jozef II-straat, houdt een zonwering<br />

van grote, horizontale lamellen de hoogstaande<br />

zomerzon buiten. Langs de westkant staat de<br />

zon laag en hebben horizontale lamellen weinig<br />

effect. Voor deze gevel is gekozen voor een extravert<br />

karakter. Gevlochten RVS-gaasgordijnen<br />

kunnen naargelang de stand van de zon elektrisch<br />

geopend of gesloten worden.<br />

Grote lamellen<br />

Lenco ® is in Nederland al heel lang bekend bij<br />

architecten omwille van zijn specialisme in de<br />

ontwikkeling van structurele beeldbepalende<br />

zonwering. “We krijgen veel aanvragen en<br />

steeds vaker ook vanuit België,” zegt direc-<br />

teur Tonnie van Hooijdonk. “Dat is ook de reden<br />

dat de aanvraag voor Quartz op ons pad<br />

is gekomen. De architect had een bepaald<br />

beeld voor ogen, dat allesbehalve standaard<br />

was en ook niet eerder op deze manier was<br />

uitgevoerd. We pakken zo’n project van A tot<br />

Z op en werken een compleet concept uit.<br />

Het uitgangspunt van POLO Architects is vertaald<br />

in een aluminium lamellenzonwering en<br />

in een concept met RVS- gaasgordijnen. Het<br />

idee achter de grote lamellen is dat het open<br />

De basis van de RVS-gaasgordijnen wordt gevormd door een gewoven en gelaste spiraaldraad geproduceerd door Twentinox.<br />

8 GEVELBOUW.INFO


De metafoor stelt het vastgeroeste idee<br />

van een anoniem kantoorgebouw bij naar<br />

een huiselijke plek waar gewerkt én geleefd<br />

wordt. Van Hooijdonk: “Gevlochten gaaszonwering<br />

hebben we reeds eerder toegepast<br />

als screentoepassing, echter niet in<br />

deze opstelling als horizontaal vouwende<br />

zonwering. De basis wordt gevormd door<br />

een gewoven en gelaste spiraaldraad geproduceerd<br />

door Twentinox. Er zijn spectraal<br />

testen uitgevoerd om de mate van zonwerendheid<br />

aan te tonen. Om het golvende<br />

patroon van de gordijnen nog beter tot zijn<br />

recht te laten komen is de rails waaraan de<br />

gordijnen zijn opgehangen aan de boven<br />

en onderzijde onevenwijdig ten opzichte<br />

van de gevel geplaatst. De aandrijving is op<br />

maat aangepast en geprogrammeerd voor<br />

dit project. Elk gordijnelement beschikt over<br />

een eigen motor die is verbonden met een<br />

centraal besturingssysteem. In een testopstelling<br />

is voorafgaande een duurtest uitgevoerd<br />

en zijn de gordijnen 15.000 keer<br />

open en dicht gestuurd.”<br />

In totaal heeft Lenco ® voor Quartz 1.000<br />

strekkende meter aan lamellen geproduceerd<br />

en 138 gaasgordijnen in verschillende<br />

afmetingen. “De gaasgordijnen zijn door<br />

Twentinox uitgevoerd in RVS, maar kunnen<br />

ook uit aluminium of in een ander metaal<br />

gemaakt worden,” voegt Van Hooijdonk<br />

nog toe. “Quartz is een mooi voorbeeld van<br />

een project waarbij we onze meerwaarde<br />

hebben kunnen laten gelden. Behalve het<br />

ontwikkelen van vooruitstrevende zonweringsconcepten<br />

in aluminium zijn we niet<br />

‘vies’ van andere materialen en ook sterk<br />

in houten lamellen.” ❚<br />

Gevlochten RVS-gaasgordijnen kunnen naargelang de stand van de zon elektrisch geopend of gesloten worden.<br />

karakter van de gevel behouden blijft. Want<br />

hoe kleiner de lamellen, hoe meer glasoppervlakte<br />

wordt bedekt. De lamellen zijn driehoekig<br />

van vorm, 700 millimeter diep en volledig<br />

naar klantwens ontworpen en geëxtrudeerd.<br />

Ze worden automatisch aangestuurd en kunnen<br />

desgewenst de gevel volledig sluiten.”<br />

Gevlochten RVS-gaasgordijnen<br />

Met de RVS-gaasgordijnen maakt de architect<br />

een verwijzing naar een ‘open huis’.<br />

‘De architect had een bepaald beeld voor<br />

ogen, dat allesbehalve standaard was en ook<br />

niet eerder op deze manier was uitgevoerd'<br />

De forse lamellen en RVS-gaasgordijnen werden niet<br />

eerder op deze manier uitgevoerd.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

9


+31 (0)499 49 00 21<br />

calculatie@lenco.nl<br />

“BEELDBEPALENDE<br />

LICHTSTURING TOT<br />

IN PERFECTIE BEHEERSEN.”<br />

Next level performance stelt ons<br />

in staat om de juiste balans van<br />

beeldbepalende lichtsturing tot in<br />

perfectie te beheersen. Maatwerk<br />

zonweringsconcepten die volledige<br />

controle over een gezond, comfortabel<br />

en energiezuinig binnenklimaat bieden.<br />

Bent u ook klaar voor de next level?


Quartz kantoren, Brussel<br />

Twentinox<br />

architectural woven fabrics<br />

+31 74 291 69 96<br />

info@twentinox.com<br />

www.twentinox.com<br />

metalen<br />

gordijnen - room dividers - zonweringen<br />

balustrades - rolluiken - façades - plafonds


Always get<br />

the job done<br />

Wie meer werk heeft dan mensen kan bouwen op<br />

Profimax. Wij hebben precies de professionals<br />

die u zoekt. Eén telefoontje volstaat<br />

voor vakmensen in dak & gevel,<br />

bouw & techniek en solar.<br />

Profimax matchgarantie<br />

Klikt het niet dan hebben we meteen<br />

een andere professional beschikbaar.<br />

Vakmensen op alle niveaus<br />

Van monteurs tot projectleiders.<br />

Per direct beschikbaar<br />

Altijd een flinke poule vakmensen.<br />

Gekwalificeerd en gemotiveerd<br />

Persoonlijke screening en opleiding.<br />

Zo bouwen we aan onverwoestbaar<br />

partnership. Wij staan klaar voor uw<br />

volgende klus en we hebben er zin in!<br />

profimax.nl


Recycling, bottleneck<br />

en nieuwe kansen<br />

Staal en aluminium zijn zonder verlies van kwaliteit<br />

voor nagenoeg 100% recyclebaar. Het recyclen van<br />

staal en aluminium levert met een reductie in CO 2<br />

uitstoot en energieverbruik tot 95% een aanzienlijke<br />

milieuwinst op. Deze gegevens zijn voor een belangrijk<br />

deel van invloed op de levenscyclus analyse (LCA).<br />

We moeten ons daarbij wel realiseren dat de LCA een<br />

momentopname is die in de tijd kan veranderen. Zo<br />

loopt bijvoorbeeld de beschikbaarheid van afgedankt<br />

aluminium en staal op dit moment niet in de pas met<br />

de vraag, waardoor “nog” steeds nieuw aluminium en<br />

staal geproduceerd wordt.<br />

Bedrijven die actief zijn in de aluminium en staalindustrie,<br />

krijgen dan ook steeds vaker te maken met de<br />

schaarste van deze grondstoffen. Hoe ga je daar als<br />

ondernemer mee om en waar haal je in de toekomst<br />

je grondstoffen vandaan? Voor de economische winst<br />

hoeft een producent vooralsnog niet over te stappen<br />

naar gerecycled aluminium, want aluminium schroot<br />

heeft een hoge restwaarde omdat het zo recyclevriendelijk<br />

is. De winst moet vooral gezocht worden in de<br />

milieuwinst, minder energieverbruik en een veel lagere<br />

CO 2<br />

uitstoot. Omdat naar de toekomst toe steeds<br />

meer gebruik gemaakt zal gaan worden van gerecycled<br />

aluminium en staal, zal ook de LCA van aluminium<br />

en staal op termijn daarop positief meebewegen, zo is<br />

de verwachting. We leven in een dynamische wereld,<br />

zetten gebouwen neer voor vele decennia, maar maken<br />

voor de LCA gebruik van de “nu actuele” statische<br />

gegevens. In hoeverre in deze LCA vermelde data in de<br />

tijd valide blijken te zijn, zal de tijd leren.<br />

Hans Zwaanenburg,<br />

directeur VMRG.<br />

Vroeger ervoeren bedrijven hun afval als een last en recyclen als een vervelende plicht. Die verhouding<br />

verandert, nu steeds meer bedrijven hun afval als een bron van inkomsten zien. Zo zorgt recycling in de<br />

metaalindustrie niet zozeer voor een nieuwe inkomstenstroom maar voor een besparing in het productieproces<br />

doordat veel minder energie nodig is met bijbehorende positieve gevolgen voor de CO 2<br />

uitstoot.<br />

Eén ding is zeker, er zal steeds meer gebruik gemaakt<br />

gaan worden van gerecyclede metalen, waaronder<br />

aluminium en staal. En daarmee zal het milieuprofiel<br />

van deze materialen, zoals dat tot uiting komt in de<br />

LCA, in positieve zin meebewegen. De bottleneck is<br />

dat er mede door de lange levensduur van aluminium<br />

en staal nog altijd te weinig afgedankt aluminium en<br />

staal beschikbaar is, waardoor er dus ook “nog” steeds<br />

nieuw aluminium en staal wordt geproduceerd. De<br />

circulaire kringloop is daardoor nog niet gesloten. Niet<br />

omdat materiaal de kringloop ongecontroleerd verlaat,<br />

maar doordat er zich te weinig materiaal binnen<br />

de kringloop bevindt.<br />

Doordat de overheid de ambitie heeft dat de Nederlandse<br />

economie in 2<strong>05</strong>0 circulair is, staat ook de gevelbouw<br />

voor een grote verduurzamingsopgave. Reden<br />

voor de VMRG om een actieve bijdrage te leveren binnen<br />

de Circulaire Geveleconomie met de doelstelling<br />

om via een ketenakkoord te komen tot een integraal<br />

inclusief systeem voor de gevel. In een Circulaire Geveleconomie<br />

staat de producentenverantwoordelijkheid<br />

centraal. Om die reden zijn ook de VMRG gevelbouwers<br />

daarbij actief betrokken.<br />

De potentie voor een circulaire economie is groot, maar<br />

vraagt om een specifieke aanpak per branche om de<br />

transitie in gang te zetten. De VMRG is daar samen<br />

met andere branches bij betrokken en werkt aan een<br />

gezamenlijke producentenverantwoordelijkheid, waarbij<br />

de circulaire gevel nieuwe kansen genereert om de<br />

klimaatdoelstellingen op een hoger plan te zetten. ❚<br />

column<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

13


Tekst: Roel van Gils Beeld: Hermeta, fotograaf Ossip van Duivenbode + Het Beeldatelier<br />

"Concept 'verbinden'<br />

in gevelontwerp"<br />

Het nieuwe Unilever Foods Innovation Centre – Hive – op de campus van de Wageningen Universiteit is een van de<br />

meest duurzame gebouwen ter wereld. In tegenstelling tot bij de meeste R&D-centra is de onderzoeksfaciliteit ‘open<br />

by default’ oftewel publiek toegankelijk. Kennis delen en samen pionieren zijn de centrale uitgangspunten, ook in<br />

het ontwerp van Paul de Ruiter Architects. Een gesprek met zowel de architect als gevelbouwer Hermeta over het<br />

BREEAM-NL Outstanding gecertificeerd innovatiecentrum.<br />

"De transparante vormgeving en strategische<br />

ligging van het gebouw op de Wageningen<br />

Campus zorgen voor een optimale<br />

interactie tussen Unilever en de diverse<br />

externe partijen", begint Paul de Ruiter,<br />

trendsetter op het gebied van duurzame<br />

architectuur en koploper in Nederland in<br />

het realiseren van energieneutrale gebouwen<br />

met een duurzaamheidcertificaat.<br />

“Voedingsdeskundigen van Unilever, onderzoekers<br />

en studenten van Wageningen<br />

University & Research (WUR), kennisorganisaties,<br />

startups en andere bedrijven<br />

uit de voedingssector komen hier namelijk<br />

samen om te werken aan gezonde<br />

en duurzame voedingsinnovaties. Deze<br />

kruisbestuiving wordt tevens gefaciliteerd<br />

doordat een groot deel<br />

van het gebouw publiek toegankelijk<br />

is. We hebben<br />

wat dat betreft echt de<br />

grens opgezocht,”<br />

erkent<br />

De Ruiter. ›<br />

14 GEVELBOUW.INFO


GEVELBOUW.INFO<br />

15


16 GEVELBOUW.INFO<br />

Openheid en transparantie<br />

Bij binnenkomst in het 6 meter hoge<br />

atrium staat openheid, transparantie<br />

en food-beleving centraal. De Ruiter:<br />

“De traditionele receptie heeft plaatsgemaakt<br />

voor een royale bar. Iedere bezoeker,<br />

student of geïnteresseerde is welkom<br />

voor een kop thee of een gezonde<br />

lunch met direct zicht op de Pilot Plant,<br />

de mini-fabriek van Unilever. Hier vindt<br />

de proefproductie van nieuwe producten<br />

in beperkte volumes plaats. De Pilot<br />

Plant is verbonden met de Food & Customer<br />

Experience, waar in diverse testkeukens<br />

dagelijks geëxperimenteerd<br />

wordt met innovatieve ingrediënten<br />

voor de ontwikkeling van nieuwe producten<br />

onder het mom van ‘from farm<br />

to fork’. Daarnaast omvat het innovatiecentrum<br />

een reeks aan kantoren en<br />

laboratoria. Al met al gaat het om een<br />

enorm volume dat we in co-creatie met<br />

zowel de aannemer Dura Vermeer Bouw<br />

Hengelo als medewerkers van Unilever<br />

hebben ontwikkeld om tot een zo efficiënt<br />

mogelijk gebouw met zoveel mogelijk<br />

kwaliteit te komen.”


De gevel verbindt<br />

Het uitgangspunt van het innovatiecentrum<br />

is om mensen bij elkaar te<br />

brengen en samen te werken aan innovaties.<br />

“Het concept van ‘verbinden’<br />

staat ook centraal in het gevelontwerp,”<br />

vervolgt De Ruiter. “We hebben<br />

bij de entree over de hele breedte van<br />

het gebouw een uitnodigende 16 meter<br />

diepe houten luifel gecreëerd. De<br />

rand van die luifel is het startpunt geweest<br />

van horizontale banden die de<br />

verschillende bouwdelen aan elkaar<br />

verbinden. Deze horizontale banden<br />

zijn voorzien van zwart geprofileerde<br />

gevelplaat waartussen een Schüco<br />

vliesgevel is geklemd. In de basis is<br />

het dus een heel zakelijk en eenvoudig<br />

gebouw, de enorme luifel met<br />

sierlijke houten spanten daargelaten.<br />

De echte complexiteit zit hem aan de<br />

binnenzijde met de vele laboratoria<br />

en testkeukens, die gebaat zijn bij een<br />

dichte borstwering ten behoeve van<br />

de proefopstellingen. Mede dankzij de<br />

gekozen gevelstructuur zijn de kantoren<br />

en laboratoria makkelijk uitwisselbaar.<br />

De entree naar het universiteitsterrein<br />

daarentegen, het Central<br />

Park van de WUR, is bewust heel<br />

transparant gehouden. Alle gebruikte<br />

materialen zijn overigens gekozen op<br />

hun circulariteit, gerecyclede content<br />

en herkomst.”<br />

Akoestisch onderbroken vliesgevel<br />

Het nieuwe innovatiecentrum is door<br />

Hermeta voorzien van een Schüco<br />

vliesgevel type FWS 50. Als bekende<br />

relatie van Dura Vermeer Bouw Hengelo<br />

heeft Hermeta in het voortraject<br />

de nodige input verschaft voor de<br />

fijnafstemming voor wat betreft enkele<br />

detailaansluitingen van de gevel.<br />

“We zijn van origine sterk in het engineeren,<br />

produceren en monteren van<br />

(speciale) vliesgevelconstructies,” zegt<br />

Henry Vos van Hermeta. “De uitdaging<br />

hier zat hem vooral in de grote overspanning<br />

en het ‘onzichtbaar’ akoestisch<br />

onderbreken van de vliesgevel<br />

per verdieping met behulp van geluidwerende<br />

panelen. Voor dat laatste<br />

hebben we een specifiek detail ontwikkeld,<br />

zodat de geluidwerende panelen<br />

vóór de vloeren, maar achter de vliesgevel<br />

geplaatst konden worden. Ook<br />

de geprofileerde zwarte gevelbeplating<br />

is vanzelfsprekend volledig in de vliesgevelconstructie<br />

opgenomen.”<br />

Integrale ontwerpbenadering<br />

Het forse gebouwvolume heeft ook<br />

zijn weerslag op de gevelconstructie.<br />

“Qua maatvoering was het uiterst<br />

belangrijk om een goede verdeling te<br />

vinden, zodat toleranties opgevangen<br />

konden worden,” zegt Vos. “Het gaat<br />

hier immers om gevels van 65 tot 80<br />

meter lengte die ook nog in hoogte variëren.<br />

Dat telt natuurlijk aardig door.<br />

In totaal hebben we bijna 4.000 m 2 aan<br />

vliesgevels geleverd en gemonteerd,<br />

inclusief isolatie, ramen, deuren en<br />

rubbers. Daaronder ook de vliesgevels<br />

die de verbinding maken tussen<br />

beide gebouwvolumes en de binnengevel<br />

van de mini-fabriek. Het gaat<br />

hier om grote aluminium profielen die<br />

behoorlijk wat krachten moeten opvangen.<br />

Ook dat hebben we allemaal<br />

in eigen huis geëngineerd en geproduceerd.”<br />

Hermeta <strong>Gevelbouw</strong> is een ISO<br />

14001-gecertificeerd VMRG Keurmerk<br />

bedrijf en specialist in vliesgevels en<br />

gevelpanelen. “Al meer dan vijftig jaar<br />

staan we in voor maatwerk geveloplossingen<br />

in aluminium. Onze kennis<br />

en expertise hebben we hier ten volle<br />

kunnen laten gelden.”<br />

Het Unilever Foods Innovation Centre<br />

is in december vorig jaar officieel<br />

geopend door niemand minder dan<br />

Koning Willem-Alexander. De intensieve<br />

samenwerking en de integrale<br />

ontwerpbenadering hebben uiteindelijk<br />

geresulteerd in een multifunctioneel<br />

energieneutraal gebouw met de<br />

hoogste duurzaamheidscertificering<br />

ter wereld. De Dutch Green Building<br />

Council, verantwoordelijk voor het<br />

BREEAM-proces in Nederland, certificeerde<br />

de ontwerpfase van het Unilever<br />

Foods Innovation Centre met een<br />

uitmuntende BREEAM-NL Outstanding<br />

score van 91% volgens de laatste<br />

normering (2014 v2B). ❚<br />

Bouwinfo<br />

UNILEVER GLOBAL FOODS<br />

INNOVATION CENTRE,<br />

WAGENINGEN<br />

OPDRACHTGEVER:<br />

Unilever<br />

ARCHITECT:<br />

Paul de Ruiter Architects<br />

AANNEMER:<br />

Dura Vermeer Bouw Hengelo<br />

GEVELBOUWER:<br />

Hermeta <strong>Gevelbouw</strong><br />

SYSTEEMLEVERANCIER:<br />

Schüco Nederland<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

17


Bezonning<br />

en bezinning<br />

MEESTERSTUK<br />

MR. BETTINA<br />

HERTSTEIN<br />

Dagelijks wordt in de media gewag gemaakt van omwonenden die bezwaar maken<br />

tegen overheidsbesluiten. In het kader van schaarse grond willen gemeenten<br />

hun stedelijke gebied verdichten door nieuwbouwontwikkeling ‘op de postzegel’.<br />

Bovendien worden veel oudere panden gerenoveerd en getransformeerd, veelal<br />

gepaard gaande met een bestemmingswijziging. Vaak zijn de besluiten tegen het<br />

zere been van de omwonenden en zetten ze menig burger in een ‘bezwaar- en/of<br />

beroep-draf’ vanwege hun, te verwachten, aangetast woongenot.<br />

Zo komen omwonenden die met hun<br />

bezwaar bot vingen bij het college (van<br />

Burgemeester en Wethouders) in beroep<br />

bij de rechtbank in de hoop de rechter te<br />

kunnen overtuigen van hun gelijk.<br />

Wat was er aan de hand? Eisers<br />

(omwonenden) hebben bezwaar tegen<br />

de verleende omgevingsvergunning<br />

voor het transformeren van het<br />

voormalige Paleis van Justitie tot een<br />

vijfsterren luxe hotel. Vanwege de vergunde<br />

verhoging van de oorspronkelijke<br />

rechtsgebouwen verwachten eisers<br />

in de ochtend geen direct zonlicht<br />

meer in hun woningen te krijgen. Ook<br />

het reflectielicht wordt nadelig beïnvloed.<br />

Naast inkijk door hotelgasten<br />

in hun woningen voeren eisers aan dat<br />

ook sprake zal zijn van een verminderd<br />

uitzicht.<br />

Het college verweert zich door te stellen<br />

dat de verhogingen geen onaanvaardbare<br />

gevolgen hebben voor het woon- en<br />

leefklimaat van de eisers. Uit onderzoek<br />

naar de gevolgen voor het zonlicht en de<br />

schaduwwerking is gebleken dat slechts<br />

sprake is van een relatief kleine invloed<br />

op een deel van de gevels van de woningen<br />

tegenover het gebouwcomplex en<br />

dan met name in de vroege ochtenduren.<br />

De gemeten slagschaduw duurt in<br />

de ochtenduren in de maand augustus<br />

een half uur langer.<br />

De toekomstige uitbater van het hotel<br />

heeft ook een onderzoek ingesteld.<br />

Daaruit blijkt dat de op één dag op verschillende<br />

tijdstippen gemeten bezonning<br />

bij de woning van eiser1 alleen tot<br />

10.00 uur in de ochtend een minimaal<br />

verschil toont. De rest van de dag ligt<br />

de woning volledig in de zon zowel in<br />

de huidige als de toekomstige situatie.<br />

Bovendien blijkt uit Google Maps dat<br />

het bouwproject geen invloed heeft op<br />

het reflectielicht.<br />

De rechtbank oordeelt dat het college<br />

de vergunning in redelijkheid heeft<br />

kunnen verlenen en dat zijn voorbereiding<br />

en motivering voldoen aan<br />

de eisen. Vanwege monumentale en<br />

stedenbouwkundige redenen moeten<br />

onder andere de installaties inpandig<br />

gerealiseerd worden. Daardoor<br />

moet de kap van de langsvleugel vervangen<br />

worden door een mansardekap<br />

waardoor de nokhoogte wijzigt<br />

van 11,8 naar 13,3 meter. De bovenkant<br />

van het schuine dakvlak ligt op<br />

12,2 meter. Zoals uit de onderzoeken<br />

blijkt, zijn de gevolgen voor het zonlicht<br />

beperkt. Eisers hebben dit ter zitting<br />

erkend maar willen geen enkele<br />

lichtvermindering. Naar zij menen is<br />

de verhoging niet nodig. De rechtbank<br />

oordeelt anders. Omwonenden hebben<br />

geen onaantastbaar recht op een<br />

ongewijzigde hoeveelheid lichtinval<br />

Mr. Bettina Hertstein<br />

www.bouwrechtbedrijf.nl<br />

of bezonning. Wat betreft de gestelde<br />

extra inkijk in de woningen stelt de<br />

rechtbank vast dat deze afwezig dan<br />

wel minimaal zal zijn. Immers op de<br />

tekeningen bij de vergunning is te zien<br />

dat de dakkapellen niet over de gehele<br />

lengte maar slechts aan de beide uiteinden<br />

van de dwarsvleugels worden<br />

geplaatst. Ook in de huidige situatie<br />

is geen sprake van een vrij uitzicht en<br />

het uitzicht door de verhoging wordt<br />

slechts beperkt aangetast. De rechtbank<br />

concludeert dat het beroep van<br />

de eisers ongegrond is. De verleende<br />

omgevingsvergunning blijft in stand.<br />

Is het voor eisers nu een uitzichtloze situatie?<br />

Niet helemaal. Gerekend vanaf de<br />

datum van de uitspraak van de rechtbank,<br />

25 augustus <strong>2020</strong>, is een periode van zes<br />

weken gestart om in hoger beroep te gaan<br />

bij de Afdeling (bestuursrechtspraak van<br />

de Raad van State). Enige bezinning door<br />

de eisers over hun kansen voor een positief<br />

oordeel in hoger beroep, is geboden.<br />

Onbezonnen te werk gaan, is nooit goed.<br />

Geen tophotel voor uw deur maar wel behoefte<br />

aan een vijfsterrenadvies? Uw licht<br />

opdoen bij de leden van de VMRG voor uw<br />

metalen ramen- en gevelelementen, kan<br />

een gang naar de rechter voorkomen. ❚<br />

18 GEVELBOUW.INFO


Restwaarde berekenen,<br />

hoe doe je dat?<br />

Bij de online VMRG Kennistafel die de VMRG op 22 september jl. organiseerde<br />

voor haar aangesloten bedrijven schoof Sanne van Leeuwen, onderzoeker bij<br />

TNO, aan. Tot op heden ontbrak het aan een gedegen en uniforme aanpak<br />

voor het berekenen van de financiële restwaarde in de bouw. TNO heeft daarom<br />

samen met C2C ExpoLAB een restwaarde calculator ontwikkeld.<br />

Bij de ontwikkeling van deze restwaarde<br />

methode zijn ook diverse VMRG bedrijven<br />

betrokken. De restwaarde calculator<br />

bepaalt de restwaarde van een<br />

geheel product in plaats van alleen het<br />

materiaal. Van Leeuwen: “Een product is<br />

opgebouwd uit componenten die weer<br />

bestaan uit materialen. We beschouwen<br />

de waarde van materialen nu als een<br />

soort minimale waarde die te benutten<br />

is voor een volgende fase, maar daar bovenop<br />

zit veel toegevoegde vanwege bijvoorbeeld<br />

engineering en montage. Het<br />

doel van de restwaarde methodiek is<br />

om inzichtelijk te maken wat de waarde<br />

opbouw van een geheel product aan het<br />

einde van de economische levensduur<br />

is. In de restwaarde calculator vult men<br />

de data in die gaan over de materialen<br />

die in het product zit, de productiekosten,<br />

kosten in de onderhoudsfase,<br />

en wat je aan het eind verwacht in de<br />

afdankfase. Hierna zijn de resultaten<br />

meteen te zien, namelijk de restwaarde<br />

(met opbouw) en vergelijking van de<br />

businessmodellen ‘lineair’ en ‘circulair’.<br />

Een indicatieve analyse van de milieu<br />

impact is op dit moment nog niet in de<br />

tool opgenomen. Bij de doorontwikkeling<br />

is dit wel de bedoeling, zodat men<br />

kan zien wat bepaalde keuzes op dat gebied<br />

betekenen waarmee je duurzaamheid<br />

en financieel inzicht combineert.”<br />

Uit de cases voor verschillende gevels<br />

is een aantal inzichten opgedaan. Een<br />

daarvan is dat vervanging van onderdelen<br />

een grote rol speelt. Zo brengt het<br />

vervangen van glas vanwege de vraag<br />

naar een hogere isolatiewaarde een grote<br />

kostenpost mee. Inzicht hierin kan<br />

helpen om dit in het ontwerp te optimaliseren.<br />

Daarnaast is het van belang<br />

om te weten hoe er onderhoud gepleegd<br />

moet worden tijdens de gebruiksfase<br />

om de restwaarde zo hoog mogelijk te<br />

krijgen. “Deze inzichten kunnen bedrijven<br />

in de gevelbranche helpen in het<br />

optimaliseren van ontwerpen en technische<br />

detaillering,” vervolgt Van Leeuwen.<br />

“Aan welke ‘kosten knoppen’ kun<br />

je draaien om te sturen op waarde. De<br />

formule voor het rekenmodel is er, maar<br />

er is nog veel behoefte aan data. Het zou<br />

ook mooi zijn als we deze tool kunnen<br />

koppelen aan al bestaande bouwkosten<br />

databases zodat je meer informatie kan<br />

ophalen. Met deze en andere ontwikkelingen<br />

hopen we dat deze methode uiteindelijk<br />

breed gedragen wordt om de<br />

restwaarde te bepalen, niet alleen van<br />

producten, maar op termijn ook voor<br />

hele gebouwen.” ❚<br />

Meer informatie over de restwaarde calculator:<br />

mark.vanommen@tno.nl<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

19


Tekst: Roel van Gils Beeld: Vorsselmans, fotograaf Liesbet Goetschalckx<br />

Vandemoortele Food<br />

Experience Center:<br />

Voorbeeldfunctie voor<br />

Belgische overheid<br />

Met het nieuwe Food Experience Center begint de Belgische voedselproducent<br />

Vandemoortele (VDM) Group aan een nieuw hoofdstuk in zijn geschiedenis.<br />

Het credo van Vandemoortele - shaping a tasty future - is door de architect<br />

volledig in het ontwerp doorgevoerd, want het glazen gebouw met zijn beeldbepalende<br />

zonweringslamellen is absoluut smaakvol te noemen. Het Food Experience<br />

Center heeft zelfs een voorbeeldfunctie voor de Belgische overheid.<br />

Vandemoortele Group heeft het Amsterdamse<br />

architectenbureau RAU<br />

ingeschakeld voor het ontwerp van<br />

het nieuwe hoofdkantoor. De twee belangrijkste<br />

kernwaarden van de voedselproducent<br />

- duurzaamheid en innovatie<br />

- zijn integraal in het gebouw<br />

verwerkt. Een ambitie die RAU op het<br />

lijf is geschreven. Het nieuwe hoofdkantoor<br />

is volgens de architect een<br />

nieuw voorbeeld voor circulair bouwen.<br />

Sterker nog, de Belgische overheid<br />

gebruikt het gebouw zelfs als<br />

voorbeeld om circulariteit te toetsen<br />

en te definiëren. De toon voor een circulaire<br />

toekomst is daarmee gezet.<br />

Demontabele structuur<br />

De stalen constructie van het in Gent<br />

gevestigde hoofdkantoor is volledig remontabel,<br />

modulair en adaptief. Dat<br />

wil zeggen, alle onderdelen van het<br />

gebouw zijn demontabel en los te koppelen.<br />

Voor de constructie zijn dan ook<br />

uitsluitend boutverbindingen toegepast.<br />

Dat biedt meer flexibiliteit naar<br />

de toekomst, maar ook bij het inrichten<br />

van de ruimtes. De demontabele<br />

structuur is door Vorsselmans volledig<br />

ingepakt met een vliesgevel, die ook<br />

weer demontabel en modulair van opzet<br />

is. “We zijn door aannemer Groep<br />

van Roey gevraagd om mee te denken<br />

over het ontwerp van de aluminium<br />

gevels en zonweringslamellen,” zegt<br />

Dirk-Jan Immerzeel van Vorsselmans.<br />

“De uitdaging zat hem vooral in het<br />

‘onzichtbaar’ integreren van meerdere<br />

technische eisen in het ontwerp, zoals<br />

een brandwerende- of akoestische eis<br />

op verschillende posities in de gevel.”<br />

Transparant atrium<br />

Een centraal atrium, dat door kantoorvleugels<br />

is omsloten, vormt het<br />

hart van het gebouw. Het dient als<br />

ontmoetingsplaats voor werknemers,<br />

productontwikkelaars, culinaire chefs,<br />

klanten en leveranciers. Binnen het<br />

atrium staan food experience en ontmoeting<br />

centraal. Dit geldt voor zowel<br />

de afdelingen onderling als de klanten<br />

en leveranciers. Het doel is om hier ge-<br />

20 GEVELBOUW.INFO


zamenlijk de producten en idealen te<br />

beleven en verder te ontwikkelen. Immerzeel:<br />

“Het atrium komt duidelijk<br />

herkenbaar terug in het gevelontwerp.<br />

Hier heeft de architect namelijk bewust<br />

de zonweringslamellen achterwege<br />

gelaten. Het atrium is zo transparant<br />

mogelijk gehouden. Dat wordt<br />

nog eens versterkt door de daklichten<br />

in het dak die wij ook geëngineerd en<br />

gemonteerd hebben.”<br />

Brandwerende en akoestische eisen<br />

Op twee brandwerende deuren op de<br />

begane grond na heeft de firma Vorsselmans<br />

het volledige Food Experience<br />

Center opgetrokken uit systemen van<br />

Schüco. “De vliesgevel is opgebouwd<br />

uit het FWS 50-systeem met een stijldiepte<br />

van 150 millimeter,” legt Immerzeel<br />

uit. “De vliesgevel ziet er rondom<br />

hetzelfde uit, maar heeft wel degelijk<br />

verschillende eisen. Daar waar de gevel<br />

grenst aan de trappenhuizen bijvoorbeeld,<br />

is de gevel brandwerend<br />

uitgevoerd. Daarnaast hadden we te<br />

maken met een akoestische eis ter<br />

plaatse van enkele vergaderzalen. Het<br />

gebouw ligt namelijk aan een drukke<br />

snelweg. Om aan de zuidkant zo min<br />

mogelijk geluid van buiten naar binnen<br />

te laten doorsijpelen, hebben we<br />

akoestisch glas toegepast. Vanwege<br />

het hogere gewicht zijn de stijlen versterkt<br />

en aan de binnenzijde ingepakt<br />

met akoestisch materiaal. Het mooie<br />

is dat al die aanvullende eisen aan de<br />

buitenzijde niet zichtbaar zijn.” ›<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

21


Zonweringslamellen<br />

Het patroon van de zonweringslamellen<br />

met wisselende lengtes is door de architect<br />

bedacht. De rechthoekige zonweringslamellen<br />

van 400 millimeter breed<br />

zijn van het type Schüco ALB. “Het is een<br />

standaard product van Schüco dat echter<br />

in dit project wel op een relatief grote<br />

afstand (160 millimeter) van het glas is<br />

geplaatst,” zegt Immerzeel. “De statische<br />

zonwering ligt op die manier optisch<br />

voor de gevel en wordt door middel van<br />

‘zwaarden’ aan de vliesgevelstijl verankerd.<br />

Ter plaatse van de oost- en westgevel,<br />

daar waar de gevel brandwerend<br />

is uitgevoerd, hebben we een alternatief<br />

bedacht om de zonweringslamellen toch<br />

te kunnen verankeren. Er bestaat geen<br />

testcertificaat voor het verankeren van<br />

de zwaarden aan een brandwerende stijl<br />

en de tijd was te krap om dat te organiseren.<br />

We hebben een oplossing bedacht<br />

door de overspanning van de lamellen<br />

iets te vergroten en de aangrenzende<br />

stijlen te verzwaren. Ook dat is optisch<br />

niet zichtbaar.”<br />

De firma Vorsselmans is volgens Immerzeel<br />

een klein jaar bezig geweest<br />

vanaf het ontwerp tot aan de oplevering<br />

van de gevel aan de aannemer. “Het<br />

ontwerp is tot in het kleinste detail uitgewerkt.<br />

Na een half jaar engineeren,<br />

hebben we de gevel in twee maanden<br />

'De twee belangrijkste kernwaarden van de<br />

voedselproducent - duurzaamheid en innovatie<br />

- zijn integraal in het gebouw verwerkt'<br />

geproduceerd en heeft de montage nog<br />

eens vier maanden in beslag genomen.<br />

Al met al een mooie referentie voor<br />

ons.” En niet alleen voor de firma Vorsselmans,<br />

zelfs voor de Belgische overheid.<br />

Het gebouw zal zijn flexibele en<br />

adaptieve karakter waarschijnlijk al<br />

snel kunnen bewijzen: Vandemoortele<br />

plant een uitbreiding van de nieuwbouw<br />

op korte termijn. ❚<br />

Bouwinfo<br />

VANDEMOORTELE, GENT<br />

OPDRACHTGEVER:<br />

Groep van Roey<br />

ARCHITECT:<br />

RAU<br />

GEVELBOUWER:<br />

Vorsselmans<br />

SYSTEEMLEVERANCIER:<br />

Schüco<br />

22 GEVELBOUW.INFO


De circulaire<br />

geveleconomie: samen<br />

de regie nemen voordat<br />

vrijwillig verplicht wordt<br />

Het verkennend onderzoek naar de circulaire potentie van de gevelbouw is<br />

onlangs afgerond. Maar wat betekent dit nu voor de gevelbranche?<br />

Eén ding is duidelijk. Als we op de huidige<br />

voet blijven doorgaan, dan is de<br />

gevelbouw in 2030 niet ver genoeg om<br />

halverwege 100% circulair en 100% CO 2<br />

neutraal te zijn. Op onderdelen van de<br />

gevel misschien wel, maar niet als gehele<br />

gevelelementen.<br />

Nog geen 100%<br />

Erger nog, als alle nu denkbare circulaire<br />

maatregelen worden genomen, dan moet<br />

er in 2<strong>05</strong>0 nog steeds gecompenseerd<br />

worden om in de buurt van de 100% te<br />

komen. Dit blijkt, als de resultaten van de<br />

berekeningen binnen het onderzoek langs<br />

de lat van de circulaire- en klimaatdoelen<br />

van het Rijk en Europa worden gelegd. En<br />

dan hebben we het over alle relevante<br />

maatregelen onder andere van recycling,<br />

productontwerp en logistiek tot en met<br />

financiering, waardebehoud, subsidies en<br />

fiscale maatregelen. Let wel, dit is met de<br />

huidige kennis van zaken.<br />

Behoefte aan circulair materiaal<br />

Daarnaast verdwijnen er van de materialen<br />

die broodnodig zijn nog steeds<br />

te veel uit de kringloop, waardoor het<br />

ook lastig wordt om te komen tot gevels<br />

met een steeds hoger percentage materiaal<br />

van circulaire komaf. Het materiaal<br />

verdwijnt naar andere continenten,<br />

naar laagwaardige toepassingen, andere<br />

kringlopen of nog deels richting verbranding<br />

of stort. ›<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

23


In The Green House in Utrecht draait alles om ‘circulair’, de glazen gevel is afkomstig uit de voormalige naastgelegen Knoopkazerne. Het pand is volledig remontabel gebouwd.<br />

De prognoses wijzen op een tot 2030<br />

toenemende behoefte aan gebouwen,<br />

dus ‘gevelvoorraad’. Dat is voor gevelbedrijven<br />

in principe positief nieuws. Maar<br />

dan is dus wel alles wat uit de gevel komt<br />

nodig... en meer... om via hergebruik of<br />

recycling de gevel weer in te gaan.<br />

Vrijwillig voor hoe lang<br />

Verder zijn het Rijk en Europa steeds meer<br />

genegen met financiële maatregelen te<br />

gaan sturen, zoals bijvoorbeeld het beprijzen<br />

van CO 2<br />

uitstoot. Dan zal het ‘onveranderd<br />

doorgaan als altijd’ straks impact<br />

hebben op winstgevendheid. Nu is nog veel<br />

vrijwillig. De vraag is niet of dat zo blijft,<br />

maar hoe lang. Het aanwijzen van milieuprestatieberekeningen<br />

in het Bouwbesluit<br />

is daar een goed voorbeeld van. Wellicht<br />

wordt het nog niet altijd nageleefd en zijn<br />

de grenswaarden ruim gesteld, maar deze<br />

berekeningen zijn wel verplicht. Het punt<br />

is dat richting 2030 stapsgewijs deze grenswaarden<br />

worden gehalveerd. Wie dan zijn<br />

milieuprestaties niet op orde heeft, komt<br />

langzamerhand in de knel. En dat is voor<br />

de gevelbouw niet nodig, als nu de juiste<br />

stappen worden gezet.<br />

Verkenning<br />

Om de circulaire potentie te bepalen en<br />

conclusies te trekken, is niet over een<br />

nacht ijs gegaan. Het ministerie van<br />

Infrastructuur en Waterstaat en het<br />

ministerie van Binnenlandse Zaken en<br />

Koninkrijksrelaties hebben een verkennend<br />

onderzoek in de markt gezet om<br />

de transitie naar een circulaire geveleconomie<br />

nader te onderzoeken. Dit<br />

onderzoek is afgelopen zomer afgerond.<br />

Bij de uitvoering van het onderzoek waren<br />

de volgende brancheverenigingen<br />

nauw betrokken: Vereniging Metalen<br />

Ramen en Gevelbranche (VMRG), Vereniging<br />

Kunststof Gevelelementenindustrie<br />

(VKG), Nederlandse Branchevereniging<br />

voor de Timmerindustrie<br />

24 GEVELBOUW.INFO


(NBvT), Vlakglasrecycling Nederland<br />

(VRN) en Algemene Branchevereniging<br />

Hang- en Sluitwerk (VHS). Het<br />

onderzoek-consortium onder leiding<br />

van Alba Concepts heeft tevens circa<br />

50 lidbedrijven en stakeholders geïnterviewd.<br />

Binnen het onderzoek is<br />

aandacht besteed aan alle aspecten die<br />

een rol kunnen spelen om de circulariteit<br />

te verhogen. Denk aan ‘losmaakbaarheid’:<br />

hoe goed zijn onderdelen te<br />

demonteren zonder schade? Of bijvoorbeeld,<br />

wat is het effect als de materiaalstromen<br />

veranderen en meer wordt<br />

teruggewonnen uit de gevelvoorraad<br />

voor nieuwe gevels of hergebruik?<br />

Scenario’s<br />

In het onderzoek is ook rekening gehouden<br />

met de invloed van verschillende<br />

scenario’s.<br />

In het eerste scenario zijn de effecten<br />

meegenomen als er actie wordt ondernomen<br />

op het vlak van ‘product(ontwerp)<br />

en organisatie’ voor verschillende circulaire<br />

businessmodellen. Dit is iets wat<br />

bedrijven grotendeels zelf in handen<br />

hebben, maar waar aanvullende samenwerking<br />

leidt tot synergievoordeel<br />

en kostenverlagend kan werken, onder<br />

andere op het vlak van logistiek.<br />

Bij het tweede scenario is onderzocht<br />

welke barrières en kansen er zijn als<br />

vanuit een financieel perspectief verbetering<br />

van circulariteit wordt benaderd.<br />

Kunnen beschikbaarheid van formats<br />

voor andere financiering-, contract- en<br />

taxatie modellen helpen om verder te<br />

komen? Ook digitale tools en platformen,<br />

zoals Cirlinq, waarmee u over<br />

een dashboard van uw gevelvoorraad<br />

beschikt, kunnen helpen de resterende<br />

waarde van een gevel aanzienlijk hoger<br />

uit te laten komen.<br />

Als derde scenario kwamen de ‘institutionele<br />

kaders’ aan de orde, oftewel<br />

hoe wet- en regelgeving positief kan<br />

bijdragen. Daar is het effect onderzocht<br />

van producentenverantwoordelijkheid<br />

en algemeen verbindend verklaring,<br />

subsidies zoals MIA/Vamil en fiscale<br />

maatregelen. Ook is geconstateerd, dat<br />

juridische aspecten zoals auteursrecht,<br />

splitsing van aanbestedingen of eigendomsrecht<br />

circulaire businessmodellen<br />

kunnen belemmeren.<br />

Voor een kort overzicht van onderzochte<br />

zaken zie de tabel.<br />

Enorme potentie<br />

De gevelbranche heeft dus enorme potentie<br />

als het gaat om verbetering van<br />

circulariteit en CO 2<br />

reductie. Natuurlijk<br />

is de gevelbranche al jaren bezig met<br />

circulariteit en CO 2<br />

reductie. Er zijn al<br />

langer systemen voor recycling voor<br />

delen van de gevel beschikbaar. Ook<br />

stellen bestaande keurmerken deels al<br />

de nodige eisen op dit vlak. En wat te<br />

denken van handelsbedrijven die zelf<br />

retourname van gevelproducten en<br />

materialen hebben georganiseerd? Of<br />

producenten die nieuwe businessmodellen<br />

hebben omarmd, van terugnameverplichting<br />

en servicecontracten tot<br />

en met de leasegevel. Op deze ervaring,<br />

kennis, tools en meer bouwt de circulaire<br />

geveleconomie voort.<br />

Het afronden van de verkenning betekent<br />

de start om samen met alle partijen<br />

stappen te gaan maken. Een belangrijke<br />

volgende stap is om tot een<br />

ketenakkoord circulaire geveleconomie<br />

te komen. Hierin worden bindende afspraken<br />

gemaakt. In een ‘circulaire geveleconomie’<br />

maakt dat wat eens raam,<br />

deur, kozijn of vliesgevel was in een<br />

volgende cyclus weer deel uit van de gevel.<br />

Om dit voor elkaar te krijgen, is een<br />

nationaal systeem voor recycling van<br />

metalen, kunststof en houten gevels,<br />

inclusief vlakglas en hang- en sluitwerk<br />

nodig. Daarom gaat een belangrijk<br />

onderdeel van de afspraken over het<br />

komen tot een collectieve (overkoepelende)<br />

producentenverantwoordelijkheid,<br />

ofwel een collectief retoursysteem,<br />

voor de gevel. Op deze wijze kan beter<br />

grip op grondstoffen worden gehouden,<br />

zodat deze vanuit de gevel behouden<br />

blijven voor de gevel. Voor de opzet van<br />

een systeem, inclusief kwaliteit en certificering,<br />

wordt aan bedrijven gevraagd<br />

mee te denken over de inrichting. Een<br />

Algemeen Verbindend Verklaring (AVV)<br />

zorgt er vervolgens voor, dat er geen<br />

sprake kan zijn van oneerlijke concurrentie.<br />

Daarvoor hebben de branches de<br />

overheid nodig.<br />

Platform met branches en overheid<br />

Vervolgens biedt een platform Circulaire<br />

Geveleconomie met branches en<br />

overheid de mogelijkheid om met elkaar<br />

in gesprek te blijven en stap voor stap<br />

met innovatieprojecten en maatregelen<br />

het volle potentieel voor de gevelbouw<br />

te benutten.<br />

Kortom, nu stappen nemen, maakt in<br />

2030 een wereld van verschil voor de<br />

positie van de gevelbouw. ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

25


Beeld: ION, VMRG<br />

Kennistafel Oppervlaktebehandeling<br />

en<br />

gerecycled aluminium<br />

Op 22 september jl. organiseerde de VMRG de Kennistafel. Vanwege corona is de keuze gemaakt om een online<br />

event te organiseren waar externe sprekers aan tafel in een studio uitgenodigd werden om hun kennis te delen. De<br />

aangesloten VMRG bedrijven konden dit via een livestream bijwonen en ook vragen stellen. Via de speciale inlog<br />

voor aangesloten bedrijven is het event ook terug te kijken op het VMRG communicatieplatform.<br />

VMRG Kennistafel met Hans Zwaanenburg (links), Alexander Lutz (midden) en Egbert Stremmelaar (rechts).<br />

26 GEVELBOUW.INFO


Op de agenda stonden de ontwikkelingen<br />

in oppervlaktebehandeling en de invloed<br />

van recycling op de kwaliteit van<br />

aluminium, ook wat betreft oppervlaktebehandeling.<br />

Onze gasten waren Egbert<br />

Stremmelaar, directeur van ION, de<br />

branchevereniging voor de oppervlaktetechnologie<br />

branche en Dr. Alexander<br />

Lutz van de Onderzoeksgroep “Electrochemical<br />

and Surface Engineering” aan<br />

de Vrije Universiteit van Brussel.<br />

Ontwikkelingen<br />

Oppervlaktebehandeling is noodzakelijk<br />

voor bescherming van aluminium<br />

en staal, maar het is zeker ook esthetisch<br />

van belang. Milieuwetgeving en<br />

veiligheidseisen veranderen continu en<br />

razendsnel. Ook werken we steeds meer<br />

met gerecyclede materialen. Deze ontwikkelingen,<br />

maar ook de steeds hogere<br />

verwachtingen van de eindgebruiker zorgen<br />

ervoor dat de oppervlakteontwikkeling<br />

ook continu in beweging is. Stremmelaar:<br />

“Een coating wordt om drie redenen<br />

aangebracht. Het is een corrosiewering,<br />

het heeft een esthetisch aspect en er<br />

kunnen functionaliteiten worden toegevoegd<br />

aan het basismateriaal. Denk aan<br />

een nano additief dat een coating vuilafstotend<br />

maakt, of een coating die onder<br />

invloed van UV donkerder wordt of een<br />

coating die ook energie opwekt. Het is<br />

tegenwoordig allemaal mogelijk.”<br />

Recyclen<br />

Een ander thema tijdens deze Kennistafel<br />

was de invloed van recycling op de kwaliteit<br />

van aluminium.<br />

Aluminium is oneindig te recyclen. En de<br />

trend is dat er in verhouding steeds meer<br />

gebruikt aluminium in gerecycled aluminium<br />

zit. Maar wat heeft dat eigenlijk voor<br />

effect op de kwaliteit van dat gerecycled<br />

aluminium? Wat doet het bijvoorbeeld<br />

met de kleur en met filiforme corrosie?<br />

Lutz heeft hier met zijn onderzoeksgroep<br />

van de Vrije Universiteit van Brussel in<br />

opdracht van VMRG-partner E-MAX, producent<br />

van aluminiumprofielen jarenlang<br />

intensief onderzoek naar gedaan.<br />

Lutz: “Gerecycled aluminium is door de<br />

verschillende bronnen van gerecycled<br />

'De oppervlaktebehandelaar heeft een<br />

grote invloed op de introductie van circulair<br />

aluminium in de markt'<br />

aluminium vaak rijker aan bepaalde sporenelementen.<br />

Sommige van deze sporenelementen<br />

kunnen de eigenschappen<br />

van aluminium sterk beïnvloeden. Hoe<br />

meer gerecycled aluminium als bronstof<br />

gebruikt wordt voor nieuwe profielen, des<br />

te belangrijker het wordt om exact te weten<br />

wat welk sporenelement in de aluminiumlegering<br />

doet en welke invloed dat<br />

op de kwaliteit van aluminium heeft.”<br />

Milieuvriendelijk<br />

Recycling heeft ook gevolgen voor de<br />

oppervlaktebehandeling. Stremmelaar:<br />

”De chemische systemen die nu<br />

gebruikt worden zijn getuned voor de<br />

huidige generatie van substraten. Veranderingen<br />

in de substraten zal dus een<br />

andere finetuning vragen in de chemicaliën,<br />

waarbij wet en regelgeving erop<br />

gericht zijn om SVHC/CMR stoffen zoveel<br />

mogelijk te vervangen door mensen<br />

milieuvriendelijke alternatieven. Er<br />

moeten dus op meerder fronten tegelijk<br />

aanpassingen komen. Tot nu toe betekende<br />

veel verontreiniging, dus wat<br />

Lutz sporenelementen noemt, een belangrijke<br />

reden voor visuele afwijkingen<br />

bij transparante coatings en hechtingsissues<br />

bij organische coatings.”<br />

Kleur<br />

Lutz noemt ijzer als voorbeeld van zo’n<br />

verontreiniging. “Dit is één van de elementen<br />

die het metaal donkerder kunnen<br />

laten verschijnen, na anodisatie. Maar<br />

tegelijkertijd is ijzer ook nodig om voor<br />

een zachte ruwheid te zorgen om geen<br />

spiegelende vensterramen hebben en om<br />

voldoende hechting verkrijgen met een<br />

organische coating. Dus wij kunnen ijzer<br />

niet volledig uit de legering verwijderen.<br />

In gerecycled aluminium kan het ijzergehalte<br />

soms een klein beetje hoger liggen<br />

dan in klassieke legeringen. Zouden wij<br />

in het algemeen dus een minimaal donkerdere<br />

kleur van aluminium toelaten,<br />

dan zouden wij producten nog meer ecologisch<br />

verantwoord kunnen maken. Anderzijds<br />

toont ons onderzoek aan dat niet<br />

alleen verschillende legeringselementen<br />

de kleur, lichtheid en de glans kunnen<br />

beïnvloeden, maar ook de parameters die<br />

tijdens de anodisatie gebruikt worden. ›<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

27


Zo wordt de lichtheid van een profiel via<br />

stroomsterkte, bad temperatuur of de<br />

anodisatiebadsamenstelling beïnvloed.<br />

Omdat anodisatie een complex proces is,<br />

ontstaan er ook verschillen in lichtheden<br />

(of kleuren) op verschillende plaatsen op<br />

hetzelfde profiel en op profielen die op<br />

verschillende momenten geanodiseerd<br />

worden. Het is hier dus nog zoeken naar<br />

het perfecte proces. Zeker is, dat door het<br />

bijsturen van de anodisatie parameters<br />

mogelijke kleurverschillen bij klassieke<br />

en legeringsrijke aluminium profielen geminimaliseerd<br />

kunnen worden. Daarom<br />

heeft de oppervlaktebehandelaar een<br />

grote invloed op de introductie van circulair<br />

aluminium in de markt.”<br />

Hechting<br />

Ook kan verontreiniging gevolgen hebben<br />

voor de hechting van een coating. Uit het<br />

onderzoek dat Lutz deed bleek dat hechting<br />

vooral iets te maken heeft met de<br />

voorbehandeling. Algemeen worden onder<br />

dit begrip de stappen ontvetting, beitsen,<br />

desmutten, converteren zoals alle tussenreinigingsstappen<br />

samengevat. Zowel bij<br />

klassiek als ook bij gerecycled aluminium<br />

zal een coating niet goed hechten als er<br />

iets is misgelopen tijdens de voorbehandeling<br />

of deze niet toereikend is uitgevoerd.<br />

Daarom is het van belang om deze processen<br />

heel goed te controleren. Maar ook<br />

hier geldt dat met circulaire profielen even<br />

goede resultaten kunnen behaald worden,<br />

als met klassieke behaald kunnen worden.<br />

Filiforme corrosie<br />

Lutz: “De laatste twee jaren hebben wij<br />

veel onderzoek richting filiforme corrosie<br />

gedaan. Koper werd lange tijd als<br />

kwaaddoener gezien die filiforme corrosie<br />

veroorzaakt, maar recent werd dit<br />

toch betwijfeld. Wij hebben daarom een<br />

bench marktest uitgevoerd. Wij lieten<br />

verschillende legeringen met verschillende<br />

kopergehaltes bij verschillende<br />

Europese oppervlaktebehandelaars volgens<br />

hun standaard procedures behandelen<br />

en coaten. De resultaten tonen aan,<br />

dat profielen met meer koper het niet<br />

slechter doen dan legeringen met weinig<br />

koper. Wel is er een verschil te zien tussen<br />

de coaters. Onze conclusie uit dit onderzoek<br />

is dat de effecten van de voorbehandeling<br />

een veel grotere impact hebben<br />

dan de kleine verschillen in koper.”<br />

Kwaliteitslabels<br />

Uit het onderzoek blijkt dat er met gerecycled<br />

aluminium dezelfde kwaliteit te<br />

behalen is als met klassiek aluminium.<br />

De kwaliteit van het oppervlaktebehandelingsproces<br />

speelt hierin wel een hele<br />

belangrijke rol. “Oppervlaktebehandeling<br />

is een ervaringsvak”, zegt Stremmelaar.<br />

“Dus hoe meer ervaring, hoe beter een<br />

coater kan voorspellen wat het gedrag<br />

van een coating op de lange duur is. En<br />

dat is precies wat de kwaliteitslabels Qualicoat,<br />

Qualisteelcoat en Qualanod doen.<br />

Zij bundelen de ervaring van heel veel applicateurs<br />

van over de gehele wereld voor<br />

tientallen jaren. Op grond van die ervaring<br />

en veel testen wordt een technische<br />

specificatie opgesteld, die een applicateur<br />

volgt.“ Alle VMRG Oppervlaktebehandeling<br />

bedrijven hebben zo’n kwaliteitslabel<br />

en ook de VMRG Keurmerk bedrijven werken<br />

samen met bedrijven met deze kwaliteitslabels<br />

of beschikken er zelf over. ❚<br />

28 GEVELBOUW.INFO


ReFace vereenvoudigt<br />

hergebruik in de gevelbouw<br />

Op 26 augustus jl. is het project ReFace van start gegaan. Een vijftal pilots moet het proces van hoogwaardig hergebruik<br />

van gevelproducten en reststromen vereenvoudigen.<br />

voor bestaande gevelproducten en<br />

reststromen uit de fabrieken.<br />

ReFace is een samenwerking tussen<br />

Cirlinq en Excess Materials Exchange<br />

(EME). Deze samenwerking is gebaseerd<br />

op vier pijlers:<br />

1. Registreren van bestaande en nieuwe<br />

gevelproducten alsmede reststromen<br />

in een product- en grondstoffenpaspoort;<br />

2. Identificeren en volgen met behulp<br />

van identifiers (QR, NFC & RFID);<br />

3. Waarderen door inzicht te bieden<br />

in de financiële, ecologische en<br />

sociale impact van het hergebruikpotentieel;<br />

4. Verbinden door het zoeken en realiseren<br />

van een hoogwaardige match.<br />

De gevelindustrie wil een positieve bijdrage<br />

leveren aan de wereld van morgen.<br />

Zij is op weg naar een circulaire<br />

geveleconomie waarin producten en<br />

materialen hergebruikt worden. Voor<br />

hoogwaardig hergebruik is het nodig<br />

om te weten wat er precies aan gevelelementen,<br />

-producten en -materialen<br />

vrijkomt en waar en wanneer. De<br />

kwaliteit moet voldoende zijn en bepaald<br />

moet worden of en hoe dit hergebruikt<br />

kan worden. In de praktijk is<br />

de juiste kennis en informatie hierover<br />

lastig te vinden. De pilotprojecten in<br />

ReFace moeten inzicht geven hoe dit<br />

beter kan.<br />

ReFace maakt de financiële en ecologische<br />

waarde van producten en materialen<br />

uit gevels inzichtelijk met behulp<br />

van product- en materialenpaspoorten.<br />

Daarbij wordt de juiste match<br />

gezocht tussen vragers en aanbieders<br />

van producten en materialen die hergebruikt<br />

kunnen worden. Ook wordt<br />

er gekeken naar nieuwe toepassingen<br />

Bij de pilots zijn de volgende projectpartners<br />

betrokken: Hydro Building<br />

Systems, Pilkington, Panelen Holland,<br />

GEZE, Lecot, Alkondor Hengelo,<br />

VMRG, New Horizon en Alba Concepts.<br />

De pilots hebben een looptijd van<br />

vijf maanden en geven inzicht in de<br />

haalbaarheid en schaalbaarheid van<br />

de verschillende recyclings- en hergebruikopties<br />

in de praktijk. ReFace<br />

draagt bij aan een vermindering van<br />

de CO 2<br />

-impact van de gevelindustrie<br />

en leidt tot een toename van hergebruik<br />

van gevelelementen, -producten<br />

en -materialen. ❚<br />

'ReFace maakt de financiële en ecologische waarde van<br />

producten en materialen uit gevels inzichtelijk'<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

29


OPPERVLAKTEBEHANDELING<br />

Broadgate Folly<br />

Londen<br />

Dit 19 meter hoge markante gebouw in het centrum van London<br />

biedt een letterlijke verbinding tussen Broadgate Circle<br />

en Finsbury Avenue Square. Per dag lopen er ruim 150.000<br />

voetgangers onder het gebouw door. De oorspronkelijk roze<br />

gevelbekleding is vervangen door geanodiseerde gevelplaten<br />

aangebracht in de vorm van een sluier. Dit verwijst naar vroeger<br />

tijden, naar het middeleeuwse proces van stoffen maken<br />

wat op die plek plaatsvond. Alumet heeft de in totaal 5370<br />

gevelplaten geanodiseerd in AluBronze02. Anodiseren resulteert<br />

in een natuurproduct, met als kenmerk duurzaamheid.<br />

Dit komt tot uiting in een levensduur van kleur en glans van<br />

meer dan 80 jaar. Bovendien is een anodisatielaag corrossiebestendig<br />

en gemakkelijk schoon te houden. Geanodiseerde<br />

platen zijn 100% recyclebaar.<br />

(Beeld: C. Pohl Deutschland)<br />

Opdrachtgever:<br />

British Land<br />

Architect : Orms Architect London 3<br />

Oppervlaktebehandeling:<br />

Alumet<br />

Fellenoord 15<br />

Eindhoven<br />

Dit oude Rabobank-gebouw in het centrum van Eindhoven<br />

is herontwikkeld om uiteindelijk het Rijksvastgoedbedrijf te<br />

huisvesten. Er is gekozen voor herontwikkeling vanwege de<br />

duurzaamheid en de centrale ligging. Het gebouw is opgeleverd<br />

zonder aansluiting voor aardgas en is uitgerust met de nieuwste<br />

generatie technologie, namelijk warmte- en koude opslag<br />

(WKO) en zonnepanelen. Niet voor niets heeft Fellenoord 15<br />

daarom het BREEAM “EXCELLENT” certificaat ontvangen. De<br />

aangebrachte lamellen op de gevel staan allemaal onder een<br />

andere hoek, wat een bijzonder spel van (zon)licht en schaduw<br />

oplevert. Alumet heeft de lamellen geanodiseerd in AluCopper01.<br />

Anodiseren resulteert in een natuurproduct, met als<br />

kenmerk duurzaamheid. Dit komt tot uiting in een levensduur<br />

van kleur en glans van meer dan 80 jaar. Bovendien is een anodisatielaag<br />

corrossiebestendig en gemakkelijk schoon te houden.<br />

Geanodiseerde platen zijn 100% recyclebaar.<br />

(Beeld: Hans Wilschut)<br />

Opdrachtgever:<br />

Architect:<br />

<strong>Gevelbouw</strong>er:<br />

Oppervlaktebehandeling:<br />

EDGE Technologies<br />

UN Studio Van Berkel en Bos & Inbo<br />

Blitta<br />

Alumet<br />

30 GEVELBOUW.INFO


OPPERVLAKTEBEHANDELING<br />

nhow RAI hotel<br />

Amsterdam<br />

Het iconische nhow RAI hotel is het grootste hotel van de Benelux.<br />

De hoteltoren bestaat uit meerdere grote driehoekige<br />

blokken, die ten opzichte van elkaar zijn gedraaid. Elke kamer<br />

weerspiegelt de zes hoofdrichtingen van het gebouw: Noord,<br />

Noordwest, Oost, Zuid, Zuidwest en Zuidoost. Door deze ligging<br />

is gekozen voor een laagdikte van 25um, 5um meer dan<br />

standaard voorgeschreven voor de gevelbouw in Nederland.<br />

Voor de gevels van het hotel is 37.000m² aluminium naturel<br />

geanodiseerd waarvan 10.000m² vooraf gepolijst. De verticale<br />

geleding in de gevel is opgebouwd uit maar liefst 4.000 naturel<br />

geanodiseerde vin-profielen, afwisselend mat en gepolijst.<br />

Het gepolijste profiel is aan de zonzijde geplaatst. Dit geeft<br />

een mooi esthetisch effect: zo lijkt het altijd goed weer. De<br />

vin-profielen hebben een enorme omvang: bijna 900 millimeter.<br />

Twee stuks werden telkens aan elkaar gekoppeld om het<br />

beoogde gevelbeeld te vormen: een V-element.<br />

Opdrachtgever:<br />

Architect:<br />

<strong>Gevelbouw</strong>er:<br />

Oppervlaktebehandeling:<br />

COD, being development<br />

OMA<br />

Rollecate<br />

Alucol<br />

OurDomain South East<br />

Amsterdam<br />

OurDomain kent in totaal drie gebouwen die als grote boekensteunen<br />

rondom een centraal park staan. De multikleurige<br />

cascade geeft het gebouw een eigentijdse en karakteristieke<br />

uitstraling. De kleuren van de lagen variëren van fel rood,<br />

roze tot oranje en donker paars waarbij de tint verandert<br />

door reflectie van het licht op de hoogglans poedercoating<br />

laag. Hierdoor ontstaat een dynamisch kleurenspel dat verandert<br />

in de loop van de dag. Speciaal voor dit project heeft<br />

EUROLACKE meerdere, polyester architectuur, poedercoatings<br />

(Sikkens kleuren) in een hoogglans uitvoering ontwikkeld<br />

en geproduceerd. Polyester Architectuur zijn duurzame<br />

poedercoatings die specifiek geformuleerd zijn voor applicatie<br />

op aluminium profielen en panelen, staal en gegalvaniseerde<br />

substraten. De poedercoatings voldoen aan de vereisten van<br />

de bouwindustrie dankzij de uitstekende weersbestendigheid<br />

en mechanische eigenschappen.<br />

Opdrachtgever:<br />

Architect:<br />

Oppervlaktebehandeling:<br />

Greystar in samenwerking<br />

met de gemeente Amsterdam<br />

OZ<br />

EUROLACKE<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

31


Circular Inspirations<br />

column<br />

Elkaar<br />

versterken<br />

(Beeld: Sanne Raggers)<br />

Ondersteunen in de transitie van een lineaire<br />

naar een circulaire economie in<br />

de bouw-, groen- en civiele sector. Dat<br />

is waar het bij de Stichting Insert om<br />

draait. Dit doen we door zo hoogwaardig<br />

mogelijk hergebruik van (bouw)materialen,<br />

grondstoffen en bomen te faciliteren.<br />

Wat mij hierin het meeste aanspreekt,<br />

is dat we onszelf én de status quo in<br />

de markt uitdagen om kritisch te blijven<br />

over wat we willen dat circulariteit<br />

betekent. Wij streven naar het behoud<br />

van waarde. De mogelijkheden daarvoor<br />

verschillen per materiaal. Wanneer een<br />

materiaal niet geschikt is voor direct hergebruik,<br />

zoeken wij naar bewerking- en<br />

verwerkingsmogelijkheden in plaats van<br />

direct te kiezen voor re/downcycling.<br />

Als adviseur in circulaire transities<br />

houd ik mij bezig met allerlei innova-<br />

tieve circulaire projecten. Momenteel<br />

werken we aan een circulaire keten voor<br />

tropisch loofhout (ofwel hardhout). Als<br />

stichting doen we dit niet alleen, maar<br />

juist inclusief en samen met de markt.<br />

Dat begint in dit geval met het collectief<br />

van sloopaannemers dat bij ons aangesloten<br />

is. Als oogsters van bouwmaterialen<br />

en grondstoffen hebben zij een<br />

cruciale rol in de circulaire bouwketen.<br />

Vervolgens bouwen we op de expertise<br />

van samenwerkingspartners in de<br />

houtbranche en luisteren we goed naar<br />

wensen uit de markt. Zo komen we van<br />

geoogst hout weer tot halffabricaten<br />

die geschikt zijn om nieuwe producten<br />

uit te vervaardigen. Samen voorkomen<br />

we dat een kwalitatief prachtig materiaal<br />

als tropisch loofhout, dat vaak van<br />

ver komt en een stevige milieu impact<br />

heeft, nodeloos verspild wordt.<br />

Een belangrijke ontwikkeling die ik zie,<br />

is dat er rondom het thema circulariteit<br />

een steeds uitgebreider en hechter<br />

ecosysteem van kennisinstituten, bedrijven,<br />

burgerinitiatieven en publieke<br />

instanties ontstaat. Om de circulaire<br />

transitie waar te maken, moeten we<br />

er wat mij betreft naar streven elkaar<br />

zoveel mogelijk te versterken en de samenwerking<br />

op te zoeken. Zo leren we<br />

samen in de praktijk en realiseren we<br />

onze circulaire ambities! ❚<br />

Sanne Raggers, Adviseur Transitie<br />

Circulariteit, Stichting Insert<br />

32<br />

In Circular Inspirations beschrijft een wisselende gastcolumnist zijn of haar visie op Circulariteit.<br />

Lees alle columns op www.vmrg.nl/circulair<br />

GEVELBOUW.INFO


EEN STEEDS KRACHTIGER MERK!<br />

RUIMTE VOOR INNOVATIE EN<br />

VOORUITGANG<br />

Door samen ondernemend bezig te zijn, te experimenteren en de creativiteit de<br />

vrije loop te laten ontstaat er ruimte voor innovatie en vooruitgang. Daardoor<br />

kunnen wij op de juiste manier voldoen aan alle wensen van onze klanten.<br />

Dat maakt ons merk sterk!<br />

We hebben een nieuwe<br />

website en daar zijn we best<br />

trots op!<br />

Ga maar eens naar intal.nl<br />

en lees daar meer over onze<br />

manier van werken, onze<br />

aluminium geveloplossingen<br />

en bekijk onze cases.<br />

Ontdek wat wij te bieden<br />

hebben.<br />

MEER INFORMATIE OVER INTAL?<br />

GET CONNECTED! 0226 34 15 25 | CONNECT@INTAL.NL | INTAL.NL


Tekst: Tjerk van Duinen Interview: Ronald Schleurholts, cepezed Beeld: Lucas van der Wee, Leon van Woerkom<br />

Bouwen doe je in de fabriek,<br />

goede gevels maak je samen<br />

In de nieuwe corona-realiteit treffen we architect Ronald Schleurholts in een vrijwel leeg kantoor aan de Ezelsveldlaan<br />

in hartje Delft. Hij is partner van cepezed, samen met (mede)oprichter Jan Pesman en sinds enkele jaren<br />

Paddy Sieuwerts. cepezed is een eigenzinnig architectenbureau dat al sinds de jaren zeventig werkt met de insteek<br />

dat het bouwen anders moet. Minder materiaal gebruiken, slimmer bouwen, zoveel mogelijk met in de fabriek<br />

gemaakte componenten die op de bouw (lees: montage)plaats alleen nog droog worden geassembleerd. Een interview<br />

over ontwerpen, bouwen, ontwikkelen, software en gevels.<br />

De architectenwereld is nog maar net hersteld<br />

van de vorige crisis en nu stapelen de<br />

donderwolken zich weer op. Hoe gaat cepezed<br />

daarmee om?<br />

De laatste crisis zijn we goed doorgekomen,<br />

we zijn zelfs gegroeid. Daar was geen plan van<br />

aanpak voor, ik denk dat het een kwestie is<br />

van breed actief zijn in veel sectoren. We werken<br />

voor het Rijk, lokale overheden, Schiphol,<br />

scholen, ondernemers, particulieren en ontwikkelaars.<br />

Daarnaast hebben we ook een eigen<br />

ontwikkeltak, cepezedprojects, waarmee we<br />

huisvestingsadvies geven, investeren, grondposities<br />

innemen en partijen aan elkaar koppelen.<br />

Daarmee creëren we ook werk. Het<br />

pand waar we nu in zitten is een eigen ontwikkeling<br />

en op het terrein hierachter is Bouwdeel<br />

D(emontabel) neergezet, ook een kantoor dat<br />

volledig in eigen huis is ontwikkeld en ontworpen<br />

waarvan we de uitvoering zelf gecoördineerd<br />

hebben. En dat bovendien volledig circulair<br />

is. Kijk, het verdienmodel van ons bureau<br />

Ronald Schleurholts: “Onze gevels zijn ontworpen<br />

vanuit comfort en functionaliteit, met aandacht voor<br />

daglicht, uitzicht en indeelbaarheid.” (Beeld: Lucas<br />

van der Wee | cepezed)<br />

is nooit volume geweest. Veel meer hebben<br />

we altijd gekeken hoe en waar we meerwaarde<br />

konden creëren en slimme oplossingen<br />

konden verzinnen. Voor elk project met een<br />

compact en flexibel inzetbaar team van hoog<br />

opgeleide mensen die samen een gebouw engineeren.<br />

Dan ben je meer met waardecreatie<br />

bezig en kun je beter inspelen op veranderende<br />

omstandigheden. Dat doen we ook in strategische<br />

samenwerkingen. We hebben een joint<br />

venture met Lister Buildings genaamd Lister<br />

Architecture, waarmee we op een vergelijkbare<br />

manier als het Amerikaanse Katerra bezig zijn<br />

prefab woningbouw te ontwikkelen met hout.<br />

Compleet met een fabriek voor alle bouwcomponenten.<br />

De eerste prototypes worden gemaakt.<br />

Het past erg goed bij onze filosofie, die<br />

sterk gebaseerd is op prefabriceren.<br />

Want prefabricage zit sterk in het<br />

DNA van cepezed.<br />

Zeker, vanaf de jaren zeventig was al de insteek:<br />

doe het bouwen en nadenken zo min<br />

mogelijk in weer en wind op de bouwplaats,<br />

maar maak de componenten zoveel mogelijk<br />

in fabrieken en assembleer die op locatie. Niet<br />

lassen, geen nat cement, maar droge montage.<br />

De componenten kun je zo sneller, slimmer<br />

en hoogwaardiger maken en een gebouw<br />

is eenvoudiger weer uit elkaar te halen en te<br />

hergebruiken. Prefabricage is daarmee een<br />

eerste voorwaarde voor circulariteit; ontwerpen<br />

als een bouwpakket. Het blijkt ook heel goed te<br />

werken voor transformaties en renovaties. We<br />

zitten hier in de monumentale laboratorium- en<br />

werkplaatshallen van Werktuig- en Scheepsbouwkunde<br />

uit begin vorige eeuw. Dat zijn fantastische<br />

ruimtes die op daglicht zijn ontworpen,<br />

iets waar wij ook altijd mee bezig zijn. Een<br />

aanpalende donkere gang hebben we met een<br />

geprefabriceerd stalen frame omgezet tot een<br />

dubbelhoge lichte binnenstraat met een glazen<br />

dak; heel precies aangesloten en afgestemd<br />

op het bestaande rijksmonument. Daarvoor<br />

moet je goed inmeten en zorgvuldig fabriceren.<br />

Jullie ontwerpen bevatten<br />

doorgaans veel staal en veel glas.<br />

Als je lichte, sterke constructies zoekt die demontabel<br />

zijn en je wilt veel daglicht in je gebouw,<br />

kom je daar snel op uit. Onze gebouwen<br />

hebben altijd een kolommenstructuur en bijna<br />

nooit dragende wanden en we zorgen voor<br />

ruimtelijke kwaliteit met goed daglicht. Liefst<br />

zonder verlaagde plafonds, plinten en aftimmeringen.<br />

Bij duurzaam bouwen wordt vaak<br />

gefocust op het energetische aspect. Maar de<br />

eerste stap van duurzaamheid is: dingen niet<br />

doen, materialen niet gebruiken. Dus als wij een<br />

gebouw ontwerpen, zoeken we naar minimaal<br />

gebruik van materiaal dat zo licht mogelijk is. We<br />

kiezen voor de beste oplossing en dat kan ook<br />

hout zijn. In de Tijdelijke Rechtbank Amsterdam<br />

zijn houten gevelpanelen toegepast, terwijl we in<br />

Bouwdeel D(emontabel) hier om de hoek zeer<br />

maatvaste prefab vloerdelen van multiplex hebben<br />

gebruikt. Deze overspannen op een fijn grid<br />

van gevelkolommen. Het glas is hierop direct<br />

gemonteerd, we hebben hier dus zelfs geen<br />

kozijnen in de gevel gebruikt. Dat kan alleen als<br />

je een zeer maatvaste draagconstructie hebt en<br />

een uitvoerende partij die zeer zorgvuldig werkt.<br />

Hoe kom je van licht, duurzaam,<br />

demontabel tot mooie gebouwen<br />

met een tijdloze uitstraling?<br />

Onze gevels zijn doorgaans vrij ingetogen. Ze<br />

zijn ontworpen vanuit comfort en functionaliteit,<br />

met aandacht voor daglicht, uitzicht en<br />

indeelbaarheid. En met ramen of panelen die<br />

open kunnen. Dat betekent dat er een zekere<br />

mate van neutraliteit in zit. Maar ze zijn altijd<br />

zorgvuldig uitgewerkt als het gaat om zaken<br />

als verhoudingen, maten, relatie met de om-<br />

34 GEVELBOUW.INFO


Bouwdeel D(emontabel): volledig circulair.<br />

(Beeld: Lucas van der Wee | cepezed)<br />

geving, lijnen die we kunnen oppakken, gelaagdheid<br />

en kleurvariatie.<br />

“… met een geprefabriceerd stalen frame omgezet<br />

tot een dubbelhoge lichte binnenstraat met een<br />

glazen dak. (Beeld: Leon van Woerkom | cepezed)<br />

De ontwikkeltak kwam al ter sprake. De rol van<br />

de architect is kleiner geworden de laatste decennia.<br />

Als het aan cepezed ligt juist niet. Er<br />

zijn meer bureaus die het als een kans zien<br />

om werk binnen te halen. Zij zijn ook zelf gaan<br />

ontwikkelen of hebben op andere wijze het<br />

initiatief naar zich toegetrokken, zelfs bij grote<br />

overheidsopdrachten met een Design & Buildcontract.<br />

Wij hebben met onze ontwikkeltak<br />

cepezedprojects en de middelgrote aannemer<br />

DuPrie in een consortium de Tijdelijke Rechtbank<br />

Amsterdam ontwikkeld en gebouwd;<br />

daarbij waren we de concurrentie die voor een<br />

belangrijk deel bestond uit grote aannemers te<br />

slim af. Een demontabele rechtbank is natuurlijk<br />

op ons lijf geschreven, terwijl het voor hen<br />

wellicht een lastige opgave was. Maar het consortium<br />

voor de nieuwe permanente rechtbank<br />

is ook mede geïnitieerd door de architect, Kees<br />

Kaan in dat geval. Het zijn nog uitzonderingen,<br />

maar hiermee is niet meer vanzelfsprekend dat<br />

projecten met een hoog risicoprofiel en investeringsniveau<br />

automatisch terecht komen bij<br />

consortia met grote aannemers. ›<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

35


Hogeschool Inholland op het Zeeburgereiland IN Amsterdam. (Rendering: cepezed)<br />

Aannemers zijn in principe risicomijdend en willen<br />

vooral doen wat ze al honderd keer gedaan<br />

hebben. Andere oplossingen verzinnen is van<br />

nature ingewikkeld voor hen. Daarom vonden<br />

wij het beter direct met de producerende partijen<br />

aan tafel te kunnen zitten. Zo zijn onze expertises<br />

voor ontwikkelen en bouwcoördinatie<br />

ontstaan. Er zijn genoeg projecten waarbij we<br />

de bouwer absoluut niet kunnen missen, maar<br />

bepaalde projecten kunnen we in volledig partiele<br />

aanbesteding op bouwcomponentniveau<br />

beter en (kosten)efficiënter zelf realiseren. cepezedbouwteam<br />

treedt daarbij niet op als<br />

aannemer, maar als onafhankelijk coördinator<br />

namens de opdrachtgever.<br />

Geeft dat een andere<br />

dynamiek aan tafel?<br />

Met vijftien of meer mensen aan tafel in bouwteam<br />

overleggen, onder het mom van integraal<br />

ontwerpen, werkt volgens mij niet. Het gaat<br />

om de mindset, iedereen op het juiste moment<br />

kunnen vinden. Ik overleg liever in kleine toegewijde<br />

teams over specifieke onderwerpen met<br />

mensen die over hun discipline heen kunnen<br />

kijken. Dat is ook onze natuur: over de grenzen<br />

kunnen kijken om tot goede oplossingen en<br />

mooie gebouwen te komen.<br />

Dat geldt ook voor de gevelbouwers?<br />

Ze moeten kunnen meedenken. Bij elk project<br />

kun je een gevelbouwer zoeken die ervoor<br />

geschikt is. Bouwdeel D(emontabel) was eenmalig<br />

met veel maatwerk en dat doe je met<br />

klein clubje dat de specifieke kennis heeft,<br />

zoals Octatube of in dit geval iFS buildingsystems.<br />

Voor grote projecten werken we<br />

meestal met de grote Nederlandse gevelbouwers<br />

die de productiecapaciteit hebben, zelf<br />

engineeren en ook meedenken. Goeie gevels<br />

maak je immers samen. We hebben zelf veel<br />

kennis in huis, dus als we contact opnemen,<br />

weten we wat ze kunnen en hebben we globaal<br />

de meeste antwoorden al. We gaan aan<br />

tafel zitten om te sparren over dat ene materiaal<br />

om het concept, het beeld dat je zoekt<br />

te realiseren. Wij vragen dan: kan dat, werkt<br />

dat, zien we iets over het hoofd, zijn er slimmere<br />

trucs, en wat is ongeveer het prijsniveau.<br />

Dat doen we het liefst zo vroeg mogelijk in het<br />

ontwerpproces. En aangezien innovatieve<br />

gevelbouwers ook andere projecten hebben<br />

lopen, kom je nog eens op ideeën. Zo zag ik<br />

eens bij een fabrikant een testopstelling van<br />

ETFE-kussens met zonweringprints; door het<br />

variëren van de luchtdruk in de kussenkamers<br />

kon je de zontoetreding reguleren; later hebben<br />

we dat toegepast in het Jinso-paviljoen<br />

op de Arenaboulevard in Amsterdam.<br />

Welk mooi gevelproject zit<br />

er momenteel in de pijplijn?<br />

De Hogeschool Inholland in Amsterdam is interessant.<br />

Dit bijna energieneutrale schoolgebouw<br />

van ruim 25.000 vierkante meter is net<br />

in het bouwteam-aanbestedingstraject en krijgt<br />

een prominente plek op een nieuwe locatie op<br />

het Zeeburgereiland. Meer dan veertig procent<br />

van het terrein- en dakoppervlak moet waterabsorberend<br />

en groen worden, daar mogen<br />

dan geen zonnepanelen op staan. Ook moet er<br />

veel daglicht in het gebouw komen, terwijl het<br />

een diep kavel is. Daarnaast moet het gebouw<br />

genoeg energie opwekken voor de BENGnorm.<br />

We hebben een compact, in hoge mate<br />

flexibel gebouw ontworpen met een ambitieuze<br />

gevel. Daarin zijn geventileerde geveldelen<br />

opgenomen met geïntegreerde zonnepanelen<br />

die in een hoek op de zon gericht zijn. De panelen<br />

hebben een kleurzweem afhankelijk van<br />

hun positie, zodat de verschillende volumes<br />

van het gebouw anders van kleur zijn. Zeker bij<br />

de steeds andere hoeken en lichtomstandigheden<br />

waaronder je het gebouw ziet, geeft dat<br />

steeds een spannend beeld. De geventileerde<br />

geveldelen bevatten klepjes voor de inlaat van<br />

frisse lucht en roosters voor de spuiventilatie.<br />

Omdat de levensduur van zonnepanelen korter<br />

is dan die van de gevel, worden de panelen afneembaar<br />

in beugels geplaatst. Om dit mooi te<br />

detailleren, een roosteroplossing te bedenken<br />

en uit te zoeken hoe je een doelmatig, eenvoudig<br />

en niet te duur gevelsysteem krijgt, zit je aan<br />

tafel bij een gevelbouwer. Wij zijn voor dit gebouw<br />

overigens de overkoepelende contractpartij<br />

voor ontwerp en alle bouwtechnische<br />

adviezen; een total engineering-opgave dus.<br />

cepezed over twintig jaar?<br />

We zullen altijd blijven doorevolueren. Ik zou<br />

het mooi vinden als we nog grote stappen<br />

konden zetten in ons bouwpakket-denken,<br />

met meer biobased materialen, met het nog<br />

beter integreren van energieopwekking. Andere<br />

ketensamenwerking als prefabricage<br />

à la Katerra / Lister Architecture is ook een<br />

interessante ontwikkeling. Maar bovenal;<br />

wendbaar blijven en nieuwsgierig naar nieuwe<br />

materialen, gebouwconcepten en samenwerkingsvormen.<br />

En dus nog steeds niet<br />

alles op een paard wedden. ❚<br />

Principeopbouw gevel Inholland. (Rendering: cepezed)<br />

36 GEVELBOUW.INFO


Tekst en beeld: L2L-Ledscreens<br />

Reusachtig LED-scherm informeert<br />

dagelijks meer dan 100.000 automobilisten<br />

L2L-Ledscreens, sinds Januari deel uit makend van de SIZO Advertisement Group heeft aan Krabbendam<br />

Kadoverpakkingen in Nieuwerkerk aan den IJssel een reusachtig LED-scherm geleverd en gemonteerd.<br />

Het nieuwe pand van Krabbendam is gunstig gelegen direct aan de snelweg A20 waar dagelijks meer dan<br />

100.000 auto’s passeren. Een ideale locatie om promotie te maken voor het bedrijf en haar producten.<br />

LED-scherm, hét outdoor communica<br />

tiemiddel van de toekomst<br />

Een LED-scherm op een locatie met veel<br />

traffic is een zeer doeltreffend middel om<br />

met de buitenwereld of de markt te communiceren.<br />

Bewegende of wisselende beelden<br />

hebben een veel hogere attentiewaarde<br />

dan statische afbeeldingen. Ook verkeer<br />

dat dagelijks passeert zal altijd even een<br />

blik werpen op de (nieuwe) boodschap.<br />

Het type scherm, het formaat, de positie<br />

en de pixel-pitch zijn allen van belang voor<br />

een juiste werking van de communicatie.<br />

Afhankelijk van locatie, verkeerssnelheid en<br />

type boodschap ontwerpt L2L-Ledscreens<br />

de meest doeltreffende en economische<br />

oplossing. L2L voorziet al haar LED-schermen<br />

standaard van een geavanceerde en<br />

gepatenteerde Brightness sensor zodat de<br />

schermen in fel zonlicht goed leesbaar zijn<br />

en bij duisternis de omgeving niet verblinden.<br />

Constructie<br />

Al bij het ontwerp van het fraaie gebouw van<br />

Krabbendam is rekening gehouden met het<br />

plaatsen van het grote LED-scherm van 3 bij<br />

5 meter. Sidney Zee, algemeen directeur SIZO<br />

Group: “Voor het scherm is een speciale versterkte<br />

ophangconstructie ontworpen die is<br />

geïntegreerd in de staalconstructie van het gebouw.<br />

De eigenaar van Krabbendam wist al<br />

vanaf de eerste plannen voor nieuwbouw dat er<br />

een LED-scherm aan de gevel moest komen.”<br />

Dit maakt het monteren van het LED-scherm<br />

niet alleen eenvoudig maar zorgt er ook voor dat<br />

er geen schade ontstaat aan de gevelbeplating<br />

en het ophangframe onzichtbaar blijft. Het direct<br />

integreren van de ophangconstructie tijdens<br />

de bouw resulteert bovendien<br />

in een belangrijke<br />

kostenbesparing.<br />

SIZO Group<br />

L2L-Ledscreens is een Nederlands bedrijf<br />

dat zich de afgelopen 10 jaar heeft gespecialiseerd<br />

in de levering, montage en<br />

onderhoud van zeer grote led-schermen<br />

voor zowel buiten als binnen toepassingen.<br />

Sinds januari van dit jaar maakt L2L-Ledscreens<br />

onderdeel uit van de SIZO Group. SIZO<br />

Signs, de zustermaatschappij van L2L is een<br />

van de grotere sign-bedrijven in Nederland.<br />

SIZO Signs ontwerpt, produceert en monteert<br />

gevelreclame als doosletters, lichtbakken en<br />

lichtlijnen maar ook (raam) folie en banners.<br />

De combinatie van digitale signage door middel<br />

van LED-schermen en conventionele signage<br />

met bijvoorbeeld doosletter is uniek in Nederland<br />

en maakt de SIZO Group een interessante<br />

gesprekspartner voor iedereen die zijn gevel of<br />

pand wil inzetten als communicatiemiddel.<br />

SIZO Group heeft in haar hoofdvestiging in Capelle<br />

aan den IJssel een indrukwekkend experience<br />

centrum waar alle vormen van digitale en<br />

conventionele signing en visuele communicatie<br />

gedemonstreerd kunnen worden. ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

37


Tekst: Johan Debaere Beeld: elumatec<br />

Industrie 4.0-oplossing voor de<br />

digitalisering en analyse van<br />

machine- en productiegegevens<br />

Hoelang duurt het bewerkingsprogramma? Hoeveel procent van een productieopdracht is al klaar? Welke<br />

machine functioneert het efficiëntst? Het zijn één voor één vragen, die het productie- en bedrijfsmanagement<br />

helpen om hun processen te optimaliseren, de productiviteit te verhogen en kosten te besparen. Met<br />

eluCloud bieden elumatec en elusoft een gemeenschappelijk industrie 4.0-oplossing voor de digitalisering<br />

en analyse van machine- en productiegegevens.<br />

eluCloud is een onmisbare tool voor firma’s<br />

die snel en efficiënt willen produceren en<br />

levertermijnen willen aanhouden. “Deze gemeenschappelijke<br />

softwareoplossing van<br />

elumatec en elusoft registreert alle gegevens<br />

met betrekking tot machines, onderdelen en<br />

productie, waardoor men vanaf elke locatie<br />

in real-time informatie kan raadplegen van<br />

wat er op dat moment in de productie gebeurt<br />

en wat er vooraf gebeurd is,” vertelt<br />

Bas Ladestein, managing director van elumatec<br />

Benelux B.V. “Zo kan men problemen<br />

traceren, fouten analyseren en het productieproces<br />

optimaliseren.” De software visualiseert<br />

onder meer data over de lopende<br />

opdrachten, beschikbaarheid van machines<br />

en machinestatus en laat productiemanagers<br />

toe om aan de hand van de beschikbare<br />

informatie van vroegere opdrachten de<br />

efficiëntie bij het bewerken van een bepaald<br />

werkstuk te analyseren en, indien nodig, de<br />

workflow te optimaliseren.<br />

Verschillende modules<br />

eluCloud omvat 4 modules en een App,<br />

waardoor de functies op een smartphone,<br />

tablet of laptop geraadpleegd kunnen worden.<br />

“eluCloud-Monitor en –Server zijn basiselementen,<br />

die men nodig heeft om de<br />

software te kunnen gebruiken, terwijl de gebruiker<br />

met de extra eluCloud-Analytics module<br />

de verzamelde data kan analyseren en<br />

gedetailleerde evaluaties van bijvoorbeeld<br />

de efficiëntie van de machines of de voortgang<br />

van een bewerkingsopdracht kan genereren,”<br />

gaat de managing director verder.<br />

“De eluCloud-API interface zorgt voor de<br />

naadloze communicatie tussen afzonderlijke<br />

machines of tussen machine en software.<br />

Op die manier kunnen de gegevens<br />

ook in calculatieprogramma’s en ERP- of<br />

MES-systemen geïntegreerd worden.”<br />

eluCloud-Monitor en -Server<br />

eluCloud-Monitor vormt de hoeksteen van<br />

de software en wordt gebruikt voor het registreren<br />

van gegevens van de individuele<br />

machines en producties: afgewerkte aantallen,<br />

productietijden en -snelheden, looptijden<br />

van spindels, stilstand, onderbrekingen,<br />

foutmeldingen, onderhoudsbeurten,<br />

…. eluCloud-Server slaat alle gegevens op<br />

om die te kunnen gebruiken voor de evaluaties.<br />

Deze server werd speciaal ontwikkeld<br />

om in een bestaande IT-infrastructuur<br />

te integreren en medewerkers kunnen vanaf<br />

hun hardware de informatie raadplegen.<br />

In een later stadium zal het ook mogelijk<br />

zijn om te werken vanuit een web-gebaseerde<br />

Cloud-oplossing.<br />

eluCloud-Analytics<br />

Kan het machinepark nog meer opdrachten<br />

aan of moet ik daarvoor investeren in een bijkomende<br />

machine? Hoeveel tijd nam de bewerking<br />

van een bepaald stuk in beslag en<br />

hoeveel werkstukken werden per uur of per<br />

dag op één of alle machines geproduceerd?<br />

Hoeveel gereedschapswissels waren er nodig<br />

voor de bewerking van een bepaald werkstuk?<br />

Wie gedetailleerde evaluaties wil maken om op<br />

deze vragen een antwoord te krijgen, moet investeren<br />

in de bijkomende eluCloud-Analytics<br />

module. “De gebruiker krijgt een dashboard<br />

en bepaalt zelf welke analyses hij wil visualiseren.<br />

Door de meest uiteenlopende data uit<br />

productieprocessen te analyseren, kan men<br />

de productietechniek optimaliseren en de pro-<br />

'Dit is een onmisbare<br />

tool voor firma’s<br />

die snel en efficiënt<br />

willen produceren'<br />

38 GEVELBOUW.INFO


ductietijd aanzienlijk verkorten,” sluit Ladestein<br />

af. “Deze module laat toe om de vereiste productietijd<br />

voor een werkstuk of een volledige<br />

opdracht te bepalen, waardoor men op een<br />

nauwkeurigere manier toekomstige opdrachten<br />

kan berekenen. Bovendien helpt deze module<br />

ook bij het zoeken naar fouten.”<br />

Klaar voor Industrie 4.0<br />

eluCloud is een handige tool bij het<br />

automatiseren en digitaliseren van<br />

productieprocessen. elumatec en elusoft<br />

openen hiermee verdere deuren naar Industrie<br />

4.0, Smart Factory en ‘Het Internet<br />

der Dingen’. ❚ QR-CODE<br />

De eluCloud-Monitor verzamelt gegevens van individuele machines en producties en geeft die in real-time weer. De data wordt opgeslagen op de ecluCloud-Server.<br />

De eluCloud-Analytics module biedt een dashboard voor de analyses. De eluCloud-API is de interface voor naadloze communicatie tussen afzonderlijke machines,<br />

tussen machine en software en met externe programma’s zoals ERP-systemen.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

39


High-end 3<br />

SIEGENIA-beslagtechniek voor houten ramen en deuren:<br />

Authentieke perfectie.<br />

Voor veel mensen is hout niet zomaar een materiaal, het creëert duurzame authentieke perfectie.<br />

We delen deze mening al meer dan een eeuw en hebben voor u innovatieve oplossingen ontwikkeld<br />

om een duurzaam succes te behalen:<br />

➊ Raamsystemen: voor de productie geoptimaliseerd TITAN-beslag dat automatisch de toleranties compenseert<br />

➋ Deursystemen: het hele spectrum van moderne KFV-meerpuntssluitingen in een efficiënt modulair systeem<br />

➌ Comfort-systemen: toekomstgerichte slimme thuisoplossingen voor het ruimtelijk comfort van morgen<br />

SIEGENIA voor hout: www.siegenia.com/nl/houtoplossingen


HIGH PERFORMANCE<br />

BINNENZONWERING.<br />

VOOR PROJECTEN &<br />

CONSUMENTEN.<br />

Kijk voor uw<br />

dichtsbijzijnde verkooppunt op<br />

www.verosol.com/oplossing<br />

Laat u inspireren door onze ultieme renovatie oplossing!<br />

verosol.nl<br />

Expand your comfort zone


Tekst: Roel van Gils Beeld: Aliplast-Vorsselmans<br />

Uitdagende<br />

vliesgevelconstructie<br />

In Brecht (België) is sinds begin dit jaar Ring at Work operationeel, een modern, bijna energieneutraal kantoorgebouw<br />

dat voornamelijk als co-workingspace gebruikt wordt. De firma Vorsselmans heeft in samenspraak<br />

met Aliplast een aantal aanpassingen gedaan aan het MC Wall-vliesgevelconcept, zodat het efficiënt<br />

en economisch ingepast kon worden in het ontwerp van het moderne gebouw. Stefaan Beyers, hoofd projectbouw<br />

bij Vorsselmans, praat ons bij over de specifieke detailleringen.<br />

Ring at Work is een modern gebouw dat<br />

ruimte biedt aan maar liefst 2.000 m² aan coworkingplekken,<br />

kantoren en vergaderzalen die<br />

per uur, dag, week of zelfs permanent gehuurd<br />

kunnen worden. De firma Vorsselmans werd<br />

ingeschakeld voor de realisatie van de aluminium<br />

geveldichting. “Voor dit specifieke project<br />

hebben we bewust gekozen voor Aliplast om<br />

te kunnen aftoetsen in hoeverre ze mee kunnen<br />

in niet-standaard oplossingen. Dat is hier<br />

tot volle tevredenheid verwezenlijkt.”<br />

Semi-structureel<br />

MC Wall is bij Ring at Work deels semistructureel<br />

uitgevoerd, vervolgt Beyers. “Het<br />

bijzondere aan dit project is dat we in samenwerking<br />

met Aliplast aangepaste klemprofielen<br />

hebben ontwikkeld om de beoogde<br />

koppelingen te kunnen uitvoeren. De bestaande<br />

VG-inserts die in het glas ingewerkt<br />

moeten worden, maakten in dit geval de<br />

glasproducten complex en duur, vooral vanwege<br />

de forse afmetingen van de glasplaten.<br />

We hebben daarom naar een meer economische<br />

en praktische oplossing gezocht. En<br />

dat is gelukt. Ook hebben we verankeringspunten<br />

moeten voorzien voor de lamellen<br />

zonwering, die voor een deel van de semistructureel<br />

uitgevoerde MC Wall-vliesgevel<br />

is geplaatst. Die verankeringspunten steken<br />

keurig door de structurele voegen heen naar<br />

buiten, zodat het een kwestie was van vastbouten.<br />

Een mooie en wederom praktische<br />

oplossing,” meent Beyers.<br />

De ramen en deuren zijn uitgevoerd in de Aliplast STAR 75-reeks.<br />

42 GEVELBOUW.INFO


Ring at Work is een modern gebouw dat ruimte biedt aan maar liefst 2.000 m² aan co-workingplekken, kantoren en vergaderzalen.<br />

Vorsselmans heeft verankeringspunten voorzien voor<br />

de lamellen zonwering, die voor een deel van de semistructureel<br />

uitgevoerde MC Wall-vliesgevel is geplaatst.<br />

Openfrezen van profielen<br />

Daarnaast stond de firma Vorsselmans voor<br />

nóg een uitdaging. “De vliesgevel is hier bij<br />

Ring at Work geplaatst vóór een staalstructuur<br />

en verankerd aan gelaste vinnen. Het<br />

idee van de architect was om de verankeringspunten<br />

zeer minimaal uit te voeren,<br />

zodat ze eigenlijk niet of nauwelijks opvallen,”<br />

legt Beyers uit. “We hebben daarom<br />

Vorsselmans en Aliplast hebben gezamenlijk bewezen dat MC Wall zich ook perfect leent voor maatwerktoepassingen.<br />

de achterzijde van het MC Wall-profiel ter<br />

plaatse van de verankeringspunten opengefreesd<br />

om ‘afstand te winnen’. Daarvoor<br />

was natuurlijk ook een goede afstemming<br />

noodzakelijk met de staalleverancier, maar<br />

ook dat is perfect gelukt. De verankeringen<br />

zijn zeer minimaal zichtbaar. Al met al kijken<br />

we dan ook tevreden terug op dit project en<br />

de samenwerking met Aliplast. We hebben<br />

hier gezamenlijk bewezen dat MC Wall zich<br />

ook perfect leent voor maatwerktoepassingen<br />

om dergelijke complexe en uitdagende<br />

projecten succesvol te realiseren,” zegt<br />

Beyers tot besluit. ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

43


Realisatie: Vorsselmans - Wuustwezel<br />

Foto: Liesbeth Goetschalckx<br />

MC WALL, de vliesgevel<br />

voor grote glasoppervlakten<br />

Veel glas, weinig profiel en grote overspanningen: esthetisch is de MC Wall een topper.<br />

Goede statica - grote keuzevrijheid<br />

Het systeem is geschikt voor alle types ondoorzichtige of beglaasde vullingen, met een draagkracht van 600 kg. Met de<br />

MC Wall haal je zeer grote Ix waarden die zorgen voor grote stijfheid en zo grote overspanningen mogelijk maken.<br />

Het MC Wall vliesgevelsysteem biedt een ruime keuze aan esthetische en technische opties zoals zichtbaar raster<br />

- horizontale of verticale frames - VEC (glas buitenkant verlijmd) - daken - verborgen vleugels - parallel openende<br />

vleugels - uitzetzakramen - ... Het MC Wall assortiment is volledig compatibel met de Aliplast raam- en deursystemen.<br />

MC Wall MC Passive MC Passive + MC Glass MC Fire<br />

Voor meer info: zie www.aliplast.com of mail naar info@aliplast.com


v.d. Meer Oppe rvlaktetechniek b.v.


Tekst: Susan Peek Beeld: Alu-Coating, MATO<br />

Trendsetter in aluminium<br />

gevelbekleding<br />

Vanuit de in 1970 opgerichte firma Larob, gespecialiseerd in het fabriceren van aluminium brievenbussen, is<br />

het fundament gelegd voor Alu-Coating en Mato gevelbekleding. Vanuit de voortdurende aandacht voor kwaliteit,<br />

besloot de firma het poedercoaten in eigen beheer te nemen en richtte in 1994 daarom Alu-Coating op.<br />

Het bedrijf brengt hoogwaardige poedercoatings aan in een volautomatische lakstraat, voor de brievenbussen<br />

van Larob én voor derden. Al snel werden deze activiteiten ook uitgebreid naar het snijden, plooien, lassen<br />

en frezen van aluminium en inox. Dit brede gamma aan aluminium bewerkingen, leidde tot het product Mato.<br />

“Mato staat voor aluminium gevelbekleding,<br />

opgebouwd uit een eenvoudig kliksysteem<br />

met verticale of horizontale profielen,”<br />

vertelt Guido Lauryssen, bedrijfsleider<br />

bij Larob en Alu-Coating. “Deze wordt<br />

toegepast bij geventileerde gevels, zodat<br />

maximale esthetische prestaties gecombineerd<br />

worden met de juiste vochtbalans in<br />

een gebouw.” De robuustheid van aluminium<br />

zorgt voor een stevige gevelconstructie<br />

en behoeft weinig onderhoud. Het is<br />

tevens bestand tegen UV-stralen en vocht,<br />

waardoor roest, rot of kromtrekken niet aan<br />

de orde is. Zowel in exterieur maar ook in<br />

het interieur zorgt Mato voor design. Als je<br />

een eigentijdse look wilt geven aan je huis<br />

of project, zit je hier goed.”<br />

Uiteenlopende ontwerpen<br />

Opgebouwd uit een reeks basisprofielen die<br />

in combinatie met een overgangs-, stop-<br />

Een aluminium gevel met het veranderende reliëf en moderne uitstraling, past<br />

perfect in de hedendaagse architectuur.<br />

Mato maakt het mogelijk garagepoorten, ramen en deuren (verborgen) te<br />

integreren.<br />

46 GEVELBOUW.INFO


De uitgesproken belijning van de strakke profielen, met het veranderlijke<br />

schaduweffect, zorgt voor een unieke uitstraling.<br />

Met Mato gevelbekleding geef je je huis een eigentijdse look.<br />

en/of hoekprofiel tegen de gevel geplaatst<br />

worden, zijn er met Mato veel gevelontwerpen<br />

denkbaar. “Momenteel bieden we<br />

vier verschillende afwerkprofielen aan die<br />

zijn aan te vullen met plooiwerk op maat,<br />

zodat een enorme architectonische vrijheid<br />

ontstaat. De goed doordachte profielen zijn<br />

zowel horizontaal als verticaal te gebruiken<br />

en hebben een onzichtbare bevestiging.<br />

Dat zorgt voor een strak lijnenspel en voor<br />

een perfecte afwerking rond kozijnen en in<br />

hoeken. Mato maakt het mogelijk garagepoorten,<br />

ramen en deuren (verborgen) te<br />

integreren. Mocht er een profiel beschadigd<br />

raken, is deze snel en eenvoudig te vervangen<br />

zonder dat daarvoor de hele gevel verwijderd<br />

hoeft te worden.” Alu-Coating kan<br />

de achtergrond en de afwerkprofielen van<br />

een poedercoating in elke gewenste RALkleur<br />

voorzien. “Door met kleur en variatie<br />

te spelen, creëer je oogverblindende effecten.<br />

We kiezen bewust voor een poederlak<br />

met een hoge UV-weerstand en<br />

een uitstekend kleurbehoud. Zo wordt het<br />

gebouw beschermd tegen corrosie en diverse<br />

weersinvloeden.” Lauryssen geeft<br />

aan dat de profielen ook geanodiseerd<br />

kunnen worden, wanneer het materiaal<br />

toegepast wordt op projecten aan zee, bij<br />

zwembaden of in grote industriegebieden.<br />

compliment,” zegt Lauryssen. De uitgesproken<br />

belijning van de strakke profielen<br />

met het veranderlijke schaduweffect, zorgt<br />

voor een unieke uitstraling. “Een aluminium<br />

gevel met het veranderende reliëf en moderne<br />

uitstraling, past perfect in de hedendaagse<br />

architectuur. Of je er nu voor kiest<br />

een volledige gevel te bekleden of het als<br />

accent aan te brengen. Vaak wordt er ook<br />

een combinatie gemaakt met hout.” Mocht<br />

je wel de uitstraling van hout willen, maar<br />

liever gaan voor de duurzaamheid en kwaliteit<br />

van hoogwaardig aluminium, dan biedt<br />

Mato zelfs de mogelijkheid gekleurde folie<br />

toe te passen. Er zijn ontzettend veel mogelijkheden<br />

in houtstructuren en kleuren.<br />

“Een ideale combinatie met een prachtige<br />

uitstraling!” Lauryssen besluit: “Mato levert<br />

kwaliteit en stevige profielen in stabiele uitvoering<br />

met een eenvoudige montage. Het<br />

heeft oneindig veel mogelijkheden: wat jij<br />

bedenkt, kunnen wij maken.” ❚<br />

Unieke uitstraling<br />

“Dat ons mooie product al meermaals is<br />

nagemaakt, beschouw ik maar als een<br />

De goed doordachte profielen zijn zowel horizontaal als verticaal te gebruiken. De onzichtbare bevestiging<br />

zorgt voor een strak lijnenspel en voor een perfecte afwerking rond kozijnen en in hoeken.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

47


​Tekst: Roel van Gils Beeld: Schöck<br />

Glasvezelcomposiet gevelanker<br />

maakt sandwich-staalframe<br />

hoog isolerend<br />

Tussen station Utrecht Centraal en de Jaarbeurs verrijst een nieuwe eyecatcher: de 92 meter hoge Galaxy<br />

Tower. Het ontwerp vraagt een scala aan bouwtechnieken. Zo ook voor de gevel. Vanwege de hoge thermische<br />

isolatie-eisen is zelfs een nieuw variant van het vertrouwde LeeFrame ® prefab gevelsysteem ontwikkeld.<br />

De combinatie van het lichtgewicht en dragend sandwich-staalframe met Isolink ® glasvezelcomposiet<br />

koppelankers garanderen een hoge isolatiewaarde, zonder koudebruggen.<br />

Galaxy Tower is een unieke combinatie van<br />

een luxe viersterrenhotel met 250 kamers en<br />

330 hoogwaardige vrije sector huurappartementen.<br />

De 90 meter hoge toren wordt door<br />

Amrath Hotels en Restaurant gerealiseerd<br />

aan het Jaarbeursplein, tegenover Utrecht<br />

Centraal en het Beatrixtheater. Het gebouw<br />

is straks een cruciaal scharnierpunt tussen<br />

het zakelijke Jaarbeursplein en de nieuw te<br />

ontwikkelen woonbuurt. De toren heeft een<br />

opvallende open structuur met daktuinen<br />

en wordt volledig bekleed met keramiek. De<br />

keramische tegels vormen slechts de esthetische<br />

schil, de wind- en waterdichting wordt<br />

verzorgd door verdiepingshoge Thermo-<br />

Frame ® prefab gevelelementen.<br />

Glasvezelcomposiet gevelanker<br />

Aan de gevel van de Galaxy Tower worden<br />

hoge eisen gesteld, zegt Gert-Jan van Tol<br />

van Schöck Nederland. “De gevraagde Rcwaarde<br />

van 6,0 is nu met ThermoFrame ®<br />

haalbaar, omdat de koudgezette LeeFrame ®<br />

staalprofielen thermisch onderbroken zijn<br />

met Isolink ® .” Schöck is in 2016 samen met<br />

Leebo Intelligente Bouwsystemen gestart<br />

met de co-creatie ThermoFrame ® , dat nu<br />

voor het eerst op de Galaxy Tower wordt<br />

toegepast. “Het Isolink ® glasvezelcomposiet<br />

gevelanker verbindt het binnen en buitenframe<br />

met elkaar, in dit geval bestaande uit<br />

LeeFrame ® C-staalprofielen. De thermisch<br />

isolerende eigenschappen van glasvezelcomposiet<br />

zorgen voor een koudebrugvrije<br />

verbinding tussen de binnen en buitenprofielen,”<br />

legt Van Tol uit.<br />

Schematiseren en kalibreren<br />

Met ThermoFrame ® is producent Leebo in<br />

staat gevelsluitende en koudebrugvrije prefab<br />

wandelementen te produceren, vervolgt<br />

Van Tol. “De elementen worden volledig geprefabriceerd,<br />

verdiepingshoog en met een<br />

maximale lengte van 8 meter. Door de unieke<br />

combinatie met Isolink ® zijn de elementen<br />

slechts 240 millimeter dik.” De bijdrage van<br />

Schöck Nederland stopt niet bij enkel de levering<br />

van de ankers. “Wij zorgen ervoor dat<br />

de constructeur de gevel ook kan uitrekenen<br />

met onze ankers. Zeker bij de Galaxy Tower<br />

gaat het om een enorm complexe gevel. Elk<br />

element dient afzonderlijk doorgerekend te<br />

worden voor wat betreft de positie van de<br />

stijlen en ankers. Een dicht element gedraagt<br />

zich immers anders dan een element met<br />

een raamsparing van 4 bij 2 meter, om nog<br />

maar te zwijgen over de windbelasting op de<br />

gevel. Wij kauwen dat als het ware helemaal<br />

voor in één model door de binnen- en buitenschil<br />

volledig te schematiseren en kalibreren.”<br />

Isolink ® glasvezelcomposiet koppelankers opgenomen in een ThermoFrame ® prefab gevelelement.<br />

48 GEVELBOUW.INFO


Het Isolink ® glasvezelcomposiet gevelanker verbindt<br />

het binnen en buitenframe en zorgt voor een<br />

optimale thermische prestatie.<br />

Schöck Nederland heeft met Isokorf ® en Isolink<br />

® naam en faam verworven. De fabrikant<br />

zoekt echter steeds meer de samenwerking<br />

op met partners, waarbij de Schöck-producten<br />

onderdeel zijn van een totaaloplossing.<br />

Het thermisch hoog presterende Thermo-<br />

Frame ® is daar een mooi voorbeeld van. Het<br />

verkregen internationale patent geeft nog<br />

maar eens aan hoe uniek deze oplossing is.<br />

Tussen station Utrecht Centraal en de Jaarbeurs verrijst een nieuwe eyecatcher: de 92 meter hoge Galaxy Tower.<br />

Schöck GevelLink<br />

Afgelopen jaar introduceerde Schöck Nederland<br />

GevelLink als one-stop one-shop<br />

platform waar al haar producten met Isolink ® ,<br />

co-creaties en leveringsprogramma’s voor<br />

de gevelindustrie verkrijgbaar zijn. Inclusief<br />

engineering en levering vanuit eigen productie.<br />

Door verschillende merken en oplossingen<br />

onder één dak samen te brengen,<br />

positioneert Schöck GevelLink als autoriteit<br />

op het gebied van slimme, energie-efficiënte<br />

en state-of-the-art verbindingssystemen van<br />

gevels aan gebouwen. ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

49


COLT SHADOGREEN<br />

We leveren de systemen voor uw ideeën<br />

Gevelsystemen van Colt<br />

- met Glas, Metaal, Textiel of Hout<br />

- vast of beweegbaar<br />

- met innovatieve Besturing<br />

geven gebouwen een individuele uitstraling<br />

Meer weten over Colt zonwering?<br />

Spreek met een specialist:<br />

Bart Tebarts<br />

+31 63 96 96 695<br />

www.coltinfo.nl | “People feel better in Colt conditions”<br />

Glasvezel gevelanker<br />

voorkomt koudebruggen<br />

Bespaar tot 50% op de isolatiedikte in<br />

geventileerde gevels en prefab<br />

betonwanden met het Schöck Isolink ®<br />

gevelanker.<br />

GevelLink<br />

info@schock.nl +31 55 526 88 20


00020934004 - RENSON VENTILATION NV.indd 1 19-10-20 10:02<br />

Kies voor<br />

RENOLIT<br />

ALKORSMART,<br />

en plant een boom<br />

Smart 3<br />

MINDER MIDDELEN<br />

MINDER ENERGIE<br />

MEER ZUURSTOF<br />

Less is more<br />

RENOLIT ALKORSMART dakbaan<br />

Energie-efficiëntie is cruciaal voor de toekomst van de industrie en dat is ook de reden waarom we de RENOLIT ALKORSMART<br />

dakbaan ontwikkeld hebben. Deze ultradunne dakbaan van slechts 1,2 mm dik heeft een uitzonderlijke levensduur en is als cool<br />

coloured dakbaan bovendien ook energiebesparend. Toch wilden we nog een stap verder gaan en beslisten we om voor elke 3<br />

verkochte rollen van de 1,2 mm dikke RENOLIT ALKORSMART dakbaan telkens één boom te planten.<br />

Volg op onze website hoe het RENOLIT bos vorm krijgt: renolit.com/roofing/smart3<br />

Een project van RENOLIT WATERPROOFING ROOFING<br />

renolit.com/roofing/smart3


De Fixscreen Minimal CW50-zonwering van Renson is naadloos geïntegreerd in de buitengevel.<br />

Tekst en beeld Renson<br />

Oververhitting voorkomen<br />

zonder toegift op detaillering<br />

vliesgevel bankkantoor<br />

Visibiliteit is cruciaal voor een bankkantoor als nieuwe thuis voor twee gefusioneerde Crelan-vestigingen<br />

uit Roeselare. Met de nieuwe Fixscreen Minimal CW50-zonwering van Renson perfect geïntegreerd op de<br />

vliesgevel langs de straatkant wordt dit extra benadrukt.<br />

Een minimalistisch en functioneel gebouw<br />

dat voldoet aan alle noden van een modern<br />

bank- en verzekeringskantoor: dat was de<br />

wens van de bouwheer. Grote glaspartijen en<br />

een openlandschapskantoor waren hier dan<br />

ook een evidente voorwaarde voor de architect,<br />

die uitging van een langwerpige balk als<br />

vormgeving voor deze nieuwbouw. “Maar<br />

dan wel eentje die op een sokkel geplaatst<br />

is, met een rondlopend kader in de voorgevel<br />

als sober accent,” verduidelijkt architect Corneel<br />

Schepens (architectenbureau Schepens<br />

BV). “Bovendien springen de raampartijen in<br />

ten opzichte van de voorgevel en werden zowel<br />

de trappen als toegangshelling in de sokkel<br />

verwerkt.” Glazen wanden centraal in het<br />

gebouw behouden het maximale doorzicht<br />

maar scheiden tegelijk toch de publieke zone<br />

functioneel af van het landschapskantoor en<br />

de besprekingsruimtes.<br />

Ideaal voor slanke raamprofielen<br />

Voor de Fixscreen Minimal CW50-doekzonwering<br />

van Renson werd dit een pilootproject.<br />

Die werd speciaal ontwikkeld voor<br />

vliesgevels als deze. De koppelgeleiders zijn<br />

daarom net zo breed (50mm) als de profielen<br />

van de vliesgevel. “Dankzij dit nieuwe type<br />

doekzonwering konden we toch kiezen voor<br />

slanke gordijngevelprofielen,” aldus de architect.<br />

Bovendien zitten zowel de zijgeleiders<br />

als de doekkasten van de zonwering volledig<br />

weggewerkt in de gevel, wat de detaillering<br />

uiteindelijk alleen maar ten goede komt.<br />

Subtiel geïntegreerde buffer<br />

tegen felle zon<br />

De Fixscreen Minimal CW50-zonwering van<br />

Renson werd dus naadloos geïntegreerd<br />

in de buitengevel. En dus valt die eigenlijk<br />

nauwelijks op. Zelfs met de screens neergelaten,<br />

vormt alles één mooi geheel, terwijl de<br />

zon toch tegengehouden wordt daar waar<br />

dat het meest efficiënt is om oververhitting<br />

binnen te voorkomen: nog voor die het glas<br />

kan bereiken. Toch was het vooral het negatieve<br />

effect van een laagstaande of felle<br />

zon (met reflectie op schermen en op de<br />

witte bureaus als gevolg) dat de bouwheer<br />

voor doekzonwering deed kiezen. Dat die<br />

geen afbreuk hoeft te doen aan het strakke<br />

ontwerp van dit kantoor, is daarbij uiteraard<br />

mooi meegenomen. ❚<br />

www.renson.eu<br />

Zelfs met de screens neergelaten, vormt alles één<br />

mooi geheel.<br />

52 GEVELBOUW.INFO


Tekst: Roel van Gils Beeld: IsoBouw Systems<br />

Brandveiligheid gevels:<br />

Geen optelsom<br />

Testen, testen, testen…. We horen het de laatste tijd wel vaker, echter<br />

‘even’ niet in relatie tot de brandveiligheid van een gevelopbouw. Toch<br />

is het volgens Marco Buijk, technical engineer van IsoBouw Systems,<br />

essentieel om zoveel mogelijk te testen. Brandveiligheid is een samenspel<br />

van factoren en zeker geen optelsom van de brandklassen van de<br />

afzonderlijk toegepaste materialen.<br />

IsoBouw heeft zijn gevelsystemen afzonderlijk laten<br />

testen door onafhankelijke laboratoria zoals Efectis<br />

en Warringtonfire, maar ook in combinatie met de<br />

meest voorkomende gevelbekledingen.<br />

“Drie materialen met een brandreactieklasse<br />

B hoeft per definitie niet te betekenen<br />

dat de combinatie ook een klasse<br />

B scoort,” begint Buijk. “Sterker nog,<br />

het zou zomaar eens slechter kunnen<br />

uitpakken. Ook kunnen fabrikanten zich<br />

niet ‘verschuilen’ achter een A1 of A2<br />

brandreactieklasse. Zonder aantoonbare<br />

testresultaten bieden ook deze materialen<br />

geen garantie op het behalen van<br />

een B-classificatie voor de gevel. Wij als<br />

IsoBouw zijn dan ook voorstander van het<br />

testen van een gevelopbouw in de zogenaamde<br />

‘end use application’ oftewel de<br />

totale constructie in plaats van de individuele<br />

materialen. We hebben onze gevelsystemen<br />

vanzelfsprekend afzonderlijk laten<br />

testen door onafhankelijke laboratoria<br />

zoals Efectis en Warringtonfire, maar ook<br />

in combinatie met de meest voorkomende<br />

gevelbekledingen.”<br />

Het SlimFort gevelisolatiesysteem van Iso-<br />

Bouw voor een geventileerde gevelopbouw<br />

is met verschillende toepassingen in ‘end<br />

use application’ getest. Buijk: “Zo hebben<br />

we bijvoorbeeld een opbouw met Eternitsidings<br />

laten testen, maar ook met metalen<br />

en composiet materialen. Het mooie is<br />

dat we alle combinaties van concurrerende<br />

gevelbekledingen ook daaronder kunnen<br />

scharen. Het resultaat van deze testen is<br />

een aantoonbare B-classificatie voor diverse<br />

gevelsystemen met onze SlimFort gevelisolatie<br />

waarmee we de hoogst haalbare<br />

brandprestatie behalen. Voor andere specifieke<br />

toepassingen kunnen we snel schakelen<br />

met de testinstituten om op basis van<br />

alle wetenschap en eerder uitgevoerde tests<br />

mogelijk een ‘classification without testing’<br />

(CWT) af te laten geven, mits de opbouw<br />

voldoet aan alle eisen uiteraard.” ❚<br />

IsoBouw is voorstander van het testen van een gevelopbouw in de zogenaamde<br />

‘end use application’.<br />

Het SlimFort gevelisolatiesysteem van IsoBouw voor een geventileerde<br />

gevelopbouw is met verschillende toepassingen in ‘end use application’ getest.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

53


De basis waar het allemaal mee begint bij IGP.<br />

IGP-RAPID ® complete Serie Color DB703 toegepast op sandwichpanelen.<br />

Tekst: Susan Peek Beeld: IGP Powder Coatings<br />

Het antwoord op de vraag naar<br />

topkwaliteit poedercoatings<br />

Wanneer kennis voor een lange levensduur en duurzame waarden van een gebouwde omgeving wordt<br />

gevraagd, biedt het Zwitserse IGP Powder Coatings het antwoord. Als internationaal fabrikant van<br />

hoogwaardige, innovatieve en economische poedercoatings voor de architectuur, industrie, transport en<br />

houtsector, levert het bedrijf méér dan alleen het product.<br />

“In de eerste plaats willen onze adviseurs<br />

een bijdrage leveren aan de functionele<br />

en esthetische behoeften van de gevels<br />

van gebouwen, op basis van geavanceerde<br />

ideeën en mogelijkheden,” zegt Erwin<br />

Kleuters, algemeen directeur bij IGP Benelux<br />

BV. “Onze innovatieve poedercoatings<br />

bieden een enorme meerwaarde voor<br />

de gevelbranche.”<br />

De juiste keuze<br />

Om tot een optimaal en duurzaam resultaat te<br />

komen, is een aantal factoren belangrijk, zoals<br />

de ondergrond en de omgevingscondities van<br />

het te bewerken materiaal. Daarbij komt dat er<br />

een enorme toename is in leverbare kleuren,<br />

structuren en effecten. Hoe maak je dan de<br />

juiste keuze? “Het is goed te weten dat IGP een<br />

partner kan zijn voor architecten en ontwerpers<br />

die streven naar het optimaliseren van het eindresultaat<br />

en het waarmaken van de visie die ze<br />

voor ogen hadden.” Kleuters constateert een<br />

toenemende vraag vanuit de markt naar een<br />

betere weersbestendigheid en UV-bestendigheid<br />

binnen hoogwaardige coatings. “Dat geldt<br />

Krasbestendig, UV-bestendig en supersexy: IGP coating toegepast in rood op het interieur van dit kantoorgebouw.<br />

54 GEVELBOUW.INFO


Een topkwaliteit poedercoating is haute-couture voor een gevel.<br />

overigens ook voor de reinigbaarheid en krasbestendigheid.<br />

IGP gaat aan de slag met al die<br />

vragen vanuit de markt en past de nieuwste innovatieve<br />

technologieën toe om zo overal met<br />

een passende oplossing te komen.”<br />

Zwitserse kwaliteit<br />

Een van de sterke punten van IGP is de<br />

kwaliteit. Zwitserse kwaliteit. “Dat zie je in<br />

de producten en in het gehele proces terug.<br />

We zijn wat misschien iets duurder in de kg,<br />

maar passen dan ook innovatieve technologieën<br />

toe die onze klanten een hogere efficiency<br />

en meer garantie geeft met behoud<br />

van de duurzaamheid. We mogen inmiddels<br />

zeggen dat we de meest krasvaste polyester<br />

poedercoatings op de markt produceren.<br />

Als koploper in de markt op architecturaal<br />

gebied staan we in alle facetten binnen het<br />

proces náást de klant. Een architect die de<br />

voordelen leert kennen van onze zeer weerbestendige<br />

coatings, zal zelden terugvallen<br />

op een standaard coating,” weet Kleuters.<br />

Applicatieproces vereenvoudigen<br />

IGP staat bekend om zijn briljante metallic,<br />

parelmoerachtige effecten, structuren en heeft<br />

een uitgebreide afdeling die de kwaliteit managet<br />

en bewaakt. “Maar met een goed product<br />

alleen, ben je er nog niet,” zegt Kleuters.<br />

“Dus bieden wij een uitgebreide servicetool aan<br />

die de vertaalslag in applicatie mee oppakt.<br />

We hebben specifieke effectverwerkingstechnieken<br />

ontwikkeld en helpen daarmee applicateurs<br />

bij het definiëren van geoptimaliseerde<br />

specifieke instellingen van de coatingsparameters.<br />

Denk daarbij aan spuitafstand, spanning<br />

of stroomsterkte, met als doel: een optimaal<br />

eindresultaat en een tevreden gebruiker.” Zo<br />

zet IGP innovatie in en past andere additieven<br />

toe in een product om risico’s bij het aanbrengen<br />

van de coating te minimaliseren.<br />

Nieuwe series<br />

“Zo hebben we bijvoorbeeld de IGP-EFFEC-<br />

TIVE ® Serie ontwikkeld,” vertelt Kleuters. “Die<br />

geven een mooie briljante werking, met metallische<br />

looks. Tegelijkertijd bieden we de apllicateur<br />

een stuk zekerheid dat er een strak en<br />

constant eindresultaat uit komt. Tevens passen<br />

we superdurables toe in de architecturale IGP-<br />

DURA ® face Serie zodat er een zeer weerbestendig,<br />

diep matte coatingpoeder ontstaat.”<br />

Ook noemt Kleuters de IGP-RAPID ® Serie:<br />

Projectnaam:<br />

UPPER WEST, BERLIN (D)<br />

ARCHITECT:<br />

KSP Jürgen Engel & Langhof<br />

Architekten Berlin<br />

COPYRIGHT IMAGE:<br />

Alexander Bernhard Architekturfotografie,<br />

Landshut (D)<br />

TOEGEPAST PRODUCT:<br />

IGP-DURA ® face 5807<br />

ultrasnelle coatings die meer en meer worden<br />

toegepast op bijvoorbeeld sandwichpanelen.<br />

En hij sluit het rijtje af met de IGP-LIVING Serie:<br />

“Hiermee creëren we een grove fijnstructuur in<br />

een multimix aan kleuren zodat er een beton<br />

look&feel ontstaat. Het is toch fantastisch dat<br />

de natuurlijke aspecten in façadebouw, zoals<br />

het gebruik van beton en steen, nu na te<br />

bootsen is met een coating van IGP!” Kleuters<br />

besluit: “Zo kun je een aluminium gevelschil<br />

ontwikkelen met alle gewenste technologie erachter,<br />

maar wel de natuurlijke looks behouden<br />

door het toepassen van de juiste coating.” ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

55


FEDERATIE<br />

ALUMINIUM<br />

CONSTRUCTEURS<br />

Tekst en beeld: FAC<br />

Circulariteit en recyclage: een<br />

uitdaging én opportuniteit<br />

voor de aluminium sector<br />

De bouwsector is namelijk verantwoordelijk<br />

voor 40% van het energieverbruik in de EU,<br />

voor 35% van de CO 2<br />

-uitstoot; en neemt ook<br />

31% van het materiaalgebruik en 33% van<br />

het afval voor zijn rekening.<br />

Op 8 september organiseerde FAC in de bedrijfsgebouwen van Hydro<br />

Building Systems te Landen een thema-avond over ‘Circulariteit en<br />

Recyclage’. Dat het onderwerp op grote belangstelling bij de<br />

FAC-leden kon rekenen, hoeft niet te verbazen. De bouwsector vertegenwoordigt<br />

immers een aanzienlijk aandeel van de globale milieuimpact,<br />

het materialenverbruik en de afvalstroom. De overgang<br />

naar een circulair model biedt de sector de mogelijkheid om zijn<br />

duurzaamheidsuitdagingen aan te pakken en tegelijk nieuwe opportuniteiten<br />

te benutten.<br />

De principes van de circulaire economie<br />

kunnen voor de bouwsector in drie grote<br />

pijlers worden opgesplitst:<br />

• ontwerp en constructie van flexibele, aanpasbare<br />

gebouwen<br />

• ontginning en valorisatie van materialen uit<br />

de bestaande gebouwen<br />

• ontwikkeling van nieuwe economische<br />

modellen die de toegevoegde waarde van<br />

materialen en gebouwen gedurende hun<br />

volledige levensduur verhogen<br />

FAC had drie sprekers uitgenodigd om het<br />

thema vanuit hun praktijkervaring toe te<br />

lichten: Jona Michiels, Innovation Manager<br />

bij de Groep Van Roey, Tim Ost, Expert Circular<br />

Design bij VK Architects & Engineers,<br />

en Joris Verhiest, Marketing Director Region<br />

West bij Hydro Building Systems.<br />

Succesvol circulair bouwen start<br />

met een levenscyclusanalyse<br />

Jona Michiels beet de spits af met een uitzetting<br />

over hoe de Groep Van Roey sinds<br />

2017 experimenteert met circulair bouwen<br />

en zo actief wil bijdragen aan oplossingen<br />

om de bouwsector duurzamer te maken.<br />

Deze familiale bouwgroep, die 10 bedrijven<br />

en activiteiten van puur bouwen tot totaaloplossingen<br />

op maat overkoepelt, plaatst<br />

maatschappelijk ondernemen centraal in<br />

haar bedrijfsvoering.<br />

Jona Michiels<br />

Dat de bouwsector weinig zuinig omspringt met<br />

materialen moet dringend worden aangepakt. Zo<br />

zullen veel grondstoffen tijdens de komende decennia<br />

schaars of uitgeput geraken. Bovendien<br />

zorgen bepaalde ontwerp- en materiaalkeuzes<br />

in gebouwen voor een grotere globale milieuimpact<br />

dan bijvoorbeeld het energieverbruik.<br />

Dit blijkt uit (a posteriori) levenscyclusanalyses<br />

(LCA) van bouwprojecten, waarbij de verschillende<br />

fasen en processen – van ontginning en<br />

bewerking van grondstoffen, over transport,<br />

productie, bouw, hergebruik, storten tot recyclage<br />

… in kaart worden gebracht.<br />

Een levenscyclusanalyse bij aanvang van een<br />

bouwproject is daarom bijzonder waardevol<br />

omdat ze een onderbouwde integrale milieuscore<br />

oplevert en het mogelijk maakt om beter<br />

doordachte, duurzame beslissingen inzake ontwerp,<br />

materiaalkeuze, … te maken. Een levenscyclusanalyse<br />

biedt een objectieve, kwantitatieve<br />

ondersteuning voor milieubewust circulair<br />

bouwen, waarbij grondstoffen en bouwmaterialen<br />

slim aangewend en hergebruikt kunnen<br />

worden. Zo ontstaat er een gesloten cyclus, in<br />

tegenstelling tot het klassieke lineaire model, dat<br />

altijd nieuwe grondstoffen aanboort.<br />

Transformeerbaarheid en modulariteit behoren<br />

tot de basisprincipes van circulair bouwen.<br />

Dit betekent dat de functie van een gebouw<br />

zonder al te veel kosten en afvalstromen kan<br />

worden aangepast (bijvoorbeeld van kantoor<br />

tot woning) en materialen en componenten<br />

gemakkelijk kunnen worden gedemonteerd<br />

voor hergebruik of recyclage. Men kan een<br />

‘circulair gebouw’ omschrijven als een tijdelijke<br />

plek voor materialen die er los van elkaar<br />

kunnen worden uit gehaald.<br />

Naast ecologische doelstellingen streven<br />

circulaire business modellen naar een la-<br />

56 GEVELBOUW.INFO


FEDERATIE<br />

ALUMINIUM<br />

CONSTRUCTEURS<br />

SHOWCASE MET ALUMINIUM IN CIRCULAIR BOUWEN<br />

In 2019 realiseerde de VUB, samen met partners uit de bouwwereld, Circular Retrofit<br />

Lab, de circulaire renovatie van een blok voormalige prefabstudentenkamers uit de jaren<br />

70 op de campus in Etterbeek. Het project maakt deel uit van het internationale Building<br />

as Material Banks-onderzoeksinitiatief, dat ernaar streeft om gebouwen als materialenbank<br />

te gebruiken in plaats van bron van afval.<br />

Multifunctionaliteit en aanpasbaarheid vormden het uitgangspunt voor het ontwerp van<br />

het Circular Retrofit Lab. Dit werd gerealiseerd door op de bestaande gestripte betonstructuur<br />

demonteerbare, omkeerbare en herbruikbare bouwcomponenten te plaatsen.<br />

FAC-partner Reynaers Aluminium en FAC-lid Beneens Alucon werkten mee aan de ontwikkeling<br />

en plaatsing van het modulaire systeem van prefabgevelpanelen. Voor beide<br />

ondernemingen was het een uitstekende gelegenheid om technische ervaring op te<br />

doen met circulaire bouwen en de commerciële mogelijkheden ervan te ontdekken.<br />

gere kostprijs van een bouwproject voor<br />

de eindgebruiker over de totale levenscyclus.<br />

Daarom is het belangrijk om van bij de<br />

ontwerpfase het ‘Total Cost of Ownership’-<br />

denken (TCO) te hanteren. Dit betekent dat<br />

men zich in het beslissingsproces niet enkel<br />

focust op de initiële investeringsprijs, maar<br />

ook rekening houdt met langeretermijnkosten<br />

voor onderhoud en uitbating, die<br />

verband houden met de manier waarop is<br />

gebouwd. De TCO-inzichten kunnen leiden<br />

tot alternatieve ontwerpkeuzes, die het gebouw<br />

misschien in eerste instantie duurder<br />

maken maar over de volledige levensduur<br />

besparingen kunnen opleveren.<br />

De circulaire aanpak is geleidelijk aan zijn plaats<br />

aan het veroveren in de bouwsector. Maar, zo<br />

benadrukt Jona Michiels, de implementatie<br />

ligt niet altijd voor de hand. Dit geldt ook voor<br />

een complex product zoals aluminium buitenschrijnwerk.<br />

Daarom zijn onderzoek en praktijkervaring<br />

via proefprojecten zoals het Circular<br />

Retrofit Lab heel waardevol om antwoorden te<br />

kunnen formuleren op vragen zoals ‘Wanneer<br />

is hergebruik wenselijk en onder welke vorm?’,<br />

‘Zijn alternatieve businessmodellen zoals Pay-<br />

Back of As-a-service mogelijk?’, ‘Zijn de huidige<br />

recyclagekanalen voldoende?’.<br />

Circulair bouwen vraagt een<br />

integrale benadering<br />

Tim Ost, Project Engineer Sustainable Design,<br />

lichtte de circulaire aanpak van VK<br />

Architects & Engineers toe. Dit ontwerp- en<br />

studiebureau, dat actief is in de domeinen<br />

‘Healthcare Design’ en ‘Building Engineering’,<br />

biedt een breed gamma aan ontwerpdiensten<br />

aan waaronder Sustainable Design<br />

en Facade Engineering.<br />

Bij elk bouwproject streeft het naar een integrale<br />

benadering met een duurzaam resultaat<br />

en verlaagde milieu-impact op lange<br />

termijn als doelstellingen.<br />

Hoe circulair bouwen vorm geven?<br />

Circulariteit situeert zich op gebouw- en<br />

productniveau, waartussen VK Architects<br />

& Engineers een brug proberen te bouwen,<br />

zo stelde Tim Ost. Het bureau ontwikkelde<br />

een eigen denkkader met drie pijlers, die opdrachtgevers<br />

van bouwprojecten helpt om<br />

circulariteit vorm te geven.<br />

Tim Ost<br />

De eerste pijler betreft de veranderingsgerichtheid<br />

van een gebouw. Hierbij stelt men specifieke<br />

vragen zoals hoe flexibel het gebouw moet<br />

zijn en welke levensduur het moet hebben.<br />

De tweede pijler spitst zich toe op de materiaalkeuzes<br />

en de behoefte aan de- en remontabele<br />

systemen in functie van de vooropgestelde<br />

bouwtechnische, functionele,<br />

economische en esthetische levensduur.<br />

De derde pijler focust op de keuze van het circulaire<br />

bedrijfsmodel. Eén van de bekendste<br />

bedrijfsmodellen is het ‘Product-as-a-Service’<br />

model (bv. Facade-as-a-service; Elevatoras-a-service,<br />

… ) waarbij de gebruiker geen<br />

product maar een dienst koopt. In dit model<br />

blijft de fabrikant/leverancier eigenaar van het<br />

product en behoudt hij de verantwoordelijkheid<br />

voor de prestaties ervan tijdens en na<br />

de levensduur. De fabrikant heeft er dus alle<br />

baat bij om een kwalitatief, duurzaam product<br />

aan te bieden. Voorts zijn ook de identificatie<br />

en traceerbaarheid van de materialen<br />

belangrijk, met het oog op de latere ontmanteling,<br />

het hergebruik en/of de recyclage.<br />

Deze laatste aspecten zijn ook van toepassing<br />

op het Take-Back model waarbij fabrikanten<br />

hun producten aan het einde van hun<br />

levenscyclus terugnemen voor recycling of<br />

herfabricage. Dit model zou volgens de spreker<br />

moeten worden verruimd door een verhoogde<br />

inschakeling van ‘urban miners’ (sloopaannemers)<br />

die, bijvoorbeeld via centrale<br />

stadsdepots, materialen inzamelen en dankzij<br />

de grotere volumes de activiteit economisch<br />

aantrekkelijker maken.<br />

Hoe circulair bouwen concretiseren?<br />

In het tweede deel van zijn uitzetting stond<br />

de spreker stil bij een aantal labels die in het<br />

leven werden geroepen om de duurzaamheid<br />

van gebouwen en producten te meten<br />

en te verbeteren.<br />

Een van de bekendste labels op gebouwniveau<br />

is BREEAM dat de duurzaamheidsprestaties<br />

aftoetst aan de hand van criteria zoals<br />

‘gebouwflexibiliteit, ‘materiaalefficiëntie’ en<br />

‘milieu-impact van bouwmaterialen’, en op basis<br />

van de verkregen score een certificering aan<br />

het gebouw toekent. CradleToCradle en EPD<br />

zijn voorbeelden van labels die de duurzaamheid<br />

van producten meten en certificeren.<br />

Sinds 2018 kan de Belgische bouwsector<br />

gebruik maken van de webtool TOTEM<br />

(Tool to Optimise the Total Environmental<br />

impact of Materials) om de milieuprestaties<br />

van gebouwen en gebouwcomponenten<br />

te kwantificeren en te evalueren.<br />

De methode, die in een geaggregeerde<br />

score resulteert, past generieke levenscyclusanalyses<br />

(LCA) toe en houdt naast<br />

milieu-indicatoren ook rekening met<br />

monetarisatiefactoren die de kosten van<br />

de samenleving vertegenwoordigen om<br />

eventuele milieuschade te herstellen.<br />

VK Architects & Engineers hebben daarnaast<br />

hun eigen simulatie-tool (VKaLCA)<br />

ontwikkeld, die een LCA op maat van ieder<br />

project en product maakt. ›<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

57


TOPKWALITEIT IN<br />

ALU-CONSTRUCTIES<br />

Logistiek Park Waasland Aertssen, Verrebroek<br />

Architect: Mertens Architecten<br />

Beeld: PhotoJoris<br />

FAC-constructeurs werken volgens het FAC-keurmerk,<br />

toegekend door onafhankelijke keuringsinstanties.<br />

Een garantie voor de hoogste kwaliteit!<br />

www.fac-belgium.eu


FEDERATIE<br />

ALUMINIUM<br />

CONSTRUCTEURS<br />

Hoe circulair bouwen valoriseren?<br />

Eén van de circulaire projecten waarbij VK<br />

Architects & Engineers betrokken zijn, is<br />

het ZIN-project dat de plaats inneemt van<br />

de voormalige WTC I en II torens aan het<br />

Noordstation in Brussel. VK Architects &<br />

Engineers staan er in voor M&E Engineering,<br />

Facade Engineering, Fire Safety Engineering<br />

en verduurzaming van het gebouw,<br />

dat vanaf 2023 naast appartementen, hotelkamers<br />

en openbare parking ook kantoorruimte<br />

zal bieden aan 3.900 ambtenaren<br />

van de Vlaamse overheid. Het ZIN-project<br />

is een ware show case van circulariteit. Het<br />

bestaande gebouw wordt maximaal benut,<br />

en tot 95% van het materiaal en de uitrusting<br />

wordt behouden, hergebruikt en gerecycleerd.<br />

Daarnaast heeft het gebouw een<br />

flexibele basisstructuur, waardoor het diverse<br />

functies kan vervullen en aanpassingen in<br />

de toekomst vergemakkelijkt.<br />

Circulair bouwen geeft aluminium<br />

het eeuwige leven<br />

Joris Verhiest sloot de thema-avond af met een<br />

uiteenzetting over de duurzaamheidsuitdagingen<br />

van de aluminium sector en de oplossingen<br />

die de Hydro Groep hiervoor ontwikkelt.<br />

Hydro is actief in alle segmenten van de aluminium<br />

waardeketen – van bauxietontginning<br />

tot recyclage van schroot – en levert producten<br />

en services aan diverse industrieën.<br />

Hydro Building Systems biedt wereldwijd een<br />

uitgebreid gamma aan aluminium schrijnwerk<br />

aan onder de merknamen Sapa, Wicona,<br />

Technal en Domal.<br />

Joris Verhiest<br />

De snel groeiende internationale vraag naar<br />

aluminium stelt de aluminiumsector voor<br />

grote uitdagingen op het vlak van duurzaamheid.<br />

Dit heeft onder meer te maken<br />

met het feit dat bauxiet wordt ontgonnen<br />

in verspreide, soms afgelegen regio's en<br />

de energie-intensieve productie van primair<br />

aluminium wereldwijd nog altijd veel<br />

op steenkool en aardgas is gebaseerd. De<br />

gemiddelde CO 2<br />

-voetafdruk van primair aluminium<br />

is bijgevolg aanzienlijk. Daarnaast<br />

neemt de aluminium schrijnwerk- en gevelsector<br />

een behoorlijke hap van de totale<br />

CO 2<br />

-bouwvoetafdruk (gemiddeld 13%) voor<br />

zijn rekening. En bedraagt het aandeel van<br />

primair aluminium in de milieuvoetafdruk<br />

van een aluminium raam 65%, in vergelijking<br />

met een aandeel van slechts 24% van<br />

het totale gewicht van het raam. Het gebruik<br />

van koolstofarm aluminium of gerecycleerd<br />

aluminium bij de productie reduceert de<br />

CO 2<br />

-voetafdruk aanzienlijk. En ook na een<br />

volledige levenscyclus kan het aluminium<br />

raam gerecycleerd worden tot nieuwe aluminium<br />

ramen zonder kwaliteitsverlies.<br />

Om bij te dragen tot de vermindering van de<br />

milieuvoetafdruk van de groep, en de sector<br />

in het algemeen, lanceerde Hydro een<br />

nieuwe klimaatstrategie, met als doelstelling<br />

zijn CO 2<br />

-uitstoot tegen 2030 met 30% terug<br />

te schroeven; dit is het equivalent van de<br />

jaarlijkse uitstoot van 1,2 miljoen auto’s of 4<br />

miljoen ton CO 2<br />

. De groep streeft deze ambitie<br />

na door enerzijds haar eigen emissies<br />

te verminderen door een groenere bevoorrading<br />

en productie, en anderzijds door haar<br />

klanten te ondersteunen om hun voetafdruk<br />

te verminderen dankzij het aanbieden van<br />

groenere producten.<br />

Hydro REDUXA en Hydro CIRCAL zijn twee<br />

koolstofarme aluminium producten die de<br />

groep heeft ontwikkeld.<br />

Hydro REDUXA is een primaire aluminium<br />

legering met een van de laagste koolstofvoetafdrukken.<br />

De koolstofvoetafdruk van<br />

4.0 kg CO 2<br />

/kg aluminium bedraagt minder<br />

dan een vierde van het wereldwijd gemiddelde<br />

(16.7) dankzij de toepassing van<br />

hernieuwbare energiebronnen zoals waterkracht.<br />

Een nog veel lagere CO 2<br />

-footprint<br />

(2,3 kg CO 2<br />

per 1 kg geproduceerd aluminium)<br />

werd bereikt met de ontwikkeling van<br />

Hydro CIRCAL 75R, gemaakt van gerecycled<br />

post-consumer schroot. De kern van<br />

het verhaal is, zo stelde de spreker, dat aluminium<br />

schroot een intrinsiek hoge waarde<br />

heeft. Met circa 75% van al het geproduceerde<br />

aluminium dat nog steeds in gebruik<br />

is, vormt post-consumer aluminium<br />

schroot een vrijwel onbeperkte energiereserve<br />

die een cruciale rol in de toekomst<br />

van de circulaire economie kan/zal spelen.<br />

Aluminium is namelijk een oneindig, 100%<br />

recycleerbaar materiaal en de productie<br />

van gerecycled aluminium vergt slechts 5%<br />

van het energieverbruik dat nodig is om primair<br />

aluminium te produceren.<br />

Hydro beschikt over twee locaties in Europa<br />

(Dormagen in Duitsland/Clervaux in<br />

Luxemburg) die op een wetenschappelijk<br />

onderbouwde werkwijze gefragmenteerd,<br />

gesorteerd en bewerkt post-consumer<br />

schroot uit de bouw opnieuw in omloop<br />

brengen. Dit leidt tot hoogwaardige legeringen<br />

met hoge zuiverheid. Het volledige<br />

recyclageproces is gecertificeerd door de<br />

Noorse auditor DNV-GL.<br />

Hydro onderbouwt zijn duurzaamheidsinspanningen<br />

overigens met een groeiend<br />

aantal certificaten. Het volledige productproces<br />

is volledig traceerbaar en de producten<br />

worden gecertificeerd door onafhankelijke<br />

derde partijen.<br />

Voorbeelden van certificaten zijn het eerder<br />

vermelde BREEAM, Cradle-to-Cradle en<br />

EPD; en ASI, een onafhankelijk certificatiesysteem<br />

voor verantwoord omgaan met<br />

aluminium, ontwikkeld om ervoor te zorgen<br />

dat correct maatschappelijk engagement ingebed<br />

is in de bedrijfsvoering, productie, het<br />

gebruik en de recyclage van aluminium.<br />

Hydro ondersteunt ook ‘Duurzaam Schrijnwerk’,<br />

een publiek voorschrijfbaar label dat<br />

door de BCCA samen met de sector in het<br />

leven werd geroepen ter ondersteuning van<br />

de betere schrijnwerkconstructeur tegen deloyale<br />

concurrentie. Het label is een overzicht<br />

van alle technische eisen en duurzaamheidscriteria,<br />

die in een charter vastgelegd zijn,<br />

waar elk bedrijf dat het label wil verwerven,<br />

aan moet voldoen.<br />

Aan het einde van een verrijkende avond,<br />

was het voor de deelnemers duidelijk. Circulariteit<br />

is niet meer uit de bouwsector weg<br />

te denken maar blijft een complexe materie.<br />

Onderzoek en proefprojecten hebben al veel<br />

kennis bijgebracht maar meer initiatieven zijn<br />

nodig opdat het circulaire model het de spelers<br />

in de markt niet alleen mogelijk maakt om<br />

hun grote duurzaamheidsuitdagingen aan te<br />

gaan maar ook tal van nieuwe commerciële<br />

opportuniteiten aan te grijpen. ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

59


PXL MAD<br />

School of Arts,<br />

Hasselt<br />

Residentie<br />

Liefkenshoek,<br />

Gavere<br />

Begin dit jaar bracht PXL Digital alle opleidingen en specialisaties<br />

rond digitale technologie van de PXL Hogeschool<br />

samen in een nieuw gebouw aan de Hasseltse ring. PXL<br />

MAD - School of Arts kreeg ook hier haar nieuwe stek. a2o<br />

architecten tekenden het ontwerp van het langgerekte complex<br />

met torenvolume, dat een oppervlakte van 7.300 m²<br />

bestrijkt en aanpasbare leer- en werkomgevingen voor de<br />

kunst- en informaticaopleidingen omvat.<br />

Constructeur J. Hermans & Co uit Tienen kreeg door THV<br />

Kumpen-Vanhout de opdracht toevertrouwd om 1.170 m²<br />

buitenschrijnwerk in het gebouw te plaatsen. Er werd gekozen<br />

voor Reynaers Aluminium Belux CW50 gordijngevels met<br />

AGC Glass Europe Iplus EnergyN.<br />

(Beeld: AF Fotografie)<br />

De gevels zijn, op enkele millimeter na, rond het in het zicht<br />

blijvend betonskelet gemonteerd. Het creëert binnenin pure<br />

en strakke lijnen tussen ruwbouw en gevels, en dit zonder<br />

gebruik te maken van afwerkingsprofielen<br />

De kunstateliers bevatten hoge zuidgerichte glaspartijen, die<br />

door grote automatisch schuivende panelen in strekmetaal<br />

verduisterd kunnen worden. De claustragevel op de eerste verdieping,<br />

waarachter de kunstateliers gedeeltelijk schuil gaan, is<br />

één van de blikvangers van het gebouw. De verankering van de<br />

claustra met de profielen van grotendeels beglaasde achterliggende<br />

façade vormde een bijzondere uitdaging.<br />

AANNEMER:<br />

ARCHITECT:<br />

CONSTRUCTEUR:<br />

THV Kumpen-Vanhout<br />

a2o architecten<br />

J. Hermans & Co, Tienen<br />

Residentie Liefkenshoek was in april, na een bouwtraject van 15<br />

maanden, klaar om haar bewoners te verwelkomen. Het gebouw<br />

met 15 appartementen valt op door de geslaagde combinatie van<br />

drie bouwlagen in metselwerk en de hoogste verdieping in zinken<br />

plaatwerk. Het project beantwoordt volledig aan het ‘BEN’ concept<br />

wat onder meer betekent dat het gebouw is uitgerust met hoogwaardige<br />

isolatie, gezonde ventilatiesystemen en zonnepanelen.<br />

Constructeur Winsol kreeg de opdracht om het buitenschrijnwerk<br />

aan te leveren en het bouwteam op het vlak van vakkennis<br />

en uitvoeringstekeningen technisch te ondersteunen en optimale<br />

oplossingen aan te reiken. Door het volledige pakket van<br />

ramen, deuren en balustrades voor zijn rekening te nemen, kon<br />

de constructeur de montage van de ramen perfect laten aansluiten<br />

op de afwerking van het gevelmetselwerk, zodat het gebouw<br />

per fase snel wind- en waterdicht werd gemaakt.<br />

De alu ramen werden uitgevoerd met Allura +81 TOP - S141,<br />

gelakt in 7021 structuur. Verder werd gebruik gemaakt van superisolerende<br />

hoogrendementsbeglazing van AGC (Thermobel<br />

Advanced 1.0) met een akoestische waarde RAtr≥ 35dB.<br />

Winsol slaagde erin om een aantal technische uitdagingen perfect<br />

vorm te geven. Zo was er de plaatsing van een aantal ramen met<br />

een glas-op-glas hoekverbinding; en van de doorlopende alu dorpel<br />

onder alle ramen en zinken gevelafwerking, die overloopt in een<br />

muurkap op het terras. Ten slotte werd ook op de ramen zonder<br />

ventilatierooster een extra verbredingsprofiel aangebracht om dezelfde<br />

glaslijn te hebben bij ramen met en zonder roosters.<br />

(Beeld: Marc Sourbron)<br />

PROJECTONTWIKKELAAR:<br />

ARCHITECT:<br />

CONSTRUCTEUR:<br />

Ecoliving<br />

gestalt architecten<br />

Winsol, Izegem<br />

60 GEVELBOUW.INFO


Sociaal Huis<br />

Portavida,<br />

Genk<br />

Maria<br />

Montessori,<br />

Nijmegen<br />

Op de welzijnscampus Portavida te Genk werd in april 2019<br />

het voormalige woonzorgcentrum Heiderust, na een volledige<br />

renovatie, opnieuw in gebruik genomen als Sociaal Huis. Het<br />

getransformeerde gebouw biedt naast de hoofdzetel van het<br />

Genkse OCMW onderdak aan diverse zorgorganisaties.<br />

Om aan de nieuwe invulling van het gebouw te voldoen, gaf de<br />

renovatie zowel gevels als interieur een grondige facelift, zonder<br />

weliswaar de oorspronkelijke uitstraling van het gebouw<br />

teniet te doen (grote raampartijen, lichte gevelplaten, metselwerk).<br />

Het voormalige rusthuis werd tot op de betonnen draagstructuur<br />

gestript en vervolgens opnieuw aangekleed.<br />

Ramenconstructie Corswarem stond in voor het nieuwe aluminium<br />

buitenschrijnwerk. De trappenhal werd voorzien van<br />

een grote gevel met het Schüco systeem FWS50, die het<br />

zonlicht in het gebouw brengt. De minimalistische profielen<br />

werden doorgetrokken in het andere buitenschrijnwerk. De<br />

raamsystemen hebben een aanzichtbreedte van maximum<br />

50 mm en bieden zo het project een strakke, moderne look.<br />

BOUWHEER: OCMW Genk<br />

ARCHITECTEN: CONINX RDBM Architecs +<br />

Arteum Architects<br />

AANNEMER: Willemen Construct<br />

CONSTRUCTEUR: Ramenconstructie Corswarem,<br />

Tongeren<br />

(Beeld: Egbert De Boer)<br />

De afgelopen twee jaar kreeg op de campus van de Radboud<br />

Universiteit Nijmegen het nieuwe Maria Montessori gebouw voor<br />

de Faculteit der Sociale Wetenschappen vorm.<br />

Genoemd naar de Italiaanse opvoedkundige Maria Montessori,<br />

is dit gebouw met een 'BREEAM-NL Excellent' certificaat het<br />

meest duurzame op de campus.<br />

Constructeur Vorsselmans heeft tot het project bijgedragen met<br />

een hoog isolerende gevel met triple glas. In de verbindingsbrug<br />

tussen de bouwdelen is jumbo beglazing gemonteerd van maar<br />

liefst 1.250 kg en 7 meter hoog.<br />

Duurzaamheid was dé leidraad doorheen het volledige project. Zo<br />

werd voor de verticale plankbekleding gekozen voor Resysta. Dit innovatieve<br />

biomateriaal bestaat voor 60% uit hulzen van rijstkorrels<br />

en zorgt voor een warme uitstraling binnen de strakke witte betonkaders.<br />

Engineering en uitwerking vonden plaats in nauwe samenwerking<br />

met Limeparts-Drooghmans. In de grijze en bronskleurige<br />

cassettebekleding tussen de verdiepingen zijn nestkasten voor o.a.<br />

huismussen en zwaluwen geïntegreerd.<br />

Door het gebruik van vloeidende gevelcontouren (in plaats van hoeken)<br />

past de gebouwvorm perfect in het boomrijke landschap. Ook<br />

de glooiing van het onderliggende terrein is in de gevels verwerkt.<br />

Het Maria Montessorigebouw is een uitstekend voorbeeld van<br />

een succesvol partnership waarbij aannemers - architectonisch<br />

beton, glas, aluminium en gevelbekledingen - naadloos<br />

op elkaar aansluiten.<br />

(Beeld: Ramenconstructie Corswarem)<br />

AANNEMER:<br />

ARCHITECT:<br />

CONSTRUCTEUR:<br />

Berghege / Heerkens / Van Bavel<br />

Inbo<br />

Vorsselmans, Loenhout<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

61


MEER DAN LEVERANCIER VAN GEVELS<br />

LIEFTINK DENKT MET U MEE<br />

@Li<br />

Lieft<br />

Lieft<br />

Lieft ink Geveltechniek is een gerenommeerd leverancier van<br />

ramen, deuren, kozijnen, schuifpuien, vliesgevels, lichtdak<br />

constructies en brandwerende puien van aluminium, kunststof<br />

of staal. Maar Lieft ink doet meer dan dat: van engineering tot<br />

fabricage en van coating tot montage. Lieft ink denkt met u mee!<br />

Produktieweg 17 | 2404 CC | Alphen aan den Rijn<br />

T 0172 46 96 70 | info@lieftink.nl | www.lieftink.nl<br />

MEER DAN LEVERANCIER VAN GEVELS<br />

LIEFTINK DENKT MET U MEE<br />

@Lieft inkGevels<br />

Lieft ink Geveltechniek<br />

Lieft ink Geveltechniek<br />

Produktieweg 17 | 2404 CC | Alphen aan den Rijn<br />

T 0172 46 96 70 | info@lieftink.nl | www.lieftink.nl<br />

LEVERANCIER VAN GEVELS<br />

DENKT MET U MEE<br />

Lieft ink Geveltechniek is een gerenommeerd leverancier van<br />

ramen, deuren, kozijnen, schuifpuien, vliesgevels, lichtdak<br />

constructies en brandwerende puien van aluminium, kunststof<br />

of staal. Maar Lieft ink doet meer dan dat: van engineering tot<br />

fabricage en van coating tot montage. Lieft ink denkt met u mee!<br />

@Lieft inkGevels<br />

Lieft ink Geveltechniek<br />

Lieft ink Geveltechniek<br />

Produktieweg 17 | 2404 CC | Alphen aan den Rijn<br />

T 0172 46 96 70 | info@lieftink.nl | www.lieftink.nl


DucoSun Cubic lamellen vormen een<br />

fraaie oplossing om de hoeken in<br />

de rietenkap van zonwering<br />

te voorzien.<br />

Tekst en beeld: DUCO<br />

Schuifpanelen bieden maximale<br />

privacy aan B&B-gasten<br />

In de tuin van Bed & Breakfast De Olm in Kaatsheuvel staat een bijzondere boom. Deze olm bleef bij de kap<br />

voor de bouw van de woning van de familie de Rooij gespaard. Nu heeft de olm alle ruimte om zichzelf te<br />

ontplooien. Net als de B&B van Marcel en Monique waar kwaliteit, comfort en persoonlijke aandacht voorop<br />

staan. De woning is strak en landelijk tegelijk. Om een aangenaam binnenklimaat te creëren voor de gasten<br />

koos het architectenbureau Van Reeven bewust voor de architecturale schuifpanelen DucoSlide.<br />

Bed & Breakfast De Olm ligt in een bestaande<br />

wijk in Kaatsheuvel. De wijk kenmerkt<br />

zich door grote vrijstaande villa’s tussen het<br />

groen. Het was de wens van de opdrachtgever<br />

om hier een levensloopbestendige<br />

woning te bouwen. Tegelijk wilden ze een<br />

gezellige B&B realiseren. Door de beperkte<br />

ruimte op het perceel koos architectenbureau<br />

Van Reeven ervoor om het gastenverblijf<br />

in de kelder onder te brengen. Aan de<br />

achterzijde creëerde van Reeven een patio<br />

die als tuin oploopt naar het maaiveld. Op<br />

die manier doorbreken ze het keldergevoel<br />

en ontstaat er ook meteen privacy voor de<br />

gasten. Om het comfort voor de gasten te<br />

verhogen koos de architect voor aluminium<br />

kozijnen met verplaatsbare shutters.<br />

Aluminium schuifpanelen<br />

“Aluminium schuifpanelen bieden de mogelijkheid<br />

om de lichtinval te reguleren op<br />

een structurele manier,” vertelt architect<br />

Jurre Jan van Reeven. “De achtergevel<br />

staat volledig op het zuiden en door de grote<br />

glaspartijen is zonwering wenselijk. De<br />

schuifpanelen DucoSlide SlimFrame vullen<br />

dat mooi in. We hebben er in het ontwerp<br />

voor gekozen om in het midden tussen de<br />

kozijnen een blind paneel te maken. Aan<br />

de binnenmuur komt hier de tv te hangen.<br />

Aan de buitenzijde worden daar de panelen<br />

naartoe geschoven. De B&B-gasten krijgen<br />

hiermee controle over daglicht, uitzicht en<br />

privacy. Op de kopgevels kozen we dan<br />

weer voor DucoSun Cubic. Deze lamellen<br />

De woning is strak en landelijk tegelijk.<br />

vormen een fraaie oplossing om de hoeken<br />

in de rietenkap van zonwering te voorzien.<br />

De kopgevels liggen op het oosten en westen<br />

en hebben daar fel behoefte aan. Het<br />

toepassen van de architecturale lamellen<br />

resulteert in een aanzienlijke daling van de<br />

gemiddelde temperatuur tot 12%. Van een<br />

efficiënte oplossing gesproken! ” ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

63


Tekst: Lieke van Zuilekom Beeld: DICTATOR Productie BV<br />

Voorkom schade aan<br />

uw deuren door tocht<br />

of (harde) wind!<br />

De zomer is voorbij en de herfst doet langzaam zijn intrede. Karakteristiek<br />

voor dit seizoen zijn niet alleen de prachtige rode, bruine en gele tinten van<br />

de natuur, maar ook het onstuimige weer. Herfststormen tot windkracht 9<br />

en hoger zorgen er bijvoorbeeld voor dat voordeuren, terrasdeuren en ook<br />

industriële deuren het zwaar te verduren krijgen. Zo kunnen de deuren (te)<br />

snel openslaan, met vervelende schades aan deuren, beslag en/of muren<br />

tot gevolg. Met de DICTATOR deuropeningsbegrenzer biedt de specialist<br />

in het geruisloos openen, vastzetten, sluiten en opvangen van deuren en<br />

poorten DICTATOR Productie BV hiervoor een effectieve oplossing.<br />

U kunt zich de situatie vast voorstellen: net<br />

nadat uw mooie, nieuwe pand of woning is<br />

opgeleverd, waait bij de eerste beste storm<br />

de toegangsdeur uit uw handen. Vervolgens<br />

klapt de deur met veel geweld tegen de muur,<br />

met als gevolg een beschadigde deur, een beschadigde<br />

muur en met een beetje pech ook<br />

glasschade. Zonde en onnodig, meent Harry<br />

Werkman, commercieel directeur bij DICTA-<br />

TOR Productie BV. “Door vanaf het begin een<br />

deurbegrenzer op de deur (of het raam) te<br />

plaatsen, kunnen dergelijke problemen namelijk<br />

eenvoudig worden voorkomen.”<br />

Fraai alternatief voor een stormketting<br />

De DICTATOR deuropeningsbegrenzer is een<br />

esthetisch fraai alternatief voor een stormketting<br />

en ideaal geschikt als bescherming voor<br />

deuren die te snel openen door wind, tocht<br />

of simpelweg uit iemands handen zwaaien,<br />

benadrukt Werkman. “De begrenzer beperkt<br />

de openingssnelheid en openingshoek van<br />

de deur. Hierdoor ontstaat een gecontroleerde<br />

opening van de deur en worden schades<br />

aan beslag of wand voorkomen. Bijkomend<br />

voordeel is dat de deur met minimale<br />

krachtsinspanning geopend kan worden. Bij<br />

een normale openingssnelheid merkt u bijna<br />

niet dat er een begrenzer is toegepast.”<br />

Montagesets<br />

De DICTATOR deuropeningsbegrenzers worden<br />

veelal gebruikt voor buitendeuren in omgevingen<br />

die veel wind te verduren krijgen,<br />

maar bieden ook in andere situaties uitkomst.<br />

Voor de meest voorkomende deursituaties<br />

biedt DICTATOR Productie BV een drietal<br />

montagesets, om de deuropeningsbegrenzer<br />

op een juiste manier en positie te kunnen<br />

monteren. “Deze montage is minstens zo<br />

belangrijk als de werking van de deuropeningsbegrenzer<br />

zelf,” benadrukt Werkman.<br />

“Immers hebben gebruikers er niets aan, wanneer<br />

bij een herfststorm zoveel kracht op de<br />

montagepunten wordt uitgeoefend dat alsnog<br />

de schroeven uit de deur getrokken worden<br />

en eerder genoemde schades ontstaan.”<br />

Speciaal voor toepassing op kunststof of aluminium<br />

deuren biedt DICTATOR Productie BV<br />

speciale montagesets/bevestigingsconsoles,<br />

die op aanvraag worden geleverd. Als extra<br />

optie kan bovendien een vaststelling geïntegreerd<br />

worden, om de deur in open positie<br />

mechanisch vast te zetten. “Een andere interessante<br />

optie is om de deuropeningsbegrenzer<br />

te combineren met een deurdranger. Dit<br />

is bijvoorbeeld ideaal wanneer de deur na het<br />

gecontroleerd openen ook weer rustig en uit<br />

zichzelf moet sluiten.”<br />

'De montage is minstens zo<br />

belangrijk als de werking van de<br />

deuropeningsbegrenzer zelf'<br />

64 GEVELBOUW.INFO


De DICTATOR deuropeningsbegrenzer beperkt de openingssnelheid en<br />

openingshoek van de deur. Hierdoor ontstaat een gecontroleerde opening van<br />

de deur en worden schades aan beslag of wand voorkomen.<br />

NIEUW: gelakte deurbegrenzers<br />

Waar voorheen de deuropeningsbegrenzers<br />

van DICTATOR Productie BV standaard verzinkt<br />

werden geleverd, zijn dankzij een nieuwe,<br />

eigen spuiterij in Berlijn nu ook gelakte<br />

versies verkrijgbaar. “Dankzij onze eigen spuiterij<br />

kunnen we een optimale kwaliteit gelakte<br />

producten leveren, met een uitstekende en<br />

bewezen corrosiebescherming,” aldus Werkman.<br />

“Bovendien zijn we flexibeler in hoeveel<br />

en wat we produceren en ook de levertijden<br />

zijn korter. Standaard worden de deuropeningsbegrenzers<br />

geleverd in RAL 9006 (blank<br />

aluminium). Daarnaast zijn zogenoemde<br />

voorkeurskleuren verkrijgbaar, zoals RAL<br />

7016 (antracietgrijs), RAL 7040 (venstergrijs),<br />

RAL 90<strong>05</strong> (gitzwart), RAL 9007 (grijs aluminiumkleurig)<br />

en RAL 9016 (verkeerswit).” ❚<br />

Waar voorheen de deuropeningsbegrenzers van<br />

DICTATOR Productie BV standaard verzinkt werden<br />

geleverd, zijn dankzij een nieuwe, eigen spuiterij in<br />

Berlijn nu ook gelakte versies verkrijgbaar.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

65


Tekst: Roel van Gils Beeld: Lieftink Geveltechniek<br />

Bibliotheek Alphen aan den<br />

Rijn: Gevarieerd gevelbeeld<br />

Zonnepanelen, plantenbakken, rvs-spankabels, gebogen en getogen elementen, de gevels van de nieuwe<br />

Bibliotheek in Alphen aan den Rijn zijn met recht afwisselend te noemen. Door mee te denken over een<br />

alternatief ontwerp wist Lieftink Geveltechniek de esthetisch hoogwaardige gevels toch binnen het budget<br />

van de opdrachtgever te realiseren. Een gesprek met commercieel directeur Joost Plompen.<br />

Vervangende nieuwbouw<br />

Het centrum van Alphen aan den Rijn heeft<br />

de afgelopen jaren een ware metamorfose ondergaan.<br />

Sluitstuk van de hele operatie vormde<br />

de bouw van een nieuwe bibliotheek annex<br />

cultuurcentrum. “Er is sprake van vervangende<br />

nieuwbouw, waarbij de oude bibliotheek is<br />

gesloopt,” zegt Plompen. “Architect Common<br />

Affairs heeft een nieuw beeldbepalend pand<br />

ontwikkeld dat past in de nieuwe omgeving. In<br />

eerste instantie zouden we alleen instaan voor<br />

de levering en montage van de aluminium kozijnen.<br />

Het oorspronkelijke ontwerp in vooral<br />

veel arbeidsintensief metselwerk bleek echter<br />

financieel niet haalbaar. Door mee te denken<br />

in een economisch interessantere oplossing<br />

werd onze scope aanzienlijk vergroot.”<br />

Dieptewerking<br />

Als alternatief voor het vele metselwerk<br />

bedacht Lieftink Geveltechniek samen met<br />

de architect en opdrachtgever De Vries en<br />

Verburg een oplossing in aluminium. “De<br />

aluminium vliesgevels zijn ontworpen met<br />

een speelse vakverdeling waardoor het karakter<br />

van het pand behouden is gebleven<br />

en het ontwerp uiteindelijk wel financieel<br />

haalbaar werd,” legt Plompen uit. “De beoogde<br />

dieptewerking realiseren we door<br />

gebruik te maken van verschillende kliklijsten.<br />

Zo hoefden we het wiel niet opnieuw<br />

te gaan uitvinden, maar konden we uit de<br />

voeten met een relatief eenvoudige en bovenal<br />

geteste oplossing.”<br />

Open vliesgevelelementen<br />

Ter plaatse van de parkeergarage op de verdiepingen<br />

heeft Lieftink Geveltechniek een<br />

aan vier zijden zogenaamde ‘open’ vliesgevelelementen<br />

toegepast die zijn voorzien<br />

van rvs-spankabels ten behoeve van onder<br />

andere de doorvalbeveiliging. Plompen:<br />

“Aan twee van de vier zijden zijn de ‘open’<br />

vliesgevelelementen voorzien van geïnte-<br />

Het centrum van Alphen aan den Rijn heeft de afgelopen jaren een ware metamorfose ondergaan. Sluitstuk<br />

van de hele operatie vormde de bouw van een nieuwe bibliotheek annex cultuurcentrum.<br />

Getoogde bovendorpels in meerdere radii en hoekkozijnen met getogen ruiten kom je niet elke dag tegen.<br />

66 GEVELBOUW.INFO


De aluminium vliesgevels zijn ontworpen met een speelse vakverdeling.<br />

De architect heeft zijn creativiteit absoluut laten gelden.<br />

greerde plantenbakken. De klimopplanten<br />

worden langs de rvs-spankabels geleid en<br />

bepalen voor een groot deel het uiterlijk van<br />

deze ‘groene gevel’. De watertoevoer en<br />

-afvoer loopt keurig door de kliklijsten van<br />

de vliesgevels. Ook weer een mooi voorbeeld<br />

van slim ontwerpen en meedenken<br />

in oplossingen. Daarnaast hebben we in de<br />

‘open’ vliesgevelconstructies aan de oosten<br />

westzijde voorzieningen getroffen ten<br />

behoeve van de zonnepanelen.”<br />

Ook de kozijnen zijn allesbehalve alledaags van<br />

vorm. “Getoogde bovendorpels in meerdere<br />

radii en hoekkozijnen met getogen ruiten kom<br />

je niet elke dag tegen,” zegt Plompen terecht.<br />

“De architect heeft zijn creativiteit absoluut laten<br />

gelden. Dat maakte het voor ons tot een technisch<br />

uitdagend project, maar wel één om trots<br />

op te zijn en ook nog eens in onze thuishaven.<br />

Het resultaat mag er zijn.” ❚<br />

Zonnepanelen, plantenbakken, rvs-spankabels,<br />

gebogen en getogen elementen, de gevels van de<br />

nieuwe Bibliotheek in Alphen aan den Rijn zijn met<br />

recht afwisselend te noemen.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

67


PERI UP Flex – het modulaire steigersysteem<br />

Flexibel. Veilig. Snel.<br />

Perfecte werkplatformen<br />

Werkplatformen kunnen volledig worden bedekt en dit zonder spleten. Ook wandovergangen<br />

kunnen eenvoudig worden opgenomen in het ontwerp. De constructie blijft antislip dankzij<br />

geperforeerde vloerroosters. Bovendien biedt het systeem een complete bescherming<br />

inclusief borstweringen en kantplanken in felle kleuren.<br />

Eenvoudig te installeren<br />

Snelle montage verzekerd dankzij het valslot (Gravity Lock), en de zelfvergrendelende roosters<br />

(Locking Deck).<br />

Hoge stabiliteit<br />

dankzij de uiterst hoge stijfheid en het draagvermogen van de verbinding.<br />

De roset vermijdt het<br />

wegrollen van de staanders<br />

en vergemakkelijkt het<br />

stapelen.<br />

Bekistingen<br />

Steigers<br />

Engineering<br />

www.peri.nl


Unique architecture demands<br />

unique façade technologies<br />

1<br />

2<br />

Passion for innovation<br />

for classics of tomorrow<br />

3<br />

1. ING Louvain-la-Neuve : architect Jaspers & Eyers<br />

2. RAC4 Esplanade Brussel : architect Max Dudler<br />

3. HQ ING Brussel : architect David Van Seeveren<br />

Premium partners : Alumet (Nl), Aluned (Nl),<br />

Fassada Stone panels (B), Polypane (B)<br />

Gartner extrusion (D), Roto (D)<br />

Great products need<br />

great people<br />

Come and join our team!<br />

www.fassada.com – tel +32 3 385 88 64


Tekst: Susan Peek Beeld: GEZE Benelux BV<br />

Projectondersteuning van expert<br />

in raam- en deurtechniek van<br />

enorme meerwaarde in de<br />

wereld van de geveltechniek<br />

De wereld van de geveltechniek kent een bijzondere dynamiek. Uiteraard worden er hoge eisen gesteld op<br />

het gebied van veiligheid, energie en design. Maar ook hebben gevelbouwers te maken met de noodzaak<br />

tot procesoptimalisatie. Dat vraagt om een partner die meedenkt.<br />

Knooppunt van disciplines<br />

Als expert in raam- en deurtechniek ontwikkelt<br />

en levert VBH oplossingen voor<br />

aluminium, kunststof en stalen profielsystemen.<br />

Naast kwaliteitsproducten en<br />

slimme concepten, is de projectondersteuning<br />

van begin tot eind een enorme<br />

toegevoegde waarde in het totaalproces.<br />

Wouter Stevens, Adviseur Automatische<br />

Deursystemen bij VBH: “Deurautomatiek<br />

is voor menig klant een lastig onderwerp.<br />

Als we schuifdeursystemen even als voorbeeld<br />

nemen: zo’n deur is een knooppunt<br />

van verschillende disciplines. De aannemer<br />

is bouwkundig bezig met de plek waar de<br />

schuifdeur geplaatst wordt, op het gebied<br />

van elektronica ligt de expertise bij een installateur<br />

en de opdrachtgever kijkt naar de<br />

gebruikerswensen. En dan hebben we ook<br />

nog te maken met wettelijke normen en eisen<br />

waar de deur aan moet voldoen.” Norbert<br />

Theunissen, Adviseur Elektro & Toegangstechniek<br />

bij VBH: “We gaan in een zo<br />

vroeg mogelijk stadium met alle betrokken<br />

disciplines om tafel. Daarbij is het enorm<br />

belangrijk om al vóór de ontwerpfase te bedenken<br />

wat de uiteindelijke functie van de<br />

deur wordt. Dit combineer je dan met de<br />

wensen van de eindgebruiker en de projecteisen<br />

op het gebied van veiligheid. Door<br />

deze manier van werken worden technische<br />

uitdagingen vroegtijdig herkend, kunnen<br />

de juiste oplossingen worden bedacht,<br />

wordt de gevelbouwer ondersteund en<br />

krijgt de opdrachtgever en eindgebruiker<br />

een perfect werkend eindproduct.” VBH<br />

heeft juist ook voor die specifieke wensen<br />

en eisen een uitgebreid slotenpakket. “Met<br />

name die combinatie maakt ons redelijk<br />

uniek in de markt. VBH biedt haar klanten<br />

een oplossing uit één hand.”<br />

Begeleiding van A-Z<br />

“Onze brede range producten van vooraanstaande<br />

merken in combinatie met onze private<br />

label producten systeQ en HvN wordt<br />

aangevuld met onze jarenlange ervaring en<br />

slimme engineering. Dát maakt ons de totaalleverancier<br />

voor de gevelbouwer,” zegt<br />

Theunissen. “Onze adviseurs zitten vanaf<br />

dag één bij de calculator, werkvoorbereider<br />

en engineer om tafel en communiceren<br />

tevens met de installateur.” Stevens: “Door<br />

multidisciplinair de regie te voeren en te zorgen<br />

voor heldere communicatie onderling,<br />

komen we samen tot de beste oplossing.<br />

We bieden een deskundig advies in productkeuze<br />

en begeleiden het gehele proces<br />

van schouwen op de bouwplaats tot<br />

oplevering aan toe. Regelmatig zijn we op<br />

de bouwplaats om met alle disciplines, van<br />

Geze Slimdrive SL NT v.v veiligheidsensoren. Vooraanstaande merken worden aangevuld met jarenlange<br />

ervaring en slimme engineering.<br />

70 GEVELBOUW.INFO


kantoor tot keet, het gehele proces zorgvuldig<br />

af te stemmen. Zo nemen wij onze<br />

klanten werk uit handen en reduceren we de<br />

faalkosten in de hele bouwcyclus.”<br />

‘Meer producten, meer merken,<br />

meer ervaring, meer adviezen,<br />

Totaaloplossing<br />

Er komt natuurlijk heel wat kijken bij het<br />

elektronische en technische deel van draaien<br />

schuifdeuren, maar ook op het gebied<br />

van wet- en regelgeving. “Wanneer je de eisen<br />

op het gebied van wet- en regelgeving,<br />

wensen van de opdrachtgever en eindgebruiker<br />

van het gebouw én de functie van<br />

de deur in beeld hebt, verzorgen wij het<br />

juiste productadvies. Daarbij is het meedenkend<br />

vermogen op het stuk techniek en<br />

het implementeren van het geheel cruciaal<br />

om tot een goed eindresultaat te komen.<br />

En precies dáár zit onze kracht,” weet Stevens.<br />

“VBH denkt mee, tekent, engineert,<br />

ontzorgt, bewaart het overzicht en bewaakt<br />

de kwaliteit. We spreken dezelfde<br />

meer waarde’<br />

taal, denken altijd in duurzame oplossingen<br />

en maken de vertaalslag van tekening<br />

naar praktijk. De begeleiding, aansturing<br />

en montagevoorbereiding in het proces,<br />

met als doel het behalen van een optimaal<br />

eindresultaat voor klant en eindgebruikers,<br />

werpt beslist z’n vruchten af.” ❚<br />

GEZE_Powerturn IS op vluchtwegdeur. Naast kwaliteitsproducten en slimme concepten, is de projectondersteuning van VBH een enorme toegevoegde<br />

waarde in het totaalproces.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

71


De 3D-gevel in twee kleuren, waar de Aluform System customized aluminium siding wordt toegepast door MSP Dak + Wand. (Beeld: Vakwerk Architecten)<br />

Tekst: Susan Peek Beeld: Vakwerk Architecten / Aluform Systems<br />

Omgeving als inspiratiebron<br />

bij meest innovatieve streekziekenhuis<br />

van Nederland: Isala<br />

Eind 2021 is Meppel een prachtig streekziekenhuis rijker. Uitstekende<br />

en veilige zorg voor patiënten, met de aandacht op het herstellen,<br />

handhaven en versterken van de kwaliteit van leven staat centraal.<br />

De oriëntatie en de verbondenheid met de natuur, spelen een grote<br />

rol in het ontwerp.<br />

Het Isala Diaconessenhuis, naar ontwerp<br />

van Vakwerk Architecten in samenwerking<br />

met ingenieursbureau Deerns, ligt aan het<br />

Reestdal. “Een helende omgeving in een<br />

groene setting,” zegt Ellen van der Wal van<br />

Vakwerk, “Als architect weet je dat een<br />

goed gebouw bijdraagt aan een optimale<br />

organisatie van de zorgprocessen. Maar je<br />

vertegenwoordigt ook de patiënt. Het is bewezen<br />

dat daglicht en het zicht op groen de<br />

ligduur significant verkorten.”<br />

Alle ziekenhuisfuncties onder één (groen) dak<br />

Bij het ziekenhuis van circa 17.000 m 2 met<br />

daarnaast het geriatrisch revalidatiecentrum<br />

van Zorggroep Noorderboog (circa 5.000<br />

m 2 ) speelt duurzaamheid een grote rol. Het<br />

ziekenhuis is volledig aardgasvrij, heeft zonnepanelen<br />

en werkt met warmtepomp(en)<br />

in combinatie met een WKO (warmte-koudeopslag).<br />

Het wordt het eerste volledig<br />

elektrische ziekenhuis van Nederland. Voor<br />

het ontwerp van dit moderne ziekenhuis,<br />

waarbij alle ziekenhuisfuncties zich letterlijk<br />

en figuurlijk onder één groen dak bevinden,<br />

is de omgeving als inspiratiebron gebruikt.<br />

Bijzondere 3D-vormgegeven gevel<br />

Het ontwerp van de gevel werd door Tim<br />

van Beurden van Vakwerk Architecten<br />

voorgelegd aan MSP Dak + Wand; binnen<br />

dit project verantwoordelijk voor het<br />

totaalplaatje van de gevel, de kozijnen,<br />

de dakbedekking en de groenbedekking.<br />

De customized gebogen siding van Aluform<br />

Systems (500 mm). Onzichtbaar en eenvoudig te<br />

monteren. (Beeld: Aluform Systems)<br />

72 GEVELBOUW.INFO


Het Isala Diaconessenhuis in Meppel: een van de modernste ziekenhuizen van Nederland. Alle<br />

ziekenhuisfuncties bevinden zich letterlijk en figuurlijk onder één groen dak. (Beeld: Vakwerk Architecten)<br />

kleding levert Aluform ook 1.500 m 2 aluminium<br />

composiet als boeideel voor de gevel.<br />

High-end solutions<br />

“Wij zien het als de ultieme uitdaging om een<br />

standaardproduct zó te engineeren dat je er<br />

een projectspecifieke gevel mee kunt maken.<br />

Geen massaproductie, maar juist high-end solutions,<br />

daar staan Aluform Systems en MSP<br />

Dak + Wand voor. Door continu te kijken wat<br />

de grenzen van de mogelijkheden zijn, kom je<br />

Douwe Lap (MSP Dak + Wand BV): “De<br />

wens van de architect was een 3D-gevel<br />

met specifieke puntprofielen. Zoals vaker<br />

met projectspecifieke wensen, neem ik<br />

contact op met Bernhard Vellinga van Aluform<br />

Systems om mee te denken over hoe<br />

we dit technisch uitvoerbaar gaan maken.”<br />

Veilinga: “MSP Dak + Wand is samen met<br />

de afdeling engineering en productontwikkeling<br />

van Aluform aan de slag gegaan om<br />

te kijken of deze onconventionele vorm uit<br />

onze standaard Aluform System aluminium<br />

siding te maken was. Dat bleek mogelijk uit<br />

onder andere onze 500 mm siding, sinds<br />

kort in onze range verkrijgbaar. Na veel<br />

uitproberen en instellen van de machines,<br />

rolde er een customized product uit dat<br />

zelfs nóg beter geschikt bleek voor dit project.<br />

Het is eenvoudiger en onzichtbaar te<br />

monteren. Aannemer en architect reageerden<br />

enthousiast.” De architect heeft zowel<br />

de vorm als de kleur en het coating-effect<br />

van de gevelprofielen zo ontworpen om tot<br />

een gevel te komen die onder verschillende<br />

hoeken tot een andere kleurbeleving leidt.<br />

Enerzijds door de schaduwwerking van de<br />

verschillende punten en anderzijds door de<br />

kleuren die met Euramax speciaal voor dit<br />

project zijn uitgezocht. Naast de gevelbetot<br />

unieke oplossingen die bijdragen aan de uitstraling<br />

van een gebouw.” Vellinga maakt daarbij<br />

vanuit Aluform complimenten naar MSP:<br />

“Dankzij de fantastische werkvoorbereiding en<br />

het minutieuze uitzoeken, kunnen wij onze productie<br />

goed inrichten. De zorgvuldigheid van<br />

MSP daarin is top en sluit naadloos aan op ons<br />

intensief engineerwerk.” Lap vult aan: “Het is zo<br />

fijn samenwerken als je elkaar begrijpt en hetzelfde<br />

doel voor ogen hebt. Ook deze uitdaging<br />

hebben we samen weer prima aangepakt.” ❚<br />

Voor het ontwerp van dit moderne ziekenhuis is de omgeving als inspiratiebron gebruikt. (Beeld: Vakwerk Architecten)<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

73


Tekst: Roel van Gils Beeld: Aldowa Green<br />

Energieopwekkend<br />

gevelmateriaal<br />

Onderzoeksconsortium Dutch Solar Design presenteerde op de Dutch Design Week in Eindhoven twee<br />

jaar geleden voor het eerst full colour PV-panelen. Het revolutionaire gevelmateriaal met geïntegreerde<br />

zonnecellen is het resultaat van een onderzoek naar maximale energieopwekking in combinatie met een<br />

grote esthetische kwaliteit. Intussen zijn er al verschillende projecten uitgevoerd met dit energieopwekkend<br />

gevelmateriaal, waaronder het STCA in Amsterdam.<br />

Met BENG in aantocht blijkt het dakoppervlak<br />

van een hoogbouwproject (meer<br />

dan vijf verdiepingen) niet meer toereikend<br />

om aan de eisen van eigen energieopwekking<br />

te kunnen voldoen. “Er moet dus gekeken<br />

worden naar alternatieven,” zegt<br />

Frank Frumau van Aldowa Green, een van<br />

de partners in het onderzoeksconsortium<br />

Dutch Solar Design. “De gevel blijkt dan<br />

een serieuze kandidaat, zeker nu we met<br />

deze panelen ook beantwoorden aan de<br />

esthetische kwaliteit. De panelen zijn een<br />

combinatie van een fotovoltaïsch materiaal<br />

waarmee de energie wordt opgewekt en<br />

een geïntegreerde full colour visual die door<br />

de architect of opdrachtgever zelf kan worden<br />

ontworpen.” De PV-panelen worden<br />

geproduceerd door Solar Visuals, een bedrijf<br />

voortgekomen uit Dutch Solar Design.<br />

Na verschillende enthousiaste reacties heeft<br />

Aldowa Green samen met Solar Visuals een eerste<br />

pilot uitgevoerd bij het STCA in Amsterdam.<br />

De panelen zijn een combinatie van een fotovoltaïsch materiaal waarmee de<br />

energie wordt opgewekt en een geïntegreerde full colour visual.<br />

74 GEVELBOUW.INFO


Duurzaamheidsambities<br />

Na verschillende enthousiaste reacties heeft<br />

Aldowa Green samen met Solar Visuals een<br />

eerste pilot uitgevoerd bij het STCA in Amsterdam.<br />

“Er is gekozen om de roostervakken<br />

van het gebouw te gebruiken voor deze<br />

pilot,” legt Frumau uit. “Aldowa Green heeft<br />

de bestaande roosters verwijderd en de vrijgekomen<br />

gevelopeningen voorzien van full<br />

colour PV-panelen van Solar Visuals. De PVpanelen<br />

zijn door Aldowa Green voorzien van<br />

een frameloos ophangsysteem. Het gaat in<br />

totaal om elf vakken. Acht van de elf vakken<br />

zijn uitgevoerd met full colour pictogrammen<br />

die door de opdrachtgever zijn aangeleverd,<br />

terwijl de andere drie vakken zijn uitgevoerd<br />

in een grijze, effen kleurstelling.”<br />

Elk formaat<br />

Bij deze pilot is Aldowa Green verantwoordelijk<br />

voor de engineering, demontage en montage<br />

van de panelen in de (bestaande) gevel<br />

op locatie. Frumau: “We hebben een techniek<br />

ontwikkeld om de glas-glas-panelen van Solar<br />

Visuals volledig blind te monteren in de gevel.<br />

Daarnaast dragen we zorg voor de afwerking<br />

van het geheel en eventueel bijkomend zetwerk<br />

rondom de panelen in een vergelijkbare<br />

kleurstelling. Bij deze pilot gaat het in totaal<br />

om elf vakken met zestien panelen en één vak<br />

met zes panelen. De full colour panelen zelf<br />

worden fabrieksmatig geassembleerd in vrijwel<br />

elk gewenst formaat. Afhankelijk van de<br />

gevelindeling wordt het meest optimale formaat<br />

bepaald op basis van de afmetingen van<br />

de cellen. Zelfs schuine panelen zijn mogelijk.<br />

Er wordt altijd gezocht naareen strategische<br />

balans tussen maximale energieopwekking,<br />

een optimale designkwaliteit en kosten.”<br />

Zonnepanelen op daken bezorgen het elektriciteitsnet<br />

een enorme piekbelasting midden op<br />

de dag, stelt Frumau. “Er is netbeheerders veel<br />

aangelegen om dit te gaan uitvlakken. Zonnepanelen<br />

in de gevel kunnen daar een mooie<br />

bijdrage aan leveren. Ze leveren minder energie<br />

op een mooie zomerdag, maar in de wintermaanden<br />

als de zon laag staat, leveren ze<br />

Zonnepanelen in de gevel kunnen een mooie<br />

bijdrage leveren aan het uitvlakken van de<br />

piekbelasting op het elektriciteitsnet.<br />

meer energie. En juist dan hebben gebouwen<br />

volop energie nodig voor de installaties. De<br />

opbrengstgrafiek van PV-panelen in de gevel<br />

is over het hele jaar heen een stuk vlakker en<br />

minder belastend voor het elektriciteitsnet dan<br />

panelen op het dak. Aangezien ze in elke kleur,<br />

vorm en in elk patroon geleverd kunnen worden,<br />

voorzie ik een mooie toekomst voor het<br />

energieopwekkend gevelmateriaal.” ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

75


VAN DROMEN<br />

KRIJG JE ENERGIE.<br />

SPECIALIST IN DUURZAME GEVELS<br />

010 - 208 37 88 | WWW.ALDOWA.NL<br />

LEAVE YOUR GREEN MARK


Geveldesign in Aluminium<br />

Waardevast en duurzaam<br />

Aluform gevelsystemen zoals sidings<br />

en cassettes (volkern en komposiet) bieden<br />

een vrijwel ongelimiteerde verscheiden heid<br />

aan ontwerp-opties. Aluform biedt duur -<br />

zame “groene” oplossingen voor nieuwbouw<br />

en renovatie. Een eindeloos scala<br />

aan kleuren, oppervlaktes en decoratieve<br />

vormen, evenals technisch efficiënte<br />

montage-technieken maken Aluform<br />

de beste keuze.<br />

Daag ons uit, wij bieden u de ideale<br />

persoon lijke oplossing.<br />

Aluform System GmbH & Co. KG<br />

Dresdener Straße 15,<br />

02994 Bernsdorf, Germany<br />

T +49 (0) 35723 99-0<br />

M +31 (0) 630 418 579<br />

bernhard.vellinga@aluform.de<br />

www.aluform.de<br />

Aluform_Anz_Gelbouw-NL_Fassade_197x130_0120.indd 1 13.01.20 08:46<br />

Ontdek dé geveltrend:<br />

verticaal geplaatste<br />

Cedral stroken<br />

GEVELAFWERKING<br />

VOOR NIEUWBOUW<br />

& RENOVATIE<br />

Meer dan 20 kleuren<br />

Makkelijk te plaatsen<br />

Brandveilig<br />

Niet schilderen<br />

BESTEL GRATIS<br />

EEN MONSTER<br />

OF VRAAG<br />

VRIJBLIJVEND<br />

EEN BROCHURE<br />

www.cedral.world<br />

Center Parcs Zandvoort<br />

Drieskens en Dubois<br />

Architectenbureau S.H.M. van der Linde BV<br />

Eternit nv, Kuiermansstraat 1, B-1880 Kapelle-op-den-Bos, België<br />

Tel. Nederland +31 30 236 87 32, info.benelux@cedral.world<br />

15554_Cedral_Adv_<strong>Gevelbouw</strong>_197x130mm.indd 1 17/03/20 11:18


Tekst: Roel van Gils Beeld: Tikkurila<br />

Matte afwerking voor houten geveldelen<br />

Als we de trends volgen, zien we dat er steeds meer vraag is naar een<br />

matte afwerking voor houten geveldelen. Tikkurila heeft daarom dit<br />

jaar de Ultra Pro 10 toegevoegd aan hun Ultra Pro serie. Tot nu toe<br />

bestond de Ultra Pro serie voornamelijk uit coatings in zijdeglans maar<br />

nu is deze dus ook te leveren in een matte afwerking.<br />

Groot voordeel van de Ultra Pro serie is<br />

volgens Maaike de Kroon van Finnpro, importeur<br />

van Tikkurila coatings, dat er geen<br />

aparte primer nodig is. “De coatings kunnen<br />

zowel als grondlaag en als afwerklaag<br />

toegepast worden. Ultra Pro coatings hebben<br />

optimale dekkende eigenschappen,<br />

een bijzonder goede hechting en zijn in<br />

duizenden kleuren verkrijgbaar.”<br />

Langdurige bescherming<br />

De producten uit de Ultra Pro serie bieden<br />

langdurige bescherming tegen aantasting<br />

van vuil en weersinvloeden, zoals vocht en<br />

zonlicht (norm EN927). “Daarnaast wordt<br />

het hout uitstekend beschermd tegen het<br />

binnendringen van vocht (zeer lage wateropname)<br />

en scheuren van hout,” vult<br />

De Kroon aan. “Ultra Pro coatings kunnen<br />

zowel aan de lucht als bij geforceerde<br />

temperaturen gedroogd worden, waardoor<br />

sneller gestapeld en dus geproduceerd<br />

kan worden.”<br />

Voordelen<br />

Een greep uit de voordelen voor productielijnen:<br />

een watergedragen technologie,<br />

lage VOS-emissie, ecologische productie,<br />

een hoge kwaliteit en kostenbesparing.<br />

Voordelen voor de eindafnemers zijn onder<br />

meer een applicatie onder zorgvuldig<br />

gecontroleerde condities. Ultra Pro coatings<br />

zijn het hele jaar door te gebruiken.<br />

Besparen tijd en kosten doordat er minder<br />

afwerking nodig is op de bouwplaats.<br />

Tot slot zijn de coatings in verschillende<br />

glansgraden en in een grote variëteit aan<br />

kleuren leverbaar.<br />

Matte coating<br />

Ultra Pro 10 is de meest matte coating in de<br />

Ultra Pro serie, resumeert De Kroon. “Deze<br />

producten zijn in Finland uitvoerig getest en<br />

hebben hun betrouwbaarheid bewezen in<br />

veeleisende omstandigheden. Het product<br />

is daarom een uitstekende keuze voor de<br />

bescherming van houten gevelbekleding.”<br />

Tot nu toe bestond de Ultra Pro serie voornamelijk uit coatings in zijdeglans maar nu is deze dus ook te<br />

leveren in een matte afwerking.<br />

Tikkurila is marktleider in de behandeling<br />

van houten gevelbekleding in Scandinavische<br />

landen, met meer dan 150 jaar ervaring<br />

en kennis in houtbescherming voor<br />

buiten. Finnpro is importeur van Tikkurila<br />

coatings voor Nederland en België. ❚<br />

78 GEVELBOUW.INFO


Tekst: Johan Debaere Beeld: tesa ®<br />

Zelfklevende tapes zorgen voor<br />

een ‘onzichtbare’ montage van<br />

wand- en gevelpanelen<br />

Professionals in de bouwsector gebruiken zelfklevende tapes voor de meest uiteenlopende toepassingen.<br />

Zo zorgen deze tapes voor een mooie, esthetische montage van decoratieve wand- en gevelpanelen op de<br />

achterliggende structuur. Dankzij de grote kleefkracht, de zeer hoge aanvangshechting en een uitstekende<br />

bestendigheid tegen koudeschokken, UV-straling, water en veroudering zijn de zelfklevende tapes uit ACXplus<br />

familie van specialist tesa ® de ideale oplossing voor heel wat projecten.<br />

Constructieve verbindingen zorgen vaak voor<br />

de nodige uitdagingen. Zo worden materialen<br />

gebruikt met speciale structuren en eigenschappen<br />

die behouden moeten blijven.<br />

Vaak moeten ook ongelijksoortige materialen<br />

gecombineerd worden: aluminium op staal,<br />

staal op glas, decoratief glas op composietmateriaal,<br />

…. Traditionele mechanische bevestigingsmaterialen,<br />

zoals klinknagels, lassen,<br />

schroeven of vloeibare lijm, voldoen soms niet<br />

of beschadigen zelfs de materialen. Dan komen<br />

de zelfklevende tapes van tesa ® van pas.<br />

“Met onze tesa ® ACXplus serie bieden we een<br />

ideale oplossing voor de snelle, esthetische<br />

bevestiging van architecturale gevelpanelen uit<br />

aluminium, HPL, metaal of composiet op een<br />

achterliggende constructie,” vertelt Building<br />

Industry Expert Nicolas Magnant. “Als montageteams<br />

dubbelzijdige tapes gebruiken, hebben<br />

ze geen andere materialen nodig en wordt<br />

er minder afval gecreëerd. Aangezien er geen<br />

droogtijd is of extra werk om lijmresten te verwijderen,<br />

kunnen de werkzaamheden sneller<br />

verdergezet worden.”<br />

Hoge hechtsterkte en<br />

visco-elasticiteit<br />

De zelfklevende tapes van de tesa ® ACXplus<br />

serie onderscheiden zich door een grote<br />

kleefkracht, zelfs op moeilijke materialen, een<br />

zeer hoge aanvangshechting en een uitstekende<br />

bestendigheid tegen koudeschokken.<br />

Bovendien kan de dikte van de tape aangepast<br />

worden om ruwe en oneffen oppervlakken<br />

te egaliseren. “Visco-elastische tapes uit<br />

acrylschuim compenseren voor verschillen in<br />

thermische uitzetting en garanderen dan ook<br />

een onzichtbare en trillingvrije plaatsing van de<br />

panelen op de structuur,” vult Magnant aan.<br />

“Onze tesa ® ACXplus acryl-schuimtapes zijn<br />

zeer goed bestand tegen wisselende temperaturen<br />

en weersomstandigheden, zoals<br />

regen, sneeuw, UV-straling, …. De belangrijkste<br />

reden hiervoor is de oxidatiebestendigheid<br />

van de volledig verzadigde koolstofketen van<br />

de tapes. Verder zorgt het speciale uithardingsproces<br />

voor een uitstekende weerstand<br />

tegen temperatuur.” ❚<br />

De zelfklevende tapes uit de tesa ® ACXplus familie worden gebruikt voor de snelle en esthetische bevestiging van gevelpanelen in aluminium, HPL, metaal en composiet.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

79


Door de verschillende mogelijkheden, die heroal voor de paneelbevestiging aanbiedt, kunnen maximale vleugelformaten worden vervaardigd.<br />

Tekst en beeld: Heroal<br />

Huisdeursysteem van<br />

uitzonderlijke kwaliteit en<br />

met een unieke uitrusting<br />

Met het huisdeursysteem heroal D 72 creëert heroal een unieke systeemvariatie. Daarbij vormen de<br />

allerbeste materialen, optimale functionaliteit, hoogwaardige designvarianten en maximale flexibiliteit de<br />

ideale basis voor altijd individuele en exclusief vervaardigde afzonderlijke stukken. heroal biedt installateurs,<br />

architecten en planners daarmee een zo groot mogelijke vrijheid in de particuliere en objectbouw.<br />

Nieuwe, omkeerbare paneelbevestiging<br />

heroal biedt bij het huisdeursysteem heroal D 72 een voor het aluminium<br />

gedeelte unieke paneelbevestiging aan. Bij deze variant is<br />

het mogelijk om het geprefabriceerde paneel in de vleugel te bevestigen.<br />

Door de verschillende mogelijkheden, die heroal voor de paneelbevestiging<br />

aanbiedt, kunnen maximale vleugelformaten worden<br />

vervaardigd. Daarnaast wordt het materiaalgebruik geoptimaliseerd,<br />

omdat bij de gebruikte vleugelprofielen heroal D 72 PF („Panel Fixed“)<br />

met vast binnenbeslag geen glaslat nodig is.<br />

De uitbreiding van het deursysteem heroal D 72 met een profielconstructie<br />

voor dit type paneelbevestiging biedt verschillende<br />

voordelen voor installateurs. Zo wordt de montage – ook<br />

op de bouwplaats – vereenvoudigd en de verwerkingstijd<br />

80 GEVELBOUW.INFO


heroal D 72<br />

VEELZIJDIGE<br />

VOORDEUR<br />

www.heroal.nl<br />

heroal biedt bij het huisdeursysteem heroal D 72 een voor het aluminium<br />

gedeelte unieke omkeerbare paneelbevestiging aan.<br />

van het gehele systeem verkort, omdat bewerkingsstappen (zoals<br />

het monteren van de glaslat) komen te vervallen.<br />

De vleugels van het huisdeurysteem zijn verkrijgbaar in twee paneeldiktes.<br />

60 mm paneeldikte met een inbouwdiepte van 72 mm<br />

en 70 mm vulstukdikte met een inbouwdiepte van 82 mm. ❚<br />

German Design Award <strong>2020</strong><br />

voor heroal Les Couleurs ®<br />

Le Corbusier voordeur met<br />

omkeerbare voordeurvulling<br />

Veiligheidssysteem<br />

conform<br />

RC 3<br />

‘De montage - ook op de<br />

bouwplaats - wordt vereenvoudigd<br />

en de verwerkingstijd van het<br />

gehele systeem verkort'<br />

Barrièrevrij met<br />

drainagesysteem<br />

heroal DS mogelijk<br />

heroal hwr-poedercoating,<br />

heroal SD, Le Corbusier<br />

Farben<br />

De vleugels van het huisdeurysteem zijn verkrijgbaar in twee paneeldiktes.<br />

ROLLUIKEN | ZONWERING<br />

ROLDEUREN | RAMEN | DEUREN<br />

VLIESGEVELS | SERVICE<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

81


INTELLIGENTE OPLOSSINGEN<br />

VOOR CONSTRUCTIEVE HECHTING<br />

tesa® ACXplus – voor krachtige,<br />

duurzame verbindingen<br />

• Snel aanbrengen zonder complexe<br />

apparatuur of extra energie<br />

• Zeer hoge aanvangshechting<br />

en kleefkracht op moeilijke<br />

materialen<br />

• Schok- en geluidsdempende<br />

eigenschappen<br />

• Compensatie van verschillen<br />

in thermische uitzetting<br />

tesa.be, tesa.nl<br />

Aan de kant van de zon...<br />

Vouwschuifsystemen van SUNFLEX. Zowel over de volledige breedte geopend als comfortabel<br />

gesloten ter bescherming tegen de wind – de royale glaspartijen garanderen in iedere positie een<br />

optimaal uitzicht. Het systeem heeft bovendien uitstekende warmte-isolerende eigenschappen<br />

(U w tot 0,85 W/m 2 K).<br />

sunflex.nl<br />

Falt-Schieb-System_gevelbouw-<strong>2020</strong>_nl.indd 1 24.09.<strong>2020</strong> 14:12:17


De grondstoffen worden voornamelijk ingezet bij de productie van vlakglas, holglas en isolatieproducten.<br />

Tekst en beeld: Vlakglas Recycling Nederland<br />

Tweede leven<br />

voor vlakglasafval<br />

Jaarlijks komen duizenden tonnen vlakglasafval vrij. Stichting Vlakglas<br />

Recycling Nederland zet zich in voor het structureel en systematisch<br />

inzamelen en recyclen hiervan.<br />

Vlakglas Recycling Nederland zamelt alle<br />

soorten vlakglas in; ook de kapotte eetkamertafel,<br />

oude schuifwand, gebroken spiegel<br />

of douchewand. Het is belangrijk dat<br />

vlakglasafval schoon aangeleverd wordt.<br />

Schoon vlakglasafval is 100% herbruikbaar.<br />

Zonder verlies van kwaliteit kan het<br />

steeds opnieuw gebruikt worden voor het<br />

maken van nieuw glas. Voor reststromen<br />

zoals metaal, hout, steen en plastic worden<br />

innovatieve oplossingen gezocht. Vervuild<br />

vlakglasafval is niet recyclebaar en wordt<br />

alsnog gestort als restafval.<br />

Stichting Vlakglas Recycling Nederland beschikt<br />

over een landelijk dekkend netwerk<br />

waar vlakglas gratis gestort kan worden. De<br />

stichting verzorgt containers bij renovatie-<br />

en sloopprojecten en hanteert lage huurtarieven<br />

(30% korting voor leden VKG en<br />

VMRG), almede ruime acceptatievoorwaarden<br />

en een door het Ministerie geaccepteerde<br />

wijze van verantwoorde inzameling.<br />

Daarnaast is de stichting een platform voor<br />

innovatie, leveren ze een bijdrage aan de<br />

circulaire economie en daarmee een inspirerend<br />

voorbeeld voor andere industrieën,<br />

nationaal en internationaal.<br />

Het ‘systeem’ wordt betaald vanuit de recyclingbijdrage.<br />

Alle producenten en/of<br />

importeurs van isolatieglas zijn verplicht<br />

om een recyclingbijdrage van € 0,30 per<br />

vierkante meter te betalen op isolatieglas.<br />

De recyclebedrijven verwerken het ingezamelde<br />

vlakglasafval tot materialen die kunnen<br />

worden hergebruikt als grondstoffen.<br />

Deze grondstoffen worden voornamelijk<br />

ingezet bij de productie van vlakglas, holglas<br />

en isolatieproducten. In 2019 is bijna<br />

92 procent van de ingezamelde vlakglasscherven<br />

in de glasindustrie hergebruikt.<br />

Daarnaast heeft acht procent van het ingezamelde<br />

materiaal een nuttige toepassing<br />

gekregen. Dit laatste is herbruikbaar<br />

materiaal dat vrijkomt bij de recycling,<br />

zoals metaal, folie, hout en puin. Slechts<br />

0,6 procent van alles dat werd ingezameld<br />

kon niet meer worden hergebruikt en ging<br />

naar de stort. ❚<br />

Vlakglas Recycling Nederland zamelt alle soorten<br />

vlakglas in; ook de kapotte eetkamertafel, oude<br />

schuifwand, gebroken spiegel of douchewand.<br />

INDUSTRIE VERWERKT TONNAGE % VAN TOTAAL<br />

Vlakglasindustrie 3.798 4,7%<br />

Isolatieproducten 30.906 38,6%<br />

Verpakkingsindustrie 37.784 47,2%<br />

Glasparelindustrie 716 0,9%<br />

Nuttige toepassing 6.396 8,0%<br />

Totaal 79.600 99,4%<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

83


NEW SHADES<br />

OF GREY<br />

AVAILABLE AS OF NOW:<br />

ALUGREY00 ALUGREY01 ALUGREY02 ALUGREY03 ALUGREY04<br />

Want to know more? Contact us or check our website for more information: www.alumet.nl<br />

Alumet | Mon Plaisir 30 | 4879 AN Etten-Leur | +31(0)76-5043130 | info@alumet.nl


Tekst: Susan Peek Beeld: Arons en Gelauff Architecten | Schipper Kozijnen | SIEGENIA<br />

Uitzicht speelt de hoofdrol bij<br />

Cruquius 1.3 in Amsterdam<br />

Het Cruquiusgebied verandert de komende jaren van een industriegebied naar een woon-/werkgebied.<br />

Gunstig gelegen, binnen de Ring A10, dicht bij stedelijke voorzieningen, maar ook mooi aan het water van<br />

de Entrepothaven, het Amsterdam-Rijnkanaal en de Nieuwe Vaart. De architect (Arons en Gelauff Architecten)<br />

heeft de ligging benut om de stoer vormgegeven woningen op het water en de kade uit te laten kijken.<br />

In de vier imposante L-vormige gebouwen, speelt het uitzicht duidelijk de hoofdrol.<br />

De inval van het licht door de hoge ramen,<br />

de lichtheid van de architectuur en de rustige<br />

kleurstelling van de gebouwen sluiten perfect<br />

aan bij de karakteristieke Entrepothaven. Dat<br />

weet ook Jappe Dekker, hoofd verkoop zakelijke<br />

markt bij Schipper Kozijnen. “We hebben<br />

Cruquius 1.1 en 1.2 succesvol afgerond<br />

en hebben dit door vertaald naar Cruquius<br />

1.3. Hier leveren en monteren we ruim 1.500<br />

aluminium kozijnen in de kleur champagne.“<br />

Verborgen beslag<br />

Voor de meer dan 11.000 m 2 aan kozijnen,<br />

werkt Schipper Kozijnen voor het<br />

beslag met vaste partner SIEGENIA. “Als<br />

geen ander denkt SIEGENIA goed mee<br />

over projectgebonden oplossingen. Vanuit<br />

een enorme hoeveelheid kennis en expertise<br />

geven zij een goed doordacht advies<br />

op het gebied van beslag, ventilatie en<br />

gebouwtechniek.” Dekker vervolgt: “Bij<br />

Cruquius hebben we te maken met hoge<br />

ramen met een behoorlijk gewicht. Daarnaast<br />

speelt esthetiek een belangrijke rol<br />

en heb je ook te maken met een gebouw<br />

aan het water. Allemaal redenen waarom<br />

SIEGENIA ons adviseerde voor verborgen<br />

beslag te kiezen. Vanwege het prachtige<br />

uitzicht en het hoge afwerkingsniveau,<br />

biedt een verborgen beslag de uitkomst.<br />

De scharnieren zitten niet in het zicht en<br />

Alu axxent van SIEGENIA:<br />

De scharnieren zitten niet<br />

in het zicht en bieden de<br />

mogelijkheid voor een strakkere<br />

binnenafwerking. Daarnaast<br />

biedt het verborgen beslag<br />

hogere waardeprestaties in<br />

lucht- en wind-waterdichtheid.<br />

(Beeld: SIEGENIA)<br />

De lichtinval door de hoge<br />

ramen, de lichtheid van de<br />

architectuur en de rustige<br />

kleurstelling van de gebouwen<br />

sluiten perfect aan bij de<br />

karakteristieke Entrepothaven.<br />

(Beeld: Arons en Gelauff<br />

Architecten)<br />

86 GEVELBOUW.INFO


ieden de mogelijkheid voor een strakkere<br />

binnenafwerking door Bouwbedrijf M.J. de<br />

Nijs en Zonen. Maar zoals gezegd is de<br />

keuze niet louter esthetisch: het verborgen<br />

beslag biedt hogere waardeprestaties<br />

in lucht- en wind-waterdichtheid. Aan het<br />

water wel zo prettig!”<br />

Kiep-voor-draai<br />

Naast de keus voor verborgen beslag,<br />

is er eveneens bewust gekozen voor de<br />

kiep-voor-draai-functie. Dekker licht toe:<br />

“Onderzoek wijst uit dat mensen de kiepstand<br />

het meest gebruiken, dan is het eigenlijk<br />

best bijzonder dat je eerst voorbij<br />

de draaistand moet om bij kiep uit te komen.<br />

Met name bij dit soort grote ramen<br />

(2,4 meter hoog) en op een locatie met een<br />

aanzienlijke windbelasting, was de keuze<br />

snel gemaakt. Vanuit veiligheidsoogpunt is<br />

er een vergrendelstand in het beslag opgenomen,<br />

waardoor het raam uitsluitend<br />

in de kiepstand te gebruiken is. Wanneer<br />

je de draaifunctie wel wilt gebruiken, is de<br />

openingshoek groter dan 90 graden. Weer<br />

zo’n voordeel voor de bewoners omdat de<br />

ramen zo veel verder open kunnen.”<br />

Ruim 1.500 aluminium kozijnen, met daarin het<br />

verborgen beslag van SIEGENIA, worden door Schipper<br />

Kozijnen gemonteerd. (Beeld: Schipper Kozijnen)<br />

Projectspecifieke sierkoker<br />

Niet alleen SIEGENIA, maar ook Schipper<br />

Kozijnen levert een belangrijke bijdrage op<br />

het gebied van begeleiding en advies. “We<br />

denken mee in het ontwerp en bedenken<br />

een opleverprocedure en bouwkundige<br />

routing.” Dekker doelt onder andere op de<br />

robuuste sierkoker die aan de kozijnen van<br />

de vijfde en zesde verdieping zijn bevestigd.<br />

“Samen met de architect en de aannemer<br />

hebben we sierkokers aan de kozijnen<br />

vastgemaakt waar 600 geïntegreerde<br />

zonnescreens in zijn verwerkt. Esthetisch<br />

natuurlijk vele malen fraaier dan wanneer<br />

je de zonnescreens naderhand monteert.”<br />

Doordat de sierkokers -met een totaalgewicht<br />

van 40.000 kg- aan het kozijn zijn bevestigd<br />

en de prefab kozijnen zelf ook van<br />

een flink formaat zijn, ontwikkelde Schipper<br />

Kozijnen een speciale tilhulp. “Op deze<br />

manier konden de prefab kozijnen, die met<br />

behulp van een speciale dieplader door<br />

Koopman Transport naar de bouwlocatie<br />

zijn gereden, op een zorgvuldige manier<br />

naar boven getild worden. Al met al een<br />

behoorlijke afstemming met alle betrokken<br />

partijen, maar dat verliep uitermate soepel.”<br />

Dekker besluit: “Het maakt me trots<br />

dat we het hele project met opdrachtgever,<br />

aannemer en alle betrokken partijen als een<br />

team hebben aangepakt. Met opnieuw een<br />

prachtig Cruquius als eindresultaat.” ❚<br />

Met een door Schipper Kozijnen ontwikkelde speciale<br />

tilhulp zijn de grote en zware prefab kozijnen zorgvuldig<br />

naar boven gehesen. (Beeld: Schipper Kozijnen)<br />

Artist impression van Cruquius 1.3, naar ontwerp van<br />

Arons en Gelauff Architecten. De stoer vormgegeven<br />

woningen kijken uit op het water en de kade.<br />

(Beeld: Arons en Gelauff Architecten)<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

87


Tekst: Susan Peek Beeld: SVK en Ogival Visuals<br />

3D-gevel met naturelle<br />

vezelcement gevelplaat<br />

Bij de renovatie van de gevel van het Cavo Zoe Seaside Hotel in Protaras (Cyprus) is gebruik gemaakt van<br />

de Puro Plus vezelcement gevelplaat van SVK. Bij het ontwerp heeft de architect gekozen om te werken<br />

met driehoekpatronen die bovendien in reliëf zijn geplaatst. Het project toont aan dat de creatieve mogelijkheden<br />

met vezelcement gevelplaten van SVK eindeloos zijn.<br />

Luxueuze Uitstraling<br />

Het Seaside hotel ligt op slechts een eindje<br />

rijden van de Fig Tree bay en Konnos beach in<br />

Cyprus en is werkelijk een pareltje. Het luxehotel<br />

wilde bij de renovatie van de gevel echt<br />

een opvallend maar toch een strak en luxueus<br />

ontwerp zien. Geen gemakkelijke klus voor de<br />

architect, maar het resultaat mag er zijn!<br />

3D-Effect Op Gevel<br />

Aan het woord is Anouk Crauwels, Marketing<br />

Coördinator van SVK: “Bij de renovatie van het<br />

Puro Plus: de unieke vezelcement gevelplaat van<br />

SVK met ongekend veel mogelijkheden en een<br />

natuurlijke uitstraling. (Beeld: SVK)<br />

Cavoe Zoe Seaside hotel zijn de Puro Plus vezelcement<br />

gevelplaten van SVK toegepast. Het<br />

is de meest naturelle vezelcement plaat op de<br />

markt. Hij toont als het ware de natuurlijke kleur<br />

van vezelcement zonder toegevoegde kleurpigmenten<br />

en/of coatings. Het paneel is gepolijst<br />

op een manier die uniek is voor de panelen<br />

van SVK. “Door de Puro Plus vezelcement<br />

gevelplaat te combineren met hout en er zelfs<br />

licht achter te verwerken, geeft dat een enorm<br />

3D-effect op de gevel, ook in het donker.” De<br />

architect koos ervoor te werken met driehoekpatronen.<br />

Daarnaast is er gebruik gemaakt van<br />

houten frames om een moderne, strakke uitstraling<br />

aan de gevel te geven. “Maar de combinatie<br />

van Puro Plus met het hout zorgt ook<br />

voor een natuurlijke uitstraling,” vult Crauwels<br />

aan. “De gevel zal na verloop van tijd ook nog<br />

veranderen onder invloed van het weer, waardoor<br />

het een prachtige look krijgt die aanvoelt<br />

alsof de gevel leeft.”<br />

Door licht achter de platen te verwerken, geeft dan een enorm 3D-effect op de gevel, ook in het donker.<br />

(Beeld: Ogival Visuals)<br />

Enorme veelzijdigheid<br />

“Binnen de standaardafmetingen van een<br />

plaat van 3500 x 1220 mm en 2500 x 1220<br />

mm is eigenlijk alles mogelijk. Naast het zagen<br />

van allerlei vormen, kunnen onze CNC-machi-<br />

88 GEVELBOUW.INFO


Bij de renovatie van de gevel van het Cavo Zoe Seaside Hotel in Cyprus is de Puro Plus vezelcement gevelplaat van SVK gecombineerd met hout. Architect C+<br />

Studio (Beeld: Ogival Visuals)<br />

De gevel zal na verloop van tijd ook nog veranderen onder invloed van het weer,<br />

waardoor het een prachtige look krijgt die aanvoelt alsof de gevel leeft.<br />

(Beeld: Ogival Visuals)<br />

Architect C+ Studio koos ervoor te werken met driehoekpatronen en houten<br />

frames om een moderne, strakke uitstraling aan de gevel te geven.<br />

(Beeld: Ogival Visuals)<br />

nes diverse andere bewerkingen uitvoeren,<br />

zoals het frezen in de plaat van bijvoorbeeld<br />

een huisnummer, reliëf of een tekening. Zo<br />

kent een project geen creatieve grenzen meer<br />

en kun je elk gebouw een uniek karakter geven.”<br />

Zowel de Puro Plus als de Ornimat platen<br />

van SVK zijn bovendien uitermate geschikt<br />

om te verlijmen en kunnen zowel goed blind<br />

als zichtbaar bevestigd worden. “Ook zijn ze<br />

niet statisch; trekken geen vuil aan en zijn onderhoudsarm.<br />

Al onze vezelcementproducten<br />

voldoen aan Brandklasse A2, waardoor ze zo<br />

goed als onbrandbaar zijn.”<br />

Duurzame eigen creatie<br />

“We gebruiken alleen de meest betrouwbare<br />

grondstoffen voor de productie van vezelcement.<br />

De milieu-impact op de SVK platen is<br />

hierdoor vrij laag.” Crauwels licht toe: “Alles<br />

wat bij SVK wordt verzaagd, wordt vermalen<br />

en gaat retour in het productieproces. Zélfs<br />

de schuurstof die vrijkomt bij het polijsten<br />

van de Puro Plus plaat.” Door het toepassen<br />

van dat uniek proces, waarbij een lichte<br />

schuring op het natuurlijke product aan de<br />

zichtzijde wordt toegepast, ontstaat die<br />

speciale gewolkte structuur. “Een unieke eigen<br />

creatie van SVK: door het polijsten krijg<br />

je een betonlook met een levendig patroon<br />

maar zónder repetitie, want het is natuurlijk<br />

geen print!”<br />

Het mag duidelijk zijn: de vezelcement gevelplaten<br />

zijn enorm veelzijdig toepasbaar en de<br />

architectonische vrijheid is ongekend. SVK<br />

bestaat dit jaar reeds 115 jaar en is naast producent<br />

en leverancier ook een betrouwbare<br />

bouwpartner op het gebied van vezelcementproducten.<br />

Dat dankzij de opgebouwde technische<br />

expertise. ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

89


LogiKal<br />

De beste ramen, deuren en gevels maakt men<br />

met het software-duo LogiKal en LogiKal MES<br />

van Orgadata.<br />

www.orgadata.nl


Specialist op het gebied van gevelonderhoud.<br />

Nestaan Gevelonderhoud B.V. geeft advies over en voert onderhoudswerkzaamheden uit aan gevels. Ons doel is dat de<br />

buitenkant van uw bedrijfspand technisch en representatief in optimale staat verkeert, gerealiseerd binnen een realistisch<br />

budget.<br />

Nestaan Gevelonderhoud B.V.<br />

Slabbecoornweg 31 - 33<br />

T +31 (0)166 – 6<strong>05</strong> 6<strong>05</strong><br />

4691 RZ Tholen<br />

F +31 (0)166 – 603 450<br />

Nederland<br />

E info@nestaan.nl<br />

Maatwerk met<br />

persoonlijke aanpak<br />

www.nestaan-gevelonderhoud.nl<br />

Naamloos-2 1 19-10-20 15:57


Tekst: Roel van Gils Beeld: Nestaan<br />

Gevelonderhoud nog altijd<br />

ondergeschoven kindje<br />

De VMRG heeft een aantal voorschriften opgesteld om een metalen gevel vanaf nieuwbouw/oplevering<br />

structureel te onderhouden, inclusief een gedegen plan met productspecificaties en onderhoudsfrequenties.<br />

In de praktijk ligt het volgens Hans van der Griend, directeur van Nestaan Gevelonderhoud,<br />

toch iets genuanceerder. “Gevelonderhoud is nog altijd een ondergeschoven kindje.”<br />

Volgens Van der Griend wordt zeker bij<br />

nieuwbouw de eerste jaren vooral achterover<br />

geleund en niet naar gevelonderhoud<br />

omgekeken. “Pas als het voor iedereen<br />

zichtbaar wordt en de eerste aftekeningen<br />

op de gevel ontstaan, gaat men pas nadenken<br />

over gevelreiniging en conservering.<br />

Dan is het eigenlijk al te laat en loop<br />

je achter de feiten aan. Het leidt tot een<br />

kostbare inhaalslag, omdat op zo’n moment<br />

sprake is van een technische achteruitgang<br />

van de gevel.”<br />

Prestatieafspraken<br />

Nestaan Gevelonderhoud probeert bij gebouweigenaren<br />

en vastgoedpartijen het<br />

hoofdstuk onderhoud tussen de oren te<br />

krijgen. “Door tijdig te beginnen met onderhoud<br />

staat een gebouw er veel frisser bij dan<br />

wanneer we een inhaalslag moeten maken.”<br />

Als landelijk opererend bedrijf helpt Nestaan<br />

Gevelonderhoud gebouweigenaren bij het<br />

opstellen van meerjarige onderhoudsplannen.<br />

“We bekijken een situatie, leggen een<br />

en ander vast op foto en adviseren van<br />

daaruit wat mogelijk is op het gebied van<br />

onderhoud. Je maakt prestatieafspraken<br />

met elkaar en zegt op zo’n moment dat het<br />

pand op dat niveau moet blijven bestaan.<br />

Het komt er op neer dat het aanzien nooit<br />

Impressie resultaat na betonreiniging.<br />

92 GEVELBOUW.INFO


Contrast aluminium voor en na behandeling.<br />

Eindresultaat na uitvoering plan van aanpak.<br />

vuiler mag worden dan het beeld op de<br />

foto.” De directeur omschrijft het ook als de<br />

kracht van zijn bedrijf. “We maken een meerjarenplan<br />

zodat werkzaamheden vroegtijdig<br />

kunnen plaatsvinden. Daarin wordt toegelicht<br />

op welke manier de gevel wordt onderhouden,<br />

binnen een haalbaar budget en<br />

met een vooraf overeengekomen prestatie.”<br />

Aantoonbare revenuen<br />

Prestatieafspraken of meerjarenplannen<br />

geven aantoonbare revenuen op de langere<br />

termijn, het is alleen zaak om het de<br />

juiste aandacht te geven in een organisatie,<br />

vervolgt Van der Griend, die verheugd<br />

is met het feit dat de nieuwe generatie<br />

inmiddels ook is toegetreden tot het familiebedrijf,<br />

zodat de opvolging verzekerd<br />

is. “We zullen onze boodschap blijven verkondigen.<br />

Op het moment dat een pand er<br />

minder fraai bij staat, komt de verhuurbaarheid<br />

in het geding. Onze projectadviseurs<br />

beoordelen bij werkopnames niet alleen de<br />

vraag met betrekking tot reinigen en conserveren,<br />

maar ook zaken zoals bouwkundig<br />

herstel en kitwerkzaamheden die we<br />

zelf kunnen uitvoeren. We maken gebruik<br />

van hightech apparatuur om de beoogde<br />

reinigingsdoelen te behalen met de inzet<br />

van zo min mogelijk chemische middelen.<br />

Met ruim 55 medewerkers zijn we landelijk<br />

actief in zowel Nederland als België.”<br />

Nestaan Gevelonderhoud bedient op deze<br />

manier de complete buitenschil van commercieel<br />

vastgoed. Haar opdrachtgevers<br />

variëren van pensioenfondsen, financiële<br />

instellingen, beheerders en de rijksoverheid<br />

die beleggen in commercieel vastgoed zoals<br />

kantoren, wooncomplexen, winkelcentra<br />

en ziekenhuizen. Van der Griend: “We<br />

pleiten voor gestructureerd en preventief<br />

gevelonderhoud conform de voorschriften<br />

van de VMRG. Voorkomen is immers beter<br />

dan genezen en bovendien is een fris<br />

gebouw ook beter voor het imago van de<br />

gebouwgebruikers. We merken gelukkig<br />

dat steeds meer partijen dat gaan inzien en<br />

vertrouwen op onze expertise.” ❚<br />

Door tijdig te beginnen met onderhoud staat een gebouw er veel frisser bij dan<br />

wanneer we een inhaalslag moeten maken.<br />

Aluminium conditie voor aanvang.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

93


Het structureel verlijmde paneel voldoet aan strengere eisen dan een normaal sandwichpaneel dat ingeklemd wordt in de gevel.<br />

Tekst: Susan Peek/Roel van Gils Beeld: WPI<br />

Revolutie in<br />

Structural Cladding<br />

Structural Glazing is vandaag de dag enorm populair in gevelprojecten. Om esthetisch en technisch<br />

een uniform beeld te verkrijgen tussen het structureel verlijmde glas en de naastgelegen panelen heeft<br />

Weerter Paneel Industrie B.V. recentelijk geïnvesteerd in een nieuw, semi-automatische kitinstallatie. In een<br />

geconditioneerde ruimte worden structureel verlijmde panelen geproduceerd volgens hetzelfde recept als<br />

de structureel verlijmde beglazing.<br />

Structureel verlijmen is niet nieuw voor<br />

ons, begint Willem-Jan Korsten van Weerter<br />

Paneel Industrie B.V. (WPI). “Recentelijk<br />

hebben we onze nieuwste installatie in gebruik<br />

genomen waarin we via een 2-componenten<br />

kitsysteem structureel verlijmde<br />

panelen kunnen produceren. Het proces<br />

vindt plaats in een afgesloten en geconditioneerde<br />

ruimte waarbij we werken<br />

met onze vaste partner Dow Performance<br />

Silicones als toeleverancier van het<br />

kitsysteem. We zijn sinds kort volledig geautoriseerd<br />

partner van Dow en mogen dan<br />

ook tien jaar garantie verlenen op de verlijming.<br />

Het structureel verlijmde paneel voldoet<br />

dan ook aan strengere eisen dan een<br />

normaal sandwichpaneel dat ingeklemd<br />

wordt in de gevel.”<br />

94 GEVELBOUW.INFO


Behalve een uniform beeld leveren de<br />

structureel verlijmde panelen in combinatie<br />

met structurele beglazing volgens Willem-<br />

Jan ook een voordeel op ten aanzien van<br />

de montage. “De panelen kunnen in hetzelfde<br />

profielsysteem worden opgenomen<br />

‘Nieuwe semi-automatische kitinstallatie<br />

voor het produceren van structureel<br />

verlijmde panelen’<br />

als de beglazing. Vervolgens worden ze<br />

met eenzelfde weather seal rondom afgekit.<br />

De stijlen en het regelwerk van de<br />

achterliggende constructie zijn niet zichtbaar,<br />

zodat een uniforme en mooi strakke<br />

uitstraling wordt verkregen. De structurele<br />

panelen kunnen met alle gewenste isolatiematerialen<br />

uitgevoerd worden. We kunnen<br />

wat dat betreft voor elke isolatie-eis een<br />

passende oplossing realiseren.”<br />

Weerter Paneel Industrie begeleidt desgewenst<br />

projecten vanaf de bouwtekening tot<br />

aan de oplevering van de gevel. “We hebben<br />

al diverse projecten uitgevoerd met structureel<br />

verlijmde panelen,” zegt Willem-Jan.<br />

“Het Ellips-gebouw in de Noordruimte, het<br />

zakelijk district van Brussel, wordt door onze<br />

klant Groven+ momenteel voorzien van onze<br />

Structural Cladding panelen.” ❚<br />

2-componenten kitsysteem.<br />

Structureel verlijmde panelen.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

95


Tekst: Roel van Gils Beeld: Tilkin Powder Coatings<br />

Robuuste staalconstructies<br />

duurzaam geconserveerd<br />

Op het Utrecht Science Park verrijst een 80 meter hoge glazen toren van achttien verdiepingen<br />

met kantoren en laboratoria. Het wordt straks de nieuwe thuisbasis van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid<br />

en Milieu (RIVM) en het agentschap van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen<br />

(CBG). Het Belgische familiebedrijf Tilkin Powder Coatings werd ingeschakeld voor het conserveren<br />

van de robuuste stalen constructies van het meest duurzame staatsgebouw van Nederland met Breeam<br />

Outstanding-ontwerpcertificaat. Een terugblik op deze megaklus met zaakvoerder Jo Tilkin.<br />

Het nieuwe RIVM/CBG-gebouw is duurzaam<br />

in vele facetten. Het gebouw is<br />

toekomstbestendig door onder meer zijn<br />

robuuste constructieve opzet, kolomvrije<br />

werkgebieden, ruime verdiepingshoogte,<br />

flexibele invulling en gekozen installatietechnische<br />

systemen, opwekking en apparatuur.<br />

De koeling en verwarming van<br />

het gebouw is energieneutraal, waarbij<br />

de benodigde energie zoveel mogelijk lokaal<br />

op duurzame wijze wordt opgewekt.<br />

Zo veroorzaken de koeling, verwarming en<br />

verlichting geen CO 2<br />

-uitstoot. “Ons doorgedreven<br />

duurzaam ondernemerschap<br />

sluit perfect aan bij de duurzaamheidsambities<br />

van het RIVM/CBG-gebouw,” zegt<br />

Tilkin. “We streven ernaar de CO 2<br />

-footprint<br />

zo laag mogelijk te houden. Dat maakt dat<br />

ons proces van poederlakken één van de<br />

meest milieuvriendelijke behandelingen is<br />

die momenteel bestaan.”<br />

Het proces van poederlakken bij Tilkin is één van de meest milieuvriendelijke behandelingen die momenteel bestaan.<br />

Tilkin Powder Coatings beschikt over de<br />

grootste moffeloven van de Benelux. “We<br />

kunnen constructies moffelen met afmetingen<br />

tot maar liefst 18 meter lang, 3,6 meter<br />

hoog en 3,7 meter breed met een gewicht<br />

van maximaal 10 ton,” zegt Tilkin enthousiast.<br />

Datzelfde enthousiasme en die passie<br />

weet hij ook over te brengen op de ervaren<br />

medewerkers. “Samen zijn we in staat om<br />

‘Lef en gedrevenheid,<br />

maar ook vakkennis,<br />

kwaliteit en flexibiliteit<br />

zitten in ons DNA'<br />

Meer dan honderd (!) uitzonderlijk transport vrachten (vanwege de afmetingen) zijn eraan te pas gekomen om<br />

alle frames van het RIVM/CBG-gebouw te conserveren.<br />

96 GEVELBOUW.INFO


Eind januari <strong>2020</strong> arriveerden de eerste stalen frames van het nieuwe RIVM/CBG-gebouw bij Tilkin Powder Coatings in Tongeren.<br />

iedere dag opnieuw een zeer hoge kwaliteit<br />

te leveren en garanderen. We werken<br />

uitsluitend met kwalitatieve grondstoffen en<br />

gekwalificeerd personeel, en waren de eerste<br />

staalconserveerder in Europa die het<br />

EN1090-certificaat behaalde in 2015, ook<br />

nog eens binnen de vier maanden. Zonder<br />

aarzeling konden we dan ook de nodige<br />

garanties aanreiken voor wat betreft de<br />

conservering van de staalconstructies van<br />

het nieuwe RIVM/CBG-gebouw. Met dank<br />

aan ons standaard ingebouwde kwaliteitscontrolesysteem.”<br />

konden we het project ‘gewoon’ inplannen<br />

naast de reguliere opdrachten die ook<br />

doorgang vonden. Bij zo’n groot project<br />

moet gewoonweg alles kloppen. Dat weten<br />

we als geen ander goed te managen.<br />

Lef en gedrevenheid, maar ook vakkennis,<br />

kwaliteit en flexibiliteit zitten in ons DNA.<br />

We zijn trots dat we als Belgisch familiebedrijf<br />

een bijdrage hebben mogen leveren<br />

aan zo’n prestigeproject.” ❚<br />

Eind januari <strong>2020</strong> arriveerden de eerste stalen<br />

frames van het nieuwe RIVM/CBG-gebouw<br />

bij Tilkin Powder Coatings in Tongeren.<br />

“We zijn volcontinu bezig geweest met<br />

conserveren tot eind oktober dit jaar, om<br />

precies te zijn,” vervolgt Tilkin. “Een project<br />

waarvoor uiteindelijk meer dan honderd (!)<br />

uitzonderlijk transport vrachten (vanwege<br />

de afmetingen) aan te pas zijn gekomen.<br />

Ook voor ons een megaklus, maar dankzij<br />

onze enorme productiecapaciteit en de<br />

mogelijkheid tot het opschalen ervan (24/7)<br />

Tilkin Powder Coatings beschikt over de grootste moffeloven van de Benelux.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

97


The best metal treatment you can expect<br />

Stralen, schooperen & poederlakken<br />

Grootste moffeloven van de Benelux<br />

Vrijheidweg 2<br />

3700 Tongeren-Oost (België)<br />

Tel.: +32 (0)12 440 880<br />

info@tilkin.be<br />

Bekijk ook het artikel “Robuuste staalconstructies<br />

duurzaam geconserveerd”<br />

(voor RIVM) in dit magazine.<br />

www.tilkin.be<br />

Tilkin_adv<strong>Gevelbouw</strong>_197x130_v3.indd 1 2/10/<strong>2020</strong> 18:50


Project:<br />

Product:<br />

Aantal:<br />

Type doek:<br />

Opdrachtgever:<br />

Realisatie:<br />

Dienstencentrum Maanlander<br />

SolidScreen Façade<br />

311 stuks<br />

Tibelly sergé<br />

Schipper Bosch<br />

Smits rolluiken en zonwering B.V.<br />

De Groot & Visser<br />

Onderdelen • www.avz.nl • T +31 499 328 600<br />

Complete producten • www.smitsrolluiken.nl • T +31 485 744 200


Tekst: Johan Debaere Beeld: Hydro Building Systems Netherlands BV - merk WICONA / Adam Stirling<br />

Modulaire geveltechnologie uit<br />

gerecycled post-consumer aluminium<br />

Hoogbouw is de toekomst. Terwijl er vroeger een aversie voor hoogbouw bestond, wordt vandaag wel gekozen<br />

voor hoge woontorens, kantoor- en multifunctionele gebouwen, vaak opgebouwd uit prefab betonelementen en<br />

staalconstructies. Daarbij moet men rekening houden met heel hoge technische eisen op het vlak van comfort en<br />

energie-efficiëntie, veiligheid en stabiliteit. De windbelasting vormt een belangrijk thema en de gevel moet daarop<br />

afgestemd worden. Met het vliesgevelsysteem WICTEC EL evo biedt WICONA, een merk van de internationale aluminium<br />

groep Hydro, een modulaire oplossing voor de realisatie van gevels met complexe glaspartijen. Volgens de<br />

fabrikant is het meteen ook het eerste aluminium gevelsysteem dat minimaal uit 75% ‘gerecycled post-consumer’<br />

aluminium bestaat - uniek binnen de sector en meteen een echte duurzame oplossing voor toekomstige generaties.<br />

Modulaire gevelbouw<br />

De aanhoudende groei van de wereldbevolking<br />

en de daaruit volgende toenemende<br />

verstedelijking binnen onze hedendaagse<br />

maatschappij zorgt ervoor dat<br />

toekomstige bouwontwikkelingen letterlijk<br />

de hoogte ingaan. Ook bij stadsplanning<br />

van centrumsteden wordt gekeken om niet<br />

meer in de breedte, maar wel in de hoogte<br />

uit te breiden. Een modulaire aanpak,<br />

waarbij elementen in de fabriek voorgefabriceerd<br />

worden en met beperkte ruimte<br />

op de bouwplaats gemonteerd worden,<br />

dringt zich op. Door de elementen in de<br />

fabriek te produceren, kan een hoge afwerkingsgraad<br />

gegarandeerd worden. Dat<br />

geldt ook voor complexe elementen, waar<br />

toenemende automatisering, ventilatie,<br />

zonwering, akoestiek, functionaliteit van<br />

bewegende delen en veiligheidsaspecten<br />

gecombineerd worden met een ruim scala<br />

Modelhoek WICTEC EL Evo.<br />

van bouwmaterialen om ook te voldoen<br />

aan de architecturale wensen. Modulaire<br />

elementen kunnen na gebruik gemakkelijk<br />

vervangen worden door een nieuwe gebouwschil<br />

die op dat moment weer voldoet<br />

aan de toekomstige wensen en eisen.<br />

Elegante geveloplossing<br />

Het vliesgevelsysteem WICTEC EL evo<br />

is een modulaire oplossing van WICONA<br />

voor de realisatie van gevels met complexe<br />

glaspartijen. “Het bijzonder elegante aanzicht<br />

met ‘kadereffect’ wordt gerealiseerd<br />

door de glaslatten die aan de buitenzijde<br />

in verstek aangebracht zijn. De hoekverbinding<br />

is erg betrouwbaar en stabiel dankzij<br />

hoekstukken. Speciale bevestigingsankers<br />

zorgen voor een eenvoudige montage van<br />

de elementen op de bouwplaats,” stelt project<br />

manager Raimond Stassen. “We ontwikkelden<br />

ook een nieuw afwateringsprincipe,<br />

waarbij de dwarsafdichting als een<br />

doorlopende strook geïnstalleerd wordt. Zo<br />

kunnen bijvoorbeeld afdekplaten naadloos<br />

aan het bouwkundige bevestigd worden.<br />

En een nieuw type horizontale- en verticale<br />

afdichting met geëxtrudeerde folies maakt<br />

een continue overlapping mogelijk. Dankzij<br />

de afwatering langs de stijlen kunnen de<br />

gevels nu ook zonder problemen bij regenweer<br />

gemonteerd worden.”<br />

Vervaardigd uit<br />

post-consumer aluminium<br />

Voor het productieproces van<br />

WICTEC EL evo wordt aluminium met de<br />

Hydro CIRCAL 75R legering gebruikt, wat<br />

betekent dat het voor minimaal 75% uit<br />

end-of-lifecycle aluminium bestaat, dat gerecycled<br />

werd uit aluminium ramen, deuren<br />

en vliesgevels van gebouwen die aan het<br />

eind van hun levensduur gekomen zijn door<br />

afbraak, renovatie of transformatie. Het<br />

productieproces van Hydro CIRCAL 75R is<br />

traceerbaar en gecertificeerd door de DNV<br />

GL Business Assurance Noorwegen AS.<br />

“Deze nieuwe oplossing kreeg net als vele<br />

andere WICONA-systemen het Cradle-to-<br />

Cradle (C2C) zilver certificaat, meteen een<br />

aanvulling voor bekende bouwcertificaten<br />

(DGNB, LEED, BREEAM, enz.), waarbij de<br />

criteria aan het gebouw gerelateerd zijn,”<br />

sluit Stassen af. “Met deze legering beperken<br />

we de voetafdruk van onze projecten.<br />

Aluminium kan tot in het oneindige gerecycleerd<br />

worden zonder kwaliteitsverlies. We<br />

helpen hiermee actief om de klimaatdoelstellingen<br />

te halen.” ❚<br />

100 GEVELBOUW.INFO


Het bijzonder elegante aanzicht met ‘kadereffect’ wordt<br />

gerealiseerd door de glaslatten die aan de buitenzijde in<br />

verstek aangebracht zijn. (Beeld: Adam Stirling)<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

101


Tekst: Roel van Gils Beeld: Felspartners<br />

Indrukwekkend<br />

felsdak voor Paviljoen<br />

Scheveningen<br />

Aan het einde van de Noordboulevard in Scheveningen, letterlijk op het strand, is een nieuw paviljoen<br />

verrezen. Op basis van een draadmodel van Wim de Bruijn Stedenbouw & Architectuur heeft Felspartners<br />

een indrukwekkend aluminium felsdak gerealiseerd in een vorm die aanvankelijk niet voor mogelijk leek.<br />

Geestelijk vader van het ontwerp van het<br />

nieuwe paviljoen is Wim de Bruijn. “Het paviljoen<br />

vormt de bekroning van de nieuwe<br />

Boulevard van Scheveningen en verbeeldt<br />

de toekomst met haar iconische verschijningsvorm.<br />

Het gebouw combineert de<br />

elegante gebogen vormen van de Moralesboulevard<br />

met de golven van de zee en de<br />

schelpen op het strand, verstild en bevroren<br />

in een witte compositie van staal en<br />

glas.” Voor het ontwerp van het gebogen<br />

dak is een bijzondere methodiek gehanteerd.<br />

“De Bruijn heeft een laken als het<br />

ware over de plattegrond van het paviljoen<br />

gedrapeerd. Dat resulteerde in een niet bestaande<br />

vorm,” concludeert Jan Brinkman<br />

van Felspartners. “Sterker nog, in de beginfase<br />

kon er in Revit niet eens een doorsnede<br />

worden gemaakt van het dak.” Reden<br />

voor de architect om bij Felspartners<br />

aan de bel te trekken, totaalleverancier op<br />

het gebied van felstechniek.<br />

Veel rekenkracht en afstemming<br />

Gezien de uitdagende vorm heeft Felspartners<br />

samen met de staalleverancier – het<br />

paviljoen heeft een stalen skelet – én de<br />

architect het ontwerp verder vormgegeven.<br />

“Een plezierige manier van werken,” blikt<br />

'Het indrukwekkende<br />

dak vereiste<br />

de nodige<br />

afstemming en<br />

‘rekenkracht'<br />

Op basis van een draadmodel van Wim de Bruijn<br />

Stedenbouw & Architectuur heeft Felspartners een<br />

indrukwekkend aluminium felsdak gerealiseerd in<br />

een vorm die aanvankelijk niet voor mogelijk leek.<br />

102 GEVELBOUW.INFO


De stalen onderconstructie van het felsdak is<br />

gefacetteerd opgebouwd.<br />

Brinkman terug. “Doorgaans volgen wij de<br />

ondergrond met onze felsbanen, maar nu<br />

konden we sturen naar het meest optimale<br />

ontwerp. Het leek wel op een bouwteamconstructie<br />

waarin de input van alle partijen<br />

werd verzameld om samen tot een optimaal<br />

resultaat te komen. In dit geval maar goed<br />

ook, want het indrukwekkende dak vereiste<br />

de nodige afstemming en ‘rekenkracht’. De<br />

beoogde vorm van het draadmodel kon<br />

namelijk niet gerealiseerd worden met de<br />

staalconstructie. In de laag tussen de contouren<br />

van het uiteindelijke dak en de onderliggende<br />

staalconstructie gebeurt dus<br />

veel. En dat is nog een understatement.”<br />

Complexe ‘tussenlaag’<br />

De stalen onderconstructie van het felsdak<br />

is gefacetteerd opgebouwd, legt Brinkman<br />

uit. “Dit vormt de basis voor de uiteindelijke<br />

vorm van het dak. Op de staalconstructie is<br />

vervolgens een vlakke staalplaat geplaatst<br />

die de gefacetteerde vorm volgt. Dit om<br />

massa te creëren om eventueel geluidsoverlast<br />

van binnen naar buiten te voorkomen.<br />

Op deze staalplaten hebben we een<br />

aan twee zijden gewalste buisconstructie<br />

op pootjes geplaatst, die in hoogte verstelbaar<br />

is. Zo konden we perfect de beoogde<br />

contouren van het felsdak volgen. Het aluminium<br />

felsdak is met speciale clips aan<br />

de buisconstructie bevestigd, zodat het<br />

probleemloos kan uitzetten en krimpen. De<br />

felsbanen zelf zijn uitgevoerd in Kalzip X-tail<br />

profielen die het mogelijk maken om deze<br />

buitengewone, driedimensionale vormen te<br />

kunnen realiseren. De lengtemaat van het<br />

dak verandert immers naarmate de de bolling<br />

groter wordt. Dat vraagt om felsbanen<br />

die smal beginnen, in het midden breder<br />

uitlopen en weer smal eindigen.”<br />

Het paviljoen vormt de bekroning van de nieuwe Boulevard van Scheveningen en verbeeldt de toekomst met<br />

haar iconische verschijningsvorm.<br />

Het eindresultaat stemt naar ieders tevredenheid.<br />

Scheveningen is een prachtig<br />

strandpaviljoen rijker. ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

103


Tekst: Roel van Gils Beeld: Verbeek RSW<br />

‘Gevelreclame<br />

zoals het bedoeld is’<br />

De gloednieuwe en state-of-the-art prefab betonfabriek van Bosch Beton in Barneveld is door Verbeek RSW<br />

voorzien van de bewegwijzering, entree en gevelreclame. Met name dat laatste bleek nogal een uitdaging<br />

waaraan geen enkel ander signbedrijf zijn vingers durfde te branden. Verbeek Reclame wist echter het<br />

schier onmogelijke mogelijk te maken. Het resulteerde niet alleen in een tevreden opdrachtgever, maar ook<br />

in een nominatie voor de Sign+ Award, een tweejaarlijkse vakprijs voor de sign- en displaybranche.<br />

Bosch Beton vroeg om een uniek en coherent<br />

geheel van de bewegwijzering, entree en<br />

gevelreclame die op én rondom het pand te<br />

zien moeten zijn, ook na zonsondergang. Het<br />

pand is namelijk strategisch gelegen, direct<br />

aan de A1. De grootte van het bedrijfslogo<br />

aan de gevel én de kenmerkende blauwe<br />

kleur brachten echter de nodige uitdagingen<br />

met zich mee. Dat kan Brechtje van den Beuken,<br />

mede-eigenaar van Bosch Beton, als<br />

geen ander beamen. “Verbeek Reclame gaf<br />

aan te kunnen waarmaken wat volgens andere<br />

signbedrijven onmogelijk was. Een logo van<br />

dit formaat aan de gevel ‘naadloos’ uit te lichten,<br />

ook nog eens in de juiste blauwe kleur.”<br />

Bosch Beton ontvangt eregeld complimenten van<br />

voorbijgangers op de gevelreclame.<br />

104 GEVELBOUW.INFO


Enorme attentiewaarde<br />

Het complete ontwerp van de gevelreclame<br />

met grote blauwe letters op een<br />

zwarte ondergrond omlijst in een wit kader,<br />

komt van de hand van Verbeek Reclame.<br />

De gevelreclame heeft dan ook een<br />

enorme attentiewaarde. “Alleen de hoofdletter<br />

B al is 4 bij 3 meter groot,” zegt Van<br />

den Beuken. “Aan de snelwegzijde is het<br />

logo opgebouwd uit driedimensionale letters<br />

(lichtbakken), terwijl aan de spoorzijde<br />

vlakke Dibond-letters zijn toegepast die<br />

worden aangelicht. Het aanlichten van de<br />

3D-letters bleek niet zo eenvoudig. Verbeek<br />

Reclame heeft op geheel eigen wijze<br />

ervoor gezorgd dat de kleur blauw ook na<br />

zonsondergang de juiste tint bleef behouden.<br />

Daar zijn heel wat tests aan vooraf<br />

gegaan,” blikt Van den Beuken terug. “Ook<br />

bij de hoofdletter B, die is opgebouwd uit<br />

meerdere ‘lichtbakken’, zijn absoluut geen<br />

naden zichtbaar. Echt een knappe prestatie<br />

van Verbeek Reclame, die alles ook nog<br />

eens in een heel kort tijdsbestek van een<br />

paar weken wist te realiseren. We ontvangen<br />

nog geregeld complimenten van voorbijgangers<br />

op de gevelreclame en zouden<br />

het weer net zo doen.”<br />

Nominatie<br />

Dromen, schetsen, overleggen en illustraties<br />

opnieuw aanpassen, Verbeek Reclame<br />

zorgde voor ontwerp, ontwikkeling en uitvoering<br />

van de bewegwijzering, entree<br />

en gevelreclame. “De 3D-letters zijn opgebouwd<br />

uit extra verstevigde aluminium<br />

cassettes voorzien van een opgespannen<br />

fullcolour PVC-doek,” zegt Bertus Verbeek.<br />

“Het geheel is aan de gevel bevestigd met<br />

RVS-strips. De verlichting bestaat uit een<br />

combinatie van U-profiel LED-verlichting<br />

en LED-lines.” Om er één geheel van te<br />

maken, heeft Verbeek Reclame bedacht<br />

om de keerwanden van Bosch Beton te<br />

gebruiken voor het welkomstbord en bewegwijzering<br />

en daar de kleur blauw in<br />

terug te laten komen. “Verbeek Reclame<br />

heeft ons echt ontzorgd op dit punt,” zegt<br />

Van den Beuken. “We hadden er geen omkijken<br />

naar. Echt vakwerk dat is bekroond<br />

met een welverdiende nominatie voor de<br />

Sign+ Award.”<br />

Het aanlichten van de 3D-letters bleek niet zo eenvoudig.<br />

Om er één geheel van te maken, heeft Verbeek Reclame bedacht om de keerwanden van Bosch Beton te<br />

gebruiken voor het welkomstbord en bewegwijzering en daar de kleur blauw in terug te laten komen.<br />

Al met al een grote klus voor een klein<br />

signbedrijf. Alle categoriewinnaars en de<br />

overall winnaar van de Sign+ Awardworden<br />

op vrijdag 6 november tijdens een hybride<br />

evenement bekend gemaakt. ❚<br />

De 3D-letters zijn aan de gevel bevestigd met RVS-strips.<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

1<strong>05</strong>


DÉ SPECIALIST<br />

VOOR PERSONEEL<br />

BINNEN DE<br />

GEVELBRANCHE<br />

WWW.GEVELPERSONEEL.NL<br />

Op zoek naar een<br />

flexibele oplossing van<br />

uw personeelsprobleem?<br />

Wij beschikken over<br />

ervaren monteurs en<br />

productiemedewerkers.<br />

Neem contact met ons op<br />

en ontdek hoe wij u<br />

verder kunnen helpen.<br />

GEVELPERSONEEL.NL<br />

CASTELLASTRAAT 26<br />

6512 EX NIJMEGEN<br />

T<br />

I<br />

E<br />

+31 (0)24 204 95 81<br />

WWW.GEVELPERSONEEL.NL<br />

INFO@GEVELPERSONEEL.NL


Tekst: Roel van Gils Beeld: Alumet<br />

Meer anodiseerkleuren<br />

en zero defect<br />

Alumet is verhuisd naar een nieuwe en veel grotere locatie. Het nieuwe<br />

bedrijfspand met compleet nieuwe installaties biedt het anodiseerbedrijf<br />

de mogelijkheid om het productievolume te verdrievoudigen,<br />

levertijden drastisch te verkorten, de kwaliteit te verhogen en de<br />

milieu-impact te verlagen. Daarnaast zal het assortiment aan kleuren<br />

worden uitgebreid van 24 naar 36 kleuren, waaronder 4 nieuwe kleuren<br />

grijs en 3 nieuwe kleuren zilver.<br />

Meer kleuren aanbieden krijgt gestalte doordat<br />

we in de nieuwbouw chemisch glanzen kunnen<br />

gaan aanbieden, ook wel chemical bright<br />

genoemd, legt directeur Remco Baartmans<br />

uit. “Daarmee kunnen we het mechanisch<br />

borstel- en polijstwerk in de voorbehandeling<br />

ook verbeteren. We gaan in de nieuwe fabriek<br />

ook stralen, shotblasting genoemd. Dat maakt<br />

Alumet streeft naar een productie zonder defecten.<br />

Naast Arbo-technische verbeteringen heeft de nieuwe fabriek ook milieutechnisch een veel betere footprint.<br />

Het nieuwe bedrijfspand met compleet nieuwe installaties biedt Alumet de mogelijkheid om het<br />

productievolume te verdrievoudigen, levertijden drastisch te verkorten, de kwaliteit te verhogen en de<br />

milieu-impact te verlagen.<br />

dat we voor de gevelbouw alle denkbare mechanische<br />

voorbehandelingen kunnen uitvoeren.<br />

Wij werken vrijwel uitsluitend voor de gevelbouw.<br />

De tendens daar is dat men steeds<br />

meer eisen stelt aan kleur, glans en structuur.<br />

Daar willen wij op inspelen. De kleuren die<br />

we aanbrengen, zijn allemaal lichtecht, gaan<br />

langer dan tachtig jaar mee, verkrijten en verkleuren<br />

niet, en zijn dus extreem duurzaam.<br />

Bovendien heeft geanodiseerd aluminium heel<br />

weinig onderhoud nodig.”<br />

Alumet streeft naar een productie zonder defecten.<br />

Baartmans: “Tijdens het productieproces<br />

wordt iedere fout tijdig gedetecteerd,<br />

zodat er geen enkele fout wordt doorgelaten.<br />

De productielijnen zijn daarom zoveel mogelijk<br />

geautomatiseerd. We hebben als het<br />

ware een digitale fabriek gecreëerd, waarin<br />

alle procesparameters worden vastgelegd<br />

die nadien ook snel als een samenhangend<br />

informatiepakket naar boven zijn te halen.<br />

Dataverzameling is ook een manier om de<br />

kwaliteit te verhogen. Naast Arbo-technische<br />

verbeteringen heeft de nieuwe fabriek ook<br />

milieutechnisch een veel betere footprint.<br />

Elektriciteit wordt bijvoorbeeld opgewekt via<br />

zonnepanelen op het dak en het waterverbruik<br />

is met maar liefst 80% gereduceerd.”<br />

De nieuwe fabriek is eind september officieel<br />

geopend. Dankzij de grotere productiecapaciteit<br />

kan Alumet zich nu ook meer gaan richten<br />

op klanten in het buitenland, met name in<br />

Engeland, Frankrijk en Duitsland. ❚<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

107


HiCAD voor de gevelbouw<br />

ISD is met haar innovatieve CAD- en PDM-oplossingen HiCAD en<br />

HELiOS al 40 jaar een vertrouwde partner voor gevelbouwers.<br />

Of het nu om eenvoudige of complexe (vlies)gevels gaat,<br />

HiCAD biedt:<br />

• Planning van de gehele gebouwschil, van ontwerp naar<br />

vrijgave – conform BIM<br />

• Foutenvrije bouwaansluitingen en overgangen door<br />

3D-doorsnedes<br />

• Automatisch gegenereerde productietekeningen<br />

• Snel en foutloos naar productie door NC- en DXF-overdracht<br />

• Rechtstreekse koppeling met partners LogiKal,<br />

ALUCOBOND en EluCAD<br />

ISD Benelux BV<br />

Het Zuiderkruis 33 | 5215 MV ‘s Hertogenbosch | +31 73 6153 888<br />

Grote Voort 293a | 8041 BL Zwolle | + 31 73 6153 888<br />

info@isdgroup.nl | www.isdgroup.com<br />

TOP OF THE CLASS – FOR<br />

EVERY BUILDING PROJECT<br />

IGP-HWFclassic<br />

5907E13719S30<br />

IGP Benelux BV / Rietveld 18 / 8013 RW Zwolle / Tel: +31 38 4600695 / info.benelux@igp-powder.com<br />

Naamloos-3 1 02-10-20 12:04


GEVELPARTNERS<br />

VANAF € 595 PER JAAR WETEN UW KLANTEN OOK WAT U DOET!<br />

Gevelpartners biedt<br />

de lezer een compleet<br />

overzicht van de meest<br />

gerenommeerde<br />

fabrikanten en<br />

leveranciers in de sector.<br />

Zowel in het vaktijdschrift als op de<br />

website, treft u een overzicht van<br />

de meest gerenommeerde<br />

fabrikanten en leveranciers.<br />

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van <strong>Gevelbouw</strong>?<br />

Bel of mail voor meer informatie met Dirk Mulder: T +31 495 45 00 95 – E d.mulder@louwersmediagroep.nl<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VAN LEVERANCIERS AAN DE GEHELE SECTOR<br />

Op de website van <strong>Gevelbouw</strong> is<br />

bedrijfsinformatie van onze partners<br />

doeltreffend en efficiënt te vinden.<br />

Banners en bedrijfsprofielen zijn gekoppeld aan redactionele artikelen, zo wordt optimale<br />

vindbaarheid van Gevelpartners door Google gegarandeerd. Vanuit het vaktijdschrift is alle<br />

informatie over de Gevelpartners direct beschikbaar, door de QR code te gebruiken.<br />

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van <strong>Gevelbouw</strong>?<br />

Bel of mail voor meer informatie met Dirk Mulder: T +31 495 45 00 95 – E d.mulder@louwersmediagroep.nl


Gevelpartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

Gevel Partners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

gevelbouw.info/bedrijf<br />

Copaco_Q.pdf 1 06-11-13 16:11<br />

COPACO SCREENWEAVERS<br />

AGC NEDERLAND HOLDING B.V.<br />

J.S. de Jongplein 7a<br />

4001 WG TIEL<br />

T +31 344 67 97 04<br />

E sales.nederland@eu.agc.com<br />

W www.agc-yourglass.com<br />

ALUSTA<br />

NATUURLIJKE VENTILATIETECHNIEK BV<br />

Penningweg 7<br />

4879 AE ETTEN-LEUR<br />

Postbus 93<br />

4870 AB ETTEN-LEUR<br />

T +31 76 503 41 52<br />

F +31 76 501 44 96<br />

E alusta@alusta.com<br />

W www.alusta.com<br />

BUILDING WRAP - FOLIE TECHNIEK<br />

t Vaarland 9<br />

2821 LH STOLWIJK<br />

T +31 6 53 122 389<br />

E info@buildingwrap.nl<br />

W www.buildingwrap.nl<br />

Rijksweg 125<br />

B-8531 BAVIKHOVE<br />

T +32 56 35 35 33<br />

F +32 56 35 80 48<br />

E info@copaco.be<br />

W www.copaco.be<br />

ALINEL NV<br />

Industriepark 14/106<br />

B-9031 DRONGEN<br />

T +32 9 250 03 06<br />

F +32 9 210 16 25<br />

E info@alinel.be<br />

W www.alinel.be<br />

ALIPLAST ALUMINIUM SYSTEMS<br />

Waaslandlaan 15<br />

B - 9160 LOKEREN<br />

T +32 93 40 55 55<br />

F +32 93 48 57 92<br />

E info@aliplast.com<br />

W www.aliplast.com<br />

ALUCOL<br />

Soerendonck 3<br />

6086 BW NEER<br />

Postbus 4403<br />

6086 ZG NEER<br />

T +31 475 26 02 00<br />

E sales@alucol.nl<br />

W www.alucol.nl<br />

BISOTON<br />

Curiestraat 4 - 6<br />

6716 AR EDE<br />

T +31 318 30 00 70<br />

E info@bisoton.nl<br />

W www.bisoton.nl<br />

BOON EDAM NEDERLAND BV<br />

Ambachtstraat 4<br />

1135 GG EDAM<br />

Postbus 26<br />

1135 ZG EDAM<br />

T +31 299 38 08 08<br />

CARLISLE CONSTRUCTION<br />

Logo_Bostik_druk.pdf 1 11-12-2014 16:23:50<br />

F +31 299 37 28 59<br />

MATERIALS<br />

E info@boonedam.nl<br />

W www.boonedam.nl<br />

Industrieweg 16<br />

8263 AD KAMPEN<br />

BOSTIK BV<br />

De Voerman 8<br />

5215 MH 's HERTOGENBOSCH<br />

T +31 73 624 43 74<br />

F +31 73 624 43 44<br />

E infoNL@bostik.com<br />

W www.bostik.nl<br />

BTC KOZIJNEN<br />

Helmondstraat 86<br />

6843 SH ARNHEM<br />

T +31 6 251 31 251<br />

E info@btckozijnen.nl<br />

W www.btckozijnen.nl<br />

CAD-PLAN GMBH<br />

Hanauer Landstraße 174<br />

D-60314 FRANKFURT<br />

T +49 69 800 818 0<br />

E koopmann@cad-plan.com<br />

W www.cad-plan.com<br />

T +31 38 339 33 33<br />

E info@ccm-europe.com<br />

W www.ccm-europe.com/nl/<br />

COMHAN HOLLAND BV<br />

Joh. Enschedeweg 11<br />

1422 DR UITHOORN<br />

T +31 297 51 36 36<br />

F +31 297 51 36 39<br />

E comhan@comhan.com<br />

W www.comhan.com<br />

DELFT PROFIELEN BV<br />

Havenweg 4<br />

5145 NJ WAALWIJK<br />

T +31 416 56 74 11<br />

E info@delftprofielen.nl<br />

W www.delftprofielen.nl<br />

DICTATOR PRODUCTIE BV<br />

Energieweg 11<br />

8304 AJ EMMELOORD<br />

T +31 527 61 34 56<br />

F +31 527 69 84 20<br />

E info@dictator.nl<br />

W www.dictator.nl<br />

DUCO PROJECTS<br />

Bedrijvenlaan 2<br />

B-8630 VEURNE<br />

T +32 58 33 00 66<br />

F +32 58 33 00 67<br />

E info@duco.eu<br />

W www.duco.eu<br />

DUCO VENTILATION<br />

Handelsstraat 19<br />

B-8630 VEURNE<br />

T +32 58 33 00 33<br />

F +32 58 33 00 44<br />

E info@duco.eu<br />

W www.duco.eu<br />

110 GEVELBOUW.INFO


Gevelpartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

Gevel Partners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

gevelbouw.info/bedrijf<br />

ELUMATEC BENELUX BV<br />

Hoogeveenenweg 204<br />

2913 LV NIEUWERKERK A/D IJSSEL<br />

T +31 180 31 58 58<br />

F +31 180 31 58 58<br />

E info@elumatec.nl<br />

W www.elumatec.nl<br />

GEZE BENELUX BV<br />

Steenoven 36<br />

5626 DK EINDHOVEN<br />

T +31 40 262 90 80<br />

F +31 40 262 90 85<br />

E benelux.nl@geze.com<br />

W www.gezebenelux.com<br />

DE TECHNOLOGIE VOOR UW IDEEËN<br />

HYDRO BUILDING SYSTEMS<br />

NETHERLANDS BV<br />

Alcoalaan 1<br />

5151 RW DRUNEN<br />

Postbus 75<br />

5150 AB DRUNEN<br />

T +31 416 38 64 80<br />

E info.hbs.nl@hydro.com<br />

J.M. VAN DELFT & ZN<br />

Christiaan Huygensweg 21<br />

5151 DM DRUNEN<br />

Postbus 232<br />

5150 AE DRUNEN<br />

T +31 416 37 49 25<br />

F +31 416 37 84 50<br />

E info@jmvandelft.nl<br />

W www.wicona.nl<br />

W www.jmvandelft.nl<br />

ERGON NEDERLAND<br />

Castellastraat 26<br />

6512 EX NIJMEGEN<br />

Postbus 73<br />

6500 AB NIJMEGEN<br />

T +31 316 58 11 44<br />

E info@ergonnederland.nl<br />

W www.ergonnederland.nl<br />

heroal Nederland B.V.<br />

Houtzagerijstraat 61<br />

5451 HZ MILL<br />

T +31 485 22 50 00<br />

E nederland@heroal.com<br />

W www.heroal.de/nl<br />

HYDRO BUILDING SYSTEMS<br />

NETHERLANDS BV<br />

Alcoalaan 1<br />

5151 RW DRUNEN<br />

JAZO ZEVENAAR<br />

Handelsdwarsstraat 10<br />

EUROFAST<br />

Jan Tooropstraat 16<br />

5753 DK DEURNE<br />

T +31 493 31 58 85<br />

E info@eurofastgroup.com<br />

W www.eurofastgroup.com<br />

HILTI NEDERLAND BV<br />

Leeuwenhoekstraat 4<br />

2652 XL BERKEL EN RODENRIJS<br />

Postbus 92<br />

2650 AB BERKEL EN RODENRIJS<br />

T +31 10 519 11 11<br />

F +31 10 519 11 99<br />

E hiltinl@Hilti.com<br />

W www.hilti.nl<br />

Postbus 75<br />

5150 AB DRUNEN<br />

T +31 416 38 64 80<br />

E info.hbs.nl@hydro.com<br />

W www.sapabuildingsystem.nl<br />

69<strong>05</strong> DJ ZEVENAAR<br />

Postbus 360<br />

6900 AJ ZEVENAAR<br />

T +31 316 59 29 11<br />

F +31 316 52 53 60<br />

E info@jazo.eu<br />

W www.jazo.nl<br />

FAC<br />

Noel Schoorensstraat 19<br />

B-9810 ELKE-NAZARETH<br />

T +32 59 51 65 59<br />

E info@fac-belgium.eu<br />

W www.fac-belgium.eu<br />

HUECK ALUMINIUM<br />

PROFIELTECHNIEK BENELUX BV<br />

Windmolen 8<br />

4751 VM OUD GASTEL<br />

Postbus 101<br />

4750 AC OUD GASTEL<br />

T +31 165 51 39 55<br />

F +31 165 51 31 11<br />

E info@hueck.nl<br />

W www.hueck.nl<br />

INTAL BV<br />

De Veken 103<br />

1716 KG OPMEER<br />

T +31 226 34 15 25<br />

E info@intal.nl<br />

W www.intal.nl<br />

www.onlineschucoshop.nl<br />

JORIS IDE NV<br />

Hille 174<br />

B-8750 ZWEVEZELE (BELGIË)<br />

T +32 51 61 07 77<br />

E info@joriside.be<br />

W www.joriside.com<br />

FAÇADE, ADVISEURS<br />

VOOR GEVELBOUW BV<br />

Citroenvlinderlaan 5<br />

5641 CG EINDHOVEN<br />

T +31 40 251 34 00<br />

E gevel@facade.nl<br />

W www.facade.nl<br />

HUNTER DOUGLAS<br />

ARCHITECTURAL PROJECTS<br />

Piekstraat 2<br />

3071 EL ROTTERDAM<br />

Postbus 5072<br />

3008 AW ROTTERDAM<br />

T +31 10 496 22 22<br />

F +31 10 423 78 90<br />

E info@hunterdouglas.nl<br />

W www.hunterdouglas.nl<br />

aluminium & kunststof<br />

reserveonderdelen<br />

www.onlineschucoshop.nl<br />

ITH KOZIJN & GEVELTECHNIEK BV<br />

Vrusschenhusken 1<br />

6422 PL HEERLEN<br />

T +31 45 541 32 14<br />

E info@ith-heerlen.nl<br />

W www.schueco.nl<br />

KAWNEER NEDERLAND BV<br />

Archimedesstraat 9<br />

3846 CT HARDERWIJK<br />

Postbus 391<br />

3840 AJ HARDERWIJK<br />

T +31 341 46 46 11<br />

E kawneer.benelux@arconic.com<br />

W www.kawneer.nl<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

111


Gevelpartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

Gevel Partners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

gevelbouw.info/bedrijf<br />

KINGSPAN GEÏSOLEERDE PANELEN<br />

Lingewei 8<br />

4004 LL TIEL<br />

Postbus 6565<br />

4000 HN TIEL<br />

T +31 344 67 52 50<br />

F +31 344 67 52 51<br />

KNAUF B.V.<br />

Mesonweg 8 - 12<br />

3542 AL UTRECHT<br />

T +31 30 247 33 11<br />

E info@knauf.nl<br />

W www.knauf.nl<br />

MILIN PANELEN & PROFIELEN<br />

Brabanthaven 1<br />

3433 PJ NIEUWEGEIN<br />

T +31 30 606 92 20<br />

F +31 30 657 90 21<br />

E info@milin.nl<br />

W www.milin.nl<br />

PROFITY BV<br />

Ambachtstraat 7<br />

7461 TP RIJSSEN<br />

T +31 548 53 93 29<br />

F +31 548 53 93 22<br />

E info@profity.nl<br />

W www.profity.nl<br />

E info@kingspanpanels.nl<br />

W www.kingspanpanels.nl<br />

www.kingspanbenchmark.nl<br />

KINGSPAN NV/SA<br />

Bouwelven 17<br />

B-2280 GROBBENDONK<br />

T +32 14 25 73 47<br />

W www.kingspanpanels.be<br />

KINGSPAN UNIDEK B.V.<br />

Scheiweg 26<br />

5421 XL GEMERT<br />

Postbus 101<br />

5420 AC GEMERT<br />

T +31 492 37 81 11<br />

E info@kingspan.nl<br />

W www.kingspan.nl<br />

MAN PROTECTION BV<br />

Postbus 48<br />

1483 ZG DE RIJP<br />

T +31 299 45 11 30<br />

E info@manprotection.nl<br />

W www.manprotection.nl<br />

MANFRED J.C. NIEMANN<br />

NEDERLAND BV<br />

Baarnsche Dijk 19 a<br />

3741 LP BAARN<br />

T +31 35 303 32 80<br />

F +31 35 543 16 19<br />

E info@niemet.nl<br />

W www.niemet.nl<br />

NETWERK VOOR METALEN DAKEN EN GEVELS<br />

MDG-NET<br />

Lissabonring 24<br />

5252 NT DRUNEN<br />

T +31 6 497 499 87<br />

E secretariaat@mdg-net.nl<br />

W www. mdg-net.nl<br />

ORGADATA BENELUX BV<br />

Zuiderplein 4<br />

8911 AJ LEEUWARDEN<br />

T +31 58 233 39 20<br />

F +31 58 213 85 30<br />

E info@orgadata.nl<br />

W www.orgadata.nl<br />

Meer dan sandwichpanelen...<br />

PANELEN HOLLAND BV<br />

Venekoterweg 7<br />

8431 HG OOSTERWOLDE<br />

Postbus 61<br />

8430 AB OOSTERWOLDE<br />

T +31 516 56 85 68<br />

F +31 516 56 85 61<br />

E info@panelenholland.nl<br />

W www.panelenholland.nl<br />

REYNAERS ALUMINIUM BV<br />

Maisdijk 7<br />

5704 RM HELMOND<br />

Postbus 111<br />

5700 AC HELMOND<br />

T +31 492 56 10 20<br />

F +31 492 56 10 30<br />

E info@reynaers.nl<br />

W www.reynaers.nl<br />

ROYMANS<br />

BEVESTIGINGSMATERIALEN BV<br />

Nobelstraat 13-A<br />

5<strong>05</strong>1 DV GOIRLE<br />

Postbus 278<br />

5<strong>05</strong>0 AG GOIRLE<br />

T +31 13 534 56 78<br />

E verkoop@roymans.nl<br />

W www.roymans.nl<br />

KLOECKNER METALS<br />

ODS NEDERLAND<br />

Donk 6<br />

2991 LE BARENDRECHT<br />

Postbus 69<br />

2990 AB BARENDRECHT<br />

T +31 180 64 08 87<br />

F +31 180 64 03 25<br />

E info@ods-geveltechniek.nl<br />

W www.ods-geveltechniek.nl<br />

MERFORD SPECIAL DOORS BV<br />

Postbus 160<br />

4200 AD GORINCHEM<br />

T +31 183 67 50 20<br />

F +31 183 62 64 40<br />

E specialdoors@merford.com<br />

W www.merford.com<br />

PROFIMAX<br />

De Grote Elst 54<br />

5246 JR ROSMALEN<br />

T +31 73 644 02 89<br />

F +31 73 644 57 89<br />

E info@profimax.nl<br />

W www.profimax.nl<br />

SCHÜCO NEDERLAND BV<br />

Clarissenhof 3A<br />

4133 AB VIANEN<br />

Postbus 1076<br />

3640 BB MIJDRECHT<br />

T +31 88 203 33 00<br />

E info@schueco.nl<br />

W www.schueco.nl<br />

112 GEVELBOUW.INFO


Gevelpartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

Gevel Partners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

gevelbouw.info/bedrijf<br />

SIEGENIA-AUBI KG<br />

Ramgatseweg 15<br />

4941 VN RAAMSDONKVEER<br />

T +31 85 486 10 80<br />

E info@siegenia.com<br />

W www.siegenia.com<br />

STACKDOOR PRODUCTS<br />

Nobelstraat 26<br />

3846 CG HARDERWIJK<br />

T +31 341 43 43 44<br />

E info@stackdoor.nl<br />

W www.stackdoor.nl<br />

UNILIN INSULATION BV<br />

Postbus 3<br />

5060 AA OISTERWIJKT +31 13<br />

523 13 13<br />

F +31 13 528 39 39<br />

E sabine.vaneersel@unilin.com<br />

W www.unilin.com<br />

VMRG<br />

Einsteinbaan 1<br />

Postbus 1496<br />

3430 BL Nieuwegein<br />

T +31 30 6<strong>05</strong> 36 44<br />

F +31 30 6<strong>05</strong> 32 60<br />

E info@vmrg.nl<br />

W www.vmrg.nl<br />

SKG-IKOB<br />

Poppenbouwing 56<br />

4191 NZ GELDERMALSEN<br />

Postbus 202<br />

4190 CE GELDERMALSEN<br />

T +31 88 244 01 00<br />

T +31 88 244 01 01<br />

E info.skgikob.nl<br />

W www.skgikob.nl<br />

SUNFLEX ALUMINIUM<br />

SYSTEME GMBH<br />

Im Ruttenberge 12<br />

D-57482 WENDEN-GERLINGEN<br />

T +49 2762 9253-0<br />

F +49 2762 9253-280<br />

E info@sunflex.de<br />

W www.sunflex.de<br />

VAN DER MEER<br />

OPPERVLAKTETECHNIEK BV<br />

Nieuw Zeelandweg 14<br />

1045 AL AMSTERDAM<br />

T +31 20 447 02 45<br />

F +31 20 611 24 26<br />

E kantoor@meercoat.nl<br />

W www.meercoat.nl<br />

WILMS NV<br />

Molsebaan 20<br />

B-2450 MEERHOUT<br />

T +32 14 36 99 85<br />

E info@wilms.be<br />

W www.wilms.be<br />

SOLARLUX NEDERLAND<br />

Marie Curiestraat 2<br />

7442 DP NIJVERDAL<br />

T +31 548 63 13 22<br />

E info@solarlux.nl<br />

W www.solarlux.nl<br />

SOMFY NEDERLAND BV<br />

Jacobus Arendlaan 1<br />

2132 LP HOOFDDORP<br />

Postbus 163<br />

2130 AD HOOFDDORP<br />

SUNSHIELD BV<br />

Lissenveld 65F<br />

4941 VL RAAMSDONKVEER<br />

T +31 162 43 81 17<br />

T +31 162 43 56 52<br />

F +31 162 45 58 54<br />

E info@sunshield.nl<br />

W www.sunshieldglobal.nl<br />

VBH NEDERLAND BV<br />

Houtduifstraat 22<br />

4901 BP OOSTERHOUT<br />

Postbus 339<br />

4900 AH OOSTERHOUT<br />

T +31 162 48 34 00<br />

F +31 162 43 21 39<br />

E info@vbh-nl.com<br />

W www.vbh-nl.com<br />

ZETSUPPORT BV<br />

Thomas Edisonweg 66<br />

5151 DJ DRUNEN<br />

Postbus 211<br />

5150 AE DRUNEN<br />

T +31 416 38 12 06<br />

F +31 416 37 85 54<br />

E bedrijfsbureau@zetsupport.nl<br />

W www.zetsupport.nl<br />

T +31 23 554 49 00<br />

F +31 23 562 42 53<br />

E projecten@somfy.nl<br />

W www.somfy.nl/projecten<br />

SVK NV<br />

SOMFY BELUX<br />

Ikaroslaan 21<br />

B-1930 ZAVENTEM<br />

T +32 27 12 07 70<br />

E verkoop@somfy.be<br />

W www.somfy.be/projecten<br />

Aerschotstraat 114<br />

BE-9100 SINT NIKLAAS<br />

T +32 3 760 49 00<br />

F +32 3 777 47 84<br />

E info@svk.be<br />

W www.svk.be<br />

VDR GEVEL BV<br />

t Veld 3R<br />

6666 MK HETEREN<br />

T +31 26 213 44 99<br />

E info@gevelreiniging.nl<br />

W www.gevelreiniging.nl<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

GEVELBOUW.INFO<br />

113


P R O D UC T<br />

GEPATENTEERD<br />

Rekentool: slimfort-tool.isobouw.nl<br />

1<br />

2<br />

3<br />

Isoleren<br />

Raamwerk<br />

Esthetisch afwerken<br />

SlimFort ®<br />

De beste isolatieoplossing<br />

voor droge<br />

gevelsystemen<br />

DE BESTE ISOLATIE<br />

• Doorlopende isolatielaag = geen koudebruggen.<br />

• Een dunnere gevelopbouw.<br />

• Automatisch optimaal geventileerd = langere levensduur.<br />

• Unieke messing/groef-verbinding.<br />

• Geen uitzakkende isolatie.<br />

• DUBOkeur ® gecertificeerd.<br />

HET SNELST VERWERKBAAR<br />

• Met geïntegreerde metalen beugels.<br />

• Snel en eenvoudig verwerkbaar in slechts 3 stappen.<br />

• Zeer eenvoudig stelwerk.<br />

• Door één persoon verwerkbaar.<br />

VEEL VOORDELIGER<br />

• Aanzienlijke materiaalbesparing t.o.v. de traditionele bouwwijze*.<br />

MONTAGEVIDEO:<br />

15%<br />

Besparing aantal m 3<br />

isolatiemateriaal<br />

100%<br />

Besparing folie<br />

(overbodig bij SlimFort ® )<br />

50% - 75%<br />

Besparing<br />

aantal m 3 hout<br />

tot 40%<br />

Besparing<br />

verwerkingstijd<br />

* Gebaseerd op berekeningen conform NEN 1068:2001<br />

www.isobouw.nl/SlimFort


Vertrouwen door<br />

certificering<br />

bezoekadres<br />

Poppenbouwing 56<br />

4191 NZ Geldermalsen<br />

postadres<br />

Postbus 202<br />

4190 CE Geldermalsen<br />

T +31 (0)88 244 01 00<br />

F +31 (0)88 244 01 01<br />

E info@skgikob.nl<br />

I www.skgikob.nl<br />

U heeft uitstekende producten, processen en systemen.<br />

Maar hoe overtuigt u uw klanten daarvan? Met de juiste<br />

certificering wint u het vertrouwen van uw klant.<br />

Tegen inbraak een klasse voor<br />

ramen en deuren volgens<br />

NEN 5096:<br />

SKG-IKOB test en certificeert<br />

• ontwerpen (attesten), zoals industriële ontwerpen en prototypen<br />

voor de gebouwschil;<br />

• bouwproducten, zoals gevelelementen;<br />

• bouwprocessen, zoals correcte montage van producten;<br />

• managementsystemen, zoals ISO 9001, ISO 14001 of VCA.<br />

Voor de kwaliteit van hang- en<br />

sluitwerk een ster-aanduiding<br />

volgens NEN 5089:<br />

SKG-IKOB biedt ‘one-stop-shopping’ op het gebied van kwaliteit. Zo<br />

kunt u ook voor ‘Bouwen aan MVO’, het MVO keurmerk voor de bouwsector,<br />

bij SKG-IKOB terecht. Evenals voor een conformiteitscertificaat<br />

voor CE-markering volgens NEN-EN 1090-1 of voor een inspectie op<br />

de bouwplaats. Natuurlijk met de zekerheid van onpartijdigheid en<br />

objectiviteit.<br />

Certificering van SKG-IKOB werkt!<br />

Meer weten? Kijk op www.skgikob.nl of bel 088 244 01 00<br />

Geaccrediteerd<br />

door de Raad<br />

voor Accreditatie<br />

Notified Body<br />

NB 0960<br />

European Organisation for<br />

Technical Assessment


GEGARANDEERDE<br />

KWALITEIT IN GEVELS<br />

WWW.VMRG.NL

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!