Stedenbouw 764

EDITIE
764
PLATFORM OVER NIEUWBOUW, RENOVATIE, RESTAURATIE EN TRANSFORMATIE - JAARGANG 74 - 2020
PLATFORM OVER NIEUWBOUW, RENOVATIE, RESTAURATIE EN TRANSFORMATIE
Aluminium gevelbekleding geeft
Zalmhaventorens cachet
Een wijk met een dorps karakter
EDITIE 764
Drijvend fundament van
voorgespannen betoncasco’s
STEDENBOUW.NL

WIJ KOMEN GRAAG
BIJ U OVER DE VLOER
Van Berlo | Doornhoek 3715 | 5465 TA Veghel | +31 (0)413 - 389 090
info@vanberlo.com | vanberlo.com

EDITIE
764
Voorwoord
Heeft hout de toekomst?
Nederland staat voor een bijzondere opgave: de komende jaren moeten we meer bouwen, maar ook
aanzienlijk minder uitstoten. Om de woningnood op te lossen bijvoorbeeld, moeten tot 2030 een
miljoen woningen worden gebouwd. Echter overschrijdt het huidige bouwen met cement, beton en staal
regelmatig de milieunormen. Is bouwen met hout de oplossing?
Cross Laminated Timber (CLT/kruislaaghout) veroorzaakt geen uitstoot, maar slaat juist CO 2
op. Bovendien
is bouwen met CLT snel, kostenefficiënt, duurzaam én circulair. “Wanneer je CLT toepast, kun je bovendien
een aanzienlijk deel van de stalen of betonnen hoofddraagconstructie van een gebouw vervangen”,
vertelt Thijs Croon, projectontwikkelaar bij Lingotto, de initiatiefnemer en ontwikkelaar van HAUT. Deze
woontoren in Amsterdam zal – met een hoogte van 73 meter en een constructie van hout, beton en
staal – het hoogste ‘hybride’ houten gebouw van Nederland worden. In totaal wordt maar liefst 2.800
m³ hout gebruikt, waarin ruim 2.500 ton CO 2
is opgeslagen. Dit staat gelijk aan de jaarlijkse uitstoot
van zo’n 400 huishoudens…. Zowel Lingotto als aannemer J.P. van Eesteren zien de bouw van HAUT als
een baanbrekend project, dat alle mogelijkheden van hout als innovatief bouwmateriaal illustreert. “De
kennis die we in dit project opdoen delen we graag met de markt, zodat ook andere ontwikkelaars en
aannemers met CLT aan de slag kunnen en durven gaan en niet het wiel opnieuw hoeven uit te vinden.”
Hout is ook het primaire bouwmateriaal van de eerste ecologische school in Nederland: basisschool
De Verwondering in Almere. Het gebruik van hout is hier niet alleen een duurzame maar ook een
maatschappelijke keuze. Meerdere studies tonen namelijk aan dat houten scholen een positieve invloed
hebben op het gedrag van kinderen. Voor De Verwondering is dat dé reden om voor hout als primair
bouwmateriaal te kiezen. Zo worden voor de constructieve schijven van het gebouw, met name de wand-,
vloer- en dakelementen, beton en staal vervangen door CLT. Dit CLT is geproduceerd met vurenhout uit FSC/
PEFC-gecertificeerde bossen. Andere gevels zijn opgetrokken in houtskeletbouw. Alle houten elementen
worden droog gemonteerd, waardoor het gebouw volledig demontabel zal zijn. Bij aanpassingen of sloop
kan een groot deel van de structurele elementen dan ook losgeschroefd worden en zo weer hergebruikt
worden, waardoor dit project ook circulair is.
Is het dan alleen hout dan in deze Stedenbouw editie de klok slaat? Zeker niet, want beton en staal
zijn nog altijd zeer belangrijke bouwmaterialen waarin ook constant (duurzame) innovaties worden
doorgevoerd. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van groen beton, het actiever en meer verwerken
van granulaat en de toepassing van speciale schroefverbindingen waardoor staalconstructies eenvoudig
gedemonteerd en elders ingezet kunnen worden.
Naast woontoren HAUT en basisschool De Verwondering besteden we ruim aandacht aan de bouw van
De Zalmhaven in Rotterdam, het nationaal distributiecentrum van Jumbo in Nieuwegein, appartementencomplex
Madrona in Almere, woontoren Manhattan in Roermond, winkel- en kantorencomplex House
Modernes in Utrecht en diverse andere, sprekende projecten. Ik wens u weer veel leesplezier.
Lieke van Zuilekom

764
Platform over nieuwbouw,
renovatie, restauratie en transformatie
Jaargang 74 | 2020
Verschijnt 6 x per jaar
ISSN 0165-3997
UITGEVER
Schatbeurderlaan 6
Postbus 249
6000 AE Weert
+31 495 45 00 95
info@louwersmediagroep.nl
louwersmediagroep.nl
Vestiging België
Domein De Herten
Hertsbergsestraat 4
B-8020 Oostkamp
+32 50 36 81 70
info@louwersmediagroep.be
louwersmediagroep.be
EINDREDACTIE
Lieke van Zuilekom
REDACTIETEAM
Patricia van der Beek, Jac Buchholz,
Johan Debaere, Tim van Dorsten, Chris Elbers,
Roel van Gils, Henk-Jan Hoekjen, Jan Mol, Gerrit
Tenkink, Jan-Kees Verschuure, Liliane Verwoolde,
Lieke van Zuilekom en Agnes Zuiker
PROJECTMANAGER
Sander van Hout
s.vanhout@louwersmediagroep.nl
BLADMANAGERS
Randy van den Hoek
r.vandenhoek@louwersmediagroep.nl
Rick Pauwels
r.pauwels@louwersmediagroep.nl
SECRETARIAAT
Manuela Depenbrock
Sandra Reijnders
ADVERTENTIES
Online aanleveren:
www.wetransfer.com
o.v.v. naam en project
traffic@louwersmediagroep.nl
ABONNEMENTSPRIJS
€ 81,- per jaar excl. BTW
Buiten Nederland: € 129,00 per jaar excl. BTW
ABN Bank
IBAN NL78ABNA0490282067
BIC ABNANL2A
t.n.v. Louwers Mediagroep
o.v.v. Stedenbouw magazine
Informatie over abonnementen:
+31 495 45 00 95
ADRESWIJZIGINGEN
Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing
naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland
OPZEGGINGEN
Indien twee maanden voor het verstrijken van de
abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van
op zegging is ontvangen, wordt het abonnement
auto matisch met een jaar verlengd.
DOELGROEP
Verspreiding vindt plaats via abonnementen
en via gerichte distributie aan architecten,
aannemers, opdrachtgevers, project-ontwikkelaars,
zorginstellingen, woningbouwverenigingen en andere
opdrachtgevers,(semi-)overheidsinstellingen,
brancheorganisaties, toeleveranciers en verwante
organisaties.
VORMGEVING/ART DIRECTION
studio@louwersmediagroep.nl
DRUKWERK
Drukkerij Hendrix, Peer
Niets uit deze uitgave mag worden over genomen of vermenig
vuldigd zonder uitdruk kelijke toestemming van de
uitgever en zon der bronvermelding. Hoewel dit blad op
zorg vuldige wijze en naar beste weten is samen gesteld kunnen
uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de
juistheid of volledig heid van de informatie. Zij aan vaar den dan
ook geen enkele aansprake lijkheid voor schade, van wel ke
aard ook, die het gevolg is van hande lingen en/of beslis singen
die gebaseerd zijn op deze informatie.
Woning- en Utiliteitsbouw
8 24
38
54
ROTTERDAM De Zalmhaven...............................................................................................................................................................................................8
NIEUWEGEIN NDC Jumbo................................................................................................................................................................................................24
ROTTERDAM Hoge Namod..............................................................................................................................................................................................37
AMSTERDAM Woontoren HAUT.....................................................................................................................................................................................38
AMSTERDAM Dobbebuurt...............................................................................................................................................................................................42
UTRECHT DVIC De Verbinding.........................................................................................................................................................................................48
AMSTERDAM 2Amsterdam.............................................................................................................................................................................................54
Sanitair
‘Handen wassen door corona is toegenomen, ons waterverbruik ook’............................................................................................................60
Gevelsystemen
Oplossingsgerichte, creatieve partner in aluminium raam-, deur- en vliesgevelsystemen...........................................................................62
Richtlijn Demontage Liften
'Richtlijn Demontage Liften biedt kaders voor een veilige sloop'.....................................................................................................................64
ALMERE De Verwondering...............................................................................................................................................................................................66
BUSSUM E-Sequent renovatie.........................................................................................................................................................................................74
ELBURG De Dijkjes.............................................................................................................................................................................................................82
ALMERE Madrona..............................................................................................................................................................................................................86
ZOETERMEER De Kroon...................................................................................................................................................................................................90
SCHIPHOL GMLP Fase 3/4................................................................................................................................................................................................93
ROERMOND Manhattan...................................................................................................................................................................................................96
TILBURG Roto Art............................................................................................................................................................................................................100
DEN HAAG The Mauritz.................................................................................................................................................................................................106
ZALTBOMMEL FiMek estate.........................................................................................................................................................................................110

Inhoud
66
90 96
124 146
161
HAARLEM Floridablok....................................................................................................................................................................................................112
UTRECHT House Modernes...........................................................................................................................................................................................115
DORDRECHT DC Crocs Europe.....................................................................................................................................................................................118
DIEMEN STOCK Amsterdam..........................................................................................................................................................................................121
ROTTERDAM Floating Office Rotterdam (FOR).........................................................................................................................................................124
ZUNDERT Vrieshuis Digrom Immo...............................................................................................................................................................................130
ROTTERDAM Van Mossel Automotive Groep............................................................................................................................................................132
EMMEN Residentia Emmen...........................................................................................................................................................................................134
AMSTELVEEN Up Mountain..........................................................................................................................................................................................136
DEN HAAG ZuiderDuinen..............................................................................................................................................................................................138
BLEISWIJK EFC Jumbo...................................................................................................................................................................................................142
HALFWEG SugarCity.......................................................................................................................................................................................................146
SCHIPHOL AMS Cargo Center II...................................................................................................................................................................................148
AMSTERDAM Ondergrondse fietsenstalling.............................................................................................................................................................150
ZWOLLE Kop van Hoog en De Katwolder...................................................................................................................................................................152
AMSTERDAM Noordeinde............................................................................................................................................................................................156
AMSTERDAM Mi Oso.....................................................................................................................................................................................................158
VENLO Holland Casino...................................................................................................................................................................................................161
Madrona
Beeld | egebertdeboer.com
Dakkapellen
Snel en eenvoudig een dakkapel plaatsen?........................................................................................................................................................165
SCHIEDAM Van der Valk hotel......................................................................................................................................................................................166
Monumenten
Blijf gratis en eenvoudig op de
hoogte van het laatste nieuws.
Volg ons op social media en meld
je aan voor onze nieuwsbrief!
stedenbouw.nl
BLOEMENDAAL Carré van Bloemendaal...................................................................................................................................................................170
Bouwpartners....................................................................................................................................................................................................................173

Woning- en Utiliteitsbouw
Tekst | Jan-Kees Verschuure Beeld | Ontwikkelcombinatie Zalmhaven CV
ZALMHAVEN ROTTERDAM:
NIEUW
ICOON
AAN DE
HORIZON
De realisatie van de highrise is al een klein jaar op weg.
8 | STEDENBOUW.NL

De Zalmhaven Rotterdam
De ontwikkelaars en ontwerpers van De Zalmhaven, dat
met een ranke, 215 meter hoge toren straks het hoogste
gebouw van Nederland herbergt, doen er alles aan het
project te integreren met de bestaande stedelijke omgeving.
“We spreken van een gebiedsontwikkeling met in totaal 485
woningen, waarvan iets meer dan de helft in De Zalmhaven
I”, zegt Michelle Corbeau namens de ontwikkelcombinatie
Zalmhaven CV (AM/Amvest). De bouw van deze 'highrise',
die onder geconditioneerde omstandigheden plaatsvindt, is
inmiddels halverwege.
De gemeente Rotterdam wil een natuurlijk evenwicht aan beide zijden van
de Erasmusbrug, met aan weerszijden gebouw De Rotterdam en nu dus De
Zalmhaven. Corbeau: “Dat wordt geen solitair gebouw, maar een echte gebiedsontwikkeling,
in goede samenhang met de bestaande omgeving van het
Scheepvaartkwartier. In de nabijheid staan drie woontorens van circa 100 meter.
Daar sluiten wij op aan. Wij wilden ook geen lelijke parkeergarage in het
zicht, en hebben die aan het zicht onttrokken met een wand van laagbouwwoningen.”
De cascobouw van De Zalmhaven II en III, twee torens van circa 70 meter, de
op maaiveld gelegen parkeergarage in het midden van de plot en de Herenhuizen
eromheen, is al in een vergevorderde fase. Ook de realisatie van de
highrise, die medio 2022 gereed zal zijn, is al een klein jaar op weg. “De bouw
vindt plaats onder geconditioneerde omstandigheden. Met een hijsloods, een
veilige, afgesloten fabriek voor prefab beton, wordt een verdieping per week
voltooid. Het mooie is: in de hijsloods kan het eindresultaat rondom worden
gemonitord en gecontroleerd – inclusief de buitengevel.”
RESTAURANT MET UITZICHT
De highrise, eind september op een hoogte van 90 meter, biedt uiteindelijk
plaats aan 256 appartementen en krijgt een publieksfunctie. Corbeau: “Bovenin
komt een restaurant van twee verdiepingen met een schitterend uitzicht,
onder meer dankzij glaspartijen van acht meter hoogte. Voor de bezoekersstroom
wordt een aparte liftinstallatie gerealiseerd, naast de drie voor
de woningen.” In de plint komen een horecagelegenheid, een beperkt aantal
kantoren en een openbaar toegankelijke fitnessvoorziening. Ook de belangrijkste
technische ruimtes zijn geconcentreerd in de onderbouw; de expeditiehof
is gecombineerd met de toegang tot de parkeergarage. De gebouwen
worden verwarmd op basis van een WKO met warmtepompen, ondersteund
door stadsverwarming voor de pieken. Een 'goede mix' van huur en koop, van
grotere en kleinere appartementen, is verdeeld over de drie torens – alle royale
appartementen in het hogere prijssegment. “Wij hebben de markt uiteraard
goed onderzocht. Het is niet per definitie zo dat mensen op grote hoogte
ook het grootste appartement willen.” ›
STEDENBOUW.NL | 9

De Zalmhaven Rotterdam
Het volume schaalt in hoogte af naar de bestaande bouw van het Scheepvaartkwartier. (Beeld: Studio Hoge Heren)
De woningen in de highrise worden uitgevoerd
met balkons, voor een deel inpandig met een
windwerend, transparant balkonhek.
'BUURTGEVOEL'
De Zalmhaven I, afgewerkt in beige Spaans graniet,
is ontworpen door Dam & Partners Architecten;
het Rotterdamse KAAN Architecten is verantwoordelijk
voor het ontwerp van De Zalmhaven
II en III, de parkeergarage en de Herenhuizen,
alsmede voor de stedenbouwkundige inpassing.
In eerste instantie was een doorlopende gevel
voorzien voor de zogenoemde 'midrise' aan de
Gedempte Zalmhaven. Op basis van zichtlijnen
Rotterdam wil een natuurlijk evenwicht aan beide zijden van de Erasmusbrug.
'De highrise
hoort bij het
rivierlandschap
van Rotterdam'
10 | STEDENBOUW.NL

De Zalmhaven Rotterdam
'Het gebied
is ook op
ooghoogte
alzijdig
aantrekkelijk'
naar de Maas en schaduwwerking is gekozen voor
twee torens van 70 meter, afgewerkt met wit aluminium
zetwerk. Er wordt tevens een parkje aangelegd.
“Het gebied is ook op ooghoogte alzijdig
aantrekkelijk”, zegt architect Kees Kaan. Een uitdrukkelijke
doelstelling. “Wij wilden geen 'dode'
plinten, geen achterkantsituaties, en hebben voor
witte gevels gekozen omdat wij lichte straten willen
creëren. Dat sluit aan op de bouwregels voor
het Scheepvaartkwartier – klassieke gebouwen
met een sobere architectuur en grote ramen. De
highrise hoort bij het rivierlandschap van Rotterdam.
De midrise schaalt in hoogte af naar de bestaande
bouw van het Scheepvaartkwartier; hier
overheerst straks het buurtgevoel.” ❚
Beeld: Studio Hoge Heren.
Bouw van de midrise naast de hoogste woontoren van Nederland.
STEDENBOUW.NL | 11

WIE DROMEN
REALISEERT,
WORDT GEZIEN.
SPECIALIST IN METALEN GEVELBEKLEDING
010 - 208 37 88 | WWW.ALDOWA.NL

De Zalmhaven Rotterdam
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | Aldowa
ALUMINIUM GEVELBEKLEDING
GEEFT ZALMHAVENTORENS CACHET
Dankzij een 215 meter hoge toren wordt project De Zalmhaven dé nieuwe blikvanger van de Rotterdamse skyline. Twee
flankerende torens van 70 meter en een verbindende plint vormen een visuele trap naar het lager gelegen Scheepvaartkwartier.
Belangrijk onderdeel van de esthetiek van De Zalmhaven I (highrise), II en III (midrise) vormt de aluminium
gevelbekleding, die wordt geëngineerd, geproduceerd en gemonteerd door Aldowa.
“We zijn al in een vroeg stadium benaderd door
BAM Bouw en Techniek – Grote Projecten, om
mee te denken over de gevelbekleding van de
midrise en plint”, vertelt Edwin Nipius, projectleider
bij Aldowa. “Het initiële idee van de
architect was om de vierkante gevelkaders uit
te voeren in prefab beton, maar wij hebben hier
een esthetisch hoogwaardig en kostenefficiënt
alternatief voor ontworpen en geëngineerd. Dit
alternatief hebben we zichtbaar en voelbaar
gemaakt in een verdiepingshoge mock-up, die
de architect heeft overtuigd. Op basis van deze
mock-up zijn nog enkele optimalisaties doorgevoerd,
waarna twee maanden later al de productie
werd opgestart.”
Gekozen is voor gevelkaders in 2 mm dik aluminium,
waarin bijzondere zettingen/belijningen zijn opgenomen.
NAADLOZE KOPPELING
Voor deze productie heeft Aldowa onder meer
een nieuwe lasrobot aangeschaft, waarmee de
duizenden verstekhoeken van de kaders volledig
geautomatiseerd en naadloos gekoppeld en gelast
kunnen worden. “Hierdoor lijkt het alsof de
kaders rondom uit één geheel bestaan”, aldus
Nipius. “Gekozen is voor gevelkaders in 2 mm
dik aluminium, waarin bijzondere zettingen/belijningen
zijn opgenomen. De kaders zijn voor 98%
uitgevoerd in wit. Ter hoogte van de loggia’s op
de bovenste verdiepingen is gekozen voor een
hoogwaardige bronstint.”
Kort na de gunning van de midrise werd Aldowa gevraagd om ook de gevelbekleding
van de prefab betonnen balkons van de highrise te verzorgen.
BALKONPANELEN
Kort na de gunning van de midrise werd Aldowa
gevraagd om ook de gevelbekleding van de prefab
betonnen balkons van de highrise te verzorgen.
Ook hier is gekozen voor 2 mm aluminium
zetwerk, uitgevoerd in wit. “Alle balkonpanelen
worden reeds op de bouwhub door ons bevestigd,
waarna de prefab balkons kant-en-klaar naar de
bouwplaats worden vervoerd en direct worden
ingehesen”, vertelt Nipius. “Dit komt de doorlooptijd
in het project aanzienlijk ten goede, terwijl de
kwaliteit te allen tijde wordt geborgd.” ❚
STEDENBOUW.NL | 13

De Zalmhaven Rotterdam
Tekst | Lieke van Zuilekom
DE ZALMHAVEN, ROTTERDAM:
VENTILATIETECHNIEKEN DRAGEN BIJ
AAN AANGENAAM BINNENKLIMAAT
Om een aangenaam binnenklimaat in zowel de woontorens als commerciële plint van De Zalmhaven te garanderen, worden
verwarming, koeling én ventilatie naar het hoogste niveau getild. In opdracht van BAM Bouw en Techniek – Grote
Projecten verzorgt STEBOMA de complete ventilatiesystemen.
“Voor De Zalmhaven I (highrise) geldt een hoge
EPC-eis”, vertelt Wibo van der Vaart, projectleider
bij STEBOMA Beverwijk. “Daarom installeren
wij in dit gebouw het CERA-systeem. De 257 appartementen
worden voorzien van compacte en
stille CERA-units, die 24/7 de benodigde verse
lucht in de woon- en slaapkamers regelen: vraaggestuurd
en op basis van lokale CO 2
-metingen.
De CERA-units zijn gekoppeld aan centrale WTWunits
met CERA-regeling (2x 40.000 m³/h) op de
61e verdieping, die in een efficiënte warmteterugwinning
voorzien.”
In De Zalmhaven II en III (midrise) is gekozen voor
individuele Zehnder ComfoAir Q WTW-units, die
zich onderscheiden door een zeer hoog warmteterugwinrendement
en een zeer laag energieverbruik.
In de verbindende, commerciële plint wordt
een combinatie van luchtbehandelingskasten,
luchtkanalen en plafondroosters geïnstalleerd.
LOGISTIEKE UITDAGING
“Grootste uitdaging bij de montage van alle
ventilatiesystemen is de logistiek”, aldus Van der
Vaart. “De bouwplaats is beperkt en het bouw-
tempo ligt hoog. Bijvoorbeeld de highrise wordt
gebouwd in een tempo van één verdieping per
week, inclusief buitengevel, wanden, vloeren
en installatietechniek. Dit vraagt niet alleen om
een goede afstemming met alle bouwpartners,
maar ook om een zorgvuldige voorbereiding.”
In de eigen prefabricagestraat van STEBOMA
in Schagen worden alle benodigde instortkanalen
daarom vanuit BIM geprefabriceerd, per
bouwsectie verpakt en just-in-time op de bouw
aangeleverd, waar zij direct en snel gemonteerd
kunnen worden. ❚
14 | STEDENBOUW.NL
Naamloos-1 1 01-10-20 08:57

De Zalmhaven Rotterdam
Tekst | Lieke van Zuilekom
STALEN DEUR-KOZIJNCOMBINATIES VOOR
WOONTORENS ZALMHAVEN ROTTERDAM
De 485 appartementen van woontorens De Zalmhaven I (highrise), II en III (midrise) in Rotterdam worden voorzien van
stalen Daloc deur-kozijncombinaties. In opdracht van BAM Bouw en Techniek – Grote Projecten verzorgt HSE de planning,
levering en montage van de woningtoegangscombinaties.
“De Daloc deur-kozijncombinaties zijn uniek in
de markt”, benadrukt Daniel van Winsen, oprichter/eigenaar
en commercieel directeur van
HSE. “Ze zijn namelijk als set ontwikkeld, geproduceerd
en gecertificeerd, inclusief kozijn, slot,
scharnieren en composiet onderdorpel. Bovendien
voldoen de deur-kozijncombinaties aan alle
belangrijke eisen op het gebied van brand (EW30
en EW60), geluid (38-50 dB) en inbraakwerendheid
(SKG3). De Daloc deur-kozijncombinaties
zijn vervaardigd uit staal, een materiaal dat niet
of nauwelijks vervormt. Is een deur eenmaal gemonteerd,
dan zal hij niet snel afhangen. Ook kan
de deur tegen een stootje en heeft hij zelden of
geen onderhoud nodig. Kou, tocht, rook, vocht en
onaangename luchten worden efficiënt geweerd.
Niet voor niets vinden de deur-kozijncombinaties
gretig aftrek in hoogbouwprojecten.”
De Daloc deur-kozijncombinaties worden geproduceerd
in Zweden, op basis van een vooraf
afgestemde maatvoering. “Normaliter verzorgt
HSE het complete logistieke traject, waarbij de
producten just-in-time op de bouw worden aangeleverd”,
vertelt Van Winsen. “Vanwege de complexiteit
van dit project echter is gekozen om de
producten direct vanuit Zweden naar de hub van
BAM Bouw en Techniek in Rotterdam te vervoeren,
vanaf waar de aannemer het transport naar
de bouwlocatie én de juiste verdiepingen van de
woontorens verzorgt. Wel staat HSE in voor de
montage van de deur-kozijncombinaties.” De eerste
Daloc deur-kozijncombinaties zijn inmiddels
gemonteerd, vertelt hij. Net voor de bouwvak van
2021 worden de laatste elementen geplaatst.
OVER HSE
HSE is 15 jaar geleden gestart als een renovatiebedrijf,
maar wordt inmiddels ook veel gevraagd
in nieuwbouwprojecten. “Wij werken veelal in
opdracht van aannemerspartijen”, vertelt Van
Winsen. “Bijvoorbeeld in (grootschalige) woningbouwprojecten,
waarvoor we als een projectpartner
allerhande constructie-, gevel- en interieurtimmerwerken
en dakwerken verzorgen. We zijn
vakkundig, flexibel en denken graag mee over de
best passende projectaanpak, met tevreden opdrachtgevers
én bewoners als resultaat.” ❚
STEDENBOUW.NL | 15

ALS HET
OM GEVELS
GAAT!
DE ZALMHAVEN ROTTERDAM

De Zalmhaven Rotterdam
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | Rollecate
ALUMINIUM GEVELELEMENTEN VOOR DE
HOOGSTE WOONTOREN VAN NEDERLAND
Specialist in aluminium, stalen en kunststof gevels en gevelelementen Rollecate werkt mee aan de hoogste woontoren
van Nederland: De Zalmhaven I (215 meter). De woontoren is een ontwikkeling van De Zalmhaven CV, een samenwerking
tussen AM en Amvest en wordt gerealiseerd door BAM Bouw en Techniek – Grote Projecten. “In opdracht van deze
aannemer leveren wij de aluminium kozijnen, balkonpuien, vliesgevels (plint) en onze masterpiece: de elementengevel
van de top”, vertelt Verkoopleider Erik Beekman. “Deze elementengevel is geheel transparant en biedt een fantastisch
uitzicht over de stad. Bovendien vormt de gevel een stijlvolle lichtbaken in het donker.”
“We zijn al in 2016 door BAM Bouw en Techniek gevraagd om in een
bouwteam met architect Dam & Partners en prefab bouwer Byldis de gevel
voor De Zalmhaven I (highrise) te ontwikkelen”, aldus Beekman. “Onze rol
betrof met name de invulling van de aluminium gevelelementen. Bovendien
werd onze expertise gevraagd voor de kwaliteitsbewaking en risicoanalyses
van bouwfysica, constructie en montagemethoden. Doordat Rollecate over een
breed leveringspakket beschikt, kunnen we projectbreed als partner optreden.”
De producten van Rollecate zijn op veel plaatsen in het gebouw geïntegreerd:
van de plint tot en met de top van de toren. “Alle kozijnen worden bij Byldis
ingebouwd en de balkonpuien worden in een hub samengesteld tot een soort
‘bushokjes’ die just-in-time en als één geheel naar de bouw worden vervoerd”,
aldus Beekman. In februari 2020 is de montage op de bouw gestart, waarna
50 weken later al de top van het project bereikt moet worden. “Door alle
producten prefab samen te bouwen in een geconditioneerde omgeving,
kunnen we een constante hoge kwaliteit garanderen. Een absolute vereiste bij
projecten van deze omvang en hoogte. Voor De Zalmhaven I boeken we een
voortgang van maar liefst één verdieping per week. Verlet door wind of regen
is nauwelijks aan de orde. Tijdens de montage van de gevelelementen wordt
namelijk gebruik gemaakt van een zogenoemde hijsloods: een overdekte hal
op hoogte die bestaat uit een platform met bovenloopkranen en die steeds
een etage omhoog wordt geduwd. Een absoluut unicum is dat de gevel geheel
gesloten is wanneer deze onder de hijsloods vandaan komt.”
Door het werken in een hijsloods en met hoofdzakelijk prefab onderdelen
wordt het aantal transport- en hijsbewegingen tot een minimum beperkt en
de bouwtijd aanzienlijk verkort. Bovendien wordt de veiligheid verhoogd,
doordat veel minder mensen op de bouw aanwezig zijn, aldus Beekman.
“Ook de omgeving ervaart minder hinder, wat voor een binnenstedelijke
ontwikkeling zeer wenselijk is.” ❚
Tijdens de montage van de gevelelementen wordt
gebruik gemaakt van een zogenoemde hijsloods.
VOOR DE ZALMHAVEN I (HIGHRISE)
LEVERT ROLLECATE:
• Circa 2.660 stuks kozijnen waarvan 862 met draaivalraam;
• Circa 3.700 m² elementgevel, bestaande uit 800 elementen;
• 384 stuks balkonpuien;
• Circa 21.0000 m¹ kitvoegen;
• Circa 35.0000 m¹ profielen;
• Circa 1.100 m² vliesgevels in de plint.
STEDENBOUW.NL | 17

De Zalmhaven Rotterdam
Tekst en beeld | Bonneveld Aannemingsbedrijf BV
‘DE MENSELIJKE FACTOR IS
ONMISBAAR IN ONS WERK’
Een sociaal familiebedrijf met ruime ervaring en expertise in veel disciplines binnen de grond-, weg- en waterbouw: zo
is Bonneveld Aannemingsbedrijf BV te typeren. Het gedreven team van specialisten verzorgt projecten door heel Nederland.
De onderneming is in de loop der jaren gespecialiseerd in gewapende grondconstructies, railinfra en droge en natte
bouwkuipen. Daarbij combineert zij de meest geavanceerde technieken met de meest moderne apparatuur.
Bonneveld Aannemingsbedrijf BV beschikt over
een groot materieelpark met zeer ervaren machinisten.
De ruim vijftig medewerkers beschikken
over de benodigde kennis en kunde om
opdrachtgevers, zowel in het voortraject als tijdens
de uitvoeringsfase, volledig te ontzorgen.
Momenteel mag Bonneveld Aannemingsbedrijf
BV als partner van de BAM diverse spraakmakende
projecten realiseren, zoals het AZ-stadion
in Alkmaar, Echo in Delft, de Onderdoorgang
Amstelstroomlaan in Amsterdam en het TerGooi
ziekenhuis in Hilversum.
Het succesvol realiseren van uitdagende projecten
is alleen mogelijk door een goede samenwerking
tussen opdrachtgever en opdrachtnemer en is een
belangrijke pijler in de bedrijfsfilosofie van Bonneveld
Aannemingsbedrijf BV. Dagelijks bewijst dit
bedrijf op haar projecten dat zij hiertoe in staat is
en geen uitdaging uit de weg gaat. Bij de realisatie
van elk project is de menselijke factor onmisbaar.
Medewerkers met kennis van zaken, die
luisteren naar de klant en waarmaken wat er is
afgesproken, zijn daarbij cruciaal. Bonneveld Aannemingsbedrijf
BV investeert in haar personeel,
daagt mensen uit en stimuleert medewerkers om
opleidingen, workshops en trainingen te volgen.
Daarnaast wordt er intensief samengewerkt met
een selecte groep onderaannemers die uitgaan
van dezelfde filosofie. ❚
| Grondwerk
| Bodemsanering
| Onderwaterwerk
| Rioolwerk
| Straatwerk
| Railinfra
| Gewapende
grondconstructies
Ampèreweg 4
3752 LR Bunschoten
info@bonneveldbv.com
T 035 -- 52 80 340
www.bonneveld.nl
18 | STEDENBOUW.NL

De Zalmhaven Rotterdam
Tekst | Jan-Kees Verschuure
HIGH-END WARMTE-/KOUDE-UNITS MET
GEGARANDEERDE RETOURTEMPERATUUR
In de appartementen van de Zalmhaventoren worden ten behoeve van een optimale warmtedistributie 464 Arctic
WKW-units (type S-3,5P) geïnstalleerd, uitgevoerd met AquaHeat Mercurius remote control en Diehl energiemeters.
“De WKW-units in de woningen beschikken over een eigen ontwikkeld 3,5-pijpssysteem, waardoor de distributie van
warmte, koude en warmtapwater is geoptimaliseerd met een gegarandeerde centrale retourtemperatuur”, aldus directeur
Dirk Ockhuizen van producent Fortes Energy Systems.
De AquaHeat-units van het type Arctic WKW S-3,5-P worden geplaatst in
woningen zoals die van De Zalmhaven, aangesloten op een warmte-/koudedistributienet.
Functies zijn het verwarmen van tapwater, het regelen van het
secundaire warmte-/koudesysteem met een mengregeling, drukscheiding
tussen het primaire en secundaire warmte-/koudesysteem en het leveren van
warmte en koude bij vraag van een externe thermostaat.
Project De Zalmhaven wordt voorzien van een WKO, met stadsverwarming
als secundair verwarmingssysteem. Voor een optimale warmtedistributie in de
woningen is een high-end warmte-unit nodig met een gegarandeerde retourtemperatuur,
zoals het 3,5-pijps systeem dat intern bij Fortes Energy Systems
is ontwikkeld. “Dit soort projecten vereist een universele warmte-unit die het
juiste comfort biedt. Wij kunnen een dergelijk systeem als enige leveren.”
De keuze voor dit type warmte-unit is een no regret-oplossing, zegt Ockhuizen.
“Bijvoorbeeld: in het geval van waterlekkage in het secundaire verwarmingssysteem
wordt waterschade tot een minimum beperkt, doordat het primaire
en secundaire verwarmingssysteem middels een warmtewisselaar van
elkaar zijn gescheiden.”
In de laagbouw van De Zalmhaven worden nog eens 33 Arctic HEX-120 standaard
warmte-units geplaatst. ❚
STEDENBOUW.NL | 19
Naamloos-1 1 24-09-20 11:57

De Zalmhaven Rotterdam
Tekst | Jan Kees Verschuure
GEOPTIMALISEERDE PRODUCTLOGISTIEK
VOOR BINNENWANDEN
Voor de productie en just-in-time levering van de constructieve binnenwanden in de Zalmhaventoren heeft Byldis Holcon
ingeschakeld. De circa 770 prefab wandelementen worden in drie verschillende diktes geproduceerd, inclusief sparingen
en inbouwvoorzieningen. “Zaak is om bij prefab de engineering op orde te hebben. Als wij alles op tekening krijgen aangeleverd,
zoals in dit geval, lopen productie en planning ook goed”, zegt projectleider Bas van Oosterhout.
Voor De Zalmhaven worden gewapende binnenwanden
met diktes van 30, 40 en 50 centimeter
geproduceerd door Holcon en onder geconditioneerde
omstandigheden, onafhankelijk van
weersinvloeden, in de hijsloods gemonteerd.
Van Oosterhout: “Wij leveren binnen een strakke
bouwplanning van 1 verdieping per week aan,
op 2 à 3 werkdagen per week. De elementen
worden gelijk gemonteerd.” Dit houdt in dat elementgrootte
en hijsbewegingen optimaal moeten
zijn afgestemd. “Hoe hoger je bouwt, des te
meer tijd het inhijsen kost. Bovendien worden
de elementen bovenin het gebouw dunner uitgevoerd,
in verband met constructievereisten.”
752-11685_Holcon BV 1-2.pdf 1 04-10-18 12:16
In die gevallen worden de wandelementen of
langer uitgevoerd, dan wel anders opgedeeld
– afhankelijk van de hijscapaciteit. “Dergelijke
oplossingen zijn uiteraard van groot belang voor
het bouwtempo. Wij denken mee en proberen het
werk tijdens optimalisatiesessies gemakkelijker
te maken.”
Holcon bouwde voor de productie speciale mallen,
waarin de juiste sparingen (o.a. deuren) al
zijn opgenomen. “De wandelementen worden
staand gestort in plaats van liggend, in verband
met de hoogwaardige afwerking. Het zwaarste
element weegt 34 ton, bij een lengte van 13,95
meter.” De bouw van het prefab casco van de
Zalmhaventoren was eind september ongeveer
op de helft. ❚
'Zaak is om
bij prefab de
engineering op
orde te hebben'
HOLCON BV is de juiste partner voor de realisatie van uw project in Utiliteitsbouw, GWW en
Woningbouw. We leveren niet alleen duurzame producten met een uitstekende kwaliteit, ook
de engineering en montage van uw ruwbouwproject is bij HOLCON in vertrouwde handen.
20 | STEDENBOUW.NL

De Zalmhaven Rotterdam
Projectinfo
Realisatie sprinklerinstallatie en blusleidingen
geïntegreerd met bouwmethode
In de Zalmhaventoren is ULC Installatietechniek de leverancier
van zowel de sprinklerinstallatie als de natte blusleiding. De
specificaties met betrekking tot hoogbouw en de bouwmethode
(hijsloods) vragen om een intensieve betrokkenheid. Projectleider
Richard de Kuijer: “De natte blusleiding groeit mee
met het gebouw en moet vanaf 70 meter hoogte operationeel
zijn voor de brandweer. De sprinklerinstallatie voor de woningen
is in de vloer meegestort.”
Een zeer goede afstemming met alle bouwpartners is nodig,
in ontwerp en uitvoering, zodat in een cyclus van 5 dagen een
hele verdieping kan worden voltooid. De Kuijer: “Om dit te
kunnen realiseren, is bijvoorbeeld in het voortraject bepaald
dat de sprinklercups al bij de leverancier van de breedplaten
ingestort worden.” Ook de realisatiefase is intensief: al op dag
2 van de bouwcyclus in de hijsloods komen de installateurs
aan bod, op basis van een urenplanning. “Wij werken daarom
met vaste montageploegen.” Onder de midrise en highrise
bevindt zich een parkeergarage bestaande uit 4 parkeerlagen;
ook deze is voorzien van een sprinklerinstallatie.
Projectinfo
Aluminium systemen
“In dit specifieke project hebben BAM en Byldis Gevelbouw gekozen
voor Aluprof aluminium systemen. Dit had alles te maken met het korte
tijdsbestek waarin dit project gerealiseerd moest worden”, vertelt
salesmanager Ralph van der Kooij.
“Wij konden deze korte doorlooptijden realiseren, omdat Aluprof
beschikt over de meest moderne machines waarmee de profielen
worden geëxtrudeerd, ingerold en gecoat. Daarnaast is de professionele
samenwerking tussen Byldis (gevelconstructeur en leverancier
van aluminium constructies), de vertegenwoordigers van Aluprof
Netherlands (verantwoordelijk voor de projectcoördinatie ter plaatse),
de afdeling R&D en de technische afdeling van het hoofdkantoor van
Aluprof in Bielsko-Biala goed verlopen.”
Nu konden de aluminium systemen snel en efficiënt geproduceerd
worden bij Byldis Gevelbouw in Veldhoven. “Dit bevorderde het gehele
bouwproces. Nadat de kozijnen in de prefab betonelementen waren
geplaatst, werden deze efficiënt en met slim transport de zeer drukke
binnenstad ingereden richting de bouwplaats”, aldus Van der Kooij.
“Wij hebben al eerder en zeer prettig met Byldis samengewerkt op
diverse andere projecten, waaronder: Royal Wharf, Londen, Hourglass,
Amsterdam en Amstelkwartier, Amsterdam.”
Aluprof biedt brandwerende en rookverwijderende systemen die
zorgen voor de uitvoering van verschillende inbouwelementen die
verantwoordelijk zijn voor het organiseren van brandveiligheidszones
en geschikte vluchtwegen voor evacuatie van personen. Het gaat hierbij
zowel om producten die zijn gebaseerd op raam-deurconstructies,
als op gevelsystemen met stijlen en dwarsbalken. De vuurbestendigheid
van dit type constructies bevindt zich in de klassen EI 15 tot EI 120,
afhankelijk van de eisen voor verticale constructies. Voor daken valt de
vuurbestendigheid in de klasse REI30 / RE45.
BRENG LEVEN IN GEBOUWEN
EN JE CARRIÈRE
Heb jij kennis van sprinklerinstallaties?
En begrijp je dat elk gebouw anders is?
Bij ULC kom je verder! Check snel onze vacatures
op www.werkenbijulc.nl
Tot de productgroepen die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van
gebruikers van de gebouwen tijdens brand horen ook oplossingen als:
• het systeem MB-78EI, dat interne en externe vaste scheidingswanden
en pendeldeuren bevat in de klassen EI 15 tot EI 90;
• wanden zonder roeden MB-78EI in de klassen EI 30 en EI 60;
• automatische schuifdeuren MB-78EI DPA in de klasse EI 30;
• het systeem MB-118E waarmee scheidingswanden kunnen
worden gemaakt met vuurbestendigheidsklasse EI 120;
• gevelsystemen met stijlen en dwarsbalken MB-SR50 EI en
MB-SR50N EI in de klassen EI 15 tot EI 60;
• brandwerende glazen daken in de klasse REI30 / RE45, gebaseerd
op het gevelsysteem met stijlen en dwarsbalken;
• rookdichte deuren MB-45D van de klassen Sm en Sa.
Rookverwijderende ramen en luiken zijn producten die ook behoren
tot de groep oplossingen die zorgen voor veiligheid van personen
tijdens brand. Ze zijn gebaseerd op de basis raam-deursystemen van
de serie MB en daksystemen, alsmede tuimelramen die uitsluitend
worden toegepast in de gevelconstructies.
LAAT GEBOUWEN LEVEN
STEDENBOUW.NL | 21

De Zalmhaven Rotterdam
Projectinfo
Thermisch isoleren op hoog niveau
Specialist in koudebrugvrije verbindingstechniek Schöck Nederland
engineerde en leverde de Isokorf ® elementen waarmee de
balkons van De Zalmhaven zijn verankerd.
“Schöck werd al in een vroeg stadium bij het project betrokken”,
vertelt Specialist Techniek Gert-Jan van Tol. “De constructeur
van BAM Bouw en Techniek – Grote Projecten wilde verifiëren of
de aansluithoogtes van de balkons op met name de 55e en 56e
verdieping van de highrise hoog genoeg waren om een goede
en koudebrugvrije verankering te garanderen. Met diverse
berekeningen en op basis van de belastingen hebben wij de
weerstand tegen vermoeiing, voelbare trillingen, thermische
uitzetting en krimp berekend. Voor de midrise hebben wij de
balkons gecontroleerd op windbelasting. Vervolgens hebben
we in opdracht van prefab-leveranciers Geelen Beton en Byldis
Prefab de offerte en het technische voorstel uitgewerkt en de
Isokorf ® koudebrugonderbrekingen volgens planning geleverd.”
Beter presteren met glasvezel
Ontdek de nieuwe Schöck Isokorf® CXT
Door de strengere BENG-eisen spelen balkons een
steeds belangrijkere rol in de energieprestatie van een
gebouw. De nieuwe Schöck Isokorf® CXT is uitgevoerd met
trekstaven uit glasvezelcomposiet en tot wel 30%
energiezuiniger. Bekijk meer informatie op onze website:
www.schock.nl/nl/isokorf-cxt-type-k
nhow Amsterdam RAI
Schöck Nederland b.v. | Amersfoortseweg 15A | 7313 AB Apeldoorn
Telefoon: + 31 55 526 88 20 | www.schock.nl
Naamloos-10 1 14-10-20 16:36
Booking.com campus
Techniplan Adviseurs is een onafhankelijk ingenieursbureau
op het gebied van installaties, comfort en
duurzaamheid. Techniek is voor ons geen doel maar
een middel om het leven aangenamer te maken –
thuis, op het werk, op school en waar dan ook. Al ruim
40 jaar ontwikkelen we praktische, effectieve maar
vooral duurzame oplossingen. Door deze aanpak zijn
we betrokken bij een aantal van de meest innovatieve
en bijzondere projecten van Nederland waaronder het
prestigieuze project Mall of the Netherlands.
• Installatie-advies
• Duurzaamheidsadvies
• Energie-advies
www.techniplan.nl
22 | STEDENBOUW.NL

NDC Jumbo Nieuwegein
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | Bouwbedrijf van de Ven
BOUW GEMECHANISEERD NATIONAAL DISTRIBUTIECENTRUM (NDC) JUMBO IS GEREED:
DE LIESBOSCH IN
NIEUWEGEIN KLEURT GEEL
Met Bouwbedrijf van de Ven heeft Jumbo een vertrouwd gezicht gekozen voor de bouw van haar gemechaniseerd nationaal
distributiecentrum (NDC). “In navolging van de nieuwbouw, verbouw en uitbreiding van het Jumbo hoofdkantoor in Veghel
en de bouw van meerdere distributiecentrums in diezelfde plaats, hebben wij de bouwkundige, constructieve en installatietechnische
werkzaamheden in het distributiecentrum in Nieuwegein verzorgd. Inclusief bijbehorende infrawerkzaamheden”,
vertelt Toon van Hout, Projectleider bij Bouwbedrijf van de Ven. Het distributiecentrum beschikt in eerste instantie
over een vloeroppervlak van ca. 45.000 m² en gaat zich toeleggen op de zogenaamde medium en slow move producten. Het
aantal artikelen in deze categorie langer houdbare producten zal de komende jaren stijgen tot ruim 14.000 stuks.
Het distributiecentrum op De Liesbosch heeft
hoogtes van 18 en 25,5 meter. “Onder de betonnen
fundering zijn 588 prefab heipalen voorzien.
11.500 Mini Vibropalen ondersteunen de begane
grondvloer”, vertelt Van Hout. “De opbouw bestaat
uit een staalconstructie met stalen dakplaten.
Op deze dakplaten hebben wij PIR-isolatie aangebracht
met daaroverheen een PVC dakbedekking.
De gevels zijn voorzien van een zogenaamde binnendoos
met isolatie en een buitenplaatconstructie.
Voor de gevelafwerking is gekozen voor een
combinatie van aluminium puien en vliesgevels.
Om een optimale daglichttoetreding te borgen en
uit esthetisch oogpunt zijn op verschillende plekken
doorzichtige polycarbonaat panelen verwerkt.
De achtergevel aan de westzijde is volledig uitgevoerd
in cellenbeton, om een eventuele uitbreiding
in de toekomst mogelijk te maken.”
Voor de gevelafwerking is gekozen voor een combinatie van aluminium puien en vliesgevels.
24 | STEDENBOUW.NL

NDC Jumbo Nieuwegein
In het distributiecentrum is 2.400 m² kantoorruimte
ingericht. “Daarnaast hebben we 3.500
m² verdiepingsvloeren aangebracht”, vertelt Van
Hout. “Voor de vrachtwagens zijn 67 docks gerealiseerd
en rond het pand zijn diverse verhardingen
(stelconplaten) voorzien, waaronder een
grote vrachtwagen-opstelplaats. Daarnaast is een
parkeergarage gebouwd met ruimte voor 1.277
auto’s. Diverse speedgates en hekwerken borgen
een uitgekiend logistiek proces, terwijl onbevoegden
geen toegang hebben.”
HOOGSTE BREEAM-NL-NORMERING
Bij de oplevering moest het distributiecentrum
voldoen aan de hoogste BREEAM-NL-normering.
“Om hier invulling aan te geven, hebben
wij naast BREEAM-expert W4Y ook onze eigen
BREEAM-expert betrokken”, vertelt Van Hout.
“Thijs de Rooij, werkvoorbereider bij Bouwbedrijf
van de Ven, heeft een overzicht gemaakt
van alle credits die in dit project van toepassing
zijn, inclusief een korte toelichting. Ook heeft hij
gedocumenteerd bij wie de verplichting lag om
bepaalde zaken te regelen, leveren en/of uit te
voeren op het werk. Iedere 2 weken stond een
werkvergadering gepland waarin niet alleen de
voortgang van de werkzaamheden werd besproken,
maar ook alle BREEAM-aspecten aan
bod kwamen. Naast Jumbo en W4Y waren ook
architect Davinci Vastgoed, constructeur Bouwadviesbureau
van der Zanden BV en alle installateurs
hierbij aanwezig.”
Om in aanmerking te komen voor de BREEAM-
NL ‘Outstanding’ certificering, is de nieuwbouw
voorzien van PV-panelen en een procesinstallatie
die zoveel warmte levert, dat er geen traditionele
verwarming meer nodig is. Bovendien is overal
LED-verlichting geïnstalleerd. “Tijdens de bouw is
zoveel mogelijk gebruik gemaakt van duurzame
bouwmaterialen”, vertelt Van Hout. “Naast de
toepassing van beton, staal en kunststoffen met
een hoge recyclebare waarde is waar mogelijk
gewerkt met grondstoffen uit de zogenaamde
‘secundaire bron’. Voor aanvang van de bouw
zijn de bestaande panden op het industrieterrein
gesloopt. Het menggranulaat dat hierdoor is vrijgekomen,
hebben wij onder meer benut voor het
ophogen van de hal. Alle restmaterialen en bouwafval
zijn actief gescheiden en via één distributiekanaal
afgevoerd.”
MILESTONES
Kort na de oplevering kijkt Van Hout terug op
een geslaagd maar ook uitdagend project. Als
voorbeeld noemt hij de aanleg van de rondweg.
“Op het industrieterrein hadden wij te maken met
diverse bedrijven die ook tijdens de bouw en aanleg
van de nieuwe rondweg bereikbaar moesten
blijven. Hierdoor waren wij genoodzaakt om alle
infrawerkzaamheden gefaseerd uit te voeren. In
nauw overleg met de bedrijven, uiteraard.” Een
tweede uitdaging betrof de samenwerking met de
firma Witron, dat de mechanische installatie voor
het distributiecentrum leverde en installeerde.
“Bij de ingebruikname moest het mechanisatiesysteem
volledig gereed en getest zijn. Om dit
mogelijk te maken, hebben Jumbo en Witron diverse
data gecommuniceerd waarop een deel van
het gebouw moest worden opgeleverd zodat de
system integrator tijdig met de installatie-opbouw
kon beginnen. Al deze milestones én de eindoplevering
op 5 maart 2020 hebben we zonder problemen
gehaald. Onder andere dankzij een goede
afstemming en uitstekende samenwerking met
Jumbo en onze bouwpartners.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever
Jumbo
Architect
Da Vinci Vastgoed
BREEAM-expert
W4Y
Constructeur
Bouwadviesbureau van der Zanden BV
Aannemer
Bouwbedrijf van de Ven
Betonvloeren
Van Berlo
LED-verlichting
TRILUX Benelux
Installaties
vanPanhuis Hoogeveen en
Kromwijk Elektrotechniek
Aluminium profielsystemen
SAPA en Kozijn Garant
Om een optimale daglichttoetreding te borgen en uit esthetisch oogpunt zijn
op verschillende plekken doorzichtige polycarbonaat panelen verwerkt.
STEDENBOUW.NL | 25

NDC Jumbo Nieuwegein
Tekst | Roel van Gils
Beeld | Van Berlo
OPTIMALISATIES
IN VLOERONTWERP
26 | STEDENBOUW.NL

NDC Jumbo Nieuwegein
Het nieuwe distributiecentrum van Jumbo in Nieuwegein kent
een hoge graad van automatisering. Dat brengt vanzelfsprekend
de nodige eisen met zich mee ten aanzien van de belasting
en de vervorming van de vloeren. Om tot optimalisaties
te komen van zowel het vloerontwerp als het stellingontwerp
is Van Berlo Engineering in het voortraject nauw opgetrokken
met de engineeringsafdeling van Witron, de leverancier van
de automatisering.
“Tijdens de aanbesteding zijn we door meerdere partijen gevraagd om tot het
juiste vloerontwerp te komen”, zegt Glenn Verhoef, directeur Verkoop & Marketing
bij Van Berlo. “De hoge vervormingseisen veroorzaakten enige paniek bij
menig aannemer. Nadat Bouwbedrijf van de Ven de opdracht werd gegund, zijn
we vrijwel direct om tafel gegaan om de beoogde onderbouw van het nieuwe
distributiecentrum tegen het licht te houden. Hoe zwaarder de vloer, hoe lichter de
magazijnstellingen uitgevoerd kunnen worden en vice versa. We hebben in overleg
met de aannemer en het projectteam van Jumbo gezocht naar de economisch
meest interessante oplossing. Een leuk traject dat wel enkele maanden in beslag
heeft genomen.”
Van Berlo heeft de vloeren mogen realiseren in het bijna 50.000 vierkante meter
grote distributiecentrum. De vloer onder de magazijnstellingen van ongeveer
12.000 vierkante meter is maar liefst 30 centimeter dik en onderheid met 11.000
Mini Vibropalen. Verhoef: “De aannemer heeft voor deze vloer ook het ontwerp en
de uitvoering van de funderingsconstructie bij ons neergelegd. Het betrof met recht
een totaalproject voor ons; vrijwel alle divisies van Van Berlo zijn betrokken geweest
bij het project. De Mini Vibropalen hebben een lengte van gemiddeld 16 meter.
In oktober 2018 zijn we gestart met het aanbrengen van deze Mini Vibropalen.
Aanvankelijk met één stelling, maar om de staalbouwer voor te blijven en de planning
te kunnen volgen, hebben we drie weken lang een tweede stelling ingezet.”
'Hoe zwaarder de vloer, hoe
lichter de magazijnstellingen
uitgevoerd kunnen
worden en vice versa'
De 30 centimeter dikke magazijnvloer is traditioneel gewapend, dus voorzien
van een boven- en onderwapening en ter plaatse van de stellingen voorzien van
‘stekken’. Tussen de stellingen door is namelijk een 90 centimeter verhoogde vloer
aangebracht, gerealiseerd door Van Berlo Systeemfunderingen met MH-wanden,
breedplaatvloeren en een druklaag. “Het zijn de zogenaamde verkeersgangen
voor de medewerkers om producten uit de stellingen te kunnen picken en in karretjes
te laden”, legt Verhoef uit. “Onderin de stellingen bevindt zich namelijk de
techniek en is geen ruimte voor de afzet van producten. De stellingen staan dus in
feite verdiept ten opzichte van de werkvloer.” Van Berlo heeft zo’n 2.550 vierkante
meter aan verhoogde vloeren van 2 meter breed gerealiseerd.
De overige vloeren in het bijna 50.000 vierkante meter groot distributiecentrum
variëren in dikte tussen de 20 en 25 centimeter. “Alle vloeren zijn uitgevoerd als
VB Hecta volgens vlakheid NEN 2747 Klasse 4. Niet bepaald uitdagend dus qua
vlakheid. Nee, hier zat de uitdaging vooral in de engineering en het aftasten van
de samenwerking met Witron om tot de optimalisaties in vloer- en stellingontwerp
te komen”, besluit Verhoef. ❚
STEDENBOUW.NL | 27

BREEAM
CERTIFICAAT
OUTSTANDING
Bouwbedrijf Van de Ven, partner in
GESPECIALISEERDE OPLOSSINGEN
Bij Van de Ven denken we graag in mogelijkheden die projecten écht verder brengen.
Waarbij we praktische uitdagingen niet uit de weg gaan, en ontwikkelen met een functioneel
en duurzaam perspectief. De realisatie van het nieuwe Jumbo NDC in Nieuwegein is zo’n
project. Een hypermodern distributiecentrum met een oppervlak van maar liefst 45.000 m².
Deze omvat de integratie van een gemechaniseerd magazijn, de realisatie van een parkeergarage
met 1.277 parkeerplaatsen en de aanleg van een compleet nieuwe infrastructuur op het
terrein - alles binnen een strakke bouwplanning. Zo ontstond een gebouw vol gebouwgebondenen
procesinstallaties waar welzijn voor het personeel voorop staat. Een project naar ons hart.
www.bouwbedrijfvandeven.nl
ven200746_adv_Stedenbouw_Jumbo_197x130.indd 1 29-10-2020 17:07
15410
Postbus 263 5700 AG Helmond
Baroniehof 169b 5709 HL Helmond
T 0492 540361
F 0492 542025
E p@vanderzandenadvies.nl
Engineering voor
Betonconstructies
Staalconstructies
Houtconstructies
Funderingen
Industriepark 9
Tel.: (040) 2863076
Fax.: (040) 2801262
5663 PG Geldrop
info@tilborghs.nl
www.tilborghs.nl
720082_tilborghs Betonstaal.indd 1 10-04-14 14:46

NDC Jumbo Nieuwegein
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | vanPanhuis Hoogeveen
‘KLIMAATINSTALLATIES LEVERDEN NDC
JUMBO KOSTBARE BREEAM-NL-PUNTEN OP’
In opdracht van Bouwbedrijf van de Ven en conform het Programma van Eisen van BREEAM-expert W4Y was vanPanhuis
Hoogeveen, onderdeel van de Top Installatiegroep, verantwoordelijk voor het ontwerp en de aanleg van alle werktuigbouwkundige
installaties in het nationaal distributiecentrum (NDC) van Jumbo in Nieuwegein. Van de verwarmingsinstallatie,
koelinstallatie, warmtepompen, luchtbehandelingsinstallatie, warmteterugwinningsinstallatie en regelinstallatie
tot en met het loodgieterswerk en grijswatercircuit. Bijzondere aandacht ging uit naar de klimaatinstallaties, vertelt
projectleider Paul Peet. “Door Witron werd een automatische Order Picking Machine (OPM) geïnstalleerd die restwarmte
oplevert, die voor een deel wordt hergebruikt.”
“De warmte van de Witron-installatie stijgt op en
wordt op hoog niveau door ons afgevangen”, vertelt
Peet. “Via een luchtkanaal wordt de warme
lucht vervolgens afgevoerd en naar vier luchtbehandelingskasten
geleid, die gezamenlijk circa
150.000 kubieke meter lucht per uur spoelen. Een
batterij in de luchtbehandelingskast zet de warme
lucht om in warm water, dat in een groot buffervat
wordt opgeslagen.” Ook zijn drie grote lucht/
water-warmtepompen op het dak geplaatst, met
een COP van > 4,3.
'Bij een warmtevraag wordt eerst
de opgeslagen warmte uit het
buffervat gebruikt, waardoor
veelvuldig aan-/uitschakelen van de
warmtepompen wordt voorkomen'
Aan de voorzijde van het nationaal distributiecentrum
is vloerverwarming geïnstalleerd. “Daarnaast
wordt behandelde lucht ingeblazen via airsocks/
textiele luchtkanalen. Hiervoor maken we gebruik
van een twincoilsysteem, dat de afgevangen
warmte weer toevoegt aan de luchttoevoer. In de
kantoren zijn fancoilunits gemonteerd die vraaggestuurd
in de verwarming en koeling voorzien.
De fancoilunits worden gevoed door een separate
warmtepomp. Bij een warmtevraag wordt eerst
de opgeslagen warmte uit het buffervat gebruikt,
waardoor veelvuldig aan-/uitschakelen van de
warmtepompen wordt voorkomen.”
BREEAM-NL
De klimaatinstallaties in het NDC leverden kostbare
BREEAM-NL-punten op. Datzelfde geldt voor het
grijswatercircuit. Peet: “Een deel van het hemelwater
wordt opgevangen en opgeslagen in twee
grote tanks van gezamenlijk 70.000 m³. Na filtering
wordt dit water benut voor het spoelen van de
urinoirs en toiletten, waardoor het waterverbruik in
het NDC tot een minimum beperkt blijft.”
vanPanhuis Hoogeveen was verantwoordelijk voor het ontwerp en
de aanleg van alle werktuigbouwkundige installaties in het nationaal
distributiecentrum (NDC) van Jumbo in Nieuwegein.
OPTIMALE AFSTEMMING
“Grootste uitdaging voor vanPanhuis Hoogeveen
was om de klimaatinstallaties zodanig te koppelen
met het mechanisatiesysteem van Witron, dat
maximale warmte wordt teruggewonnen én een
optimale klimaatbeheersing voor mens en product
ontstaat”, vertelt Peet. “Daarnaast zorgde
de planning voor de nodige uitdagingen. In de
voorbereidingsfase hebben Jumbo, Bouwbedrijf
van de Ven en Witron diverse data gecommuniceerd
waarop een deel van het gebouw moest
worden opgeleverd, zodat Witron tijdig met de
opbouw van het OPM-systeem kon beginnen. Al
deze milestones én de recente oplevering hebben
wij zonder problemen gehaald.” ❚
STEDENBOUW.NL | 29

Wij zijn dé klimaatspecialist die bouwt volgens het OBO-principe:
Lidl Oosterhout
Hello Fresh Bleiswijk
Kortom, van begin tot eind én in de toekomst staat Top Installatiegroep voor u klaar!
Uw gebouw, onze zorg!
Naamloos-5 1 14-10-20 14:00

NDC Jumbo Nieuwegein
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | Kromwijk Elektrotechniek
‘RAILKOKERSYSTEMEN BORGEN
EEN OPTIMALE VERMOGENSDEKKING
IN NDC JUMBO’
Het nieuwe nationaal distributiecentrum (NDC) van Jumbo in Nieuwegein valt op door een zeer hoge kwaliteit en duurzaamheid.
Ook als het om de elektrotechnische installaties gaat. In opdracht van Bouwbedrijf van de Ven en conform
het Programma van Eisen van BREEAM-experts W4Y en Da Vinci Vastgoed is Kromwijk Elektro verantwoordelijk voor
de engineering en uitvoering van alle E-disciplines. Vanaf de transformatoren tot en met de hoofd- en onderverdelers,
verlichtings- en geluidsinstallatie en aansluitingen voor het mechanisatiesysteem van Witron, waarbij de Woerdense
installateur met diverse uitdagingen werd geconfronteerd.
“In dit project hadden we niet alleen te maken met een hoge BREEAM-NLambitie,
maar ook met grote vermogens en flinke afstanden die overbrugd
moesten worden”, vertelt Adriaan van der Neut, mede-eigenaar van Kromwijk
Elektro. “Om een optimale vermogensdekking in het gehele pand te borgen,
hebben wij drie separate energieaansluitingen gerealiseerd. Inpandig is gekozen
voor railkokersystemen waarmee grote vermogens eenvoudig over grote
afstanden verplaatst kunnen worden, zonder risico op spanningsverliezen.”
In het project zijn drie transformatoren geplaatst. Middels railkokers worden
de hoofdverdeelkasten als het ware verlengd naar de gebruikers. “Op de railkokertracés
zijn meer dan zestig aftakkasten geplaatst, om onder meer het
Witron-systeem te kunnen voeden. Om inzicht te krijgen in de energieprestaties
wordt elke automaat gemonitord middels een Power Monitoring Expert
(PME) systeem van Schneider Electric. Hierdoor kan gerichter onderhoud gepleegd
worden, waardoor storingen worden voorkomen.”
Op het dak van het distributiecentrum zijn 13.500 zonnepanelen geïnstalleerd,
die jaarlijks 4.000.000 kWh zonnestroom produceren. Kromwijk Elektro heeft
middels railkokers (waterdicht/IP68) de distributie naar de verdelers verzorgd.
Railkoker met aftakkasten.
“Bovendien is overal in het pand LED-verlichting gemonteerd”, aldus Van der
Neut. “Het grootste deel van het project is uitgevoerd met LED-lichtlijnen.
Bijvoorbeeld in de magazijnruimtes, waar we te maken hadden met behoorlijke
plafondhoogtes en grote stellingenaantallen. Daarnaast is gekozen voor
LED-inlegarmaturen in de kantoren, LED-downlights in de gangen en toepasselijke
LED-armaturen in de entree en het restaurant.” In alle armaturen is
intelligentie ingebouwd, waardoor Jumbo de verlichting eenvoudig middels
DALI kan sturen en uitlezen. “Naast de actieve status van de armaturen, de
temperaturen in de driver en de dimstanden wordt bijvoorbeeld het aantal
branduren inzichtelijk gemaakt, op basis waarvan het verlichtingsplan nog
verder geoptimaliseerd kan worden, de verwachte levensduur van de armaturen
bepaald kan worden en 100% voorspelbaar onderhoud mogelijk wordt.”
Vier stuks railkokers richting het dak, voor de aansluiting van de
omvormers van de zonnepanelen, met op de voorgrond de noodverlichting.
Dankzij het LiveLink Premium lichtmanagementsysteem van lichtleverancier
TRILUX Benelux is de verlichting individueel en/of per zone regelbaar. “Bewegingsmelders
en daglichtsturingen zorgen dat nergens onnodig verlichting
brandt”, aldus Van der Neut. “In de toekomst kunnen bovendien eenvoudig
verlichtingsarmaturen worden toegevoegd of verwijderd, wanneer behoeftes
in de ruimtes wijzigen.” ❚
STEDENBOUW.NL | 31

NDC Jumbo Nieuwegein
Toepassing van TRILUX LED-lichtlijnen in de logistiek.
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | TRILUX Benelux
DUURZAAM, FLEXIBEL EN SLIM
VERLICHTINGSPLAN VOOR
DISTRIBUTIECENTRUM JUMBO
Supermarktketen Jumbo gaat circa honderd winkels beleveren vanuit een nieuw nationaal distributiecentrum (NDC)
voor langer houdbare producten. Eind 2020 moet de bevoorrading van alle Belgische en Nederlandse winkels vanuit dit
geautomatiseerde distributiecentrum gebeuren. Recent ontving het distributiecentrum de hoogst mogelijke BREEAM-
NL-certificering. Om deze certificering mogelijk te maken, is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van duurzame en
energiebesparende bouwmaterialen. De ruim 45.000 vierkante meter grote nieuwbouw is voorzien van zonnepanelen en
een installatie die zoveel warmte levert, dat er geen traditionele verwarming nodig is. Bovendien is overal LED-verlichting
geïnstalleerd in een modern en uitgebalanceerd verlichtingsplan, waarin een optimale flexibiliteit, dimbaarheid,
daglichtafhankelijke regelingen én aanwezigheidsschakelingen slim geïntegreerd zijn.
32 | STEDENBOUW.NL

NDC Jumbo Nieuwegein
Alle verlichtingsarmaturen zijn in een bouwtreintje met Bouwbedrijf
van de Ven en system integrator Witron gemonteerd.
In opdracht van Kromwijk Elektro was TRILUX
Benelux verantwoordelijk voor het ontwerp, de
productie, de levering en de montage van de LEDverlichtingsoplossingen.
“Met het basisplan van
BREEAM-experts W4Y en Da Vinci vastgoed BV als
uitgangspunt hebben wij een verlichtingsplan op
maat uitgewerkt met LED-inlegarmaturen voor de
kantoren, LED-downlights voor de gangen, LEDlichtlijnen
voor de magazijnruimtes en toepasselijke
LED-armaturen voor de entree en het restaurant”,
vertelt Raymond van Dijken, Salesmanager
bij TRILUX Benelux. “Hierbij hebben we nadrukkelijk
rekening gehouden met de BREEAM-NL- en
NEN-eisen, onder andere ten aanzien van de gewenste
kleurweergave (CRI), lumen/watt verhouding,
gelijkmatigheid, luxwaardes en Unified Glare
Rating (UGR). Doordat we gebruik maken van speciale
optieken, wordt verblinding voorkomen. Alle
armaturen worden aangestuurd door ons LiveLink
Premium lichtmanagementsysteem, dat door middel
van een automatische besturing voor een optimale
verlichtingskwaliteit en -efficiëntie zorgt.”
automatisch en direct op tot een vooraf ingesteld
lichtniveau, rekening houdend met het daglichtniveau
in de ruimte. Wanneer medewerkers de
ruimte verlaten, dan blijven de armaturen nog enkele
minuten branden, waarna ze ook automatisch
weer terugdimmen naar een gewenst background
level of uitschakelen.”
In navolging van de kantoorverlichting is ook een
klein deel van de LED-lichtlijnen in het magazijn
van sensoren voorzien. “Bovendien is in een aantal
van onze armaturen centrale noodverlichting
van Inotec geïntegreerd. Op het moment dat zich
ergens in het distributiecentrum een calamiteit
voordoet, dan schakelen deze armaturen automatisch
over naar hun noodverlichtingsfunctie.
Hierdoor kunnen medewerkers en bezoekers altijd
veilig en snel hun weg naar buiten vinden.”
100% VOORSPELBAAR
ONDERHOUD
In alle armaturen is specifieke intelligentie ingebouwd,
waardoor Jumbo alle verlichting eenvoudig
middels DALI kan sturen en uitlezen, vertelt
Van Dijken. “De armatuurdata wordt opgeslagen.
Door een koppeling met de cloud is monitoring
op afstand mogelijk en ook data-uitwisseling
met het gebouwbeheersysteem en met platformen
van derden is eenvoudig mogelijk. Naast
de temperaturen, de actieve status (o.a. aan/uit)
en de dimstanden wordt het aantal branduren
inzichtelijk gemaakt, op basis waarvan we het
verlichtingsplan verder kunnen optimaliseren, de
verwachte levensduur van de armaturen kunnen
bepalen én richting de 100% voorspelbaar onderhoud
mogelijk wordt.”
Alle verlichtingsarmaturen zijn in een bouwtreintje
met Bouwbedrijf van de Ven en system integrator
Witron – de leverancier van het opslag- en
orderverzamelsysteem – gemonteerd. “Onze
projectleider John van Gestel zat wekelijks met
onze samenwerkingspartners aan tafel om de projectvoortgang
te bespreken en de leveringen en
werkzaamheden af te stemmen, met een soepele
uitvoering als resultaat.” ❚
'Met het basisplan van de BREEAMexpert
als uitgangspunt hebben wij een
verlichtingsplan op maat uitgewerkt'
SLIMME SENSOREN
“Jumbo ambieerde de laatste stand der techniek
in lichtmanagement, met een maximale flexibiliteit,
duurzaamheid en zeer hoge energiezuinigheid”,
vertelt Van Dijken. “Onze LED-armaturen
en LED-lichtlijnen spelen hier optimaal op in. In
de toekomst kunnen eenvoudig verlichtingsarmaturen
worden toegevoegd of verwijderd, wanneer
behoeftes in de ruimtes wijzigen. Bovendien kunnen
de lichtoutput, dimpercentages én brandtijden
flexibel worden aangepast. Dankzij slimme sensoren
stemmen de LED-armaturen in de kantoren
hun lichtoutput zelfstandig af op het aanwezige
daglicht. In combinatie met bewegingssensoren
wordt een aanzienlijke energiebesparing bereikt.
Zodra de sensoren beweging in een ruimte detecteren,
dan schakelen de verlichtingsarmaturen
Alle armaturen worden aangestuurd door het LiveLink Premium lichtmanagementsysteem, dat door
middel van een automatische besturing voor een optimale verlichtingskwaliteit en -efficiëntie zorgt.
STEDENBOUW.NL | 33

NDC Jumbo Nieuwegein
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | Kozijn Garant en Hydro Building Systems
‘DUURZAME ALUMINIUM GEVELBEKLEDING EN
GEVELVULLENDE ELEMENTEN VOOR NDC JUMBO’
Tijdens de bouw van het nationaal distributiecentrum (NDC) van Jumbo in Nieuwegein is waar mogelijk gebruik gemaakt
van duurzame bouwmaterialen. Naast de toepassing van beton, staal en kunststoffen met een hoge recyclebare waarde
is op veel plekken aluminium toegepast. Bijvoorbeeld voor de gebouwgevel. In opdracht van Bouwbedrijf van de Ven is
het NDC voorzien van aluminium puien. Voor het entreegebouw is gekozen voor aluminium vliesgevels die niet alleen
grote overspanningen mogelijk maken, maar het geheel ook een moderne, strakke en slanke uitstraling geven. Bovendien
zijn overal aluminium kozijnen, ramen en deuren toegepast. De vliesgevels, kozijnen, ramen en deuren zijn vervaardigd
uit de aluminium profielsystemen van SAPA, onderdeel van Hydro Building Systems. Kozijn Garant stond in voor de
productie, levering en montage van de systemen.
“Op basis van het ontwerp van architect Davinci
Vastgoed hebben wij de bouwkundige tekenwerkzaamheden
voor alle aluminium kozijnen,
ramen, deuren en vliesgevels verzorgd. Inclusief
bijbehorende bouwkundige details”, vertelt Rudy
Heijligers, eigenaar van Kozijn Garant. “De werkvoorbereiders
van Bouwbedrijf van de Ven hebben
alle tekeningen gecontroleerd en waar nodig
van feedback voorzien, waarna we nog enkele
optimalisaties hebben doorgevoerd. Na akkoord
door de aannemer zijn we direct met onze productie
gestart.”
MINIMALE RESTSTUKKEN
Alle profielen zijn op lengtes van 6,5 en 7 meter
in kratten bij de fabriek van Kozijn Garant in Cuijk
aangeleverd, vertelt Heijligers. “Bij binnenkomst
hebben we alle profielen uitgebreid gecontroleerd.
Een zaagmachine heeft de producten vervolgens
op maat gezaagd, waarbij een zaaglijst
voor een juiste maatvoering zorgde. Alle profielen
zijn hierbij zo efficiënt mogelijk verzaagd, waardoor
reststukken en afval tot een minimum beperkt
bleven.”
“Dankzij een goede voorbereiding, planning en afstemming
is de montage zonder problemen verlopen.”
FLINKE AFMETINGEN, OOK OP
MOEILIJK BEREIKBARE PLEKKEN
Op de bewerkingsafdeling zijn onder meer de
gaten geboord, sloten/afwateringen gefreesd en
andere voorbereidende werkzaamheden verricht.
“Vervolgens hebben we alle profielen in elkaar
gezet met nokhoeken. Daarna zijn de rubbers en
hang- en sluitwerkproducten aangebracht. Ook
hebben we de ramen en deuren afgehangen, waarna
de producten compleet en in één keer op het
project zijn aangeleverd. Een vaste montagepartner
heeft de kozijnen, ramen, deuren en vliesgevels
in een uitgekiende bouwvolgorde gemonteerd en
alle beglazingen aangebracht.” Daarbij werd hij
met verschillende uitdagingen geconfronteerd,
vertelt Heijligers. “In dit project hadden we te maken
met grote glaspartijen van 1.250 mm breed
en 4.500 mm hoog, die met een speciale kraan en
plaatsrobot geplaatst moesten worden. Ook op de
moeilijk bereikbare plekken, waarvoor we specifieke
voorzieningen hebben moeten treffen. Dankzij
een goede voorbereiding, planning en afstemming
is de montage echter zonder problemen verlopen.
Wij kijken dan ook terug op een prettig en goed
verlopen project, waarin we zeer prettig met alle
bouwpartners hebben samengewerkt.”
'Alle profielen zijn zo efficiënt mogelijk
verzaagd, waardoor reststukken en
afval tot een minimum beperkt bleven'
34 | STEDENBOUW.NL

NDC Jumbo Nieuwegein
“Hoe hoger het gehalte aan gerecycleerd post-consumer scrap, hoe beter voor onze steden en het milieu."
SAPA is één van de grotere leveranciers van aluminium
bouwsystemen in Europa en maakt net
als WICONA onderdeel uit van Hydro Building
Systems, een systeemleverancier van aluminium
ramen, deuren en gevelsystemen. Hydro Building
Systems behoort tot de Hydro Groep, wereldleider
in aluminium met 35.000 medewerkers in meer
dan 40 landen. De Hydro Groep zet volop in op
duurzaamheid en hergebruik van materialen.
'Cradle-to-Cradle of het hergebruiken
van bestaande producten uit de
maatschappij als grondstof voor
een nieuw product, is prioriteit'
HYDRO CIRCAL VOOR
SYSTEEMOPLOSSINGEN
“Grondstoffen zijn eindig. Stedelijke ontwikkeling
zonder hergebruik van materialen is vandaag de
dag ondenkbaar”, vertelt Perry Hermans, Country
Manager bij Hydro Building Systems Netherlands.
“Niet voor niets is duurzaam verantwoord ondernemen
ook de rode draad bij Hydro. We willen
graag een leefbare samenleving creëren, door de
ontwikkeling van innovatieve, duurzame producten
en oplossingen. De Groep kiest er bewust voor
om geen materialen te gebruiken die schadelijk
zijn voor het milieu en om de CO 2
-uitstoot tijdens
het productieproces extreem laag te houden.”
Cradle-to-Cradle (C2C) of het hergebruiken van
bestaande producten uit de maatschappij als
grondstof voor een nieuw product, is prioriteit,
vertelt hij. “Recent ontwikkelden wij het revolutionaire
Hydro CIRCAL voor systeemoplossingen,
één van de duurzaamste aluminium legeringen ter
wereld. CIRCAL is aluminium van topkwaliteit dat
voor 75% bestaat uit gerecycleerd end-of-lifecycle
aluminium (post-consumer scrap), gerecupereerd
uit ramen en gevels van bestaande gebouwen.”
Aluminium smelten voor nieuwe toepassingen
verbruikt slechts 5% van de energie die nodig is
voor de productie van primair aluminium, vertelt
Hermans. “Dus hoe hoger het gehalte aan gerecycleerd
post-consumer scrap, hoe beter voor onze
steden en het milieu. Bovendien is aluminium oneindig
recycleerbaar zonder verlies van kwaliteit
en materiaaleigenschappen. Het productieproces
is volledig traceerbaar en het product is gecertificeerd
door een onafhankelijke instantie (DNV-GL).
Hydro CIRCAL heeft de laagste CO 2
-voetafdruk ter
wereld: ongeveer 2.0 kg CO 2
(1.5 – 2.3 kg CO 2
) per
kilo aluminium. Dit is 84% lager dan het wereldgemiddelde
voor primaire winning.”
DUURZAME CERTIFICERING
VAN GEBOUWEN
Hydro’s duurzame systeemoplossingen garanderen
projectontwikkelaars, architecten en investeerders
dat hun projecten voldoen aan de vereisten
van duurzame certificering. “Onze systemen zijn
houder van de duurzame productpas van IFT Rosenheim
en het Minergie label”, vertelt Hermans.
“Met Hydro CIRCAL zullen de ontwerpen van onze
bouwpartners reeds voldoen aan toekomstige normen
en bouwcertificaten zoals LEED, BREEAM en
DGNB. Hoe meer projecten gebouwd worden met
duurzame aluminium systeemoplossingen, hoe
meer we de ecobalans van het materiaal en het
gebouw kunnen optimaliseren. Want één ding is
zeker: het gebouw van de toekomst zal met hernieuwbare
bronnen gerealiseerd worden. Hydro
Building Systems Benelux is hierbij een betrouwbare
partner.” ❚
STEDENBOUW.NL | 35

Hoogwaardige isolerende ramen en
deuren, met een brede waaier aan
designmogelijkheden
Avantis
Smartline
70
• Beste thermische prestatie met een bouwdiepte van 70mm
• Hoogstaande thermische isolatie Uf dankzij innovatieve materiaaltoepassing
• Strak design
• Fabrieksmatig aangebrachte isolatie voorzien in de profielen
• Systeem op basis van beproefde techniek
• Vereenvoudigde glasmontage op de bouw
60 33
Basic HI
Basic
SHI
HI BasicSHI
HI SHI
60 33
Avantis
Smartline
70 Basic
60 33
Uf = 2,1 W/m2K -
60 33
2,3 W/ m2K
60 33
60 33
60 33
Avantis
Smartline
70 HI
60 33
Uf = 1,2 W/m2K -
1,5 W/m2K
60 33
Avantis
Smartline
70 SHI
Uf = 1,1 W/m2K -
1,3 W/m2K
70
70
70
70
70
70
70
70
70
Hydro Building Systems Netherlands BV
Alcoalaan 1, 5151 RW Drunen | info.hbs.nl@hydro.com | +31 416 38 6480
www.sapabuildingsystem.nl

Hoge Namod Rotterdam
Tekst | Patricia van der Beek
Beeld | IJsselmonde
WEEKPRODUCTIE VAN 600 M²
BUITENGEVELISOLATIE
Het tempo hoog houden. Dat was de crux bij de renovatie van de Hoge Namod in Rotterdam-Schiebroek. Voor IJsselmonde
hield dit concreet in: 13.000 m² gevel voorzien van buitengevelisolatie in slechts 25 weken.
De Hoge Namod bestaat uit zes portiekflats met
in totaal 30 portieken en 240 woningen. Mede
dankzij de buitengevelisolatie die IJsselmode aanbracht,
verbeterde het energielabel van de flats
van E/F naar A. Ook hebben de woningen nu een
veel warmere, vriendelijke uitstraling.
Kaders van steenstrips.
SNELLE, PORTIEKSGEWIJZE AANPAK
“We voerden onze werkzaamheden uit in opdracht
van Smits Vastgoedzorg”, vertelt Bas Boere
van IJsselmonde. “We werden in het voortraject
aan het bouwteam toegevoegd om mee te denken
over een snelle, portieksgewijze aanpak. Dit was
in de eerste plaats van belang voor de bewoners.
Die bleven tijdens de werkzaamheden in hun woning
en mochten zo min mogelijk overlast ervaren.”
Om snelheid te maken, zette IJsselmonde 25
man in. Daarbij was het de kunst om een efficiënte
bouwstroom te creëren, waarbij optimaal gebruik
werd gemaakt van de repetitie in de gevel. Boere:
“In het voortraject hebben we die bouwstroom tot
in detail voorbereid. Ook maakten we een proefwoning,
om te kijken waar we het proces eventueel
konden verbeteren of versnellen.”
De flats hebben nu een warmere, vriendelijke uitstraling.
ISOLATIE, SIERPLEISTER
EN STEENSTRIPS
IJsselmonde voorzag de gevels van het Sto Therm
Classic buitengevelisolatiesysteem. Dit systeem is
opgebouwd uit een lijmlaag, een isolatiepakket,
een vezelversterkte spanningsverdelende laag
en een eindafwerking. De afwerkingslaag van de
Hoge Namod bestaat uit sierpleister in een warme
kleur, omgeven door een kader van steenstrips.
“De werkzaamheden duurden van eind oktober
2019 tot begin mei 2020”, zegt Boere. “In het
begin was er enige stagnatie, maar die haalden
we ruimschoots in. Uiteindelijk bereikten we een
tempo van ruim 600 m² per week – en dat met een
stormachtige winter en strenge coronamaatregelen!
Dankzij de fantastische medewerking van de
bewoners, maar zeker ook het harde werk van onze
jongens, leverden we volgens planning op.” ❚
STEDENBOUW.NL | 37

Woontoren HAUT Amsterdam
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | Jannes Linders. TeamV / Zwartlicht, Topview Luchtfotografie
2.800 M³ HOUT VOOR HOOGSTE
‘HYBRIDE’ WOONGEBOUW VAN NEDERLAND
Vanaf de zomer van 2021 is Amsterdam een duurzame icoon rijker. Aan de Amstel wordt druk gebouwd aan woontoren
HAUT, dat met een hoogte van 73 meter en een constructie van hout, beton en staal het hoogste ‘hybride’ houten
gebouw van Nederland zal worden. Het gebouw wordt niet alleen uniek in architectuur, maar ook uitzonderlijk in duurzaamheid,
aldus Thijs Croon, projectontwikkelaar bij initiatiefnemer en ontwikkelaar Lingotto en Jeroen Dunnebacke,
projectmanager bij aannemer J.P. van Eesteren. In totaal wordt 2.800 m³ hout gebruikt voor de woontoren, waarin ruim
2.500 ton CO 2
is opgeslagen. Dit staat gelijk aan de jaarlijkse uitstoot van zo’n 400 huishoudens….
'HAUT wordt
gebouwd
volgens de
hoogste graad
in duurzaamheid'
Zowel Lingotto als J.P. van Eesteren zien de bouw van HAUT als een baanbrekend project, dat
alle mogelijkheden van hout als innovatief bouwmateriaal illustreert. (Beeld: Jannes Linders)
In 2016 startte de gemeente Amsterdam een
tenderprocedure voor de nieuwbouw. “Iedere inschrijving
moest bestaan uit een financieel bod,
een ontwerp én een BREEAM-NL-duurzaamheidsambitie”,
aldus Croon. “Het gebruik van Cross
Laminated Timber (CLT) sluit hier uitstekend op
aan. Bouwen met CLT is snel, kostenefficiënt,
duurzaam en circulair. Wanneer je CLT toepast, kun
je bovendien een aanzienlijk deel van de stalen of
betonnen hoofddraagconstructie van een gebouw
vervangen.” Hoewel CLT in 2016 nog relatief onbekend
was, is HAUT niet het eerste project waarin
het materiaal wordt toegepast. Lingotto hoefde dit
wiel dus niet opnieuw uit te vinden. “Wel nieuw
was de hoogte van het project. Om de sterkte,
stijfheid en stabiliteit van de constructie te garanderen,
hebben we dankbaar gebruik gemaakt van
de kennis en expertise van ingenieursbureau Arup,
dat al diverse Europese CLT-projecten had uitgevoerd.
Samen met Arup en Team V Architectuur
hebben we een expressief en transparant gebouw
ontworpen, met een waanzinnige uitkijk over de
Amstel, jachthaven Stadshaven Amstelkwartier en
Park Somerlust.”
CONSTRUCTIE VAN HOUT,
BETON EN STAAL
Bij de afronding van het definitieve ontwerp eind
2017 werd een bouwteam gevormd, waarin ook
J.P. van Eesteren is aangeschoven. “In dit bouwteam
en samen met Lingotto en de adviseurs hebben
wij het technische ontwerp verder uitgewerkt,
waarna in november 2018 de bouw kon starten”,
vertelt Dunnebacke. “Om de minder gunstige constructieve
eigenschappen van hout te compenseren,
is gekozen voor liftkern van beton. En ook de
kelder is in beton uitgevoerd, omdat deze in het
grondwater staat. De kolommen en balken van
de woontoren worden gemaakt van glulam (in de
lengterichting gelamineerd hout). De verdiepingsvloeren
en (dragende) wanden zijn gemaakt van
CLT, waarbij bovenop de vloeren een dunne betonlaag
wordt aangebracht. Naast de constructieve
voordelen zorgt de massa van dit beton voor een
betere geluidsisolatie.”
BREEAM-NL ‘OUTSTANDING’
HAUT wordt gebouwd volgens de hoogste graad
in duurzaamheid en beschikt over een BREEAM-NL
‘Outstanding’ ontwerpcertificaat. “In deze beoordeling
wordt niet alleen gekeken naar materiaaltoepassing,
maar ook naar milieuvriendelijkheid,
ecologie, woonkwaliteit en energieverbruik”, aldus
Croon. “De gevel van de nieuwbouw wordt volledig
uitgevoerd in warmtewerend tripleglas. Daarnaast
38 | STEDENBOUW.NL

Woontoren HAUT Amsterdam
HAUT wordt niet alleen uniek in architectuur, maar ook uitzonderlijk in duurzaamheid. (Artist impressie: TeamV / Zwartlicht)
worden verspreid over de gevel 100 vogelnesten
ingebouwd en wordt het gebruik van openbaar
vervoer gestimuleerd.” Dunnebacke: “Voor de verwarming
van de 52 koopappartementen en commerciële
plint wordt een aansluiting gemaakt op
het stadsverwarmingsnet, terwijl een nieuwe bron
naast het gebouw in de gewenste koeling voorziet.
Een ventilatiesysteem met CO 2
- en windkrachtsturing
zorgt voor de aanvoer van voldoende frisse
lucht.” Zowel het dak als de gevel van HAUT worden
voorzien van zonnepanelen, vertelt hij. “Bovendien
wordt regenwater op de daken en balkons
efficiënt opgevangen en benut voor de daktuinen.”
BOUWSYSTEEM VAN DE TOEKOMST
Zowel Lingotto als J.P. van Eesteren zien de bouw
van HAUT als een baanbrekend project, dat alle
mogelijkheden van hout als innovatief bouwmateriaal
illustreert. “De kennis die we in dit project
opdoen delen we graag, zodat ook andere ontwikkelaars
en aannemers met CLT aan de slag kunnen
en durven gaan”, benadrukt Croon. “In navolging
van HAUT zijn we inmiddels met een tweede houten
project gestart: kantoorgebouw HoutWerk in
Utrecht, dat met slechts 3 bouwlagen aanzienlijk
eenvoudiger is.” Dunnebacke: “Vorig jaar leverden
wij het zeer duurzame kantoor voor Triodos Bank
op, waarbij we al ruime ervaring opdeden met het
bouwen in hout. Ook zijn we inmiddels bij diverse
andere CLT-projecten betrokken.” ❚
Vanaf de zomer van 2021 is Amsterdam een duurzame icoon rijker. (Foto: Topview Luchtfotografie)
STEDENBOUW.NL | 39

Woontoren HAUT Amsterdam
Tekst | Roel van Gils
WOONTOREN HAUT:
GLASVEZELVERSTERKTE RAND- EN GEVELELEMENTEN
SIEREN HOUTEN WOONTOREN
In Amsterdam wordt gebouwd aan het hoogste hybride houten gebouw van Nederland. In plaats van een rand- en gevelafwerking
in hout hebben Team V architecten en Arup bewust gekozen voor een contrasterende afwerking in glasvezelversterkt
beton van mbX. Duurzaam, slijtvast, onderhoudsarm en met een lange levensduur. En bovendien: ultradun
en met een grote vormvrijheid.
HAUT wordt het hoogste hybride houten gebouw
van Nederland en één van de hoogste van de wereld.
“Heel bijzonder is dat de architect bewust
heeft gekozen voor een rand- en gevelafwerking in
glasvezelversterkt beton”, vindt Bjorn van Overveld
van mbX. Volgens hem is de architect gecharmeerd
van het materiaal en de creatieve mogelijkheden.
“We hebben een eigen mengselsamenstelling
ontwikkeld die qua sterkte vergelijkbaar is met hogesterktebeton.
Het mengsel is heel homogeen en
dicht qua structuur, zodat na het storten geen poriën
of luchtbellen zichtbaar zijn aan het oppervlak.
Dat maakt de elementen tegelijk onderhoudsarm.”
2.600 M¹ AAN ELEMENTEN
“Omdat we niet afhankelijk zijn van traditionele
staalwapening, zijn we in staat om uiterst dunne
(grondstofarme) elementen te produceren in diktes
vanaf 20 millimeter”, vervolgt Van Overveld.
“De elementen voor HAUT zijn vanwege de lange
lengtes van 3,5 m¹ per element uitgevoerd in een
dikte van 30 millimeter en gestort in een mal met
golfpatroon.” De horizontale glasvezelversterkte
rand- en gevelelementen komen straks op alle 21
verdiepingen van de woontoren terug. In totaal
gaat het om 2.600 m¹ aan elementen. “We zijn
als mbX verantwoordelijk voor de complete scope
vanaf de engineering van de elementen en het
ontwikkelen van de speciale ophangconstructie
tot aan de productie en montage ervan.” ❚
A NEW WAVE OF CONCRETE
© Zwartlicht, architect:Team V Architectuur
WE ARE MBX
Wij vinden dat een ontwerper
nooit beperkt mag worden
door het materiaal. Met dit in
gedachte, ontwikkelde mbX
in eigen beheer innovatieve
productiemethoden om
betonelementen in geometrische
vormen mogelijk te
maken.
SMART ENGINEERING
INNOVATIVE MOULDS
SUSTAINABLE PRODUCTION
GRC & HPC ELEMENTS
40 | STEDENBOUW.NL

Woontoren HAUT Amsterdam
Projectinfo
HAUT: uniek in architectuur én duurzaamheid
Woontoren HAUT in Amsterdam wordt niet alleen uniek in architectuur,
maar ook in duurzaamheid. De installatietechnieken leveren hier
een belangrijke bijdrage aan. In opdracht van aannemer J.P. van Eesteren
verzorgt SDR Elektrotechniek alle elektrotechnische installaties
in de 52 koopappartementen, algemene ruimtes en parkeergarage.
Bepaald geen sinecure, volgens projectleider Gijsbert Randeraad.
Zo stelt de houten draagconstructie specifieke eisen aan de manier
waarop de installaties aangelegd moeten worden.
“Wij hebben het definitieve ontwerp van adviesbureau Arup uitgewerkt
tot een SDR uitvoeringsdocument, rekening houdend met de wettelijke
normen, (brandwerendheids)eisen en koperswensen”, vertelt hij. “Uit
oogpunt van revitalisatie en herbruikbaarheid wordt het grootste deel
van de installaties in de appartementen stekerbaar uitgevoerd. Denk
bijvoorbeeld aan de verlichting en wandcontactdozen. Ook krijgt elk
appartement zijn eigen domotica-installatie, waarmee bijvoorbeeld
verlichting en zonwering eenvoudig gestuurd kunnen worden. Hierbij
wordt een koppeling gemaakt met de werktuigbouwkundige installaties.
Conform de BREEAM-NL ‘Outstanding’-eisen wordt het energieverbruik
per woning inzichtelijk gemaakt. Daarnaast wordt in de
entreehal een grote monitor opgehangen, waarop het totale energieverbruik
van HAUT én de opbrengst van de PV-panelen worden gedeeld.
Met de PV-panelen kiest HAUT voor een schone energiebron (de zon).
LED-verlichting met bewegingsmelders in bijvoorbeeld de trappenhuizen
en lifthallen zorgt bovendien voor een duurzame verlichting.”
Kies voor kwaliteit, kies SDR Elektrotechniek. Met ruim 100 jaar
ervaring in de installatiebranche zijn wij de juiste partner voor zowel
nieuwbouw als renovatieprojecten. U kunt bij ons terecht voor het
ontwerp, de realisatie, inspecties en voor het beheer en onderhoud
van uw elektrotechnische installaties. Betrokken, betrouwbaar,
flexibel en snel. Wij bieden duurzame en innovatieve oplossingen
met het oog op de toekomst. U kunt 24/7 op ons rekenen!
Propellerstraat 1-5 | 1059 CB Amsterdam | 020-5110880 | info@sdr.nl | www.sdr.nl
STEDENBOUW.NL | 41

Dobbebuurt Amsterdam
Kunststof kozijnen met HR++ beglazing, gevelisolatie met steenstrips en nieuwe balkons zijn maar enkele vernieuwingen.
De woningen van de Holtblokken worden aangesloten op de stadsverwarming. (Beeld: Arjen Veldt)
Tekst | Johan Debaere
Beeld | Coen Hagedoorn Bouwgroep
BIM IS EEN MEERWAARDE BIJ DE RENOVATIE VAN DE WONINGEN
VEROUDERDE WOONWIJK
ONDERGAAT METAMORFOSE
Begin 2020 startte woningcorporatie Rochdale met de renovatie en verbetering van de woningen in de Dobbebuurt in
het Van Eesteren Buitenmuseum in Amsterdam Nieuw-West. Coen Hagedoorn Bouwgroep kreeg de opdracht voor de
renovatie van de 189 woningen van de Holtblokken, verdeeld over 3 blokken en 24 portieken. Om de efficiëntie bij de
bouwwerken te verhogen en de oplevering te versnellen, worden de werkzaamheden portiek per portiek uitgevoerd.
Van 48 woningen wordt de bovengelegen zolder bij de woning betrokken, waarmee vier- tot zevenkamerwoningen
ontstaan. Het project zal in het najaar van 2022 gereed zijn.
42 | STEDENBOUW.NL

Dobbebuurt Amsterdam
bouwpartners en met de bewoners kan het met
succes afgerond worden. Door de kunststof kozijnen
kant-en-klaar met stelkozijn en HR++ beglazing
op de bouwplaats te leveren, zijn de woningen
sneller waterdicht. Er wordt gebruik gemaakt
van gevelisolatie met steenstrips en balkons
worden afgezaagd en vervangen. De woningen
zijn volledig gasloos, worden aangesloten op de
stadsverwarming en dragen het A+-label.
De houten frames worden in BIM uitgewerkt, CNC gefreesd en geassembleerd en
vervolgens bij Breman ism een sociale werkplaats voorzien van installaties.
EIGEN VISIE
De woningen van de Dobbebuurt dateren uit
de jaren ’50 en waren dringend aan renovatie
toe. Na een voorselectie kreeg Coen Hagedoorn
Bouwgroep samen met twee andere aannemers
de vraag om een Plan van Aanpak uit te werken
voor de 189 woningen van de Holtblokken. Met
unanimiteit van stemmen werd het bouwbedrijf
met vestigingen over heel Nederland geselecteerd
om dit project uit te voeren. De belangen van alle
stakeholders waren immers in het plan verwerkt
en het was ook nog eens vernieuwend.
In plaats van de appartementen per blok uit te
huizen, leeg te halen, te strippen en te verbouwen,
stelden ze voor om portiek per portiek te werken,
onder de noemer Triple P. Zo moeten niet alle bewoners
van een blok tegelijk naar de wisselwoningen
en kunnen de eerste appartementen al na ongeveer
5 maanden opgeleverd worden, in tegenstelling tot
12 maanden bij een renovatie per woonblok. Bovendien
kan men tijdens het bouwproces ook bijsturen.
Alles wat bij de eerste portiek beter kon, wordt bij de
verbouwing van de derde portiek geïmplementeerd.
Met de bouwpartners werd afgesproken maximaal
twee portieken tegelijk aan te pakken.
Zo wordt de bestaande kap verwijderd, waardoor
tijdens de bouwfase kans op water- en andere
schade ontstaat. Om dat te voorkomen, hebben
we een ingenieus systeem met een tijdelijke kap
op rails ontwikkeld.”
BIM IN RENOVATIE
Dit renovatieproject sluit nauw aan bij nieuwbouw
en alleen door een goede communicatie tussen de
“Rochdale wilde trouwens met BIM werken. Bij
nieuwbouw is dat bijna een no-brainer, maar bij
renovatie ligt dat anders, want je krijgt te maken
met een bestaand casco. Onze specialisten zijn
met enkele praktische toepassingen van BIM gekomen.
Zo werden prefab elementen, zoals de
kappen en balkons, maar ook de installatiewanden
voor de meterkast, in de keukens en in de toiletten
in BIM uitgewerkt”, sluit Slob af. “De eerste
portiek is succesvol opgeleverd en de bewoners
zijn verhuisd, terwijl we in de andere portieken
van het blok nog aan het werk zijn. Het project zal
in het najaar van 2022 gereed zijn.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever
Rochdale, Amsterdam
Hoofdaannemer:
Coen Hagedoorn Bouwgroep, Amersfoort
'We ontwikkelden een tijdelijke kap
op rails om waterschade tijdens de
werkzaamheden te voorkomen'
“Rochdale had aangegeven dat ze de 48 bovengelegen
zolders bij de woningen wilde voegen om zo
grotere woningen te creëren. De eerste schetsen
hebben we aangepast, zodat de bestaande constructie
in stand gehouden wordt. In plaats van het
vloeroppervlak te vergroten, worden de bestaande
bouwmuren verhoogd en kan de beschikbare oppervlakte
beter benut worden”, licht Maarten
Slob, projectleider bij Coen Hagedoorn Bouwgroep,
toe. “We hebben alles tot in de kleinste details
uitgewerkt in het bouwteam, aangevuld met
Kramer’s Houtconstructies en Broeke Steigerbouw.
Volledig prefab kapconstructie inclusief binnenwanden voorzien van
installaties en eindbeplating. Doorwerkkap op rails.
STEDENBOUW.NL | 43

Dit is het
werk van
Vlasman
Casco oplevering van 189 woningen te Amsterdam
In de Dobbebuurt van Amsterdam realiseert Coen Hagedoorn Bouwgroep de totale renovatie van
189 woningen van Woningstichting Rochdale. Vlasman heeft opdracht voor de asbestsanering, de
sloop van de daken en het binnenwerk en het leegzuigen van de kruipruimten. Blok voor blok worden
de woningen gesaneerd en casco opgeleverd, wat een soepel samenspel tussen alle partijen vergt.
FUNDAMENT VOOR VERNIEUWING
SLOOPWERKEN ASBESTSANERING KOPPENSNELLEN BOREN & ZAGEN BODEMSANERING
POSTBUS 16 l 2400 AA ALPHEN A/D RIJN l TELEFOON (0172) 49 57 70 l INFO@VLASMAN.NL l WWW.VLASMAN.NL

Dobbebuurt Amsterdam
Tekst | Johan Debaere
Beeld | Vlasman
DE WERKEN NEMEN PER PORTIEK MAXIMAAL ANDERHALVE MAAND IN BESLAG
ÉÉN PARTNER VOOR ASBESTSANERING,
SLOOPWERKEN EN GRONDZUIGWERKZAAMHEDEN
Teamwork en een goede planning zijn cruciaal om elk project tot een goed einde te brengen. Dat bewijst ook renovatieproject
Dobbebuurt. De specialisten van Vlasman uit Alphen aan den Rijn staan hier in nauw overleg met hoofdaannemer
Coen Hagedoorn Bouwgroep en de andere bouwpartners in voor de assistentie bij de asbestcontrole en asbestsanering,
sloopwerken en grondzuigwerkzaamheden. Zodra het team van Vlasman na maximaal anderhalve maand in een portiek
met acht woningen klaar is, kan de heropbouw volop van start gaan.
ASBESTSANERING
Vooraleer Vlasman met de sloopwerken kan
starten, worden de oude woningen onderworpen
aan een asbestcontrole door een Deskundig
Inventariseerder Asbest (DIA). “We assisteren bij
deze controle door koven weg te halen, evenals
stukken die in de weg zitten voor de controle.
We helpen bovendien bij het nemen van de monsters”,
vertelt projectleider Mike Dames. “Zodra
'Naast de asbestsanering en
sloopwerken zuigen we met onze
nieuwe wagen ook grond weg
vanuit de kelder van de woningen'
de inventaris opgemaakt is, begint ons team met
de asbestsanering. We zijn immers gespecialiseerd
in het vakkundig verwijderen van asbest, asbesthoudende
producten en asbestbesmette materialen
en constructies in bouwwerken. Dankzij onze
MiniContainment ® -oplossing kunnen bovenvloertjes
en vinyl, maar ook vensterbanken en raamkozijnen
met panelen snel weggehaald worden.”
Het team van Vlasman verwijdert asbest, asbesthoudende producten
en asbestbesmette materialen en constructies.
SLOOP- EN GRONDZUIGWERKEN
Zodra de asbesthoudende materialen uit de woningen
verwijderd zijn, kan de sloopploeg van
Vlasman aan de slag. Zij haalt kozijnen en overbodige
muren weg, maar bijvoorbeeld ook de
badkamers, keukens en toiletten gaan eruit. De
balkons worden afgezaagd en ook de hele dakconstructie
wordt afgenomen. Het stucwerk
van sommige binnenwanden wordt verwijderd,
waarna reeds de sleuven gemaakt worden voor
leidingen en stopcontacten. “Om de aansluiting
op de stadsverwarming mogelijk te maken, zuigen
we uit de kelder van de verschillende woonblokken
grond weg. Daarvoor maken we gebruik van
onze nieuwe grondzuigwagen”, geeft Dames aan.
“Dit is best wel een uitdagend project, waarbij
we onze verschillende specialiteiten combineren.
Als onze mensen klaar zijn, kunnen de aannemers
starten met de opbouw. In een periode van maximaal
anderhalve maand wordt telkens één portiek
met acht woningen afgewerkt. Teamwork en een
goede planning zijn dé troeven om dit tot een
goed einde te brengen.” ❚
STEDENBOUW.NL | 45

Dobbebuurt Amsterdam
Projectinfo
Grote prefab houtbouwelementen voor
transformatie van zolder tot woningen
Om tegemoet te komen aan de stijgende vraag naar grotere woningen in
de Dobbebuurt, wordt bij 48 van de 189 huurwoningen van de Holtblokken
de bovengelegen zolder omgebouwd tot woningen met 4 tot 7 kamers. De
kappen worden afgenomen en de bestaande bouwmuren gesloopt, waarna
nieuwe muren opgetrokken worden met behulp van grote prefab houtskeletbouwelementen.
De prefab HSB-elementen worden op vraag van hoofdaannemer
Coen Hagedoorn Bouwgroep ontwikkeld en geproduceerd door
Kramer’s Houtconstructies B.V. uit St. Nicolaasga.
De sloopploeg haalt kozijnen en overbodige muren weg,
maar ook de keukens, badkamers en toiletten.
“We ontwikkelen, produceren, leveren en monteren prefab hout skeletbouw -
elementen en constructies voor complete woningen, kapconstructies, dakkapellen,
complete daken en gevelelementen, indien gewenst ook met vooraf
geïntegreerd installatiewerk, kozijnen, buitentimmerwerk, ….”, vertelt Peter
de Jong, calculator bij Kramer’s Houtconstructies. “We hebben samen met
Coen Hagedoorn Bouwgroep al meerdere projecten uitgevoerd, waaronder de
vestiging van C&A in Zaandam. Toen de aannemer in mei 2018 besloot een
dossier voor dit renovatieproject in Amsterdam in te dienen, staken we samen
met projectleider Maarten Slob en de betrokken constructeur de koppen bij
elkaar om een oplossing uit te werken die volledig aan de wensen van de
opdrachtgever voldeed. Nadat Coen Hagedoorn Bouwgroep in oktober 2019 het
project toegewezen kreeg, zijn we gestart met de engineering van de elementen.
Voor de verschillende woningen leveren we prefab HSB-elementen van
7 meter lang. We maken al de sparingen, waarin Coen Hagedoorn nadien de
dakramen integreert.”
Levering en montage van hsb-elementen, complete
kapconstructies en casco woningen
www.kramershoutconstructies.nl
info@kramershoutconstructies.nl
Molier 3
8521 MD St. Nicolaasga
0513-43 44 44
46 | STEDENBOUW.NL

Dobbebuurt Amsterdam
Projectinfo
Prefab installatiewanden op maat
vereenvoudigen montage op de bouwplaats
Voor elke aannemer komt het erop aan te luisteren naar de
klant, zelf ideeën aan te dragen en finaal de wensen en eisen
van de opdrachtgever in oplossingen op maat te vertalen. Mit
Bouwproducten uit Genemuiden, een bouwbedrijf dat vooral
gespecialiseerd is in de productie en montage van prefab bouwelementen,
is het beste bewijs daarvan.
“In tegenstelling tot veel andere bedrijven staan we niet alleen in
voor de productie van elementen in onze eigen prefab productiehal,
maar ook voor de montage op de bouwplaats. We produceren
en monteren prefab koofoplossingen, dakconstructies,
skeletbouwelementen, borstweringen en stelkozijnen, inclusief
de montage van het kunststof kozijn. Daarnaast kunnen klanten
bij ons terecht voor de dagkantaftimmering van kozijnen”,
vertelt projectleider Erik Van Putten. “Voor de appartementen
van de Dobbebuurt produceerden we in nauwe samenwerking
met installatiebedrijf Breman Kampen prefab installatiewanden
op maat, waarin reeds alle elektrotechnische en sanitaire installaties
geïntegreerd zijn. We zijn ook verantwoordelijk voor de
montage van de wanden en de dagkantmontage van de kozijnen
in de 189 appartementen. Medio april 2020 zijn we gestart met
deze grote renovatie. De verwachting is dat de laatste woningen
in de loop van 2022 gereed zijn.”
Projectinfo
Prefab oplossingen en kant-en-klare
voorzetwanden met geïntegreerde installaties
Nieuwbouw- en renovatieprojecten moeten aan de strengste eisen
in energieprestaties en duurzaamheid voldoen en de installaties
spelen hierin een belangrijke rol.
Breman Kampen BV is een totaalleverancier op het vlak van
elektrotechnische en werktuigbouwkundige installaties voor
de woningbouw en utiliteitsmarkt. “We zijn gespecialiseerd in
renovatieprojecten: planmatig grootonderhoud, projectmatige
renovatie, kaalslagrenovatie, …. We werken daarbij liefst in
bouwteam. Als we in een vroeg stadium bij een project betrokken
worden, kunnen we alle installaties optimaal afstemmen
op de wensen van de opdrachtgever”, vertelt Jeroen Thalen,
projectleider bij Breman Kampen BV. “De Dobbebuurt is een
kaalslagrenovatieproject, waarbij alles eerst alles kaal gemaakt
wordt om daarna opnieuw op te bouwen. We leverden hier prefab
oplossingen, maar ontwikkelden samen met Coen Hagedoorn
Bouwgroep ook kant-en-klare voorzetwanden op maat. We
opteerden voor eenvoudige installaties, die gemakkelijk aangepast
kunnen worden. Zo werd in een later stadium beslist om
de woningen op het stadsnet aan te sluiten, waardoor we de
installaties moesten aanpassen. Mit Bouwproducten produceert
de wanden en monteert die in de verschillende woningen. Wij
integreren na de productie alle installaties en leidingen, deels in
ons eigen atelier en deels in een beschutte werkplaats.”
Voor al uw prefab maatoplossingen!
Wij leveren prefab producten in diverse
soorten en maten:
Prefab dagkantaftimmering
MDF en MPX koven (brandwerend)
Stelkozijnen (incl. montage kunststof kozijn)
Meter- / warmtekasten
Prefab installatie wanden
Daarnaast bieden wij aan om onze prefab
producten, door specialisten,
op locatie te monteren.
Wij komen graag met u in contact!
info@mitbouw.nl – 038-3374079
breman.nl
Specialist in grootschalige renovatieprojecten
STEDENBOUW.NL | 47

DVIC De Verbinding Utrecht
Platowood geeft de open trappen een warme uitstraling.
Tekst | Agnes Zuiker Beeld | Dura Vermeer
DUURZAAM EN GROEN GAAN HAND-IN-HAND IN HET DURA VERMEER INSPIRATION CENTRE
DE VERBINDING STRAALT
VOORAL GEZONDHEID UIT
In Utrecht/Leidsche Rijn, pal langs de A2, is in een jaar tijd een markant gebouw verrezen dat op 13 oktober officieel
werd geopend. Het Dura Vermeer Inspiration Centre (DVIC), inmiddels omgedoopt tot De Verbinding, is het nieuwe
‘familiehuis’ van de Divisie Bouw en Vastgoed van bouwconcern Dura Vermeer. Het is een state-of-the-art kantoor dat
voldoet aan normeringen als BREEAM ‘Excellent’ en BENG-energieprestatie, maar bovenal gezondheid uitstraalt. Wie de
ontvangsthal van het door MONK Architecten ontworpen, 7.500 m² grote gebouw aan de Hertogswetering binnenstapt,
wordt aangenaam verrast. Licht, ruimte en groen voeren hier de boventoon.
“Wij wilden een gezonde, professionele en inspirerende
mini-community realiseren”, zegt
Peter Krop, directeur van de Divisie Bouw en
Vastgoed. “Dat betekent dat we veel verder
gaan dan ‘gewoon groen’. De gezondheid van
mensen staat voorop, zij moeten kunnen werken
in een optimale werkomgeving, waarin ze de
beste prestaties kunnen leveren. Wij zien het als
onze verantwoordelijkheid om hen te faciliteren
in hun wellbeing.”
Het gebouw bestaat uit twee delen, met elkaar
verbonden door een royale en transparante ontvangstruimte.
Eén gebouwdeel is bestemd voor
de eigen werkmaatschappijen en ondersteunende
disciplines. Hier werken mensen samen in open
en flexibele werkplekken en in comfortabele,
goed geëquipeerde tenderruimtes. Het andere
deel huisvest THUIS, een showroom van 2.400 m²
voor huizenkopers, die via een indrukwekkende
podiumtrap en een eigen ingang te betreden is.
48 | STEDENBOUW.NL

DVIC De Verbinding Utrecht
De open trappen in het centrale gebouwdeel verbinden
de werkplekken en ontvangstruimte. De
houten bekleding heeft niet alleen een stijlvolle,
warme uitstraling, maar draagt ook bij aan een
goede akoestiek. De lift ligt uit het zicht en mag
alleen bij uitzondering worden gebruikt. Traplopen
is hier het adagium.
Langs de wanden zijn grote LED-schermen geplaatst
met daarop beelden van door het bouwconcern
gerealiseerde projecten. Met een intern
narrowcastingsysteem kan ieder beeldscherm
individueel worden geprogrammeerd. Het sanitair
is voorzien van waterzuinige douches en
toiletten, de kranen geven water en blazen lucht.
“Dat geeft minder verspilling en is gemakkelijker
schoon te houden.”
HOOFDROL VOOR MENSEN
ÉN PLANTEN
Duurzaam en groen gaan in dit nieuwe kantoor
hand-in-hand. Naast mensen spelen planten een
hoofdrol in het gebouw. Er is een indoortuin met
een enorme groenwand. De tuin rondom de brasserie
levert niet alleen eetbare kruiden, maar
draagt ook bij aan zuurstofrijke lucht. Doordat de
lucht bovendien met speciale filters wordt geïoniseerd,
ontstaat een gezond binnenklimaat. ”De
lucht binnen is schoner dan buiten”, stelt Krop.
“Alle fijnstof en pollen worden afgevangen.”
'De houten
bekleding heeft
niet alleen een
stijlvolle, warme
uitstraling, maar
draagt ook bij
aan een goede
akoestiek'
VOL DIGITAAL EN
TECHNISCH VERNUFT
Het DVIC is ontwikkeld op basis van de pijlers
duurzaamheid, digitalisering en circulariteit en
zit vol digitaal en technisch vernuft. “Over alles is
nagedacht”, zegt Krop. “Zo garandeert een uitgekiend
inregelsysteem continu het meest optimale
klimaat in het auditorium en de vergaderkamers.
De resultaten worden voortdurend gemonitord en
zichtbaar gemaakt op displays in elke ruimte.” Zelf
vindt hij de biodynamische verlichting heel mooi:
“Daarmee worden de lichtintensiteit en lichttonen
bijgesteld, al naar gelang het moment van de dag
of het type bespreking.” De gevel van duurzaam
hout en aluminium panelen is afgewisseld met
energie-opwekkend, ‘zelfdenkend’ glas en digitale
sensoren in de beglazing sturen de zonwering aan.
“Met al deze innovatieve toepassingen verminderen
we ons totale energieverbruik met zeker 20
procent”, aldus de directeur.
STOER EN INDUSTRIEEL KARAKTER
Opvallend zijn verder de zichtbare staalconstructie,
de afgewerkte betonvloeren en de
zichtbare installaties die het interieur ontegenzeggelijk
een stoer en industrieel karakter geven.
Voor de inrichting is gekozen voor volledig
recyclebare vloerkleden en (deels) refurbished
meubilair. Ook aan elektrische auto’s is gedacht:
van iedere twee parkeerplekken is er één voorzien
van een laadpaal.
Krop is ervan overtuigd dat De Verbinding één
van de meest gezonde gebouwen van Nederland
is. “Ik beschouw het als een dorpje met
huiselijke sfeer, waar het hele Dura Vermeernetwerk
welkom is. Deze huisvesting levert een
belangrijke bijdrage aan het verder versterken
van onze netwerkorganisatie.” ❚
De grote daktuin met insectenhotels en intieme
zitjes versterkt het groene karakter van het gebouw.
Hier geen sedumlaag, maar een échte tuin.
De resterende ruimte wordt ingenomen door PVpanelen,
‘zware jongens’ in de woorden van Krop,
die de nodige energie opwekken.
Het opvallende ‘familiehuis’ van Dura Vermeer in Leidsche Rijn is niet te missen.
STEDENBOUW.NL | 49

www.breedveld.com
OPEN of DICHTE RUIMTE
Transformeer één zaal eenvoudig tot meerdere afzonderlijke ruimtes. Scheidt een deel van de kantine af voor een intiemere
werkruimte. Kies voor een klaslokaal waarin je twee groepen zowel gemeenschappelijk als apart kunt doceren. Of…bepaal zelf wat u wilt delen
met BREEDVELD. Wij delen graag onze verfijnde kennis en vakmanschap. Oók voor bijhorende bouwkundige oplossingen.
Paneelwanden
Glaswanden
Schuifwanden
Vouwwanden
Ruimte wordt waardevoller met BREEDVELD mobiele wanden

DVIC De Verbinding Utrecht
Tekst | Agnes Zuiker
FRAAIE STAALVERBINDINGEN
Dat Buiting Staalbouw werd benaderd om mee te werken aan de bouw van het Dura Vermeer Inspiration Centre, is geen
verrassing. De firma uit het oosten van het land verricht regelmatig werkzaamheden voor dit bouwconcern. De staalconstructie
mogen leveren voor het divisiekantoor zelf is wel weer bijzonder, vindt projectleider Jurgen Exterkate.
Het pand langs de A2 bij Utrecht, een bijzonder
ontwerp van MONK Architecten, is een mix van
staal en beton waardoor het een industrieel karakter
heeft met een stoere uitstraling. “Omdat
de staalverbindingen zichtbaar zijn, moesten
die er fraai uitzien. Aan die staalknopen hebben
we dan ook veel aandacht geschonken”, geeft
Exterkate aan.
Buiting Staalbouw kon al vanaf de TO-fase
aanschuiven. “Aan tafel zitten vanaf het technisch
ontwerp is belangrijk”, weet Exterkate.
“Op die manier kunnen we niet alleen vanaf
het begin van het project meedenken, maar
ook tijdig bijsturen als dat nodig is. Toen het
uitvoerende ontwerp eenmaal was gefixeerd,
konden we overgaan tot de productie van de
staal technische constructies.”
STABILITEIT
De complete stalen hoofddraagconstructie alsmede
de kanaalplaatvloeren, prefab-betonelementen
en stalen dakplaten van het pand zijn door Buiting
Staalbouw modulair neergezet, waarbij veiligheid
bovenaan stond.
De staalspecialist heeft daarbij veel aandacht
besteed aan de tijdelijke stabiliteit in de bouwfase.
“We hebben de complete ruwbouw voor
onze rekening genomen. Onze sterke engineeringsafdeling
werkte alles uit in BIM en vervolgens
hebben we het stalen skelet geproduceerd
en met onze eigen mensen en middelen
in elkaar gezet.”
KORTE LIJNEN
Ook de inpandige stalen trappen en balustraden
zijn door Buiting Staalbouw gefabriceerd
en geplaatst. “We beschikken over onze eigen
productiefaciliteit, dus de lijnen zijn kort”, aldus
de projectleider. “Uiteindelijk hebben we
onze werkzaamheden binnen een half jaar
geklaard. De planning was strak, maar alles
is volgens verwachting en tot ieders tevredenheid
verlopen.” ❚
Buiting Machinebouw en Staalconstructie B.V.
is een jong, snelgroeiend en modern geoutilleerd machinebouw- en staalconstructiebedrijf.
Vanuit Vanuit onze onze vestigingen in Broekland, in Almelo en Almelo en Schagen werken werken ruim 100 ruim goed 100 opgeleide goed opgeleide medewerkers medewerkers aan
de productie aan de productie en montage en montage van machinedelen van machinedelen en staalconstructies en staalconstructies voor de utiliteitsbouw, voor de utiliteitsbouw, woningbouw,
woningbouw, hallenbouw hallenbouw de industrie. en de industrie.
Buiting Machinebouw & Staalconstructie B.V.
Vestiging Broekland:
Vestiging Almelo:
Van Dongenstraat 42, 8107 AG Darwin 13, 7609 RL
Tel: (0570) 53 10 10 Tel: (0546) 53 65 20
E-mail: info@buitingstaalbouw.nl W: www.buitingstaalbouw.nl
Tot en
met Exc4
STEDENBOUW.NL | 51
181803-12179_buiting.indd 1 30-08-18 13:51

DVIC De Verbinding Utrecht
Projectinfo
Alle installaties in het zicht
Opvallend in het DVIC zijn de zichtbare, en dus keurig afgewerkte,
installaties. Wie nog iets beter kijkt, ontdekt talloze technologische
hoogstandjes en innovatieve, energiezuinige toepassingen. “Ons aandeel
omvatte feitelijk alle installaties behalve het licht”, preciseert
projectleider Marco van Osch van Groen & Aldenkamp Installatietechnieken
de opdracht aan dit Woerdense bedrijf.
Alles in het gebouw gaat elektrisch; nergens wordt meer gas
gebruikt. “Het pand wordt verwarmd via de door ons geleverde
warmtepompen”, aldus de projectleider. Klimaatbeheersing is een
speerpunt binnen het ontwerp, vervolgt hij. “Dankzij ons volautomatische
inregelsysteem is overal in het gebouw sprake van het meest
optimale klimaat, ook in de kantoortuinen en vergaderruimtes. Wij
monitoren de resultaten voortdurend en maken deze zichtbaar op de
displays die in elke ruimte zijn aangebracht. Ook zijn de resultaten
via een app te bekijken.”
Watermistinstallatie
Van Osch is trots dat Groen & Aldenkamp aan dit project mocht
meewerken. Hij is vooral onder de indruk van de aangelegde sprinklerinstallatie.
“Dat is geen gebruikelijk systeem, maar een watermistinstallatie.
Het water, dat onder hoge druk (120 bar) door dunne
leidingen loopt, wordt in geval van brand verneveld in plaats van
gesproeid. Die mist beperkt de waterschade enorm. Verder oogt deze
installatie heel fraai.”
Projectinfo
Hoogwaardige wandsystemen
Om de hightech vergaderruimte in het DVIC nog efficiënter te kunnen
gebruiken, liet Dura Vermeer zijn oog vallen op de expertise van
BREEDVELD mobiele wandsystemen. Het bedrijf uit Horssen leverde
tevens de strakke schuifwand op de eerste verdieping, tussen de brasserie
en het auditorium. Over het resultaat is projectmanager John
van Kerkhof meer dan tevreden.
“Onze mobiele wanden zijn altijd klantgerichte maatoplossingen. Voor
de vergaderruimte op de tweede verdieping leverden we een wand
bestaande uit hoogwaardige panelen met een speciale magnetische
whiteboard afwerking. Op zo’n whiteboard kun je niet alleen schrijven,
maar ook vellen papier vastzetten met magneetjes. Dat maakt het
werk voor bijvoorbeeld een bouwteam heel overzichtelijk.”
Voor de twee mobiele wanden tussen het auditorium en de brasserie
gebruikte Van Kerkhof het type BREEDVELD P110. “De afwerking van
deze wanden bestaat uit een HPL (High Pressure Laminate), een kwalitatief
hoogwaardige krasvaste kunststof afwerking. Deze wand heeft
een aantal toegangsdeuren, wat zeker in deze coronatijd ontzettend
praktisch is. Zo kun je de verschillende stromen mensen scheiden.”
Tijdens de afwerkingsfase bleef BREEDVELD steeds in nauw contact
staan met ontwerpbureau D/Dock. “Een partij waar we altijd goed mee
samenwerken”, aldus Van Kerkhof.​
Wij bedanken
Dura Vermeer voor
de inspirerende
samenwerking!
52 | STEDENBOUW.NL
Adv GATI+_Dura Vermeer 95x130mm.indd 1 08-10-2020 15:59
Naamloos-2 1 14-07-20 09:33

DVIC De Verbinding Utrecht
Projectinfo
Geplatoniseerd hout brengt sfeer
Esthetisch, vormstabiel en 100% circulair. Dat typeert het hout
van Platowood. Dit Arnhemse bedrijf gebruikt een uniek, gepatenteerd
proces om houtsoorten rotbestendig te maken.
Door dit ‘platoniseren’ (simpel gezegd: koken, drogen en bakken)
krijgt het hout een levensduur van zeker 50 jaar.
Platowood gebruikt snelgroeiend hout uit duurzaam beheerde,
gecertificeerde bossen. Het hout wordt met water en hitte
verduurzaamd, dus zonder chemicaliën. “Door te platoniseren
blijft het hout vrij van schimmels en behoudt het zijn vormstabiliteit.
Bovendien krijgt het in de afbakfase een mooie,
donkere kleur”, aldus adviseur Nienke de Pijper.
Natuurlijk decor
In het Inspiration Centre geven de houten delen van Platowood
de trappen een stoer, warm en huiselijk aanzien. Ook
vormen ze een natuurlijk decor voor de in het oog springende
plantenwand. Dat Dura Vermeer voor de afwerking van zijn
Inspiration Centre voor Platowood koos, beschouwt De Pijper
als een groot compliment. “Dat straalt uiteraard veel vertrouwen
uit in ons product.”
Projectinfo
‘Uitdagend en eervol’
Dura Vermeer en Van den Pol Elektrotechniek werken regelmatig
samen. “Recent bijvoorbeeld bij de nieuwbouw van NoMA House
en de grootschalige renovatie van kantoorgebouw De Walvis, beide
in Amsterdam”, zegt projectleider Utiliteitsbouw Johnny Gielen.
“De selectie voor dit Inspiration Centre ervaren we zeker als eervol”,
stelt Bert Ebbenhorst, projectleider Beveiliging en ICT. “Het
zegt veel over het vertrouwen dat Dura Vermeer in ons heeft.”
Van den Pol is verantwoordelijk voor de complete E-infrastructuur.
Gielen: “Ook de verlichting plus sturingen voor zowel het DALInetwerk
als de Smart Windows zijn door ons aangelegd. Met deze
innovatieve ramen wordt zonne-energie opgewekt die de rolgordijnen
voedt.” Met LED-verlichting, 867 PV-panelen en 45 laadpalen
levert Van den Pol een stevige bijdrage aan het BREEAM-NL
‘Excellent’-label. Ook alle zwakstroominstallaties zijn door de
Montfoortse E-specialist aangelegd. “Het gaat om brandmeld en
ontruiming, datanetwerk, slagboominstallaties, intercomsysteem,
inbraakbeveiliging, toegangscontrole en CCTV”, meldt Ebbenhorst.
“De laatste vier onderdelen zijn geïntegreerd in het iProtectmanagementsysteem.”
Snel door lean
De bouwtijd was kort. “Ook is gedurende het project een aantal
optimalisaties doorgevoerd. Er werd het nodige gevraagd van
ieders flexibiliteit, maar in goede afstemming met alle bouwpartners
is het gebouw keurig op tijd opgeleverd.” De lean-aanpak
speelde daarbij een belangrijke rol. “Elke dag werd tijdens een
gezamenlijk startoverleg de planning doorgenomen. Zo bleven de
lijnen kort.”
HOUT VAN ARCHITECTEN
Foto: Ronald Zijlstra
Beide Van den Pol-projectleiders kijken met plezier terug op het
circulaire en innovatieve project. Gielen: “Inhoudelijk was het een
uitdagend werk waarbij we ons specialisme voor utilitaire gebouwen
over de volle breedte konden inzetten.”
Woonhuis, Eelderwolde
Gevelbekleding, kozijnen, zonwering
Houtsoort: Platowood Fraké
Architect: Architectuurstudio SKA
platowood.nl
088 60 500 60
Ook de 2.400 m² grote showroom THUIS hangt vol planten.
STEDENBOUW.NL | 53

2Amsterdam Amsterdam
Eindbeeld van het ensemble.
Tekst | Jan-Kees Verschuure Beeld | KCAP Architects&Planners
MULTIFUNCTIONEEL ENSEMBLE
2AMSTERDAM ‘UNIEK VOOR DE ZUIDAS’
2Amsterdam behelst de herontwikkeling van twee identieke kantoortorens uit de jaren ’80 – een monofunctioneel
ensemble – tot een 24/7 bestemming volgens BREEAM 'Excellent'. Het programma bestaat uit een semipublieke tuin,
openbare lobby’s, flexibele, multi-tenant kantoorruimten en een viersterrenhotel met skybar. Han van den Born van KCAP
Architects&Planners vertelt over de uitdagingen en kansen die leidden tot het ontwerp.
Wat zijn de doelstellingen van de herontwikkeling en
stedenbouwkundige uitgangspunten?
“Monofunctionaliteit wordt multifunctionaliteit, een uitdrukkelijke wens van
Bureau Zuidas voor het gehele gebied, en van de opdrachtgevers voor deze
torens. Het programma combineert daarom niet alleen kantoor- en hotelfuncties
maar biedt ook publiek toegankelijke ruimtes. Wij hebben getracht de
karakteristieke ronde gevels van de gebouwen van Ellerman, Lucas en Van
Vugt terug te laten komen in het ontwerp en hebben binnen de rooilijnen een
nieuw stedenbouwkundig kader geschapen, onder meer resulterend in het
onder het maaiveld brengen van het parkeren en het aanleggen van een binnentuin.
Vervolgens kwam de invulling van de opstallen in beeld.”
Kun je het ontwerp van beide torens omschrijven?
“De opdrachtgever wilde in de ene toren een hotel en in de andere hoogwaardige
kantoren aangepast aan de eisen des tijds. Om met het laatste te beginnen: geen
kantoorcellen maar open ruimtes. De oostelijke toren is 'verdikt' en biedt samen
met het nieuwe horizontale plintvolume grote vrije vloervelden die geschikt zijn
als multi-tenant kantoorruimte. Een groot atrium brengt het daglicht tot diep in
54 | STEDENBOUW.NL

2Amsterdam Amsterdam
'Het is een twinproject
voor één
opdrachtgever'
het gebouw en creëert mogelijkheden voor interactie
tussen de vloeren. De westelijke hoteltoren is opgehoogd
met drie verdiepingen, met een skybar die een
onbelemmerd uitzicht biedt op de omgeving.”
Wat waren de ontwerptechnische uitdagingen?
“Het concept beoogt enerzijds onderscheid te maken
tussen de twee torens in hun programmering,
en tegelijkertijd het karakter als ensemble te benadrukken.
Het is een twin-project, zoals ik dat noem,
voor één opdrachtgever. Wij hadden een zeer goed
uitgewerkt TO toen de uitvoerende partijen in beeld
kwamen, en doen de esthetische directievoering.
Ik moet zeggen dat dit uitstekend gaat. Bouwer
J.P. van Eesteren heeft veel ervaring met dergelijke
complexiteit; gedelegeerd ontwikkelaar Provast
kennen wij uit diverse andere projecten, waaronder
De Monarch I, een transformatie in het Haagse zakendistrict.
Het ondergronds brengen van de parkeervoorziening,
deels onder de fundering van bestaande
gebouwen, is een technisch kunststukje.”
2Amsterdam wordt gevormd door de blauwe en de zwarte toren in het midden.
Wat heeft de 'genius' van locatie
en gebouwen opgeleverd?
“De doorlopende glazen gevel tussen de twee
gebouwen en de nieuwe plint, die de twee torens
visueel samenbinden, zorgen voor eenheid.
Hierdoor wordt een stedelijk ensemble gecreëerd
dat de concurrentie aankan met de omliggende
gebouwcomplexen, voornamelijk het WTC en het
Atriumgebouw. De entrees van 2Amsterdam zijn
verlegd in de richting van station Amsterdam Zuid,
dat steeds belangrijker wordt. De semipublieke bedrijfstuin
zal een unieke plek worden in de drukke
stedelijke ruimte en de toegankelijke skybar bovenin
het hotel is een prima toevoeging aan de
multifunctionele stedelijkheid die we allemaal
graag willen aan de Zuidas.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever
Commerz Real
Ontwikkelaar
Provast
Architect​
KCAP Architects&Planners
Engineer & Build
(bouw en installaties)
TBI-onderneming J.P. van Eesteren
Bouwperiode
november 2018 – medio 2021
De ronde gevels zijn een verwijzing naar het oorspronkelijke ontwerp.
STEDENBOUW.NL | 55

Netwerk van Bedrijven
building intelligence

2Amsterdam Amsterdam
Tekst | Jan-Kees Verschuure Beeld | Unica
‘QUA TECHNIEK IS DIT VOLLEDIG
NIEUWBOUW TE NOEMEN’
Binnen de Engineer & Build-overeenkomst van 2Amsterdam is gezocht naar een goed team voor ontwerp en uitvoering.
De voorkeur voor een totaalinstallateur leidde naar Unica, dat met gedelegeerd opdrachtgever Provast en contractpartij
J.P. van Eesteren eerder de Rotterdamse Markthal bouwde. “De saamhorigheid en innovatiekracht die nodig is voor een
transformatie als deze heeft zich al meermaals bewezen”, vertellen Projectmanager Alireza Akhawani en Lead Engineer
Pieter Jongert.
Als integraal technisch dienstverlener is Unica georganiseerd om als team
te opereren. Akhawani: “Zaak is om vroeg aan tafel te zitten, voor een optimaal
resultaat. Je moet je voorstellen dat een transformatie van twee torens
met verschillende bestemmingen, te realiseren op een 'postzegel', nogal wat
uitdagingen in zich heeft.” De hoteltoren is opgetopt met drie verdiepingen,
waarvan de bovenste een skybar met vrije hoogte van 5,5 meter betreft. De
kantoortoren wordt uitgebreid en vernieuwbouwd. “Casco- en installatielogistiek
vallen praktisch samen. Het voordeel van Engineer & Build is dat je
mee kunt denken en schrijven aan een optimaal bestek vanaf DO, op basis
van goede werkrelaties met partijen die zich dienstbaar opstellen aan elkaar.”
SLANKE LEIDINGSCHACHTEN
De casco's van beide torens worden hergebruikt, maar op het gebied van
techniek is 2Amsterdam volledig nieuwbouw te noemen. Innovatie en communicatie
zijn essentieel. Jongert: “Bij een transformatie van kantoor naar
hotel dienen bijvoorbeeld standleidingen te worden gerealiseerd. Constructief
gezien bood dat uitdagingen, opgelost met het inpassen van slanke schachten
die de wapening van de vloeren ontzien. Ook is een prefab concept bedacht
voor het monteren van installatie-onderdelen voorafgaand aan de gevelsluiting.
En voor de aanleg van de leidingen naar de WKO-bron moest 300 meter
worden overbrugd, in een dichtbebouwde omgeving. Wij zitten met vele stakeholders
aan tafel.”
BREEAM 'EXCELLENT'
Het project krijgt de certificering BREEAM 'Excellent'. Met slimme oplossingen
zoal een WKO ondersteund door stadsverwarming voor warmtapwater, klimaatplafonds
en Smart Building-applicaties geeft Unica vorm aan een stateof-the-art
transformatie. Engineer & Build met de technisch dienstverlener als
co-maker is de gewenste samenwerkingsvorm voor 2Amsterdam, benadrukt
Akhawani. “In alles staat het eindresultaat centraal. Dit is zeker geen traditioneel
project. Van onze mensen wordt veel gevraagd, geen 9 tot 5-mentaliteit.
Wij voelen een saamhorigheid op de bouwplaats die bijzonder is.” ❚
STEDENBOUW.NL | 57

UNISIP: SLIM, SNEL EN
MAKKELIJK BOUWEN
Onbegrensde mogelijkheden met UNISIP
UNISIP is een, speciaal door UNILIN, ontwikkelde bouwmethode
met isolerende en zelfdragende wandelementen op
maat gemaakt voor uw project. UNISIP is een uniek modulair
concept wat volledig geprefabriceerd machinaal op maat
gemaakt wordt. De slimme constructie staat garant voor
kwaliteit, verwerkingsgemak en ongekende flexibiliteit voor
de verwerker.
Volledig kant en klare
constructieve isolerende
wandelementen
Voor meer voordelen en toepassingen ga naar www.unilininsulation.nl
Specialist in staal(constructies)
-Utiliteitsbouw
-Procesindustrie
-Turnkey projecten
-Woningbouw
Tel. 0514 - 58 18 44
www.staalbouwnagelhout.nl

2Amsterdam Amsterdam
Tekst | Jan-Kees Verschuure
GRONDWERK EN TERREININRICHTING
De grondwerkzaamheden op het bouwperceel van 2Amsterdam, een ontwikkeling van Provast in opdracht van
Commerz Real, zijn uitdagend en langlopend. Naast het grondverzet, de drainage en de inrichting van de bouwkuip
voor de ondergrondse parkeergarage (deels onder bestaande belendingen) heeft allround grondbedrijf VMV Projecten
tussen november 2017 en heden diverse andere infrawerkzaamheden verricht op het perceel, waaronder de inrichting
van het bouwterrein.
Jeroen van Malestijn is projectleider van VMV
Projecten, dat eerder gecompliceerde utiliteitsprojecten
uitvoerde voor contractpartij J.P. van Eesteren,
zoals de aanleg van de nabijgelegen bouwput
voor de Goede Doelen Loterij. “Het bouwrijp
maken van dergelijke percelen is meer dan alleen
grondverzet en het plaatsen van damwanden",
vertelt hij. “Je kunt zeggen dat wij het project
2Amsterdam volledig bouwrijp hebben gemaakt.”
“Daarbij dienden onder meer funderingspoeren
van de bestaande bouw te worden uitgegraven.
Vooral de drainagewerkzaamheden waren intensief.
Dankzij een combinatie van grondinjecties en
extra bemaling hebben wij de bouwput bouwrijp
kunnen maken voor de realisatiefase.”
Verder heeft VMV Projecten diverse aanvullende
werkzaamheden verricht op het perceel. “Nadat de
parkeerdekken gereed waren, hebben wij nog een
eindlaag gemaakt van 1,30 meter, voorzien van
isolatie – onder meer met lava bims. Groenbedrijf
Copijn neemt vervolgens de eindinrichting voor
zijn rekening. Daarnaast is het bouwterrein voor
2Amsterdam een aantal keren aangepast; hiertoe
hebben wij de terreininrichting en verhardingen
verzorgd. Momenteel maken wij de parkeergarage
gereed met laatste inrijvoorzieningen.” ❚
Bouwrijp maken is een proces dat tussen de uitvoerende
werkzaamheden van andere partijen
doorloopt – vaak in samenhang. “Het meest intensief
waren de grondoperaties met betrekking tot
de bouwput van 65.000 m³ voor de drielaagse, ondergrondse
parkeergarage", aldus Van Malestijn.
'Vooral de drainagewerkzaamheden
waren intensief'
STEDENBOUW.NL | 59

Sanitair
Tekst | Delabie/Jan Mol
Beeld | Delabie
‘HANDEN WASSEN DOOR
CORONA IS TOEGENOMEN,
ONS WATERVERBRUIK OOK’
Het huidige advies om de verspreiding van ziektekiemen en bacteriën te helpen voorkomen, heeft ons veel bewuster
gemaakt van hoe we onze handen grondig en correct moeten wassen. We wassen nu dus veel vaker onze handen en we
weten beter hoe we ze grondig en correct kunnen schoonmaken: met behulp van zeep en water waar mogelijk en door
de handen nadien grondig te drogen met een papieren wegwerphanddoekje. Delabie draagt een steentje bij aan extra
hygiëne en toch een gereduceerd waterverbruik.
ZELFSLUITENDE KRANEN
Met zelfsluitende mechanische of elektronische
wastafelkranen optimaliseren we de hygiëne,
doordat er geen manueel contact is met de kraan
na het spoelen van onze handen. Eventuele bacteriën
of virussen aanwezig op de hendels worden
dus niet opnieuw overgedragen op de handen.
'Uit ecologische overwegingen
dienen we dit verhoogde
waterverbruik te beperken'
60 | STEDENBOUW.NL

Sanitair
Roestvrijstaal verhoogt de hygiëne
in de sanitaire ruimte.
Uit ecologische overwegingen dienen we dit verhoogde
waterverbruik te beperken. Vergeleken
met een traditionele wastafelkraan wordt waterbesparing
geoptimaliseerd met de zelfsluitende
mechanische of elektronische kranen van Delabie.
De kraan sluit automatisch na 7 seconden (mechanische
modellen) of na het verwijderen van de
handen uit de detectiezone (sensorgestuurde modellen)
en heeft een beperkt debiet van 3 liter per
minuut bij 3 bar. De gebruiker kan dus zijn handen
nat maken, de zeep aanbrengen en afspoelen zonder
dat de kraan continu loopt. Met een elektronische
kraan van Delabie daalt het waterverbruik
tot 0,6 liter per gebruik, een daling van bijna 90%.
WASSEN, WASSEN, WASSEN
Kunnen kranen en zeepdispensers de toename in
gebruiksfrequentie aan? Niet-aangepaste traditionele
kranen hebben onderdelen die makkelijker
slijten, met als gevolg lekkages, verspilling van water
en frequentere reparaties. De kranen en zeepdispensers
van Delabie daarentegen zijn gemaakt
van duurzame materialen zoals massief messing,
met mechanismen die bestand zijn tegen meer
dan 500.000 bewerkingen. De bevestigingen zijn
ook versterkt om te voorkomen dat ze na verloop
van tijd loskomen. Door te kiezen voor modellen
met gestandaardiseerde vervangingsonderdelen,
zoals binnenwerken, die gemakkelijk toegankelijk
en eenvoudig in te wisselen zijn, wordt dit onderhoud
sterk vereenvoudigd.
OOK DE ZEEPDISPENSER
AANRAKINGSVRIJ BEDIENEN
Voor een effectieve handhygiëne moet ook de
zeepdispenser betrouwbaar en gemakkelijk te
bedienen zijn. Een elektronische zeepautomaat
vormt dus de ideale, handenvrije oplossing voor
maximale hygiëne. De batterijbediende dispenser
van Delabie werkt zowel met zeep of gel en
levert bij elke activering een optimale dosis (0,8
ml) die beperkt kan worden tot maximaal 7 doseringen
per gebruik als de gebruiker iets te
enthousiast wordt. Bovendien zijn de Delabiezeepverdelers
eenvoudig bij te vullen dankzij een
brede opening. ❚
De elektronische TEMPOMATIC 4
wastafelkraan maakt bediening zonder
manueel contact mogelijk, terwijl de
hygiëne geoptimaliseerd wordt.
Door de perlator te vervangen door een hygiënische
straalbreker worden bovendien achterblijvend
water en vuilresten beperkt, waardoor ook
ontwikkeling van kalkaanslag en bacteriën aan de
uitgang van de kraan vermeden wordt. Elektronische
kranen hebben een automatische antibacteriële
periodieke spoeling als bijkomend voordeel.
Deze spoeling treedt in werking wanneer de kraan
gedurende 24 uur niet wordt gebruikt en voorkomt
stagnatie van water in de kraan en het leidingwerk:
een belangrijke factor in de strijd tegen
bacteriegroei.
'Kunnen kranen en zeepdispensers de
toename in gebruiks frequentie aan?'
DRAAI DE KRAAN MAAR DICHT
We wassen nu dus langer en vaker onze handen.
Maar hoe vaak laten we de kraan openstaan? Traditionele
wastafelkranen hebben een verbruik van
9 liter per minuut. Als het wassen van de handen
32 seconden duurt, inclusief natmaken, inzepen
en spoelen en de kraan loopt door, bedraagt het
totale verbruik 4,8 liter per gebruik. Normaal gesproken
wassen we onze handen 4 of 5 keer per
dag, maar omdat we nu meer aandacht besteden
aan handhygiëne is dit opgelopen tot minstens 12
keer per dag. De impact op het verbruik is aanzienlijk...
en stijgt van 24 liter naar 57,6 liter per
persoon per dag.
De elektronische zeepverdeler van
DELABIE is betrouwbaar, duurzaam
en gemakkelijk te bedienen.
Elke plek om de handen te wassen vraagt
om een handdoekverdeler en afvalkorf.
STEDENBOUW.NL | 61

Gevelsystemen
Le Perron is het sluitstuk van Woerden Centraal. (Beeld: Sebastiaan Rozendaal)
Tekst | Roel van Gils
Beeld | Intal
OPLOSSINGSGERICHTE, CREATIEVE PARTNER IN
ALUMINIUM RAAM-, DEUR- EN VLIESGEVELSYSTEMEN
De mooiste ideeën en oplossingen ontstaan in cocreatie. Als oplossingsgerichte en creatieve gevelpartner heeft Intal
altijd de intentie om een partnership aan te gaan met opdrachtgevers. Een gesprek met commercieel directeur Johan
Andringa over de voordelen van deze manier van samenwerken. Een aanpak die blijkbaar wordt gewaardeerd, getuige
de vele mooie projecten die Intal recent heeft ‘aangepakt’.
62 | STEDENBOUW.NL

Gevelsystemen
Persoonlijke aandacht, voortdurend op zoek naar
verbinding, sterk door transparantie en continu
verbeteren: het zijn geen loze kreten bij Intal. “We
worden dan ook steeds vaker al in een vroegtijdig
stadium geselecteerd als partner bij een project/
tender”, zegt Andringa. “We gaan altijd op zoek
naar de specifieke behoefte om zoveel mogelijk
toegevoegde waarde te kunnen leveren als producent
van aluminium raam-, deur- en vliesgevelsystemen.
We zijn bovendien zeer transparant in alles
wat we doen. Dat schept (wederzijds) vertrouwen
en is ook nodig om grote projecten met complexe
detailleringen tot een goed einde te brengen.”
WAARDE VAN SAMENWERKEN
Eén van de partners waarmee Intal al jaren een
mooie samenwerking heeft, is Bolton Bouw en
Ontwikkeling. Andringa: “Samen hebben we onder
meer Le Perron en VenneStaete gerealiseerd.
Le Perron is het sluitstuk van Woerden Centraal. De
gevelcomponenten van het appartementencomplex,
inclusief binnen- en buitengevel, kozijnen
en gevelstenen zijn volledig prefab aangeleverd
op de bouwplaats. We hebben hier onze expertise
ingebracht ten aanzien van het 3D-ontwerp van
de aluminium kozijnen en vliesgevels. Ook de aanvullende
brandwerende en akoestische eisen zijn
in het concept geïntegreerd. Voor het project VenneStaete,
63 appartementen verdeeld over drie
woontorens aan het water, hebben we inmiddels
de eerste toren opgeleverd. De overige twee zijn
nog in ontwikkeling.”
Overleg tussen een engineer en projectmanager van Intal. (Beeld: Sebastiaan Rozendaal)
'We zijn zeer transparant in
alles wat we doen. Dat schept
(wederzijds) vertrouwen'
OPTIMALE SAMENWERKING
Een andere partij waar Intal regelmatig vroegtijdig
aan tafel aanschuift, is Heddes Bouw & Ontwikkeling.
“Vaak nog vóór de opdracht wordt toe-
gekend, vindt er al over en weer overleg plaats”,
schetst Andringa. “Gezamenlijk gaan we dan het
aanbestedingstraject in om tot de beste propositie
te komen. Dat heeft geleid tot de gunning van
Westbeat in Amsterdam en het Yotel, eveneens in
Amsterdam. Beide projecten kenmerken zich door
een vrij complexe detaillering met grote overspanningen,
getoogde profielen, et cetera. Bij een
traditionele samenwerking kom je nooit tot deze
resultaten. Datzelfde geldt voor het Oceaanhuis in
Rotterdam en Nieuweroord in Leiden, twee projecten
die we samen met IBB Kondor realiseren,
met veel aandacht voor de (historische) details.
Een optimale samenwerking waarin we uitgaan
van elkaars kracht, leidt tot het beste resultaat.”
Intal ontwerpt, engineert en produceert de profielen volledig in eigen huis.
Een project van een heel andere orde, maar daarom
niet minder interessant, is het nieuwe distributiecentrum
voor David Hart Groep, een project
van Bouwbedrijf Vrolijk. “We werken al vele jaren
prettig samen met het bouwbedrijf, dat gespecialiseerd
is in logistiek vastgoed. Hier gaat het vaak
niet om de complexiteit van detaillering, maar vragen
de snelheid van bouwen en het enorme volume
weer een andere expertise. De openheid van
communiceren die we ambiëren, maakt dat we
als een geoliede machine in korte tijd veel volume
kunnen wegzetten op een kwalitatief hoogstaande
manier. En zo kijken we als oplossingsgerichte
en creatieve gevelpartner altijd uit naar nieuwe
projecten en samenwerkingsverbanden.” ❚
STEDENBOUW.NL | 63

Richtlijn Demontage Liften
Tekst | Jan-Kees Verschuure Beeld | Aboma
'RICHTLIJN DEMONTAGE LIFTEN BIEDT
KADERS VOOR EEN VEILIGE SLOOP'
Naar aanleiding van een aantal ernstige incidenten tijdens de demontage van liften bij sloopwerkzaamheden, heeft
Aboma met toonaangevende opdrachtgevers en aannemers het initiatief genomen tot het opstellen van een specifieke
veiligheidsrichtlijn. Beoogde publicatie van de toekomstige Richtlijn Demontage Liften: eind 2020. Adviseur Remco van
Noordenne van Aboma: “Uitgangspunt is: als je de richtlijn volgt, voldoe je aan de laatste stand der wetenschap.”
“Met 'de stand der wetenschap' wordt bedoeld:
partijen worden geacht te weten wat gemeengoed
is in de professionele demontage van liften”, aldus
Van Noordenne. “Deze kennis blijkt niet altijd aanwezig
bij degenen die het werk moeten uitvoeren.
Betrokken medewerkers moeten voldoende kundig
zijn en er moet voldoende toezicht zijn.” Om kaders
te scheppen, is door vertegenwoordigers van opdrachtgevers,
de (sloop)aannemerij en Aboma het
initiatief genomen om een richtlijn op te stellen en
af te stemmen. Ook de Inspectie SZW is betrokken.
'INVULLING GEVEN
AAN ARBOWETGEVING'
Met VLR en NLB (liftbranche), Beelen Sloopwerken
en Veras (sloopaannemers), Lift Demontage
Nederland (specialistisch aannemer), BAM Bouw
en Techniek, Dura Vermeer Bouw en Vastgoed,
Van Wijnen, J.P. van Eesteren, FNV en het Rijksvastgoedbedrijf
ging Aboma in 2018 om de tafel,
met als doel om een richtlijn te ontwikkelen waarbij
de zogenoemde stand der wetenschap wordt
vastgelegd. De nieuwe Richtlijn Demontage Liften
biedt bijvoorbeeld een stappenplan, met als on-
“Partijen worden geacht te weten wat gemeengoed is in de professionele liftdemontage.”
64 | STEDENBOUW.NL

Richtlijn Demontage Liften
derdeel een werkplan van de sloopaannemer voor
de veilige demontage van liften. Van Noordenne:
“De richtlijn geeft invulling aan Arbowetgeving. Er
staat niet in: bij elke demontage moet een specialistisch
bedrijf worden ingeschakeld, wel dat er
voldoende deskundigheid en toezicht moet zijn.”
'BELANGRIJKE STAP'
Houdt de betrokken partij zich aan de Richtlijn Demontage
Liften, dan voldoet hij aan de vereisten
uit de Arbowetgeving. “Er gaat ook veel goed”,
stelt de adviseur van Aboma, “maar we kunnen
niet alles in de bouw invullen op basis van niet te
controleren aannames. Het gaat om ketenverantwoordelijkheid;
elke schakel moet functioneren,
van de opdrachtgever tot het sloopbedrijf. Dat
begint met bewustwording. Voor alle fasen van
het demontageproces worden de verantwoordelijkheden
en bevoegdheden omschreven: van het
documenteren van de staat van de lift in werking
en de buitenbedrijfstelling tot het opruimen van
materialen. Laat de richtlijn een belangrijke stap
zijn in de ontwikkeling van de vereiste deskundigheid
en het benodigde toezicht. Het doel is uiteindelijk
het veilig demonteren van liftinstallaties.” ❚
Aboma bv
Maxwellstraat 49 a
6716 BX Ede
Postbus 141
6710 BC Ede
T 0318 691920
info@aboma.nl
www.aboma.nl
Nieuwe Richtlijn Demontage Liften
Bent u voorbereid?
DUURZAAM BOUWEN
AAN VEILIGHEID EN KWALITEIT.
STEDENBOUW.NL | 65

De Verwondering Almere
Grote ramen met hoogrendementsbeglazing zorgen voor een onbeperkt zicht op de groene gevels en de bomen uit de omgeving.
Tekst | Johan Debaere
Beeld | ORGA architect
OPVALLEND GEBOUW ONTWORPEN OP BASIS VAN BIOFILISCHE PRINCIPES
NIEUWBOUW ECOLOGISCHE
SCHOOL KRIJGT STILAAN VORM
Op 1 augustus 2018 startte Stichting Prisma met basisschool De Verwondering in de wijk Nobelhorst in Almere Hout.
Volgend jaar neemt de eerste ecologische school in Nederland een wel heel opvallende nieuwbouw in gebruik. ORGA
architect liet zich voor het ontwerp, de vorm, de materialen en de installaties door de natuur inspireren. Het gebouw
omvat veertien klaslokalen verdeeld over drie clusters, die zo gepositioneerd zijn dat een centrale ruimte ontstaat. Van
Norel Bouwgroep kreeg de opdracht om deze uitdagende opdracht met hout als primair bouwmateriaal en veel aandacht
voor duurzaamheid, energiezuinigheid en groen te realiseren.
De unieke nieuwbouw van basisschool De Verwondering
heeft een totale oppervlakte van 1.900 m² en
omvat veertien klaslokalen. Het opvallende gebouw
werd ontworpen door ecologisch architectenbureau
ORGA architect uit Nijmegen, waar men er rotsvast
van overtuigd is dat de integratie van de natuur in
al haar vormen positieve effecten heeft op de ingesteldheid,
de concentratie en het leervermogen. Samen
met de architecten en de andere bouwpartners
staat Van Norel Bouwgroep in voor de realisatie van
het project. “We gaan geen enkele uitdaging uit de
weg. Een biofilische school hadden we echter nog
nooit gerealiseerd. Toen we de opdracht kregen,
namen we met het hele bouwteam en de toeleveranciers
het ontwerp tot in de kleinste details door:
66 | STEDENBOUW.NL

De Verwondering Almere
de vorm, de materiaalkeuze, de installaties, …”,
vertelt projectleider Rob Wassink. “De bijzonderheid
van het project zorgt ervoor dat heel wat bouwmaterialen
nieuw zijn voor ons. Er kwam dan ook heel
wat overleg en opzoekingswerk bij kijken, maar dat
maakt het proces uiteraard zeer leerrijk.”
HOUT ALS PRIMAIR MATERIAAL
De Verwondering is opgebouwd uit drie clusters
met lokalen, die een beetje gedraaid van elkaar
staan en zo gepositioneerd zijn dat er een centrale
ruimte ontstaat. De architect koos voor natuurlijke
en biobased materialen met hout als het primaire
bouwmateriaal. “De gevel bestaat uit houtskeletbouwelementen
met houtwolisolatie en is bekleed
met houten latten in combinatie met een
gaasconstructie voor natuurlijke begroeiing. Het
casco bestaat uit een gelamineerde houten spantconstructie,
CLT-wanden en vurenhouten kanaal-
plaatvloeren, die uitgerust zijn met isolatie, voldoen
aan de brandeisen en soms geperforeerd zijn
om de akoestiek in de ruimte te verbeteren. Waar
massa vereist is, zijn de kanalen in de vloeren met
basalt split gevuld. De constructieve schijven bestaan
uit CLT en de overige binnenwanden zijn
leemsteen of strowand. Hier en daar werden ook
geschilde boomstammen als kolommen gebruikt”,
licht de projectleider toe. “In de centrale ruimte
heeft de spantconstructie de vorm van bladnerven
en in de lokalen worden binnenwanden afgewerkt
met leemstenen of leemstuc. In de centrale ruimte
zijn zelfs begroeide binnengevels voorzien.”
GROENE OMGEVING
EN INSTALLATIES
De natuur staat centraal in deze ecologische
school. Grote ramen met hoogrendementsbeglazing
zorgen voor een onbeperkt zicht op de groene
'De natuur heeft een positieve
invloed op de ingesteldheid, de
concentratie en het leervermogen'
gevels en de bomen uit de omgeving. Deze school
is ook volledig gasloos en er werd geopteerd voor
vegetatiedaken en PVT-panelen op het hoogste
dak. “Bovenop het laagste cluster bevindt zich een
openluchtlokaal, deels overdekt, dat het hele jaar
door gebruikt kan worden. Het hemelwater loopt
via een spuwer op het schoolplein, waar het als
een beekje naar de naastgelegen sloot stroomt”,
sluit Wassink af. “Elk lokaal is uitgerust met grote
klimaatluiken en in het dak van de centrale ruimte
bevinden zich ook grote dakluiken. Dat zorgt voor
natuurlijke ventilatie en koeling door nachtventilatie.
Een gezond binnenklimaat is immers belangrijk
voor het comfort, de gezondheid en de ontplooiing
van leerling en leerkracht.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever
Gemeente Almere en Prisma
Architect
ORGA architect
Aannemer
Van Norel Bouwgroep
Constructeur
Lüning
Groenontwerp
Goed Geplant
Op de clusters komen vegetatiedaken en op het hoogste dak worden PVT-panelen gemonteerd.
Bovenop de laagste cluster komt een openluchtlokaal dat deels bedekt is.
STEDENBOUW.NL | 67

De Verwondering Almere
Voor de toelevering van natuurlijke, ecologische hout-, plaat- en isolatiematerialen deed de hoofdaannemer een beroep op Oldenboom.
Tekst | Johan Debaere
Beeld | ORGA Architect, Gemeente Almere en Heko Spanten
STREVEN NAAR VERGROENING VAN DE BOUW MET
NATUURLIJKE PRINCIPES, HOUTSKELETBOUW EN CLT:
HOUT IS HET PRIMAIRE
BOUWMATERIAAL VOOR DE EERSTE
ECOLOGISCHE SCHOOL IN NEDERLAND
Bij basisschool De Verwondering kijken ze vanuit het begrip duurzaamheid naar de toekomst van het kind, met de
natuur als fundament. Het ecologische karakter van de nieuwbouw is dan ook niet vreemd. De natuurlijke principes
zijn terug te vinden in de omgeving én in de vormgeving, constructie en materialen van het gebouw zelf. In
tegenstelling tot de meeste gebouwen waar beton en staal de belangrijkste bouwelementen zijn, is hout in dit project
het primaire bouwmateriaal, met houten spantconstructie en vloeren, constructieve schijven uit CLT en gevels in
houtskeletbouw. Oldenboom kreeg de opdracht om voor dit prestigieuze project natuurlijke, ecologische hout-, plaaten
isolatiematerialen te leveren.
68 | STEDENBOUW.NL

De Verwondering Almere
Alhoewel het gros van de projecten in Nederland
nog steeds traditioneel wordt gebouwd, stellen
we toch een toenemende vraag naar ecologische
oplossingen vast. Basisschool De Verwondering
in Almere, van de hand van ORGA architecten en
het eerste volledig ecologische schoolgebouw
in Nederland, levert straks hét ultieme bewijs.
Voor de toelevering van natuurlijke, ecologische
hout-, plaat- en isolatiematerialen wordt een
beroep gedaan op Oldenboom met vestigingen
in Doetinchem en Harlingen. “We zijn gespecialiseerd
in de handel én bewerking van hout- en
plaatsoorten en de levering van bouwmaterialen.
We zijn een kennispartner voor de prefab
houtskeletbouw en de houtverwerkende industrie.
Als FSC- en PEFC-gecertificeerd bedrijf focussen
we ons meer en meer op het ecologisch
bouwen met natuurlijk hout- en plaatmateriaal,
maar evenzeer met aangepaste isolatiematerialen
zoals houtvezel, cellulose, hennep of stro”,
stelt bouwbioloog Halbe Vlietstra, die bij Oldenboom
vooral verantwoordelijk is voor het advies
en de verkoop van ecologische bouwproducten.
“We doen dat vanuit onze visie dat we willen bijdragen
aan een vergroening van de bouw. Voor
ons is het dan ook een eer om samen met onze
partners Houtbouw ’t Zand, Gutex en ProClima
al vanaf het beginstadium aan de realisatie van
dit unieke schoolgebouw te mogen meedenken
en meewerken.”
UITZONDERLIJKE COMBINATIE
VAN HOUTSKELETBOUW EN CLT
Meerdere studies toonden aan dat houten scholen
een positieve invloed hebben op het gedrag van
kinderen. Voor De Verwondering is dat de reden
om voor hout als primair bouwmateriaal te kiezen.
Zo worden voor de constructieve schijven van het
gebouw, met name wand-, vloer- en dakelementen,
beton en staal vervangen door Cross Laminated
Timber (CLT), geproduceerd met vurenhout uit
FSC/PEFC-gecertificeerde bossen. ›
'Meerdere
studies toonden
aan dat houten
scholen een
positieve
invloed hebben
op het gedrag
van kinderen'
De constructieve schijven van het gebouw bestaan uit CLT, geproduceerd met vurenhout uit
FSC/PEFC-gecertificeerde bossen. Andere gevels zijn opgetrokken in houtskeletbouw.
STEDENBOUW.NL | 69

De Verwondering Almere
'We geloven sterk in het ecologische
bouwprincipe van de houtskeletbouw'
Andere gevels zijn opgetrokken in houtskeletbouw.
Dat is meteen een uitzonderlijke combinatie.
Voor de binnenafwerking wordt onder
meer hout gebruikt van duizenden essen, die in
Almere door essentaksterfte gekapt moesten
worden. Alle houten elementen worden droog
gemonteerd, waardoor het gebouw volledig
demontabel zal zijn. Bij aanpassingen of sloop
kan een groot deel van de structurele elementen
dan ook losgeschroefd worden en zo weer
hergebruikt worden, waardoor dit project ook
circulair is.
“Samen met hoofdaannemer Van Norel Bouwgroep
en Houtbouw ’t Zand, dat zorgde voor de
vakkundige productie en montage van de HSBelementen,
hebben we bekeken hoe we een
gebouw konden creëren waar kinderen op een
gezonde en comfortabele manier les kunnen
volgen. We maken daarbij gebruik van natuurlijke
materialen zoals Gutex-houtvezelisolatie
en producten van ProClima die zorgen voor de
lucht-winddichting en het beschermen van de
aangebrachte CLT-vloeren. Die samenwerking
was cruciaal om dit speciale project tot een
succes te maken. Kennis is macht, maar het
delen van die kennis is kracht”, licht Vlietstra
toe. “Bouwen met en volgens de natuur is een
prachtige uitdaging. Bij Oldenboom geloven
we sterk in het ecologische bouwprincipe van
houtskeletbouw. In onze huidige ‘traditionele’
gebouwen worden immers veel materialen
gebruikt met stoffen die men niet ruikt, ziet
of proeft, maar die wel schadelijk kunnen zijn
voor de gezondheid. Met natuurlijke producten
willen we streven naar een vergroening van de
bouw en naar gebouwen met een gezond en
comfortabel binnenklimaat.” ❚
“Streven naar vergroening van
de bouw met natuurlijke
materialen.”
Oldenboom
adviseert in project
De Verwondering
Hout is het primaire bouwmateriaal voor de eerste ecologische school in
Nederland, basisschool De Verwondering in Almere. Bouwen met en volgens
de natuur past in een duurzame bedrijfsvoering en draagt bij aan een gezonde
leefomgeving. Bij Oldenboom geloven we in het ecologische bouwprincipe
van houtskeletbouw. Met onze natuurlijke materialen streven wij naar deze
vergroening van de bouw.
Bron: ORGA Architecten
Bent u op zoek naar een partner voor duurzame bouwoplossingen?
Ga naar www.oldenboom.nl!
Meer informatie over onze bijdrage aan de ecologische school vindt
u elders in dit magazine.
DUURZAAM BOUWEN
Advies en begeleiding
Constructie- en plaatmaterialen
Natuurlijke isolatiematerialen
Bron: ORGA Architecten
70 | STEDENBOUW.NL

De Verwondering Almere
Projectinfo
Opvallende gevel combineert houten bekleding en
gaasconstructie voor natuurlijke begroeiing
De Verwondering is de eerste volledig ecologische basisschool in Nederland.
Dit zie je in het gebouw, maar ook in het gebruik van materialen,
zoals de zonnepanelen voor het opwekken van energie of de
opvallende gevel opgetrokken in hout en natuurlijk groen.
“We willen bijdragen aan de vergroening van bouw.”
“Alles aan dit project is ecologisch, zelfs het volledige bouwproces.
Architect en opdrachtgever kozen voor een houten gevel uit FSCgecertificeerd
materiaal en ook als bouwpartner moesten we een FSCcertificering
hebben. We ontwikkelden, produceerden en monteerden
de houten gevelbekleding in combinatie met een gaasconstructie voor
een natuurlijke begroeiing”, vertelt Raymond Hemmer, mede-eigenaar
van H&S Bouw uit Wierden. “We zijn als bouwbedrijf sinds 2004
actief in het leveren en monteren van geventileerde gevelconstructies
met hout of composietbekleding, maar ook met HPL en steenachtige
panelen, die we schroeven of verlijmen. We staan ook in voor de
achterliggende constructie. In het verleden werkten we al met hoofdaannemer
Van Norel Bouwgroep samen en daarom werden we voor
dit project benaderd om een geschikte geveloplossing te ontwerpen
en een offerte in te dienen. Dankzij onze jarenlange ervaring in gevelbekleding
konden we ook dit project tot een goed einde brengen.”
STEDENBOUW.NL | 71

Naamloos-1 1 29-10-20 16:53
De Verwondering Almere
Projectinfo
Bescherm houten elementen tijdens de bouw tegen weer en wind
d
In de modulaire houtbouw is een goede bescherming tegen weersinvloeden
tijdens de bouwfase essentieel. Voor architecten en bouwbedrijven
is dit vaak een echte uitdaging. Traditionele afdekfolies kunnen
immers vaak niet snel en stormvast worden aangebracht. pro clima
heeft hiervoor een simpele, maar perfecte oplossing ontwikkeld: de
volledig klevende luchtdichte en weerbestendige beschermfolie SO-
LITEX ADHERO. De folie houdt gevel- en houten vloerelementen droog
en is bij uitstek geschikt voor objecten waarbij de luchtkwaliteit een
belangrijke rol speelt en een provisorisch afdak of tijdelijke afdekfolie
geen optie is.
SOLITEX ADHERO is eenvoudig in het gebruik dankzij de gedeelde
scheidingsfolie. De folie hecht onmiddellijk op stevige ondergronden,
zonder extra mechanische bevestiging. Hierdoor wordt voorkomen dat
zich vocht onder de folie verspreidt, wanneer deze tijdens de bouw
beschadigd raakt. En mocht het vocht in het hout toch een keer naar
boven kruipen, dan droogt het snel weer uit. Daarvoor zorgen de
dampdoorlatende eigenschappen van SOLITEX ADHERO en een speciaal,
functioneel membraan dat het vocht actief afvoert. De constructie
blijft beschermd.
Bij modulaire houtbouw kan SOLITEX ADHERO al in de fabriek worden
aangebracht. Dit bespaart tijd en geld. Het transport en de montage op
de bouwplaats zijn niet zo sterk afhankelijk van de weersomstandigheden
als bij gangbare oplossingen. En niet in de laatste plaats blijft overlast
door stof en lawaai voor de omwonenden tot een minimum beperkt.
Schuine daken en wanden kunnen tijdens de bouw maximaal 3 maanden
worden blootgesteld aan weersinvloeden. Vloeren maximaal 4 weken.
De tijdelijke afdekfolie blijft na de bouw achter in het gebouw. De
veelgebruikte polymeer bitumen dakbedekking heeft als nadeel dat
ze vluchtige stoffen aan de binnenlucht kan afgeven en daardoor van
invloed is op de luchtkwaliteit. SOLITEX ADHERO is daarentegen emissiearm
en getest op schadelijke stoffen volgens de richtlijnen van de
Duitse commissie voor milieu- en gezondheidsinspectie van bouwmaterialen
(AgBB). Bovendien is SOLITEX ADHERO aanzienlijk dunner
dan bitumen dakbedekking. Hierdoor kunnen de wanden van de
volgende verdieping direct op het beschermde vloerelement worden
geplaatst, zonder dat er rekening moet worden gehouden met oneffenheden
bij overlappingen.
Houd uw constructie droog
SOLITEX ADHERO ®
Luchtdicht en weerbestendig
Hieronder een greep uit onze lopende projecten
- Basisschool De Zeeraket
Nieuwbouw
Almere Poort Duin
- Paviljoen Kinderboerderij en
Natuurspeeltuin ‘Het Diereneiland’
Molenwijk
Amsterdam
Volledig zelfklevend
- Stichting AAP
Onderzoek verduurzamen
Almere
Een dampopen systeem en maximaal bestand
tegen slagregen. Hittebestendig en zeer goed
bestand tegen veroudering.
Hecht onmiddellijk op stabiele ondergronden.
- DC Zalando
Breeam ‘very good’ status.
Bleiswijk
proclima.com
… en de isolatie is perfect
036-534 4005 mail@tds-engineering.nl
Almere
72 | STEDENBOUW.NL

De Verwondering Almere
Projectinfo
‘De integratie van technische installaties
in een bio-ecologisch gebouw brengt
uitdagingen met zich mee’
Het inpassen van technische installaties in een schoolgebouw met
hout als primair bouwmateriaal vraagt om een goede voorbereiding.
Alle leidingen moeten immers tussen of zelfs door de balken,
zonder de stabiliteit van de draagconstructie in gevaar te brengen.
“We zijn dagelijks bezig met het ontwikkelen van elektrotechnische
en werktuigbouwkundige installaties, maar De Verwondering
is toch wel een heel bijzonder project. We werden in een vroeg
stadium gecontacteerd om de ideeën van de architect verder uit te
werken en, waar nodig, bij te sturen”, vertelt Bart Ruijs, directeur
van TDS Engineering. “Zo werd gekozen voor energiezuinige LEDverlichting
en een ingenieus klimaatsysteem. Een warmtepomp
in combinatie met een ondergrondse ijswaterbuffer, zonnecollectoren
en PV-panelen moet het gebouw in de winter verwarmen en
in de zomer koel houden. Alle installaties worden op een slimme
manier gestuurd op basis van aanwezigheid en daglicht. Alleen
door een goede samenwerking met hoofdaannemer Van Norel
Bouwgroep en de andere bouwpartners kon dit project tot een
goed einde gebracht worden.”
Projectinfo
Ingenieus daglichtsysteem brengt op een gecontroleerde
manier diffuus daglicht binnen
De juiste hoeveelheid daglicht in een klaslokaal zorgt voor een
comfortabele en gezonde leeromgeving. Kinderen brengen
immers veel tijd op school door. De daglichtprofessionals van
Techcomlight geven advies op locatie, voeren lichtberekeningen
uit en staan in voor de levering en installatie van Solatube daglichtsystemen.
“Sinds onze oprichting in 1992 zijn we distributeur in de Benelux
voor de Solatube daglichtbuis. Deze oplossing is bekend in de
markt en werd ook door de architecten van ecologische school
De Verwondering in het bestek voorgeschreven”, vertelt Salesmanager
Nederland Bernhard Aalderink. “De Solatube daglichtbuis
haalt het daglicht van buiten naar binnen. Een speciale koepel met
relatief kleine diameter vangt het daglicht op. Dit wordt door een
sterk reflecterende buis tot wel 20 meter ver naar elke gewenste
ruimte getransporteerd, waar ronde of vierkante plafondplaten
zorgen voor een diffuse verspreiding van het daglicht. In dit
project integreerden we 5 Solatube daglichtsystemen op één
centrale locatie. Onze monteur was daarvoor slechts 2 dagen op
de bouwplaats actief.”
Duurzaam bouwen in Almere
Solatube brengt daglicht
Solatube, de originele daglichtbuis, brengt daglicht in de
gebouwde omgeving. Nieuwbouw of renovatie, er is altijd
een Solatube systeem eenvoudig te installeren voor úw
situatie.
De installatie vergt relatief weinig constructieve
aanpassingen en het daglichtsysteem kan toegepast worden
op vrijwel alle daken en gevels en zelfs door de grond.
utiliteitsbouw – turnkey projecten –
woningbouw – renovatie – onderhoud –
bouwservice - projectontwikkeling
www.vannorel.nl
Bezoek www.solatube.nl voor meer informatie.
Geniet van daglicht
DE ORIGINELE DAGLICHTBUIS
STEDENBOUW.NL | 73
Naamloos-9 1 14-09-20 17:06

E-Sequent renovatie Bussum
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | Nijhuis Bouw BV
ENERGETISCHE ÉN ESTHETISCHE UPGRADE
VOOR E-SEQUENT-WONINGEN BUSSUM
Om de woningen van haar huurders op een efficiënte manier te verduurzamen en energiezuiniger te maken, heeft woningcorporatie
de Alliantie samen met bouwbedrijven Rutges vernieuwt en Nijhuis Bouw BV een innovatieve manier van
ketensamenwerking ontwikkeld: E-Sequent. Tussen 2015 en 2019 zijn circa 3.900 woningen volgens een gestandaardiseerde
werkwijze energetisch verduurzaamd. In 2019 is het contract tussen de ketenpartners met 3 jaar verlengd, met als
doel om jaarlijks nog eens 2.000 (!) woningen onder handen te nemen. Eén van de projecten die op dit moment wordt
uitgevoerd, is de verduurzaming van 186 woningen en 2 bedrijfspanden aan en rond de Keizer Ottostraat in Bussum.
De woningen staan niet op de monumentenlijst, maar zijn wel van monumentale waarde voor de gemeente.
“De woningen en bedrijfspanden in dit project dateren uit 1918 en verkeren
in kwalitatief goede staat”, vertelt Arnout van Barreveld, projectmanager
Verduurzamen en Verbeteren bij woningcorporatie de Alliantie. “Energetisch
voldeden ze echter niet meer aan de wensen en eisen van deze tijd. Enkelglas,
gedateerd dubbelglas en onvoldoende geïsoleerde gevels, vloeren en daken
zorgden voor een gemiddeld energielabel F. Bijvoorbeeld door de daken te
vervangen en te isoleren, spouwmuren en kruipruimtes te isoleren, alle draaiende
delen (ramen en deuren) te vervangen én door overal HR++ glas toe te
passen, maken we een flinke energielabelsprong. Bovendien worden esthetische
optimalisaties doorgevoerd.”
MONUMENTALE WAARDE
De woningen en bedrijfspanden zijn begin twintigste eeuw ontworpen door de
bekende architect Karel de Bazel. Karakteristiek voor de woningen zijn onder meer
de kozijnen met kalven en bovenliggende uitzetramen en de slanke details van de
dakkapellen. “De woningen staan niet op de monumentenlijst, maar zijn wel van
monumentale waarde voor de gemeente”, aldus Van Barreveld. “Aanvullend doel
van de renovatie is dan ook om de bijzondere detailleringen van weleer – die door
de jaren heen op veel plekken verloren zijn gegaan – in ere te herstellen.” Samen
met Welstand en de gemeente Bussum heeft Architect Pepijn Blom (YourArchitect)
onderzocht welke detailleringen en kleuren destijds werden gebruikt.
74 | STEDENBOUW.NL

E-Sequent renovatie Bussum
'Het is een uitdaging om
de karakteristieken van
destijds te benadrukken
met de technieken en
materialen van nu'
Nijhuis Bouw BV voert de verbeterwerkzaamheden uit. “We hebben al in een
vroeg projectstadium en samen met de Alliantie een Plan van Aanpak opgesteld,
om een energielabelsprong van F naar A mogelijk te maken”, vertelt
projectleider Arie Nijkamp. “Op het werk zelf hebben we in een lege woning en
samen met de architect en enkele co-makers schetssessies gehouden, om de
bestaande situatie te vertalen naar een nieuw en werkbaar plan. Hierin hebben
we tevens het (naderende) onderhoud meegenomen. Denk bijvoorbeeld aan
de vervanging van gedateerde cv-installaties en aan asbestsaneringen. Medio
april 2020 zijn we met de uitvoering gestart. Alle werkzaamheden worden
uitgevoerd in een bouwtreintje, waarbij we werken met een buitenstroom en
binnenstroom. Bovendien realiseren we dit werk met vaste co-makers.”
BUITENSTROOM EN BINNENSTROOM
De buitenstroom is verantwoordelijk voor alle werkzaamheden aan dak en gevel,
vertelt André Franken, werkvoorbereider Team Renovatie bij Nijhuis Bouw
BV. “Van het voegwerkherstel en de spouwisolatie tot en met de vervanging
De buitenstroom is verantwoordelijk voor alle
werkzaamheden aan dak en gevel.
van het dak, het plaatsen van nieuwe dakpannen, de installatie van PV-panelen
en het renoveren of vervangen van dakkapellen. Alle dakkapellen worden
geprefabriceerd bij ons zusterbedrijf Nijhuis Toelevering BV in Rijssen.” In de
binnenstroom voert Nijhuis Bouw BV met name installatiewerkzaamheden
uit. “Alle woningen worden voorzien van CO 2
-gestuurde mechanische ventilatie
en de draaiende geveldelen worden vervangen. De kozijnen worden
teruggebracht in de oude staat en waar nodig wordt de beglazing vervangen
door HR++ glas. In de bedrijfspanden (een makelaar en kapperszaak, red.)
worden vergelijkbare werkzaamheden uitgevoerd, maar wel deels met andere
materialen. Zo krijgt de kapper de beschikking over een airco-warmteunit.”
Alle dakkapellen worden geprefabriceerd bij
zusterbedrijf Nijhuis Toelevering BV in Rijssen.
UITDAGINGEN
Per week moeten 6-7 woningen opgeleverd worden. Bepaald geen sinecure,
gezien de monumentale waarde van de woningen. “Het is een uitdaging om
de karakteristieken van destijds te benadrukken met de technieken en materialen
van nu”, aldus Nijkamp. “Zo hebben de dakkapellen zeer slanke details,
waarin we alle isolatiematerialen onzichtbaar moeten wegwerken. Het heeft
enkele schetssessies met de architect gekost om hier een maakbare oplossing
voor de vinden.” De coronacrisis vraagt om een goede aansturing en coördinatie
op de bouw. De werkzaamheden worden namelijk in bewoonde staat
uitgevoerd. Bovendien zijn dagelijks 50-60 vaklieden aanwezig op de bouw,
die allemaal voldoende afstand moeten kunnen houden. “Met name de planning
van de binnenstroom is iets opgerekt, zodat iedereen zijn werkzaamheden
goed kan uitvoeren en veiligheid en gezondheid worden geborgd”, aldus
Franken. “Woonconsulenten van de Alliantie én Nijhuis Bouw BV dragen zorg
voor een optimale bewonerscommunicatie. Bovendien kunnen bewoners te
allen tijde gebruikmaken van een rustwoning. Onder andere deze maatregelen
hebben ervoor gezorgd dat onze werkzaamheden goed doorgang kunnen
vinden en we in maart 2021 – volgens planning – onze werkzaamheden kunnen
opleveren.” ❚
STEDENBOUW.NL | 75

E-Sequent renovatie Bussum
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | Verweij Houttechniek
DE UITSTRALING VAN TOEN,
MET HET COMFORT EN DE
ISOLATIEWAARDEN VAN NU
Een belangrijk onderdeel van de verduurzaming en energetische verbetering van de 186 woningen en 2 bedrijfspanden
in Bussum is de vervanging van de draaiende delen. In opdracht van Nijhuis Bouw BV, vestiging Apeldoorn en als
co-maker binnen de E-Sequent ketensamenwerking produceert en vervangt Verweij Houttechniek 2.033 ramen, 382
deuren en enkele kozijnen, die stuk voor stuk in het werk zijn ingemeten. Bovendien heeft de slimme systeempartner uit
Woerden aannemer Nijhuis Bouw BV en woningcorporatie De Alliantie ondersteund om voldoende draagvlak voor het
verbeterproject te creëren.
Verweij Houttechniek produceert, levert en monteert
duurzame ramen, deuren, kozijnen en prefab
producten, zoals dakkapellen, bergingen en
houtskeletbouwwanden. “We zijn gespecialiseerd
in renovatieprojecten en werken veel voor
vastgoedonderhoudsbedrijven en renoverende
aannemers, die we van A tot Z ontzorgen”, vertelt
Michel Dagelet, Verkoopmanager Noord Oost
Nederland bij Verweij Houttechniek. “De 186 woningen
en 2 bedrijfspanden aan en rond de Keizer
Ottostraat in Bussum (bouwjaar: 1918) zijn hier
een mooi visitekaartje voor. Ook in dit project zijn
we al in de adviesfase betrokken, om de huidige
staat en eventuele gebreken van ramen, deuren
en kozijnen in kaart te brengen. We hebben onze
bevindingen nauwkeurig omschreven en onderbouwd
in een opnamerapport. Bovendien hebben
we advies uitgebracht over de (on)mogelijkheden
van dit project, rekening houdend met de wensen
van de opdrachtgever, de technische uitvoerbaarheid
én het beschikbare budget.”
GEEN WONING MEER GELIJK
Veel woningen in de wijk beschikken over enkelglas
of gedateerd dubbelglas, vertelt Dagelet.
Ook ontbreekt op veel plaatsen een (deugdelijke)
tochtwering. “Een uitdaging is bovendien dat
gedurende de levensduur van de woningen veranderingen
hebben plaatsgevonden, waarbij de
karakteristieke uitstraling van de woningen deels
verloren is gegaan.” De wijk in Bussum kent van
'We zijn gespecialiseerd in
renovatie projecten, waarbij
we van A tot Z ontzorgen'
Om de uitstraling van de wijk in ere te herstellen, maken de eerdere
aanpassingen plaats voor ramen en deuren die de uitstraling van weleer
evenaren, maar dan wel met de isolatiewaarden en tochtwering van nu.
origine tien woningtypes, vertelt hij. “Maar ook
binnen deze types is geen woning meer gelijk. Op
diverse plekken waren traditionele voordeuren
vervangen door standaarddeuren en de karakteristieke
kalven – de horizontale regels in een
kozijnconstructie die het uitzetraam en onderliggende
raam scheiden – hadden plaatsgemaakt
voor glasruiten met roosters. Achter woningen zijn
schuurtjes, klompenhokken en andere aanbouwen
toegevoegd, waardoor we niet alleen per woning
moesten inventariseren wát vervangen moest
worden, maar ook hóe. We hebben ieder raam en
iedere deur separaat ingemeten en voorzien van
een duidelijke codering, zodat onze monteurs in
één oogopslag kunnen zien waar de vervangingsproducten
gemonteerd moeten worden.”
MODELWONING
“Voordat we met de uitvoering zijn gestart, hebben
we de techniek en esthetische wensen van
architect en opdrachtgever samengebracht in een
modelwoning, waarin bewoners van de wijk de
ramen en deuren konden zien en voelen”, vertelt
Dagelet. “Bovendien hebben we een toelichting
gegeven op onze producten én de belangrijkste
voordelen. Zowel in esthetiek als comfort. Een
belangrijk moment voor Nijhuis Bouw en De Alliantie,
die nog voldoende draagvlak bij bewoners
moesten krijgen.”
76 | STEDENBOUW.NL

E-Sequent renovatie Bussum
Om de uitstraling van de wijk in ere te herstellen,
maken de eerdere aanpassingen plaats voor ramen
en deuren die de uitstraling van weleer evenaren,
maar dan wel met de isolatiewaarden en tochtwering
van nu. Op voorschrijven van de architect
worden onder meer historisch verantwoorde deuren
toegepast, met een hoogisolerende vulling en
hoogwaardige tochtprofielen. Zowel de deuren als
ramen worden afgewerkt in monumentengroen en
vormen een mooi contrast met de witte kozijnen.
STRATEGISCH
GEPLAATSTE CONTAINERHUB
Naast de typische uitstraling en bijzondere detailleringen
kenmerkt de wijk zich door zeer smalle
straten. “In dit project hebben we te maken met
een krappe bouwplaats”, benadrukt Dagelet. “Dit
kán zorgen voor flinke uitdagingen, bijvoorbeeld
met betrekking tot materiaalaanvoer. Om dit te
ondervangen, hebben wij een containerhub ingericht
op een strategische locatie langs de snelweg.
Vanaf deze hub worden onze ramen en deuren
in daghoeveelheden naar de bouw vervoerd en
in een hoog tempo gemonteerd.” Als organisatie
heeft Verweij Houttechniek de flexibiliteit om in de
planning van de aannemer mee te lopen, vertelt
hij. “Bovendien worden alle elementen kant-enklaar
en op pasmaat op het project aangeleverd,
waardoor aanpassingen op locatie niet aan de
orde zijn en overlast voor bewoners tot een minimum
wordt beperkt.”
Op voorschrijven van de architect worden onder meer historisch verantwoorde deuren toegepast.
'Voordat we met de uitvoering zijn
gestart, hebben we de techniek en
esthetische wensen van architect
en opdrachtgever samengebracht
in een modelwoning'
VAST TEAM VAN CO-MAKERS
In de E-Sequent-projecten wordt altijd met een
vast team van co-makers gewerkt. Zo was Verweij
Houttechniek eerder al betrokken bij diverse
projecten in Hilversum en Amersfoort. “Alle partijen
binnen de ketensamenwerking kennen elkaar
goed en weten wat ze van elkaar kunnen en mogen
verwachten. Bovendien weten de mensen op
de bouw elkaar goed te vinden”, benadrukt Dagelet,
die als voorbeeld de samenwerking tussen Verweij
Houttechniek en vastgoedonderhoudsbedrijf
Lenferink aanhaalt. “Om de karakteristieke kalven
met bovenliggende uitzetramen in ere te herstellen,
trekken we gelijk op met Lenferink, die in dit
project het glaszetten en schilderwerk voor zijn rekening
neemt. Hierdoor kunnen de werkzaamheden
met minimale overlast worden uitgevoerd en
wordt een hoogwaardig eindresultaat geborgd.”
Halverwege februari 2021 worden de laatste ramen
en deuren opgeleverd. ❚
De karakteristieke kalven met bovenliggende
uitzetramen worden in ere hersteld.
Zowel de deuren als ramen worden afgewerkt in monumentengroen
en vormen een mooi contrast met de witte kozijnen.
STEDENBOUW.NL | 77

E-Sequent renovatie Bussum
Projectinfo
Hellende daken met tientallen verschillende
aansluitdetails
Alle hellende daken van de E-Sequent-woningen worden
gerenoveerd door Sloof. Met de complete aanpak van dak,
overstekbetimmering, zinken goten en dakkapellen kunnen de
woningen er weer jaren tegen.
“Het is een heel intensieve klus”, vertelt Hans Sloof, projectleider
van Sloof. “Elk blok van de E-Sequent-woningen laat een
ander woningtype zien, elk met zijn eigen dakvorm. Dat betekent
voor ons dat we te maken hebben met tientallen verschillende
aansluitdetails. Vanaf de straatzijde is dat nauwelijks
te zien, maar aan de achterzijde hebben de woningen allerlei
uitbouwen met hoek- en kilkepers, soms doorlopend tot half
in het hoofddak. Ook het tempo is een uitdaging. De trein loopt
immers gewoon door.” Overigens past het renovatiewerk uitstekend
bij Sloof. “Renovatie vereist flexibiliteit en inventiviteit.
Daar houden we van. Nieuwbouw heeft weer andere aantrekkelijke
kanten. We voelen ons in beide disciplines als een vogel
op het dak.”
Projectinfo
Geïsoleerde dakbedekking op de platte daken
Consolidated voorziet alle platte daken in de Keizer Ottostraat
en Huizerweg van isolatiemateriaal. Zij dekt deze af met een
tweelaagse dakbedekking waarna de daken er weer 35 jaar
tegen kunnen.
De platte daken bevinden zich op de doorlopende dakkapellen
en keukenuitbouwen. “Je merkt aan alles dat deze wijk al lang
bestaat”, vertelt Glen Bosman, manager RGS van Consolidated.
“Er is zoveel verspijkerd en uitgebouwd, dat vrij weinig mensen
nog weten welke daken in de achtertuinen toebehoren aan De
Alliantie en welke aan de bewoners. Daar doen we maar niet
moeilijk over. We isoleren alle platte daken boven de verwarmde
ruimtes en de bergingsdaken herstellen we.”
Diezelfde soepele houding laat Consolidated zien in de samenwerking
met Sloof, die verantwoordelijk is voor de hellende
daken. “We komen elkaar voortdurend tegen en gaan als goede
collega’s met elkaar om. De ene keer gebruikt hij mijn materiaal
voor een goede afsluiting, de andere keer mag ik zijn kraan
gebruiken. Die flexibiliteit hoort bij renovatieprojecten.”
RESULTAATGERICHT
DAKWERK
Samen de hoogte in
Heeft u behoefte aan vakmanschap op uw dak? Consolidated is dé
spil in elke daksamenwerking. Wij bieden u grip, inzicht en denken
graag mee in uw uitdagingen en doelstellingen over duurzaamheid.
Wilt u ook samen de hoogte in?
Kijk voor alle informatie op consolidated.nl
Consolidated Nederland
STEDENBOUW.NL | 79

E-Sequent renovatie Bussum
Projectinfo
Vraaggestuurde ventilatie voor een gezond binnenklimaat
Bij nieuwbouw, maar ook bij renovatie wordt veel waarde gehecht aan een goede isolatie van daken,
vloeren en gevels. Door de drang om luchtdicht te bouwen, stijgt ook de vraag naar ventilatie, die voor
een goede luchtkwaliteit moet zorgen. Ook bij de renovatie van de E-Sequent-woningen in Bussum
is ventilatie een noodzaak.
“Elke woning wordt uitgerust met een vraaggestuurd ventilatiesysteem. Terwijl raamverluchtingen
verse lucht in de woning binnenlaten, zorgt Van der Sluis Renovatie B.V. uit Kampen voor de afvoer
van vervuilde lucht”, zegt projectleider Arjan Sarelse. “We installeren afvoerventilatoren in badkamer,
keuken en toilet. Een CO 2
-sensor in de woonkamer meet continu de luchtkwaliteit en bepaalt of de
ventilatoren meer of minder vervuilde lucht moeten afvoeren.” Van der Sluis Renovatie voert ook de
AKP-keuring uit, waarbij de elektra- en gasinstallaties gecontroleerd en, indien nodig, aangepast of
hersteld worden. Verder worden de nieuwe dakdoorvoeren op de installaties in de woning aangesloten.
“Dit is best wel een uitdagend project. De meeste woningen zijn 100 jaar of ouder. Sommige bewoners
hebben al renovaties laten uitvoeren, anderen behielden hun woning in originele staat. Geen enkele
woning is dan ook identiek en de renovatie is maatwerk. De aannemer inventariseert vooraf wat er in
een woning uitgevoerd moet worden en bekijkt met ons hoe dit best gerealiseerd wordt”, stelt Sarelse.
“Aangezien het om bewoonde huizen gaat, moeten vooraf duidelijke afspraken met alle bouwpartners
én de bewoners worden gemaakt, zodat alle werken vlot op elkaar aansluiten. In tijden van COVID-19
zijn er bovendien heel wat bijkomende richtlijnen. Na het uitvoeren van de werken moet de woning ook
schoon achtergelaten worden. Als specialist in renovatie weten we perfect hoe we dergelijke projecten
succesvol kunnen aanpakken.”
INSTALLATIE
EEN BUNDELING VAN TECHNIEK
PARTNER VOOR
DUURZAME OPLOSSINGEN
Woningbouw
Beheer & Onderhoud
Utiliteit
Renovatie
Versan Adviescentrum
www.vd-sluis.nl
80 | STEDENBOUW.NL

E-Sequent renovatie Bussum
Projectinfo
Multidisciplinair vastgoedonderhoudsbedrijf als
co-partner van bouwbedrijf
Een hoofdaannemer kan voor bepaalde opdrachten in een project
een beroep doen op gespecialiseerde partners. Zo is Lenferink
één van de vaste co-partners van Nijhuis Bouw voor de
E-Sequent-renovatieprojecten. Dit bedrijf is uitgegroeid tot een
multidisciplinair vastgoedonderhoudsbedrijf met verschillende
vestigingen over heel Nederland.
info@lenferink.com
www.lenferink.com
“De woningen van het E-Sequent-project in Bussum zijn meer
dan 100 jaar oud. We controleren alle kozijnen op houtrot en
voeren, waar nodig, herstelwerken uit. Het bestaande enkel- en
dubbelglas maakt plaats voor HR++ beglazing. We staan ook in
voor de schilderwerken. De houten elementen wordt eerst grondig
geschuurd en hier en daar zelfs helemaal kaal gemaakt.
Daarna komen er twee nieuwe verflagen op”, licht uitvoerder
Geert Schoonhoven toe. “De complete make-over van één
woning neemt vijf dagen in beslag. We zijn met een team van vijf
schilders, twee timmerlui, twee glaszetters en een uitvoerder op
de bouwplaats actief. Door een goede planning starten we elke
dag in één van de woningen en tegelijk leveren we elke dag ook
één woning op.”
STEDENBOUW.NL | 81

De Dijkjes Elburg
Ook de boerderij – nog een ‘stabilizer’ in het plan van Luc Bos – is gebouwd in karakteristieke stijl.
Tekst | dr. Henk-Jan Hoekjen Beeld | Van Wijnen
DE DIJKJES, ELBURG:
EEN WIJK MET EEN DORPS KARAKTER
Aan de noordoostkant van Elburg verrijst momenteel een geheel nieuwe wijk: de Dijkjes. De stedenbouwkundige structuur
is gebaseerd op bestaande landschappelijke elementen en een fictief historisch verhaal. “Op die manier ontstaat
hier een prettige woonomgeving met een dorps karakter”, aldus Walter van de Veen, projectontwikkelaar bij Van Wijnen.
Eenvormigheid is de laatste jaren in stedenbouw
en architectuur bepaald geen aanbeveling meer.
Vanuit de gedachte dat woongenot en leefbaarheid
gebaat zijn bij diversiteit en groen krijgen woongebieden
steeds vaker een gevarieerde aanblik. In
Elburg wordt momenteel gewerkt aan de realisatie
van een wijk waarin de behoefte aan een prettig
ogende, diverse en duurzame woonomgeving op
een bijzondere manier gestalte krijgt: de Dijkjes.
De nieuwe wijk zal uiteindelijk 227 woningen omvatten,
waarvan 40 procent sociale huurwoningen.
De Dijkjes wordt in drie fasen aangelegd. Fase 1
van het project is inmiddels afgerond. Op dit moment
wordt gewerkt aan fase 2, waarna volgend
jaar fase 3 volgt. “Naar verwachting ronden we
het project eind 2021 af”, zegt Van de Veen. “De
Dijkjes is ontstaan vanuit een samenwerking met
82 | STEDENBOUW.NL

De Dijkjes Elburg
woningcorporatie Omnia Wonen uit Harderwijk
en Zondag Ontwikkeling uit Tiel. De belangrijkste
uitgangspunten bij de wijk waren het duurzame
karakter en de dorpse opzet.”
KARAKTERISTIEKE STIJL
Het ontwerp van de stedenbouwkundige structuur
kwam voor rekening van Luc Bos. Hij bedacht het
fictieve historische verhaal van een door de eeuwen
heen gegroeid dorp. Dit narratieve uitgangspunt
bood de mogelijkheid om de reeds bestaande
landschappelijke elementen zoals een houtwal en
een watergang in het stedenbouwkundige plan te
incorporeren. Bovendien kon op die manier het
beoogde dorpse karakter op een mooie manier
gestalte krijgen. “Het verhaal is gebaseerd op de
organische groei van het dorp rondom een brink”,
legt Van de Veen uit, wijzend op een viertal afbeeldingen
van het dorp in verschillende stadia van de
fictieve historische ontwikkeling. “De brink zal een
belangrijke centrale open ruimte blijven in de Dijkjes.
Daaromheen zijn huizen geplaatst in verschillende
stijlen en materialiseringen. De woningen
zijn ontworpen door FIER Architecten uit Nijkerk
en Venster Architekten uit Gouda.”
Op enkele punten in de wijk zijn karakteristieke
woningen geplaatst – de zogenoemde 'stabilizers',
die een bepaalde ambachtelijke functie uit
het door Luc Bos ontwikkelde verhaal uitbeelden.
“Zo zijn er bijvoorbeeld een herberg, een boerderij-erf,
een smederij en het huis van de dijkgraaf
– die daarom wat hoger staan.” Deze onderdelen
van de wijk, die telkens in karakteristieke stijl ontworpen
zijn, geven het ‘historische’ verhaal van de
wijk nog meer cachet.
DUURZAAM EN
BETAALBAAR WONEN
Ook duurzaamheid is een belangrijk uitgangspunt
bij dit project. Dit komt tot uiting in tal van facetten.
Zo zijn er in de wijk nestkasten aangebracht
en is er volop aandacht voor gevarieerd groen met
lokale plantsoorten en maatregelen voor klimaatadaptatie.
Ook de woningen blinken uit in duurzaamheid.
“De huurwoningen worden gebouwd
volgens het principe van Nul-op-de-Meter en de
koopwoningen zijn uitgevoerd als EPC 0”, aldus
Van de Veen. “Het is de kracht van Van Wijnen dat
het ons gelukt is om, dankzij ons geïndustrialiseerde
woonproduct Fijn Wonen, in een relatief korte
tijd betaalbare, comfortabele, duurzame woningen
te maken in een prachtige wijk.” Overigens kun
je dat volgens Van de Veen als ontwikkelaar en
bouwbedrijf nooit alleen. “Dit mooie voorbeeldproject
kunnen we alleen succesvol uitvoeren
dankzij de samenwerking met alle andere betrokken
partijen.” ❚
Walter van de Veen: “In de Dijkjes worden huizen gebouwd in verschillende stijlen
en materialiseringen, die samen het dorpse karakter van de wijk uitdrukken.”
De zogenoemde ‘stabilizers’ – zoals het huis van de dijkgraaf – geven het door
Stedenbouwkundige Luc Bos bedachte historische verhaal van de wijk nog meer cachet.
STEDENBOUW.NL | 83

Pascalweg 16 • 8071 SE Nunspeet, Nederland • 0341 265088 • info@slimsolarsystems.nl
www.slimsolarsystems.nl

De Dijkjes Elburg
Tekst | dr. Henk-Jan Hoekjen Beeld | Slim Solar System
DE ZON SCHIJNT VOOR DE DIJKJES
In Elburg wordt momenteel gewerkt aan de bouw van een duurzame nieuwe wijk: de Dijkjes. In het project, een initiatief
van Van Wijnen, Omnia Wonen uit Harderwijk en Zondag Ontwikkeling, worden tal van duurzame maatregelen getroffen
zoals de aanleg van zonnepanelen. Deze worden geleverd en geïnstalleerd door Slim Solar Systems uit Nunspeet.
Het is tegenwoordig een open deur: nieuwe
wijken worden zo duurzaam mogelijk gebouwd.
Hiervoor zijn verschillende redenen. Allereerst
hebben we te maken met klimaatontwikkelingen
die de gehele wereldbevolking nopen het
gezamenlijke energiegebruik terug te brengen.
Ook op nationale schaal zijn er redenen om
minder fossiele grondstoffen te gaan gebruiken.
De perikelen in het aardbevingsgevoelige
Groningen zorgen er bijvoorbeeld voor dat we
in de toekomst minder gas tot onze beschikking
zullen hebben. Gelukkig zijn er duurzame
alternatieven, zoals zonne-energie. Steeds meer
nieuwe wijken worden dan ook standaard voorzien
van zonnepanelen.
Op de daken van de wijk de Dijkjes – nog volop in aanbouw – wordt gebruik
gemaakt van full black-panelen met een vermogen van 310 Wattpiek (Wp).
Sebastiaan Eikendal van Slim Solar Systems
weet er alles van. Met zijn bedrijf levert hij uiteenlopende
types PV-panelen en omvormers. Op
dit moment is het bedrijf bezig met een mooi
project: nieuwbouwwijk de Dijkjes in Elburg. Eén
van de uitgangspunten bij dit project is duurzaamheid.
De in totaal 227 woningen die tot en
met eind 2021 worden gebouwd, worden gerealiseerd
op basis van de uitgangspunten ‘Nul-opde-Meter’
en ‘EPC 0’. Dat doel wordt onder meer
bereikt door het installeren van zonnepanelen.
“We raakten bij dit project betrokken op basis
van een aanvraag van Van Wijnen”, legt Eikendal
uit. “We kennen elkaar van eerdere projecten;
zodoende weet men bij Van Wijnen dat wij
kwalitatieve PV-cellen leveren en installeren.”
De woningen die tot en met eind 2021 gebouwd worden in Elburg zullen worden
gerealiseerd op basis van de uitgangspunten ‘Nul-op-de-Meter’ en ‘EPC 0’.
In project de Dijkjes gaat het om in totaal ruim
negenhonderd panelen. “We hebben gekozen
voor toepassing van full black-panelen met een
vermogen van 310 Watt”, vertelt de Slim Solar
Systems-man. “De eerste huizen zijn inmiddels
opgeleverd. Het betrof hier 409 panelen.” In de
volgende fase gaat het volgens Eikendal om 492
panelen. Slim Solar Systems is verantwoordelijk
voor zowel de levering als de installatie van alle
panelen. Mede dankzij de inspanningen van het
bedrijf uit Nunspeet kunnen de bewoners van
de Dijkjes binnenkort op energieneutrale wijze
gebruik maken van het nieuwe stukje Elburg. ❚
STEDENBOUW.NL | 85

Madrona Almere
Tekst | dr. Henk-Jan Hoekjen
Beeld | egbertdeboer.com
SCULPTURAAL APPARTEMENTENCOMPLEX DANKZIJ INSPIRERENDE SAMENWERKING
LANDMARK IN DE POLDER
Aan de boorden van de Oostvaardersplassen in Almere is onlangs een prachtige nieuwe ‘landmark’ verrezen: appartementencomplex
Madrona. Dankzij het gezamenlijke project van woningcorporatie GoedeStede, ontwikkelend bouwer
Trebbe en architectenbureau Inbo kunnen veel woningzoekenden in Almere hun ultieme woonwens realiseren. Christian
Schuurman, projectleider bij Trebbe en architecten Olof Schonewille en Trude de Vroomen van Inbo vertellen over het
bijzondere project.
‘Landmark’ Madrona werd gerealiseerd op basis van het HoogWonen-concept van Trebbe.
86 | STEDENBOUW.NL

Madrona Almere
Madrona valt onder meer op door de rijke
detaillering, het mooie materiaalgebruik
en de dubbelhoge entree.
Wie wil er nu niet wonen op een markante plek
met een dito uitzicht? In Almere is dit sinds kort
mogelijk voor woningzoekenden in de sociale
huursector. Met het 40 meter hoge appartementencomplex
Madrona brengt woningcorporatie
GoedeStede het wonen op een prachtige locatie
aan de rand van de Oostervaardersplassen binnen
het bereik van deze doelgroep. Het complex omvat
95 appartementen, waarvan 74 tweekamerwoningen
en 21 driekamerwoningen. Madrona
werd gerealiseerd in nauwe samenwerking met
onder meer architectenbureau Inbo en ontwikkelend
bouwer Trebbe. “We werken vaker samen
met GoedeStede”, vertelt Schuurman. “Dit project
is een vervolg op de goede samenwerking die we
in het verleden hebben opgebouwd.” Ook bij Inbo
is men tevreden met de wijze waarop het project
verliep. “Madrona is een ‘landmark’ geworden
met een prachtige uitstraling, die heel bijzonder
is voor een project in de sociale woningbouw”,
aldus De Vroomen.
PUZZELSTUKKEN
De basisplattegrond van de appartementen is gebaseerd
op het HoogWonen-concept van Trebbe.
“Dit is een uitgewerkt concept dat ons in staat
stelt snel te bouwen bij een hoge kwaliteit”, legt
Schuurman uit. “Bij HoogWonen maken we gebruik
van een aantal vaste ‘puzzelstukken’ waarmee
we een plattegrond kunnen maken. Binnen
dit project is gekozen voor de variant met centrale
ontsluiting; in Madrona bevinden de appartementen
zich rondom een centrale kern.”
Bij Inbo kon men uitstekend uit de voeten met
HoogWonen. In relatief korte tijd werd het ontwerp
gemaakt en gerealiseerd, waarbij is gekozen
voor een variant met per verdieping acht appartementen
rond een kern met trappen en lift. “De
plattegronden zaten goed in elkaar en gaven ons
een goede richting in het ontwerpproces”, aldus
Schonewille. “Uit de vormstudie bleek dat het naar
boven toe ‘verjongen’ van het volume nodig was
om de toren verticaler te laten ogen. Binnen het
HoogWonen-concept was dit mogelijk door op de
hoeken de kleine tweekamerwoningen te leggen
bovenop de grotere driekamerwoningen. Dit verjongen
gebeurt steeds op een andere laag, zodat
een licht asymmetrisch en sculpturaal beeld ontstaat.
Deze asymmetrie is doorgezet in het laten
verspringen van de balkons.” Voorts is Madrona
een alzijdig volume geworden. “Van welke kant
je het gebouw ook bekijkt, Madrona ziet er van
alle kanten aantrekkelijk uit”, aldus De Vroomen.
PREFAB CASCO
Volgens de betrokkenen is het in baksteen uitgevoerde
Madrona in verschillende opzichten een
bijzonder project. “Ten eerste is het met 40 meter
tot nog toe het hoogste appartementencomplex
dat we voor GoedeStede ontwikkeld en gebouwd
hebben”, zegt Schuurman. “Daarnaast is het
één van de eerste projecten die we gerealiseerd
hebben op basis van een prefab casco, geleverd
door Bestcon uit Best. Door met een prefab casco
te werken, kunnen we nog sneller en efficiënter
bouwen. En doordat Bestcon de balkons aan de
vloerplaten gestort heeft, zijn er geen ondersteuningsconstructies
nodig. Dit scheelt enorm in de
bouwtijd en bouwkosten.” Schonewille benadrukt
dat vormidee hier samenvalt met bouwtechniek.
“De sculpturale opzet hield in dat de balkons deels
verspringen ten opzicht van elkaar. Het tijdens de
bouw ondersteunen van een balkon was hierdoor
bijzonder lastig. Doordat Bestcon de balkons van
tevoren aan de voerplaten vast stortte, werd dit
probleem omzeild.”
Terugkijkend is men bij Trebbe en Inbo zeer te
spreken over het gezamenlijke project. “Als er iets
is dat dit project kenmerkt, dan is het de goede samenwerking”,
zegt De Vroomen. “Het naar elkaar
luisteren en stapelen van ideeën heeft geleid tot
dit markante gebouw: rijk aan detaillering en met
mooi materiaalgebruik en een dubbelhoge entree.
Zonder de goede samenwerking – met Trebbe,
GoedeStede én de gemeente – was het niet gelukt
zo’n mooi project te realiseren.” ❚
'Van welke kant je het gebouw
ook bekijkt, Madrona ziet er van
alle kanten aantrekkelijk uit'
Madrona ziet er dankzij het ontwerp van Inbo van alle kanten aantrekkelijk uit.
STEDENBOUW.NL | 87

Madrona Almere
Tekst | dr. Henk-Jan Hoekjen
‘GOED RESULTAAT DANKZIJ
UITSTEKENDE SAMENWERKING’
Project Madrona in Almere was het negende gezamenlijke project van woningcorporatie GoedeStede, ontwikkelend bouwer
Trebbe en installateur Van der Sluis Woningbouw. Stephan van Dokkum van het laatstgenoemde bedrijf vertelt over
het succesvolle verloop van het project, dat tot stand is gekomen vanuit een meerjarige ketensamenwerking. “We weten
precies wat we aan elkaar hebben.”
“Vanaf 2013 realiseerden we vanuit een ketensamenwerking
meerdere projecten in Almere: De
Factorij, De Koopvaardij, De Batavier, Middachtenlaan,
Castrolanda, Holambra, Bolivar, Carambei
en daarna dus Madrona”, aldus Stephan van
Dokkum van het installatiebedrijf uit Genemuiden.
Dankzij de goede ketensamenwerking met
GoedeStede en Trebbe verliep project Madrona
uitstekend. “We zaten al vanaf het begin van het
project aan tafel. Mijn collega Erik Pieter Leusink
was nauw betrokken bij het hele proces van
voorlopig ontwerp via definitief ontwerp naar
de bouwaanvraag.” Dat is belangrijk: “Door al
in de voorfase mee te denken over bijvoorbeeld
de engineering en EPC-berekeningen, voorkom
je problemen wanneer je eenmaal aan het bouwen
bent.”
Een extra voordeel in dit project was dat er gebruik
werd gemaakt van een prefab betoncasco
van de firma Bestcon. “Bij zo’n betoncasco moet
je vooraf al nadenken over de sleuven voor alle leidingen”,
vertelt Van Dokkum. “In het uiteindelijke
bouwproces biedt dat grote voordelen. Bovendien
is het casco wind- en waterdicht, wat een groot
voordeel is in de installatiefase.”
In het Madrona-complex installeerde Van der
Sluis onder meer gasgedreven cv-installaties.
Ook legde het bedrijf onder meer zonnepanelen,
mechanische ventilatie en vloerverwarming aan.
“Daarmee is het gebouw voorbereid op mogelijk
andere warmteopwekking”, vertelt Van Dokkum
over deze laatste keuze. Dankzij de succesvolle ketensamenwerking
is Madrona naar tevredenheid
afgerond. De betrokken partijen zijn ondertussen
al bezig met een nieuw project: “Nu Madrona is
afgerond, zijn we bezig met de voorbereiding van
het project De Stripmaker, ook in Almere”, besluit
Van Dokkum. ❚
INSTALLATIE
PARTNER VOOR DUURZAME OPLOSSINGEN
BETROUWBARE INSTALLATIES VOOR
EEN VEILIGE EN FIJNE WOONOMGEVING
Project: 95 appartementen Madrona Almere
HR ketel en vloerverwarming
Sanitair
E-installaties
Zonnepanelen
Mechanisch ventilatiesysteem, CO2 gestuurd
www.vd-sluis.nl
88 | STEDENBOUW.NL

Madrona Almere
DucoTronic System
De ultieme vorm van vraaggestuurde ventilatie
Up Mountain - Amstelveen
BENG-proof met vraaggestuurde ventilatie? Natuurlijk!
TRONIC: 100% automatische toe- & afvoer op basis van CO 2
& vocht.
Minimaliseer installatie- en inregeltijd
We inspire at www.duco.eu
Projectinfo
Balkons met reliëf
Eén van de opvallende aspecten van het nieuwe appartementencomplex
Madrona in Almere Buiten zijn de bijzondere balkons.
Voor het kenmerkende reliëf op de aluminium balkondelen
tekende constructiebedrijf HTB uit Markelo. “We houden van
zulke uitdagingen”, aldus Wilco ten Brinke.
Wij leveren en monteren o.a.
• bouwkundige staalconstructies
• bordes-roosterconstructies
• galerij-balkonhekken
• stalen trappen
Kemperweg 2 | 7475 SX Markelo/ Rijssen | 0547 - 36 12 45
info@htbconstructie.nl | www.htbconstructie.nl
De appartementen in het Madrona-complex zijn uitgevoerd met
karakteristieke balkons. “Het balkonhekwerk bestaat uit een
aluminium plaat aan de voorzijde en zijkanten van glas”, legt
Ten Brinke uit. “Wij waren binnen dit project onder meer verantwoordelijk
voor de levering en montage van de balkonhekken.”
Vanwege het door architectenbureau Inbo bedachte verspringende
reliëf in de aluminium balkondelen betrof het een zeer
interessant project. “Om de juiste dimpel in de platen te krijgen,
moesten we veelvuldig experimenteren met stempels en
matrijzen. Uiteindelijk is dat prachtig gelukt, tot tevredenheid
van de architect en opdrachtgever.”
HTB werd bij het project betrokken door aannemer Trebbe. “We
werken vaker samen”, aldus Ten Brinke. “Trebbe weet precies
wat wij allemaal kunnen.” Behalve de bijzondere balkonhekwerken
leverde HTB in dit project ook al het ijzerwerk, de gevelplaten
– met hetzelfde kenmerkende reliëf – de privacyschermen
en de binnenhekken.
STEDENBOUW.NL | 89

De Kroon Zoetermeer
Veel rekenwerk, extra palen en draagkrachtversterkende maatregelen hebben de balkons mogelijk gemaakt.
Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Laurens Kuipers
WONEN IN HET VOORMALIGE STADSKANTOOR VAN ZOETERMEER
TRANSFORMATIE EN DUURZAAMHEIDS­
MAATREGELEN GAAN HAND-IN-HAND
Waar ooit het brandpunt lag van de Zoetermeerse politiek, bevinden zich nu luxe, royale appartementen. Hiervoor
werden de bovenste lagen van het stadskantoor duurzaam getransformeerd. Een nieuwe, frisse gevelbekleding gaf de
toren weer een uitstraling die past in deze tijd.
De bovenste lagen van het stadskantoor in Zoetermeer
stonden al een tijdje leeg. Het ‘Nieuwe
Werken’ had veel kantoren overbodig gemaakt.
Dit gaf Dura Vermeer de gelegenheid om de toren,
die zij zelf had gebouwd, aan te kopen en transformatieplannen
voor de 6e t/m 16e verdieping van
het complex te ontwikkelen. Het werden 27 luxe
appartementen en een penthouse met oppervlaktes
van 85 tot 220 vierkante meter en opvallend
royale balkons.
EEN CONSTRUCTIEVE UITDAGING
“Die opvallend royale balkons vormden onze
eerste uitdaging”, vertelt Jeroen Bestman, architect
van A3 Architecten. “De toren is gebouwd
in de vorm van een kruis en de meest voor de
hand liggende plekken voor de balkons waren
natuurlijk de ‘oksels’ van dat kruis. Hier was de
constructie echter geenszins op berekend. Veel
rekenwerk, extra palen en draagkrachtversterkende
maatregelen hebben de balkons uiteindelijk
mogelijk gemaakt.”
EEN UITDAGING VAN
ORNITHOLOGISCHE AARD
Maar er waren ook uitdagingen van niet-bouwtechnische
aard. De slechtvalk bijvoorbeeld, die in
de nok van de toren zijn habitat had ingericht. “De
gemeente had dit gestimuleerd door hier een hok
voor de vogel te plaatsen”, vertelt Bestman. “Het
hok van de slechtvalk is een beschermd object, dat
gedurende de broedperiode – van januari tot juli –
niet gestoord mag worden. We moesten hier dan
ook zorgvuldig omheen plannen.”
NAAR EEN
SAMENHANGEND GEHEEL
Een belangrijk uitgangspunt tijdens het ontwerpproces
waren de reeds verbouwde bibliotheek aan
het stadsplein en het nog te verbouwen theater
aan de passage. Al deze gebouwen moesten uiteindelijk
een samenhangend geheel vormen. Hiervoor
ging A3 Architecten in gesprek met alle betrokken
partijen, waaronder de stadsbouwmeester
van Zoetermeer. “In samenspraak is toen besloten
90 | STEDENBOUW.NL

De Kroon Zoetermeer
om voort te borduren op de reeds bestaande verticale
geleding en het gekozen kleurenpalet met
beigetinten in aluminium.” Als verwijzing naar de
oorspronkelijke functie van het gebouw koos A3
Architecten voor een subtiel reliëf met het wapen
van Zoetermeer in de borstweringspanelen.
'De opvallend royale balkons
vormden onze eerste uitdaging'
Bestman is blij met de weg die is ingeslagen. “Al
sinds de economische crisis is het hergebruik van
panden steeds meer in zwang. De constructies
blijken hiervoor prima geschikt en laten zich goed
combineren met duurzaamheidsmaatregelen. Zo
zijn de woningen in De Kroon uitstekend geïsoleerd
en wordt voor de verwarming gebruik gemaakt
van warmte-koudeopslag. Transformatie en
duurzaamheidsmaatregelen gaan hier uitstekend
hand-in-hand.” ❚
De toren is gebouwd in de vorm van een kruis.
STEDENBOUW.NL | 91

De Kroon Zoetermeer
Projectinfo
Een fraaie, lichte gevelbekleding met het logo
van Zoetermeer
Met het plaatsen van de aluminium gevelpanelen leverde Rakon
Bouwprofiel de finishing touch van De Kroon. Opeens werd het
gebouw precies zoals het in de voorbereidingstijd was uitgestippeld.
Maar daar ging wel wat aan vooraf….
“Vanaf het prille begin hebben we meegedacht over de verdere
invulling van de buitenschil”, vertelt Jeroen van Riet van Rakon
Bouwprofiel. “Met name de print van het logo van Zoetermeer
in de panelen was een uitdaging. Uiteindelijk is ervoor gekozen
om deze in de platen te persen, waardoor ze subtiel en duurzaam
aanwezig zijn.”
Zodra alle uitgangspunten bekend waren, ging Rakon Bouwprofiel
zelfstandig te werk. Zij regelde de engineering, maakte in de
zetterij de panelen op maat en leverde alle benodigde materialen
aan op de bouwplaats. Hier monteerde zij de isolatielaag,
de subconstructie en ten slotte de gevelpanelen. “Gevels bekleden
blijft creatief en uitdagend werk. De bestaande, kale betonmuren
hebben nu een prachtige gevelbekleding. Dat maakt dit
werk leuk.”
Projectinfo
Mooi project op een bijzondere locatie
Als installatiepartner van Dura Vermeer Bouw Zuid West werkt
Barendrecht-Elektra b.v. uit Hellevoetsluis mee aan de bouw
van project De Kroon in Zoetermeer.
Barendrecht-Elektra b.v. levert en installeert op dit project de
complete elektrotechnische installaties en de algemene verlichting,
de brandmeldinstallatie voor de aansturing van de overdrukinstallatie,
de video-intercominstallatie en de laadpalen
voor de elektrische auto’s in de parkeergarage. De elektrotechnische
installaties worden compleet gemonteerd en opgeleverd
volgens de huidige installatievoorschriften NEN1010.
Barendrecht-Elektra b.v. biedt de kopers van de appartementen
de mogelijkheid hun individuele wensen door te
spreken met een interne kopersbegeleider. Eventuele meeren
minderwerk opties kunnen op die manier tijdig worden
besproken, zodat alle werkzaamheden in de bouw kunnen
worden meegenomen. Hierdoor krijgen de kopers hun huis en
installaties vanaf de oplevering precies zoals zij dat willen! De
Kroon is voor Barendrecht-Elektra b.v. een mooi project op een
bijzondere locatie.
Elektrotechnische installaties
Beveiligingsinstallaties
Communicatiesystemen
Mechanische Ventilatiesystemen
Systeemplafonds
DISTELSTRAAT 19A - TEL (0181) 31 34 88 - HELLEVOETSLUIS
E-MAIL: INFO@BARENDRECHTELEKTRA.NL
WEBSITE: WWW.BARENDRECHTELEKTRA.NL
Rakon
Rakon
Metalen vloer-, dak- en wandsyste
Rakon bouwprofiel bv is een gerenommeerd familiebedrijf met bijna
50 jaar ervaring in de Nederlandse Metaalbouw. Rakon realiseert
zowel eenvoudige traditionele sandwich-gevels als complexe
aluminium gevelconstructies voor nieuwbouw- als renovatie.
Metalen vloer-, dak- en wandsystemen
Mocht u ook een uitdaging hebben in stalen- en/of aluminium
gevelbekleding dan bent u bij Rakon aan het juiste adres!
Samen met u vinden zij overal een passende oplossing voor.
Rakon bouwprofiel bv levert en monteert o.a.:
- Metalen (sandwich) vloer-, dak-, wand- en plafondplaten;
- Metalen prefab geïsoleerde dak- wand- en plafondpanelen;
- Metalen cassettepanelen met eigen ophangsysteem;
Rakon bouwprofiel bv, een goede partner:
- Beschikking tot een eigen metaalzetterij;
- Gebruik van hoogwaardige materialen;
- Complete enginering in eigen beheer;
- Kwalitatieve dienstverlening;
- Goede leveringscondities;
- BIM-tekenprogramma;
- Eén aanspreekpunt;
- Maatwerk.
www.rakon.nl | info@rakon.nl | 0172-241515
Gecertificeerd
GM
HECKLIST
ANNEMERS
Metaalzetterij
Alphen aan den Rijn
www.metalfoldings.nl
info@metalfoldings.nl
92 | STEDENBOUW.NL

GMLP Fase 3/4 Schiphol
Tekst | Patricia van der Beek
Beeld | egbertdeboer.com
HOTSPOT VOOR
LOGISTIEKE HOOGVLIEGERS
Op het voormalige Groenenberg terrein van Schiphol Rijk ontwikkelt Borghese Logistics samen met belegger AEW het
Green Mountains Logistics Park (GMLP). Met dit hoogwaardige bedrijvenpark van 25 hectare is het Schipholgebied straks
een logistieke hotspot rijker, die zich bij uitstek leent voor logistiek dienstverleners in het hogere segment. ›
De warehouses hebben een strakke, corporate uitstraling.
STEDENBOUW.NL | 93

GMLP Fase 3/4 Schiphol
“De locatie is primair gericht op luchtvracht”,
vertelt Real Estate Developer Jelle Hogetoorn van
Borghese. “Deze dure manier van vervoeren wordt
met name aangewend voor hoogwaardige en
kostbare producten of producten die een beperkte
houdbaarheid hebben. Denk aan elektronica, farmaceutische
producten of bloemen. GMLP is hier
volledig op ingericht. In de vier warehouses van
het park staan kwaliteit, duurzaamheid en veiligheid
centraal.”
HOOGWAARDIG,
DUURZAAM EN VEILIG
“De kwaliteit van GMLP zit onder meer in de
strakke, corporate uitstraling en hoogwaardige afwerking
van de gebouwen”, vervolgt Hogetoorn.
“Maar ook in de brede, goed begaanbare wegen
en het groene karakter van het park.” Duurzaamheid
komt tot uiting in het BREEAM-label ‘Very
Good’. Zonnepanelen, uitstekende isolatie en LEDverlichting
dragen hier voor een groot deel aan bij.
Veiligheid heeft betrekking op de verkeersveiligheid
op het park, maar ook op de beveiliging van
de warehouses. Hogetoorn: “Wij passen fysieke
basismaatregelen toe die passen bij TAPA-certificering,
zoals hekwerken, schuifpoorten en camera’s.
Huurders kunnen vervolgens zelf invulling
geven aan het gewenste beveiligingsniveau.”
ALLES VOOR DE MODERNE
LOGISTIEK DIENSTVERLENER
De warehouses hebben een totale oppervlakte van
100.000 m². Warehouse 1 en 2 zijn opgeleverd en
volledig verhuurd. Op dit moment realiseert Borghese
warehouse 3 en 4; elk goed voor 21.300 m².
Hogetoorn: “Elk pand is opgedeeld in meerdere
units, die allemaal een eigen entree en maaivelddeur
hebben. Er is minimaal één loadingdock op
'De kwaliteit zit onder meer in de
strakke, corporate uitstraling en
hoogwaardige afwerking'
Opbouw staalconstructie.
elke 850 m². De kolomafstanden zijn zodanig, dat
er zowel brede als smalle gangpaden toegepast
kunnen worden.” De units voorzien in alle behoeften
van de moderne logistiek dienstverlener. Ze
zijn ESFR gesprinklerd en hebben een maximale
vloerbelasting van 50 kN/m², supervlakke vloeren
in zowel de diepte als de breedte, een kantoor en
mezzanine. Hogetoorn: “Met een maximale vloerbelasting
van 7,5 kN/m² is het mogelijk om op de
mezzanine zwaardere machines te plaatsen voor
bijvoorbeeld value added services.”
Interieur logistiek bedrijfsruimte.
CREATIEF EN ADEQUAAT
De bouwwerkzaamheden zijn in volle gang.
Warehouse 3 is eind dit jaar gereed en volledig
voorverhuurd, warehouse 4 wordt naar verwachting
in maart 2021 opgeleverd en is nog te huur.
“De bouw heeft tot nu toe de nodige voeten in
aarde gehad”, zegt Hogetoorn. “Zo moesten we
rekening houden met de hoge grondwaterstand,
moesten we twee bruggen bouwen om het terrein
te ontsluiten, stuitten we op twee vliegtuigbommen
uit de Tweede Wereldoorlog en kregen we
gedurende de uitvoering te maken met alsmaar
gewijzigde plannen vanwege wensen vanuit de
huurder. Als projectteam hebben we laten zien dat
we creatief en adequaat met dergelijke uitdagingen
omgaan. Wanneer het gehele project opgeleverd
is, kijken we er ongetwijfeld met veel trots
op terug.” ❚
94 | STEDENBOUW.NL

GMLP Fase 3/4 Schiphol
Projectinfo
Constructie warehouses vereist adaptief vermogen
Sinds 2015 is Pelecon betrokken bij de constructie van het Green
Mountain Logistics Park (GLMP) op Schiphol. Inmiddels is het tekenen
rekenwerk grotendeels gereed. Projectconstructeur Pascal Ruivenkamp
blikt terug op een dynamisch, maar goed verlopen traject.
“Alle vier de warehouses van GMLP hebben dezelfde constructieve
opzet: een staalconstructie met in twee richtingen dakspanten, waarbij
in de voorgevel een portaalsysteem is ontworpen. Warehouse 1 en 2
zijn reeds opgeleverd. In eerste instantie zou warehouse 3 op dezelfde
manier worden uitgevoerd, namelijk met één verdiepingsvloer. Warehouse
4 zou nog een tweede verdiepingsvloer krijgen. Om de horizontale
krachten van deze overkragende verdiepingsvloer op te vangen,
breidden we het constructieve ontwerp uit met zwaardere kolommen,
extra liggers in de verdiepingen en een zwaarder dakverband. Ter
plaatse van de vide, waar slechts één kolom kan staan in plaats van
drie, plaatsten we een zware dichtgekokerde HE-kolom.”
Toen de palen van warehouse 4 in de grond zaten, veranderde de situatie,
vervolgt Ruivenkamp. “Door externe factoren werd besloten dat
niet warehouse 4, maar warehouse 3 de tweede verdieping kreeg. In
goed overleg met Borghese Real Estate en Pleijsier Bouw pasten we de
constructies, in zeer korte tijd, op de nieuwe situatie aan. Inmiddels zijn
alle palen geslagen, zitten de funderingen erin en staan de staalconstructies
overeind. Voor ons zit het meeste werk erop, maar we blijven
wel tot het allerlaatste moment bij dit bijzondere project betrokken.”
Nieuwbouwproject
GMLP te Schiphol
OP ONS KUN
JE BOUWEN
Voor de derde keer op rij maken we GMLP voor
Pleijsier bouw, totaal komt het hiermee op bijna
100.000m2 dakoppervlakte. Op deze laatste
fase hebben we ca. 42.000m 2 dak platen
gemonteerd. De ca. 10.000m 2 gevels zijn voorzien
van binnendozen met een 19/1050 profielplaat.
Ook de ca. 3000m 2 binnenwanden en de
32 stuks lichtstraten zijn door ons geleverd en
gemonteerd.
dé specialisten
in dak- en wandbeplating
UTILITEITSBOUW
AGRIBOUW
RENOVATIE
Als technisch partner van architecten, ontwikkelaars
en bouwprofessionals zorgt Pelecon ervoor dat ieder
bouwkundige constructie realiseerbaar is.
Veilig, duurzaam en efficiënt.
www.hardeman-vanharten.nl
Volg ons ook via F
T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl
WWW.PELECON.NL
STEDENBOUW.NL | 95
2249 Pelecon_adv_Bol_Sep 2020_95x130.indd 1 24-08-2020 10:06

Manhattan Roermond
Door de rondgaande beweging heeft het gebouw geen voor- en achterkant.
Tekst | Liliane Verwoolde
Beeld | Rob van Esch www.architectuurfotograaf.nl
ROERMOND HEEFT EEN NIEUWE SKYLINE:
MANHATTAN TORENT HIER HOOG BOVENUIT
In Roermond heeft het onderhavige industrieterrein Willem-Alexander plaatsgemaakt voor Jazz City, een stedelijk gebied
met een mix van leisure, shopping en wonen. Vanaf de Maas vormt het gebied een nieuwe skyline met Manhattan als
onmiskenbare eyecatcher. Dit gebouw torent hoog boven de andere gebouwen uit en is – letterlijk en figuurlijk – schitterend.
96 | STEDENBOUW.NL

Manhattan Roermond
Wie Urban Residence Manhattan bekijkt vanaf
de Maas, ontkomt niet aan de gelijkenis met een
schip waarvan de zeilen bol in de wind staan. Dit
was dan ook zeker het beeld waardoor Kern Architecten
zich liet inspireren. Met zijn ronde vormen,
verspringende balkons en hoge balustrades vertoont
Manhattan het beeld van een gebouw dat
‘de wind in de zeilen heeft’. Het telt vijftien etages
en 39 luxe penthouses en appartementen. Door
de ligging en de omringende winkels werd de verbinding
gemaakt tussen de bestaande binnenstad
van Roermond, de Maas en de Maasplassen.
TORDERENDE BALKONS
“De opgave was een alzijdige toren”, vertelt Ben
Wolters, eigenaar van Kern Architecten. “Jazz City,
de ontwikkelaar van het plan, wilde liever geen
gebouw met een voor- en achtergevel; er moest
een solitaire landmark ontstaan. Dit bracht ons al
gauw op een ronde vorm, waarbij het omringende
water en de torderende balkons de veelzijdigheid
en het nautische karakter zouden versterken. Toen
duidelijk werd dat de bouw van een gedraaide
toren wel erg complex en kostbaar zou worden,
is gekozen voor een vaste ronde toren, waarbij alleen
de balkons torderen. Op elke verdieping bevinden
zich twee of drie appartementen.”
WINDSTUDIE
Veel aandacht besteedde Kern Architecten aan de
windkracht in het gebied. Met de extreme hoogte
en de ligging aan het water zou Manhattan worden
blootgesteld aan veel wind. Wolters: “Om
deze windkracht in beeld te brengen en de be-
Manhattan torent boven de andere gebouwen uit.
woners te verzekeren van een aangenaam verblijf
op de balkons, hebben we samen met Peutz een
windstudie uitgevoerd. We hebben een maquette
van het totaalgebied in een windtunnel geplaatst,
zodat we de gevolgen van de wind konden bestuderen.
Met fraaie, hoge balustrades hebben we
het probleem ondervangen.”
PARKEERKELDER ONDER
DE WATERSPIEGEL
Een extra uitdaging vormde de aanleg van de
parkeerkelder. Met zijn ligging onder de waterspiegel
moest deze waterdicht worden gemaakt.
“Waterkeringen beschermen nu de kelder tegen
het Maaswater. Deze ingreep stond echter niet
op zichzelf. Toen moesten er ook vluchtwegen en
noodvoorzieningen worden geregeld.”
Over het resultaat is Wolters tevreden. Manhattan
is gezichtsbepalend voor Jazz City. De goudkleurige,
glanzende gevelbekleding geeft haar
een levendige uitstraling en in de retailmeters op
de begane grond worden de ronde vormen van
Manhattan weerspiegeld in de ronde glazen van
de winkels. “We wisten van tevoren dat ook het
ontwerp voor het volgende gebouw, Baton Rouge,
naar ons toe zou komen”, vertelt Wolters. “Bij het
ontwerp van Manhattan hebben we hierop al geanticipeerd.
Jazz City wordt een bruisend stadsgedeelte
met een prachtige boulevard voor wonen,
winkelen en genieten.” ❚
Je ontkomt niet aan de gelijkenis met een schip waarvan de zeilen bol in de wind staan.
Bouwinfo
Opdrachtgever
Jazz City BV, een samenwerking van SDK
Vastgoed en van Pol beheer
Architect
Kern Architecten, Roermond
Aannemer
JONGEN Bouwpartners, Landgraaf
STEDENBOUW.NL | 97

Universiteit - Universiteitsweg te Utrecht
Optimale ontwerpvrijheid
Plastica is dé specialist in decoratief
en duurzaam plaatmateriaal, met
een ruim assortiment voor in- en
exterieur. Met onze jarenlange kennis
en ervaring staan we garant
voor absolute topkwaliteit en een
hoog serviceniveau. Zo werken we
gericht aan het realiseren van al uw
ontwerpwensen.
Alucopal® biedt perfectie in gevelbekleding. De weerszijden van het plaatmateriaal zijn voorzien
van een gecoate aluminium toplaag. Verkrijgbaar in brushed, aluminium, metallic en hoogglans.
Door de bijzonder hoge duurzaamheid is Alucopal uitermate geschikt voor gevelbekleding.
Toegepast als vlak paneel of cassette. Het materiaal is eenvoudig te verwerken in vele vormen.
Alucopal geeft de gevel een extra dimensie en maakt creaties compleet. Van inspiratie tot realisatie.
www.alucopal.com
Alucopal BV | Tel. +31(0)416 67 24 00 | www.plastica.nl
HOUT KUNSTSTOF METAAL STEEN
Flow Gevelapplicaties BV
de Stater 20 k
5737RV Lieshout
T 0492 792360
E info@flowgevelapplicaties.nl
Naamloos-3 1 16-10-20 12:48

Manhattan Roermond
Tekst | Tim van Dorsten
Beeld | Plastica Group
GOUDEN PARADEPAARDJE AAN DE MAAS
De skyline van Roermond aan de Maas heeft er een nieuwe blikvanger bij: appartementencomplex Manhattan. Plastica
Groep en Flow Gevelapplicaties spreken met trots over de gouden uitstraling van hun paradepaardje.
Die gouden uitstraling is te danken aan de gevelbekleding
Alucopal Solar Gold Metallic. “Architecten
kiezen dit product vanwege de esthetiek”,
vertelt teamleider verkoop Robin van Wijk van
Plastica, leverancier van de gevelbekleding. “Het
voordeel van dit materiaal, platen van aluminium
composiet, is ook dat het eenvoudig te monteren
en licht in gewicht is.” Toch was de montage
nog niet zo eenvoudig, geeft hij aan. “Dat kwam
vooral door de vele kleine hoeken in het complex.
Het realiseren hiervan was voor ons een uitdaging.
Dankzij onze eigen zagerij en door te investeren in
een speciale buigbank hebben we hoeken op maat
kunnen leveren.”
SAMENWERKING
Bij de realisatie van die hoeken speelde ook Flow
Gevelapplicaties een belangrijke rol. “Naast de
montage zorgden we ook voor de engineering”,
vertelt directeur Martien Lormans. “Daarbij richtten
we ons op de details. Zo hebben we er niet
alleen op gelet dat de Rc-waarden en de brandklasse
correct waren in de uitvoering, maar hebben
we ook proefondervindelijk voor de juiste
hoeken gezorgd. Net zolang tot hoofdaannemer
Bouwbedrijven Jongen hiervoor goedkeuring
gaf.” Van Wijk beaamt dit: “We hebben op regelmatige
basis contact met elkaar en leren elkaar
steeds beter kennen. Dankzij haar manier van
werken is Flow Gevelapplicaties inmiddels een
gewaardeerd partnerbedrijf van ons geworden.
Daarbij komt dat we bij projecten steeds vaker
de vraag krijgen of we kunnen meedenken met
betrekking tot de montage. Het is prettig om
hierbij onder meer dit bedrijf naar voren te kunnen
schuiven.”
Toen commercieel-technisch adviseur Richard van
den Hout van Plastica in een vroegtijdig stadium
bij dit project betrokken werd, stelde hij de hoofdaannemer
voor de engineering en uitvoering van
'Vooral in de schemering ziet
het gebouw er prachtig uit'
deze specifieke gevelbekleding door Flow Gevelapplicaties
te laten uitvoeren.
BEROEMDE GOUDEN TOPLAAG
De montage van de eerste platen vond plaats
in november 2019 en het gebouw is inmiddels
opgeleverd. “De kern en de toplaag van de platen
zijn volledig recyclebaar”, vertelt Van Wijk.
Juist die toplaag is inmiddels beroemd in de regio
Roermond en wijde omtrek, mede omdat de
Manhattan-toren aan de Maashaven ligt en vanaf
de brug direct in het oog valt. “Ik ben er trots op
dat we aan de gouden uitstraling hebben kunnen
bijdragen”, zegt Lormans. “Vooral in de schemering
ziet het gebouw er prachtig uit, zeker in combinatie
met de vijftien verdiepingen die speels 15
graden van elkaar zijn gedraaid.” ❚
Het appartementencomplex Manhattan in Roermond.
De verdiepingen zijn 15 graden van elkaar gedraaid.
STEDENBOUW.NL | 99

Roto Art Tilburg
Tekst | Jac Buchholz
Beeld | Bouwbedrijf Kleijngeld
VESTIGINGEN ROTO ART TILBURG ZIJN GECLUSTERD OP ÉÉN CENTRALE, NIEUWE LOCATIE
‘VLIESGEVEL GEEFT NIEUWBOUWPAND
EEN BIJZONDER KARAKTER’
Tot voor kort zat rotatiegietspecialist Roto Art op drie locaties in Tilburg. Niet ideaal, dus werd er gezocht naar een plek om
alles te centreren. Die werd gevonden op bedrijventerrein Vossenberg 3. Hoofdaannemer Kleijngeld werd ingeschakeld
voor de bouw van het nieuwe bedrijfspand.
100 | STEDENBOUW.NL

Roto Art Tilburg
De bedrijfshal van ca 7.200 vierkante meter is
door Vogels Bouwmanagement geheel afgestemd
op het logistieke proces van Roto Art.
Het ontwerp is onderscheidend door de toegepaste
vliesgevel aan de voorzijde van het gebouw.
Bouwbedrijf Kleijngeld werd medio 2019 benaderd
door Vogels Bouwmanagement voor de aanbesteding
van de bedrijfshal met kantoren aan de
Theseusstraat in Tilburg. Op die locatie was Roto
Art, gespecialiseerd in rotatiegieten van kunststof
producten en halfproducten, voornemens een
nieuw pand te bouwen. Dit omdat de bedrijfsvoering
op de bestaande, gehuurde locaties steeds
minder efficiënt bleek en uiteindelijk niet meer
voldeed aan de toekomstverwachtingen.
“Bij de opdrachtverstrekking eind november vorig
jaar werd de voorwaarde gesteld dat het nieuwe
gebouw 1 juli 2020 klaar zou zijn, vanwege het
verhuizen van de productielocatie naar het nieuwe
pand”, vertelt projectleider Edward Bakx. “Een effectieve
bouwtijd van krap zes maanden en amper
een maand voorbereidingstijd was een uitdaging,
maar daar zijn we volmondig mee akkoord gegaan.”
Hij legt uit dat met de keuze voor de juiste
leveranciers en enkele wijzigingen ten behoeve
van het versnellen van de ruwbouw een planning
werd vastgesteld die voldeed aan de voorwaarden.
Verder werd gekozen voor Hoppenbrouwers
als E-installateur en CSB Installatietechniek als
W-installateur. “Beide partijen volgden het bouwproces
naadloos en hebben hun werkzaamheden
hierop afgestemd, waardoor de gestelde opleveringsdatum
daadwerkelijk kon worden gehaald.”
Bakx merkt op dat de daadkrachtige rol van Vogels
Bouwmanagement als bouwdirectie en de
snelle besluitvorming van Roto Art als opdrachtgever
het gehele project tot een succes hebben
gemaakt. Hij geeft aan dat de coronamaatregelen
ook enige invloed hadden op het bouwproces.
“Echter, het volgen van de richtlijnen en nauwe
communicatie met de leveranciers hebben niet
geleid tot essentiële leveringsproblemen.” Eén
van de genomen maatregelen was volgens Bakx
de vroegtijdige levering van de dakisolatie om
leveringsproblemen te voorkomen en daarnaast
de monitoring van andere leveranties. “Dat
heeft ervoor gezorgd dat we geen vertragingen
hebben gehad.” Een specifiek aandachtspunt
tijdens de bouw was de aanwezigheid van een
gastransportleiding op het terrein, waar met de
graafwerkzaamheden en het maken van de funderingen
rekening mee moest worden gehouden.
De bedrijfshal van ca 7.200 vierkante meter is
door Vogels Bouwmanagement geheel afgestemd
op het logistieke proces van Roto Art en
grofweg opdeelbaar in drie functies: inkomende
grondstoffen, productie en uitgaande goederen.
Met name de opslag van grondstoffen heeft in
het ontwerp geleid tot het maken van een 90
minuten brandwerende scheiding met de belendingen.
Bakx vertelt dat ondanks dat de bedrijfsruimte
geheel traditioneel is opgebouwd, het
ontwerp onderscheidend is door de toegepaste
vliesgevel aan de voorzijde van het gebouw. “Dit
element geeft vanaf de buitenkant enig zicht op
het productieproces van rotatiegieten en creëert
enorm veel daglicht in de hal aan de noordzijde
van het gebouw. Dit maakt de nieuwbouw een
echte eyecather, mede door de perfecte ligging
van het gebouw op een toegangsweg van industrieterrein
Vossenberg 3.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever
Roto Art
Aannemer
Bouwbedrijf Kleijngeld
Bouwadviseur
Vogels Bouwmanagement
E-installaties
Hoppenbrouwers
W-installaties
CSB Installatietechniek
STEDENBOUW.NL | 101

Roto Art Tilburg
Tekst | Liliane Verwoolde
Beeld | Van der Steen van Breugel
KLEURRIJKE VLAKKEN OP
WANDEN EN VLOEREN
Kleurrijke producten horen bij Roto Art en daarom bepalen deze nu ook de uitstraling van haar nieuwe bedrijfspand. Van
der Steen van Breugel bracht de frisse kleuren aan op de wanden en vloeren.
Afbouwaannemer Van der Steen van Breugel
plaatste eerst de metalstud wanden, monteerde
de systeemplafonds en bracht het stukwerk aan in
het nieuwe bedrijfspand van Roto Art. Vervolgens
ging zij aan de slag met de kleurenkeuzes van architect
en opdrachtgever.
'Blauwe, rode en zwarte vlakken lopen
door over de hoeken en muren'
DE JUISTE VERFSOORTEN
“Op tekening was exact aangegeven hoe zij het
wilden hebben”, vertelt Hans van der Steen. “Dat
was ook nodig, want de vlakken waren niet voor
de hand liggend. Blauwe, rode en zwarte vlakken
gingen net over de hoeken of vormden lopertjes
die begonnen op de vloer en doorliepen in de muren.
Om overal de juiste verfsoort te gebruiken,
hebben we ons laten adviseren door Wijzonol.
De verf die op de vloer is aangebracht, is nu extra
slijtvast en blijft nog heel lang mooi.”
Dankzij de aanpak van Van der Steen van Breugel
had Roto Art er geen omkijken naar en werd
het schilderwerk op tijd opgeleverd. “Het was
een leuk project”, blikt Van der Steen terug. “Dat
kwam met name door de breedte van het project.
Het begon met de afbouw, gevolgd door het
schilderwerk. Ook het uitbundige kleurgebruik
maakte het aantrekkelijk. Dit zijn de projecten
die bij ons passen.” ❚
Systeemwanden
en -plafonds
Schilderen
Stukadoren
“Voor als het
echt af moet zijn”
www.sbafbouw.nl
De Enst 19
5258 BM Berlicum
T 073-503 17 41
E hans@sbafbouw.nl
102 | STEDENBOUW.NL
Naamloos-5 1 14-10-20 13:53

Roto Art Tilburg
Van der Steen van Breugel bracht frisse kleuren aan op de wanden en vloeren.
BOUWKUNDIGE BRANDPREVENTIE
COMPLETE OPLOSSINGEN
OP HET GEBIED VAN PASSIEVE
BOUWKUNDIGE BRANDPREVENTIE
Het vertalen van de meest
uiteenlopende klantwensen
naar efficiënte oplossingen,
dat is CSB!
ABEMA B.V. NIEUWKUIJK TEL. +31 (0) 73 - 511 88 03
W W W . A B E M A - B V . N L
INSTALLATIETECHNIEK
www.csbinstallatietechniek.nl
Randweg-Zuid 13, 6021 PT Budel
STEDENBOUW.NL | 103
Abema_adv_95x130.indd 1 21-09-20 17:45

Roto Art Tilburg
Projectinfo
Gevel met een hogere mate van brandwerendheid
De nieuwbouw van Roto Art in Tilburg werd in relatief korte tijd gerealiseerd.
Onderdeel van de werkzaamheden was het brandwerend
maken van de staalconstructie. Dat werd uitgevoerd door Abema.
Eigenaar Mike van Veen vertelt dat die korte bouwtijd voor zijn
bedrijf geen probleem was. “Nee, we zijn zo’n twee weken bezig
geweest en hebben de werkzaamheden en planning goed afgestemd
op die van de andere partijen. Dat is in nauw overleg gebeurd
met hoofdaannemer Kleijngeld, met wie we vaker samenwerken.
We weten wat we aan elkaar hebben. Goed overleg was er eveneens
met adviseur Vogels Bouwmanagement.”
Volgens Van Veen was het een werk zoals ze vaak uitvoert. “We
hebben de nodige kennis en ervaring om dat probleemloos te realiseren.”
Hij legt uit dat de staalconstructie van één van de gevels van
dikker materiaal is voorzien. “Hier werd namelijk om een hogere
brandwerendheid gevraagd.” Dat de bouwplaats niet ruim van opzet
was, heeft niet tot hoofdbrekens geleid. “We hadden van tevoren
alles goed gepland en het op maat aangeleverde materiaal kon
meteen worden verwerkt. Dat is vlekkeloos verlopen.”
Nieuwbouwproject
Roto Art te Tilburg
Projectinfo
Indrukwekkende installaties
Rotatiegietspecialist Roto Art in Tilburg verhuisde onlangs van
drie locaties naar één nieuwbouw op bedrijventerrein Vossenberg
3. De complete werktuigbouwkundige installaties in dat
gebouw werden verzorgd door CSB Installatietechniek.
Hardeman | van Harten levert en monteert
stalen dak- en wandbeplating voor diverse
uiteenlopende projecten. Of het nu gaat om
een kleine loods of een groot distributiecentrum,
wij zijn gespecialiseerd in beide.
dé specialisten
in dak- en wandbeplating
www.hardeman-vanharten.nl
Volg ons ook via F
UTILITEITSBOUW
AGRIBOUW
RENOVATIE
T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl
Directeur-eigenaar Patrick van Meijl noemt de spuitgietmachines
de grootste uitdaging. “Daarvoor hebben we gas- en persluchtinstallaties
voorzien met daarbij een ventilatiesysteem
van circa 287.000 m³/h. Dit betrof maatwerk, uiteraard geheel
conform de voorschriften en het Bouwbesluit. Nee, de machines
zelf niet. Dat zijn heel specifieke, indrukwekkende installaties
die door Roto Art grotendeels zelf zijn gemaakt. Installaties
waarvan je er in Nederland maar enkele tegenkomt.”
Hoewel CSB Installatietechniek van de drie kandidaten bij
de aanbesteding de kleinste partij was, werd het gekozen op
basis van overtuigende referenties, maakt Van Meijl duidelijk.
Ondanks een korte realisatieperiode werd in juli het eerste
deel opgeleverd. “We hebben wat moeten improviseren omdat
bepaalde spullen uit het buitenland vanwege de coronacrisis
later arriveerden, maar dat is gelukt, in nauwe samenspraak
met Vogels Bouwmanagement waarmee we al eerder mooie
projecten hebben uitgevoerd. We zijn nu alleen nog bezig met
het finetunen van het proces en de verhuizing van de laatste
machines bij een project dat je gerust uniek mag noemen.”
104 | STEDENBOUW.NL

STEIGERLOOS ®
© EGBERT DE BOER
BOUWEN
MAXIMAAL COMFORT,
MINIMALE OVERLAST
+ IDEAAL VOOR HOOGBOUW
+ BOUWTIJDVERKORTING
+ BINNENSTEDELIJK
TOEPASBAAR
AFWERKING MET DOUGLASHOUT
+ BRANDKLASSE B
+ EINDELOZE
GEVELAFWERKINGEN
AFWERKING MET ZONNEPANELEN
ONTDEK
STEIGERLOOS ® BOUWEN!

The Mauritz Den Haag
Tekst | Patricia van der Beek
Beeld | De Vries en Verburg
STIJLVOL APPARTEMENTENGEBOUW
AAN DE HAAGSE GRACHTENGORDEL
Een oud kantoorpand grotendeels slopen en weer opbouwen tot een hoogwaardig woongebouw met zeventien unieke
appartementen, terwijl de naastgelegen panden onaangetast blijven. Daar zit de crux van The Mauritz, een project van
Mulan Holding aan de Mauritskade in Den Haag. De ontwikkeling en realisatie zijn in handen van De Vries en Verburg.
Bouwen op een beperkte bouwplaats.
“Al in een vroeg stadium van het ontwikkeltraject formeerden we een team met
de architect en diverse adviseurs”, vertelt projectmanager Hans Rozendaal van
De Vries en Verburg. “Parallel daaraan liep een verkoopteam mee, om het te ontwikkelen
woonproduct zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de behoeften in
de markt. Ook de buurt namen we al snel mee in onze plannen.” Jaap Stam, projectleider
bij De Vries en Verburg, voegt toe: “Vanaf het moment voorafgaand
aan de sloop, waarbij helaas enige onduidelijkheid ontstond over de afsluiting
van de straat, hebben we de communicatie met de omgeving geïntensiveerd.
Dat heeft geresulteerd in een goed onderling contact tijdens de uitvoering.”
LUXE EN STIJLVOL
Het ontwerp van The Mauritz is geïnspireerd op de omliggende gebouwen
in de Haagse grachtengordel – vrijwel allemaal beschermde stadsgezichten
– en heeft diverse klassieke stijlkenmerken. Het luxe appartementengebouw
heeft een verhoogde plint, grote raampartijen en gedetailleerd metselwerk.
Rozendaal: “De penthouses op de bovenste twee lagen krijgen een dakterras.
Op de onderste vijf lagen beschikken de buitenste appartementen over een
balkon aan de achterzijde. De appartementen hebben aan de straatzijde allemaal
dubbele openslaande deuren, waardoor een Frans balkon ontstaat. De
'De afbouw van de
appartementen is maatwerk'
hoekappartementen hebben op die manier ook een relatie met buiten. Kopers
kunnen hier ook kiezen voor een loggia.”
BESTAANDE KOLOMSTRUCTUUR BEHOUDEN
Het oorspronkelijke kantoorpand, een betonnen kolos die zich niet leende
voor woningbouw, is tot de kelder gesloopt. Vanaf dat punt wordt het appartementengebouw,
met behoud van de bestaande kolomstructuur, opgebouwd.
Stam: “In april 2019 startten we met slopen. Vijf maanden later voerden we
het eerste betonwerk uit, voor het upgraden van de kelder. Daarna trokken we
het casco op, bestaande uit prefab beton en breedplaatvloeren. Sinds maart
2020 zijn we bezig met de afbouw van de appartementen. De gevels en het
106 | STEDENBOUW.NL

The Mauritz Den Haag
dak zijn al afgerond.” Rozendaal vult aan: “De afbouw van de appartementen
is maatwerk, gebaseerd op de individuele wensen van de kopers. Hierover zijn
we al geruime tijd met de kopers in overleg. Binnen de kolomstructuur van het
pand bepalen zij zelf de indeling van hun appartement. Ook in de afwerking
hebben zij vrije keuze.”
LOSSEN IN EEN ‘MCDRIVE’
“Al die verschillende keuzes vertaalden we naar een goed doordachte bouwlogistiek”,
voegt Stam toe. “Elk appartement is anders en door al die verschillende
keuzes zijn er meer partijen op de bouwplaats. We betrekken al
die partijen zo vroeg mogelijk in het bouwproces.” Een ander logistiek aandachtspunt
betreft de beperkte bouwplaats. Ruimte voor opslag is er niet.
Rozendaal: “De torenkraan stond op een hoek van het gebouw en alles
wordt, op afroep, just-in-time afgeleverd en verwerkt. Voor de vrachtwagens
creëerden we een speciale sluis, waar ze als een soort McDrive – maar dan in
omgekeerde vorm, niet afhalen maar brengen – doorheen kunnen rijden en
hun spullen kunnen lossen.” Stam voegt toe: “Zo’n beperkte bouwplaats is
uitdagend, maar schept ook duidelijkheid. Alle werkzaamheden worden tot in
detail voorbereid en verlopen daardoor zonder problemen. Wij zien de oplevering,
begin volgend jaar, met vertrouwen tegemoet.” ❚
Het appartementengebouw in aanbouw, met op de hoek de torenkraan.
Bouwinfo
Ontwikkeling
Ontwerp
Realisatie
Constructeur
De Vries en Verburg
WK architecten, Den Haag
De Vries en Verburg
SWINN
De appartementen hebben aan de straatzijde een Frans balkon.
www.devriesverburg.nl
ONTWIKKELEN
BOUWEN
SERVICE EN ONDERHOUD
BOUWEN OP KARAKTER
STEDENBOUW.NL | 107

The Mauritz Den Haag
Projectinfo
‘Wij nemen kopers mee in hun keuzes op elektragebied’
LED-verlichting, spotjes, schakelmateriaal, domotica, inbraakbeveiliging,
zonnepanelen: alle elektrotechnische installaties in
en op appartementengebouw The Mauritz in Den Haag zijn het
werk van Rehorst Elektrotechniek BV. De E-installateur draait
vanaf het aanbestedingstraject mee in het bouwteam en neemt
eveneens een stukje kopersbegeleiding uit handen.
“De kopers kiezen niet alleen waar de licht- en datapunten
van hun luxe appartement komen, maar ook hoe uitgebreid
het pakket aan elektrotechnische installaties wordt”, vertelt
service coördinator Erik Versteeg van Rehorst Elektrotechniek.
“Wij nemen hen mee in die keuzes. Tijdens diverse gesprekken
achterhalen we hun wensen en behoeften. Die vertalen we naar
specifieke oplossingen en producten. Daarbij nodigen we de
kopers uit in onze showroom, zodat ze kunnen zien waarvoor
ze kiezen.” Tekenaar/werkvoorbereider Melvin Jansen voegt
toe: “Voor een soepele uitvoering is het van belang dat we al in
een vroeg stadium een helder beeld hebben van het installatiepakket
en de aansluitpunten. Voor de koper is dat soms lastig.
Die moet, nog voordat zijn appartement er is, al nadenken over
de indeling en afwerking.”
Penthouses afmonteren
De uitvoering startte in mei 2019. De ruwbouwfase, waarin
Rehorst Elektrotechniek het leidingwerk aanbracht, is achter
de rug. “De afbouw is inmiddels ook een eind op weg”, zegt
Jansen. “We zijn nu de penthouses op de zesde verdieping aan
het afmonteren. Daar zit voor ons het meeste, maar ook het
mooiste werk in. Niet alleen vanwege het brede scala aan disciplines,
maar ook door het hoogwaardige kwaliteits- en afwerkingsniveau
van de installaties. Onze monteurs leveren hier
een topprestatie.”
Allround in elektro technische
installaties en onderhoud
Elektrotechniek
Telefooninstallaties
Verpleegoproepsystemen
Datanetwerken
Beveiligingsinstallaties
Brandmeldinstallaties
PV panelen
Rehorst biedt een compleet pakket aan elektrotechnische
installaties. Van een compleet nieuw ontworpen en geïnstalleerd
domoticasysteem voor uw woning tot de renovatie van bestaande
panden. Maar ook voor een aanpassing, uitbreiding of storing aan
uw elektrotechnische installatie helpen wij u graag verder.
Transportstraat 12
2861 DZ Bergambacht
Telefoon 0182 – 351 371
E-mail info@rehorst.nl
www.rehorst.nl
108 | STEDENBOUW.NL

The Mauritz Den Haag
Tekst | Johan Debaere
VLOERVERWARMING, VLOERKOELING EN BALANSVENTILATIE VOOR ELK APPARTEMENT:
‘WE VERZORGEN DE ENGINEERING
EN INTEGRATIE VAN INSTALLATIES’
De markt van de installatietechniek staat nooit stil. Steeds weer moeten installatiebedrijven nieuwe systemen, vaak
maatoplossingen, ontwikkelen. Dat betekent niet dat ze innoveren om te innoveren, maar wel op zoek gaan naar
antwoorden op specifieke vragen van opdrachtgevers. “Bij ons staat de klant op elk moment centraal. Opdrachtgevers,
adviseurs, architecten, aannemers, installatieadviseurs en andere bouwpartners kennen ons als een technische specialist,
maar vooral ook als een partner waarop ze in elke fase van het project kunnen rekenen”, vertelt projectleider Elco
Nederlof van Klimaatservice Holland B.V.. “We werken steeds met een projectgroep, die bestaat uit een projectleider,
een werkvoorbereider en monteurs én staan in voor de uitwerking en integratie van alle werktuigbouwkundige en
sanitaire installaties.”
Zo werd Klimaatservice Holland ook betrokken
bij de realisatie van The Mauritz in Den Haag. Dit
is een prestigieus renovatieproject, waarbij een
bestaand kantoorgebouw bijna volledig gesloopt
werd om plaats te maken voor een residentieel
gebouw met 17 appartementen. Deze appartementen
hebben een oppervlakte van 120 tot 153
m² met uitzondering van het penthouse van maar
liefst 255 m², verspreid over twee verdiepingen.
“We zijn verantwoordelijk voor de engineering
en integratie van alle werktuigbouwkundige en
sanitaire installaties in dit project”, licht de projectleider
toe. “In elke wooneenheid komt vloerverwarming
en -koeling, die gekoppeld is aan
een Ecoforest warmtepomp van Eplucon, en balansventilatie
voor een goede luchtkwaliteit. Tot
slot verzorgen we ook de totale ‘loodgietersinstallatie’
voor onder meer de keuken, de badkamer
en het toilet. Op zich is dit geen uitzonderlijk
project, maar het is wel een nieuw landmark in
Den Haag.” ❚
Klimaatservice Holland BV
is specialist op het gebied van:
Verwarmingsinstallaties
Koelinstallaties
Klimaatplafonds
Luchtbehandelingsinstallaties
Ventilatie installaties
Regelinstallaties
Afstandbeheer
Sanitaire installaties
Drinkwaterinstallaties
Regenwateropvangsysteem
Riolering
Sprinklerinstallatie
www.klimaatservice.nl 0184-613911
STEDENBOUW.NL | 109
00022856003 - KLIMAATSERVICE HOLLAND BV.indd 1 28-10-20 12:08

FiMek estate Zaltbommel
Tekst | Patricia van der Beek
Beeld | DEDRIE Architecten
VOLMAAKTE VERHOUDINGEN
De gulden snede, daar draait het om in de nieuwe kantoorvilla van FiMek estate in Zaltbommel. Dit esthetische ideaal,
gebaseerd op een specifieke verhouding, ligt ten grondslag aan het evenwichtige ontwerp van het pand. Maatvoeringstechnische
perfectie was een vereiste om dit ontwerp ten uitvoer te brengen.
De open, lichte patio verbindt de drie bouwvolumes.
“Een eigen pand stond hoog op onze wensenlijst”, vertelt mede-eigenaar Han
Fijen van FiMek. “Daarbij groeiden we in ons oude pand steeds meer uit ons
jasje. Toen de kavel aan de Wichard van Pontlaan in Zaltbommel vrij kwam,
grepen we de mogelijkheid aan om daar ons nieuwe pand te realiseren. Samen
met DEDRIE Architecten en Burgland Bouw gaven we hier invulling aan.
In maart dit jaar, ons 15-jarig jubileumjaar, vond de oplevering plaats.”
EENLAAGS GEBOUW MET DRIE VOLUMES
“Ons nieuwe pand weerspiegelt waar we voor staan”, vervolgt Fijen. “Hoge
kwaliteit en oog voor detail vinden wij belangrijk, net als een platte organisatie,
korte communicatielijnen en ‘working apart together’.” DEDRIE Architecten
vertaalde de kernwaarden van FiMek naar een eenlaags gebouw met drie
volumes: een entree, een kantoordeel en een vergaderdeel. Deze volumes zijn
met elkaar verbonden door een lichte, open patio.
DE PERFECTE VERHOUDING
Het ontwerp is gebaseerd op ‘de gulden snede’, een maatverhoudingensysteem
waar DEDRIE Architecten al lange tijd door is gefascineerd. Architect
Simon Reumers: “Bij de gulden snede gaat het om de perfecte verhouding. Je
verdeelt een geheel in twee delen, waarbij de verhouding tussen het kleinste
'Ons nieuwe pand
weerspiegelt waar
we voor staan'
110 | STEDENBOUW.NL

FiMek estate Zaltbommel
en grootste deel gelijk is aan de verhouding tussen het grootste deel en het
geheel. Dat principe kun je eindeloos doorvoeren. Zo pasten we de gulden
snede toe op de uitlijning van het pand op de halfronde kavel. Ook vormde het
de leidraad voor de oriëntatie, compositie en dimensionering van de volumes.
Onderling verschillen de volumes in lengte en hoogte, maar ze staan allemaal
in relatie tot elkaar.”
UNIEKE DETAILLERINGEN
“Het ontwerp vereiste minutieuze maatvoering tijdens de uitvoering”, zegt
projectleider Hubert van Velden van Burgland Bouw. “Om aan het architectonische
beeld te voldoen, moesten de drie volumes exact haaks op elkaar
staan. Wanden, vloeren en plafonds; alles moest naadloos op elkaar aansluiten
en met elkaar lijnen. Daar hielden we in de ruwbouw al rekening mee.
Daar kwam bij dat een aantal stalen kolommen van de hoofddraagconstructie
in het zicht bleef. Deze slanke kruiskolommen zijn speciaal voor dit werk
samengesteld en moesten kaarsrecht gemonteerd worden.” Fijen voegt toe:
“Uit dergelijke unieke detailleringen blijkt, op subtiele wijze, de kwaliteit van
dit gebouw. Dit past bij de ingetogen luxe die wij willen uitstralen.”
WARM EXTERIEUR, TRANSPARANT INTERIEUR
De ingetogen luxe komt tevens tot uiting in de iets opgetilde begane grond
en de toegepaste materialen. Van Velden: “We bekleedden de buitenzijde met
een natuurstenen plint en gemêleerd metselwerk van authentieke handvorm
stenen in oranje en rood. In het pand brachten we veel glas en aluminium
aan. Zo ontstond een open, transparant geheel van afzonderlijke ruimtes.”
Fijen: “Op deze manier geven we invulling aan ‘working apart together’. Onze
medewerkers hebben hun eigen werkplek waar ze zich goed kunnen concentreren,
maar zijn wel visueel met elkaar verbonden.”
FIJNE WERKPLEK
De nieuwe kantoorvilla is door het coronavirus nog niet volledig in gebruik,
maar, zo zegt Fijen: “Het is een zeer fijne werkplek. Het gebouw is goed ontworpen
en gebouwd, met mooie zichtlijnen en een prettige lichtinval. We kunnen
niet wachten om al onze medewerkers, en natuurlijk onze klanten, in ons
nieuwe pand te verwelkomen.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever
Architect
Aannemer
FiMek estate B.V., Zaltbommel
DEDRIE Architecten B.V., Schimmert
Burgland Bouw B.V., Dodewaard
Projectinfo
Vakwerkspanten en kruiskolommen op maat
In opdracht van Burgland Bouw engineerde, produceerde en monteerde
Las- en montagebedrijf Van Pommeren de vakwerkspanten en
kruiskolommen voor de kantoorvilla van FiMek estate. Het betreft in
totaal 18 ton staalwerk.
“Alles is maatwerk”, zegt directeur Leendert van Pommeren. “We
tekenden de vakwerkspanten en kruiskolommen in 3D uit en stelden
ze zelf samen. Het laswerk en de materiaalafwerking zijn van het hoogste
niveau. Vooral het samenstellen van de kruiskolommen, waarvoor
we verschillende profielen aan elkaar lasten, vergde veel aandacht en
vakmanschap. Deze kolommen blijven in het zicht en moesten qua vorm,
afmeting en afwerking exact aan het architectonische beeld voldoen.”
Om op de dikte van de wanden aan te sluiten, zijn de kolommen
zeer slank uitgevoerd. Ze bevinden zich op het hart van de wanden.
In de ‘oksels’ van een aantal kolommen zijn puien opgenomen. Van
Pommeren: “De montage verliep soepel, net als de samenwerking
met Burgland Bouw en FiMek. We kennen beide partijen goed. We
werken vaker voor Burgland Bouw, waaronder op vastgoedprojecten
van FiMek. Des te leuker dus dat we ook ons steentje mochten bijdragen
aan de nieuwbouw van dit hoogwaardige eigen pand van FiMek.”
WIJ
HELPEN
U EEN
NIVEAU
HOGER
INFO@VAN-POMMEREN.NL
van tekenen tot engineren, van ontwikkelen
tot monteren
0318 - 70 10 86
Een fijne werkplek met een prettige lichtinval.
STEDENBOUW.NL | 111

Floridablok Haarlem
Tekst | Johan Debaere
Beeld | ArchiVision Digital Imaging bv
VITAAL STADSDEELCENTRUM COMBINEERT WINKELEN, WONEN, WERKEN EN UITGAAN
LANGVERWACHTE VERNIEUWING VAN
VERLOEDERD WINKELCENTRUM WORDT
EINDELIJK GEREALISEERD
Met de multifunctionele gebiedsontwikkeling Schalkstad krijgen de bewoners van Schalkwijk in Haarlem eindelijk de
vernieuwing waar ze al 20 jaar van droomden. Het verouderde winkelcentrum maakt geleidelijk plaats voor een nieuw
vitaal stadsdeelcentrum. De eerste fase van deze vernieuwing bestaat uit de ontwikkeling en realisatie van een mixeduse
bouwblok en de inrichting van de openbare ruimte. Dit is een eerst stap om van het gehele centrum een aantrekkelijk
woon- en verblijfsgebied te maken. Na een Europese aanbesteding kreeg gebiedsontwikkelaar AM de opdracht van de
gemeente Haarlem. Het gebouw is ontworpen door Mollink Soeters PPHP en de openbare ruimte door Buro Lubbers.
Tegen de zomervakantie van 2021 moet het project gereed zijn.
In deze eerste fase wordt op het voormalige parkeerterrein van winkelcentrum Schalkwijk het
Floridablok gerealiseerd met appartementen, winkels en horecazaken.
112 | STEDENBOUW.NL

Floridablok Haarlem
Dit gebouw omvat 120 vrijesector verhuurappartementen en 36 zorgappartementen, de supermarkten Albert Heijn en Aldi
en andere winkels. Er is ook ruimte voor horeca en terrassen aan het nieuwe Marktplein en de waterkant.
Het bestaande winkelcentrum van Schalkwijk
dateert uit de jaren ’70 van de vorige eeuw en is
compleet verouderd. De gemeente Haarlem startte
in oktober 2016 de procedure voor de opwaardering
van dit stadsdeel. “In juli 2017 bleken we de
enige kandidaat met een financieel haalbaar plan.
Zoals bij al onze projecten streven we hier naar de
realisatie van een aantrekkelijk, duurzaam gebied
waar mensen aangenaam kunnen wonen, werken,
recreëren en verblijven. Als verbinder en regisseur
werken we nauw samen met de gemeente Haarlem,
institutionele beleggers en huurders, ondernemers
en de winkeliersvereniging, omwonenden
en andere betrokken partijen”, vertelt Jeroen Bohnen,
projectontwikkelaar bij AM. “In deze eerste
fase wordt op het voormalige parkeerterrein van
winkelcentrum Schalkwijk het Floridablok gerealiseerd
met 156 appartementen, 2 supermarkten,
'Vooral de mix van de verschillende
functies in één gebouw maakte
de ontwikkeling uitdagend'
winkels en horecazaken. Het project omvat verder
een bovengrondse parkeergarage met 600 parkeerplaatsen,
een nieuwe toegangsbrug en de
inrichting van de openbare ruimte.”
ÉÉN PARTNER VOOR HET
VOLLEDIGE PROJECT
Deze fase moet van deze locatie een vitaal stadsdeelcentrum
met een combinatie van wonen,
winkelen, werken en uitgaan maken. Vooral de
mix van de verschillende functies in één gebouw
maakte de ontwikkeling uitdagend. AM, BAM
Wonen en BAM Infra, allemaal onderdeel van de
Koninklijke BAM Groep, zijn al vanaf de tenderfase
gezamenlijk op het project gefocust. BAM
Wonen staat in voor de bouw van de appartementen,
de commerciële ruimten en de bovengrondse
parkeergarage, ›
STEDENBOUW.NL | 113

Floridablok Haarlem
terwijl BAM Infra de nieuwe Floridabrug en de inrichting
van de openbare ruimte op zich neemt.
“We hebben intussen een overeenkomst gesloten
met Syntrus Achmea Real Estate & Finance voor
de verhuur van de appartementen. Van de 156
wooneenheden zijn er 120 voor verhuur in de
vrijesector en 36 worden als zorgappartementen
verhuurd aan zorginstelling Philadelphia”, vult
de projectontwikkelaar aan. “Verder is er een akkoord
met Portico Investments voor de afname
van 6.500 m² commerciële ruimte, die grotendeels
uit twee grote supermarkten – Albert Heijn en Aldi
– en meerdere kleine winkels bestaat. Er is ook
ruimte voor horeca en terrassen aan het nieuwe
Marktplein en de waterkant.”
OPLEVERING TEGEN DE
ZOMER VAN 2021
Alle appartementen worden gasloos opgeleverd.
Geen traditionele cv-installatie meer, maar een
systeem met een WKO-bron. Op het dak komen
zonnepanelen. “In september 2019 zijn we met de
bouwwerkzaamheden gestart”, sluit Bohnen af.
“Naar verwachting zullen die tot de zomervakantie
van 2021 duren. De inrichting van de openbare
ruimte wordt kort daarna afgerond.” ❚
Deze fase moet van deze locatie een vitaal stadsdeelcentrum met een
combinatie van wonen, winkelen, werken en uitgaan maken.
Projectinfo
Lichte, eenvoudig monteerbare staalplaatbetonvloer
Bij de meeste totaalprojecten met woningen en winkels wordt vanaf
de ontwerpfase al rekening gehouden met een parkeerdek of -garage.
Het project van gebiedsontwikkelaar AM in Schalkwijk omvat appartementen,
supermarkten, winkels, horeca én een bovengrondse parkeergarage
van 14.500 m², goed voor 600 parkeerplaatsen.
“We volgen dit project sinds 2017 en kregen vorig jaar de opdracht om
de vloeren voor de verschillende verdiepingen en hellingbanen te leveren”,
vertelt marketing en sales manager Reginald van Dooremalen
van Reppel. “De parkeergarage in Schalkwijk is uitgerust met HODY 60
staalplaatbetonvloeren. Deze oplossing bestaat uit een staalplaat, die
in een speciale trapeziumvorm gewalst is en fungeert als bekisting en
onderwapening voor een relatief dunne en lichte betonvloer. De HODY
60 platen hebben een werkende breedte van 1.010 mm en zijn daardoor
eenvoudig en snel te monteren. Door de speciale profilering van de
platen is de benodigde hoeveelheid beton ook lager dan bij traditionele
geprefabriceerde breedplaat en in het werk gestorte betonvloeren.”
Reppel leverde reeds de HODY 60 trapeziumplaten voor de tweede en
derde verdieping en later volgen nog de verdiepingsvloeren en hellingbanen
voor parkeeretage 4 en 5. “In tegenstelling tot veel andere
projecten zijn we hier alleen verantwoordelijk voor de levering, niet
voor de engineering van de parkeervloeren”, sluit van Dooremalen af.
“Dit maakt het project voor ons relatief eenvoudig, maar daarom zeker
niet minder interessant. We zijn trots dat in het constructieve vloerontwerp
voor onze HODY staalplaatbetonvloer gekozen werd.”
114 | STEDENBOUW.NL

House Modernes Utrecht
Onder leiding van architect Adam Smit wordt de gevel zo nauwkeurig mogelijk in de originele staat hersteld.
Tekst | Johan Debaere
Beeld | ZZDP Architecten
DE GEVEL WORDT ZO NAUWKEURIG MOGELIJK IN ERE HERSTELD
VOORMALIG MONDAIN WARENHUIS
WORDT ARCHITECTONISCH WINKEL-
EN KANTORENCOMPLEX
Op de locatie waar ooit Galeries Modernes als mondain warenhuis furore maakte, verrijst House Modernes, een architectonisch
bouwwerk met kantoren, winkels en horeca. Opdrachtgever Syntrus Achmea Real Estate & Finance en ZZDP
Architecten laten één van de prominentste plekken van Utrecht weer tot bloei komen. Onder leiding van architect Adam
Smit wordt de gevel zo nauwkeurig mogelijk in de originele staat hersteld. Eind november 2019 startte hoofdaannemer
Heilijgers Bouw met de voorbereidende werkzaamheden. In het laatste kwartaal van 2020 zakt de steiger en wordt de
nieuwe gevel zichtbaar. Daarna start ook de verdere afbouw. ›
STEDENBOUW.NL | 115

House Modernes Utrecht
Het voormalige Galeries Modernes met de grote glazen gevel en strakke lijnen,
ontworpen door architect Dirk Brouwer, was ooit een landmark in Utrecht.
Vandaag blijft alleen een gedateerd winkelcentrum en kantorencomplex over,
dat dringend aan een grootschalige renovatie toe was. “De voorbereidingen
werden reeds in 2012 opgestart, maar door bezwaren vanuit verschillende
hoeken werd het project in de koelkast gestopt om pas eind 2018 opnieuw
te lanceren”, zegt architect Adam Smit. “Dit gebouw heeft een interessante
bouwhistorische achtergrond. We wilden alles zo nauwkeurig mogelijk in zijn
originele staat herstellen, rekening houdend met de huidige eisen op vlak van
isolatie en energieprestatie. Bovendien was de ruimte vroeger in z’n omvang
één groot warenhuis, maar wordt het nu een multifunctioneel gebouw met
andere noden en behoeften.”
GEVEL IN ERE HERSTELD
In november 2019 startte hoofdaannemer Heilijgers Bouw met de voorbereidende
werkzaamheden en het slopen van niet-constructieve delen, zoals
binnenwanden, deuren en plafondplaten. De verouderde dekvloeren en zes
roltrappen werden verwijderd, gevolgd door liftschachten en staalconstructies.
Aangezien de versterking van het beton aangetast was, moesten ook
delen van de betonvloer verwijderd of hersteld worden. “De nauwkeurige reconstructie
van de gevel was misschien wel de grootste uitdaging. In nauwe
samenwerking met architect en bouwhistoricus Frank Smit werd veel bouwkundig
onderzoek uitgevoerd en met behulp van oude tekeningen gingen we
op zoek naar de juiste kleuren en materialen. De huidige gevel wordt helemaal
gesloopt, kozijnen gaan eruit en ook de blauwe beplating wordt verwijderd”,
licht Smit toe. “Daardoor worden enkele originele elementen, zoals een
'Dit gebouw heeft
een interessante
bouwhistorische
achtergrond'
metselpenant, opnieuw zichtbaar. De bakstenen om die penant te herstellen,
worden echter niet meer gemaakt. Ik ontdekte dat architect Willem Dudok
indertijd deze bakstenen ook in enkele projecten, zoals het gemeentehuis van
Hilversum, gebruikte en dankzij die gemeente konden we die bakstenen toch
nog recupereren.”
FLEXIBELE WERKPLEKKEN, WINKELS EN HORECA
Het totale project omvat negen verdiepingen, goed voor een totale oppervlakte
van ca. 12.170 m². Op de begane grond en de eerste verdieping komen
winkels, op de andere verdiepingen kantoorruimte. “IWG, wereldwijd aanbieder
van flexibele werkplekken, huurt de begane grond en 6 verdiepingen
voor een nieuwe vestiging van Spaces, waar winkel- en kantoorruimtes aan
kleinere firma’s verhuurd worden”, sluit Smit af. “Onder het gebouw komt
een openbaar toegankelijke fietsenstalling van meer dan 1.400 m². In 2021
moeten de werken volledig afgerond zijn.” ❚
Op de locatie waar ooit Galeries Modernes als mondain warenhuis furore maakte, verrijst House
Modernes, een architectonisch bouwwerk met kantoren, winkels en horeca.
116 | STEDENBOUW.NL

Naamloos-2 1 14-07-20 09:33
House Modernes Utrecht
Op de begane grond en de eerste verdieping komen winkels, op de andere verdiepingen kantoorruimte.
'De nauwkeurige reconstructie
van de gevel was misschien
wel de grootste uitdaging'
Projectinfo
Thuis in het hart van de stad
Binnensteden zijn vertrouwd terrein voor Van den Pol Elektrotechniek.
Denk bijvoorbeeld aan het Amsterdamse Oosterdokseiland,
waar op project ODE 75.000 m² kantoor geïnstalleerd
wordt. In Rotterdam werkt Van den Pol aan Little C, een nieuw
woongebied met grootstedelijke allure. Bovendien kreeg jaren
‘60 kantoor De Walvis in Amsterdam recent een tweede leven.
Het zijn stuk voor stuk logistiek uitdagende projecten, maar
House Modernes in Utrecht spant de kroon, vindt projectleider
Roelf van Wolfswinkel. “Door de ligging in het stadshart, pal aan
de gracht en in een drukke straat is er amper een bouwplaats.
Dat we vanaf het dak kunnen inhijsen via doorgebroken vides,
is echt een uitkomst.”
Van den Pol legt in dit project de complete E-installatie aan.
“Deze wordt nieuw opgebouwd; alleen de trafo blijft staan. Ook
de verlichting, ontruimings- en intercominstallatie nemen wij
voor onze rekening.” In de loop der jaren is veel verbouwd aan
het markante pand. “We moeten zorgvuldig omgaan met het
casco. Zomaar een gat boren is uit den boze”, aldus Van Wolfswinkel.
De dragende betonconstructie blijft zichtbaar. “Daaromheen
moeten alle leidingen en installaties worden aangelegd:
verlichting, sprinkler en luchtbehandeling. Het is dus zaak om
slim gebruik te maken van de beperkte ruimte.”
Het hele gebouw is verwerkt in een BIM-model. “Een must bij
deze complexe herontwikkeling. Met 2D-tekeningen krijg je alle
hoogteverschillen, verspringingen en vervlechtingen namelijk
niet goed inzichtelijk. De voordelen van BIM komen hier bij
uitstek tot hun recht.” Datzelfde geldt voor de samenwerking
in een bouwteam. “Alle partners zijn al in het voortraject nauw
betrokken. Zo wordt ieders expertise optimaal benut. Bij de
uitvoering profiteren wij daarvan.”
STEDENBOUW.NL | 117

DC Crocs Europe Dordrecht
Tekst | Patricia van der Beek
Beeld | Hercuton
AMERIKAANS SCHOENENMERK ZET
VOET AAN DE GROND IN DORDRECHT
In opdracht van Crocs Europe B.V. ontwikkelt en realiseert Hercuton een nieuw distributiecentrum op bedrijventerrein
Distripark Dordrecht. Met dit duurzame, omvangrijke pand zet het bekende Amerikaanse schoenenmerk een belangrijke
stap richting haar ultieme doel: making the world comfortable.
Het nieuwe pand heeft een oppervlakte van ongeveer
50.000 vierkante meter en is het grootste
distributiecentrum van Crocs in Europa. De producent
van schoenen, sandalen en klompen gaat het
pand gebruiken voor opslag voor de webwinkel,
de bevoorrading van de winkelfilialen en de afhandeling
van retourzendingen.
Beton storten.
TURNKEY BOUWER
Crocs koos er bewust voor om het distributiecentrum
te laten ontwikkelen en bouwen door Hercuton.
“Zo’n drie jaar geleden realiseerden we iets
verderop op het Distripark een distributiecentrum
voor Boon Food Group”, vertelt uitvoerder Ruud
van Haaften van Hercuton. “Crocs was hiervan
gecharmeerd en wilde een vergelijkbaar pand. Wij
pakten de ontwikkeling vanaf dat moment op. We
realiseren het distributiecentrum als turnkey bouwer.
Dit houdt in dat wij de realisatie volledig verzorgen,
van het bouwrijp maken van de grond tot
aan de afbouw, de gebouwgebonden installaties,
het sanitair en de aanleg van het buitenterrein.”
SNELLE GROEI
Het distributiecentrum bestaat uit twee grote hallen
en vier afzonderlijke units. In eerste instantie zou
Crocs alleen de twee grote hallen huren. Vanwege
de aanhoudende, snelle groei in Europa koos de
schoenenfabrikant er uiteindelijk voor om het hele
gebouw te gebruiken. “Dit betekende dat we de
units bij de hallen moesten betrekken”, zegt Van
Viering start bouw.
'Mede dankzij
onze modulaire
bouwwijze met
prefab beton
is de planning
haalbaar'
118 | STEDENBOUW.NL

DC Crocs Europe Dordrecht
Crocs zet letterlijk voet aan de grond in Dordrecht.
Haaften. “Dit doen we zodanig, dat de hallen en
units bij een eventuele veranderende behoefte in de
toekomst eenvoudig weer te scheiden zijn.” Naast
de hallen en units beschikt het distributiecentrum
over zo’n 3.100 vierkante meter kantoorruimte en
vier laadkuilen. Op het buitenterrein komen 366 parkeerplaatsen,
met daaronder een waterbergingskelder
van 2.400 kubieke meter. Deze fungeert, samen
met een retentievijver van 1.000 kubieke meter, als
waterbuffer om het gemaal te ontlasten.
'Door de transparante entree,
gelamineerde houten liggers
en diverse raampartijen oogt
het gebouw vriendelijk'
BREEAM ‘VERY GOOD’
Door de transparante entree, gelamineerde houten
liggers en diverse raampartijen oogt het gebouw
vriendelijk. Bovendien geeft de deels houten gevel
blijk aan het duurzame karakter. Van Haaften:
“Het distributiecentrum voldoet straks aan duurzaamheidslabel
‘Very Good’. Dat we met duurzame
materialen als hout bouwen, draagt hier ook
aan bij. Bovendien is het gebouw all-electric.” Als
aardgasvrij bedrijventerrein sluit Distripark Dordrecht
naadloos aan op de duurzaamheidsambitie
van Crocs. Het terrein heeft een waterstof-facility
point, vier windturbines en een zonnepark.
BETON, HOUT EN STAAL
Op 3 juni 2020 ging de eerste paal de grond in. Van
Haaften licht de bouwwijze toe: “Het distributiecentrum
is gefundeerd op 11.500 vibro-SD-palen
en wordt opgebouwd met in totaal 323 betonnen
kolommen. Daaromheen plaatsen we betonnen
gevelelementen van 3 meter hoog. Ter plaatse van
de docks hebben ze een hoogte van 4,5 meter.
Boven de betonnen plint komt sandwichbeplating.
Conform de wensen van de gemeente Dordrecht
monteren we de sandwichelementen horizontaal.
De dakconstructie is van hout en op het dak komen
stalen dakplaten met PVC dakbedekking.”
TWEE FASEN
In de uitvoering onderscheidt Hercuton twee fasen.
De eerste fase bestaat uit de twee oorspronkelijke
grote hallen. Hiervoor zijn de kolommen
geplaatst en de dakconstructie gerealiseerd. De
dakbedekking wordt momenteel aangebracht.
Fase 2 omvat het gedeelte van de oorspronkelijke
units. Hiervoor brengt Hercuton nu de laatste
vibro-SD-palen in de grond aan.
MODULAIRE BOUWWIJZE
Op de vraag waar de grootste uitdaging ligt, antwoordt
Van Haaften: “De planning is vrij strak.
Eind maart 2021 moeten we fase 1 en 2 sleutel-
klaar opleveren, zodat Crocs de magazijnstellingen
kan plaatsen. Mede dankzij onze modulaire
bouwwijze met prefab beton is die planning haalbaar.
Wij kunnen het bouwproces tot op de dag
nauwkeurig inplannen en voorbereiden. Op locatie
is het ‘slechts’ nog een kwestie van monteren.
En omdat we met vaste ploegen, eigen mensen
en eigen materieel werken, hebben we de planning
en kwaliteit volledig in eigen hand. Wat ik
persoonlijk erg leuk vind, is dat de opdrachtgever
ook nauw bij het proces betrokken is. Met onder
meer een wekelijks bezoek aan de bouwlocatie
volgt hij de totstandkoming van zijn nieuwe distributiecentrum
op de voet.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever
Crocs Europe B.V., Rotterdam
Ontwerp en realisatie
Hercuton, Nieuwkuijk
STEDENBOUW.NL | 119

DC Crocs Europe Dordrecht
Nieuwbouw distributiecentrum
Distripark te Dordrecht
Projectinfo
Topsport in vloeren storten
In opdracht van Hercuton realiseert Twintec alle vloeren in en rondom
het nieuwe Europese distributiecentrum van de Amerikaanse schoenenfabrikant
Crocs. In totaal gaat het volgens Jeroen Boers van Twintec
om een oppervlakte van 60.000 m² aan industriële betonvloeren, waarvan
circa 40.000 m² ‘supervlak’ conform DIN 15.185. Het vereist een
topsportmentaliteit.
Op het industrieterein Distripark te Dordrecht
zijn wij gestart in opdracht van Hercuton met
het leveren en monteren van dak- en wandbeplating
bij een nieuw distributiecentrum.
Voor dit project leveren en monteren wij dakbeplating
met een grootte van ca. 42.550 m 2 .
Ook zullen wij het distributiecentrum van ca.
8.100m 2 sandwich gevels voorzien.
dé specialisten
in dak- en wandbeplating
www.hardeman-vanharten.nl
UTILITEITSBOUW
AGRIBOUW
RENOVATIE
Volg ons ook via F T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl
ai16004175087_stedenbouw 76420 Twintec_advertentieDEF.pdf 1 18-9-2020 10:25:08
“Het project omvat voor ons een grote diversiteit aan vloeren, zowel als
het gaat om kwaliteit als om vlakheid”, zegt Boers. “In het voortraject
zijn we door Hercuton benaderd om tot een zo economisch mogelijk en
kwalitatief hoogwaardig ontwerp te komen. We zijn verantwoordelijk
voor het complete plaatje vanaf de engineering van de vloeren en het
heiwerk (het aanbrengen van 12.000 VSD-palen onder de vloeren) tot
het storten van de vloeren. Het warehouse en expeditie worden uitgevoerd
in een hybride vloer met staalvezelwapening, alle overige vloeren
zijn ontworpen met traditionele wapening.”
In totaal komt er 10.000 m³ beton aan te pas. Boers: “De grootste uitdaging
vormt het voldoen aan de vlakheidseisen van de enorme warehousevloer
die achteraf wordt beoordeeld en gecontroleerd door een onafhankelijk
bureau. De toleranties zijn zo laag dat onze medewerkers elke dag
opnieuw topsportprestaties neerzetten, gezien het grote aantal vierkante
meters dat dagelijks wordt gestort. Met recht een teamprestatie.”
Twintec Nederland
De staalvezelspecialist in industrievloeren
Tel: 0345 532 878 - www.twintec.nl - info@twintec.nl
C
M
Y
CM
MY
CY
CMY
K
Design
Build
Guarantee
120 | STEDENBOUW.NL

STOCK Amsterdam Diemen
Tekst | Patricia van der Beek
Beeld | FRESCH Real Estate B.V.
FLEXIBEL ONDERNEMEN IN EEN
HOOGWAARDIGE BEDRIJFSUNIT
Robuust en industrieel, maar ook stijlvol en comfortabel. Praktisch, maar ook representatief. En dat allemaal op een perfect
bereikbare locatie. STOCK Amsterdam, een ontwikkeling van FRESCH Real Estate, heeft alles waar de ondernemer van nu
behoefte aan heeft. De 34 units in dit multifunctionele kwaliteitspand gaan dan ook als warme broodjes over de toonbank.
Het gevelbeeld is geïnspireerd op de kraanbanen van een betonfabriek.
“Wij denken vanuit ondernemerschap”, zegt Guido
Schmitt, die samen met Ruben Freudenthal aan
het roer staat van FRESCH Real Estate. “Door goed
te luisteren naar de markt en daar ons aanbod op
af te stemmen, creëren wij kansrijk vastgoed. Wij
kopen, ontwikkelen en beheren karaktervolle gebouwen
waar het fijn wonen of werken is. STOCK
Amsterdam is daarvan een mooi voorbeeld.”
GEÏNSPIREERD OP KRAANBANEN
STOCK Amsterdam is – naast Utrecht, Haarlem en
Den Haag – één van de vier locaties binnen het
STOCK-concept van FRESCH Real Estate. Schmitt:
“STOCK behoort tot ons aanbod light industrial
vastgoed, maar we laten de ondernemers vrij in
'Het gevelbeeld
doet denken
aan kraanbanen'
welke functie zij geven aan de units. Denk aan
een werkplaats, studio, kantoor, opslagruimte of
showroom – of een combinatie daarvan. Die flexibiliteit,
in combinatie met het representatieve karakter
van het pand, geeft voor veel ondernemers
de doorslag om voor een bedrijfsunit van STOCK
te kiezen.” Kenmerkend voor het ontwerp van
STOCK zijn de repetitieve witte, grotendeels transparante
gevels met fraai contrasterende zwarte,
industriële kozijnen. “Het gevelbeeld doet denken
aan kraanbanen”, zegt Schmitt. “De inspiratie
hiervoor deed ik op bij een betonfabriek.” ›
STEDENBOUW.NL | 121

STOCK Amsterdam Diemen
STOCK Amsterdam biedt ruimte aan 34 drielaagse units.
AANTREKKELIJKE LOCATIE
Specifiek voor STOCK Amsterdam is de locatie. Het pand ligt op
bedrijventerrein Verrijn Stuart tussen de A1, A9 en A10. Treinen
metrostation bevinden zich vlakbij. “Het bedrijventerrein
heeft de laatste jaren flink aan populariteit gewonnen”, aldus
Schmitt. “Mede door de komst van STOCK wordt dit van oorsprong
conventionele bedrijventerrein steeds meer een aantrekkelijke
vestigingslocatie met een grote variëteit aan bedrijvigheid.
Wij verkopen en verhuren onze units aan architecten en
ontwerpers, maar bijvoorbeeld ook aan bedrijven in de maakindustrie
en zelfs een sportschool; die heeft vier units gekoppeld.”
Door de grote raampartijen is er een prettige daglichttoetreding.
Impressie kantoorsetting.
VAN ALLE GEMAKKEN VOORZIEN
De drielaagse units hebben een oppervlakte van zo’n 250 vierkante
meter en zijn van alle gemakken voorzien. Eldin Geldenhuys,
junior projectontwikkelaar bij FRESCH Real Estate, licht toe:
“Alle units beschikken over harmonicadeuren, sanitaire voorzieningen
en een dakterras. Door de grote raampartijen is er een
prettige daglichttoetreding. En met goede isolatie, hoge isolatiewaarden,
warmtepompen, vloerverwarming en een sedumdak
voldoen ze aan de nieuwste eisen op duurzaamheidsgebied.”
PREFAB BOUWEN
Inmiddels is het grootste deel van de units verkocht of verhuurd.
De bouw is in volle gang. Schmitt: “We prefabriceren zoveel
mogelijk, zodat het op locatie voornamelijk een kwestie van
monteren is. Dit komt de bouwsnelheid ten goede, en daarin
gaan we steeds een stapje verder. Bij de realisatie van STOCK
Haarlem en Utrecht nemen we bijvoorbeeld een flink stuk van
de afbouw mee in de prefabricage. Dat levert nog meer tijd winst
122 | STEDENBOUW.NL

STOCK Amsterdam Diemen
Projectinfo
'We laten de
ondernemers
vrij in welke
functie zij geven
aan de units'
op, wat resulteert in een bouwtijd van slechts negen
tot tien maanden.” Geldenhuys voegt toe:
“Als gevolg van de coronamaatregelen duurt de
bouw in Amsterdam iets langer. We troffen talloze
maatregelen om de mensen op de bouwplaats te
beschermen, variërend van extra bouwketen tot
aangepaste planningen. Ondanks dat verloopt de
bouw soepel. In november leveren we dit prachtige
project op.” ❚
Bouwinfo
Ontwikkelaar
FRESCH Real Estate B.V.
Prefab bouw
Byldis B.V., Veldhoven
‘Vouwwand past perfect bij moderne, industriële bedrijfsunits’
STOCK Amsterdam in Diemen dankt zijn industriële karakter onder meer aan de donkergekleurde
aluminium vouwwanden en kozijnen. Solarlux Nederland BV ontwikkelt, produceert,
levert en monteert deze gevelproducten in opdracht van FRESCH Real Estate.
“Naar aanleiding van een eerder project betrok FRESCH Real Estate ons al in een vroeg stadium
bij de ontwikkeling van STOCK Amsterdam”, vertelt accountmanager André Jansen van Solarlux.
“Daarop volgde een gezamenlijk traject waarin we, vanuit technisch en kwalitatief oogpunt,
op zoek gingen naar de best passende geveloplossing voor de bedrijfsunits.”
Luxe en functioneel
“Het unieke aan STOCK Amsterdam is dat het een modern gebouw is met een industriële uitstraling”,
vervolgt Jansen. “Onze Highline producten sluiten daar perfect op aan. Dat geldt met name
voor de vouwwanden. Deze hebben een luxe, maar stoere uitstraling en zijn functioneel bij het laden
en lossen van goederen. Hiervoor ontwikkelden we tevens een speciale, heftruckbestendige onderdorpel.
Verder voldoen alle vouwwanden en kozijnen aan de laatste isolatie- en veiligheidseisen.”
Gedegen voorbereiding
Aan de productie en montage ging een gedegen voorbereiding vooraf. De vouwwanden en
kozijnen moeten naadloos aansluiten op de prefab gevelelementen. Dat vergt een nauwkeurige
maatvoering en afstemming met de prefab leverancier. “Daar hebben we in het voortraject veel
aandacht aan besteed”, zegt Jansen. “En daar plukken we nu, tijdens de uitvoering, de vruchten
van. Inmiddels is de oplevering nabij en kijken we met trots op het project terug. Het is heel
mooi dat we hier onze kwaliteit konden laten zien. En wat nog mooier is: we gaan hierna op nog
meer projecten met FRESCH Real Estate samenwerken.”
ANZ_BF_Stedenbouw_197x130_ISOv2.indd 1 20.03.19 11:07
STEDENBOUW.NL | 123

Floating Office Rotterdam (FOR) Rotterdam
FOR bestaat uit drie verdiepingen en is symmetrisch opgebouwd uit modules van 6 bij 6 meter.
Tekst | Johan Debaere
Beeld | RED Company
DIT KANTOOR IS DUURZAAM, CIRCULAIR, ZELFVOORZIENEND EN ENERGIENEUTRAAL
DRIJVEND HOUTEN KANTOOR ALS NIEUWE THUIS
VOOR KLIMAATCOMMISSIE GCA VAN DE VN
Het mondiale Global Center on Adaptation (GCA) neemt binnenkort voor een periode van 5 tot 10 jaar zijn intrek in het
grootste drijvende kantoorgebouw ter wereld. In opdracht van de gemeente Rotterdam creëerde projectontwikkelaar
RED Company een uniek hoofdkantoor met een zeer duurzame en circulaire houten constructie, gemonteerd op een
drijvende bak van beton. Het opvallende ontwerp voor Floating Office Rotterdam (FOR) komt van architectenbureau
Powerhouse Company. Aanneemcombinatie FOR Building met de bouwbedrijven Valleibouw en Osnabrugge staat in
voor de realisatie.
124 | STEDENBOUW.NL

Floating Office Rotterdam (FOR) Rotterdam
Het GCA is een initiatief van verschillende landen en de Wereldbank. Deze
klimaatcommissie van de VN, voorgezeten door voormalig VN-voorzitter Ban
Ki-moon, Bill Gates en Kristalina Georgieva, algemeen directeur van het IMF,
ontwikkelt en deelt kennis over het veranderende klimaat in de wereld en de
manier om daarop in te spelen. “Het klimaat ligt de stad Rotterdam nauw aan
het hart. Daarom wilde zij ook een nieuwe huisvesting voor het mondiale GCA
realiseren. Een bijzondere organisatie verdient volgens het bestuur ook een
unieke werkplek”, vertelt Real Estate Developer Dirk Jan Schaap van projectontwikkelaar
RED Company. “Rotterdam is de waterstad bij uitstek en daarom
gaf het bestuur ons de uitdagende opdracht om een duurzaam en circulair
drijvend houten kantoor te realiseren, dat in de Rijnhaven komt te liggen.”
HOUTEN GEBOUW OP EEN
DRIJVENDE BAK VAN BETON
Floating Office Rotterdam bestaat uit een massief houten draagconstructie
van gelamineerd hout en kruislings verlijmd hout (CLT) voor dak, vloeren en
balkons. De constructie uit geprefabriceerde elementen is bovendien volledig
demontabel en circulair en het gebruik van hout vermindert de CO 2
-footprint
aanzienlijk. De fundering is een drijflichaam van beton van 90 x 24 meter,
opgebouwd uit vijftien identieke achter elkaar liggende bakken van 6 bij 24
meter. “We hebben in een vroeg stadium samen met de architecten van Powerhouse
Company alles tot in de kleinste details uitgewerkt. Staal en beton
werden vervangen door hout en dat brengt toch heel wat uitdagingen met
zich mee. Finaal moest er een kantoorgebouw ontstaan dat aan alle behoeften
en eisen op het vlak van functionaliteit, esthetiek en energieprestatie voldeed”,
aldus Schaap. “Dit drijvend gebouw met een oppervlak van 3.000 m²
VVO omvat kantoorruimte, een restaurant met buitenterras en een drijvend
zwembad. Het is symmetrisch opgebouwd uit modules van 6 bij 6 meter met
een hoogte onder plafond van 2,9 meter. Centraal bevinden zich de ingang en
een spectaculaire trap die alle verdiepingen met elkaar verbindt.”
ENERGIENEUTRAAL
Dit kantoor is niet alleen circulair, maar ook zelfvoorzienend en energieneutraal.
In de bodem van het drijflichaam van het FOR werd een energieopwekkend
net van buizen ingestort, een warmtewisselaar waarmee
thermische energie uit het water onttrokken wordt. Deze energie voedt het
klimaatsysteem van het gebouw, waar de verwarming en koeling gebeurt
door middel van klimaatplafonds. Verder werd het licht hellende dak opgedeeld
in een groendak en een oppervlakte van 800 m² met zonnepanelen.
“Grote glaspartijen van 6 meter lang bij 3 meter hoog zorgen voor
een transparante gevel en laten veel daglicht in de kantoren binnen”, sluit
Schaap af. “Uitkragende balkons rond elk van de drie verdiepingen zorgen
voor passieve zonwering, terwijl volautomatische screens de inval van overmatige
warmte op elke moment vermijden.” De werkzaamheden voor dit
unieke drijvende kantoor zijn gestart in april 2020 en tegen het einde van
het jaar moet alles af zijn. ❚
Uitkragende balkons op de drie verdiepingen
zorgen voor een passieve zonwering.
Centraal in het gebouw bevindt zich de ingang met een hal en een
spectaculaire trap die de verschillende verdiepingen met elkaar verbindt.
'Het water uit de Rijnhaven
wordt gebruikt om binnenin
te verwarmen en te koelen'
Bouwinfo
Projectontwikkelaar RED Company, Rotterdam
Architect
Powerhouse Company, Rotterdam
Constructeur drijflichaam Bartels & Vedder, Bunschoten-
Spakenburg
Constructeur houtconstructie Solid Timber, Zeist
Aannemer
aanneemcombinatie
Bouwbedrijf Valleibouw
en Bouwbedrijf Osnabrugge
Naast kantoren is er ook een restaurant met buitenterras. Grote
glaspartijen zorgen voor transparantie en lichtinval.
STEDENBOUW.NL | 125

Floating Office Rotterdam (FOR) Rotterdam
Tekst | Patricia van der Beek
Beeld | Marcel IJzerman
DRIJVEND FUNDAMENT VAN
VOORGESPANNEN BETONCASCO’S
Voor de realisatie van Floating Office Rotterdam neemt Hercules Floating Concrete de productie, de assemblage, het
transport en het afmeren van de betoncasco’s voor zijn rekening. De betoncasco’s vormen het drijvende fundament
waarop het klimaatneutrale kantoorpand wordt opgebouwd.
Hercules Floating Concrete heeft jarenlange kennis
en ervaring op het gebied van betoncasco’s.
Het Hardenbergse bedrijf droeg eerder al bij aan
drijvende projecten als Schoonschip Amsterdam
en de Havenlofts en Floating Farm in Rotterdam.
Laatstgenoemd project vormde voor opdrachtgever
RED Company de directe aanleiding om Hercules
bij Floating Office Rotterdam te betrekken.
Hercules voert de werkzaamheden uit in opdracht
van aannemerscombinatie For Building.
SPANNEND
“Een prestigieus project”, aldus directeur Marco
Gieskens van Hercules. “De ambities waren vanaf
het begin hoog. We moesten in nog geen half jaar
tijd vijftien betoncasco’s produceren, assembleren,
transporteren en in de Rotterdamse Rijnhaven
afmeren.” Extra uitdaging hierbij was dat de
betoncasco’s middels voorspanning aan elkaar
verbonden moesten worden. Dit was nodig vanwege
het krachtenspel dat op de fundering uit-
geoefend zou worden. Gieskens: “We moesten de
betoncasco’s onder water van sparingen voorzien
voor de voorspanningskabels. Dat was behoorlijk
spannend. Zowel vanwege de te waarborgen waterdichtheid
als omwille de enorme krachten die
zich tijdens het voorspannen voordoen.”
'De vijftien betoncasco’s vormen
een betonnen drijflichaam
van 90 bij 24 meter'
Aankomst van het drijflichaam in Rotterdam.
126 | STEDENBOUW.NL

Floating Office Rotterdam (FOR) Rotterdam
Productie betoncasco.
De betoncasco’s zijn middels voorspanning aan elkaar verbonden.
GIGANTISCH DRIJFLICHAAM
De vijftien betoncasco’s zijn op verschillende
plekken in Nederland geproduceerd. De assemblage
vond plaats in Zaandam. “Alles bij elkaar
vormen ze een betonnen drijflichaam van 90 bij
24 meter”, zegt Gieskens. “Dat is echt gigantisch!”
Vanaf Zaandam transporteerde Hercules
het drijflichaam over het water richting Rotterdam.
Eind augustus, na een tocht van 80 kilometer,
arriveerde het drijflichaam in de Rijnhaven.
Daar meerde Hercules het af aan twee meerpalen
van 33 meter lang en 1,75 meter doorsnee. Gezien
de getijden ligt het drijvende fundament aan
twee beugels. Gieskens: “Alles is goed waterdicht
opgeleverd en we kijken met trots op het project
terug. Inmiddels zijn we alweer betrokken bij een
ander prestigeproject in de Rijnhaven: de realisatie
van een grotendeels drijvend stadspark.” ❚
STEDENBOUW.NL | 127

Floating Office Rotterdam (FOR) Rotterdam
Tekst | Johan Debaere
TRANSPARANTE CONSTRUCTIES VAN GLAS EN STAAL VOOR
GEVELELEMENTEN, ENTREEDEUREN EN SCHUIFWANDEN
‘DIT PROJECT IS GOED
VOOR 950 M² GEVEL’
Om het volledig potentieel van ontwerpen in de mooiste constructies van glas en staal te vertalen, moeten architecten
en bouwbedrijven kunnen rekenen op de knowhow van specialisten, zoals IFS Building Systems. Zij biedt volledige ondersteuning
in elke fase van het project: vanaf het ontwerp tot en met de oplevering.
“We werken al geruime tijd actief samen met de
architecten van Powerhouse Company, die samen
met projectontwikkelaar RED Company het
spectaculaire en circulaire drijvende kantoor voor
Global Center on Adaptation (GCA) uitwerkten.
Voor de realisatie van dit prestigieuze project,
goed voor in totaal 950 m² gevel, kwamen zij opnieuw
bij ons terecht. De scope voor IFS bestaat
uit onder andere 57 gevelelementen met een afmeting
van ca. 5,7 x 2,9 m uit één stuk. Verder
zijn er 6 stuks grote, meervoudige schuifwanden
en de entree”, vertelt Bart Werksma, sales manager
bij IFS Building Systems. “Uitdaging zijn
de unieke bouwlocatie en strakke planning. Er is
gekozen om zoveel mogelijk te prefabriceren in
een speciaal voor dit doel gebouwde opstelling.
Daarin worden de triple isolatieglas ruiten geplaatst
en afgewerkt in speciaal samengestelde
stalen kozijnen. Eén samengesteld geheel weegt
ca. 1.500 kg. De kozijnen worden als geheel naar
de bouwlocatie vervoerd en geplaatst. Zo kan de
ambitieuze planning gerealiseerd worden. Van
start tot oplevering werken gemiddeld 4 tot 6
medewerkers aan dit bijzondere project.”
'Er is gekozen om
zoveel mogelijk
te prefabriceren'
LAM
Bouwdeel D
Woonbedrijf
Eindhoven
Villa Kwantes
www.transparantearchitectuur.nl
“Transparante
architectuur„
128 | STEDENBOUW.NL

RED COMPANY
WE LEVEL UP REAL ESTATE
ASICS EMEA HQ
A WAY TO HEALTY
INNOVATION
BAAN TOWER
AN ICON FOR
ROTTERDAM
DANONE HQ
A FUTURE-PROOF
WORKPLACE
LEAD
A NEW LIFESTYLE
IN LEIDEN
BUNKER TOREN
URBAN LIVING IN
EINDHOVEN
FLOATING OFFICE ROTTERDAM
NEW URBAN
GESTURE
EXPLORE
RED-COMPANY.NL
MEET
WESTERLAAN 17 ROTTERDAM
FOLLOW
RED_NETHERLANDS

Vrieshuis Digrom Immo Zundert
Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Fraanje Bouw
GEEN SAAIE WITTE VRIESDOOS, MAAR EEN PAND MET FRAAIE
ARCHITECTONISCHE DETAILS EN EEN CHIQUE UITSTRALING
Om in te kunnen spelen op de groeiende vraag naar opslagruimte voor diepvriesproducten bouwt Digrom Immo in
Zundert een vrieshuis. In nauwelijks tien maanden tijd verrijst er een gebouw dat voldoet aan de laatste stand van de
technologie. Ook aan de buitenzijde is het pand onderscheidend. Deze keer geen saaie witte vriesdoos, maar een pand
met fraaie architectonische details en een chique uitstraling.
Om het grote project beheersbaar te maken, bouwt Fraanje Bouw in fasen.
Voor de bouw van het vrieshuis kocht het Zundertse
bedrijf Digrom Immo een kavel van 10.000 m²,
waarvan 9.475 m² wordt besteed aan het vrieshuis.
Behalve het vrieshuis bevat het pand een expeditie,
een techniekruimte en kantoren. Het pand
wordt 16,5 meter hoog en komt ten westen van
het bestaande vrieshuis.
EEN STRAKKE ORGANISATIE
Met 9.475 m² is er sprake van een groot project.
Om dit beheersbaar te maken, bouwt Fraanje Bouw
in twee fasen. “Bij aanvang leek het bouwterrein
enorm”, vertelt bedrijfsleider Steef de Gast. “Maar
toen we het hadden uitgetekend, bleef er maar weinig
ruimte over voor opslag. Om die reden moeten
we het werk strak organiseren. De logistiek wordt
nauwlettend bewaakt en voor de partners en onderaannemers
gelden strakke leveringsschema’s.”
STARTEN IN CORONATIJD
Ongelukkigerwijs viel de start van de bouw middenin
de corona-lockdown. De Gast: “Terwijl de
130 | STEDENBOUW.NL

Vrieshuis Digrom Immo Zundert
hele wijk was gevuld met thuiswerkers, sloegen
wij twee maanden lang prefab betonpalen in de
grond. Dit voelde zo ongemakkelijk dat we begrip
hebben gevraagd voor de situatie. Dat hebben we
natuurlijk gekregen.” Na de heiperiode werd de
staalconstructie opgebouwd en omstreeks juli was
fase I wind- en waterdicht.
HOGE KWALITEIT
De werkzaamheden in het vrieshuis kenmerken
zich door kwalitatieve materialen en hoogwaardige
aansluitingen. Deze laatste moeten de
luchtdichtheid realiseren. “Elk detail heeft onder
het vergrootglas gelegen”, vertelt De Gast. “Een
aardig staaltje van kwaliteit is ook de tpo-dakbedekking:
licht, duurzaam en milieuvriendelijk.
Deze is rechtstreeks verlijmd met de sandwichpanelen.”
CHIQUE UITSTRALING
Bijzonder fraai zijn de stalen U-vormige lamellen
waarmee de kantoren, expeditie en techniekruimten
zijn bekleed. De lamellen zijn geplaatst om de
30 cm en hebben een warme, goudgele kleur. “Het
is een ambitieus project met een chique uitstraling.
Daar wil je graag je naam aan verbinden!” ❚
Met brandwerende panelen wordt het pand dichtgemaakt.
-
Projectinfo
Projectmanagement van design tot oplevering
Voor de bouw van vrieshuis Digrom Immo is Synergo Consultancy
de partij die alles regelt. Zij is gespecialiseerd in foodprojecten
en neemt projectmanagement, advies en engineering
voor haar rekening.
“In de voorbereidende fase hebben we de aanbesteding geregeld
en het design voor de elektrotechnische en werktuigbouwkundige
installaties gemaakt”, vertelt Rien Melis van Synergo
Consultancy. “In de uitvoerende fase nemen we de bouwcoördinatie
op ons. We zijn het aanspreekpunt bij alle dagdagelijkse
gebeurtenissen en vormen de schakel tussen de klant en alle
uitvoerende partijen. Hieronder vallen hoofdaannemer Fraanje
Bouw en zo’n zes tot zeven nevenaannemers.”
Bekende partijen
Inmiddels is het vrieshuis wind- en waterdicht en is een start
gemaakt met de inrichting. Toch durft Melis het project nu
al te bestempelen als een topproject. “Het gaat hier om een
bouwprincipe waarin we thuis zijn. Dat loopt dus van een
leien dakje. De meerwaarde zit in de mensen. Nagenoeg alle
partijen zijn voor ons bekend. Dat zorgt voor een vertrouwde,
ontspannen sfeer.”
Advies • Ontwerp & Engineering
Projectmanagement • Industriële veiligheid
Forward in
Food Procesing
Synergo adviseert en ondersteunt
productiebedrijven in de voedingsmiddelenindustrie.
Wij creëren
duurzame en pragmatische
oplossingen voor alle technische
vraagstukken op het gebied
van bedrijfshuisvesting,
proces- en verpakkingstechniek,
utilities, opslag, logistiek en
reststroom-behandeling.
Onze expertises lopen uiteen
van projectmanagement en
consultancy tot engineering en
industriële veiligheid.
T +31 (0)113 235 100
E info@synergo.com
I www.synergo.com
Stationspark 36 4462 DZ Goes
Goes • Breda • Lochristi • Zwolle
STEDENBOUW.NL | 131

Van Mossel Automotive Groep Rotterdam
Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Jacobs architecten
EEN INNOVATIEVE INRICHTING VOOR ROTTERDAMS SCHADEHERSTELBEDRIJF:
DE STRATEN MET WERKPLEKKEN
LIGGEN NU ACHTER ELKAAR
Van Mossel Automotive Groep opent binnenkort een nieuwe Mercedes-garage in Rotterdam Charlois. De showroom is
zoals een showroom moet zijn: de kolossale raampartijen bieden ruim zicht op het wagenpark. De binnen- en buitenzijde
van de showroom worden ingericht volgens het Mar 2020-concept van Mercedes. In een nieuw pand naast de Mercedesgarage
wordt een schadeherstelbedrijf gevestigd.
De royale overkapping geeft het pand een luxe uitstraling.
Beide panden zijn ontworpen door Jacobs Architekten. Zij onderzocht eerst
met Van Mossel Automotive Groep of de bestaande showroom wellicht kon
worden geüpgraded. Maar eigenlijk was dit pand te klein en bovendien moest
er veel aan gebeuren. Reden om te kiezen voor nieuwbouw. “Ook het perceel
voor de nieuwbouw was aan de kleine kant”, vertelt Rene Jacobs van Jacobs
Architecten. “Maar dat hebben we gecompenseerd door de hoogte in te gaan.
Met een hoogte van 17 m is er voldoende ruimte en valt het pand niet meer
weg achter de naastgelegen trambaan.”
Het interieur wordt ingericht volgens het Mar 2020-concept.
DRIE FORSE LAGEN
Jacobs Architekten ontwierp een pand met vier lagen op elkaar, te beginnen
met drie lagen showroom annex kantoorruimte, vervolgens een dakpakket
en daarboven een kantoorgedeelte. “We kennen inmiddels de belangen
van grotere automobielbedrijven”, vertelt Jacobs. “Centraal staat de ruime
showroom met zo weinig mogelijk kolommen. Daarnaast moeten de auto’s
naar boven met een lift of hellingbaan. Voor 250 auto’s – zoals hier – verdient
een hellingbaan de voorkeur. Met deze factoren lag het ontwerp al
grotendeels vast.”
132 | STEDENBOUW.NL

Van Mossel Automotive Groep Rotterdam
Projectinfo
Openheid door grote transparante gevels
De transparante aanblik van de nieuwe Van Mossel Mercedes
Benz showroom met kantoor in Rotterdam (Charlois) wordt met
name gerealiseerd door de grote raampartijen en robuuste entreekoffer
met schuifdeuren. Deze werden gerealiseerd door
JM van Delft & zn.
De kolossale raampartijen geven zicht op het wagenpark.
Behalve de 1.350 m² vliesgevels met grote glasvlakken en
vormruiten leverde JM van Delft & zn ook alle kozijnen voor dit
nieuwe Van Mossel pand. “In dit werk zijn alle werkzaamheden
verzameld waarin we ijzersterk zijn”, vertelt Albert Emmers,
projectleider van JM van Delft & zn. “Opvallend zijn wel de grote
hoeveelheden glas. Die hebben extra aandacht gevraagd.” De
stijlen in de gevels behalen lengtes tot 10 meter. Om deze lengte
te realiseren, paste JM van Delft & zn een handigheidje toe. “De
stijlen zijn opgebouwd in twee delen. Deze delen zijn door ons
tijdens de productie aan elkaar gekoppeld. Met een kraan zijn
de lange elementen op locatie in het werk rechtop gezet. Ook
de extra dakopbouw is een bijzonder element. Vanuit deze open
kantoorruimte hebben de medewerkers een prachtig uitzicht op
de A15.”
'Zwart, beeldschermen
en de afwisseling van
daglicht en kunstlicht voeren
hier de boventoon'
GROTE OVERSPANNING
Om in de parkeergarage boven de schadebedrijven een overspanning te
realiseren met zo weinig mogelijk kolommen, koos Jacobs Architecten voor
spanten in staal, waar de auto’s tussendoor kunnen rijden. De inrichting
van de showroom gebeurde volgens het Mar 2020-concept. Jacobs: “Dat
is een eigen showroomconcept waarin kleurgebruik, verlichting en vloertegels
vastliggen, zodat het kenmerkende Mercedes-gezicht ontstaat. Zwart,
beeldschermen en de afwisseling van daglicht en kunstlicht voeren hier
de boventoon.”
INNOVATIEVE SCHADEHERSTELWERKPLAATS
Opvallend is de inrichting van één van de werkplaatsen in het schadeherstelbedrijf.
Van Mossel stapte hier af van de traditionele inrichting, waarbij de auto’s
stuk voor stuk binnenkomen en na de benodigde bewerkingen het pand
weer verlaten. Deze nieuwe werkplaats bevat vier ‘straten’ met werkplekken
achter elkaar in plaats van naast elkaar. Met deze innovatieve inrichting kan
Van Mossel straks zestien auto’s tegelijk onder handen nemen zonder veel
verkeersbewegingen. De auto’s kunnen het pand verlaten zonder het reparatieproces
van de andere auto’s te onderbreken. ❚
jmvandelft.nl
STEDENBOUW.NL | 133

Residentia Emmen Emmen
Tekst | Liliane Verwoolde
Beeld | Brands Bouw
RESIDENTIA EMMEN
IS STRAK EN SPEELS TEGELIJK
Het lijkt alsof de kozijnen in de zijgevels willekeurig uit de metselwerkvlakken zijn gesneden, terwijl de grote sparingen
aan de voorzijde juist regelmatig zijn en uitzicht bieden over het park: Residentia Emmen is strak en speels tegelijk.
De grote glaspartijen en royale balkons kenmerken Residentia Emmen.
Het ontwerp voor Residentia Emmen, gemaakt door de inmiddels overleden
architect J. Varenkamp, lag al klaar in 2010, inclusief de vergunningen. Maar
helaas gooide de crisis roet in het eten. In 2018 was de tijd rijp om er alsnog
mee aan de slag te gaan. Residentia Emmen telt vier bouwlagen met
daarin zeven luxe appartementen, opvallend door een open, uitnodigende
uitstraling, grote glaspartijen en royale balkons. In de half verdiepte kelder
onder de appartementen heeft elk appartement een garage annex berging
van 50 m².
CONSTRUCTIEVE UITDAGINGEN
“Juist die bergingen stelden ons voor een behoorlijke constructieve uitdaging”,
vertelt Ron Möller, projectleider van Brands Bouw. “De woningscheidende
wanden van de bovenliggende appartementen vielen precies boven
het midden van de kelder. Het heeft veel rekenwerk gevraagd om de constructie
voldoende draagkrachtig te maken.” Een andere constructieve uitdaging
deed zich voor op de derde verdieping onder het dakterras van het
penthouse. Möller: “Dit hele vloerveld moest 21 cm lager liggen om de thermische
schil te realiseren en vanuit het penthouse het dakterras toch goed
begaanbaar te maken.”
GROTE RAAMPARTIJEN EN INPANDIGE BALKONS
Kenmerkend voor Residentia Emmen zijn de grote raampartijen en inpandige
balkons aan de voorzijde van het gebouw. Zij danken hun luxe uitstraling met
name aan de grote overspanningen. “Die hebben we gerealiseerd door aan
de binnenzijde onopvallende betonnen kolommen te plaatsen.” Ook de grote
houten kozijnen zijn gezichtsbepalend. “Deze zwaargewichten zijn al tijdens
de ruwbouw geplaatst”, vertelt Möller. “Deze stonden dus gedurende de gehele
ruwbouw tussen de stempels.”
134 | STEDENBOUW.NL

Naamloos-6 1 14-10-20 14:28
Residentia Emmen Emmen
In september waren de appartementen klaar voor gebruik.
'De zware kozijnen werden
geplaatst tijdens de ruwbouw'
Drentse Poort 2
Nieuw-Buinen
0599-613427
METSELWERK EN STUCWERK
De gevels zijn opgetrokken in een zwarte geëngobeerde steen met schubstructuur
in Hilversums formaat. De stenen zijn stootvoegloos gemetseld met
een dunbedmortel. “Normaal geeft de lintvoeg van zo’n 11 à 12 mm je wat
speelruimte in de maatvoering; nu was deze speelruimte nihil. Dat vroeg om
vakmanswerk. Anderzijds doet dit metselwerk veel met de uitstraling, zeker in
combinatie met het witte stucwerk.”
Bijna 100 jaar een glasheldere visie op installeren..
Wij zijn gespecialiseerd in:
bezoek onze website
www.aalbers.com
Het was een uitdagend werk, besluit Möller. “Alles was verre van standaard; het
vroeg voortdurend onze volle aandacht. Vanwege de vele verschillende materialen
en aansluitingen in de gevel en bijbehorende achterliggende constructies
waren er ruim 90 verschillende details uitgetekend en voor meerdere details
moesten we met onze co-makers aan tafel. Maar het resultaat is ernaar.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever/
ontwikkeling/ontwerp Brands Bouwontwikkeling, Emmen
Constructeur
Goudstikker-de Vries, Emmen
Installateur
Aalbers Installatietechniek,
Nieuw-Buinen
Bouwsom
€ 2,7 miljoen
Bouwperiode maart 2019 – september 2020
Elektro installaties
ICT Netwerken
Sanitaire installaties
Modulaire prefab installatiebouw
Klimaattechniek
Prefab Energiemodules
Duurzame energie oplossingen
Uw partner in duurzame
energieoplossingen
STEDENBOUW.NL | 135

Up Mountain Amstelveen
Tekst en beeld | DUCO
SLIMME VENTILATIE VOOR
EXCLUSIEF WOONCOMPLEX
IN AMSTELVEEN
Aan het Handelsplein in Amstelveen wordt de laatste hand gelegd aan project Up Mountain; een exclusief woongebouw
met zes woonlagen en 45 appartementen. Het project staat bovenop een nieuwe, zeslaagse parkeergarage. In opdracht
van bouwkundig aannemer AKOR zorgt ventilatiespecialist Duco voor een gezond binnenklimaat in alle appartementen.
136 | STEDENBOUW.NL

Up Mountain Amstelveen
Up Mountain is een appartementengebouw met
exclusieve nieuwbouwappartementen, gerealiseerd
bovenop de nieuwe parkeergarage van Hudson’s
Bay. Met ruime, omgaande balkons en een
schakering aan grote terrassen verheft dit woongebouw
zich als een dynamisch bergdorp boven
het winkelgebied. De gevels met grote glaspartij-
'Om een
aangenaam
binnenklimaat
te creëren, kon
een intelligent
ventilatiesysteem
niet ontbreken'
en zijn voorzien van aluminium kozijnen en triple
beglazing. Om een aangenaam binnenklimaat te
creëren, kon een intelligent ventilatiesysteem niet
ontbreken. De ontwikkelaar koos heel bewust voor
een vraaggestuurd natuurlijk ventilatiesysteem.
NATUURLIJKE VENTILATIE
MET ZONESTURING
“Ventilatiesystemen worden steeds meer vraaggestuurd”,
vertelt Keimpe van der Wal, technisch
commercieel adviseur bij Duco. “Er wordt alleen
geventileerd als het daadwerkelijk nodig is. Vraaggestuurde
systemen leveren al een fikse energiebesparing
op ten opzichte van continu draaiende
ventilatiesystemen. Door gebruik te maken van
natuurlijke luchtstromen kan er nóg meer bespaard
worden op energie. De DucoBox Focus
met zonesturing vormt het kloppend hart van het
systeem. Deze ventilatiebox met interne regelkleppen
onderscheidt zich van een traditionele
ventilatiebox door regeling op de luchtafvoer per
ruimte. Zonaal ventileren leidt tot kleinere ventilatiehoeveelheden
en dus minder ‘ventilatiever-
Keimpe van der Wal, technisch
commercieel adviseur bij Duco.
liezen’. Het verwarmingsgebruik wordt zo tot een
minimum beperkt. Het resultaat? Een optimaal
thermisch comfort in alle leefruimtes. Elektronisch
gestuurde toevoerroosters voorzien de droge
ruimtes van verse buitenlucht.”
ELEKTRONISCH
GESTUURDE SUSROOSTERS
“De uitdaging bestond erin om het ventilatierooster
discreet te integreren in de triple beglazing van
de schuifpuien”, gaat Van der Wal verder. “Voor
woongebieden langs drukke invalswegen, waar
geluidsoverlast een rol speelt, vormen suskasten
de perfecte oplossing. Ze voorzien de ruimte continu
van goed geventileerde lucht en dat zonder
geluidsoverlast (demping tot 35 dB). Voor Up
Mountain bedachten we een custom-made oplossing
met elektronisch gestuurde susroosters. Het
rooster TronicMiniMax werd voor dit project op
het glas geplaatst, waardoor hij zich perfect leent
voor de schuifpuien. De actief sluitende aluminium
klep voorkomt bovendien fluittonen bij over- of
onderdruk in hoogbouw. Met dit susrooster ervaren
bewoners binnenshuis een prettige, natuurlijke
ventilatie én een aangename rust.” ❚
Benieuwd naar meer?
Bekijk de reportage via de QR-code.
De uitdaging bestond erin om het ventilatierooster discreet te
integreren in de triple beglazing van de schuifpuien.
STEDENBOUW.NL | 137

ZuiderDuinen Den Haag
Tekst | Johan Debaere
Beeld | Niersman Bouw Haaglanden
BOUWTEAM REALISEERT DRIE WOONTORENS MET
GEÏNTEGREERD KINDERDAGVERBLIJF VLAKBIJ DE KUST
In de Haagse wijk Kijkduin worden momenteel drie woontorens gerealiseerd. Op vraag van Woningborg nam Niersman
Bouw Haaglanden dit project, dat reeds in aanbouw was, in uitvoering. ZuiderDuinen omvat in totaal 61 appartementen
en in de plint worden een kinderdagverblijf en een ruime parkeergarage geïntegreerd. Het team van Niersman Bouw
Haaglanden startte in april 2020 met de werkzaamheden. Tegen het einde van dit jaar moeten de koopappartementen
klaar zijn, terwijl het blok met huurappartementen volgend jaar opgeleverd wordt.
Er zijn twee blokken met in totaal 36 luxe appartementen en 2 penthouses voor de verkoop.
Elk appartement heeft drie of vier kamers, een open keuken en een grote badkamer.
Het project ZuiderDuinen is van de hand van architectenbureau atelier PRO
en omvat drie compacte alzijdige appartementengebouwen in zandkleurige
stenen, die op een onderbouw zijn geplaatst. In de plint bevinden zich de
entrees van de gebouwen, een kinderdagverblijf van 1.475 m², de privébergingen
en een ruime afgesloten stallingsgarage met 63 parkeerplaatsen. “In
de eerste woontoren, gezien vanaf de Ockenburghstraat, komen 23 drie- en
vierkamerappartementen variërend tussen de 95 en 119 m² en met een royaal
terras, die door Altera Vastgoed in de vrijesector verhuur aangeboden
worden”, vertelt directeur Stefan Spruit van Niersman Bouw Haaglanden.
“De andere twee blokken omvatten in totaal 36 luxe appartementen tussen
de 100 en 188 m² en twee penthouses voor de verkoop. Elk appartement
heeft drie of vier kamers, een open keuken en een grote badkamer. De kopers
hebben zelf inspraak gekregen in de verdere indeling van de kamers. Op de
eerste verdieping van de beide appartementengebouwen hebben de wooneenheden
een groot terras, terwijl de hogere etages ruime tot zeer ruime
balkons hebben. Ook de terrassen van de penthouses zijn bijzonder royaal.
Grote ramen van plafond tot vloer zorgen voor een prachtig uitzicht op de
bijzondere omgeving.”
Niersman Bouw Haaglanden is druk bezig met de verdere
afwerking van de drie woontorens, zodat zowel de
koop- als de huurappartementen tijdig klaar zijn.
UITDAGEND PROJECT IN AANBOUW
Niersman Bouw Haaglanden heeft dit project aangenomen van Woningborg
nadat de vorige hoofdaannemer failliet verklaard werd. Niersman is
138 | STEDENBOUW.NL

Naamloos-6 1 14-10-20 14:13
ZuiderDuinen Den Haag
In één van de woontorens komen 23 drie- en vierkamerappartementen met een royaal terras,
die door Altera Vastgoed in de vrijesector verhuur aangeboden worden.
'Grote ramen van plafond
tot vloer zorgen voor een
prachtig uitzicht op de
bijzondere omgeving'
een allround bouwonderneming en projectontwikkelaar met vestigingen in
Voorschoten en Den Haag, bestaat bijna 160 jaar en is vooral actief in de
Randstad en aangrenzende regio’s. “We hebben eerst goed bekeken wat in
dit project nog uitgevoerd moest worden en vervolgens hebben we een calculatie
gemaakt. Van twee van de drie woontorens was het casco gereed en
van de derde toren was het casco halverwege. Het metselwerk was ongeveer
tot op de helft. De dakafwerking moest nog aangebracht worden en ook de
kozijnen moesten nog geproduceerd en gemonteerd worden. Op uitzondering
van enkele reeds aangebrachte dekvloeren moest de afbouw nog volledig
opgestart worden. We zijn begonnen met het aanbrengen van beschermende
voorzieningen om schade te voorkomen. Hier en daar waren zelfs herstelwerkzaamheden
nodig”, licht Spruit toe. “Een project van een ander bouwbedrijf
brengt de nodige uitdagingen met zich mee, maar dankzij onze ervaren
teams, in dit geval met een projectcoördinator en een werkvoorbereider in
de binnendienst, twee uitvoerders op de bouwplaats en een projectleider als
schakel kunnen we dat uitstekend tot een goed einde brengen. Alle appartementengebouwen
zijn uitgerust met goed geïsoleerde gevels, begane grondvloeren
en daken, onderhoudsarme aluminium kozijnen, vloerverwarming en
een ventilatiesysteem met zelfregulerende roosters voor de toevoer en een
mechanische afvoer op basis van CO 2
of luchtvochtigheid.” ❚
STEDENBOUW.NL | 139

ZuiderDuinen Den Haag
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | SWINN
FUNCTIONALITEIT EN ESTHETIEK
GAAN HAND-IN-HAND IN
WOONGEBIED ZUIDERDUINEN
Aan de voet van de Haagse duinen wordt eind 2020 het nieuwe woongebied ZuiderDuinen opgeleverd. Het project
bestaat uit drie vrijstaande appartementengebouwen bovenop een onderbouw, waarin onder meer de entrees van de
gebouwen, een kinderdagverblijf, privébergingen en een ruime, afgesloten stallingsgarage zijn geclusterd. Daarboven
bevinden zich 38 luxe afgewerkte appartementen, waarvan twee penthouses.
In opdracht van Bouwbedrijf Niersman en in nauwe
samenwerking met atelier PRO heeft SWINN
het constructieve ontwerp voor de nieuwbouw
gemaakt. Bovendien is het ingenieursbureau uit
Gouda verantwoordelijk voor de totale uitwerking
van de in het werk gestorte beton, inclusief de palenplannen,
wapening, et cetera. “Ook verzorgen
wij de bouwbegeleiding van alle constructieve
'Bijzonder in dit project zijn de ultraslanke,
minimalistisch ogende balkons'
werkzaamheden”, vertelt Bert Offringa, raadgevend
ingenieur/projectleider bij SWINN. “In dit
project is gekozen voor een betonnen skelet. Aan
de basis liggen avegaarpalen (mortelschroefpalen),
met daarboven een in het werk gestorte fundering
op maaiveldniveau. Omdat de onderste bouwlaag
van de nieuwbouw voor het grootste gedeelte
wordt ingevuld door een kinderdagverblijf, hebben
we een open ruimte met kolommenstructuur ontworpen.
Ook voor de onderliggende parkeergarage
is gekozen voor een kolommenstructuur.”
Aan de voet van de Haagse duinen wordt eind 2020 het nieuwe woongebied ZuiderDuinen opgeleverd.
140 | STEDENBOUW.NL

ZuiderDuinen Den Haag
OVERGANGSVERDIEPING
Bovenop de onderbouw worden twee daktuinen
ingericht. “Hier beginnen ook de drie appartementengebouwen”,
aldus Offringa. “Omdat de eerste
verdieping van deze gebouwen een overgangsverdieping
betreft van een kolomstructuur naar een
wandenstructuur en om een goede krachtenverdeling
te garanderen, hebben we hier veel in het
werk gestorte wandliggers toegepast. Daarboven
zorgen prefab betonnen wanden in twee richtingen
voor de juiste sterkte, stijfheid en stabiliteit.
De vloeren betreffen breedplaatvloeren.”
ULTRASLANKE BALKONS
Bijzonder in dit project zijn de ultraslanke, minimalistisch
ogende balkons van Hi-Con, benadrukt
hij. “Deze balkons zijn vervaardigd van ultra-hogesterktebeton
en lopen taps toe, tot een dikte
van maximaal 8 centimeter. Ondanks deze geringe
dikte hebben de balkons een uitkraging van
maar liefst 3 meter!” Om een maximaal zicht naar
buiten te garanderen, zijn geen balken onder de
vloerranden of borstweringen toegepast die het
zicht kunnen belemmeren. Bovendien is gekozen
voor zo groot mogelijke raampartijen, waarmee
de functionaliteit en esthetiek in ZuiderDuinen
perfect hand-in-hand gaan. ❚
Ondanks hun geringe dikte hebben de balkons een uitkraging van maar liefst 3 meter.
STEDENBOUW.NL | 141

EFC Jumbo Bleiswijk
In opdracht van Somerset Capital Partners bouwt ASK Romein Bouw een E-Fulfilment Center (EFC) voor Jumbo Supermarkten in Bleiswijk.
Tekst | Lieke van Zuilekom
Beeld | Lucid & Mulderblauw architecten
E-FULFILMENT CENTER JUMBO SUPERMARKTEN IN BLEISWIJK:
‘TURNKEY NIEUWBOUW IS
BINNEN ÉÉN JAAR OPERATIONEEL’
In opdracht van Somerset Capital Partners bouwt ASK Romein Bouw een E-Fulfilment Center (EFC) voor Jumbo Supermarkten
in Bleiswijk. De nieuwbouw zal net als de bestaande centers van Jumbo in Den Bosch en Raalte dienstdoen als
logistieke hub, van waaruit klanten hun online bestelde boodschappen rechtstreeks thuis ontvangen. De nieuwe faciliteit
heeft een omvang van 50.000 vierkante meter en wordt gerealiseerd volgens BREEAM-NL-kwalificatie ‘Outstanding’; het
hoogst haalbare BREEAM-NL-duurzaamheidscertificaat. Net voor de kerst moet het project worden opgeleverd, zodat op
4 januari de eerste bestellingen uitgeleverd kunnen worden.
“We zijn erg blij dat Jumbo ons heeft gekozen
voor deze geweldige logistieke ontwikkeling”,
vertelt Willem Bosman, projectmanager van Somerset
Capital Partners. “Zowel vanuit logistiek
als ontwikkelingsperspectief zijn wij trots om
zo’n omvangrijk en ambitieus project, dat alle logistieke
uitdagingen in zich heeft, te kunnen en
te mogen realiseren. De nieuwe locatie biedt de
ruimte die nodig is om te blijven voldoen aan de
groeiende vraag van klanten naar het thuisbezorgen
van boodschappen en zal bestaan uit een
state-of-the-art logistieke hub die aan te passen is
aan het steeds sneller groeiende ordervolume van
Jumbo Supermarkten.”
SPECIALIST IN
TURNKEY PROJECTEN
ASK Romein Bouw werd in september 2019 benaderd
door Somerset Capital Partners, met de
vraag of zij het E-Fulfilment Center al in december
kon opleveren én de ontwerpverantwoording
voor de constructie wilde dragen. Bovendien
142 | STEDENBOUW.NL

EFC Jumbo Bleiswijk
was een early access van één hal gewenst, zodat
Jumbo Supermarkten al op 1 november 2020 kon
starten met het plaatsen van haar racksystemen.
“Hier hebben wij volmondig ‘ja’ op gezegd”, vertelt
Marcel Michielsen, Algemeen Directeur van
ASK Romein Bouw. “Wij zijn gespecialiseerd in de
turnkey realisatie van (veelal grootschalige) bedrijfspanden.
Als organisatie hebben we alle kennis
én faciliteiten in huis om projecten van advies
en ontwerp tot en met productie en oplevering
tot een goed einde te brengen. We beschikken
over eigen architecten, beton- en staalconstructeurs,
BIM-modelleurs, werkvoorbereiders, projectleiders
en uitvoerders die stuk-voor-stuk
specialist zijn in hun vakgebied en met hart en
ziel werken voor ons bedrijf én onze projecten.
Bovendien beschikken we over een uitgebreide
aftersalesafdeling, zodat we onze klanten ook na
de oplevering kunnen volgen en waar nodig kunnen
ontzorgen. Op jaarbasis produceren wij circa
60.000 ton staal, waarvan in 2020 circa 3.000
ton bestemd was voor het nieuwe E-Fulfilment
Center van Jumbo Supermarkten.”
HAALBAAR EN
MAAKBAAR ONTWERP
ASK Romein Bouw heeft het basisontwerp van Archifit
uitgewerkt in een BIM-model, waarin tevens
de coördinatie met de subcontractors plaatsvond.
“In het Bouw Informatie Model hebben onze constructeurs-
en BIM-modelleurs het architectonisch
ontwerp vertaald naar een constructief ontwerp,
dat zowel technisch als financieel haalbaar en
maakbaar is, binnen de gestelde bouwtijd”, vertelt
Michielsen. “Staal en beton zijn optimaal op elkaar
afgestemd, zodat alle elementen snel én efficiënt
geproduceerd en gebouwd kunnen worden.”
De nieuwbouw voor Jumbo Supermarkten is onderverdeeld in twee
hallen met elk een vrije werkhoogte van 12,20 meter.
'Staal en beton zijn optimaal op elkaar
afgestemd, zodat alle elementen
snel én efficiënt geproduceerd
en gebouwd kunnen worden'
"Voor het E-Fulfilment Center is gekozen voor
Hoge SnelheidsPalen (HSP’s) in het veld, in combinatie
met prefab heipalen voor de fundatie. Daarop
is een staalconstructie gerealiseerd. Zodra het
gebouw wind- en waterdicht was, zijn bovenop de
HSP’s alle vloeren gestort. De gevel is afgewerkt
met sandwichpanelen in diverse geeltinten, die
het gebouw de uitstraling van een streepjescode
geven", aldus Michielsen.
BREEAM-NL ‘OUTSTANDING’
"De nieuwbouw voor Jumbo Supermarkten is onderverdeeld
in twee hallen met elk een vrije werkhoogte
van 12,20 meter. Beide hallen zijn voorzien
van het racksysteem van Jumbo", vertelt Michielsen.
“Hier is ook circa 8.300 vierkante meter mezzanine
gerealiseerd, met aan kantoorruimtes in totaal circa
3.600 vierkante meter.” In de tweede hal worden
de koel- en vriesruimtes ingericht. Bovendien wordt
het E-Fulfilment Center voorzien van 16 loading
docks voor (elektrische) bestelwagens. Om te voldoen
aan de BREEAM-NL ‘Outstanding’ ambitie
werkt ASK Romein Bouw zoveel mogelijk met duurzame
bouwmaterialen. “De complete nieuwbouw
wordt uitgerust met HR++ glas en hoogwaardige
gevel-, vloer- en dakisolatie. Op het dak komen zonnepanelen
en de nieuwbouw wordt aangesloten op
een WKO-installatie. Daarnaast komen er energiezuinige
gebouw- en terreinverlichting (LED) en terreinvergroening
met inheemse planten.” ❚
De complete nieuwbouw wordt uitgerust met HR++ glas.
Bouwinfo
Opdrachtgever
Somerset Capital Partners
Huurder
Jumbo Supermarkten
Architect
Mulderblauw architecten
Turnkey realisatie
ASK Romein Bouw
STEDENBOUW.NL | 143

EFC Jumbo Bleiswijk
Tekst | Liliane Verwoolde
EEN GEKOELDE VERSRUIMTE TER
GROOTTE VAN TWEE VOETBALVELDEN
De service die Jumbo Supermarkten straks verleent vanuit het E-Fulfilment Center kan alleen worden gerealiseerd
met enorme koel- en vriesfaciliteiten. Het vraagt 140 ton ijspacks per dag – zes dagen in de week – om de producten
gekoeld of ingevroren bij de klant af te leveren. Van Kempen Koudetechniek is gespecialiseerd in het aanleggen van
deze faciliteiten.
Van Kempen Koudetechniek bouwt de invriesfaciliteit en grote vriescel van
-25°C (23x89x7 meter). Daarna volgt de AGF-ruimte (23x65x13,5 meter)
waarin aardappelen, groenten en fruit op een temperatuur van +12°C worden
gehouden. En dan komt er nog een enorme versruimte waar producten
op +2°C worden gehouden. “Deze ruimte wordt onderverdeeld in twee zones”,
vertelt Frank Boeijen van Van Kempen. “De ene is 10.500 vierkante
meter – dat zijn 2 voetbalvelden! – en de andere 3.800 vierkante meter.”
Met deze immense oppervlaktes is er 875 kW vriesvermogen en bijna 1.000
kW koelvermogen nodig om aan de eisen van Jumbo te voldoen. Van Kempen
ontwierp hiervoor een duurzame installatie. “De milieuvriendelijke Ammoniak
CO 2
-installatie draait volledig op natuurlijke koudemiddelen. Hierdoor kwam
Jumbo in aanmerking voor de EIA-subsidie. Daarnaast wordt de restwarmte
uit de installatie gebruikt voor verwarming van de ruimte met droge kruidenierswaren.
De installatie levert de optimale balans tussen koelprestaties,
energiekosten en warmteterugwinning. Dit laatste is ons stokpaardje!”
Onder het motto ‘Cold today. Cold tomorrow.’ neemt Van Kempen Koudetechniek
na oplevering ook het onderhoud van de koelinstallaties op zich. Zij biedt
hiervoor een 24/7-service inclusief eerstelijnopvolging. Daarnaast staat zij
dusdanig achter haar installaties dat zij hierop standaard twee jaar volledige
garantie geeft. ❚
144 | STEDENBOUW.NL

Bras Elektrotechniek_1/4.indd 1 15-10-20 11:28
EFC Jumbo Bleiswijk
Projectinfo
Een breed pakket aan installaties: ‘Mooi om mee te denken en onze kennis te delen’
Om de grote ruimtes van het E-Fulfilment Center voor Jumbo Supermarkten op allerlei manieren te kunnen beheersen, legt Bras Elektrotechniek
een brede reeks installaties aan. “Mooi om zo’n compleet werk te leveren. Vaak leveren we alleen de elektrotechnische installaties,
maar we kunnen zoveel meer. Nu kunnen we dat eens bewijzen.”
Aan het woord is Emiel Herremans, directeur Utiliteit van Bras Elektrotechniek. Met de term ‘compleet’ zegt hij niets teveel. Voor het
distributiecentrum levert Bras Elektrotechniek de elektrotechnische installaties, bliksemafleiding, inbraaksignalering, toegangscontrole,
camerabeveiliging en intercom. Nagenoeg alle installaties zijn volledig afgestemd op Jumbo en dus maatwerk.
Intensief overleg
Voor dit maatwerk zat Bras in de voorbereidingsperiode veelvuldig aan tafel met Somerset Capital Partners, ASK Romein Bouw en Jumbo.
Dat is Herremans uitstekend bevallen. “Het is mooi om mee te denken en je kennis te delen. Juist door dat intensieve overleg zijn de installaties
nu volledig op Jumbo afgestemd. Voor enkele installaties hebben we onze vaste partner ingezet, RJ Networks & Security.”
Een strakke planning
Een totaal andere uitdaging is de deadline. Om alles voor het eind van het jaar te kunnen opleveren, ligt er een strakke planning. Om deze
op de dag nauwkeurig te volgen, zet Bras zo’n 10 tot 15 monteurs per dag in. Daarnaast grijpt zij elke gelegenheid aan om het tempo te
verhogen. Herremans: “We vragen bijvoorbeeld aan andere partijen of ruimtes wellicht eerder beschikbaar komen, zodat we daar alvast
aan de slag kunnen. Vaak lukt dat. De saamhorigheid is groot op dit werk.”
Nieuwbouw distributiecentrum
Jumbo te Bleiswijk
VAN SAMEN WERKEN
NAAR SAMENWERKEN
Hunnenpad 7
5349 BG OSS
Correspondentieadres
Postbus 310
5340 AH OSS
In opdracht van ASK Romein leveren en
monteren we de dak- en gevelbeplating bij
het nieuwe distributiecentrum van Jumbo
op het bedrijventerrein Bleizo te Bleiswijk.
De totale oppervlakte van de gevelbeplating
zal ca. 8300 m 2 zijn. De complete dakbeplating
zal een totale oppervlakte krijgen van
50.200 m 2 .
dé specialisten
in dak- en wandbeplating
UTILITEITSBOUW
AGRIBOUW
RENOVATIE
T 0412 638324
E info@bras-elektro
W www.bras-elektro.nl
www.hardeman-vanharten.nl
Volg ons ook via F
T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl
STEDENBOUW.NL | 145

SugarCity Halfweg
Tekst | Liliane Verwoolde
Beeld | Common Affairs
WERKEN, WINKELEN EN ONTSPANNEN:
VOORMALIG INDUSTRIE TERREIN VULT
ZICH MET DYNAMISCHE TREKPLEISTERS
In Halfweg – tussen Haarlem en Amsterdam – wordt SugarCity getransformeerd tot een dynamisch en multifunctioneel
stedelijk gebied. Er komt een outletcentrum, oerhollands gebouwd op palen en beeldend vormgegeven. Een monumentale
fabrieksschoorsteen krijgt er de functie van reclamezuil. De voormalige silo’s van de suikerfabriek zijn omgetoverd
tot hypermoderne kantoorruimtes en de oude fabriekshal is in gebruik als evenementenhal.
Het project omvat een mix van getransformeerde monumenten en nieuwbouw.
146 | STEDENBOUW.NL

Naamloos-2 1 18-08-20 10:57
SugarCity Halfweg
De mix van bedrijven, kantoren, winkels, horeca, een hotel en voorzieningen
voor sport en ontspanning moeten van SugarCity een levendig centrum maken,
waar dag en nacht iets te beleven valt. In het gebied – onder een aanvliegroute
van Schiphol – is wonen niet toegestaan. “Dan is het de uitdaging
om dit relatief afgelegen industrieterrein te vullen met functies die hoe dan
ook dynamiek genereren”, vertelt Jos van Eldonk, architect van Common Affairs.
“Overdag en ’s avonds, doordeweeks en in het weekend.” Binnen dit
kader worden oude panden getransformeerd. Waar nodig wordt nieuw gebouwd.
EEN DROOMOPGAVE
Van Eldonk is vanaf het eerste uur betrokken bij de herontwikkeling van SugarCity.
In 2000 werd het industrieterrein van de CSM-suikerfabriek aangekocht
door de Cobraspen Groep, voornamelijk om te voorkomen dat andere
partijen de oude fabriekspanden zouden slopen. Vervolgens legde zij bij Common
Affairs de opdracht neer voor de ontwikkeling van een Masterplan. Van
Eldonk: “Een droomopgave. Tegelijkertijd wisten we dat we een traject ingingen
dat een lange adem zou vragen. Het was een gebied met monumentale
panden, zonder openbaar vervoer en gelegen onder de rook van Schiphol. Dan
zie je ingewikkelde vergunningentrajecten op je afkomen.”
BEREIKBAARHEID
Om het gebied van SugarCity te structureren, zette Common Affairs als eerste
in op een centrale boulevard. Als die er was, kon alles daarop georiënteerd
worden. “Nu was het niet eenvoudig om de betrokken overheidsinstanties in
beweging te krijgen voor de ontwikkeling van het gebied”, vertelt Van Eldonk
hierover. “De gemeente meldde dat het botste met het bestemmingsplan, NS
zag geen brood in een station omdat er geen functies gerealiseerd mochten
worden in het gebied, Monumentenzorg maakte zich zorgen over de monumentale
gebouwen en ga zo maar door. Uiteindelijk werd het gezamenlijke
doel – namelijk het sparen van de mooie industriële gebouwen – de bindende
factor en werd SugarCity een feit.”
VOLOP BEDRIJVIGHEID
Hiermee was een belangrijke stap gezet voor de ontwikkeling van SugarCity.
Daarna volgde het plan voor de bouw van een outletcenter op de kop van de
boulevard. Er werden plannen gemaakt voor de transformatie van diverse monumentale
panden, waaronder de silo’s die nu zijn getransformeerd tot kantoorruimtes
en de grote fabriekshal van 21.000 m², perfect voor fotoshoots,
fashionshows, netwerkbijeenkomsten, feesten en partijen. “Wie nu het gebied
bezoekt, treft hier volop bedrijvigheid. Nu de eerste plannen worden gerealiseerd
volgen er vanzelf meer. SugarCity vult zich stap voor stap met functies
waarvoor mensen graag een straatje omrijden. ❚
Projectinfo
Een levendige gevelbekleding
Op de ontwerptekeningen van de architect was volkomen duidelijk hoe
de gevelbekleding van Sugar City moest worden. Toch was het nog
een geweldige uitdaging om het ontwerp ook maakbaar te maken. “In
2016 bogen we ons voor het eerst over dit project en maakten we de
begroting; in december 2019 startten we op de bouw”, vertelt Mark van
der Linde, projectleider van Welmecon. “Rond november van dit jaar
ronden we het werk af.”
Om alle facetten van de gevelbekleding te doorgronden, maakte
Welmecon eerst een mock-up. De mock-up gaf aanleiding om het
polyester van de witte kaders te vervangen door een aluminiumcomposiet,
waarbij de beoogde uitstraling behouden bleef. Na akkoord van
opdrachtgever en architect volgde het traject van engineering, productie
en montage. “De kaders vormen de binnen- en buitengevels van de
144 winkeltjes die zich straks in Sugar City vestigen”, vertelt Van der
Linde. “Deze lijken hetzelfde, maar in werkelijkheid zijn ze allemaal
verschillend. Dat heeft veel energie gevraagd van onze afdelingen
Werkvoorbereiding en Productie.”
Daarbij is Sugar City volledig uitgewerkt in BIM. De gevelspecialist
vertelt: “Waar vroeger kleine fouten in het werk werden opgelost,
komen knelpunten nu al in het tekentraject naar voren. Dat was even
wennen. Maar na afronding van dit project zijn we geroutineerde
BIM-gebruikers!”
specialisten in dak- en gevelsystemen
• gevelsystemen
• warm- & kouddaksystemen
• zetwerken
• aluminium gelast maatwerk
• werkvoorbereiding & engineering
• tekenwerk
Noorderveld 13
8307 DS Ens
T (0527) 251795
F (0527) 251754
De oude fabrieksschoorsteen kreeg de functie van reclamezuil.
www.welmecon.nl
STEDENBOUW.NL | 147

AMS Cargo Center II Schiphol
Tekst | Chris Elbers
Beeld | janssen-fotografie
AMS CARGO CENTER II:
NIEUWE PAREL OP
SCHIPHOL LOGISTICS PARK
Het bouwen van hoogwaardige, duurzame én toekomstbestendige distributiecentra vraagt om een flinke brok specifieke
kennis en kunde. Bij Van der Heijden bouw en ontwikkeling zit het wat dat betreft helemaal goed. Onder het motto 'Bouwen
kán anders' steekt het 128 jaar jonge familiebedrijf niet alleen in op het realiseren van maatgerichte bedrijfspanden,
ze stelt opdrachtgevers tegelijk in staat om het optimale rendement uit hun vastgoed te halen. Kwaliteiten die nog maar
eens worden bewezen met het vorig jaar december opgeleverde AMS Cargo Center II op Schiphol Logistics Park.
Parkeerdek. Vooraanzicht nieuwbouw AMS Cargo Center II op Schiphol Logistics Park.
148 | STEDENBOUW.NL

AMS Cargo Center II Schiphol
Na de succesvolle oplevering van AMS Cargo Center I in 2018 ontving Van der
Heijden van ontwikkelaar Distri Development (een samenwerking tussen Built
to Build Projectontwikkeling en Proptimize) ook de opdracht voor de tweede
fase. “Het in februari 2019 gestarte project is een repeterende samenwerking
tussen Built to Build en Van der Heijden”, zegt projectleider Jeroen van
Beuningen namens het in Schaijk gevestigde bouwbedrijf. “Sterker nog, dit
was al de zevende keer dat we rondom de bouw van een distributiecentrum
samen optrokken. Het begon allemaal in 2013 met de realisatie van een DC
in Maasbree. Met de bouw van AMS Cargo Center II hebben we samen de lijn
succesvol doorgetrokken.”
ALLE RUIMTE
AMS Cargo Center II, voorzien van het BREEAM-certificaat 'Very Good', bevindt
zich op 10 minuten rijden van luchthaven Schiphol. Het pand blinkt niet
alleen uit door de aanwezigheid van allerlei duurzame technieken en faciliteiten,
het mag ook gezien worden. Dat laatste is de verdienste van Denc
Architecten, dat tekende voor het prachtige ontwerp. Het gebouw, gelegen
Interieur van de kantoren.
aan de overzijde van AMS Cargo Center I en nabij de snelweg A4 Amsterdam-Den
Haag, telt in totaal ruim 36.000 m². Het oppervlak van het zeven
aaneengesloten magazijnen tellende onderkomen is onderverdeeld in 2.803
m² kantoren, 26.838 m² magazijn/expeditie, 2.353 m² mezzanine en 4.477
m² parkeerruimte voor zowel vracht- als personenauto's. De entrees van de
kantoren zijn toegankelijk vanaf het parkeerdek op de eerste verdieping. Hier
is plek voor 117 personenauto's. “Daarnaast beschikt het totale voorterrein
over vier individuele laadkuilen voor vrachtverkeer, ieder met een eigen in- en
uitrit, en nog eens 79 parkeerplaatsen extra”, aldus Van Beuningen, die tot
slot verwijst naar de website van Van der Heijden. “De expertise die we tijdens
dit project hebben ingezet, is weergegeven in een mooi filmpje dat AMS Cargo
Center II in volle glorie presenteert.” ❚
Nieuwbouwproject
AMS Cargocenter II
te Rozenburg
Hardeman | van Harten levert en monteert
stalen dak- en wandbeplating voor diverse
uiteenlopende projecten. Of het nu gaat om
een kleine loods of een groot distributiecentrum,
wij zijn gespecialiseerd in beide.
dé specialisten
in dak- en wandbeplating
UTILITEITSBOUW
AGRIBOUW
RENOVATIE
Interieur van het warehouse.
www.hardeman-vanharten.nl
Volg ons ook via F
T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl
STEDENBOUW.NL | 149

Ondergrondse fietsenstalling Amsterdam
De nieuwe fietsenstalling wordt gerealiseerd onder het driehoekige Kleine-Gartmanplantsoen, het gebied waar de Lijnbaansgracht eindigt.
Tekst | Roel van Gils
Beeld | Ballast Nedam
ONDERGRONDSE FIETSENSTALLING KLEINE-GARTMANPLANTSOEN:
EEN PROJECT VAN EXTREMEN
Op één van de drukste locaties in het centrum van Amsterdam, direct naast het Leidseplein, bouwt Ballast Nedam aan een
ondergrondse fietsenstalling. Het piepkleine bouwterrein ligt ingeklemd tussen horeca, historische bebouwing, een gracht
en een intensief gebruikte trambaan en is een project van extremen, dat vraagt om een ‘afwijkende’ bouwmethodiek.
De nieuwe fietsenstalling wordt gerealiseerd onder het driehoekige Kleine-
Gartmanplantsoen, het gebied waar de Lijnbaansgracht eindigt. Architectenbureau
ZJA tekende voor het ontwerp waarin het openbaar kunstwerk
‘Blauw Jan’ van Hans van Houwelingen op het plantsoen centraal staat. “Het
metselwerk van de brugreling is een leidend visueel element geworden in
het ontwerp van de fietsenstalling”, zegt Erik Smits van ZJA. “De wand van
de entree met luie trap op het Kleine-Gartmanplantsoen wordt uitgevoerd in
hetzelfde metselwerk en begeleidt de fietsers naar binnen toe. De wand wordt
ondergronds in een rechte lijn doorgezet tot helemaal aan de andere zijde, de
entree op het Leidseplein.”
TRANSPARANT EN CLEAN
De ondergrondse fietsenstalling is overzichtelijk en ruim van opzet. “We
hebben bewust gekozen voor een heel clean ontwerp met goede zichtlijnen
voor een optimale sociale veiligheid”, vervolgt Smits. “De paden zijn breder
'Dankzij de wand-metdak
bouwmethode kon
het plantsoen vrij snel
terug gegeven worden
aan de omgeving'
dan gebruikelijk en ook de plafondhoogte is met 3,20 meter aanzienlijk
hoger dan de minimale vereisten. Alle techniek, voorzieningen en verlichting
150 | STEDENBOUW.NL

Ondergrondse fietsenstalling Amsterdam
zijn zoveel mogelijk opgenomen in grote plafondeilanden. De rustige en
strakke uitstraling van de stalling vormt op die manier een mooi contrast
met de warme en rijke structuur van de metselwerk wand in de kenmerkende
Amsterdamse School.”
ONDERGRONDS UITGRAVEN
Om overlast op het plantsoen zoveel mogelijk te beperken, heeft hoofdaannemer
Ballast Nedam gekozen voor een afwijkende bouwmethodiek. “We
hebben gebruik gemaakt van de wand-met-dakmethode”, legt William de
Graaf van Ballast Nedam uit. “Op die manier konden we het plantsoen vrij
snel ‘teruggeven’ aan de omgeving, zodat wij met beperkte invloed op de
omgeving ondergronds de stalling konden uitgraven.” Een hele klus, gezien
de locatie. “Ondergronds bouwen in Amsterdam is altijd heel uitdagend, met
kans op obstakels en lekkages”, weet De Graaf. “De Lijnbaansgracht liep in
het verleden gewoon door; het plein bestond nog niet. Zo stuitten we bijvoorbeeld
op een gemetselde duiker, die is gesloopt en verwijderd. Let wel, met
het bovenliggende plantsoen volop in gebruik.”
Ballast Nedam is inmiddels begonnen met de afbouw van de fietsenstalling.
“Het risicoprofiel is een stuk lager nu”, zegt De Graaf. “Al geeft corona nog
wel een extra dimensie aan het werk. We zijn genoodzaakt om op een andere
manier te communiceren vanwege het werken op afstand. Veel respect is er
dan ook voor onze medewerkers in de uitvoering, die tijdens de coronaperiode
dag en nacht zijn doorgegaan.” De fietsenstalling wordt in het voorjaar van
2021 opgeleverd en biedt plek aan 2.000 fietsen. ❚
Projectinfo
600 ton wapening
In de nieuwe ondergrondse fietsenstalling onder het driehoekige
Kleine-Gartmanplantsoen is door Spanberg Betonvlechtwerken
maar liefst 600 ton aan wapening verwerkt.
“We zijn reeds in de tender met Ballast Nedam Parking opgetrokken
om samen een goed en doordacht plan te bedenken”,
zegt Dennis Knaap, bedrijfsleider bij Spanberg Betonvlechtwerken.
“Gezien de beperkte ruimte van het bouwterrein, ook nog
eens gelegen op één van de drukste gebieden van Amsterdam,
is alle wapening gefaseerd, volledig op maat en zoveel mogelijk
geprefabriceerd aangeleverd. We hebben de wapening volledig
in 3D uitgetekend. Het 3D-model vormde de basis voor het
aansturen van onze machines, maar ook voor het gefaseerd en
op de juiste volgorde uitleveren van de wapening. Die aanpak is
in de praktijk zeer succesvol gebleken. Alle 600 ton aan wapening
is volledig foutloos geleverd en aangebracht, in ook nog
eens een zeer kort tijdsbestek. Met dank een prettige samenwerking
en afstemming met onze opdrachtgever.”
Ondergrondse fietsenstalling
Kleine-Gartmanplantsoen
De gemetselde wand is een beeldbepalend
element in de nieuwe fietsenstalling.
Direct naast het Leidseplein, één van de drukste
plekjes van Amsterdam, realiseren wij in
samenwerking met Ballast Nedam een
ondergrondse fietsenstalling.
Geheel 3D gemodelleerd,
verwerken wij 635ton aan wapening.
Om overlast op het plantsoen zoveel mogelijk te beperken, heeft
hoofdaannemer Ballast Nedam gekozen voor een wand-met-dakmethode.
STEDENBOUW.NL | 151

Kop van Hoog en De Katwolder Zwolle
Tekst | Chris Elbers
Beeld | Gerard van Beek Fotografie
KOP VAN HOOG EN DE KATWOLDER:
PRETTIG WONEN IN HARTJE ZWOLLE
Met de oplevering van de Kop van Hoog en De Katwolder is het centrum van Zwolle sinds kort twee markante
appartementencomplexen rijker. Onder beide woningbouwprojecten, onderdeel van de gebiedsontwikkeling Kamperpoort/
Katwolderplein, staat de signatuur van Nijhuis Bouw. Strategisch ontwikkelaar Wout Haasjes licht de rol van het Rijssense
bedrijf nader toe.
De Pannekoekendijk in Zwolle is grondig aangepakt met links de Kop van Hoog en rechts De Katwolder.
152 | STEDENBOUW.NL

Kop van Hoog en De Katwolder Zwolle
(Sociale) woningbouw, het ontwikkelen van een
nieuwe woonwijk, het herindelen van bestaande
wijken of groot onderhoud: voor Nijhuis Bouw hebben
deze disciplines al ruim 100 jaar geen geheimen
meer. Dat bleek wederom tijdens de totstandkoming
van beide appartementencomplexen in het
bruisende hart van Zwolle. In het geval van de Kop
van Hoog speelde Nijhuis Bouw de rol van zowel
risicodragend ontwikkelaar als aannemer, tijdens
de realisatie van De Katwolder tekende het sec
voor de bouwkundige invulling. “In 2014 hebben
we op de voormalige locatie van Leen Bakker aan
de Pannekoekendijk/het Katwolderplein een aantal
opstallen verworven”, blikt Haasjes terug. “Het
doel hiervan was om in het kader van een grote
stadsvernieuwing in de wijk Kamperpoort woningbouw
te plegen. Dat streven heeft geresulteerd in
deze twee prachtige appartementencomplexen.”
MIX
De Kop van Hoog omvat 37 koopwoningen,
45 huurwoningen, één kangoeroewoning, drie
commerciële ruimtes, een parkeergarage met 60
plaatsen en een uitnodigende binnenplaats. Het nabij
de stadsgracht gelegen gebouw kenmerkt zich
Een beeld van de Hoogstraat. Hier was het de uitdaging om de oude
gevellijn van weleer terug te brengen in de nieuwbouw.
'De appartementencomplexen
zijn onderdeel van een grote
stadsvernieuwing'
Een impressie van de binnentuin waar de bewoners van het complex elkaar kunnen ontmoeten.
door een grote diversiteit. Qua architectuur, maar
ook als het gaat om de woningen zelf en de doelgroepen
die er al in groten getale hun thuis hebben
gevonden. “Om bij te dragen aan het gedachtegoed
dat op plekken als deze voor iedereen een
woning beschikbaar dient te zijn, is gekozen voor
een combinatie van enerzijds sociale en vrijesectorhuurwoningen
en anderzijds in diverse prijsklassen
verkrijgbare koopappartementen”, legt Haasjes uit.
“BDG Architecten uit Zwolle heeft op de compacte
en complexe locatie aansluiting gezocht met de
omgeving. Zo zijn aan de stadssingel hoogteaccenten
aangebracht en wordt aan de Nachtegaalstraat
geknipoogd naar de pakhuizen die er vroeger stonden.
Aan de Hoogstraat zijn in de gevellijn de oude
gevels van weleer te herkennen.”
LUXE COMPLEX
De Katwolder, door Nijhuis Bouw in bouwteamverband
gerealiseerd in opdracht van projectontwikkelaar
Open Development, bestaat uit 84 moderne
huurappartementen van 49 tot 107 vierkante meter,
een parkeergarage voor 76 auto's en een collectieve
fietsenstalling. In de plint van het gebouw
is bovendien voorzien in een sushi-restaurant. Het
gebouw aan het Katwolderplein, naar een ontwerp
van Klunder Architecten uit Rotterdam, heeft de
vorm van een carré. “Daardoor kunnen de bewoners
genieten van een fraaie groene binnentuin
op de eerste verdieping”, zegt Haasjes. “En ook
wat de locatie betreft, heeft De Katwolder alles te
bieden. Het levendige Zwolse stadscentrum en alle
dagelijkse voorzieningen liggen namelijk op loopafstand
van het luxe uitgevoerde complex.” ❚
STEDENBOUW.NL | 153

Kop van Hoog en De Katwolder Zwolle
Projectinfo
Gevarieerde installatie
De Kop van Hoog is een project waarop ze bij Morrenhof-Jansen
installatiebedrijven enorm trots zijn. “Een mooie klus met de nodige
interessante uitdagingen en een geweldig eindresultaat”,
blikt Jeroen Knol, projectleider/bedrijfsleider van de vestiging
Vriezenveen, terug.
Morrenhof-Jansen installatiebedrijven was verantwoordelijk voor
de complete elektrotechnische en werktuigbouwkundige installatie
van het appartementencomplex. Tot de door Knol genoemde
challenges valt onder meer de diversiteit van de binnen de appartementen,
commerciële plint en parkeerkelder geplaatste installaties.
“In het project zijn diverse duurzame technieken toegepast,
zoals PV-panelen, laagtemperatuurverwarming, LED-verlichting
en een WTW-unit”, vertelt hij. Als veiligheidsvoorzieningen zijn er
blusleidingen, een brand- en ontruimingsinstallatie, gasdetectie
en stuwventilatoren aangebracht. “Intensiteit, omvang, tijdsbestek
en locatie gaven het project extra dynamiek. Verder was
de samenwerking top. De korte lijnen resulteerden in een sterk
bouwteam, een open communicatie en de bereidheid om elkaar
te helpen. Zo spraken we elkaar aan als het even niet zo soepel
liep en hielpen we elkaar waar nodig.”
Projectinfo
Moderne klassieker voor dak en gevel
Voor de dak- en gevelbedekking van de Kop van Hoog paste SDS
Ommen de moderne klassieker Ruukki Classic felsbanen toe.
Een oplossing die staat voor een strakke en moderne belijning,
kwaliteit, lange levensduur, betrouwbaarheid en kleurvastheid
en past bij de huidige bewustwording op milieugebied.
“We hebben gekozen voor de combinatie van verzinkt en gecoat
staal met een biobased toplaag”, zegt eigenaar Harro Plaggenmersch.
“De felsbanen zijn op maat uitgevoerd in de kleur
antraciet. Dit zorgt voor een rustig, tijdloos beeld dat past bij het
bouwvolume.” SDS Ommen leverde ook de gezette 3D-panelen
die naast de kozijnen zijn gemonteerd. Het resultaat: een mooie
variatie en een strak gevelkarakter. “Ook dit product wordt
gemaakt van gecoat en verzinkt materiaal. Dat maakt het mogelijk
om de afmetingen in het werk te nemen en aansluitend snel
op maat te leveren. Tegelijk matcht het perfect met de huidige
houtskeletbouw- en prefabricagetrends. Qua kosten, verwerking
en duurzaamheid.”
154 | STEDENBOUW.NL

Wilt U BREEAM
bouwen conform
EC1 PLUS?
Professionele Tegellijmen
& Voegproducten

Noordeinde Amsterdam
De gevarieerde gevel van metselwerk met betonnen balkons en glazen balustrades maakt het gebouw bijzonder.
Tekst | Gerrit Tenkink
Beeld | Hillen & Roosen
VLOTTE BOUW, MOOI RESULTAAT
Het nieuwbouwproject Noordeinde in de wijk Elzenhagen in Amsterdam-Noord werd in augustus dit jaar opgeleverd. Een
vlot verlopen nieuwbouw, waar hoofdaannemer Hillen & Roosen met een goed gevoel op terugkijkt. “We hebben hier in
minder dan twee jaar een gloednieuw appartementencomplex weten te realiseren. Daar zijn we heel trots op”, zegt Jan
Stekelenburg, projectleider bij Hillen & Roosen.
Hillen & Roosen voerde het project uit voor opdrachtgever
Stichting Stadgenoot. “Het ging hier
om een design & build opdracht. Vanaf de aanvraag
voor de omgevingsvergunning hebben wij
de complete engineering en voorbereiding overgenomen.
Met uiteraard aansluitend de realisatie.
De eerste schop ging in november 2018 de grond
in en we konden de sleutels overhandigen in augustus
2020”, aldus Stekelenburg, die toevoegt
dat het complete project is gerealiseerd in BIM. Bij
de engineering en voorbereiding werd intensief
samengewerkt met HMB-W Techniek en HMB-E
Techniek, beiden onderdeel van Hemubo, waar ook
Hillen & Roosen onder valt. Ook het dochterbedrijf
Kennemer Betonbouw was vanaf de engineering
intensief betrokken. “Dit zorgde voor directe afstemming
en korte lijnen. De knelpunten werden
snel geconstateerd en opgelost. De toegenomen
'De integraliteit tussen de interne
ketenpartners resulteerde in een
project van hogere kwaliteit'
integraliteit tussen deze interne ketenpartners
resulteerde in lagere faalkosten, een efficiëntere
planning, begrip voor elkaars belangen en uiteindelijk
in een project van hogere kwaliteit.”
TECHNIEK
Noordeinde is aangesloten op stadsverwarming
en dus is het project aardgasloos. Daarnaast
wordt een deel van het elektriciteit opgewekt
met zonnepanelen. Het betoncasco is grotendeels
opgetrokken middels tunnelgietbouw met in het
werk gestorte betonwanden en breedplaatvloeren
ter plaatse van de trappenhuizen en liftkernen.
De gevelsluitingen zijn gerealiseerd met HSBelementen,
deels voorzien van kunststof en deels
van houten kozijnen. De gevarieerde gevel van
metselwerk, prefab betonelementen en glazen balustrades
maken het gebouw bijzonder.
156 | STEDENBOUW.NL

Noordeinde Amsterdam
AFSPRAKEN
De ruime ervaring die de aannemer heeft met projecten
van deze omvang was een groot voordeel,
vooral omdat het in een relatief kort tijdsbestek
moest worden gerealiseerd. “Voor Amsterdamse
begrippen was er redelijk veel ruimte op de bouwlocatie
en ook met de buurt hebben we goede afspraken
kunnen maken. Wel was er een school in
de directe omgeving dus wilden we tussen 8.00 en
9.00 uur en tussen 15.00 en 15.30 uur in verband
met de veiligheid de verkeersbewegingen beperken
en zeker geen zwaar vervoer laten plaatsvinden.
Ook hebben we tijdens de schooluren de geluidsoverlast
zoveel mogelijk beperkt en mochten
er geen trillingen worden veroorzaakt. Dit laatste
is overigens een heel gebruikelijke afspraak in het
Amsterdamse”, zegt Stekelenburg. Hij vervolgt:
“Misschien was het moeilijkste deel nog wel de
engineering van het nutstracé. Dat loopt dwars
door al je bouwplannen heen en heeft dus een
grote impact op je planning, omdat je daar maar
beperkt invloed op hebt. Maar ook daar hebben we
goede afspraken over kunnen maken, zodat we het
goed konden inpassen in onze eigen planning.” ❚
Het complex omvat 130 wooneenheden voor jongeren, ouderen
en gezinnen, verdeeld over acht bouwlagen.
SIW Steigerwerken
verzorgt alle
stappen in
de steigerbouw
SIW Steigerwerken ontwerpt, monteert en demonteert al zo’n tweeëntwintig
jaar steigers voor grote bouwbedrijven. Wij waren in het verleden betrokken
bij de realisatie van unieke bouwprojecten, zoals De Markthal, KPN Zendmast,
100 hoog, de Moskee in Rotterdam en velen meer.
Door jarenlange ervaring in de steigerbouw is SIW in staat alle mogelijke
steigerconstructies te verzorgen. Wij hebben zowel renovatiesteigers en metselsteigers
als ondersteuningssteigers in ons assortiment. De aan- en afvoer
van steigermateriaal wordt verzorgd met eigen vervoer.
Projectinfo
Flexibel en veilig
Voor project Noordeinde werd SIW Steigerwerken gecontracteerd
voor het bouwen van de steigers. Han Boender, VGM coördinator
bij het bedrijf uit Numansdorp, blikt terug.
“We hebben bij dit werk de steigers voornamelijk rondom het
gebouw gebouwd. Daarnaast hebben we de ondersteuning van
een aantal balkons verzorgd.” Ook in dit project was het veel
last minute-werk, maar volgens Boender is dat inherent aan
het werk als steigerbouwer. “Je kunt je onderscheiden door
met de aannemer of architect mee te denken en door je flexibel
op te stellen. Je beweegt als het ware met de bouw mee. Bij dit
werk hebben we redelijk goed in de bouwuren kunnen werken,
maar af en toe zat er een avond of zaterdag bij om met de bouwsnelheid
op gelijk niveau te blijven. Op de drukste momenten
waren we met drie tot vier ploegen op deze bouwplaats actief.
Soms is het druk, maar veiligheid staat altijd voorop. Zowel je
eigen medewerkers als de gebruikers moeten kunnen werken
op een deugdelijke constructie. Al met al kijken we terug op
een mooi project.”
Pascalstraat 15 - 3281 NL Numansdorp
info@siw-steigers.nl - www.siw-steigers.nl
Naamloos-8 1 13-10-20 13:00
STEDENBOUW.NL | 157

Mi Oso Amsterdam
Tekst | Tim van Dorsten
Beeld | ERA Contour
TROPISCHE WOONWIJK
IN AMSTERDAM
Afgelopen zomer leverde ontwikkelaar en bouwer ERA Contour de 126 woningen van de nieuwe Amsterdamse woonwijk
‘Mi Oso’ op. Dankzij het ontwerp van Geurst & Schulze architecten​heeft dit nieuwbouwproject een tropische uitstraling
met witte gevels, oranje daken, groene luiken en veranda’s.
In de nieuwbouwwijk Mi Oso, in de zogeheten
K-buurt in Amsterdam-Zuidoost, staan de woningen
in een Surinaamse stijl rond een groene binnentuin.
Daarmee sluit de naam, Surinaams voor
‘Mijn huis’, aan op de architectuur. “Samen met
Geurst & Schulze architecten hebben we voor deze
stijl gekozen, vanwege de culturele achtergrond
van de grootste bevolkingsgroep in dit stadsdeel”,
zegt ERA Contour - projectontwikkelaar Arjan de
Groot. “Daarnaast legden we de nadruk op collectiviteit
en ontmoetingen, met onder meer een
gezamenlijke binnentuin en met veranda’s aan
de buitenkant.”
Naast de veranda’s zorgen vooral de oranje
daken, groene luiken en witte bakstenen voor
de tropische sfeer. “In Suriname hebben huizen
dezelfde uitstraling”, weet De Groot. “Wit
en groen komen veel voor in de Surinaamse
woningbouw. Daar gebruiken ze echter houten
planken in plaats van bakstenen. Onder meer
vanwege het onderhoudsaspect wilden we hier
Oranje daken, groene luiken en witte bakstenen.
liever bakstenen gebruiken. Om toch die Surinaamse
sfeer aan de huizen toe te voegen, heeft
Geurst & Schulze architecten gekozen voor zogeheten
schaduwvoegen. Een goede oplossing,
want hierdoor lijkt het net alsof de woningen
toch over planken beschikken. Dat geeft het geheel
een warme, zuidelijke sfeer.”
De woningen staan in een Surinaamse stijl rond een groene binnentuin.
STEUN VAN GEMEENTE
Ondanks de lange aanlooptijd, veroorzaakt door
de financiële crisis in 2008, heeft het concept met
de tropische architectuur en ontmoetingen nooit
ter discussie gestaan, geeft De Groot aan. “Al met
al hebben we 12 jaar aan deze plek gewerkt. Voor
ons was het altijd belangrijk dat we het concept
overeind zouden houden en het fijne daarbij was
dat de gemeente Amsterdam dit inzicht ook had.
De wil om dit te realiseren, was er altijd bij alle
betrokkenen. Zo heeft de gemeente het plan versterkt
door het openbaar gebied ‘rainproof’ uit te
voeren met wadi’s, waterbuffers en plantensoorten
die goed aansluiten bij het concept.”
158 | STEDENBOUW.NL

Mi Oso Amsterdam
'De woningen
en omgeving
sluiten perfect
op elkaar aan'
De ontwikkeling kwam in een stroomversnelling
toen in 2017 woningcorporatie Eigen Haard zich
aansloot. “We hadden bedacht dat 84 appartementen
van de 126 woningen in de vorm van
sociale huur op de markt zouden komen. Mede
dankzij deze appartementen hebben we de verscheidenheid
in bewoners gekregen, zoals we dat
wensten. We hebben begrepen dat bewoners uit
de voormalige K-buurt, die veelal uit Suriname komen,
trots zijn om hier te wonen. Dat is echt heel
fijn om te horen, want het laat zien dat we met
ons concept de juiste snaar hebben geraakt.”
VERANDA ALS VERLENGSTUK
Dit concept heeft ervoor gezorgd dat gewenste ontmoetingen
ook tot stand zijn gekomen. “De woningen
en omgeving sluiten perfect op elkaar aan. Het is
Een groot deel van de woningen is sociale huur.
schitterend om te zien hoe de bewoners hun doorlopende
veranda’s de afgelopen tijd hebben gebruikt:
als verlengstuk van hun woning. Het geeft echt de
gezelligheid waar we hier naar op zoek waren.”
THEMATISCHE ARCHITECTUUR
Mi Oso is het derde thematische nieuwbouwproject
van ERA Contour. In 2009 bouwde ERA
Contour Le Medi, een nieuwbouwproject met een
mediterrane stijl in Delfshaven in Rotterdam. Ook
hierin was Geurst & Schulze architecten betrokken.
Het tweede thematische project was De Oriënt, een
project met verwijzingen naar de oriëntaalse architectuur
waarin werd samengewerkt met WAM
architecten. Dit nieuwbouwproject werd in 2011
ontwikkeld in de Transvaalbuurt in Den Haag. ❚
Projectinfo
Verwarming van 42 woningen en 84
appartementen dankzij warmtenet
De 42 grondgebonden koopwoningen en 84 sociale huurappartementen
in de nieuwe buurt Mi Oso in Amsterdam zijn aangesloten
op een warmtenet van energieleverancier Vattenfall. In
opdracht van ERA Contour heeft Mampaey Installatietechniek de
verwarmingsinstallatie voor alle woningen verzorgd.
Dankzij de aansluiting op het warmtenet hebben de woningen
geen gasaansluiting meer nodig. Alle woningen zijn voorzien
van een afleverset, die zorgt voor verwarming en warm tapwater.
De grondgebonden woningen zijn op de begane grond
voorzien van vloerverwarming; op de verdiepingen zorgen de
radiatoren voor de gewenste verwarming. Alle appartementen
beschikken over volledige vloerverwarming.
078 - 65 22 422
info@mampaey.nl
www.mampaey.nl
Comfort is
het resultaat
Mampaey installeert en
onderhoudt haar eigen
ontworpen installaties op
zodanige wijze dat de
eindgebruiker altijd comfort
ervaart in zijn of haar
woon- en werkomgeving.
“De combinatie van grondgebonden woningen en appartementen
maakte dit project afwisselend, zowel in de voorbereiding
als tijdens de uitvoering”, vindt projectleider Patrick
Klop van het installatiebedrijf. Mampaey heeft werkzaamheden
uitgevoerd vanaf medio september 2019 tot en met
medio juni 2020.
STEDENBOUW.NL | 159

RDS
Bebakening
Balisage
ORLACO
Hijslastcamera
Caméra de levage
AMCS
Antibots & Zoning
Anticollision & Zoning
Veiligheidsoplossingen voor torenkranen
Solutions de sécurité pour grues à tour
electronics
RDS Electronics bv • sprl
IZ Harelbeke-Zuid B2040 - Spoorwegstraat 26 - BE-8530 Harelbeke
+31 85 888 09 11 - info@rdselectronics.be - www.rdselectronics.be
Regiomanager: Jacco Hartkoorn - jacco@rdselectronics.nl - +31 (0)6 40 33 22 45
Kies een voordeur die
niet alleen bescherming
biedt tegen inbrekers
en burenoverlast.
Maar ook tegen meer
dan 900 graden.
Bij brand is de belangrijkste taak van een woningtoegangsdeur
ervoor te zorgen dat het vuur en dodelijke brandgassen zich
niet verspreiden. Een veiligheidsdeur van Daloc houdt giftige
brandgassen en brand minstens 30 minuten tegen. Deze
is ook ontwikkeld om zowel inbraak als storende geluiden
en luchtjes uit het trappenhuis effectief tegen
te houden.
Lees meer op daloc.nl/wooncomfort
DALC005_UB_Brand_Ad_197x130_Beton-Staalbouw_NL.indd 1 2020-08-31 11:00

Holland Casino Venlo
Tekst | Jac Buchholz
Beeld | MVSA Architects
NIEUWBOUW HOLLAND CASINO VENLO:
ICONISCH GEBOUW ALS
TOEGANGSPOORT VOOR NEDERLAND
Holland Casino krijgt in Venlo eindelijk vaste voet aan de grond. Aan de Floralaan, bij de kruising van de A67 en A73
wordt een sculpturaal en duurzaam gebouw gerealiseerd. Eind dit jaar moet het klaar zijn. Het ontwerp is afkomstig
van MVSA Architects. ›
De gevel is voorzien van LED-verlichting en zal zeker ’s avonds spectaculair ogen.
STEDENBOUW.NL | 161

Holland Casino Venlo
Holland Casino is al sinds 2006 in Venlo gevestigd,
op bedrijventerrein Trade Port West. Het gebouw
van een voormalige tapijthandel diende als tijdelijke
locatie; de bedoeling was dat Holland Casino
na enkele jaren naar de binnenstad zou verhuizen.
Door die plannen ging echter een streep.
Ook nieuwbouw op het voormalig kazerneterrein
ging niet door. Uiteindelijk werd besloten om een
nieuw gebouw te realiseren aan de Floralaan, een
zichtlocatie op bedrijventerrein Trade Port Oost.
ZICHTBAARHEID EN UITSTRALING
Het ontwerp van het gebouw is daarop afgestemd,
vertelt Wouter Thijssen van MVSA Architects,
directeur en architect van dit project. “De zichtbaarheid
van de locatie en dus de uitstraling van
het gebouw was een cruciaal aspect. De ligging
vlakbij de grens maakt de Duitse bezoekers een
belangrijke doelgroep. Het gebouw moet dan ook
als toegangspoort naar Nederland fungeren. We
hebben gekozen voor een organische vormgeving
in combinatie met een opvallende interactieve
gevel. De bloemvormige architectuur is enerzijds
een verwijzing naar de Floriade die in 2012 even
verderop is gehouden en anderzijds een link naar
de florale traditie van Nederland.”
De gevel is voorzien van LED-verlichting en zal zeker
’s avonds spectaculair ogen. “Per seizoen krijgt de
LED-gevel een andere uitstraling. Daarnaast zullen
er evenementen op getoond worden die bij Holland
'Het interieurconcept is van
interieurarchitect Gensler uit Las Vegas'
Casino plaatsvinden.” Hij wijst op de kleinere metalen
en glazen fiches die op de gevel zijn aangebracht
en die zorgen voor een kameleontisch effect. “Als
men er langs rijdt, verandert de gevel van kleur.”
FUNCTIONEEL EN FRAAI
Thijssen vertelt dat voordat zijn bureau met het
ontwerp aan de slag ging, er al een interieurconcept
klaar lag van interieurarchitect Gensler uit Las
Vegas. “Daarin staat een aantal thema’s centraal.
We hebben het concept in nauwe samenwerking
met Gensler uitgewerkt. Het vormt zo de basis
waar het gebouw omheen ontworpen is.” Het interieur,
zegt hij, zorgt ervoor dat de bezoeker op
een vanzelfsprekende wijze door het casino wordt
geleid. “Functionaliteit en een fraaie vormgeving
zijn op een doordachte manier gecombineerd.”
Volgens Thijssen is er behalve aan een in het oog
springend ontwerp eveneens veel aandacht besteed
aan duurzaamheid. Vanuit het idee van een
totaalconcept dat zowel aansluit bij de ambities
van Holland Casino als van de gemeente Venlo, als
Cradle-to-Cradle-hoofdstad van Nederland. “Dat
is terug te zien in de installaties, maar bijvoorbeeld
ook in de gebruikte materialen als duurzaam hout
en gerecycled beton.”
Tot slot vertelt Thijssen dat onlangs met de afbouwwerkzaamheden
is begonnen. MVSA Architects
is nog altijd nauw bij het project betrokken.
“Onder meer om zaken te finetunen. We hebben
zeker één keer per maand overleg met hoofdaannemer
Laudy. De verwachting is dat er aan het
eind van het jaar kan worden opgeleverd.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever
Holland Casino
Architectuur
MVSA Architects
Interieur
MVSA Architects en Gensler, Las Vegas
Landschapsarchitectuur
MVSA Architects en Arcadis
Constructies, installaties en bouwfysica
Arcadis
De bloemvormige architectuur is enerzijds een verwijzing naar de Floriade en anderzijds naar de florale traditie van Nederland.
162 | STEDENBOUW.NL

Holland Casino Venlo
Tekst | Johan Debaere
SLIM VLOERSYSTEEM DRAAGT
BIJ AAN EEN DUURZAAM EN
LEVENSLOOPBESTENDIG CASINO
Holland Casino Venlo omvat heel wat slimme oplossingen, die zowel tijdens de bouw als daarna bijdragen aan de efficiëntie,
duurzaamheid en optimale gebruikservaring van het gebouw. Het Slimline vloersysteem maakt het mogelijk om
snel en droog te bouwen en omvat bijna de volledige technische infrastructuur.
De integrale Slimline vloer bestaat uit een plafondplaat,
een installatieruimte en een topvloer. De betonnen
plafondplaat met ingestorte staalprofielen
is ca. 70 mm dik en wordt meestal voorzien van
klimaatleidingen, waardoor met het hele plafond
gekoeld of verwarmd kan worden. “In de installatieruimte
worden alle installaties voor de bovenliggende
ruimte geïntegreerd. Er wordt geen beton
gestort en daardoor blijven de installaties permanent
bereikbaar, bijvoorbeeld door toepassing van
zogenaamde Flex Zones in de vorm van één of
meer uitneembare tegels in de topvloer. In Holland
Casino Venlo werden bijvoorbeeld verschillende
zones van een computertegelvloer voorzien”, vertelt
Xander Vos, directeur van Slimline Buildings.
“Met een gemiddeld gewicht van 350 kg/m² is de
Slimline vloer aanzienlijk lichter dan traditionele
verdiepingsvloeren. Aangezien er geen verlaagd
plafond nodig is, wordt tussen 40 à 50 cm hoogte
per verdieping bespaard. Bovendien werken we
met zelfdragende prefab elementen, waardoor de
meest uitdagende ontwerpen mogelijk zijn. Slimline
maakt het mogelijk om grote vrije overspanningen
van meer dan 16 meter te realiseren. Naast de
flexibiliteit en circulariteit waren voor de architecten
en bouwheren van Holland Casino Venlo ook
het gewicht, de brandwerendheid en de uitzonderlijke
akoestische prestaties doorslaggevend.”
Voor andere segmenten levert Slimline Buildings
de KanaalBreedPlaat voor seriematige woning- en
lage appartementenbouw en de Villavloer voor
unieke woningen en villa’s. Beide producten zijn
gebaseerd op dezelfde basisprincipes, maar die
zijn verwerkt in een product dat op de specifieke
toepassing toegesneden is. ❚
SLIMLINE VLOERSYSTEEM
VOOR HET HOLLAND CASINO VENLO
DUURZAAM & CIRCULAIR
ARCHITECTONISCHE VRIJHEID
SNEL & DROOG BOUWEN
PERMANENT AANPASBAAR
Slimline levert slimme constructieve vloeroplossingen
voor woning- en utiliteitsbouw, van villa tot kantoortoren.
WWW.SLIMLINEBUILDINGS.COM
PART OF THE
COPIAM GROUP
STEDENBOUW.NL | 163
Naamloos-1 1 14-09-20 11:25

Ontdek het eerste
100% CIRCULAIRE
SANDWICHPANEEL
Zorgeloos bouwen met een
extreem lage milieuimpact?
Dat is bouwen met de wetenschap
dat uw sandwichpanelen
100% circulair zijn.
Een keuze voor FALK panelen met CradleCore®
isolatiekern is kiezen voor een tweede en derde
leven van de PIR-isolatiekern. Zo heeft u een perfect
geïsoleerd gebouw en zetten wij alles op alles voor
een verantwoorde footprint. Dát is FALK!
VRAAG EEN GRATIS
PRODUCTSAMPLE AAN!
FALK, slim bouwen aan een circulaire toekomst.
falkbouwsystemen.nl/cradlecore

Dakkapellen
Tekst en beeld | Unilin insulation
SNEL EN EENVOUDIG EEN
DAKKAPEL PLAATSEN?
Ontwerp je eigen dakkapel met de 3D configurator van Unilin insulation. Met deze unieke 3D configurator ontwerpt u in
een handomdraai een ruwbouw dakkapel op maat. De configurator past bij elke stap waarbij u data invoert automatisch
de brutoprijs aan. Dankzij verschillende stappen is het mogelijk de reeds ingevoerde gegevens alsnog te wijzigen. Als het
model helemaal naar uw wens is, kunt u deze configuratie doorsturen naar uw Unilin verkooppunt, waarna u per mail
een netto prijs ontvangt.
Ga snel aan de slag en ontdek alle voordelen van
de slimme configurator!
DAKKAPEL:
• Het maken van de geïsoleerde zijwangen en
het dak van een dakkapel vergt nauwkeurig
timmerwerk. Unilin insulation specialiseert
zich in het ontwikkelen van deze ruwbouwelementen
en de pasklare aanlevering van
deze bouwdelen.
• Zowel de zijwangen als het dak van de dakkapellen
zijn opgebouwd uit een multiplex
binnen- en buitenbeplating met daartussen PIR
hardschuimisolatie, waardoor de componenten
met een Rc-waarde van 4,5 en 6,0 een slanke
vorm behouden.
• Het gebruik van een halffabricaat (ruwbouw
dakkapel) vereenvoudigt en versnelt de productie
van een afgewerkt exemplaar. ❚
STEDENBOUW.NL | 165

Van der Valk hotel Schiedam
Beeld: P.a.M. Teunissen architectenburo B.V.
Tekst | Liliane Verwoolde
Beeld | Van Omme & De Groot
​ALWEER EEN VAN DER VALK HOTEL:
HOTEL VAN DER VALK SCHIEDAM
EXTRA EXCLUSIEF
EN NOG DUURZAMER
“Van Omme & De Groot bouwt al ruim 15 jaar hotels voor Van der Valk. De hotels worden steeds ontworpen door dezelfde
architect. We kennen hun eisen en wensen. Hotel Schiedam krijgt een extra exclusieve uitstraling, de afwerkmaterialen
zijn nog luxer en met BREEAM-NL ‘Outstanding’ wordt het nog duurzamer dan de tot nu toe gerealiseerde hotels.”
Van Omme & De Groot is in mei 2019 gestart met de bouw van het Van
der Valk hotel in Schiedam. De kelder van het hoge, roodbruine gebouw
wordt gedeeltelijk ingericht als parkeergarage en gedeeltelijk als technische
ruimte. Op de begane grond bevinden zich de keuken, het restaurant,
de toilettengroepen, de kookstudio’s en de entree. De eerste en tweede
etage zijn volledig afgestemd op vergaderen. Met flexibele scheidingswanden
kunnen hier vergaderruimtes worden gerealiseerd voor gezelschappen
van 20 tot 300 personen. Op de 3e t/m 15e verdieping bevinden zich
166 | STEDENBOUW.NL

Van der Valk hotel Schiedam
'De heistelling draaide
elf weken aan één stuk'
179 hotelkamers en 5 suites. Bovenop het gebouw bevindt zich ‘de kroon’;
een plek voor fitness en wellness met spectaculair uitzicht over Schiedam.
FUNDERINGSPERIKELEN
Voor Van Omme & De Groot begon het echte werk al meteen bij de fundering.
Eerst moesten er 480 palen van circa 26 meter geheid worden. De
heistelling draaide elf weken aan één stuk. Bij het ontgraven van de grote
poer onder de centrale liftschachten bleek dat een aantal geheide palen een
paar centimeter was verplaatst. “Doordat de palen dicht op elkaar staan,
was de grond enorm samengedrukt. Die grondspanning kon bij de uitgegraven
poer gedeeltelijk weg, waardoor een aantal palen ook die richting
in geduwd werden”, vertelt Arnoud van Broekhoven, werkvoorbereider van
Van Omme & De Groot. “Met extra wapening in de poeren en keldervloer
is dit weer opgelost.”
LOGISTIEKE UITDAGING
Bij de meeste projecten verzorgd Van Omme & De Groot de ruwbouw en het
wind- en waterdicht maken van het gebouw. Omdat de steiger met de ruw-
bouw mee opgetrokken wordt en de afbouw zo snel mogelijk achter de ruwbouw
moet kunnen starten, worden alle grote beglaasde aluminium kozijnen
gelijktijdig met de ruwbouw gemonteerd. “Dat vraagt veel extra aandacht”,
vertelt Van Broekhoven. “We moesten deze kozijnen zowel aan de binnen- als
buitenzijde beschermen tegen vervuiling en mogelijke beschadigingen.”
WERKEN OP HOOGTE
‘De kroon’ op het werk is in alle opzichten een uitdaging. Samen met Rollecate
is de detaillering en montage hiervan grondig uitgewerkt. Van Broekhoven:
“Het is eigenlijk een grote vliesgevel. Dat betekent dat straks grote glaspartijen
moeten worden getransporteerd naar een hoogte van 61 meter. De
ruwbouw zal circa eind februari 2021 gereed zijn. Aansluitend zal ‘de kroon’
gemonteerd worden.” Naar verwachting opent het duurzame Van der Valk
hotel eind 2021 de deuren. ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever Hotel Schiedam BV
Constructeur Bureau Broersma Ingenieurs en Bouwadvies,
‘s-Gravenhage
Architect P.A.M. Teunissen Architectenburo,
Voorschoten
Uitvoering Van Omme & De Groot, Rotterdam
W-installaties Linthorst Techniek, Apeldoorn
E-installaties Benschop Installatietechniek, Benschop
STEDENBOUW.NL | 167

Van der Valk hotel Schiedam
Projectinfo
De ruwbouw wordt gerealiseerd in
een ijselijk hoog tempo
De eisen voor het betonwerk in hotel Van der Valk zijn hoog. Om te beginnen
moet de ruwbouw snel gerealiseerd worden. Daarnaast zijn de
normen van BREEAM ‘Excellent’ van kracht en moeten al tijdens de
ruwbouwfase de gevelkozijnen worden aangebracht. “Gelukkig leven
we op bij dit soort uitdagingen.” Aan het woord is Ruud Makkus, projectcoördinator
van Van Muijen Betonbouw.
Met inachtneming van het totale eisenpakket realiseert Van Muijen
Betonbouw de prefab liftkern en gevelelementen en de in het werk
gestorte wanden en vloeren voor het nieuwe Van der Valk hotel. Onder
haar hoede verrijst de ruwbouw van het hotel in een tempo van twaalf
dagen per etage uit de grond. “Het was puzzelen hoe we konden voldoen
aan het vereiste tempo”, vertelt Makkus. “De oplossing lag in een mix
van prefab en in het werk gestort beton. Om aan de BREEAM ‘Excellent’-
normen te voldoen, bestaat het beton voor 30% uit gerecycled materiaal.
En natuurlijk worden de transportbewegingen tot een minimum
beperkt. Milieuvriendelijk werken is bij ons aan de orde van de dag,
maar zo strak als de regels hier zijn, is nieuw voor ons. Toch loopt het
werk perfect. We storten op dit moment de elfde verdieping en wijken
nog geen dag af van de planning.”
168 | STEDENBOUW.NL

Van der Valk hotel Schiedam
Tekst | Liliane Verwoolde
INNOVATIEVE INSTALLATIES VOOR
HOGETEMPERATUUR TAPWATER, VERWARMING EN
WARMTETERUGWINNING IN DE GROOTKEUKEN
De technische installaties in het Van der Valk hotel worden gerealiseerd door Linthorst Techniek. Zij maakt de installaties
voor verwarming en koeling, luchtbehandeling, tapwater, hemelwater- en vuilwaterafvoer, de sprinklerinstallatie en
bijbehorende regeltechnieken. Nu de bouw nog in de ruwbouwfase verkeert, legt Linthorst Techniek alvast de hoofdtracés
aan; in de technische ruimte werkt zij aan de all-electric installatie.
“Voor de verwarming en koeling van het gehele
gebouw komt er een broninstallatie voor warmtekoudeopslag
(WKO)”, vertelt Jonathan Ketting,
projectleider van Linthorst Techniek. “Deze wordt
gecombineerd met een hoogtemperatuur-warmtepomp
– de TT68 – voor een optimale energie-efficiëntie.
Hiermee worden het tapwater en het water
voor de verwarming aangeleverd op 70°C en kan
het hotel functioneren zonder gasaansluiting.”
KAT-INSTALLATIE
Zeer innovatief is de Kitchen Air Technology –
kortweg ‘KAT’ – die Linthorst Techniek aanbrengt
in de keuken van het Van der Valk hotel. De techniek
is gebaseerd op een speciale vloeistof ontwikkeld
door de Technische Universiteit Twente
die wordt verneveld in het afzuigkanaal van de
afzuigkap. “De vloeistof is biologisch en verbindt
zich met vetdampen en geurstoffen”, legt Ketting
uit. “Aan het eind van het kanaal wordt de vloeistof
opgevangen door het zogenaamde KAT-filter
en wordt de warmte overgedragen naar de koude
toevoerlucht. De pluspunten van deze warmteterugwininstallatie
zijn indrukwekkend. De gebruiker
bespaart 80 tot 100% op zijn verwarmingskosten,
de afzuigkanalen blijven schoon, geuren
verminderen en het brandgevaar wordt vele malen
kleiner. Dat maakt KAT uitermate aantrekkelijk
voor grootkeukens.”
VERWARMING
Als verwarming is gekozen voor vloerverwarming
en lucht-nabehandeling in de zalen en het
restaurant. In de hotelkamers komen vierpijps
ventilatieconvectoren die worden gekoppeld
aan het kamerreserveringssysteem. Zodra een
kamer wordt verhuurd, schakelen de klimaatinstallaties
automatisch op het juiste moment
naar een comforttemperatuur. ❚
www.linthorsttechniek.nl
STEDENBOUW.NL | 169

Carré Monumenten
van Bloemendaal Bloemendaal
Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Heilijkers Bouw
CARRÉ VAN BLOEMENDAAL:
LANGE GANGEN MET KLEINE KAMERTJES
MAKEN PLAATS VOOR FRAAIE, GROTE RUIMTES
Met enorme kranen werden de woningscheidende wanden ingehesen.
170 | STEDENBOUW.NL

Carré van Bloemendaal Bloemendaal
Carré van Bloemendaal, één van de grootste en meest bijzondere Rijksmonumenten van ons land, is herontwikkeld tot
29 stadsvilla’s, 4 appartementen en 9 nieuwbouwwoningen. Hiervoor moest het casco flink worden aangepakt.
Oorspronkelijk was Carré van Bloemendaal een
psychiatrisch ziekenhuis. In 2002 sloot dit zijn deuren
en raakte het gebouw langzaam maar zeker in
verval. In 2015 pakte ontwikkelaar C. van Bloemendaal
het project op. Deze bracht het pand, dat door
de jaren heen aan alle kanten was uitgebouwd en
aangepast, weer terug in zijn oorspronkelijke vorm
en transformeerde het naar woningen.
VOORBEREIDINGEN VOOR
DE NIEUWE INDELING
Het was Heilijgers Bouw dat het casco klaarmaakte
voor zijn nieuwe functie. “Een immense
klus”, vertelt projectleider Frank Hoegen. “Met
talloze betoninjectiepalen hebben we eerst de
verzakte fundering hersteld en verbeterd. Toen
deze was onderbouwd met een complete nieuwe
betonvloer, hadden we een stevige basis van
waaraf we verder konden werken. Vervolgens
hebben we de niet bruikbare binnenwanden
en trappenhuizen gesloopt, het vervallen casco
aangeheeld en de verdiepingsvloeren plaatselijk
gerenoveerd. Zo werd het casco startklaar voor
de nieuwe indeling.”
WONINGSCHEIDENDE WANDEN
In het nieuwe casco bracht Heilijgers Bouw eerst
de thermische en akoestische isolatie aan en vervolgens
de woningscheidende wanden. “Hiervoor
zijn prefab keramische wanden gebruikt, speciaal
voor dit project geproduceerd”, vertelt Hoegen.
“Met grote kranen zijn de enorme elementen van
9 x 3,5 meter (!) ingehesen en neergelaten in sleuven
die we van tevoren in de vloeren en daken
hadden aangebracht.”
KOZIJNEN IN EEN NIEUW RITME
De bestaande kozijnen zijn in een aangepast ritme
vervangen, passend bij de nieuwe functie. Uit respect
voor de historie kregen de nieuwe kozijnen
rechte bovenkanten en behielden de oude kozijnen
hun ronde toog. Trots is Hoegen op de aangeheelde
gevels. “De architect heeft hier een baksteen bij
gevonden die nagenoeg hetzelfde is als de oor-
De wanden werden speciaal voor dit project geproduceerd.
spronkelijke baksteen. De kleuren lopen vloeiend
in elkaar over!” Daarna was de afbouw aan de
nieuwe bewoners, die de woningen inmiddels ieder
op hun eigen manier hebben ingevuld. ❚
'Met grote kranen zijn de enorme
elementen van 9 x 3,5 meter (!)
ingehesen en neergelaten in sleuven'
Bouwinfo
Opdrachtgever
C. van Bloemendaal, Haarlem
Constructeur
Berkhout Tros Bouwadviseurs, Alkmaar
Architect
Heiko Hulsker, Haarlem
Aannemer
Heilijgers Bouw, Haarlem
Bouwsom
€ 20 miljoen
Bouwperiode
mei 2017 – juli 2020
STEDENBOUW.NL | 171

Itho Daalderop warmtepompen;
altijd een geschikte oplossing!
WPU 5G - benut energie uit de bodem
Nieuwbouw
Projectmatig
Renovatie
De best presterende bodemwarmtepomp van Nederland. Door de
bodemenergie is voor het verwarmen én koelen van de woning zeer weinig
energie nodig. Er zijn verschillende hoogwaardige voorraadvaten beschikbaar
voor elke warmwaterbehoefte.
HP-S - benut energie uit de buitenlucht
Nieuwbouw
Renovatie
Projectmatig
Particulier
Deze warmtepomp kan de woning zowel verwarmen als koelen. Met een prachtig
design, een fluisterstille werking en hoog rendement, kan deze warmtepomp
zowel hybride als all-electric opgesteld worden. Er zijn verschillende
hoogwaardige voorraadvaten beschikbaar voor elke warmwaterbehoefte.
HP-M 25 i - benut energie uit de buitenlucht en ventilatie
retourlucht
Projectmatig
Renovatie
Particulier
Deze warmtepomp bestaat alleen uit een binnendeel. Handig wanneer
een buitendeel niet gewenst of niet mogelijk is. Door de combinatie van
ventilatieretourlucht en buitenlucht kan fors op het gasverbruik worden
bespaard. Deze warmtepomp wordt hybride opgesteld en werkt samen met
elke cv-ketel.
20_0182 | ID 2020-09-17
www.ithodaalderop.nl

BOUWPARTNERS
AL VANAF € 595 PER JAAR KUNT U PARTNER ZIJN!
let op cover moet nog geplaatst
Bouwpartners zijn
servicepagina’s met
een overzicht van de
meest gerenommeerde
toeleveranciers voor
de branche
Zowel in het tijdschrift als op de
website, treft u een overzicht van de
meest gerenommeerde fabrikanten
en leveranciers.
Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van Stedenbouw? Bel of mail voor meer informatie
+31 495 45 00 95 – s.vanhout@louwersmediagroep.nl of r.vandenhoek@louwersmediagroep.nl
STEDENBOUW.NL
HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VOOR DE BRANCHE
Op de website van Stedenbouw is bedrijfsinformatie
van onze partners doeltreffend en efficiënt te vinden
Banners en bedrijfsprofielen zijn gekoppeld aan redactionele
artikelen, zo wordt optimale vindbaarheid van bouwpartners door
Google gegarandeerd. Vanuit het tijdschrift is alle informatie over de
bouwpartners direct beschikbaar, door de QR code te gebruiken.
Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van Stedenbouw? Bel of mail voor meer informatie
+31 495 45 00 95 – s.vanhout@louwersmediagroep.nl of r.vandenhoek@louwersmediagroep.nl

Bouwpartners
Voor uitgebreide informatie over de
Bouwpartners, scan deze QR code
met uw smartphone
stedenbouw.nl/bedrijf
ABOMA
BISOTON BV
Curiestraat 4-6
CLADDING
POINT
CLADDING POINT BV
Maxwellstraat 49a
6716 BX Ede
Postbus 141
6710 BC Ede
BAM WONEN ZUIDWEST
Kralingseweg 241-249
3062 CE Rotterdam
Postbus 8912
6716 AR Ede
T +31 318 30 00 70
E info@bisoton.nl
W www.bisoton.nl
Handelsweg 12
6662 NH Elst
T +31 26 365 06 31
T +31 318 69 19 20
3009 AX Rotterdam
E info@claddingpoint.nl
E info@aboma.nl
W www.aboma.nl
T +31 10 436 86 00
E info.wonen@bam.nl
W www.claddingpoint.nl
W www.bamwonen.nl
BOUWBEDRIJF M.J. DE NIJS EN ZONEN BV
Oudewal 21
1749 CA Warmenhuizen
Postbus 1
ARCHIFIT B.V.
1749 ZG Warmenhuizen
Industriepark 8 a
5374 CM Schaijk
T +31 486 76 00 06
E info@archifit.nl
W www.archifit.nl
B-BUILT BV
Lelyweg 4
4612 PS Bergen op Zoom
T +31 164 27 16 60
E info@b-built.com
T +31 226 39 70 00
E info@denijs.nl
W www.denijs.nl
CORDEEL NEDERLAND BV
Lindtsedijk 22
3336 LE Zwijndrecht
T +31 78 625 51 00
W www.b-built.com
BOUWBEDRIJF VAN DE VEN BV
E info.nl@cordeel.eu
Erpseweg 3
5463 PG Veghel
W www.cordeel.nl
Postbus 184
ASK ROMEIN BV
5460 AD Veghel
Belder 101
4704 RK Roosendaal
Postbus 1013
4700 BA Roosendaal
T +31 165 75 03 00
E info@ask-romein.com
W www.ask-romein.nl
VAN BERLO
Doornhoek 3715
5465 TB Veghel
Postbus 183
5460 AD Veghel
T +31 413 38 90 90
E info@vanberlo.com
T +31 413 36 69 33
E algemeen@bouwbedrijfvandeven.nl
W www.bouwbedrijfvandeven.nl
BUDOBOUW BETON & MONTAGE
Katwolderweg 8a
DELABIE
Kommenstraat 20
B-1070 Brussel
T +32 25 20 16 76
E info@delabiebenelux.com
W www.vanberlo.com
8041 AD ZWOLLE
T +31 38 720 08 10
W www.delabiebenelux.com
E info@budobouw.nl
W www.budobouw.nl
BAM BOUW EN TECHNIEK BV
BESTCON BV
Runnenberg 13
3981 AZ Bunnik
Postbus 12
3980 CA Bunnik
T +31 30 659 89 66
E bouwentechniek@bam.com
Kanaaldijk 19
5683 CR Best
Postbus 189
5680 AD Best
T +31 499 36 63 66
E info@bestcon.nl
BUVA HOMECARE SYSTEMEN
Bremen 5
2993 LJ Barendrecht
Postbus 262
2990 AG Barendrecht
T +31 180 69 75 00
E info@buva.nl
DOKA NEDERLAND BV
Longobardenweg 11
5342 PL Oss
T +31 412 65 30 30
E nederland@doka.com
W www.bambouwentechniek.nl
W www.bestcon.nl
W www.buva.nl
W www.doka.com
174 | STEDENBOUW.NL

Bouwpartners
Voor uitgebreide informatie over de
Bouwpartners, scan deze QR code
met uw smartphone
stedenbouw.nl/bedrijf
DONATUS VERZEKERINGEN
Hoff van Hollantlaan 8
5243 SR Rosmalen
Postbus 500
5240 AM Rosmalen
T +31 73 522 17 00
E info@donatus.nl
W www.donatus.nl
DE GROOT VROOMSHOOP
Zwolsekanaal 36
7681 ED Vroomshoop
Postbus 31
7680 AA Vroomshoop
T +31 546 66 63 33
E info@degrootvroomshoop.nl
W www.degrootvroomshoop.nl
HOLCON BV
Industrieweg 8
7475 NH Markelo
Postbus 81
7475 ZH Markelo
T +31 547 35 73 15
E info@holcon.com
W www.holcon.com
INTAL BV
De Veken 103
1716 KG OPMEER
T +31 226 34 15 25
E info@intal.nl
W www.intal.nl
DURA VERMEER
Bosmaatweg 60
7556 PJ Hengelo
Postbus 877
7550 AW Hengelo
T +31 74 255 02 55
E dvi-oost@duravermeer.nl
W www.duravermeer.nl
HAMER
Hoofdvestiging:
Stadhoudersmolenweg 23
7317 AV Apeldoorn
Postbus 525
7300 AM Apeldoorn
T +31 55 577 72 00
E info@hamer.net
W www.hamer.net
HOMIJ TECHNISCHE INSTALLATIES BV
Lange Dreef 7
4131 NJ Vianen
Postbus 47
4130 EA Vianen
T +31 88 186 16 00
ITHO DAALDEROP
Lingewei 2
4004 LL Tiel
Postbus 21
3100 AA Schiedam
T +31 10 427 85 00
E mst@ithodaalderop.nl
W www.ithodaalderop.nl
E info@homij.nl
W www.homij.nl
J.P. VAN EESTEREN
Hanzeweg 16
FACÉDO BV
2803 MC Gouda
Gildestraat 13
HARDEMAN VAN HARTEN
Postbus 8
6883 DB Velp
Postbus 3025
6802 DA Arnhem
T +31 26 370 13 60
E info@facedo.nl
W www.facedo.nl
Lage Veldweg 10
6741 JL Lunteren
T +31 31 846 15 51
E info@hardeman-vanharten.nl
W www.hardeman-vanharten.nl
VAN HOOGEVEST ARCHITECTEN
Westsingel 9
3811 BA Amersfoort
T +31 33 763 17 05
E bureau@vanhoogevest.nl
W www.vanhoogevest.nl
2800 AA Gouda
T +31 88 823 01 00
E info@jpvaneesteren.nl
W www.jpvaneesteren.nl
FORECO DALFSEN
Dalmsholterweg 5
7722 KJ Dalfsen
Postbus 73
7720 AB Dalfsen
T +31 529 43 15 48
HEIJMANS
Graafsebaan 65
5248 JT Rosmalen
Postbus 2
5240 BB Rosmalen
T +31 73 543 51 11
E info@heijmans.nl
W www.heijmans.nl
HÖRMANN NEDERLAND BV
Harselaarseweg 90
3771 MB Barneveld
T +31 342 42 94 00
E info@hormann.nl
W www.hormann.nl
JM VAN DELFT & ZN
James Wattlaan 21
5151 DP Drunen
Postbus 232
5150 AE Drunen
T +31 416 37 49 25
E info@jmvandelft.nl
W www.jmvandelft.nl
E info@foreco.nl
W www.foreco.nl
+ =
DE GROOT & VISSER BV
Marconiweg 1
4207 HH Gorinchem
T +31 183 64 65 66
E info@gv.nl
HERCUTON BV
Touwslager 2
5253 RK Nieuwkuijk
Postbus 67
5250 AB Vlijmen
T +31 88 205 34 00
E info@hercuton.jajo.com
ICOPAL BV
Heeswijk 155
3417 GP Montfoort
Postbus 29
3417 ZG Montfoort
T +31 348 47 65 60
E info.nl@bmigroup.com
JVK DAKEN
Vestiging Breda
T +31 76 303 24 00
Vestiging Ossendrecht
T +31 164 74 54 30
E Jurgen@jvkdaken.nl
W www.degrootenvisser.nl
W www.hercuton.nl
W www.icopal.nl
W www.jvkdaken.nl
STEDENBOUW.NL | 175

Bouwpartners
Voor uitgebreide informatie over de
Bouwpartners, scan deze QR code
met uw smartphone
stedenbouw.nl/bedrijf
KIM NEDERLAND
Tweelingenlaan 144
7324 BP Apeldoorn
T +31 55 368 91 91
E info@kim-nederland.nl
W www.kim-nederland.nl
KONINKLIJKE WOUDENBERG
Voorstraat 7
4233 EA Ameide
Postbus 3
4233 ZG Ameide
T +31 88 355 96 00
E info@koninklijkewoudenberg.nl
W www.koninklijkewoudenberg.nl
NATHAN SYSTEMS
Mega 2
6902 KL Zevenaar
Postbus 90
6900 AB Zevenaar
T +31 26 445 98 45
E info@nathan.nl
W www.nathan.nl
PLEIJSIER BOUW
De Blokmat 21
8281 JH Genemuiden
T +31 38 385 45 05
E genemuiden@pleijsierbouw.nl
W www.pleijsierbouw.nl
KINGSPAN GEÏSOLEERDE PANELEN
Lingewei 8
4004 LL Tiel
Postbus 6565
4000 HN Tiel
T +31 344 67 52 50
E info@kingspanpanels.nl
W www.kingspan.com
LIEFTINK GEVELTECHNIEK BV
Produktieweg 17
2404 CC Alphen a/d Rijn
T +31 172 46 96 70
E info@lieftink.nl
W www.lieftink.nl
NIJHUIS BOUW BV
Molendijk Noord 92a
7461 JE Rijssen
Postbus 241
7460 AE Rijssen
T +31 548 53 54 45
E bouw@nijhuis.nl
W www.nijhuis.nl
RDS ELECTRONICS
Spoorwegstraat 26
B-8530 HARELBEKE
T +32 57 33 55 77
E info@rdselectronics.be
W www.rdselectronics.be
KINGSPAN UNIDEK BV
Scheiweg 26
5421 XL Gemert
T +31 492 37 81 11
LIEVENSE
Archimedesweg 5
8912 AK Leeuwarden
T +31 58 212 52 27
E info@lievense.com
W www.lievense.com
OTIS NEDERLAND
Papendorpseweg 83
3528 BJ Utrecht
T +31 88 750 06 00
E informatie@otis.com
RITE-HITE BENELUX BV
Koppelstraat 26
7391 AK TWELLO
T +31 571 27 04 44
E info@ritehite.com
W www.ritehite.com
E info@kingspanunidek.nl
W www.otis.com
W www.kingspan.com
ROLLECATE
KLIMAATSERVICE HOLLAND BV
Nijverheidsstraat 31
3371 XE Hardinxveld-Giessendam
Postbus 118
3370 AC Hardinxveld-Giessendam
T +31 184 61 39 11
E post@klimaatservice.nl
W www.klimaatservice.nl
LINTHORST TECHNIEK BV
Wenumsedwarsweg 18
7345 AS Apeldoorn
T +31 55 312 21 21
E info@linthorsttechniek.nl
W www.linthorsttechniek.nl
VAN DEN POL ELEKTROTECHNIEK BV
Aardvletterweg 14
3417 XL MONTFOORT
T +31 348 47 34 34
E info@vandenpol.com
W www.vandenpol.com
H.G. Zwerusstraat 3
7951 CZ Staphorst
Postbus 3
7950 AA Staphorst
T +31 522 46 70 00
E mail@rollecate.nl
W www.rollecate.nl
LOKHORST BOUW EN ONTWIKKELING
KONE
Rijn 10
2491 BG Den Haag
T +31 70 317 10 00
E nederland@kone.com
W www.kone.nl
Leeghwaterweg 1
1951 NA Velsen-Noord
Postbus 79
1951 NA Velsen-Noord
T +31 251 26 50 00
E info@lokhorst.nl
W www.lokhorst.nl
VAN POMMEREN
Bobinestraat 44
3903 KG VEENENDAAL
T +31 318 70 10 86
E info@van-pommeren.nl
W www.van-pommeren.nl
SCHINDLER NEDERLAND
Verheeskade 4
2521 BN Den Haag
Postbus 28501
2502 KM Den Haag
T +31 70 384 37 00
E info@nl.schindler.com
W www.schindler.com
176 | STEDENBOUW.NL

Bouwpartners
Voor uitgebreide informatie over de
Bouwpartners, scan deze QR code
met uw smartphone
stedenbouw.nl/bedrijf
Smederij
Oldenhave
SMEDERIJ OLDENHAVE Bedrijvenweg 6
7251 KX Vorden
Bedrijvenweg 6
t (0575) 55 14 28
7251 KX Vorden
info@smederijoldenhave.nl
www.smederijoldenhave.nl
T +31 575 551 428
E info@smederijoldenhave.nl
W www.smederijoldenhave.nl
SQ - BOUW BV
Trombonedreef 35
3845 CL Harderwijk
M +31 6 12 19 89 43
E info@sq-bouw.nl
W www.sq-bouw.nl
UNILIN INSULATION
Beneluxstraat 1
5061 KD Oisterwijk
T +31 13 523 13 13
E info.nl@unilin.com
W www.unilininsulation.com
VOLKERWESSELS
Podium 9
3826 PA Amersfoort
T +31 88 186 61 86
W www.volkerwessels.com
a member of the Stertil Group
STERTIL BV
Westkern 3
9288 CA Kootstertille
T +31 512 33 44 44
E info@stertil.nl
W www.stertil.com
TGM
Heesakkerweg 19
5721 KM Asten
T +31 493 32 77 22
E info@tgm.nl
W www.tgm.nl
UNSTUDIO
Stadhouderskade 113
1073 AX Amsterdam
Postbus 75381
1070 AJ Amsterdam
T +31 20 570 20 40
VORSSELMANS
Wuustwezelseweg 95
B-2990 Loenhout
T +32 3 690 04 40
E info@vorsselmans.be
W www.vorsselmans.be
TREBBE GROEP BV
Tubantiasingel 63
7514 AB Enschede
E info@unstudio.com
W www.unstudio.com
VAN STOKKUM
Postbus 4
Van Coehoornstraat 10
5916 PH Venlo
T +31 77 351 88 54
E info@vanstokkum.com
W www.vanstokkum.com
7500 AA Enschede
T +31 88 259 00 00
E info@trebbe.nl
W www.trebbe.nl
VAN RENNES ELEKTRO &
INSTALLATIETECHNIEK
DE VRIES EN VERBURG
't Vaartland 8
2821 LH Stolwijk
Rijksstraatweg 1
Postbus 59
3286 LS Klaaswaal
2820 AB Stolwijk
T +31 186 57 24 22
T +31 182 34 17 41
STUDIONINEDOTS
Gedempt Hamerkanaal 111
1021 KP Amsterdam
T +31 20 488 92 69
DE TWEE SNOEKEN
Postelstraat 49
5211 DX 's Hertogenbosch
T +31 73 614 04 07
E info@vanrennes.nl
W www.vanrennes.nl
E info@devriesverburg.nl
W www.devriesverburg.nl
E info@studioninedots.nl
E info@tweesnoeken.nl
W www.studioninedots.nl
W www.tweesnoeken.nl
SOPRO NEDERLAND BV
Kruyderlaan 21A
3431 BM Nieuwegein
T +31 30 6050214
E info@soprobv.nl
W www.soprobv.nl
TWINTEC NEDERLAND BV
Gutenbergweg 6
4104 BA Culemborg
T +31 345 53 28 78
E info@twintec.nl
W www.twintecgroup.com
VASTBOUW OOST
Spoelerstraat 2
7461 TW Rijssen
Postbus 240
7460 AE Rijssen
T +31 548 53 99 99
E info@vastbouw.nl
W www.vastbouw.nl
VAN WIJNEN
Heikampweg 6
5249 JX Rosmalen
Postbus 46
5240 AA Rosmalen
T +31 73 521 90 14
E rosmalen@vanwijnen.nl
W www.vanwijnen.nl
STEDENBOUW.NL | 177

OPLOSSINGSGERICHT EN CREATIEF
DE KRACHT VAN PARTNERSHIP
Wij hebben altijd de intentie om partnerships aan te gaan met opdrachtgevers
omdat wij geloven dat de mooiste en beste ideeën en oplossingen ontstaan in
cocreatie. Persoonlijke aandacht, voortdurend op zoek naar verbinding, sterk door
transparantie en continu verbeteren zijn elementen die dagelijks terugkomen in
onze samenwerkingen.
We hebben een nieuwe
website en daar zijn we best
trots op!
Ga maar eens naar intal.nl
en lees daar meer over onze
manier van werken, onze
aluminium geveloplossingen
en bekijk onze cases.
Ontdek wat wij te bieden
hebben.
MEER INFORMATIE OVER INTAL?
GET CONNECTED! 0226 34 15 25 | CONNECT@INTAL.NL | INTAL.NL

Gebouwen met
een positieve
impact; dat is
onze drijfveer
fotografi e ©Bert Rietberg
...brengt ideeën tot leven
Een gebouw moet toekomstbestendig zijn, zowel voor gebruikers als voor de omgeving: dat
begrijpen wij als geen ander. Zo ook voor Triodos. Triodos heeft de ambitie om het nieuwe
kantoor volledig remontabel te bouwen en te beheren, en het energie- en CO 2 -neutraal te
gebruiken. Het advies van Deerns heeft geleid tot een pand dat voldoet aan een BREEAM
Outstanding duurzaamheidniveau met veel daglicht, ledverlichting en een grootschalige
opwekking van duurzame energie, inclusief een materialenpaspoort in BIM om de circulariteit te
faciliteren. Met het idee dat het gebouw aan het einde van de levensduur gedemonteerd wordt
en het een nieuwe functie krijgt. Een gebouw dat past bij de ambitie van Triodos: verantwoord
bankieren met een positieve impact op de wereld om ons heen.
www.deerns.nl

Gewoon de beste keus
Hardeman | van Harten levert en monteert
stalen dak- en wandbeplating voor diverse
uiteenlopende projecten. Of het nu
gaat om een kleine loods of een groot
distributiecentrum, wij zijn gespecialiseerd
in beide. Complete projecten worden
samen met aanverwante bedrijven voor u
gerealiseerd. Naast diverse bedrijfshallen
in de utiliteit & industrie zijn wij ook
gespecialiseerd in dak- en gevelrenovaties.
Onze deskundige projectleiders staan voor
een goede relatie met de klant en staan
bekend om een eerlijke en betrouwbare
communicatie. Als klant wilt u weten waar
u aan toe bent! Samen met u realiseren wij
uw wensen.
dé specialisten in dak- en wandbeplating
D hardeman-vanharten.nl
T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl
Volg ons ook via
FXT