10.12.2020 Views

Installatie en Bouw 06 2020

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

6<br />

INSTALLATIE&BOUW<br />

NUMMER 6 - <strong>2020</strong><br />

december - januari<br />

installatie<strong>en</strong>bouw.nl<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL<br />

WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS | WAGENINGEN UNIVERSITEIT & RESEARCH | THEMA VLOERVERWARMING


Nu tot<br />

€ 375,- retour!<br />

CO 2 -neutraal verwarm<strong>en</strong><br />

Wat je ook kiest<br />

Met de nieuwe A+++ bodemwarmtepomp<strong>en</strong> van Nefit Bosch is<br />

CO 2<br />

-neutraal verwarm<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> handbereik. En met de compacte<br />

luchtwarmtepomp<strong>en</strong>. Zelfs als je kiest voor e<strong>en</strong> HR-toestel kun<br />

je nu CO 2<br />

-neutraal verwarm<strong>en</strong>, dankzij de comp<strong>en</strong>satie door Nefit<br />

Bosch. B<strong>en</strong>ieuwd hoe het werkt? Kijk op nefit-bosch.nl.<br />

nefit-bosch.nl<br />

ClimateProtection<br />

with heating systems from Bosch


De slimme c<strong>en</strong>trale bouwste<strong>en</strong>.<br />

Domovea<br />

Maakt ieder huis of<br />

gebouw intellig<strong>en</strong>t<br />

Comfort. Veiligheid. Controle.<br />

Domovea vormt het hart van e<strong>en</strong> Smart Home of Smart Building.<br />

Binn<strong>en</strong> no-time zit dit intellig<strong>en</strong>te systeem ingebouwd in de<br />

groep<strong>en</strong>kast of technische ruimte. Vervolg<strong>en</strong>s zij n alle apparat<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> system<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig te verbind<strong>en</strong>, bedi<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> automatiser<strong>en</strong><br />

vanuit één compacte module. Of het nu KNX, IoT of IFTTT betreft.<br />

De intuitieve visualisatiesoftware laat gebruikers hun woning<br />

of gebouw e<strong>en</strong>voudig bestur<strong>en</strong> via e<strong>en</strong> app. Alles onder controle.<br />

Alles onder hun vingertopp<strong>en</strong>.<br />

Meer wet<strong>en</strong>? Ontdek de details van Domovea Basic <strong>en</strong> Domovea Expert:<br />

hager.nl/domovea<br />

IoT


AIRCONDITIONING<br />

Duurzaam, gasloos <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergie-efficiënt.<br />

LUCHTKANALEN<br />

Complete klimaatinstallaties op maat.<br />

LUCHTTECHNIEK<br />

TROX voorraadhouder: voor 14.00 uur<br />

besteld, morg<strong>en</strong> in huis.<br />

De Schilt bedrijv<strong>en</strong> zijn totaalspecialist<strong>en</strong> in binn<strong>en</strong>klimaat <strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> comfortabel klimaat in de meest<br />

uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de situaties. De drie bedrijv<strong>en</strong> Schilt Airconditioning, Schilt Luchtkanal<strong>en</strong> <strong>en</strong> Schilt Luchttechniek<br />

vull<strong>en</strong> elkaar perfect aan om voor u de totale klimaatinstallatie te verzorg<strong>en</strong>. Wij gelov<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> gezond <strong>en</strong> prettig<br />

leef- <strong>en</strong> werkklimaat voor iedere<strong>en</strong>!<br />

ONZE MERKEN<br />

CERTIFICERINGEN<br />

ENERGIEWEG 29 | MEERKERK | (0183) 35 25 44 | WWW.SCHILTBEDRIJVEN.NL |


UITGAVE<br />

6<br />

VOORWOORD<br />

Blijf gezond <strong>en</strong> blijf mooie project<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>!<br />

In veel grondgebond<strong>en</strong> woning<strong>en</strong>, appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>complex<strong>en</strong> <strong>en</strong> bedrijfsgebouw<strong>en</strong> in Nederland bevind<strong>en</strong> zich rookgaskanal<strong>en</strong> van 15 tot<br />

20 jaar oud, die niet aan de nieuwe, str<strong>en</strong>gere richtlijn<strong>en</strong> voor bijvoorbeeld temperatuurweerstand, druk, cond<strong>en</strong>s <strong>en</strong> waterdichtheid voldo<strong>en</strong>.<br />

R<strong>en</strong>ovatie van deze kanal<strong>en</strong> is nodig om e<strong>en</strong> goede <strong>en</strong> veilige werking van het cv-systeem in de toekomst te garander<strong>en</strong>. Echter is op dit vlak<br />

nog veel te winn<strong>en</strong>. “Het jaarlijks lat<strong>en</strong> nakijk<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> cv-ketel is voor de meeste m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> haast vanzelfsprek<strong>en</strong>d. E<strong>en</strong> rookgasafvoerkanaal<br />

daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong> krijgt pas aandacht als zich problem<strong>en</strong> of zelfs calamiteit<strong>en</strong> voordo<strong>en</strong>”, zegt bijvoorbeeld Michel Zilverschoon, eig<strong>en</strong>aar van<br />

Easy-Liner B.V. in ons themakatern over rookgasafvoersystem<strong>en</strong>. “De negatieve gevolg<strong>en</strong> van het plaats<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> nieuw systeem als mur<strong>en</strong><br />

op<strong>en</strong>brek<strong>en</strong>, dag<strong>en</strong> zonder warm water zitt<strong>en</strong> <strong>en</strong> de hoge kost<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> e<strong>en</strong> r<strong>en</strong>ovatie niet aantrekkelijker.” Albert de Wilde, directeur van<br />

Breman Schoorste<strong>en</strong>techniek, is het met hem e<strong>en</strong>s: “In de r<strong>en</strong>ovatiemarkt moet constant e<strong>en</strong> afweging word<strong>en</strong> gemaakt tuss<strong>en</strong> optimalisatie,<br />

r<strong>en</strong>ovatie of vervanging”, vertelt hij. “Daarbij speelt, naast de bouwkundige mogelijkhed<strong>en</strong>, ook het financiële aspect e<strong>en</strong> belangrijke rol. E<strong>en</strong><br />

uitgebreide inv<strong>en</strong>tarisatie ter plaatse is hiervoor onontbeerlijk.” Wanneer e<strong>en</strong> nieuwe ketel wordt geplaatst, moet gegarandeerd word<strong>en</strong> dat<br />

het rookgaskanaal nog e<strong>en</strong> ketellev<strong>en</strong> meegaat, b<strong>en</strong>adrukt Rudie Balink van F.F. Kanaalr<strong>en</strong>ovatie. “Echter zijn er maar weinig inspecteurs die<br />

dit objectief kunn<strong>en</strong> beoordel<strong>en</strong>. Daarom wordt in de praktijk bij de montage van nieuwe ketels bijna altijd het rookgaskanaal ger<strong>en</strong>oveerd of<br />

vervang<strong>en</strong>.” Welke mogelijkhed<strong>en</strong> gebouweig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> hierbij hebb<strong>en</strong>, leest u verderop in deze uitgave.<br />

Behalve rookgasafvoer<strong>en</strong> zijn ook warmtepomp<strong>en</strong> <strong>en</strong> vloerverwarming belangrijke thema’s in deze uitgave. Niet verwonderlijk, want bijvoorbeeld<br />

in combinatie met zonnepanel<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> zij e<strong>en</strong> ideale route naar e<strong>en</strong> duurzame of zelfs <strong>en</strong>ergi<strong>en</strong>eutrale gebouwde omgeving. In onze<br />

themakatern<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> diverse fabrikant<strong>en</strong> hun nieuwste product<strong>en</strong> <strong>en</strong> innovaties voor, terwijl installatiepartij<strong>en</strong> hun mooiste project<strong>en</strong> op dit<br />

gebied pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong>. Van de apotheek van het Alrijne Ziek<strong>en</strong>huis in Leiderdorp tot <strong>en</strong> met diverse grondgebond<strong>en</strong> woning<strong>en</strong> verspreid door<br />

het land.<br />

Ook bested<strong>en</strong> we aandacht aan de herontwikkeling <strong>en</strong> uitbreiding van Westfield Mall of the Netherlands in Leidsch<strong>en</strong>dam, de grondige verbouwing<br />

<strong>en</strong> uitbreiding van Van der Valk Hotel Nuland-’s-Hertog<strong>en</strong>bosch <strong>en</strong> de nieuwbouw van Depot Boijmans Van Beuning<strong>en</strong> in Rotterdam,<br />

de Terra-colleges in Emm<strong>en</strong> <strong>en</strong> Meppel <strong>en</strong> de Hondsrugtor<strong>en</strong> in Emm<strong>en</strong>. Kortom, we hebb<strong>en</strong> weer e<strong>en</strong> bomvolle uitgave voor u sam<strong>en</strong>gesteld.<br />

Ik w<strong>en</strong>s u veel leesplezier!<br />

Nam<strong>en</strong>s het team van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> w<strong>en</strong>s ik u bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> alle goeds voor 2021. Blijf gezond <strong>en</strong> blijf mooie project<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>!<br />

Lieke van Zuilekom


INSTALLATIE&BOUW<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK,<br />

KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

COLOFON<br />

Jaargang 7 • nummer 6 • <strong>2020</strong><br />

Verschijnt 6 x per jaar<br />

ISSN 2214-4196<br />

UITGEVER<br />

Schatbeurderlaan 6<br />

Postbus 249, 6000 AE Weert<br />

+31 495 45 00 95<br />

info@louwersmediagroep.nl<br />

louwersmediagroep.nl<br />

30<br />

EINDREDACTIE<br />

Lieke van Zuilekom<br />

REDACTIETEAM<br />

Tim van Dorst<strong>en</strong>, Tjerk van Duin<strong>en</strong>, Sandra Kagie,<br />

Desiree P<strong>en</strong>nings, Jori<strong>en</strong> Rijntjes, Katja van Roosmal<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> Lieke van Zuilekom<br />

PROJECTMANAGER<br />

Sander van Hout<br />

s.vanhout@louwersmediagroep.nl<br />

BLADMANAGERS<br />

Ayyoub H<strong>en</strong>jaly<br />

a.h<strong>en</strong>jaly@louwersmediagroep.nl<br />

Yakup Yalcin<br />

y.yalcin@louwersmediagroep.nl<br />

SECRETARIAAT<br />

Manuela Dep<strong>en</strong>brock,<br />

Sandra Reijnders<br />

ADVERTENTIES<br />

wetransfer.com<br />

Onder vermelding van naam <strong>en</strong> uitgave<br />

traffic@louwersmediagroep.nl<br />

ABONNEMENTPRIJS<br />

Nederland: € 63,00 per jaar excl. BTW<br />

Buit<strong>en</strong> Nederland: € 99,00 per jaar excl. BTW<br />

ABN AMRO<br />

IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67<br />

BIC ABNANL2A<br />

t.n.v. Louwers Mediagroep<br />

o.v.v. <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> magazine<br />

Informatie over abonnem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>:<br />

+31 495 45 00 95<br />

ADRESWIJZIGINGEN<br />

Schriftelijk t<strong>en</strong>minste drie wek<strong>en</strong> voor verhuizing<br />

naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland<br />

OPZEGGINGEN<br />

Indi<strong>en</strong> twee maand<strong>en</strong> voor het verstrijk<strong>en</strong> van de<br />

abonnem<strong>en</strong>tsperiode ge<strong>en</strong> schriftelijk bericht van<br />

op zegging is ontvang<strong>en</strong>, wordt het abonnem<strong>en</strong>t<br />

auto matisch met e<strong>en</strong> jaar verl<strong>en</strong>gd.<br />

DOELGROEP<br />

Verspreiding vindt plaats via abonnem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> via<br />

gerichte distributie in controlled circulation aan<br />

adviesbureaus architect<strong>en</strong>, aannemers, installateurs,<br />

geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, grote industriële organisaties, opdrachtgevers,<br />

projectontwikkelaars, zorginstelling<strong>en</strong>, woningbouwver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong><br />

(semi-)overheidsinstelling<strong>en</strong>,<br />

brancheorganisaties <strong>en</strong> toeleveranciers.<br />

VORMGEVING/ART DIRECTION<br />

studio@louwersmediagroep.nl<br />

DRUKWERK<br />

Drukkerij H<strong>en</strong>drix, Peer<br />

Niets uit deze uitgave mag word<strong>en</strong> overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> of verm<strong>en</strong>igvuldigd<br />

zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever <strong>en</strong> zonder<br />

bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze <strong>en</strong> naar<br />

beste wet<strong>en</strong> is sam<strong>en</strong>gesteld kunn<strong>en</strong> uitgever <strong>en</strong> auteurs op ge<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>kele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.<br />

Zij aanvaard<strong>en</strong> dan ook ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele aansprakelijkheid voor<br />

schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handeling<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>/of beslissing<strong>en</strong> die gebaseerd zijn op deze informatie.<br />

38 60<br />

Westfield Mall of the Netherlands: innovatieve <strong>en</strong> duurzame W-techniek<strong>en</strong> voor ‘retailicoon van Nederland’ 8<br />

‘De duurzaamheidsambitie van URW wordt doorgetrokk<strong>en</strong> naar de gebruikers’ 11<br />

Gezond <strong>en</strong> comfortabel winkel<strong>en</strong> in ‘De Mall’ 12<br />

‘Uitgebreid kanaalwerk geeft Westfield Mall of the Netherlands lucht’ 14<br />

Sanitair installatiespecialist monteert ruim 57 km leidingwerk in ‘De Mall’ 16<br />

Kunststof transportleiding<strong>en</strong> voor ‘De Mall’: diffusiedicht <strong>en</strong> waar mogelijk geprefabriceerd 18<br />

Minimaal <strong>en</strong>ergieverlies, maximale brandveiligheid 19<br />

‘De industrie verandert blijf niet achter’ 20<br />

Circa 12.500 m² rechthoekig <strong>en</strong> 7.000 m¹ rond kanaalwerk voor het grootste distributiec<strong>en</strong>trum van Nederland 22<br />

Op<strong>en</strong> software: langere lev<strong>en</strong>sduur <strong>en</strong> lagere kost<strong>en</strong> 24<br />

De mooiste gietijzer<strong>en</strong> radiator<strong>en</strong> 28<br />

THEMA VLOERVERWARMING<br />

Composiet verdelers hebb<strong>en</strong> de toekomst 30<br />

Duurzaam, <strong>en</strong>ergiezuinig <strong>en</strong> tot in detail afgewerkt 34<br />

Totaalpartner in vloerverwarmingmontage 36<br />

De beste ontzorging op het gebied van vloerverwarming<strong>en</strong> 38<br />

De perfecte oplossing voor oude(re) woning<strong>en</strong> 40<br />

Bestaande techniek<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> andere manier toegepast 42<br />

Op zoek naar e<strong>en</strong> jonge <strong>en</strong> <strong>en</strong>thousiaste vloerverwarmingsmonteur? 44<br />

Hét optimum in comfort, <strong>en</strong>ergiezuinigheid <strong>en</strong> uitstraling 46<br />

De P<strong>en</strong>: Hebt u gemerkt dat oververhitting in de zomer e<strong>en</strong> steeds groter probleem/uitdaging wordt? 48<br />

Hands-on voor krachtige klimaatconcept<strong>en</strong> 50<br />

‘Groot geword<strong>en</strong> door persoonlijk te blijv<strong>en</strong>’ 54<br />

THEMA WARMTEPOMPEN<br />

Warmtepomp houdt medicijn<strong>en</strong> in goede kwaliteit 58<br />

Voorkom r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsverliez<strong>en</strong> van warmtepomp<strong>en</strong> 60<br />

Mobiele installatie versnelt geothermieproject 64<br />

Groothandel helpt installateurs om up-to-date te blijv<strong>en</strong> 66<br />

Sam<strong>en</strong> op weg naar e<strong>en</strong> duurzame gebouwde omgeving 68<br />

Ketels als peak-shaver in stadwarmt<strong>en</strong>et Amsterdam 70<br />

Depot Boijmans Van Beuning<strong>en</strong>: e<strong>en</strong> optimaal binn<strong>en</strong>klimaat binn<strong>en</strong> zeer nauwe bandbreedtes 72<br />

THEMA ROOKGASAFVOER<br />

Rookgasr<strong>en</strong>ovatie zonder hak- <strong>en</strong> breekwerk 74<br />

Uw rookgasafvoer in één dag ger<strong>en</strong>oveerd 78<br />

‘Wij d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> graag mee over duurzame oplossing<strong>en</strong>’ 82<br />

Rookgasafvoer mag steeds vaker gezi<strong>en</strong> word<strong>en</strong> 84<br />

Flamco: techniek nadrukkelijk in het zicht 88


INHOUD<br />

74<br />

98 100<br />

132<br />

‘Klimaatinstallaties verhuiz<strong>en</strong> mee’ 90<br />

‘All-electric klimaatsysteem voor PowerSlim in Eindhov<strong>en</strong>: in korte tijd geëngineerd én geïnstalleerd 92<br />

Veilig arbeidsvitamin<strong>en</strong> tank<strong>en</strong> op ieder project 94<br />

‘Nieuwbouw Terra Emm<strong>en</strong> gaat slim om met de beschikbare <strong>en</strong>ergie’ 97<br />

Klimaatinstallaties Terra Emm<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> intuïtief word<strong>en</strong> bedi<strong>en</strong>d 98<br />

350 zonnepanel<strong>en</strong> op één omvormer 100<br />

Hondsrugtor<strong>en</strong>: hoogste woontor<strong>en</strong> van Dr<strong>en</strong>the nadert zijn oplevering 102<br />

‘De Hondsrugtor<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> prachtig lokaal visitekaartje’ 104<br />

E<strong>en</strong> comfortabel <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinig binn<strong>en</strong>klimaat in iedere woning 1<strong>06</strong><br />

Vrijheid van werk<strong>en</strong> bij bouw Campus Damwâld 108<br />

Maatwerk klimaatinstallaties voor Campus Damwâld 110<br />

Van der Valk Hotel is mooie thuiswedstrijd voor Nulandse E-installateur 113<br />

‘Door stekerbaar te installer<strong>en</strong> wordt de piek flink afgevlakt’ 114<br />

‘Onze draadloze intercom is binn<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele ur<strong>en</strong> gebruiksklaar’ 116<br />

‘Vrijwel alle bacteriën <strong>en</strong> viruss<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geëlimineerd’ 118<br />

UV-C-licht aan, bacteriën <strong>en</strong> viruss<strong>en</strong> uit 122<br />

90 nieuwe luchtbehandelingskast<strong>en</strong> voor speciale onderzoekkass<strong>en</strong> 124<br />

The British School: e<strong>en</strong> gezonde studieomgeving dankzij slimme regeltechniek 127<br />

Laat je vandaag nog omschol<strong>en</strong> of bijschol<strong>en</strong> 128<br />

E<strong>en</strong> sterk netwerk voor Porsche After Sales C<strong>en</strong>trum Gelderland 130<br />

E<strong>en</strong> intellig<strong>en</strong>te werkplaats <strong>en</strong> showroom 131<br />

IJselland Ziek<strong>en</strong>huis: focus op kwaliteit, toegankelijkheid <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig onderhoud 132<br />

Luchtbehandelingskast in 50 del<strong>en</strong> voor KLM Topside op Schiphol 134<br />

Hotel 3: duurzaamheid <strong>en</strong> slimme techniek<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> in de bouw 136<br />

Huzar<strong>en</strong>stukje van Haagse bodem 138<br />

Noorderpoort: ‘comfortabel <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinig’ 140<br />

Het Epos: verlichting zorgt voor ‘thuisgevoel’ in klaslokal<strong>en</strong> 142<br />

Hermann Wesselink College: duurzaam gebouw dankzij volledige installatietechniek 145<br />

Warmtepomp<strong>en</strong> voor nieuw Hermann Wesselink College 146<br />

<strong>Installatie</strong>partners 149<br />

6<br />

INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL<br />

INSTALLATIE&BOUW<br />

NUMMER 6 - <strong>2020</strong><br />

december - januari<br />

installatie<strong>en</strong>bouw.nl<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS | THEMA WARMTEPOMPEN | THEMA VLOERVERWARMING | THEMA ROOKGASAFVOER<br />

Cover: Ned Air<br />

Blijf gratis <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig op de<br />

hoogte van het laatste nieuws.<br />

Volg ons op social media <strong>en</strong> meld<br />

je aan voor onze nieuwsbrief!<br />

installatie<strong>en</strong>bouw.nl


LEIDSCHENDAM WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS<br />

INNOVATIEVE EN DUURZAME W-TECHNIEKEN<br />

VOOR ‘RETAILICOON VAN NEDERLAND’<br />

Eind oktober is de realisatie van Westfield Mall of the Netherlands opgeleverd aan opdrachtgever Unibail-Rodamco-Westfield (URW); de feestelijke<br />

op<strong>en</strong>ing staat gepland voor maart 2021. De kom<strong>en</strong>de tijd zull<strong>en</strong> nog diverse aanpassing<strong>en</strong> word<strong>en</strong> doorgevoerd, om aan de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> van<br />

de verschill<strong>en</strong>de retailers te voldo<strong>en</strong>. Rood<strong>en</strong>burg Groep is verantwoordelijk voor alle werktuigbouwkundige installaties in het project. Van de<br />

WKO-installatie t/m de afleversets, vloerverwarming, luchtbehandeling, parkeergaragev<strong>en</strong>tilatie <strong>en</strong> meet- <strong>en</strong> regeltechniek.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Rood<strong>en</strong>burg Groep<br />

Werkzaamhed<strong>en</strong> aan de gebouwgebond<strong>en</strong> installaties van de Dining Plaza.<br />

“De WKO-installatie omvat 2 warme <strong>en</strong> 2 koude<br />

bronn<strong>en</strong> van 100 m³/h per stuk”, vertelt Ferry<br />

van de Kamp, projectleider W bij Rood<strong>en</strong>burg<br />

Groep. “Vanuit deze bronn<strong>en</strong> wordt water getransporteerd<br />

naar e<strong>en</strong> techniekruimte aan de<br />

noordkant van het project. Transportpomp<strong>en</strong><br />

vervoer<strong>en</strong> het water naar e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal midd<strong>en</strong>plein,<br />

waar e<strong>en</strong> grote verdeler staat opgesteld.<br />

Vanaf deze verdeler wordt de warmte <strong>en</strong> koude<br />

middels ringleiding<strong>en</strong> door het winkelc<strong>en</strong>trum<br />

geleid. Iedere winkel is door ons voorzi<strong>en</strong> van<br />

e<strong>en</strong> afleverset met pomp<strong>en</strong>, die het water uit de<br />

8 | INSTALLATIEENBOUW.NL


WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS LEIDSCHENDAM<br />

Dakinstallaties Westfield Mall of the Netherlands.<br />

‘Door te kiez<strong>en</strong> voor aquathermie als<br />

koelsysteem kan de CO 2<br />

-reductie van het<br />

winkelc<strong>en</strong>trum met nog e<strong>en</strong>s<br />

10% word<strong>en</strong> verbeterd’<br />

ringleiding<strong>en</strong> hal<strong>en</strong>.” Ev<strong>en</strong>tuele warmtepomp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> afgiftesystem<strong>en</strong> zijn door de winkeliers zelf<br />

verzorgd, vertelt hij. “Doordat de ringleiding<strong>en</strong><br />

hydraulisch zijn losgekoppeld van de opwekking,<br />

kunn<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de winkeliers restwarmte<br />

of -koude aan elkaar uitwissel<strong>en</strong>. Alle 178 afleversets<br />

zijn aangeslot<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> uitgebreid gebouwbeheersysteem<br />

voor real-time uitlezing van<br />

storing<strong>en</strong>, flow, temperatur<strong>en</strong> <strong>en</strong> het afrek<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

van meterstand<strong>en</strong>.”<br />

Inkoppeling op rivierwaterleiding<br />

Aanvankelijk zou Rood<strong>en</strong>burg Groep drycoolers<br />

installer<strong>en</strong> om de WKO-bronn<strong>en</strong> te reg<strong>en</strong>erer<strong>en</strong>.<br />

“Echter is lop<strong>en</strong>de het project e<strong>en</strong> inkoppeling<br />

gemaakt op de rivierwaterleiding van Dunea, die<br />

vanaf de rivier<strong>en</strong> Maas <strong>en</strong> Lek naar het duingebied<br />

loopt. De rivierwaterkoeling wordt niet alle<strong>en</strong><br />

b<strong>en</strong>ut voor het balancer<strong>en</strong> van de bronn<strong>en</strong>, maar<br />

zorgt tijd<strong>en</strong>s extreme piek<strong>en</strong> ook voor de vrije koeling<br />

van het WKO-systeem. Zonder dat dit nadeel<br />

oplevert voor de drinkwaterproductie. Door te<br />

kiez<strong>en</strong> voor aquathermie als koelsysteem kan de<br />

CO 2<br />

-reductie van het winkelc<strong>en</strong>trum met nog e<strong>en</strong>s<br />

10% word<strong>en</strong> verbeterd.”<br />

Onder andere in de parkeergarage is e<strong>en</strong> uitgebreid v<strong>en</strong>tilatiesysteem voorzi<strong>en</strong>.<br />

Luchtbehandeling<br />

Op de gebouwdak<strong>en</strong> staan 31 luchtbehandelingskast<strong>en</strong>,<br />

die in de luchtbehandeling van de passages,<br />

horeca- <strong>en</strong> retailruimtes van de 13 bouwdel<strong>en</strong><br />

voorzi<strong>en</strong>. “De luchtbehandelingskast<strong>en</strong> – met<br />

luchthoeveelhed<strong>en</strong> van 10.000 tot 80.000 m³/h –<br />

beschikk<strong>en</strong> ieder over hun eig<strong>en</strong> regeling <strong>en</strong> warmtepomp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> winn<strong>en</strong> actief warmte terug”, vertelt<br />

Van de Kamp. “In de horecakast<strong>en</strong> zijn kruisstroomwisselaars<br />

<strong>en</strong> actief koolstoffilters opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>,<br />

waarmee de overdracht van geur<strong>en</strong>, vocht <strong>en</strong> stof<br />

wordt voorkom<strong>en</strong>.” De luchtkanal<strong>en</strong> voor de passages<br />

zijn over de dak<strong>en</strong> he<strong>en</strong> gemonteerd. “In de<br />

passages zelf zijn kov<strong>en</strong> met nozzles gerealiseerd<br />

die verse lucht inblaz<strong>en</strong>. De luchtverdeling gebeurt<br />

op de dak<strong>en</strong>, waar de constant volumeregelaars<br />

e<strong>en</strong>voudig bereikbaar zijn voor inregeling, service<br />

<strong>en</strong> onderhoud.” De luchtkanal<strong>en</strong> voor de horeca<strong>en</strong><br />

retailruimtes word<strong>en</strong> in de expeditiegang<strong>en</strong><br />

gemonteerd, met aansluiting<strong>en</strong> <strong>en</strong> inregelklepp<strong>en</strong><br />

per winkelruimte. Alle werktuigbouwkundige installaties<br />

in Westfield Mall of the Netherlands kom<strong>en</strong><br />

sam<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> gebouwbeheersysteem, waarin<br />

ook de storingsmelding<strong>en</strong> van o.a. roltrapp<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

lift<strong>en</strong> inzichtelijk word<strong>en</strong> gemaakt. ❚<br />

BOUWINFO<br />

Opdrachtgever<br />

URW (Unibail-Rodamco-Westfield)<br />

Projectmanagem<strong>en</strong>t<br />

DVP (Diep<strong>en</strong>horst de Vos <strong>en</strong> Partners)<br />

Adviseur installaties<br />

Techniplan<br />

Architect<br />

MVSA Architects, …,staat,<br />

Heyligers design + projects <strong>en</strong> Saguez & Partners<br />

Sloopwerkzaamhed<strong>en</strong><br />

Vlasman<br />

<strong>Bouw</strong>kuip <strong>en</strong> grondwerkzaamhed<strong>en</strong><br />

Sterk<br />

Casco aannemer<br />

Ballast Nedam<br />

Gevelwerkzaamhed<strong>en</strong><br />

TGM<br />

Tourniquets<br />

Boon Edam<br />

Verticale transportinstallaties<br />

Otis<br />

<strong>Installatie</strong>s<br />

Rood<strong>en</strong>burg Groep (W), Energietechniek (E),<br />

Trigion (sprinkler) <strong>en</strong> Hoog<strong>en</strong>doorn (sanitair)<br />

Thermische, akoestische <strong>en</strong><br />

brandwer<strong>en</strong>de isolatie <strong>en</strong> afwerking<strong>en</strong><br />

W. van d<strong>en</strong> Han<strong>en</strong>berg BV<br />

WKO<br />

Tjad<strong>en</strong> (bronn<strong>en</strong>) <strong>en</strong> Danfoss (afleversets)<br />

Pomp<strong>en</strong><br />

Grundfoss<br />

Vloerverwarming<br />

TCS<br />

Luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

OC Verhulst<br />

Luchtkanal<strong>en</strong><br />

Vink System<strong>en</strong><br />

V<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong><br />

Systemair<br />

Parkeergaragev<strong>en</strong>tilatie<br />

HCPS<br />

Splitunits<br />

Schilt (SER <strong>en</strong> gekoelde afvalruimt<strong>en</strong>)<br />

Regeltechniek<br />

Webeasy<br />

Regelbekabeling<br />

Visser Elektrotechniek<br />

<strong>Bouw</strong>periode<br />

2017 – <strong>2020</strong><br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 9


SOME WIRES ARE ESSENTIAL<br />

SOME ARE NOT<br />

HET DAGELIJKSE GEBRUIK<br />

Ervaar vrijheid met<br />

e<strong>en</strong> intercom van<br />

Intratone<br />

Maak direct e<strong>en</strong> afspraak voor e<strong>en</strong><br />

demonstratie bij u op locatie<br />

www.intratone.nl


WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS LEIDSCHENDAM<br />

178 PLUG-AND-PLAY WARMTE- EN KOUDE-AFLEVERSETS VOOR WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS:<br />

‘DE DUURZAAMHEIDSAMBITIE VAN URW WORDT<br />

DOORGETROKKEN NAAR DE GEBRUIKERS’<br />

Bij het ontwerp <strong>en</strong> de bouw van Westfield Mall of the Netherlands is nadrukkelijk gefocust op duurzaamheid. Eén van de keuzes die<br />

opdrachtgever Unibail-Rodamco-Westfield (URW) heeft gemaakt, is de toepassing van e<strong>en</strong> warmte- <strong>en</strong> koudeopslag (WKO). Vanaf de<br />

verdeler op het c<strong>en</strong>trale midd<strong>en</strong>plein wordt warm of koud water met behulp van ringleiding<strong>en</strong> door het winkelc<strong>en</strong>trum getransporteerd.<br />

Het mer<strong>en</strong>deel van de winkelruimtes is voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> Danfoss afleverset, die exact de juiste hoeveelheid warmte of koude uit de ringleiding<strong>en</strong><br />

haalt <strong>en</strong> aflevert aan de gebruikers.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Danfoss<br />

Danfoss levert e<strong>en</strong> compleet gamma product<strong>en</strong> voor warmte- <strong>en</strong> koudedistributie.<br />

Van drukverschil- <strong>en</strong> flowregelaars, s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiemeters tot <strong>en</strong> met<br />

bijbehor<strong>en</strong>de <strong>en</strong>ergiemanagem<strong>en</strong>t- <strong>en</strong> optimalisatie-softwarepakkett<strong>en</strong>. “Wij<br />

werd<strong>en</strong> reeds in de ontwerpfase door W-installateur Rood<strong>en</strong>burg Groep <strong>en</strong> adviseur<br />

Techniplan b<strong>en</strong>aderd om e<strong>en</strong> productaanbieding voor de afleversets te<br />

mak<strong>en</strong>”, vertelt Stijn Rietveld, Sales Engineer bij Danfoss. “Rek<strong>en</strong>ing houd<strong>en</strong>d<br />

met het prestatiebestek én beschikbare budget hebb<strong>en</strong> wij vervolg<strong>en</strong>s e<strong>en</strong><br />

pass<strong>en</strong>d afleverstation in verschill<strong>en</strong>de vermog<strong>en</strong>suitvoering<strong>en</strong> ontworp<strong>en</strong>.”<br />

Plug-and-play afleversets<br />

“Met onze (product)k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> expertise hebb<strong>en</strong> wij één basis afleverset doorontwikkeld<br />

tot e<strong>en</strong> standaard <strong>en</strong> schaalbaar product”, vertelt Jo Hamelink,<br />

Sales Manager bij Danfoss. “Om e<strong>en</strong> snelle <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige montage te borg<strong>en</strong>,<br />

hebb<strong>en</strong> we de 178 warmte- <strong>en</strong> koude-afleversets sam<strong>en</strong>gesteld in e<strong>en</strong> robuuste<br />

omkasting, die plug-and-play <strong>en</strong> inclusief regeltechniek geïnstalleerd kon<br />

word<strong>en</strong>.” Rietveld: “Naast leidingverlop<strong>en</strong> <strong>en</strong> aansluitpunt<strong>en</strong> beschikt iedere<br />

afleverset over e<strong>en</strong> drukgecomp<strong>en</strong>seerde AB-QM regelafsluiter, driewegafsluiters<br />

met aansturing <strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiemeter. Laatstg<strong>en</strong>oemde houdt zowel de<br />

warmte- als koudevraag bij <strong>en</strong> meet hoeveel <strong>en</strong>ergie wordt afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Hierdoor<br />

kunn<strong>en</strong> gebruikers exact op hun <strong>en</strong>ergiegebruik word<strong>en</strong> afgerek<strong>en</strong>d.”<br />

Eén standaard opzet, vier uitvoering<strong>en</strong><br />

Uiteindelijk is gekoz<strong>en</strong> voor één standaard opzet in vier vermog<strong>en</strong>suitvoering<strong>en</strong>,<br />

op basis van de geprojecteerde winkelgroottes, vertelt Rietveld, “De<br />

vermog<strong>en</strong>s zijn zorgvuldig afgestemd op de afmeting<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiebehoeft<strong>en</strong><br />

van de winkels, zodat perfect in de warmte- <strong>en</strong> koudevraag van iedere ruimte<br />

kan word<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong>. Hiermee wordt de duurzaamheidsambitie van URW<br />

doorgetrokk<strong>en</strong> naar de eindgebruikers.” ❚<br />

Danfoss District Energy<br />

afleverstations<br />

Naast leidingverlop<strong>en</strong> <strong>en</strong> aansluitpunt<strong>en</strong> beschikt iedere afleverset over e<strong>en</strong><br />

drukgecomp<strong>en</strong>seerde AB-QM regelafsluiter, driewegafsluiters met aansturing <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiemeter.<br />

• Klant- <strong>en</strong> projectspecifiek ontworp<strong>en</strong><br />

• Plug-and-play afgeleverd<br />

• Voorzi<strong>en</strong> van monitoring- <strong>en</strong> optimalisatiesoftware<br />

Meer informatie: 0299 - 67 49 34<br />

danfoss.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 11


LEIDSCHENDAM WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS<br />

31 LUCHTBEHANDELINGSKASTEN EN 90 WARMTEPOMPEN LEVEREN 450.000 M³/H GECONDITIONEERDE LUCHT:<br />

GEZOND EN COMFORTABEL<br />

WINKELEN IN ‘DE MALL’<br />

Op het dak van Westfield Mall of the Netherlands zijn 31 luchtbehandelingskast<strong>en</strong> <strong>en</strong> 90 warmtepomp<strong>en</strong> geïnstalleerd, die geconditioneerde<br />

lucht inblaz<strong>en</strong> in de passages, horeca- <strong>en</strong> retailruimtes van de 13 bouwdel<strong>en</strong>. De luchtbehandelingskast<strong>en</strong> <strong>en</strong> warmtepomp<strong>en</strong> zijn plug-andplay<br />

<strong>en</strong> inclusief besturingstechniek<strong>en</strong> geleverd door Orange Climate (OC) Verhulst. Daarmee was W-installateur Rood<strong>en</strong>burg Groep verzekerd<br />

van één leverancier, één contactpersoon <strong>en</strong> één verantwoordelijke partij voor de complete, all-electric installatie.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Rood<strong>en</strong>burg Groep<br />

De luchtbehandelingskast<strong>en</strong> <strong>en</strong> warmtepomp<strong>en</strong> zijn plug-and-play <strong>en</strong> inclusief besturingstechniek<strong>en</strong> geleverd.<br />

12 | INSTALLATIEENBOUW.NL


WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS LEIDSCHENDAM<br />

“In 2016 zijn wij door Rood<strong>en</strong>burg Groep gevraagd om mee te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> over de<br />

luchtbehandeling in Westfield Mall of the Netherlands <strong>en</strong> om gezam<strong>en</strong>lijk de<br />

<strong>en</strong>gineeringsfase te doorlop<strong>en</strong>”, vertelt Mark van der Burg, Accountmanager<br />

Regio West bij OC Verhulst. “Sam<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we gezocht naar e<strong>en</strong> optimum<br />

in techniek, comfort <strong>en</strong> prijs, waarna we eind 2017 de leveringsopdracht gegund<br />

kreg<strong>en</strong>.”<br />

‘Alle luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

zijn op onze productielocatie in<br />

Drun<strong>en</strong> gebouwd’<br />

450.000 m³/h lucht<br />

Gekoz<strong>en</strong> is voor luchtbehandelingskast<strong>en</strong> uit de VKT plus-serie van OC Verhulst,<br />

die gezam<strong>en</strong>lijk 450.000 m³/h lucht ververs<strong>en</strong>. “Alle luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

zijn op onze productielocatie in Drun<strong>en</strong> gebouwd”, aldus Van<br />

der Burg. “De meeste kast<strong>en</strong> zijn voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> kruisstoomwisselaar, die<br />

actief warmte terugwint. Tijd<strong>en</strong>s deze warmte-uitwisseling blijv<strong>en</strong> warme retourlucht<br />

<strong>en</strong> verse aanvoerlucht strikt gescheid<strong>en</strong>, waarmee de luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

tev<strong>en</strong>s aansluit<strong>en</strong> op de nieuwe corona-inzicht<strong>en</strong>.”<br />

In navolging van de passages, horeca- <strong>en</strong> retailruimtes zijn ook kruisstroomwisselaars<br />

geïnstalleerd in de luchtbehandelingskast<strong>en</strong> van de horecakeuk<strong>en</strong>s.<br />

Immers is het zonde om deze warmte ongebruikt naar buit<strong>en</strong><br />

weg te voer<strong>en</strong>. “Om vett<strong>en</strong> <strong>en</strong> kookgeurtjes efficiënt af te vang<strong>en</strong>, zijn in<br />

de retourkast<strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s vetafscheiders <strong>en</strong> actief koolstoffilters aangebracht.”<br />

Plug-and-play installaties<br />

Om het aantal monteurs op de bouw tot e<strong>en</strong> minimum te beperk<strong>en</strong>, zijn<br />

de luchtbehandelingskast<strong>en</strong> <strong>en</strong> warmtepomp<strong>en</strong> in Drun<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> speciaal<br />

frame geplaatst <strong>en</strong> compleet bekabeld. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we de regeltechniek<br />

reeds geïntegreerd”, aldus Van der Burg. “Hierdoor was op de bouwplaats<br />

nog maar één hijsmom<strong>en</strong>t per installatie nodig <strong>en</strong> kon Rood<strong>en</strong>burg<br />

Groep de luchtbehandelingsinstallaties e<strong>en</strong>voudig <strong>en</strong> plug-and-play aansluit<strong>en</strong>.”<br />

Uniek is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> de toekomstbest<strong>en</strong>digheid van de luchtbehandelingskast<strong>en</strong>.<br />

“Doordat de VKT plus-serie modulair is opgebouwd, kan onze<br />

r<strong>en</strong>ovatie- <strong>en</strong> onderhoudsafdeling bij verander<strong>en</strong>de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> of uitbreiding<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong>voudig aanpassing<strong>en</strong> aan de installatie doorvoer<strong>en</strong>. Hiermee wordt e<strong>en</strong><br />

gezond <strong>en</strong> comfortabel binn<strong>en</strong>milieu in Westfield Mall of the Netherlands<br />

voor lange tijd geborgd.” ❚<br />

Duurzame klimaatsystem<strong>en</strong><br />

E E N C O M F O R T A B E L B I N N E N K L I M A A T B E G I N T B I J O R A N G E C L I M A T E<br />

OPLOSSINGEN DIE WIJ LEVEREN<br />

Luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

Roosters<br />

App<strong>en</strong>dages<br />

PCM Klimaatplafonds<br />

R<strong>en</strong>ovatie & Onderhoud<br />

Vervang<strong>en</strong>de onderdel<strong>en</strong><br />

CONTACT VOOR MEER INFORMATIE<br />

Albert Einsteinweg 10<br />

5151DL Drun<strong>en</strong><br />

(0416) 672 200<br />

www.orangeclimate.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 13


LEIDSCHENDAM WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS<br />

‘UITGEBREID KANAALWERK GEEFT<br />

WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS LUCHT’<br />

Op 18 maart 2021 gaat hij officieel op<strong>en</strong>: Westfield Mall of the Netherlands. Het compleet verbouwde Leids<strong>en</strong>hage is echter nu al niet meer<br />

te herk<strong>en</strong>n<strong>en</strong>. Het grootste winkelc<strong>en</strong>trum van Nederland is volledig overdekt <strong>en</strong> verpakt in e<strong>en</strong> hypermoderne architectuur met iconische<br />

winkelpui<strong>en</strong>, dubbelhoge etalageram<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> bijzondere gevel van witte betonelem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Achter deze gevel wordt maximaal aandacht<br />

besteed aan duurzaamheid. De luchttechnische installaties spel<strong>en</strong> hierin e<strong>en</strong> belangrijke rol.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Vink System<strong>en</strong><br />

In opdracht van Rood<strong>en</strong>burg Groep is Vink System<strong>en</strong> verantwoordelijk voor<br />

de productie, levering <strong>en</strong> montage van de complete luchttechnische installatie.<br />

Zowel voor de passages als in de expeditiegang<strong>en</strong>. “Onze opdracht<br />

omvat circa 7.000 m¹ rond <strong>en</strong> 16.000 m² rechthoekig gegalvaniseerd kanaalwerk”,<br />

vertelt Marc Oudt van Vink System<strong>en</strong>. “Ruim de helft van het<br />

rechthoekige kanaalwerk (8.500 m²) is thermisch geïsoleerd <strong>en</strong> waterdicht<br />

afgewerkt met e<strong>en</strong> aluminium beplating (stucco), voor toepassing op het<br />

dak. Het geheel ziet er heel imposant <strong>en</strong> mooi uit; ook vanaf straatniveau.”<br />

De luchtkanal<strong>en</strong> voor de horeca- <strong>en</strong> retailruimtes zijn in de expeditiegang<strong>en</strong><br />

ingepast. “Speciale aansluiting<strong>en</strong> <strong>en</strong> inregelklepp<strong>en</strong> borg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> optimale<br />

luchtverdeling per winkelruimte.”<br />

‘Alle product<strong>en</strong> én materieel zijn<br />

just-in-time <strong>en</strong> just-in-place op<br />

het project aangeleverd’<br />

Uitgeki<strong>en</strong>de logistiek<br />

Op het dak van het winkelc<strong>en</strong>trum monteerde Vink System<strong>en</strong> ook e<strong>en</strong> groot<br />

aantal aluminium buit<strong>en</strong>lucht-aanzuigkanal<strong>en</strong>. “Voor de luchtbehandeling in<br />

versmarkt 'Fresh! hebb<strong>en</strong> we bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong> flinke hoeveelheid RVS kanaalwerk<br />

mog<strong>en</strong> lever<strong>en</strong> <strong>en</strong> monter<strong>en</strong>”, aldus Oudt. “Tot slot hebb<strong>en</strong> wij alle luchttechnische<br />

compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> voor Westfield Mall of the Netherlands geleverd <strong>en</strong><br />

geïnstalleerd, inclusief de constant volumeregelaars, brandklepp<strong>en</strong> <strong>en</strong> roosters/nozzles.<br />

Alle product<strong>en</strong> én materieel zijn just-in-time <strong>en</strong> just-in-place op het<br />

project aangeleverd. Bepaald ge<strong>en</strong> sinecure, omdat we in dit project te mak<strong>en</strong><br />

hadd<strong>en</strong> met grote aantall<strong>en</strong> nev<strong>en</strong>aannemers die allemaal hun product<strong>en</strong><br />

kwijt moest<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>als met grote afstand<strong>en</strong> op de bouwplaats die overbrugd<br />

moest<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> goede afstemming <strong>en</strong> coördinatie was dan ook vereist.”<br />

Optimale inpassing<br />

Het resultaat van die afstemming <strong>en</strong> coördinatie is onder andere zichtbaar<br />

in de expeditiegang<strong>en</strong>, waar de luchtkanal<strong>en</strong> hoog teg<strong>en</strong> de plafonds zijn<br />

Ruim de helft van het rechthoekige kanaalwerk (8.500 m²) is thermisch geïsoleerd <strong>en</strong> waterdicht afgewerkt met e<strong>en</strong> aluminium beplating (stucco), voor toepassing op het dak.<br />

14 | INSTALLATIEENBOUW.NL


WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS LEIDSCHENDAM<br />

Het geheel ziet er heel imposant <strong>en</strong> mooi uit; ook vanaf straatniveau.<br />

aangebracht. “Onder onze aanvoer- <strong>en</strong> retourleiding<strong>en</strong> zijn onder meer<br />

de (water)leiding<strong>en</strong> <strong>en</strong> elektra gemonteerd. Dit was weliswaar pass<strong>en</strong> <strong>en</strong> met<strong>en</strong>,<br />

maar het resultaat mag er zijn!<br />

Op dit mom<strong>en</strong>t realiseert Vink System<strong>en</strong> nog de laatste aansluiting<strong>en</strong> naar de<br />

winkels. Ook wordt de stucco-beplating afgerond, waarna het project eind dit<br />

jaar wordt opgeleverd. ❚<br />

WIJ ZORGEN VOOR LUCHT!<br />

Vink System<strong>en</strong>, uw adres voor het ontwerp<strong>en</strong>, lever<strong>en</strong>, installer<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> onderhoud<strong>en</strong> van luchtkanal<strong>en</strong> <strong>en</strong> luchttechnische compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />

www.vinksystem<strong>en</strong>.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 15


LEIDSCHENDAM WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS<br />

SANITAIR INSTALLATIESPECIALIST MONTEERT<br />

RUIM 57 KM LEIDINGWERK IN ‘DE MALL’<br />

Aan de herontwikkeling <strong>en</strong> uitbreiding van Westfield Mall of the Netherlands ligt e<strong>en</strong> BREEAM in Use Excell<strong>en</strong>t ambitie t<strong>en</strong> grondslag. Om aan de<br />

duurzaamheidsdoelstelling<strong>en</strong> van Unibail-Rodamco-Westfield (URW) te voldo<strong>en</strong>, zijn tal van maatregel<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Ook op sanitair gebied, vertelt<br />

Patrick Mudde, BIM-<strong>en</strong>gineer bij Sanitair-<strong>Installatie</strong> Hoog<strong>en</strong>doorn BV. “In opdracht van URW hebb<strong>en</strong> wij bijvoorbeeld waterzuinige kran<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

lekdetectiesystem<strong>en</strong> geïnstalleerd. Ook hebb<strong>en</strong> wij e<strong>en</strong> grijswatersysteem aangebracht voor het besproei<strong>en</strong> van de gro<strong>en</strong>gevel aan de noordzijde.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Sanitair-<strong>Installatie</strong> Hoog<strong>en</strong>doorn BV<br />

Hoog<strong>en</strong>doorn is dé sanitaire installatiespecialist<br />

voor utiliteitsbouwproject<strong>en</strong> in de Randstad,<br />

zoals kantor<strong>en</strong>, hotels, ziek<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong>, datac<strong>en</strong>ters<br />

<strong>en</strong> winkelc<strong>en</strong>tra. De <strong>en</strong>thousiaste <strong>en</strong><br />

betrokk<strong>en</strong> medewerkers adviser<strong>en</strong>, ontwerp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> installer<strong>en</strong> system<strong>en</strong> voor watervoorzi<strong>en</strong>ing,<br />

afvoertechniek, brandbeveiliging, legionellaprev<strong>en</strong>tie<br />

<strong>en</strong> sanitaire object<strong>en</strong>. Van BIM-model tot<br />

beheer. Ook in Westfield Mall of the Netherlands<br />

is de Woerd<strong>en</strong>se installateur vanaf de<br />

ontwerpfase betrokk<strong>en</strong>. “In dit project zijn wij<br />

verantwoordelijk voor alle sanitaire installaties.<br />

Van de waterleiding<strong>en</strong> <strong>en</strong> hemelwaterafvoer<strong>en</strong><br />

tot <strong>en</strong> met de vuilwaterafvoer<strong>en</strong> <strong>en</strong> brandleiding<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> inclusief de olie- <strong>en</strong> b<strong>en</strong>zineafscheiders<br />

in de parkeergarage. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> monter<strong>en</strong> we<br />

al het sanitair”, vertelt Michiel Karels, projectleider<br />

bij Hoog<strong>en</strong>doorn. “In de afgelop<strong>en</strong> drie<br />

jaar hebb<strong>en</strong> we ruim 57 kilometer leidingwerk<br />

gemonteerd, in koper, PE, PVC <strong>en</strong> kunststof. E<strong>en</strong><br />

uitzonderlijke hoeveelheid, die de omvang van<br />

dit project duidelijk illustreert.”<br />

Uitwerking in 3D/BIM<br />

“Met het technisch ontwerp van adviseur Techniplan<br />

als onderlegger hebb<strong>en</strong> wij e<strong>en</strong> definitief <strong>en</strong><br />

uitvoeringsontwerp voor alle sanitaire techniek<strong>en</strong><br />

gemaakt”, vertelt Mudde. “Het complete project is<br />

uitgewerkt in 3D/BIM. Hierdoor kond<strong>en</strong> we al in<br />

e<strong>en</strong> zeer vroeg stadium <strong>en</strong> real-time de constructieve<br />

onderdel<strong>en</strong>, bouwkundige elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

installatietechniek<strong>en</strong> van alle nev<strong>en</strong>- <strong>en</strong> onderaannemers<br />

bekijk<strong>en</strong> <strong>en</strong> hierop anticiper<strong>en</strong>. Dit scheelde<br />

<strong>en</strong>orm veel communicatie- én coördinatietijd.”<br />

Als voorbeeld noemt hij de brandslanghaspels, die<br />

tuss<strong>en</strong> twee winkelunits zijn geïnstalleerd. “Om de<br />

juiste hoogtes <strong>en</strong> niveaus van de app<strong>en</strong>dages te<br />

bepal<strong>en</strong>, is het noodzakelijk dat in het model alle<br />

geveldetails beschikbaar zijn.”<br />

Up-to-date model<br />

“In de aanloopfase zijn regelmatige visuele clashcontroles<br />

uitgevoerd, om ev<strong>en</strong>tuele knelpunt<strong>en</strong><br />

te ondervang<strong>en</strong>”, vertelt BIM-modelleur Robin<br />

Parlevliet. “Ook de sanitaire installaties zijn hierin<br />

Het plaats<strong>en</strong> van de vetafscheider voor de Dining Plaza.<br />

16 | INSTALLATIEENBOUW.NL


WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS LEIDSCHENDAM<br />

‘Om de bestaande winkels op<strong>en</strong> te<br />

kunn<strong>en</strong> houd<strong>en</strong>, zijn verschill<strong>en</strong>de tijdelijke<br />

voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> getroff<strong>en</strong>’<br />

meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Omdat dit project te mak<strong>en</strong> heeft<br />

met vele wijziging<strong>en</strong> – bijvoorbeeld omdat veel<br />

huurders <strong>en</strong> huurdersw<strong>en</strong>s<strong>en</strong> pas later bek<strong>en</strong>d<br />

werd<strong>en</strong> – vind<strong>en</strong> ontwerp <strong>en</strong> uitvoering gecombineerd<br />

plaats. Het model wordt continu verrijkt<br />

met nieuwe gegev<strong>en</strong>s, totdat de laatste afvoer <strong>en</strong><br />

kraan gemonteerd zijn. Het resultaat is e<strong>en</strong> up-todate<br />

model, dat ook in de onderhoud- <strong>en</strong> beheerfase<br />

gebruikt kan word<strong>en</strong>.”<br />

Bestaande winkels blev<strong>en</strong> geop<strong>en</strong>d<br />

“Westfield Mall of the Netherlands betreft e<strong>en</strong><br />

combinatie van e<strong>en</strong> herontwikkeling <strong>en</strong> uitbreiding”,<br />

vertelt Patrick Pieterse, hoofdmonteur bij<br />

Hoog<strong>en</strong>doorn. “In het bestaande deel blev<strong>en</strong> de<br />

winkels geop<strong>en</strong>d. Met de planning <strong>en</strong> uitvoering<br />

van onze werkzaamhed<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> we hier terdege<br />

rek<strong>en</strong>ing mee houd<strong>en</strong>. In de winkels hebb<strong>en</strong> we onder<br />

meer de HWA standleiding<strong>en</strong> vervang<strong>en</strong>. Ook<br />

hebb<strong>en</strong> we de totale HWA <strong>en</strong> vuilwater infrastructuur<br />

onder deze winkelruimtes vervang<strong>en</strong> <strong>en</strong> ver-<br />

plaatst. De meeste werkzaamhed<strong>en</strong> zijn in de avond<strong>en</strong><br />

nachtelijke ur<strong>en</strong> uitgevoerd.” Om de winkels<br />

op<strong>en</strong> te kunn<strong>en</strong> houd<strong>en</strong>, zijn verschill<strong>en</strong>de tijdelijke<br />

voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> getroff<strong>en</strong>, vertelt projectleider Christiaan<br />

Eichholtz. “Immers moest<strong>en</strong> de winkels ook<br />

tijd<strong>en</strong>s de werkzaamhed<strong>en</strong> gebruik kunn<strong>en</strong> mak<strong>en</strong><br />

van water <strong>en</strong> riolering. Onder andere dankzij deze<br />

aanpak werd overlast tot e<strong>en</strong> minimum beperkt.”<br />

Flinke installaties<br />

Naast vele kilometers leidingwerk zijn in Westfield<br />

Mall of the Netherlands ook imposante installaties<br />

aangebracht, vertelt Eichholtz. “Vanwege<br />

de <strong>en</strong>orme omvang van ‘De Mall’ hebb<strong>en</strong> we<br />

bijvoorbeeld e<strong>en</strong> flink inpandig noodoverstortsysteem<br />

moet<strong>en</strong> ontwerp<strong>en</strong>, die op e<strong>en</strong> aantal<br />

geselecteerde plaats<strong>en</strong> naar buit<strong>en</strong> gaat.” Karels:<br />

“Ook bijzonder zijn de twee zelfreinig<strong>en</strong>de<br />

vetafscheiders, met e<strong>en</strong> capaciteit tot 25 liter<br />

per seconde. Via deze vetafscheiders – op ruim<br />

5 meter onder maaiveldniveau – wordt al het<br />

E<strong>en</strong> trits hemelwaterafvoer<strong>en</strong> <strong>en</strong> noodhemelwaterafvoer<strong>en</strong>.<br />

vethoud<strong>en</strong>d water van versmarkt Fresh! (ca. 30<br />

winkels) <strong>en</strong> de Dining Plaza (ca. 30 restaurants)<br />

afgevoerd.” Ook is het complete pand voorzi<strong>en</strong><br />

van diverse natte blusaansluitpunt<strong>en</strong> voor de<br />

brandweer. “Deze blusaansluitpunt<strong>en</strong> staan constant<br />

onder druk <strong>en</strong> word<strong>en</strong> gevoed door één<br />

c<strong>en</strong>traal opgestelde <strong>en</strong> imposante brandpomp.”<br />

Westfield Mall of The Netherlands is in oktober<br />

formeel opgeleverd. De kom<strong>en</strong>de wek<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

echter nog diverse meerwerk<strong>en</strong> uitgevoerd. D<strong>en</strong>k<br />

bijvoorbeeld aan het verplaats<strong>en</strong> van rioolpunt<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> (hemelwater)afvoer<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere specifieke<br />

w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> van winkeliers. Bij de grote op<strong>en</strong>ing in<br />

maart moet<strong>en</strong> ook de laatste punt<strong>en</strong> gereed zijn.<br />

“Dan heerst vooral trots bij de 15 collega’s die hier<br />

nag<strong>en</strong>oeg de volle 3 jaar hebb<strong>en</strong> gebouwd aan<br />

weer e<strong>en</strong> unieke landmark voor Nederland.” ❚<br />

Vacatures<br />

Junior calculator<br />

Voorman<br />

Leerling monteur<br />

Wil jij werk<strong>en</strong> aan de gaafste project<strong>en</strong> in de utiliteitsbouw?<br />

Kom werk<strong>en</strong> bij Hoog<strong>en</strong>doorn!<br />

Wij zijn specialist in sanitaire installaties<br />

<strong>en</strong> partner van bouw<strong>en</strong>d Nederland.<br />

Join the family!<br />

Neem contact met ons op<br />

via info@hoog<strong>en</strong>doornbv.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 17<br />

Advert<strong>en</strong>tie_Hoog<strong>en</strong>doorn.indd 1 19/11/<strong>2020</strong> 11:03


LEIDSCHENDAM WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS<br />

KUNSTSTOF TRANSPORTLEIDINGEN VOOR ‘DE MALL’:<br />

DIFFUSIEDICHT EN WAAR<br />

MOGELIJK GEPREFABRICEERD<br />

De kunststof cv- <strong>en</strong> gekoeld waterleiding<strong>en</strong> onder de vloer<strong>en</strong> van Westfield Mall of the Netherlands zijn geleverd <strong>en</strong> aangelegd door Wilsta<br />

Prefableiding<strong>en</strong>. “We zijn in dit project voorgedrag<strong>en</strong> door fabrikant Aquatherm GmbH, waarmee we zeer regelmatig <strong>en</strong> nauw sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong>”,<br />

vertelt eig<strong>en</strong>aar Stan Witlox. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> beschikk<strong>en</strong> we over alle moderne lasapparatuur én gereedschapp<strong>en</strong> om de kunststof transportleiding<strong>en</strong><br />

snel, efficiënt <strong>en</strong> exact volg<strong>en</strong>s de installatievoorschrift<strong>en</strong> te monter<strong>en</strong>.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Wilsta Prefableiding<strong>en</strong><br />

In opdracht van Rood<strong>en</strong>burg Groep heeft Wilsta Prefableiding<strong>en</strong> e<strong>en</strong> groot aantal<br />

change-over-leiding<strong>en</strong> gemonteerd, vertelt Witlox. “Gekoz<strong>en</strong> is voor AQUA-<br />

THERM Blue Pipe OT leiding<strong>en</strong>, die niet alle<strong>en</strong> verkrijgbaar zijn in grote(re) diameters,<br />

maar ook gegarandeerd diffusiedicht zijn volg<strong>en</strong>s DIN4726. Toetreding<br />

van zuurstof in het verwarmings- <strong>en</strong> koelwater is niet mogelijk, waarmee het risico<br />

op corrosie, roestvorming én e<strong>en</strong> verminderde werking van de installaties<br />

tot e<strong>en</strong> minimum wordt beperkt. In dit project was dit e<strong>en</strong> belangrijke vereiste.”<br />

Met de <strong>en</strong>gineeringstek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> van Rood<strong>en</strong>burg Groep als onderlegger<br />

heeft Wilsta Prefableiding<strong>en</strong> de juiste leidingl<strong>en</strong>gtes <strong>en</strong> leidingverlop<strong>en</strong><br />

bepaald, aldus Witlox. “In onze fabriek in Berlicum zijn tal van leiding<strong>en</strong><br />

geprefabriceerd. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we bocht<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> specifieke radii<br />

op onze eig<strong>en</strong> buigmachine gebog<strong>en</strong>. Hierdoor kon op de bouwplaats direct<br />

met de montagewerkzaamhed<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gestart. E<strong>en</strong> uitkomst, want<br />

de doorlooptijd in dit project was kort. We hebb<strong>en</strong> alle kunststof transportleiding<strong>en</strong><br />

gefaseerd gemonteerd, waarbij we de voortgang van de<br />

bouwkundig aannemer hebb<strong>en</strong> gevolgd. Dit vroeg om de nodige flexibiliteit;<br />

zeker omdat we tijd<strong>en</strong>s de bouw nog met wijziging<strong>en</strong> geconfronteerd<br />

werd<strong>en</strong>. Als organisatie kunn<strong>en</strong> we hier perfect op inspel<strong>en</strong>. Bij Wilsta Prefableiding<strong>en</strong><br />

werk<strong>en</strong> ruim 35 vakm<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> beschikk<strong>en</strong> we over<br />

e<strong>en</strong> uitgebreid gamma machines <strong>en</strong> gereedschapp<strong>en</strong>, die we in eig<strong>en</strong> beheer<br />

hebb<strong>en</strong> ontwikkeld <strong>en</strong> aangepast <strong>en</strong> waardoor we nooit misgrijp<strong>en</strong>.”<br />

‘Toetreding van zuurstof in<br />

het verwarmings- <strong>en</strong> koelwater is<br />

niet mogelijk’<br />

In navolging van de kunststof transportleiding<strong>en</strong> <strong>en</strong> als meerwerkopdracht<br />

heeft Wilsta Prefableiding<strong>en</strong> ook het kunststof leidingwerk voor twee WKObronn<strong>en</strong><br />

mog<strong>en</strong> lever<strong>en</strong> <strong>en</strong> monter<strong>en</strong>. Dit leidingwerk is uitgevoerd in Hoge<br />

Dichtheid PolyEthe<strong>en</strong> (HDPE). ❚<br />

Prefableiding<strong>en</strong> <strong>en</strong> handelsonderneming<br />

Raadhuisplein 20<br />

5258 bj Berlicum<br />

T. 0735036309<br />

F. 0735033760<br />

www.prefab-leiding<strong>en</strong>.nl<br />

Prefab leiding<strong>en</strong> in<br />

PVC, PE, PP <strong>en</strong> PPC<br />

Wilsta Prefableiding<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

handelsonderneming is e<strong>en</strong><br />

jong, flexibel <strong>en</strong> snelgroei<strong>en</strong>d<br />

bedrijf. Wij zijn gespecialiseerd<br />

in het vervaardig<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

lever<strong>en</strong> van prefab-leiding<strong>en</strong><br />

in PVC, PE, PP, PPC leidingwerk<br />

in kunststof, koper,<br />

RVS <strong>en</strong> staal.<br />

Wilsta levert maatwerk voor<br />

de installateur op het gebied<br />

van riolering, mechanische<br />

v<strong>en</strong>tilatie <strong>en</strong> leiding<strong>en</strong>werk.<br />

Ook voor medische<br />

gass<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> wij voor u<br />

de b<strong>en</strong>odigde leidingdel<strong>en</strong><br />

verzorg<strong>en</strong>.<br />

De kunststof cv- <strong>en</strong> gekoeld waterleiding<strong>en</strong> onder de vloer<strong>en</strong> van Westfield Mall of<br />

the Netherlands zijn geleverd <strong>en</strong> aangelegd door Wilsta Prefableiding<strong>en</strong>.<br />

Raadhuisplein 20<br />

5258 BJ Berlicum<br />

t. 073 503 63 09<br />

f. 073 503 37 60<br />

m. <strong>06</strong> 51 50 26 42<br />

info@prefab-leiding<strong>en</strong>.nl<br />

www.prefab-leiding<strong>en</strong>.nl<br />

18 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Adv 1-4 isolatiebedrijf Han<strong>en</strong>berg..indd 1 13-11-20 12:11<br />

WESTFIELD MALL OF THE NETHERLANDS LEIDSCHENDAM<br />

MINIMAAL ENERGIEVERLIES,<br />

MAXIMALE BRANDVEILIGHEID<br />

Isolatiebedrijf Han<strong>en</strong>berg BV <strong>en</strong> Brandprev<strong>en</strong>tie Han<strong>en</strong>berg BV kunn<strong>en</strong> bouw<strong>en</strong> op ruim 57 jaar k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> ervaring in thermische, akoestische<br />

<strong>en</strong> brandwer<strong>en</strong>de isolatie <strong>en</strong> afwerking<strong>en</strong>. De afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> de firma’s uit Waalwijk e<strong>en</strong> keur aan mooie <strong>en</strong> uitdag<strong>en</strong>de project<strong>en</strong><br />

mog<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> in de utiliteitsbouw, lichte industrie <strong>en</strong> voedingsmiddel<strong>en</strong>industrie. Naast De Walvis (Amsterdam), Forum II (Rotterdam) <strong>en</strong> Plus<br />

Ultra II (Wag<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>) war<strong>en</strong> de bedrijv<strong>en</strong> rec<strong>en</strong>t betrokk<strong>en</strong> bij Westfield Mall of the Netherlands (Leidsch<strong>en</strong>dam), waar 12 medewerkers in<br />

opdracht van Rood<strong>en</strong>burg Groep, Hoog<strong>en</strong>doorn <strong>en</strong> Trigion de isolatie van de werktuigbouwkundige, sanitaire <strong>en</strong> sprinklerinstallaties, de<br />

branddoorvoering<strong>en</strong> <strong>en</strong> de brandwer<strong>en</strong>de afdichting<strong>en</strong> verzorgd<strong>en</strong>.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Isolatiebedrijf Han<strong>en</strong>berg BV <strong>en</strong> Brandprev<strong>en</strong>tie Han<strong>en</strong>berg BV<br />

“Voor Rood<strong>en</strong>burg Groep hebb<strong>en</strong> wij de gekoeld waterleiding<strong>en</strong>, cv-leiding<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> installaties in de technische ruimtes geïsoleerd, terwijl we in opdracht van<br />

Hoog<strong>en</strong>doorn de thermische <strong>en</strong> akoestische isolatievoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> aangebracht<br />

rond koud- <strong>en</strong> warmwaterleiding<strong>en</strong>, hemelwaterafvoer<strong>en</strong> <strong>en</strong> riolering<strong>en</strong>”,<br />

vertell<strong>en</strong> Ron van d<strong>en</strong> Han<strong>en</strong>berg <strong>en</strong> Ad Bos nam<strong>en</strong>s het isolatiebedrijf.<br />

“Ook hebb<strong>en</strong> we tracingkabels voor de vetleiding<strong>en</strong> aangebracht. Voor Trigion<br />

hebb<strong>en</strong> we onder meer de voeding voor de sprinklerinstallatie geïsoleerd.”<br />

Voor de thermische isolatie maakt Isolatiebedrijf Han<strong>en</strong>berg BV gebruik<br />

van ROCKWOOL wolschal<strong>en</strong> (warme leiding<strong>en</strong>) in combinatie met Armaflex<br />

isolatie (koude leiding<strong>en</strong>). “Waar de wolschal<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergieverlies tijd<strong>en</strong>s warmwatertransport<br />

teg<strong>en</strong>gaan, di<strong>en</strong>t de isolatie van de koudwaterleiding<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

app<strong>en</strong>dages vooral om opwarming, cond<strong>en</strong>svorming <strong>en</strong> – als gevolg daarvan<br />

– corrosie te voorkom<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we de hemelwaterafvoer<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

riolering<strong>en</strong> akoestisch geïsoleerd.” Alle werkzaamhed<strong>en</strong> zijn in het werk uitgevoerd,<br />

waarbij de monteurs regelmatig te mak<strong>en</strong> kreg<strong>en</strong> met grote hoogtes <strong>en</strong><br />

moeilijk bereikbare plekk<strong>en</strong>. Goede afsprak<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitgeki<strong>en</strong>de werkvolgorde<br />

war<strong>en</strong> dan ook van groot belang. “Alle werkzaamhed<strong>en</strong> zijn uitgevoerd in<br />

e<strong>en</strong> bouwtreintje, waarbij we direct na de montage van de leiding<strong>en</strong> onze isolatiematerial<strong>en</strong><br />

hebb<strong>en</strong> aangebracht. Pas daarna kon de afbouw van start.”<br />

Om verspreiding van brand, rook <strong>en</strong> giftige gass<strong>en</strong> bij calamiteit<strong>en</strong> te voorkom<strong>en</strong>,<br />

heeft Brandprev<strong>en</strong>tie Han<strong>en</strong>berg BV e<strong>en</strong> keur aan brandwer<strong>en</strong>de material<strong>en</strong><br />

van marktleider Rudolf-H<strong>en</strong>sel aangebracht. D<strong>en</strong>k bijvoorbeeld aan<br />

brandwer<strong>en</strong>de ste<strong>en</strong>wolplat<strong>en</strong>, manchett<strong>en</strong>, coatings, kitt<strong>en</strong> <strong>en</strong> schuim<strong>en</strong>.<br />

Alle doorvoering<strong>en</strong> <strong>en</strong> sparing<strong>en</strong>, type afdichting<strong>en</strong>, gebruikte isolatie- <strong>en</strong><br />

afwerkmaterial<strong>en</strong> <strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tuele opmerking<strong>en</strong> zijn inclusief foto’s <strong>en</strong> testrapport<strong>en</strong><br />

gebundeld in e<strong>en</strong> digitaal logboek, dat bij oplevering aan de gebouweig<strong>en</strong>aar<br />

is overhandigd. ❚<br />

SAMENWERKEN AAN EEN<br />

BETROUWBARE EN DUURZAME<br />

TOEKOMST<br />

Met aandacht voor veiligheid, gezondheid <strong>en</strong> milieu<br />

Isolatie van de werktuigbouwkundige installaties in de technische ruimte.<br />

Isolatiebedrijf Han<strong>en</strong>berg BV<br />

Alt<strong>en</strong>aweg 20-B<br />

5145 PC Waalwijk<br />

Tel: 0416 675380<br />

E-mail: info@han<strong>en</strong>berg.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 19


'De industrie verandert,<br />

blijf niet achter'<br />

Leider in digitale transformatie van <strong>en</strong>ergiebeheer <strong>en</strong> automatisering Schneider Electric introduceert het nieuwe Buildings of the Futureframework,<br />

om de all-electric wereld van straks te gebruik<strong>en</strong> voor 'duurzamere, veerkrachtige, hyperefficiënte <strong>en</strong> op m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> ingerichte'<br />

gebouw<strong>en</strong>. Buildings of the Future helpt de industrie aan milieu- <strong>en</strong> zakelijke verplichting<strong>en</strong> te voldo<strong>en</strong>, als ook aan de verwachting<strong>en</strong> van<br />

gebouwgebruikers.<br />

Tekst Everybody Likes P<strong>en</strong>guins | Beeld Schneider Electric<br />

“Er zijn zowel oude als nieuwe behoeft<strong>en</strong> die ertoe<br />

leid<strong>en</strong> dat de wereld anders over gebouw<strong>en</strong><br />

gaat d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>”, zegt Laur<strong>en</strong>t Bataille, executive<br />

vice presid<strong>en</strong>t van de Digital Energy Division van<br />

Schneider Electric. “Met de juiste ontwerpaanpak<br />

<strong>en</strong> inzet van nieuwe digitale technologieën kunn<strong>en</strong><br />

we voldo<strong>en</strong> aan de behoeft<strong>en</strong> van planeet,<br />

investeerders, ontwikkelaars <strong>en</strong> gebruikers van gebouw<strong>en</strong><br />

– zonder compromiss<strong>en</strong> te sluit<strong>en</strong>. Gebouw<strong>en</strong><br />

spel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> cruciale rol in onze economische<br />

<strong>en</strong> ecologische gezondheid <strong>en</strong> er is e<strong>en</strong> kritieke<br />

behoefte aan aanpassing van industriële toepassing<strong>en</strong><br />

voor bestaande <strong>en</strong> nieuwe gebouw<strong>en</strong>. De<br />

industrie verandert, blijf niet achter.”<br />

Duurzame toekomst<br />

Grote zakelijke <strong>en</strong> duurzame vraagstukk<strong>en</strong> dwing<strong>en</strong><br />

de bouwsector de rol van CO 2<br />

-uitstoot <strong>en</strong><br />

afvalproductie te onderzoek<strong>en</strong>. De bouwsector<br />

verbruikt ongeveer 30% van de <strong>en</strong>ergie in de<br />

wereld <strong>en</strong> is verantwoordelijk voor bijna 40% van<br />

de jaarlijkse uitstoot van broeikasgass<strong>en</strong>. Er zijn<br />

nieuwe technologieën die deze statistiek<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

omker<strong>en</strong>. Zo zijn wereldwijd meer dan 30<br />

miljo<strong>en</strong> medium-voltage schakelaars (MV) geïnstalleerd,<br />

waarbij gebruik wordt gemaakt van zwavelhexafluoride<br />

(SF6), e<strong>en</strong> krachtig broeikasgas.<br />

In het kader van het Gre<strong>en</strong> Premium-programma<br />

heeft Schneider Electric MV-schakelapparatuur<br />

ontwikkeld die zuivere lucht gebruikt in plaats<br />

van SF6-gas. Nieuwe technologieën <strong>en</strong> het volledig<br />

digitale, all-electric Buildings of the Futureinitiatief<br />

help<strong>en</strong> de wereld de strijd teg<strong>en</strong> klimaatverandering<br />

te winn<strong>en</strong>, aldus Schneider Electric.<br />

<strong>Bouw</strong><strong>en</strong> aan veerkracht<br />

COVID-19 vraagt aanpass<strong>en</strong>d vermog<strong>en</strong> van gebouweig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> -beheerders in het kader van<br />

bedrijfscontinuïteit, bedrijfsprioriteit<strong>en</strong>, personeelsbestand<br />

<strong>en</strong> operationele budgett<strong>en</strong>. Nieuwe<br />

mogelijkhed<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> de veerkracht van gebouw<strong>en</strong><br />

aanzi<strong>en</strong>lijk vergrot<strong>en</strong>. EcoStruxure Power van<br />

Schneider Electric digitaliseert bijvoorbeeld de<br />

20 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


elektrische infrastructuur om betrouwbaarheid<br />

te lever<strong>en</strong>, 'uptime' te verhog<strong>en</strong> <strong>en</strong> netwerk<strong>en</strong> te<br />

stabiliser<strong>en</strong> met harmonische controle, ononderbrok<strong>en</strong><br />

voeding<strong>en</strong> <strong>en</strong> mitigatieoplossing<strong>en</strong>. 'De<br />

Connected Room-oplossing maakt de infrastructuur<br />

van het gebouw toekomstbest<strong>en</strong>dig door<br />

e<strong>en</strong>voudig ruimtes anders in te del<strong>en</strong> <strong>en</strong> op te<br />

schal<strong>en</strong> gedur<strong>en</strong>de de gehele lev<strong>en</strong>scyclus. Beide<br />

oplossing<strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong> de veerkracht <strong>en</strong> het vermog<strong>en</strong><br />

van e<strong>en</strong> gebouw om zich aan te pass<strong>en</strong>, te<br />

groei<strong>en</strong> <strong>en</strong> te evoluer<strong>en</strong>'.<br />

Hyperefficiënt gebouw<br />

Gebouw<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s Schneider Electric<br />

'hyperefficiënt' word<strong>en</strong> ingericht, van ontwerp<strong>en</strong><br />

bouwproces tot onderhouds- <strong>en</strong> operationele<br />

fas<strong>en</strong>. Het begint met RIB-software. Projectstakeholders<br />

kunn<strong>en</strong> met deze software real-time<br />

EcoStruxure Building biedt big data voor beter onderbouwde beslissing<strong>en</strong>.<br />

'Later is nu: we moet<strong>en</strong> uitdaging<strong>en</strong> op het<br />

gebied van bedrijfsvoering nu aanpakk<strong>en</strong>'<br />

sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong> in de cloud, tijd<strong>en</strong>s de gehele lev<strong>en</strong>scyclus.<br />

Als e<strong>en</strong> gebouw e<strong>en</strong>maal operationeel<br />

is, moet<strong>en</strong> alle system<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gebouw (inclusief<br />

elektrische distributie <strong>en</strong> HVAC-system<strong>en</strong>)<br />

flexibel g<strong>en</strong>oeg zijn om te reager<strong>en</strong> op complexe<br />

omstandighed<strong>en</strong> <strong>en</strong> de mogelijkheid bied<strong>en</strong><br />

tot risico- <strong>en</strong> kans<strong>en</strong>analyses. Deze risico-/opbr<strong>en</strong>gstberek<strong>en</strong>ing<br />

kan alle<strong>en</strong> plaatsvind<strong>en</strong> als de<br />

gebouwbeheerder beschikt over voldo<strong>en</strong>de gegev<strong>en</strong>s<br />

<strong>en</strong> gedetailleerde control<strong>en</strong>iveaus, om het<br />

gebouw optimaal te lat<strong>en</strong> functioner<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan te<br />

Debby Slofstra, VP Building<br />

pass<strong>en</strong> aan verander<strong>en</strong>de omstandighed<strong>en</strong>. Het<br />

EcoStruxure Building op<strong>en</strong> innovatieplatform van<br />

Schneider Electric biedt oplossing<strong>en</strong> die stroomverdeling<br />

<strong>en</strong> beheer, gebouwautomatisering <strong>en</strong> ITsystem<strong>en</strong><br />

ver<strong>en</strong>ig<strong>en</strong> om gegev<strong>en</strong>s vast te legg<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> te analyser<strong>en</strong>, voor beter onderbouwde beslissing<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> hogere mate van efficiëntie.<br />

'De m<strong>en</strong>s c<strong>en</strong>traal'<br />

De m<strong>en</strong>s br<strong>en</strong>gt het grootste deel van zijn tijd<br />

binn<strong>en</strong>shuis door, tot bijna 90% van zijn lev<strong>en</strong>.<br />

Gebouw<strong>en</strong> zijn het epic<strong>en</strong>trum voor de lucht die<br />

we inadem<strong>en</strong> <strong>en</strong> de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met wie we omgaan.<br />

Schneider Electric heeft oplossing<strong>en</strong> als<br />

EcoStruxure Workplace Advisor <strong>en</strong> de Engage<br />

Enterprise App die digitale bouwomgeving<strong>en</strong> creër<strong>en</strong>,<br />

het comfort verbeter<strong>en</strong> <strong>en</strong> de ruimte optimaliser<strong>en</strong>.<br />

EcoStruxure Building Advisor, opgebouwd<br />

uit e<strong>en</strong> serie analytische monitoringsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>,<br />

helpt HVAC-system<strong>en</strong> te beher<strong>en</strong> <strong>en</strong> zorgt ervoor<br />

dat de lucht goed stroomt. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 21


BLEISWIJK DISTRIBUTIECENTRUM<br />

CIRCA 12.500 M² RECHTHOEKIG<br />

EN 7.000 M¹ ROND KANAALWERK VOOR HET<br />

GROOTSTE DISTRIBUTIECENTRUM VAN NEDERLAND<br />

Op het voormalige terrein van FloraHolland in Bleiswijk wordt het allergrootste distributiec<strong>en</strong>trum van Nederland gebouwd. Het distributiec<strong>en</strong>trum<br />

telt ruim 140.000 m² – vergelijkbaar met zo’n 19 voetbalveld<strong>en</strong> – <strong>en</strong> moet het meest geautomatiseerde warehouse in Europa word<strong>en</strong>.<br />

In de ontwerpfase is aan alles gedacht. Het uitgestrekte logistieke c<strong>en</strong>trum wordt niet alle<strong>en</strong> functioneel, hightech <strong>en</strong> duurzaam, royale<br />

raampartij<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoogwaardige klimaatinstallaties mak<strong>en</strong> er ook e<strong>en</strong> plezierige werkplek van. Het nieuwe distributiec<strong>en</strong>trum heeft e<strong>en</strong> totale<br />

opslagcapaciteit van circa 16 miljo<strong>en</strong> items. De eerste pakkett<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> vanaf de zomer van 2021 vanuit Bleiswijk word<strong>en</strong> geleverd.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Schilt bedrijv<strong>en</strong>, Ferry Verheij<br />

Op het dak van de nieuwbouw word<strong>en</strong> 42 luchtbehandelingskast<strong>en</strong> geïnstalleerd <strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> van ruim 4.000 m² dakkanaalwerk met ste<strong>en</strong>wolisolatie <strong>en</strong> (stucco)<br />

beplating <strong>en</strong> ruim 300 m² aluminium dakkanal<strong>en</strong>.<br />

Flinke aantall<strong>en</strong><br />

De nieuwbouw – met 100.000 m² bedrijfsvloer,<br />

30.000 m² mezzaninevloer <strong>en</strong> 10.000 m² kantor<strong>en</strong><br />

– wordt gerealiseerd volg<strong>en</strong>s de norm<strong>en</strong> van<br />

BREEAM-NL ‘Very Good’. De installatie van circa<br />

28.000 zonnepanel<strong>en</strong>, goede isolatie, hoogwaardige<br />

beglazing én e<strong>en</strong> uitgeki<strong>en</strong>d luchtkanal<strong>en</strong>systeem<br />

lever<strong>en</strong> hier e<strong>en</strong> belangrijke bijdrage<br />

aan. In opdracht van installateur Hopp<strong>en</strong>brouwers<br />

Techniek B.V. producer<strong>en</strong>, lever<strong>en</strong> <strong>en</strong> monter<strong>en</strong><br />

de Schilt werkmaatschappij<strong>en</strong> Schilt Luchtkanal<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> Schilt Luchttechniek ca. 12.500 m²<br />

rechthoekig <strong>en</strong> 7.000 m¹ rond kanaalwerk t<strong>en</strong><br />

behoeve van de kantor<strong>en</strong> <strong>en</strong> bedrijfsvloer. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

nem<strong>en</strong> we bijbehor<strong>en</strong>de TROX-compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

voor onze rek<strong>en</strong>ing”, vertelt Leo ’t Jong,<br />

commercieel marketing manager bij de Schilt<br />

bedrijv<strong>en</strong>. “Van de brandklepp<strong>en</strong>, EN/TVJ Easy<br />

22 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


DISTRIBUTIECENTRUM BLEISWIJK<br />

De nieuwbouw – met 100.000 m² bedrijfsvloer, 30.000 m² mezzaninevloer <strong>en</strong> 10.000 m² kantor<strong>en</strong> – wordt gerealiseerd volg<strong>en</strong>s de norm<strong>en</strong> van BREEAM-NL ‘Very Good’.<br />

luchtvolumeregelaars <strong>en</strong> klepp<strong>en</strong>secties tot <strong>en</strong><br />

met de geluiddempers, luchtverwarmers, inductie-units<br />

<strong>en</strong> wand- <strong>en</strong> plafondroosters. Hiermee<br />

is Hopp<strong>en</strong>brouwers Techniek B.V. verzekerd van<br />

één aanspreekpunt <strong>en</strong> één leverancier voor de<br />

complete luchttechnische installatie.”<br />

Grote werkhoogtes<br />

“Met name de montage van de luchtkanal<strong>en</strong> in<br />

de bedrijfsruimt<strong>en</strong> zorgt voor uitdaging<strong>en</strong>”, vertelt<br />

B<strong>en</strong> Stierman, projectleider bij Schilt Luchtkanal<strong>en</strong>.<br />

“We hebb<strong>en</strong> hier te mak<strong>en</strong> met werkhoogtes<br />

van 7 tot 15 meter. Om e<strong>en</strong> efficiënte <strong>en</strong> veilige<br />

montage te borg<strong>en</strong>, word<strong>en</strong> de luchtkanal<strong>en</strong><br />

daarom steeds per drie del<strong>en</strong> van 1,5 meter<br />

<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> hoogwerker <strong>en</strong> heftrucks naar de<br />

juiste hoogte gebracht. Daar word<strong>en</strong> de kanal<strong>en</strong><br />

met speciale damwandbeugels bevestigd.”<br />

Op het dak van de nieuwbouw word<strong>en</strong> 42 luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

geïnstalleerd <strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> van<br />

ruim 4.000 m² dakkanaalwerk met ste<strong>en</strong>wolisolatie<br />

<strong>en</strong> (stucco) beplating <strong>en</strong> ruim 300 m² aluminium<br />

dakkanal<strong>en</strong>. ❚ Met name de montage van de luchtkanal<strong>en</strong> in de bedrijfsruimt<strong>en</strong> zorgt voor uitdaging<strong>en</strong>.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 23


SOFTWARE<br />

OPEN SOFTWARE IS CRUCIAAL VOOR TOEKOMSTBESTENDIG TOTAALBEHEER<br />

LANGERE LEVENSDUUR EN LAGERE KOSTEN<br />

Het vastlegg<strong>en</strong> <strong>en</strong> analyser<strong>en</strong> van data wordt steeds belangrijker in de installatietechniek, zo ervaart ook Klomp uit Amsterdam. Deze bedrijv<strong>en</strong>groep<br />

levert totaaloplossing<strong>en</strong> van dak<strong>en</strong> <strong>en</strong> installaties – van advies tot beheer <strong>en</strong> onderhoud. Om efficiënt te kunn<strong>en</strong> stur<strong>en</strong>, is de juiste<br />

automatisering cruciaal, vertelt directeur Edwin Klomp. Deze automatisering werd gevond<strong>en</strong> bij Gilde Software in Duiv<strong>en</strong>.<br />

Tekst Jori<strong>en</strong> Rijntjes | Beeld Klomp<br />

“Steeds vaker hebb<strong>en</strong> wij e<strong>en</strong> adviser<strong>en</strong>de rol naar onze opdrachtgevers, waarbij<br />

we sam<strong>en</strong> KPI’s vaststell<strong>en</strong> voor installatie- <strong>en</strong> vastgoedbeheer”, vertelt<br />

Klomp. “Naast goede service <strong>en</strong> installaties moet<strong>en</strong> we daarom zorg<strong>en</strong> dat<br />

we aan de voorkant de juiste informatie vastlegg<strong>en</strong>. Hierdoor kunn<strong>en</strong> we<br />

snel <strong>en</strong> slim werk<strong>en</strong>. Automatisering <strong>en</strong> informatisering is dus heel belangrijk<br />

voor ons.”<br />

Zoektocht<br />

Het softwareplatform dat Klomp voor beheer <strong>en</strong> onderhoud gebruikte, sloot<br />

niet goed aan bij de jongste ontwikkeling<strong>en</strong>. Dat leidde tot de zoektocht naar<br />

e<strong>en</strong> nieuw systeem <strong>en</strong> uiteindelijk de keuze voor Gilde: “In ons dakbedrijf<br />

werkt<strong>en</strong> we al met Gilde voor bouwfysische berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> <strong>en</strong> calculaties. De<br />

visie van het bedrijf sprak ons heel erg aan: ze levert zelf de ‘motor’ voor ad-<br />

Op kantoor bij Klomp: snel <strong>en</strong> slim werk<strong>en</strong> met het Gilde-systeem.<br />

24 | INSTALLATIEENBOUW.NL


SOFTWARE<br />

‘Dankzij de op<strong>en</strong> software<br />

kunn<strong>en</strong> ook toekomstige<br />

ontwikkeling<strong>en</strong> makkelijk<br />

gekoppeld word<strong>en</strong>’<br />

ministratie <strong>en</strong> andere bedrijfsprocess<strong>en</strong>, maar werkt voor de beheer- <strong>en</strong> vastgoedsoftware<br />

sam<strong>en</strong> met gespecialiseerde softwarepartners. Door die op<strong>en</strong><br />

werkwijze krijg je e<strong>en</strong> stevig <strong>en</strong> toekomstbest<strong>en</strong>dig pakket.”<br />

Langere lev<strong>en</strong>sduur, lagere TCO<br />

De overstap van Klomp naar het Gilde-systeem gebeurt gefaseerd. In januari<br />

2021 gaat de werkmaatschappij voor beheer <strong>en</strong> onderhoud ‘live’, in het tweede<br />

kwartaal volg<strong>en</strong> de bedrijfsonderdel<strong>en</strong> voor dak<strong>en</strong>, installaties <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergie.<br />

Klomp: “Gilde begeleidt het volledige proces <strong>en</strong> d<strong>en</strong>kt voortdur<strong>en</strong>d met ons<br />

mee. Dat bevalt uitstek<strong>en</strong>d.”<br />

Hoe ziet de dagelijkse praktijk er straks uit? “Neem e<strong>en</strong> installatie in e<strong>en</strong><br />

gebouw of op e<strong>en</strong> dak. Daarvan gaan we alle parameters vastlegg<strong>en</strong> die de<br />

kwaliteit <strong>en</strong> lev<strong>en</strong>sduur bepal<strong>en</strong>. Door efficiënt daarop te stur<strong>en</strong>, kun je die<br />

lev<strong>en</strong>sduur ook optimaliser<strong>en</strong>, bijvoorbeeld door tijd<strong>en</strong>s de onderhoudscyclus<br />

op het juiste mom<strong>en</strong>t herstelwerkzaamhed<strong>en</strong> uit te voer<strong>en</strong>. Hetzelfde geldt<br />

voor andere onderdel<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> gebouw, zoals dakrand<strong>en</strong>. Zo kunn<strong>en</strong> wij<br />

onze klant<strong>en</strong> beter adviser<strong>en</strong> over hun vervangings- <strong>en</strong> onderhoudsstrategie<br />

én daalt voor h<strong>en</strong> de Total Cost of Ownership.”<br />

Ook voor monteurs op locatie is automatisering ess<strong>en</strong>tieel.<br />

Keuzes mak<strong>en</strong><br />

De kom<strong>en</strong>de jar<strong>en</strong> verwacht Klomp veel bezig te zijn met verder optimaliser<strong>en</strong>.<br />

“D<strong>en</strong>k aan predictive maint<strong>en</strong>ance, <strong>en</strong>ergiemonitoring, op afstand<br />

toestell<strong>en</strong> uitlez<strong>en</strong>…. Dankzij de op<strong>en</strong> software kan dit makkelijk gekoppeld<br />

word<strong>en</strong> aan het Gilde-systeem.” Collega-installatiebedrijv<strong>en</strong> adviseert hij dan<br />

ook: “D<strong>en</strong>k goed na over de toekomst van je bedrijf <strong>en</strong> wat je wilt bereik<strong>en</strong>. In<br />

automatisering moet je ver van tevor<strong>en</strong> goede keuzes mak<strong>en</strong>, want het gaat<br />

zo hard <strong>en</strong> zo snel – voor je het weet loop je mijl<strong>en</strong>ver achter.” ❚<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 25


ONE STOP POWER SHOP<br />

HOOGWAARDIGE MAATWERKOPLOSSINGEN VOOR EEN<br />

BETROUWBARE, MEETBARE EN VEILIGE POWER DISTRIBUTIE<br />

Met doordachte <strong>en</strong>gineering, specialistische warmteberek<strong>en</strong>ing, vakkundige montage <strong>en</strong><br />

uitstek<strong>en</strong>de 24/7 service b<strong>en</strong>t u verzekerd van e<strong>en</strong> continue elektriciteitsvoorzi<strong>en</strong>ing van<br />

het net tot eindgebruiksunit.<br />

• Schakel- <strong>en</strong> verdeelsystem<strong>en</strong><br />

• Besturingstechniek<br />

• Railkokersystem<strong>en</strong><br />

• Energy Managem<strong>en</strong>t Solutions<br />

• Hot swappable EiPDU<br />

• Inkoppeling noodstroomsystem<strong>en</strong><br />

Bezoek elektrointernationaal.com of bel 0348 420 540


Ruim aanbod Gietijzer<strong>en</strong> radiator<strong>en</strong><br />

EXCELLENT<br />

GIETIJZER<br />

ROYALE DECORATO RUSTICO COLONNINE<br />

KENMERKEN DRL GIETIJZEREN RADIATOREN<br />

• Assemblage van de radiator<strong>en</strong> in eig<strong>en</strong> huis<br />

• Gietijzer<strong>en</strong> radiator<strong>en</strong> stral<strong>en</strong> e<strong>en</strong> geleidelijke warmte uit<br />

• Mooi af te werk<strong>en</strong> met bijpass<strong>en</strong>de klassieke kran<strong>en</strong>sets<br />

• Leverbaar in alle RAL- <strong>en</strong> metaalkleur<strong>en</strong><br />

• Hoogtemat<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> 360 <strong>en</strong> 960 mm<br />

• L<strong>en</strong>gtemat<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> 360 <strong>en</strong> 2728 mm<br />

•<br />

Korte levertijd via de Technische groothandel<br />

WWW.DRL-PRODUCTS.NL<br />

OXFORD<br />

DRL PRODUCTS | DÉ SPECIALIST IN GIETIJZEREN RADIATOREN<br />

Vraag of bekijk de vele mogelijkhed<strong>en</strong> van de DRL product<strong>en</strong> via: 076 - 581 53 11 - info@drl-products.nl of WWW.DRL-PRODUCTS.NL


ADVERTORIAL<br />

DRL PRODUCTS: SPECIALIST EN RUIM AANBOD IN<br />

DE MOOISTE<br />

GIETIJZEREN RADIATOREN<br />

DRL Products heeft in vijfti<strong>en</strong> jaar tijd e<strong>en</strong> sterke naam opgebouwd in de installatiewereld. Tot het brede productassortim<strong>en</strong>t behor<strong>en</strong> (onder<br />

meer) de meest moderne radiator<strong>en</strong>, v<strong>en</strong>tilatorconvector<strong>en</strong>, zonneboilers, warmtepompboilers, buffervat<strong>en</strong> <strong>en</strong> elektrische radiator<strong>en</strong>. Hoogwaardige<br />

system<strong>en</strong> voor duurzame oplossing<strong>en</strong> in woning- <strong>en</strong> utiliteitsbouw. Daarnaast opereert het bedrijf uit Breda in e<strong>en</strong> interessante<br />

nichemarkt: gietijzer<strong>en</strong> radiator<strong>en</strong>. Energetisch niet echt geschikt voor Nul-op-de-Meter, BENG of gasloos bouw<strong>en</strong>, maar er staan nog meer<br />

dan g<strong>en</strong>oeg gebouw<strong>en</strong> waar de klassieke gietijzer<strong>en</strong> radiator<strong>en</strong> e<strong>en</strong> plaats hebb<strong>en</strong>.<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong> | Beeld DRL Products<br />

“We hebb<strong>en</strong> onlangs de laatste radiator<strong>en</strong> geleverd<br />

voor het stadhuis van Rotterdam”, vertelt Paul<br />

de Ruijter, directeur-eig<strong>en</strong>aar van DRL Products.<br />

“Hier zijn gefaseerd over meerdere jar<strong>en</strong> meer dan<br />

vierhonderd exemplar<strong>en</strong> geplaatst van ons model<br />

Oxford, in de kleur antracietgrijs. De Oxford is e<strong>en</strong><br />

radiator met e<strong>en</strong> ingetog<strong>en</strong> vormgeving die perfect<br />

past bij de statuur van het stadhuis. Andere<br />

gebouwtyp<strong>en</strong> waar we voor lever<strong>en</strong>, zijn musea,<br />

boerderij<strong>en</strong>, gracht<strong>en</strong>pand<strong>en</strong>, statige her<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> ’50 woning<strong>en</strong>. Rec<strong>en</strong>ter kom<strong>en</strong> ze ook<br />

terecht in lofts <strong>en</strong> herbestemde industriële gebouw<strong>en</strong>,<br />

waar ze bijvoorbeeld mooi combiner<strong>en</strong> met<br />

moderne deur<strong>en</strong> <strong>en</strong> wand<strong>en</strong> van staal <strong>en</strong> glas.”<br />

Assortim<strong>en</strong>t<br />

De dikwandige gietijzer<strong>en</strong> radiator<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

behaaglijke warmte af, die moderne system<strong>en</strong><br />

vaak niet kunn<strong>en</strong> gev<strong>en</strong>. Maar doorgaans word<strong>en</strong><br />

de klassieke radiator<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> vanwege<br />

hun nostalgische uitstraling. Het assortim<strong>en</strong>t is<br />

verrass<strong>en</strong>d groot, dus de klant kan goed aansluiting<br />

mak<strong>en</strong> bij de stijl van het gebouw. Dat verloopt<br />

van de strak gevormde Oxford, Royale <strong>en</strong><br />

verfijndere Colonnine, via de meer gedecoreerde<br />

Floreal, Decorato <strong>en</strong> Cambridge tot de naar Roccocco<br />

neig<strong>en</strong>de Flamboyant. “Voor elk wat wils”,<br />

zegt De Ruijter. “Uiteraard zijn overal ook bijpass<strong>en</strong>de<br />

kran<strong>en</strong>sets bij te lever<strong>en</strong>, tot goud<strong>en</strong><br />

aan toe.”<br />

28 | INSTALLATIEENBOUW.NL


ADVERTORIAL<br />

DRL FLEUR ANTIEK DECOR<br />

Thermostatische kraan<br />

HAAKSE <strong>en</strong> RECHTE uitvoering<br />

DRL DECO BRONS<br />

Auth<strong>en</strong>tieke kraan<br />

HAAKSE <strong>en</strong> RECHTE uitvoering<br />

KENMERKEN DRL GIETIJZEREN<br />

RADIATOREN EN NOSTALGISCHE KRANEN<br />

• Assemblage van de radiator<strong>en</strong> in eig<strong>en</strong> huis<br />

• Gietijzer<strong>en</strong> radiator<strong>en</strong> stral<strong>en</strong> e<strong>en</strong> geleidelijke warmte uit<br />

• Mooi af te werk<strong>en</strong> met bijpass<strong>en</strong>de klassieke kran<strong>en</strong>sets<br />

• Leverbaar in alle RAL- <strong>en</strong> metaalkleur<strong>en</strong><br />

• Hoogtemat<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> 360 <strong>en</strong> 960 mm<br />

• L<strong>en</strong>gtemat<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> 360 <strong>en</strong> 2728 mm<br />

• Korte levertijd via de technische groothandel<br />

DRL CLASSIC ANTIEK<br />

Thermostatische kraan<br />

HAAKSE <strong>en</strong> RECHTE uitvoering<br />

DRL FLOREAL<br />

2 koloms, Color Old Grey<br />

Verkrijgbaar in alle RAL- <strong>en</strong> metaalkleur<strong>en</strong><br />

DRL OXFORD, 2 koloms, Color Old Grey<br />

Verkrijgbaar in alle RAL- <strong>en</strong> metaalkleur<strong>en</strong><br />

Anti-lek<br />

De radiator<strong>en</strong> word<strong>en</strong> in het buit<strong>en</strong>land in originele<br />

matrijz<strong>en</strong> gegot<strong>en</strong> <strong>en</strong> in blokk<strong>en</strong> van ti<strong>en</strong><br />

of twintig led<strong>en</strong> naar Breda vervoerd. De Ruijter:<br />

“Daar mak<strong>en</strong> we de bestelling<strong>en</strong> in onze assemblageafdeling<br />

op maat. Dat betek<strong>en</strong>t het gevraagde<br />

aantal led<strong>en</strong> met eindled<strong>en</strong> <strong>en</strong> pot<strong>en</strong> met dubbele<br />

nippels aan elkaar koppel<strong>en</strong> <strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s<br />

zandstral<strong>en</strong> <strong>en</strong> in de gew<strong>en</strong>ste kleur poedercoat<strong>en</strong>.<br />

De complete radiator<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> daarna e<strong>en</strong><br />

anti-lekbehandeling. Vroeger was e<strong>en</strong> lekbakje<br />

onder e<strong>en</strong> radiator heel gewoon, nu kun je dat<br />

natuurlijk niet meer mak<strong>en</strong>.”<br />

DRL Products is nu ruim twintig jaar actief met<br />

gietijzer<strong>en</strong> radiator<strong>en</strong> <strong>en</strong> is daarin marktleider in<br />

Nederland. De Ruijter erk<strong>en</strong>t dat het e<strong>en</strong> pittige<br />

leerschool was: “Hoewel het e<strong>en</strong>voudig lijkt, zijn<br />

ze verre van e<strong>en</strong>voudig om te mak<strong>en</strong>. Dat leer-<br />

‘De dikwandige<br />

gietijzer<strong>en</strong> radiator<strong>en</strong><br />

gev<strong>en</strong> e<strong>en</strong> behaaglijke<br />

warmte af, die moderne<br />

system<strong>en</strong> vaak niet<br />

kunn<strong>en</strong> gev<strong>en</strong>’<br />

proces hebb<strong>en</strong> wij doorlop<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat maakt dat<br />

wij ook e<strong>en</strong> voorsprong hebb<strong>en</strong> in de markt. We<br />

hebb<strong>en</strong> daarnaast e<strong>en</strong> flinke voorraad om ook bij<br />

grotere bestelling<strong>en</strong> de soms langere levertijd<strong>en</strong><br />

voor de klant te kunn<strong>en</strong> opvang<strong>en</strong>.” ❚<br />

Kijk voor meer informatie op www.drl-products.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 29


THEMA VLOERVERWARMING<br />

DÉ STANDAARD VOOR INSTALLATEUR EN CONSUMENT:<br />

COMPOSIET VERDELERS HEBBEN DE TOEKOMST<br />

Met de toepassing van composiet (kunststof) vloerverwarmingsverdelers van Therminon is er e<strong>en</strong> innovatief <strong>en</strong> robuust alternatief voor vloerverwarming<br />

op de markt dat zó sterk is in kwaliteit, efficiëntie <strong>en</strong> duurzaamheid, dat het de welbek<strong>en</strong>de stal<strong>en</strong> verdeler in alle opzicht<strong>en</strong> overtreft.<br />

Tekst Therminon | Beeld Job Stribos Fotografie<br />

We zett<strong>en</strong> koers naar het onder Eindhov<strong>en</strong> geleg<strong>en</strong><br />

Bladel, de plaats waar de hightech fabriek<br />

van Therminon is gevestigd. D<strong>en</strong>nis Dirks (31) is<br />

directeur van het bedrijf, dat in de jar<strong>en</strong> ’80 werd<br />

opgericht <strong>en</strong> zich vanaf de start conc<strong>en</strong>treerde op<br />

het ontwerp<strong>en</strong>, producer<strong>en</strong> <strong>en</strong> lever<strong>en</strong> van verdelers<br />

<strong>en</strong> vloerverwarmingssystem<strong>en</strong>; van isolatiemateriaal<br />

<strong>en</strong> staalmatt<strong>en</strong> tot <strong>en</strong> met thermostat<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> regelaars. Zelf trad Dirks in 2011 toe tot de<br />

Therminon-familie, aanvankelijk als medewerker<br />

binn<strong>en</strong>di<strong>en</strong>st. In de loop der jar<strong>en</strong> groeide hij door<br />

tot de rechterhand van de to<strong>en</strong>malige eig<strong>en</strong>aar,<br />

die de onderneming in 1999 had overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />

Nadat het bedrijf vorig jaar in andere (Nederlandse)<br />

hand<strong>en</strong> overging, werd Dirks b<strong>en</strong>oemd<br />

tot directeur.<br />

‘Dat kunn<strong>en</strong> wij beter’<br />

“De voorbije ti<strong>en</strong>, elf jaar heeft Therminon e<strong>en</strong><br />

gestage ontwikkeling doorgemaakt”, vertelt Dirks.<br />

“De eerste stap in die richting zett<strong>en</strong> we vanaf het<br />

mom<strong>en</strong>t waarop de eerste kunststof vloerverwarmingsverdelers<br />

op de markt kwam<strong>en</strong>.” ‘Dat kunn<strong>en</strong><br />

wij beter’, vond<strong>en</strong> ze in Bladel. De daad werd bij<br />

het woord gevoegd <strong>en</strong> Therminon startte met de<br />

ontwikkeling, productie <strong>en</strong> volledig gerobotiseerde<br />

assemblage van kunststof verdelers. Het doel: de<br />

allerhoogste kwaliteit waarborg<strong>en</strong>. We mog<strong>en</strong> vaststell<strong>en</strong><br />

dat dat gelukt is. “Inmiddels is composiet<br />

de norm geword<strong>en</strong>, bij uitstek voor duurzame, lage<br />

temperatuur system<strong>en</strong>. Steeds meer installateurs<br />

kiez<strong>en</strong> voor composiet in plaats van staal. Ze hebb<strong>en</strong><br />

de vele voordel<strong>en</strong> van de toepassing van composiet<br />

verdelers ontdekt. E<strong>en</strong> stal<strong>en</strong> verdeler is technisch<br />

gezi<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> geschikt voor verwarm<strong>en</strong>. Als je<br />

hem ook wilt lat<strong>en</strong> koel<strong>en</strong>, dan is er e<strong>en</strong> groot risico<br />

op cond<strong>en</strong>s <strong>en</strong> uiteindelijk roest. Bij e<strong>en</strong> composiet<br />

verdeler heb je dat probleem niet omwille van de<br />

luchtkamers rondom de waterzijdige doorlaat. Bijkom<strong>en</strong>d<br />

voordeel van e<strong>en</strong> composiet verdeler is ook<br />

dat deze e<strong>en</strong> hoge isolatiegraad bezit waardoor<br />

nauwelijks warmteverlies optreedt.”<br />

Maatoplossing voor elke situatie<br />

Onderscheid<strong>en</strong>d is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> dat je e<strong>en</strong><br />

Therminon composiet verdeler zélf kunt sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong><br />

met de juiste modulaire compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong>,<br />

die naadloos op elkaar aansluit<strong>en</strong>. Zo heb je altijd<br />

e<strong>en</strong> maatoplossing voor elke situatie. E<strong>en</strong> extra<br />

30 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VLOERVERWARMING THEMA<br />

De hightech fabriek van Therminon is gevestigd in Bladel, net onder Eindhov<strong>en</strong>.<br />

groep naar bov<strong>en</strong>? Ge<strong>en</strong> probleem! “Bij e<strong>en</strong><br />

stal<strong>en</strong> verdeler heb je die flexibiliteit niet.”<br />

Verder is de pomploze composiet verdeler van<br />

Therminon uitermate geschikt voor aansluiting<br />

op e<strong>en</strong> warmtepomp. “De kunststof verdeler<br />

mét pomp heeft als extra mooie eig<strong>en</strong>schap dat<br />

deze superslim is <strong>en</strong> in combinatie met e<strong>en</strong> cvketel<br />

in zowel e<strong>en</strong> hoge als lage temperatuur<br />

kan word<strong>en</strong> ingezet. Het is zeker ook bij de<br />

toepassing van warmtepompsystem<strong>en</strong>, waarbij<br />

de watertemperatur<strong>en</strong> steeds verder dal<strong>en</strong>, van<br />

cruciaal belang om die juiste compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> te<br />

combiner<strong>en</strong>. Het is dan waardevol om één partij te<br />

hebb<strong>en</strong> die het complete systeem kan aanbied<strong>en</strong>,<br />

kwaliteit garandeert <strong>en</strong> snel vanuit eig<strong>en</strong> voorraad<br />

levert: Therminon.”<br />

‘De k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> kunde die we hebb<strong>en</strong><br />

opgedaan, zie je terug in onze<br />

modulaire product<strong>en</strong>’<br />

Mooie voorsprong<br />

De kunststof vloerverwarmingsverdelers van<br />

Therminon zijn toonaangev<strong>en</strong>d <strong>en</strong> word<strong>en</strong> volledig<br />

gerobotiseerd in eig<strong>en</strong> fabriek geproduceerd<br />

<strong>en</strong> geassembleerd, met zeer geavanceerde controlesystem<strong>en</strong><br />

zoals slimme camera’s <strong>en</strong> s<strong>en</strong>sor<strong>en</strong>.<br />

“We hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> mooie voorsprong in de markt,<br />

maar dat betek<strong>en</strong>t niet dat we ons de tijd gunn<strong>en</strong><br />

om achterover te leun<strong>en</strong>”, aldus Dirks. “We<br />

kijk<strong>en</strong> voortdur<strong>en</strong>d waar het nóg beter kan. De<br />

k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> kunde die we hebb<strong>en</strong> opgedaan, zie<br />

je terug in onze modulaire product<strong>en</strong>. Zo hebb<strong>en</strong><br />

we nu zelfs e<strong>en</strong> kunststof push-fit systeem ontwikkeld,<br />

waarmee we de toepassing van het ›<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 31


THEMA VLOERVERWARMING<br />

‘We will<strong>en</strong> graag iedere<strong>en</strong><br />

vertell<strong>en</strong> over het belang van<br />

het toepass<strong>en</strong> van de juiste<br />

compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in één systeem<br />

én de meerwaarde van<br />

composiet verdelers’<br />

Therminon is haar 15.000 m² grote bedrijfspand aan het uitbreid<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> 10.000 m² omvatt<strong>en</strong>de nieuwbouw. Hiermee zal de hightech onderneming haar status<br />

als ‘producer<strong>en</strong>d z<strong>en</strong>uwc<strong>en</strong>trum’ van kunststof vloerverwarmingsverdelers verder verstevig<strong>en</strong>.<br />

systeem in de praktijk van de installateur nog e<strong>en</strong><br />

stukje gemakkelijker mak<strong>en</strong>. Hetzelfde geldt voor<br />

de prefab-project<strong>en</strong> die we met onze vakkundige<br />

specialist<strong>en</strong> tot complete plug & play-oplossing<strong>en</strong><br />

assembler<strong>en</strong>. Daarmee verlag<strong>en</strong> we de montagetijd<br />

<strong>en</strong> complexiteit op de bouw <strong>en</strong>orm. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> we de hoogste kwaliteit garander<strong>en</strong>.”<br />

‘Producer<strong>en</strong>d z<strong>en</strong>uwc<strong>en</strong>trum’<br />

Dirks is overtuigd dat de transitie van stal<strong>en</strong> naar<br />

composiet vloerverwarmingsverdelers niet meer<br />

te stuit<strong>en</strong> is. Therminon is, om die toekomst vorm<br />

te gev<strong>en</strong>, haar 15.000 m² grote bedrijfspand aan<br />

het uitbreid<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> 10.000 m² omvatt<strong>en</strong>de<br />

nieuwbouw. Hiermee zal de hightech onderneming<br />

haar status als ‘producer<strong>en</strong>d z<strong>en</strong>uwc<strong>en</strong>trum’<br />

van kunststof vloerverwarmingsverdelers<br />

verder verstevig<strong>en</strong>. Dit najaar heeft m<strong>en</strong> e<strong>en</strong> derde<br />

g<strong>en</strong>eratie zelf ontwikkelde productie- <strong>en</strong> assemblagerobots<br />

in gebruik g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Deze verzamel<strong>en</strong><br />

volledig automatisch in carrouselvorm alle<br />

b<strong>en</strong>odigde compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uit de Therminon spuitgietmachines<br />

<strong>en</strong> assembler<strong>en</strong> deze tot complete<br />

verdelers. “Onze innovatieve product<strong>en</strong> zijn via<br />

de groothandel te bestell<strong>en</strong> <strong>en</strong> te lever<strong>en</strong>. Speciaal<br />

voor installateurs <strong>en</strong> hun teams organiser<strong>en</strong><br />

we training<strong>en</strong> in ons eig<strong>en</strong> bedrijfspand, waar<br />

we e<strong>en</strong> riante instructiezaal tot onze beschikking<br />

hebb<strong>en</strong>. Gelet op corona hop<strong>en</strong> we deze meetings<br />

kom<strong>en</strong>d voorjaar weer te kunn<strong>en</strong> opstart<strong>en</strong>.”<br />

De voorbije jar<strong>en</strong> trad Therminon in de publiciteit<br />

slechts mondjesmaat naar buit<strong>en</strong> met haar<br />

product<strong>en</strong>. M<strong>en</strong> vond uit, produceerde <strong>en</strong> beleverde<br />

in betrekkelijke anonimiteit de groothandel,<br />

waarna de product<strong>en</strong> daar door installateurs<br />

werd<strong>en</strong> aangeschaft. Aan die relatieve radiostilte<br />

is nu e<strong>en</strong> einde gekom<strong>en</strong>. “We will<strong>en</strong> graag iedere<strong>en</strong><br />

vertell<strong>en</strong> over het belang van het toepass<strong>en</strong><br />

van de juiste compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in één systeem én de<br />

meerwaarde van composiet verdelers. Dat do<strong>en</strong><br />

we met veel <strong>en</strong>thousiasme, omdat we gelov<strong>en</strong><br />

in onze innovatieve product<strong>en</strong> <strong>en</strong> de installatiebranche<br />

graag will<strong>en</strong> ontzorg<strong>en</strong> met oer-Nederlandse<br />

topkwaliteit van het hoogste niveau. Zo<br />

werkt Therminon!” ❚<br />

32 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Buismaat Ø 16 mm<br />

Groep 01.01<br />

=<br />

84 meter<br />

Groep 01.02 = 90 meter<br />

Groep 01.01<br />

berging<br />

Groep 01.02<br />

Groep 01.03<br />

dr<br />

wm bijkeuk<strong>en</strong><br />

wc<br />

toilet<br />

ft<br />

m<strong>en</strong>gv<strong>en</strong>tiel<br />

150 l. 300 l.<br />

boilervat boilervat<br />

WP<br />

hal<br />

gs<br />

kk<br />

Groep<br />

01.17<br />

Groep Groep Groep<br />

01.16 01.15 01.14<br />

woonkeuk<strong>en</strong><br />

Groep<br />

01.13<br />

Groep<br />

01.12<br />

Groep 01.03<br />

= 86<br />

meter<br />

Groep 01.04 = 86 meter<br />

Groep 01.05<br />

Groep 01.<strong>06</strong> =<br />

Groep 01.07<br />

Groep 01.08 =<br />

Groep 01.09<br />

Groep 01.10<br />

Groep 01.11<br />

Groep 01.12<br />

Groep 01.13<br />

Groep 01.14<br />

Groep 01.15<br />

Groep 01.16<br />

Groep 01.17<br />

= 88<br />

89<br />

= 86<br />

84<br />

= 86<br />

= 90<br />

= 82<br />

= 89<br />

=<br />

81<br />

= 83<br />

=<br />

=<br />

=<br />

80<br />

meter<br />

meter<br />

meter<br />

meter<br />

meter<br />

meter<br />

meter<br />

meter<br />

meter<br />

meter<br />

meter<br />

77 meter<br />

78<br />

meter<br />

Groep Groep<br />

01.04 01.05<br />

Groep Groep Groep Groep Groep Groep<br />

01.<strong>06</strong> 01.07 01.08 01.09 01.10 01.11<br />

Totaal<br />

=<br />

1439 meter<br />

woonkamer<br />

Begane grond<br />

Aanvoer watertemperatuur 35°C<br />

Retour watertemperatuur 30°C<br />

Gemiddelde watertemperatuur<br />

32,5°C<br />

2<br />

Ruimte Verdeler Plaats Ruimte Opp. Opp. Opp. Truimte H.O.H Tvloer Vloer W/m Totaal W Liter/h kPA p/grp<br />

naam nummer verdeler groep<strong>en</strong> 2<br />

m HOH 10 tot m2 °C cm °C afwerking Verwarming<br />

Berging/Toilet 1 Bijkeuk<strong>en</strong> 3 0 19 19 21 10 25 R 0,05 51 969 334<br />

Woonkamer 1 Bijkeuk<strong>en</strong> 9 0 27 27 21 10 25 R 0,05 51 1377 474<br />

Woonkeuk<strong>en</strong> 1 Bijkeuk<strong>en</strong> 5 0 54 54 21 10 25 R 0,05 51 2754 948<br />

Wijziging A:<br />

Formaat:<br />

Projectnummer:<br />

Project:<br />

-<br />

A3<br />

6877/2187<br />

Schaal:<br />

1:70<br />

Datum: 22.09.<strong>2020</strong><br />

Nieuwland Parc 151<br />

3351 LJ Pap<strong>en</strong>drecht<br />

t +31 78 641 1619<br />

Info@robotclimate.com<br />

www.robotclimate.com<br />

GARANTIECERTIFICAAT<br />

VLOERVER WARINGSSYSTEEM<br />

10 jaar systeemgarantie bij gebruik van onze verdelers in combinatie met de<br />

RobotFloor verwar mingsbuis <strong>en</strong> Robot kiwa KOMO koppeling<strong>en</strong>.<br />

Garantie is op basis van vervanging (remplacem<strong>en</strong>t). Op deze garantie zijn onze<br />

algem<strong>en</strong>e verkoop- <strong>en</strong> leveringsvoorwaard<strong>en</strong> van toepassing.<br />

10<br />

JAAR


THEMA VLOERVERWARMING<br />

ALL-IN DIENSTVERLENING VOOR VLOERVERWARMING:<br />

DUURZAAM, ENERGIEZUINIG<br />

EN TOT IN DETAIL AFGEWERKT<br />

Of het nu gaat om kantoorgebouw<strong>en</strong>, bedrijfspand<strong>en</strong> of woning<strong>en</strong>, nieuwbouw of r<strong>en</strong>ovatie: installateurs <strong>en</strong> vloerverwarmingsbedrijv<strong>en</strong><br />

hebb<strong>en</strong> maar één kans om de installatie compleet <strong>en</strong> goed aan te legg<strong>en</strong>. ComfortFloors heeft hier haar corebusiness van gemaakt. De<br />

vloerverwarmingspartner uit Hoogeve<strong>en</strong> ontzorgt installateurs, aannemerspartij<strong>en</strong> <strong>en</strong> eindgebruikers van A tot Z. “Onze vakkundige<br />

monteurs verwijder<strong>en</strong> bestaande radiator<strong>en</strong>, frez<strong>en</strong> alle sleuv<strong>en</strong>, monter<strong>en</strong> de vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong>, installer<strong>en</strong> de verdeler <strong>en</strong> sluit<strong>en</strong><br />

alles netjes aan”, vertelt eig<strong>en</strong>aar Edwin Tal<strong>en</strong>. “Daarbij zijn klant<strong>en</strong> verzekerd van e<strong>en</strong> nette installatie, met e<strong>en</strong> juiste <strong>en</strong> consist<strong>en</strong>te<br />

hart-op-hartafstand <strong>en</strong> e<strong>en</strong> perfecte verdeling van aan- <strong>en</strong> afvoerbuiz<strong>en</strong>, zodat de warmte in de vloer gelijkmatig wordt verdeeld <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

optimaal r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t wordt behaald.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld ComfortFloors<br />

Infrez<strong>en</strong> is de meest gekoz<strong>en</strong> methode voor het aanlegg<strong>en</strong> van vloerverwarming.<br />

34 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


VLOERVERWARMING THEMA<br />

Aanleg van de vloerverwarming in e<strong>en</strong> woning, op gegalvaniseerde stal<strong>en</strong> matjes met daaronder e<strong>en</strong> reflecter<strong>en</strong>de folie.<br />

ComfortFloors is jar<strong>en</strong> geled<strong>en</strong> ontstaan uit e<strong>en</strong><br />

firma voor betonboring<strong>en</strong>. “In opdracht van installateurs<br />

<strong>en</strong> aannemerspartij<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> wij<br />

jar<strong>en</strong>lang het betonbor<strong>en</strong> <strong>en</strong> frez<strong>en</strong> van sleuv<strong>en</strong><br />

in wand<strong>en</strong> verzorgd”, vertelt Tal<strong>en</strong>. “Bijvoorbeeld<br />

voor de aanleg van elektrotechnische installaties.<br />

Vanaf 2003/2004 kreg<strong>en</strong> wij steeds<br />

vaker de vraag om ook slakk<strong>en</strong>huispatron<strong>en</strong>/<br />

sleuv<strong>en</strong>patron<strong>en</strong> aan te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> in vloer<strong>en</strong>. Omdat<br />

in die tijd slechts één bedrijf deze di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />

aanbood, in combinatie met de aanleg<br />

van Ø14 mm vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong>, zijn we<br />

ons hierin gaan verdiep<strong>en</strong>. Want welke behoefte<br />

hebb<strong>en</strong> gebouweig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> op dit gebied?<br />

Hoe haal je het meeste r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t uit de vloerverwarmingssystem<strong>en</strong>?<br />

En hoe kun je deze system<strong>en</strong><br />

ook haalbaar <strong>en</strong> maakbaar mak<strong>en</strong> voor<br />

de bestaande bouw? We hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eerste machine<br />

ontwikkeld <strong>en</strong> sindsdi<strong>en</strong> is onze business<br />

alle<strong>en</strong> maar gegroeid. Sinds <strong>en</strong>kele jar<strong>en</strong> heeft<br />

de aanleg van vloerverwarmingssystem<strong>en</strong> zelfs<br />

onze volledige focus.”<br />

Nieuwe verdeler voor hoge<br />

<strong>en</strong> lage temperatuur<br />

warmtebronn<strong>en</strong><br />

ComfortFloors werkt met vaste leveranciers. Sinds<br />

2004 is de firma dealer van Robot Vloerverwarming,<br />

dat sinds 1988 verdeelunits produceert <strong>en</strong><br />

complete vloerverwarmingssystem<strong>en</strong> levert voor<br />

elke situatie <strong>en</strong> met e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de prijs-kwaliteitverhouding.<br />

“De system<strong>en</strong> van Robot word<strong>en</strong><br />

‘Wij legg<strong>en</strong> sec vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> minimale diameter van 16 mm aan,<br />

waarmee het allerhoogste r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<br />

wordt geborgd’<br />

volledig in Nederland ontwikkeld <strong>en</strong> geproduceerd,<br />

waardoor we zeer korte lijn<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met<br />

de fabriek”, aldus Tal<strong>en</strong>. “Onder andere transmissieberek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> word<strong>en</strong> zeer snel<br />

gemaakt <strong>en</strong> de levertijd<strong>en</strong> zijn kort. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

staan de productontwikkelaars op<strong>en</strong> voor onze<br />

feedback. Praktijkervaring<strong>en</strong> word<strong>en</strong> actief meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><br />

in de ontwikkeling van nieuwe product<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> mooi voorbeeld hiervan zijn de Robot<br />

Standaard PRO verdelers, die sinds 2 november<br />

word<strong>en</strong> geleverd. Dankzij e<strong>en</strong> compacte opbouw,<br />

met de pomp aan de voorzijde, kunn<strong>en</strong> deze verdelers<br />

in bijna iedere ruimte <strong>en</strong> uit het zicht word<strong>en</strong><br />

aangebracht. Dankzij e<strong>en</strong> LTV-inregelv<strong>en</strong>tiel<br />

kan de retourwaterstroom bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zeer e<strong>en</strong>voudig<br />

word<strong>en</strong> ingeregeld. Hierdoor is de verdeler<br />

zowel geschikt voor aansluiting op hoge als<br />

lage temperatuur warmtebronn<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de<br />

keuze voor gebouweig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> die nu nog<br />

e<strong>en</strong> cv-ketel hebb<strong>en</strong>, maar in de toekomst graag<br />

will<strong>en</strong> overstapp<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> warmtepomp of andere<br />

lage temperatuur warmtebron.”<br />

Minimale diameter van 16 mm<br />

De afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> is de inkoop van vloerverwarming<br />

steeds meer e<strong>en</strong> internethandel geword<strong>en</strong>,<br />

merkt Tal<strong>en</strong>. “Zowel installateurs, aannemerspartij<strong>en</strong><br />

als eindgebruikers vrag<strong>en</strong> overal offertes op,<br />

waarna in de regel de goedkoopste aanbieder de<br />

vloerverwarming mag lever<strong>en</strong>. Om het verschil<br />

te kunn<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> in deze markt, zijn persoonlijk<br />

klantcontact, e<strong>en</strong> uitgebreide di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing én<br />

continue aandacht voor duurzaamheid, <strong>en</strong>ergiezuinigheid<br />

<strong>en</strong> nieuwe techniek<strong>en</strong> onontbeerlijk.<br />

Als organisatie spel<strong>en</strong> we hier maximaal op in.<br />

Door onze sam<strong>en</strong>werking met Robot Vloerverwarming<br />

kunn<strong>en</strong> wij 10 jaar systeemgarantie aanbied<strong>en</strong>,<br />

hetge<strong>en</strong> onze klant<strong>en</strong> maximaal vertrouw<strong>en</strong><br />

in de product<strong>en</strong> bezorgt. Daarnaast legg<strong>en</strong> wij<br />

sec vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> minimale<br />

diameter van 16 mm aan, waarmee het allerhoogste<br />

r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t wordt geborgd. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

sleuv<strong>en</strong> stofvrij gefreesd, waarmee overlast voor<br />

bewoners <strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> minimum wordt<br />

beperkt. Ook dat is ontzorg<strong>en</strong>, volg<strong>en</strong>s ons.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 35


THEMA VLOERVERWARMING<br />

TOTAALPARTNER IN VLOERVERWARMINGMONTAGE<br />

In opdracht van installatiebedrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> vloerverwarmingsproduc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> monteert De Wit Vloerverwarmingmontage B.V. diverse soort<strong>en</strong> vloerverwarmingssystem<strong>en</strong>.<br />

“Naast traditionele montage op bevestigingsnett<strong>en</strong> of tackerplat<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> wij ruime ervaring in industriële vloer<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> droogverlegsystem<strong>en</strong>”, vertelt eig<strong>en</strong>aar Willem de Wit. “Wij zijn actief in nieuwbouw- <strong>en</strong> r<strong>en</strong>ovatieproject<strong>en</strong> in heel Nederland, van woning<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>gebouw<strong>en</strong> tot schol<strong>en</strong>, multifunctionele accommodaties, verzorgingshuiz<strong>en</strong>, kantor<strong>en</strong> <strong>en</strong> bedrijfshall<strong>en</strong>. Daarbij word<strong>en</strong><br />

opdrachtgevers volledig ontzorgd.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld De Wit Vloerverwarmingmontage B.V.<br />

“Naar w<strong>en</strong>s lever<strong>en</strong> wij alle montageb<strong>en</strong>odigdhed<strong>en</strong>,<br />

zoals binddraad, tackerclips, tape, et cetera”,<br />

vertelt De Wit. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kan De Wit Vloerverwarmingmontage<br />

B.V. de bevestigingsnett<strong>en</strong> <strong>en</strong> randisolatie<br />

teg<strong>en</strong> scherpe prijz<strong>en</strong> aanbied<strong>en</strong>, zodat installatiebedrijv<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vloerverwarmingsproduc<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

hier ge<strong>en</strong> omkijk<strong>en</strong> meer naar hebb<strong>en</strong>. Het lever<strong>en</strong><br />

van sec de vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong>, verdelers, koppeling<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> is voldo<strong>en</strong>de; De Wit Vloerverwarmingmontage<br />

B.V. regelt de rest.”<br />

Gedrev<strong>en</strong> <strong>en</strong> ervar<strong>en</strong> team<br />

van medewerkers<br />

Het team van de Ass<strong>en</strong>se vloerverwarmingsmonteur<br />

bestaat uit 13 gedrev<strong>en</strong> <strong>en</strong> zeer ervar<strong>en</strong><br />

montagemedewerkers, ev<strong>en</strong>als e<strong>en</strong> vaste kern van<br />

flexibele monteurs. Gezam<strong>en</strong>lijk beschikk<strong>en</strong> zij<br />

over de k<strong>en</strong>nis, kunde <strong>en</strong> gereedschapp<strong>en</strong> om kleine<br />

én grote project<strong>en</strong> snel, efficiënt <strong>en</strong> netjes tot<br />

e<strong>en</strong> goed einde te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Het bedrijf is VCA*<br />

gecertificeerd.<br />

Uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de project<strong>en</strong><br />

Op dit mom<strong>en</strong>t monteert De Wit Vloerverwarmingmontage<br />

B.V. de vloerverwarmingssystem<strong>en</strong><br />

in 605 stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in Amsterdam<br />

Hol<strong>en</strong>drecht. “Dit project betreft e<strong>en</strong> zog<strong>en</strong>aamde<br />

‘tackerklus’, waarbij we de vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong><br />

middels tackerclips monter<strong>en</strong> op de isolatieplat<strong>en</strong><br />

van e<strong>en</strong> nev<strong>en</strong>aannemer”, aldus De Wit.<br />

“In de wijk Nobelhorst in Almere vlecht<strong>en</strong> we<br />

op traditionele wijze vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong> in<br />

Montage op bevestigingsnett<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> bedrijfshal.<br />

36 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VLOERVERWARMING THEMA<br />

Traditionele montage op tackerplat<strong>en</strong>.<br />

Montage op bevestigingsnett<strong>en</strong>.<br />

‘Naast traditionele montage op<br />

bevestigingsnett<strong>en</strong> of tackerplat<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />

wij ruime ervaring in industriële vloer<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

droogverlegsystem<strong>en</strong>’<br />

<strong>en</strong>kele honderd<strong>en</strong> woning<strong>en</strong>, waarbij we werk<strong>en</strong><br />

met door onszelf aangeleverde bevestigingsnett<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> binddrad<strong>en</strong>. In dezelfde plaats hebb<strong>en</strong><br />

we rec<strong>en</strong>t project Kopduin afgerond. Dit project<br />

bestaat uit ruim 250 luxe appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, waarin<br />

we zowel de isolatiematerial<strong>en</strong>, tackerplat<strong>en</strong> als<br />

vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> aangebracht.<br />

Bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemde project<strong>en</strong> zijn daarmee zeer illustratief<br />

voor onze totaaldi<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing.” ❚<br />

www.dewitmontage.nl<br />

Mi<strong>en</strong> Ruysweg 36<br />

9408 KB Ass<strong>en</strong><br />

<strong>06</strong> 17072369<br />

info@dewitmontage.nl<br />

VCA<br />

gecertificeerd<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 37


THEMA VLOERVERWARMING<br />

VERLEGBEDRIJF NU OOK ACTIEF ALS GROOTHANDEL<br />

DE BESTE ONTZORGING<br />

OP HET GEBIED VAN<br />

VLOERVERWARMINGEN<br />

Climafloor is e<strong>en</strong> jong bedrijf dat gespecialiseerd is in het aanlegg<strong>en</strong> van vloerverwarmingssystem<strong>en</strong>. Zij ontzorgt installatiebedrijv<strong>en</strong>, woningbouwcoöperaties<br />

<strong>en</strong> andere opdrachtgevers van ontwerp tot inbedrijfstelling. Dit doet zij met de hoogwaardige system<strong>en</strong> <strong>en</strong> material<strong>en</strong> van<br />

Viega. Vanaf 1 januari 2021 krijgt Climafloor ook e<strong>en</strong> groothandelsfunctie voor dit Duitse kwaliteitsmerk.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld Climafloor<br />

Climafloor is de <strong>en</strong>ige officiële verlegpartner van het Duitse merk Viega.<br />

38 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VLOERVERWARMING THEMA<br />

Vloerverwarming is één van de meest duurzame manier<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> gebouw te verwarm<strong>en</strong>.<br />

Sinds de oprichting is Climafloor de <strong>en</strong>ige officiële<br />

verlegpartner van Viega in Nederland. “Vanaf de<br />

eerste tek<strong>en</strong>ing kunn<strong>en</strong> wij de opdrachtgever help<strong>en</strong><br />

met het afgiftesysteem”, vertelt bedrijfsleider<br />

bij Climafloor Marc Frans<strong>en</strong>s. “Wij zijn e<strong>en</strong> bedrijf<br />

dat staat voor kwaliteit in montage <strong>en</strong> material<strong>en</strong>.<br />

Vloerverwarming is één van de meest duurzame<br />

manier<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> gebouw te verwarm<strong>en</strong>, omdat<br />

je hiermee efficiënter omgaat met <strong>en</strong>ergie. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

zorgt het ervoor dat het comfort binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

gebouw omhoog gaat. Wanneer je echt duurzaam<br />

wilt zijn, moet je kiez<strong>en</strong> voor kwaliteit, want daarmee<br />

b<strong>en</strong> je uiteindelijk het voordeligst uit. Met<br />

Viega zijn wij in staat om kwalitatief de beste <strong>en</strong><br />

duurzaamste installaties te mak<strong>en</strong>.”<br />

‘Wij zijn e<strong>en</strong> bedrijf dat staat voor kwaliteit in<br />

montage <strong>en</strong> material<strong>en</strong>’<br />

Groothandel <strong>en</strong> webshop<br />

Climafloor is nog ge<strong>en</strong> twee jaar oud, maar het is<br />

nu al toe aan e<strong>en</strong> tweede bedrijfspand. Dat werd<br />

gevond<strong>en</strong> in Tiel. Daar zal naast e<strong>en</strong> verlegbedrijf<br />

ook de groothandel gehuisvest word<strong>en</strong>, waar alle<br />

vloerverwarmingsmaterial<strong>en</strong> van Viega verkrijgbaar<br />

zull<strong>en</strong> zijn. Sam<strong>en</strong> met het hoofdkantoor in<br />

Ter Apel krijgt het bedrijf zo e<strong>en</strong> landelijke dekking.<br />

Frans<strong>en</strong>s: “We werk<strong>en</strong> mom<strong>en</strong>teel hard aan<br />

het inricht<strong>en</strong> van het kantoor <strong>en</strong> de magazijn<strong>en</strong>.<br />

Ook is er e<strong>en</strong> website in de maak met e<strong>en</strong> webshop,<br />

zodat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> online bij ons kunn<strong>en</strong> bestell<strong>en</strong>.<br />

Op deze manier ondersteun<strong>en</strong> we installateurs<br />

met advies, legg<strong>en</strong> we installaties aan <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

we ook losse material<strong>en</strong> lever<strong>en</strong>. Climafloor is e<strong>en</strong><br />

bedrijf met e<strong>en</strong> grote ambitie. We groei<strong>en</strong> in sneltreinvaart<br />

<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> nog veel meer plann<strong>en</strong> voor<br />

de toekomst.”<br />

De webshop zal bereikbaar zijn via de website<br />

www.climafloor.nl. De groothandel in Tiel wordt<br />

geop<strong>en</strong>d per 1 januari 2021. ❚<br />

CIRCA 17.000 ARTIKELEN<br />

De Viega Groep behoort tot de belangrijkste<br />

produc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van installatietechniek. De product<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> wereldwijd toegepast. Op vier locaties<br />

in Duitsland word<strong>en</strong> de product<strong>en</strong> vervaardigd.<br />

De verkoop verloopt grot<strong>en</strong>deels via eig<strong>en</strong><br />

verkoopkantor<strong>en</strong> in verschill<strong>en</strong>de land<strong>en</strong>. Door<br />

de focus <strong>en</strong> kernactiviteit<strong>en</strong> te richt<strong>en</strong> op de installatietechniek<br />

wordt e<strong>en</strong> constante groei mogelijk.<br />

Naast buisleidingsystem<strong>en</strong> behor<strong>en</strong> voorwand-<br />

<strong>en</strong> afvoertechniek tot het programma.<br />

Het assortim<strong>en</strong>t omvat circa 17.000 artikel<strong>en</strong><br />

die nag<strong>en</strong>oeg overal word<strong>en</strong> toegepast: in de<br />

gebouw<strong>en</strong>techniek, de utiliteit <strong>en</strong> in industriële<br />

installaties <strong>en</strong> de scheepsbouw.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 39


THEMA VLOERVERWARMING<br />

DROOGBOUW VLOERVERWARMING MET EEN OPBOUWHOOGTE VAN SLECHTS 18 MM:<br />

DE PERFECTE OPLOSSING VOOR OUDE(RE) WONINGEN<br />

Als adviser<strong>en</strong>de technische groothandel levert Klimaatbeheer T<strong>en</strong> Hove e<strong>en</strong> uitgebreid assortim<strong>en</strong>t DIN-gecertificeerde verwarmings- <strong>en</strong><br />

koelsystem<strong>en</strong> voor vloer<strong>en</strong>, wand<strong>en</strong> <strong>en</strong> plafonds. De firma is exclusief importeur voor de B<strong>en</strong>elux van de system<strong>en</strong> van Mair Heiztechnik<br />

uit Vilshof<strong>en</strong>, Duitsland. “Met meer dan 20 jaar expertise in verwarm<strong>en</strong> <strong>en</strong> koel<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> wij installateurs goed <strong>en</strong> compleet adviser<strong>en</strong>”,<br />

vertelt Ol<strong>en</strong> t<strong>en</strong> Hove. “Bijvoorbeeld over de meest geschikte projecttoepassing<strong>en</strong> voor woning<strong>en</strong> <strong>en</strong> utiliteitsgebouw<strong>en</strong>, in nieuwbouw<br />

<strong>en</strong> r<strong>en</strong>ovatie. We hecht<strong>en</strong> veel waarde aan e<strong>en</strong> optimaal contact. Advies- <strong>en</strong> ing<strong>en</strong>ieursbureaus, maar ook installateurs zijn namelijk<br />

niet altijd op de hoogte van de laatste stand der techniek. Begrijpelijk ook, gezi<strong>en</strong> de vele mogelijkhed<strong>en</strong> én ontwikkeling<strong>en</strong> op dit vlak.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Klimaatbeheer T<strong>en</strong> Hove<br />

Droogbouwsysteem<br />

voor vloerverwarming<br />

“Met name traditionele vloerverwarmingssystem<strong>en</strong><br />

zijn ruim verkrijgbaar”, weet T<strong>en</strong> Hove.<br />

“Daarin zijn we niet uniek. Waarin we ons wel<br />

onderscheid<strong>en</strong> echter, zijn onze ThermoFloor- <strong>en</strong><br />

ThermoPanel-system<strong>en</strong>. Met ThermoFloor lever<strong>en</strong><br />

wij e<strong>en</strong> hoogwaardig droogbouw vloerverwarmingssysteem<br />

met e<strong>en</strong> maximale opbouwhoogte<br />

van slechts 18 mm. Het systeem is bij uitstek geschikt<br />

voor de r<strong>en</strong>ovatiemarkt – <strong>en</strong> dan met name<br />

voor oude(re) woning<strong>en</strong> met geringe plafondhoogtes<br />

<strong>en</strong> hout<strong>en</strong> vloer<strong>en</strong>, waar de constructie<br />

onvoldo<strong>en</strong>de geschikt is om e<strong>en</strong> cem<strong>en</strong>tdekvloer<br />

te drag<strong>en</strong>.”<br />

‘Met meer dan 20 jaar expertise in<br />

verwarm<strong>en</strong> <strong>en</strong> koel<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> wij installateurs<br />

goed <strong>en</strong> compleet adviser<strong>en</strong>’<br />

Wandverwarming <strong>en</strong> plafondkoeling<br />

E<strong>en</strong> vergelijkbaar systeem als ThermoFloor wordt<br />

door Klimaatbeheer T<strong>en</strong> Hove gebruikt voor<br />

wandverwarming <strong>en</strong> plafondkoeling, als alternatief<br />

voor de traditionele airco-installatie. “Hier<br />

biedt het systeem diverse voordel<strong>en</strong>, zoals ge<strong>en</strong><br />

onderhoud, ge<strong>en</strong> verplaatsing van stof <strong>en</strong> ge<strong>en</strong><br />

tochtklacht<strong>en</strong>”, aldus T<strong>en</strong> Hove. “De zog<strong>en</strong>aamde<br />

ThermoPanel-modules zijn leverbaar in zes<br />

standaard format<strong>en</strong>. Voor e<strong>en</strong> optimale werking<br />

word<strong>en</strong> e<strong>en</strong> voorzetwand <strong>en</strong> thermische isolatiematerial<strong>en</strong><br />

voor de ongeïsoleerde gevel geplaatst.<br />

Vervolg<strong>en</strong>s word<strong>en</strong> de ThermoPanel-modules gemonteerd<br />

op het rachelwerk van de voorzetwand.”<br />

Voor de montage van het ThermoFloor droogbouwsysteem<br />

wordt e<strong>en</strong> voorgefreesde <strong>en</strong> 18 mm dikke<br />

Fermacell-plaat op de hout<strong>en</strong> vloer<strong>en</strong> verlijmd,<br />

waarin de vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig geïntegreerd<br />

kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. “Zodra gereed wordt één<br />

<strong>en</strong> ander afgesmeerd met onze eig<strong>en</strong> constructieve<br />

<strong>en</strong> warmtegeleid<strong>en</strong>de pasta, waarna direct de voor<br />

vloerverwarming geschikte vloerbedekking kan<br />

word<strong>en</strong> aangebracht”, aldus T<strong>en</strong> Hove. “D<strong>en</strong>k bijvoorbeeld<br />

aan tegels, tapijt, linoleum, kurk, kunststof,<br />

parket of laminaat. Alle<strong>en</strong> in het geval van<br />

PVC moet de vloer nog extra geëgaliseerd word<strong>en</strong>.<br />

Om e<strong>en</strong> optimale montage te borg<strong>en</strong>, mak<strong>en</strong> wij<br />

digitale montageplann<strong>en</strong>. Geheel in eig<strong>en</strong> beheer<br />

<strong>en</strong> op maat van ieder project.”<br />

Met ThermoFloor levert Klimaatbeheer T<strong>en</strong> Hove e<strong>en</strong> hoogwaardig droogbouw vloerverwarmingssysteem met<br />

e<strong>en</strong> maximale opbouwhoogte van slechts 18 mm.<br />

40 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VLOERVERWARMING THEMA<br />

Het ThermoPanel systeem wordt door Klimaatbeheer T<strong>en</strong> Hove gebruikt voor wandverwarming <strong>en</strong> plafondkoeling, als alternatief voor de traditionele airco-installatie.<br />

Aan de basis van deze modules ligt ev<strong>en</strong>e<strong>en</strong>s<br />

e<strong>en</strong> 18 mm dikke Fermacell-plaat, waarin de verwarmings-<br />

<strong>en</strong> koelbuiz<strong>en</strong> reeds geïntegreerd zijn.<br />

“Alle buiz<strong>en</strong> bevind<strong>en</strong> zich aan de wandzijde.<br />

De zichtzijde van de modules betreft e<strong>en</strong> vlakke<br />

plaat, die direct gestukadoord kan word<strong>en</strong>.”<br />

Prefab modules<br />

Ook uniek in de markt zijn de Frigoma verwarm<strong>en</strong><br />

koelplafondmodules van Klimaatbeheer T<strong>en</strong><br />

Hove. “Deze modules zijn Europees gepat<strong>en</strong>teerd<br />

<strong>en</strong> word<strong>en</strong> overweg<strong>en</strong>d toegepast voor<br />

koeling. De prefab modules kunn<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig<br />

<strong>en</strong> snel in e<strong>en</strong> systeemplafond word<strong>en</strong> geklikt<br />

<strong>en</strong> via het Steck-systeem met elkaar word<strong>en</strong><br />

verbond<strong>en</strong>. De modules zijn leverbaar in acht<br />

verschill<strong>en</strong>de l<strong>en</strong>gtes van 150 tot 500 c<strong>en</strong>timeter,<br />

waarmee we voor ieder project <strong>en</strong> iedere<br />

vraag e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de oplossing bied<strong>en</strong>.” ❚<br />

Verwarm- <strong>en</strong> koelsystem<strong>en</strong><br />

voor nieuwbouw, verbouw <strong>en</strong> r<strong>en</strong>ovatie<br />

Wij bied<strong>en</strong> diverse system<strong>en</strong>:<br />

Economische <strong>en</strong> praktische aspect<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> om moderne verwarmings- <strong>en</strong><br />

koelsystem<strong>en</strong>. In woning<strong>en</strong>, bedrijfspand<strong>en</strong> of op<strong>en</strong>bare gebouw<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> de<br />

verschill<strong>en</strong>de system<strong>en</strong> van Mair Heiztechnik voor e<strong>en</strong> aang<strong>en</strong>ame atmosfeer.<br />

Gomatherm<br />

Vloerverwarming<br />

Oko droogbouw<br />

Geluidsreducer<strong>en</strong>d droogbouw systeem<br />

ThermoPanel<br />

Warmte- <strong>en</strong> koelmodules voor wand <strong>en</strong> plafond<br />

ThermoArmier<br />

Warmte- <strong>en</strong> koelwand in stuclaag<br />

Overtuig<strong>en</strong>de pluspunt<strong>en</strong>:<br />

* minder <strong>en</strong>ergieverbruik<br />

* ge<strong>en</strong> stor<strong>en</strong>de radiator<strong>en</strong><br />

* ge<strong>en</strong> opdwarrel<strong>en</strong>d stof<br />

* gezonde stralingswarmte<br />

/ -koeling<br />

* DIN geteste kwaliteit<br />

Frigoma<br />

Warmte- <strong>en</strong> koelplafonds<br />

ThermoFloor<br />

De nieuwe dim<strong>en</strong>sie vloerverwarming<br />

Remko<br />

Warmtepomp<strong>en</strong><br />

Remko<br />

Zonnewarmtesystem<strong>en</strong><br />

Stationsweg 75, 8166 KA Emst • 0578 - 66 02 23 • info@kbt<strong>en</strong>hove.nl • www.kbt<strong>en</strong>hove.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 41


THEMA VLOERVERWARMING<br />

​ELEKTRISCHE ACCUBOILER ALS VERVANGING VAN DE GASGESTOOKTE CV-KETEL<br />

BESTAANDE TECHNIEKEN OP<br />

EEN ANDERE MANIER TOEGEPAST<br />

Het is de bedoeling dat uiteindelijk alle woning<strong>en</strong> in Nederland van het gas af gaan. Maar hoe verwarm je dan je huis? E<strong>en</strong> warmtepomp is voor<br />

veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te duur <strong>en</strong> e<strong>en</strong> e-ketel verbruikt teveel <strong>en</strong>ergie. Daarom is het zaak dat er alternatieve oplossing<strong>en</strong> gevond<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Volg<strong>en</strong>s<br />

LVS Vloerverwarming B.V. kan e<strong>en</strong> accuboiler e<strong>en</strong> interessante vervanging zijn voor de gasgestookte cv-ketel.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld LVS Vloerverwarming B.V.<br />

LVS Vloerverwarming B.V. levert <strong>en</strong> produceert al<br />

meer dan twintig jaar hoogwaardige elektrische<br />

infrarood verwarmingsproduct<strong>en</strong>, thermostat<strong>en</strong>,<br />

regeling<strong>en</strong>, regelkast<strong>en</strong> <strong>en</strong> regelpanel<strong>en</strong>. Eig<strong>en</strong>aar<br />

Lodewijk van der Sluis is op de hoogte van<br />

alle actualiteit<strong>en</strong> in de markt <strong>en</strong> d<strong>en</strong>kt graag mee<br />

met installateurs. Onlangs kwam hij op het idee<br />

om e<strong>en</strong> accuboiler voor kleinere <strong>en</strong> middelgrote<br />

woning<strong>en</strong> te ontwikkel<strong>en</strong>. “Elektrische ketels bestaan<br />

al langer, maar zijn erg duur, verbruik<strong>en</strong> veel<br />

<strong>en</strong>ergie <strong>en</strong> de elektrische aansluitwaarde is vaak<br />

3 x 16 A. Ook warmtepomp<strong>en</strong> zijn e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme<br />

uitgave: ze gebruik<strong>en</strong> veel <strong>en</strong>ergie <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

gemiddelde lev<strong>en</strong>sduur van ti<strong>en</strong> tot vijfti<strong>en</strong> jaar”,<br />

‘Je hoeft de<br />

installatie in e<strong>en</strong><br />

woning<br />

niet te vervang<strong>en</strong>’<br />

Vloerverwarming met de Optima W serie.<br />

42 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VLOERVERWARMING THEMA<br />

vertelt Van der Sluis. “Wij pass<strong>en</strong> de bestaande<br />

techniek<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> andere manier toe. Daardoor<br />

hoef je de installatie in e<strong>en</strong> woning niet te vervang<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> de accuboiler verbruikt minder <strong>en</strong>ergie.”<br />

E<strong>en</strong>voudige techniek<br />

De techniek achter de accuboiler is eig<strong>en</strong>lijk heel<br />

simpel, legt Van der Sluis uit: “Het primaire accumulatiesysteem<br />

bestaat uit e<strong>en</strong> pomp, e<strong>en</strong> boiler<br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> warmtewisselaar. Is de spanning van de<br />

boiler af, dan geeft deze nog steeds warmte af. Afhankelijk<br />

van de grootte van de woning plaats je<br />

e<strong>en</strong> boiler tot 50 liter. PID temperatuurregelaars<br />

bepal<strong>en</strong> of de pomp draait of niet, dus je hebt<br />

nog wel e<strong>en</strong> kamerthermostaat nodig.” Dankzij<br />

de lage aansluitwaarde van 1 x 16 A is er ge<strong>en</strong><br />

aanpassing van de groep<strong>en</strong>kast nodig, wat bij e<strong>en</strong><br />

e-ketel meestal wel het geval is. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is er<br />

bijna ge<strong>en</strong> onderhoud nodig, omdat het systeem<br />

zo e<strong>en</strong>voudig in elkaar steekt. “De aanschafkost<strong>en</strong><br />

zijn iets hoger dan voor e<strong>en</strong> cv-ketel, maar<br />

zeker lager dan voor e<strong>en</strong> e-ketel of e<strong>en</strong> warmtepomp.<br />

Het is cv-ketel eruit <strong>en</strong> accuboiler erin”,<br />

aldus Van der Sluis.<br />

Testfase<br />

Op dit mom<strong>en</strong>t bevindt de accuboiler van LVS<br />

Vloerverwarming B.V. zich nog in de testfase bij<br />

In plaats van e<strong>en</strong> cv-ketel, kan e<strong>en</strong> woning gebruik mak<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> accuboiler. Zo kan de woning e<strong>en</strong>voudiger<br />

van het gas af.<br />

Technisch C<strong>en</strong>trum van der Bijl in Ass<strong>en</strong>. Van der<br />

Sluis: “We wild<strong>en</strong> het product door e<strong>en</strong> erk<strong>en</strong>d<br />

keuringsbedrijf lat<strong>en</strong> test<strong>en</strong> <strong>en</strong> hop<strong>en</strong> aan het<br />

einde van het jaar goedkeuring te hebb<strong>en</strong> om<br />

op de markt te kom<strong>en</strong>. We hebb<strong>en</strong> al e<strong>en</strong> aantal<br />

prototypes klaarstaan in onze showroom, die we<br />

zelf ook al uitvoerig getest hebb<strong>en</strong>.”<br />

Wilt u meer wet<strong>en</strong> over de accuboilers of wilt u<br />

ze e<strong>en</strong>s bekijk<strong>en</strong>, dan kan dit in de showroom<br />

van LVS in Heerhugowaard. Hier vindt u ook<br />

andere infraroodproduct<strong>en</strong>, zoals rubber<strong>en</strong>,<br />

silicon<strong>en</strong> <strong>en</strong> droogloop warmtematt<strong>en</strong>, verwarmingsfolie<br />

<strong>en</strong> andere product<strong>en</strong> op het gebied<br />

van vloerverwarming. ❚<br />

LVS Vloerverwarming B.V.<br />

Flemingstraat 9 - 11<br />

1704SL Heerhugowaard<br />

+31 (0)72 540 05 60<br />

lvs@vloerverwarming.com<br />

www.elektrischverwarm<strong>en</strong>.eu/shop<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 43


00024430001 - Spliethof Vloerverwarming (DH) .indd 1 07-12-20 15:50<br />

THEMA VLOERVERWARMING<br />

OP ZOEK NAAR EEN JONGE EN<br />

ENTHOUSIASTE VLOERVERWARMINGSMONTEUR?<br />

Hij is jong, zeer gemotiveerd, flexibel <strong>en</strong> heeft k<strong>en</strong>nis van alle voorkom<strong>en</strong>de vloerverwarmingssystem<strong>en</strong>: Jero<strong>en</strong> Spliethof (22) werkt al sinds<br />

zijn 16e in de vloerverwarming. Met zijn bedrijf Spliethof Vloerverwarming wil hij niet alle<strong>en</strong> particuliere woningbezitters <strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong> maar<br />

ook installateurs maximaal van di<strong>en</strong>st zijn.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Spliethof Vloerverwarming<br />

“Dankzij mijn jar<strong>en</strong>lange ervaring in de vloerverwarmingsbranche kan ik elk<br />

vloerverwarmingsproject vakkundig uitvoer<strong>en</strong>: van grondgebond<strong>en</strong> woning<strong>en</strong><br />

tot appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, kantoorgebouw<strong>en</strong>, bedrijfshall<strong>en</strong> <strong>en</strong> winkels, van nieuwbouw<br />

tot r<strong>en</strong>ovatie <strong>en</strong> van groot tot klein”, vertelt Jero<strong>en</strong> Spliethof, die afgelop<strong>en</strong><br />

april met zijn eig<strong>en</strong> bedrijf startte. “Twee jaar geled<strong>en</strong> b<strong>en</strong> ik begonn<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> hbo-studie Vastgoed <strong>en</strong> Makelaardij, maar al gauw merkte ik dat<br />

ik liever met mijn hand<strong>en</strong> werk. De vloerverwarmingsbranche bleef trekk<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> omdat ik weet wat ik hierin kan betek<strong>en</strong><strong>en</strong>, heb ik beslot<strong>en</strong> om hiervan<br />

mijn business te mak<strong>en</strong>. Het afgelop<strong>en</strong> jaar heb ik al diverse mooie project<strong>en</strong><br />

mog<strong>en</strong> realiser<strong>en</strong>, waaronder e<strong>en</strong> appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>complex in Bussum, diverse<br />

grondgebond<strong>en</strong> woning<strong>en</strong> verspreid door het land én e<strong>en</strong> kantoorpand in<br />

Harderwijk.”<br />

‘Dankzij mijn jar<strong>en</strong>lange<br />

ervaring in de branche kan ik<br />

elk vloerverwarmingsproject<br />

vakkundig uitvoer<strong>en</strong>’<br />

te bouw<strong>en</strong>, zodat ik straks niet alle<strong>en</strong> meer vloerverwarmingssystem<strong>en</strong><br />

aanleg, maar ook als projectleider de monteurs ter plaatse kan ondersteun<strong>en</strong>.<br />

<strong>Bouw</strong><strong>en</strong> aan de toekomst, dat b<strong>en</strong> ik van plan. <strong>Bouw</strong> jij mee?” ❚<br />

Hoogwaardige montage, persoonlijke service<br />

Van het tacker<strong>en</strong> van vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong> op Tempex isolatieplat<strong>en</strong>, het<br />

bind<strong>en</strong> op draadstaalnett<strong>en</strong> <strong>en</strong> het monter<strong>en</strong> op nopp<strong>en</strong>plat<strong>en</strong> tot <strong>en</strong> met<br />

het frez<strong>en</strong> van sleuv<strong>en</strong> in de dekvloer: elke klus wordt door Jero<strong>en</strong> Spliethof<br />

tot e<strong>en</strong> goed einde gebracht, teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantrekkelijke prijs. “Bij Spliethof<br />

Vloerverwarming zijn klant<strong>en</strong> verzekerd van e<strong>en</strong> hoogwaardige montage<br />

én e<strong>en</strong> persoonlijke <strong>en</strong> hoge service”, vertelt hij. “Ik kom mijn afsprak<strong>en</strong> na<br />

<strong>en</strong> b<strong>en</strong> zeer flexibel; doorwerk<strong>en</strong> in de avondur<strong>en</strong> <strong>en</strong> week<strong>en</strong>d<strong>en</strong> is ge<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>kel probleem. En hoewel ik ZZP’er b<strong>en</strong>, beschik ik over e<strong>en</strong> netwerk van<br />

monteurs die mij in grote(re) project<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> ondersteun<strong>en</strong>. Mijn ambitie<br />

is om zowel dit netwerk als mijn eig<strong>en</strong> bedrijf de kom<strong>en</strong>de jar<strong>en</strong> verder uit<br />

Vloerverwarming op draadstaalnett<strong>en</strong>.<br />

www.spliethofvloerverwarming.nl<br />

info@spliethofvloerverwarming.nl | T: <strong>06</strong>36563111<br />

44 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VOOR ALLE MERKEN<br />

EXTRA GELUIDSREDUCTIE REALISEERBAAR<br />

• MOGELIJK MET ONTZORG-FORMULE •<br />

WARMTEPOMPKAP<br />

PREFAB COVER-UP VOOR SPLIT-UNIT EN MONOBLOCK<br />

VOOR NIEUWBOUW EN RENOVATIE<br />

SCAN VOOR WEBPAGINA SCAN VOOR AANVRAAG<br />

Bel voor advies <strong>en</strong> informatie 043 4099500 of kijk op www.coxgeel<strong>en</strong>.com


THEMA VLOERVERWARMING<br />

CEMENTGEBONDEN GIETVLOEREN IN COMBINATIE MET VLOERVERWARMING:<br />

HÉT OPTIMUM IN COMFORT,<br />

ENERGIEZUINIGHEID EN UITSTRALING<br />

Van nieuwbouw tot r<strong>en</strong>ovatie <strong>en</strong> van woning<strong>en</strong> tot bedrijfsgebouw<strong>en</strong>: Woodstock is specialist in vloer<strong>en</strong>. “Wij lever<strong>en</strong> <strong>en</strong> installer<strong>en</strong> zowel<br />

eindvloer<strong>en</strong> (woonbeton, parket <strong>en</strong> laminaat) als dekvloer<strong>en</strong> (magnesiet, anhydriet <strong>en</strong> zandcem<strong>en</strong>t)”, vertelt bedrijfsleider Jos Gilein. “Zeer<br />

populair zijn onze cem<strong>en</strong>tgebond<strong>en</strong> gietvloer<strong>en</strong>, die veelal in combinatie met vloerverwarming word<strong>en</strong> aangebracht. De vloeivloer<strong>en</strong> sluit<strong>en</strong><br />

de vloerverwarmingsslang<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d <strong>en</strong> rondom af, met e<strong>en</strong> zeer <strong>en</strong>ergiegunstige <strong>en</strong> comfortabele warmteafgifte als resultaat.” Dit resultaat<br />

wordt nog e<strong>en</strong>s versterkt door de ev<strong>en</strong>tuele kruipruimte te isoler<strong>en</strong> met schuimbeton, vertelt hij. “Dankzij het schuimbeton zijn tocht <strong>en</strong><br />

optrekk<strong>en</strong>d vocht niet meer aan de orde. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kan warmte niet meer naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> ontsnapp<strong>en</strong> én zijn bewoners verlost van ongedierte<br />

onder hun woning.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Woodstock<br />

In de meeste ruimtes in Nederland wordt nog<br />

altijd gekoz<strong>en</strong> voor traditionele vloerverwarming<br />

met slang<strong>en</strong>, in combinatie met e<strong>en</strong> warmtebron.<br />

Deze warmtebron kan zowel e<strong>en</strong> cv-ketel op gas<br />

als e<strong>en</strong> zonneboiler of warmtepomp betreff<strong>en</strong>.<br />

Ook is het mogelijk om de vloerverwarming<br />

vanuit de warmtewisselaar te voed<strong>en</strong>. “Dankzij<br />

vloerverwarming kan e<strong>en</strong> ruimte met lage temperatur<strong>en</strong><br />

(tot ca. 35°C) word<strong>en</strong> verwarmd”, aldus<br />

Gilein. “Dit levert e<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong>lijke <strong>en</strong>ergiebesparing<br />

op t<strong>en</strong> opzichte van radiator<strong>en</strong>, die e<strong>en</strong> aanvoertemperatuur<br />

van ca. 70°C vrag<strong>en</strong>. Doordat<br />

‘De vloeivloer<strong>en</strong> sluit<strong>en</strong> de<br />

vloerverwarmingsslang<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d <strong>en</strong><br />

rondom af, met e<strong>en</strong> zeer <strong>en</strong>ergiegunstige <strong>en</strong><br />

comfortabele warmteafgifte als resultaat’<br />

vloerverwarming stralingswarmte afgeeft, zit er<br />

weinig beweging in de lucht. Hierdoor is stofverplaatsing<br />

nauwelijks aan de orde. Door de radiator<strong>en</strong><br />

te verwijder<strong>en</strong>, ontstaat bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

veel grotere indelingsvrijheid. Vloerverwarming<br />

kan e<strong>en</strong>voudig in zones word<strong>en</strong> ingedeeld <strong>en</strong> ge-<br />

Aanbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> van de egalinelaag.<br />

46 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VLOERVERWARMING THEMA<br />

schakeld, waarbij gebruikers zelfs kunn<strong>en</strong> kiez<strong>en</strong><br />

voor e<strong>en</strong> smartphonebedi<strong>en</strong>ing.”<br />

Totaaldi<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing<br />

Bij de montage van de gietvloer<strong>en</strong> <strong>en</strong> vloerverwarming<br />

word<strong>en</strong> gebouweig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> van A tot Z<br />

ontzorgd, b<strong>en</strong>adrukt Gilein. “In r<strong>en</strong>ovatieproject<strong>en</strong><br />

wordt vaak de bestaande hout<strong>en</strong> balk<strong>en</strong>vloer<br />

verwijderd, omdat deze vloer zeer slecht isoleert.<br />

Vervolg<strong>en</strong>s voer<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> inspectie uit van de<br />

riolering <strong>en</strong> andere leiding<strong>en</strong> in de kruipruimte.<br />

We vlakk<strong>en</strong> de kruipruimte uit <strong>en</strong> br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

speciale bouwfolie aan, zodat het vocht uit het<br />

schuimbeton niet in de woning kan trekk<strong>en</strong>. Ook<br />

slaan we piketpaaltjes, die de maximale hoogte<br />

van het schuimbeton <strong>en</strong> de onderzijde van de<br />

gietvloer duidelijk aangev<strong>en</strong>.” Met e<strong>en</strong> speciale<br />

betonpomp wordt het schuimbeton gestort. “Afhankelijk<br />

van de dikte van de vloer br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> we<br />

e<strong>en</strong> laag van 25 tot 50 c<strong>en</strong>timeter aan, dat e<strong>en</strong><br />

aantal dag<strong>en</strong> moet uithard<strong>en</strong>. Vervolg<strong>en</strong>s plaats<strong>en</strong><br />

we bov<strong>en</strong>op het schuimbeton de nopp<strong>en</strong>plat<strong>en</strong>,<br />

waarin de vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

vastgeklemd. Na het afpers<strong>en</strong> van de installatie<br />

wordt de gietvloer gestort.”<br />

Naast e<strong>en</strong> cem<strong>en</strong>tgebond<strong>en</strong> gietvloer hebb<strong>en</strong><br />

opdrachtgevers keuze uit e<strong>en</strong> vloeibare zandcem<strong>en</strong>t<br />

dekvloer, e<strong>en</strong> anhydrietvloer of e<strong>en</strong> woonbetonvloer.<br />

“In dat laatste geval wordt na het<br />

uithard<strong>en</strong> van het beton de vloer gevlinderd <strong>en</strong><br />

afgewerkt met e<strong>en</strong> beschermlaag, zodat ge<strong>en</strong><br />

vuil in de vloer kan trekk<strong>en</strong>.” Op de verdieping<strong>en</strong><br />

wordt vaak gekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> magnesietvloer<br />

met vloerverwarming, die wordt afgewerkt met<br />

e<strong>en</strong> egaline gietvloer.<br />

Infrarood vloerverwarming<br />

Naast traditionele vloerverarming installeert<br />

Woodstock regelmatig elektrische vloerverwarming,<br />

dat e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme comeback heeft gemaakt. “Heel populair<br />

is infrarood vloerverwarming, dat uitstek<strong>en</strong>d<br />

gevoed kan word<strong>en</strong> door de overcapaciteit van de<br />

zonnepanel<strong>en</strong>”, aldus Gilein. “Infrarood vloerverwarming<br />

is uiterst <strong>en</strong>ergiezuinig, omdat je e<strong>en</strong> minder<br />

hoge temperatuur nodig hebt om hetzelfde warmtegevoel<br />

te ervar<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is infrarood vele mal<strong>en</strong><br />

sneller warm dan watergedrag<strong>en</strong> vloerverwarming.<br />

De ultradunne folie van 0,38 mm dik kan direct op<br />

de geïsoleerde vloer word<strong>en</strong> geplaatst, waardoor de<br />

vloerhoogte beperkt blijft.” ❚<br />

In het geval van woonbeton wordt na het<br />

uithard<strong>en</strong> van het beton de vloer gevlinderd <strong>en</strong><br />

afgewerkt met e<strong>en</strong> beschermlaag, zodat ge<strong>en</strong> vuil<br />

in de vloer kan trekk<strong>en</strong>.<br />

Indi<strong>en</strong> u op zoek b<strong>en</strong>t naar e<strong>en</strong> stoere, strakke, vlakke <strong>en</strong> slijtvaste industriële betonvloer met e<strong>en</strong> natuurlijke uitstraling, dan is woonbeton e<strong>en</strong> doordachte <strong>en</strong> duurzame keuze.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 47


De P<strong>en</strong><br />

Heeft uw bedrijf e<strong>en</strong> technologisch<br />

probleem dat moet word<strong>en</strong> opgelost of<br />

e<strong>en</strong> uitdag<strong>en</strong>d ontwerp dat moet word<strong>en</strong><br />

uitgezocht?<br />

48 | INSTALLATIEENBOUW.NL


De P<strong>en</strong><br />

Linda H<strong>en</strong>s<strong>en</strong> C<strong>en</strong>tnerová<br />

Doc<strong>en</strong>t <strong>en</strong> Operationeel directeur PDEng programma Smart Buildings & Cities, Technische universiteit Eindhov<strong>en</strong>.<br />

HEBT U GEMERKT DAT OVERVERHITTING<br />

IN DE ZOMER EEN STEEDS GROTER<br />

PROBLEEM/UITDAGING WORDT?<br />

Op 15 november <strong>2020</strong> was er weer e<strong>en</strong> record gerelateerd aan de klimaatverandering: de maximumtemperatuur in De<br />

Bilt was al 229 dag<strong>en</strong> 10ºC of hoger, terwijl deze gemiddeld in e<strong>en</strong> jaar 189 dag<strong>en</strong> 10ºC of hoger is. Ik vraag me af of dit<br />

invloed kan hebb<strong>en</strong> op de l<strong>en</strong>gte van het stookseizo<strong>en</strong> in Nederland. Hebt u als installateur daar al iets van gemerkt? Of<br />

zijn de verandering<strong>en</strong> in de installatiebranche meer gerelateerd aan de tropische dag<strong>en</strong> (wanneer de maximumtemperatuur<br />

30ºC of hoger is) <strong>en</strong> hittegolv<strong>en</strong>, afgezi<strong>en</strong> van de ‘van het gas los’ politiek <strong>en</strong> vermindering van de CO 2<br />

-uitstoot? Wat<br />

ik hiermee wil zegg<strong>en</strong>: hebt u gemerkt dat oververhitting in de zomer e<strong>en</strong> steeds groter probleem/uitdaging wordt? Uit<br />

mijn eig<strong>en</strong> ervaring is dat zo. Oververhitting begint e<strong>en</strong> probleem te word<strong>en</strong>; niet alle<strong>en</strong> in de nieuwe BENG-woning<strong>en</strong>,<br />

maar ook in veel oudere huiz<strong>en</strong>.<br />

Dit is maar één voorbeeld van de nieuwe uitdaging<strong>en</strong> voor de installatiebranche. Naast oververhitting is uiteraard ook<br />

‘van het gas los’ e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme uitdaging. Dat betek<strong>en</strong>t niet onmiddellijk <strong>en</strong> alle<strong>en</strong> ‘all-electric’, maar wat dan? Er is nog<br />

ge<strong>en</strong> e<strong>en</strong>duidig <strong>en</strong> goed alternatief voor iedere<strong>en</strong>. Als op alle huiz<strong>en</strong> PV-panel<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geplaatst, kan het elektriciteitsnet<br />

het misschi<strong>en</strong> niet meer aan. Moet dan iedere<strong>en</strong> met PV-panel<strong>en</strong> ook e<strong>en</strong> warmtepomp installer<strong>en</strong> om zelf<br />

opgewekte <strong>en</strong>ergie te kunn<strong>en</strong> gebruik<strong>en</strong>? Of e<strong>en</strong> accu van e<strong>en</strong> (oude) elektrische auto als tijdelijke opslag gebruik<strong>en</strong>? Of<br />

kunn<strong>en</strong> we dit beter op wijkniveau regel<strong>en</strong>?<br />

Dit is maar e<strong>en</strong> voorbeeld van de thema’s die word<strong>en</strong> (of kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>) behandeld in het post-master ofwel PDEng programma<br />

Smart Buildings & Cities op de TU Eindhov<strong>en</strong>. Dit programma biedt bedrijv<strong>en</strong> de mogelijkheid om e<strong>en</strong> veelbelov<strong>en</strong>de<br />

jonge professional in te hur<strong>en</strong>, die complexe nieuwe product<strong>en</strong> <strong>en</strong>/of process<strong>en</strong> kan ontwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontwikkel<strong>en</strong>.<br />

Bedrijv<strong>en</strong> die problem<strong>en</strong> ondervind<strong>en</strong> bij het ontwerp<strong>en</strong> van product<strong>en</strong> of process<strong>en</strong> of die e<strong>en</strong> technisch probleem<br />

will<strong>en</strong> oploss<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> baat bij e<strong>en</strong> PDEng trainee die gedur<strong>en</strong>de twee jaar gedeeltelijk bij/voor h<strong>en</strong> werkt. Zo’n<br />

trainee werkt onder begeleiding van TU/e professors <strong>en</strong> onderzoekers, sam<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> adviseur vanuit het opdrachtgev<strong>en</strong>de<br />

bedrijf <strong>en</strong> volgt parallel vakk<strong>en</strong> op de TU/e. E<strong>en</strong> PDEng trainee heeft toegang tot de laatste wet<strong>en</strong>schappelijke<br />

k<strong>en</strong>nis, begrijpt de uitdaging<strong>en</strong> op het gebied van ondernemerschap <strong>en</strong> is geselecteerd uit e<strong>en</strong> groot aanbod hoog<br />

gekwalificeerde kandidat<strong>en</strong>.<br />

Zo’n sam<strong>en</strong>werking verstevigt het contact tuss<strong>en</strong> de universiteit <strong>en</strong> e<strong>en</strong> (installatie)bedrijf <strong>en</strong> vaak wordt de PDEng trainee<br />

nadat het project is afgerond e<strong>en</strong> medewerker van het bedrijf. Heeft uw bedrijf e<strong>en</strong> technologisch probleem dat moet word<strong>en</strong><br />

opgelost of e<strong>en</strong> uitdag<strong>en</strong>d ontwerp dat moet word<strong>en</strong> uitgezocht? E<strong>en</strong> SBC PDEng trainee is dan e<strong>en</strong> aantrekkelijke optie. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 49


ROTTERDAM MUSEUM BOIJMANS VAN BEUNINGEN<br />

HANDS-ON VOOR<br />

KRACHTIGE KLIMAATCONCEPTEN<br />

Innover<strong>en</strong>, doorontwikkel<strong>en</strong>, staan voor kwaliteit, adviser<strong>en</strong> <strong>en</strong> hybride d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>. In deze tijd is dat belangrijker dan ooit. “Dat betreft niet alle<strong>en</strong><br />

techniek, het zijn de m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die het werk moet<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong>”, zegt R<strong>en</strong>s Valk. Zijn bedrijf, Valk Airco, zorgt voor de klimaattechniek tijd<strong>en</strong>s de<br />

verbouwingswerkzaamhed<strong>en</strong> aan museum Boijmans Van Beuning<strong>en</strong> in Rotterdam, maar tek<strong>en</strong>de ook voor andere prestigieuze project<strong>en</strong> zoals<br />

de klimaatinstallaties bij VDH <strong>en</strong> Looye.<br />

Tekst Katja van Roosmal<strong>en</strong> | Beeld Valk Airco<br />

Regelmatig wordt aan Valk gevraagd hoe hij bij<br />

mooie project<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong> raakt. “Bij Boijmans<br />

Van Beuning<strong>en</strong> verzocht de aannemer, Citadel,<br />

ons om e<strong>en</strong> luchtbehandelingskast in de kelder<br />

te plaats<strong>en</strong>. To<strong>en</strong> ze onze werkwijze zag, werd<strong>en</strong><br />

we ook gevraagd voor de aanbesteding van de tijdelijke<br />

luchtbehandelingsinstallaties t<strong>en</strong> behoeve<br />

van het museum.” Tijdelijk is in dit geval e<strong>en</strong> ruim<br />

begrip, blijkt als Valk verder praat. “De installatie<br />

moet tijd<strong>en</strong>s de gehele verbouwing – die 6 tot 8<br />

jaar duurt – goed functioner<strong>en</strong>.” Toch vindt hij<br />

het eig<strong>en</strong>lijk niet zo belangrijk of hij werk levert<br />

bij toonaangev<strong>en</strong>de gebouw<strong>en</strong>. “Je moet overal<br />

kwaliteit lever<strong>en</strong>. Klimaattechniek is maatwerk <strong>en</strong><br />

vergt e<strong>en</strong> oplossingsgerichte houding. Dat lukt<br />

niet door alle<strong>en</strong> standaardoplossing<strong>en</strong> te assembler<strong>en</strong><br />

vanachter de computer. Je moet hybride<br />

zijn. De kracht van ontwerp <strong>en</strong> uitvoering sam<strong>en</strong>smelt<strong>en</strong><br />

in e<strong>en</strong> proces. Dat vereist dat je feeling<br />

hebt met het project, op de werkvloer staat én<br />

praktijkgericht naar oplossing<strong>en</strong> zoekt. Alle<strong>en</strong> dan<br />

krijg je tevred<strong>en</strong> klant<strong>en</strong>.”<br />

Kwaliteit door teamwerk<br />

De markt heeft het vaak over zorgplicht <strong>en</strong> kwaliteitsborging.<br />

Woord<strong>en</strong> die Valk niet snel in de<br />

mond zal nem<strong>en</strong>. “Kwaliteit moet je gewoon lever<strong>en</strong>.<br />

Niet alle<strong>en</strong> bij oplevering, maar ook 20 jaar<br />

na dato. En tijd<strong>en</strong>s de werkzaamhed<strong>en</strong>. Ik investeer<br />

in mijn m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. Natuurlijk in technische zin,<br />

maar ik kijk ook naar hun compet<strong>en</strong>ties. Wij coach<strong>en</strong><br />

ons personeel ook om als m<strong>en</strong>s te groei<strong>en</strong>.<br />

Tijd<strong>en</strong>s het werk is dat zo belangrijk. Je moet verwachting<strong>en</strong><br />

waarmak<strong>en</strong> <strong>en</strong> communicer<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />

vakman die ik naar project<strong>en</strong> stuur, moet met de<br />

directeur <strong>en</strong> met de bouwers kunn<strong>en</strong> prat<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

h<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> uitlegg<strong>en</strong> wat we do<strong>en</strong>.”<br />

Ook binn<strong>en</strong> het team hecht Valk veel waarde<br />

aan communicatie. “Ons team bestaat uit e<strong>en</strong><br />

beperkt aantal m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in vaste di<strong>en</strong>st met ieder<br />

hun specialisme <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hybride schil er omhe<strong>en</strong>.<br />

Als team operer<strong>en</strong> we krachtig, veel sterker dan<br />

e<strong>en</strong> verzameling e<strong>en</strong>ling<strong>en</strong>. We help<strong>en</strong> elkaar<br />

‘In ons vak moet je flexibel <strong>en</strong><br />

oplossingsgericht zijn. Het gaat namelijk om<br />

het comfort van de gebruikers’<br />

<strong>en</strong> staan voor elkaar klaar. Sam<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> we<br />

dat onze klant<strong>en</strong> de beste oplossing<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong>.”<br />

De ambitie is full-electric<br />

Vaak is ook e<strong>en</strong> hand-on m<strong>en</strong>taliteit belangrijk.<br />

“Gedur<strong>en</strong>de het werk kunn<strong>en</strong> nog zoveel zak<strong>en</strong><br />

verander<strong>en</strong>. Dat ondervond<strong>en</strong> we bijvoorbeeld<br />

bij VDH Solar BV in Hazerswoude-Dorp. In eerste<br />

instantie zou het pand van 6.000 m² full-electric<br />

verwarmd <strong>en</strong> gekoeld word<strong>en</strong>. Er was zelfs ge<strong>en</strong><br />

gasaansluiting voorzi<strong>en</strong>. Dat is e<strong>en</strong> uitdaging, als<br />

nutsbedrijv<strong>en</strong> maximaal 3x80A lever<strong>en</strong>. Voor bedrijv<strong>en</strong><br />

is dat erg krap.” Al is het nog steeds de<br />

ambitie om het pand volledig elektrisch te verwarm<strong>en</strong>,<br />

to<strong>en</strong> duidelijk werd dat het adres e<strong>en</strong><br />

gasaansluiting kreeg, plaatste Valk Airco toch<br />

e<strong>en</strong> cv-ketel. “Om de piek<strong>en</strong> op te vang<strong>en</strong>”, legt<br />

Valk uit. “De kantor<strong>en</strong> word<strong>en</strong> volledig verwarmd<br />

door de warmtepomp <strong>en</strong> airconditioning. Door de<br />

vloerverwarming stroomt water van 27ºC. In de<br />

bedrijfshal schakel<strong>en</strong> we bij koud weer, noord<strong>en</strong>wind<br />

<strong>en</strong> als de roldeur<strong>en</strong> veel op<strong>en</strong> staan, de cv-ketel<br />

bij.” Door voor e<strong>en</strong> hybride oplossing te kiez<strong>en</strong>,<br />

wordt de meerwaarde van Valk Airco duidelijk. “In<br />

ons vak moet je flexibel <strong>en</strong> oplossingsgericht zijn.<br />

Het gaat namelijk om het comfort van de gebruikers”,<br />

b<strong>en</strong>adrukt hij.<br />

Topklimaat voor m<strong>en</strong>s <strong>en</strong> tomaat<br />

Maar: hoe vult hij de ‘comfortvraag’ in als verschill<strong>en</strong>de<br />

gebruikers verschill<strong>en</strong>de eis<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> aan<br />

de omgeving? Valk: “Bij Looye in Naaldwijk hadd<strong>en</strong><br />

we hiermee te mak<strong>en</strong>. Looye is e<strong>en</strong> tomat<strong>en</strong>kweker,<br />

waar talloze m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> 24 uur per dag bezig<br />

zijn met het verwerk<strong>en</strong> van de oogst. Dat betek<strong>en</strong>t<br />

indirect ook e<strong>en</strong> hoge <strong>en</strong>ergierek<strong>en</strong>ing omdat het<br />

klimaat e<strong>en</strong> constante temperatuur moet hebb<strong>en</strong>.<br />

Door op zomernacht<strong>en</strong> meer buit<strong>en</strong>lucht toe te lat<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> overdag meer lucht te recirculer<strong>en</strong>, zijn de<br />

<strong>en</strong>ergiekost<strong>en</strong> naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> gegaan. Daarnaast<br />

hebb<strong>en</strong> we luchtslang<strong>en</strong> geplaatst zodat we tochtvrij<br />

kond<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tiler<strong>en</strong>. Zo ontstond er e<strong>en</strong> beter<br />

klimaat voor m<strong>en</strong>s <strong>en</strong> tomaat.”<br />

Zorg voor het monum<strong>en</strong>t<br />

Maar e<strong>en</strong> pand zelf kan ook eis<strong>en</strong> stell<strong>en</strong> aan<br />

het klimaat. “Zoals bij Boijmans Van Beuning<strong>en</strong>.<br />

Tijd<strong>en</strong>s de restauratie zijn de kunstwerk<strong>en</strong> opgeslag<strong>en</strong>,<br />

maar de historische hout<strong>en</strong> elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

ornam<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in het museum zijn niet verwijderd.<br />

Daarom word<strong>en</strong> ruimt<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de werkzaamhed<strong>en</strong><br />

geklimatiseerd. Van belang daarbij zijn de<br />

eis<strong>en</strong> die gesteld word<strong>en</strong> aan de luchtvochtigheid.<br />

Én het mag niet vriez<strong>en</strong>.” Bijzonder is daarnaast dat<br />

de klimaattechniek aan de buit<strong>en</strong>zijde zichtbaar<br />

is. “Het gebouw heeft e<strong>en</strong> monum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>status <strong>en</strong><br />

bouwkundige ingrep<strong>en</strong> moest<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> minimum<br />

beperkt word<strong>en</strong>. Daarom heeft de adviseur (IOB)<br />

gekoz<strong>en</strong> om alle luchtbehandeling aan de buit<strong>en</strong>zijde<br />

van het gebouw te realiser<strong>en</strong> <strong>en</strong> de kanal<strong>en</strong><br />

via de ram<strong>en</strong> te lat<strong>en</strong> lop<strong>en</strong>”, legt hij uit. Deze<br />

luchtkanal<strong>en</strong> zijn geïsoleerd met 50 mm ste<strong>en</strong>wol<br />

<strong>en</strong> afgewerkt met zeewaterbest<strong>en</strong>dig aluminium.<br />

Meed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> met de klant<br />

Omdat het – vanwege de dec<strong>en</strong>trale opstelling<br />

– ondo<strong>en</strong>lijk was om de verwarming te realiser<strong>en</strong><br />

via stadsverwarming, plaatste Valk Airco 12<br />

warmtepomp<strong>en</strong> van Mitsubishi Electric. “E<strong>en</strong> aantal<br />

van deze pomp<strong>en</strong> kan tev<strong>en</strong>s di<strong>en</strong>st do<strong>en</strong> voor<br />

koeling”, aldus Valk, die duidelijk trots is op de<br />

werkzaamhed<strong>en</strong> van zijn bedrijf. “Al deze project<strong>en</strong><br />

lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> waar wij als kleine onderneming toe in<br />

staat zijn, hoe we met onze klant<strong>en</strong> meed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

het gebouw <strong>en</strong> de gebruikers respecter<strong>en</strong>. Want,<br />

uiteindelijk gaat het om de gezondheid.” ❚<br />

50 | INSTALLATIEENBOUW.NL


MUSEUM BOIJMANS VAN BEUNINGEN ROTTERDAM<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 51


Valk Klimaat Groep, drie specialism<strong>en</strong><br />

onder één dak! Alle onderligg<strong>en</strong>de<br />

bedrijv<strong>en</strong> richt<strong>en</strong> zich op e<strong>en</strong> ander<br />

vakgebied <strong>en</strong> zijn dagelijks bezig<br />

met innovatie. Bij Valk Airco uit De<br />

Lier, sam<strong>en</strong> met Valk Solar <strong>en</strong> Valk<br />

Technisch Beheer, draait alles om de<br />

perfecte klimaatbeheersing. Van advies<br />

<strong>en</strong> installatie tot <strong>en</strong> met onderhoud <strong>en</strong><br />

reparatie. Ga voor meer informatie naar:<br />

www.valkklimaatgroep.nl<br />

klimaat groep<br />

klimaat groep<br />

airconditioning - warmtepomp<strong>en</strong><br />

klimaat groep<br />

airconditioning - warmtepomp<strong>en</strong><br />

pv installaties - zonneboilers<br />

airconditioning - warmtepomp<strong>en</strong><br />

pv installaties - zonneboilers<br />

beheer<br />

technisch vastgoed managem<strong>en</strong>t


AIR<br />

WATER<br />

LIFE<br />

VICA<br />

ENERGIE-EFFICIËNT<br />

WARMTEPOMPEN<br />

FLUISTERSTIL<br />

DUURZAAM<br />

Vasco is al dec<strong>en</strong>nialang e<strong>en</strong> vertrouwde partner op<br />

het vlak van warmteafgiftesystem<strong>en</strong> <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie.<br />

Daar komt nu ook warmteopwekking bij met de<br />

nieuwe Vasco Vica, in de vorm van de Vasco Vica<br />

8 AW E. Deze lucht/water-warmtepomp vormt<br />

sam<strong>en</strong> met het Vica Combi Collect buffervat e<strong>en</strong><br />

ijzersterk duo voor verwarming <strong>en</strong> sanitair warm<br />

water. Fluisterstille werking, <strong>en</strong>ergie-effi ciëntie <strong>en</strong><br />

duurzaamheid zijn de belangrijkste troev<strong>en</strong> van<br />

deze Vica-range. Met de Vica Sani 300 A I warmtepomp-boiler<br />

lanceert Vasco e<strong>en</strong> kwaliteitsvolle,<br />

duurzame oplossing als antwoord op de traditionele<br />

boilers op gas of elektriciteit.<br />

Met dit uitgebreide gamma is de cirkel helemaal<br />

rond <strong>en</strong> beschikt Vasco over e<strong>en</strong> totaalaanbod<br />

voor e<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergie-effi ciënt, gezond <strong>en</strong> duurzaam<br />

binn<strong>en</strong>klimaat.<br />

Vica Combi Collect buffervat<br />

Vica lucht/water-warmtepomp<br />

Vica Sani<br />

warmtepomp-boiler<br />

WWW.VASCO.EU RADIATOREN, VLOERVERWARMING, VENTILATIE, KOELING EN WARMTEPOMPEN


TECHNISCHE GROOTHANDEL<br />

‘GROOT GEWORDEN DOOR PERSOONLIJK TE BLIJVEN’<br />

TGH van Triest levert e<strong>en</strong> breed pakket A-merk product<strong>en</strong> in de elektrotechniek, telematica, beveiliging <strong>en</strong> lichttechniek. De elektrotechnische<br />

groothandel uit Beil<strong>en</strong> onderscheidt zich door korte lijn<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> uitgebreide (logistieke) service én ruime op<strong>en</strong>ingstijd<strong>en</strong>, wat door elektrotechnische<br />

installatiebedrijv<strong>en</strong>, ZZP’ers <strong>en</strong> technische di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> zeer op prijs wordt gesteld.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld TGH van Triest <strong>en</strong> Marloes Fotografie<br />

Vanuit de vestiging in Beil<strong>en</strong> word<strong>en</strong> elektrotechnische installatiebedrijv<strong>en</strong>, ZZP’ers <strong>en</strong> technische di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> in heel Nederland bevoorraad. (Beeld: Marloes Fotografie).<br />

DGA Bart van Triest heeft 23 jaar ervaring als regiomanager bij e<strong>en</strong> beursg<strong>en</strong>oteerde<br />

elektrotechnische groothandel. In 2012, to<strong>en</strong> als gevolg van de<br />

crisis veel installatiebedrijv<strong>en</strong> hun monteurs moest<strong>en</strong> ontslaan, ontdekte hij<br />

e<strong>en</strong> gat in de markt. “Onder andere gestimuleerd door de overheid ging<strong>en</strong><br />

ontslag<strong>en</strong> monteurs niet op de bank zitt<strong>en</strong>, maar startt<strong>en</strong> zij als ZZP’er. Zij<br />

war<strong>en</strong> duidelijk op zoek naar e<strong>en</strong> uitgebreide <strong>en</strong> persoonlijke di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing,<br />

waarin de bestaande groothandels onvoldo<strong>en</strong>de kond<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong>”,<br />

vertelt hij. “Dit is één van de motivaties geweest om zelf e<strong>en</strong> elektrotechnische<br />

groothandel op te zett<strong>en</strong>, met korte lijn<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> uitgebreide (logistieke)<br />

service <strong>en</strong> ruime op<strong>en</strong>ingstijd<strong>en</strong>, die zeer snel kan schakel<strong>en</strong>.”<br />

Familiebedrijf<br />

TGH van Triest is in alle opzicht<strong>en</strong> e<strong>en</strong> familiebedrijf. Naast zijn vrouw hebb<strong>en</strong><br />

ook de kinder<strong>en</strong> van Van Triest e<strong>en</strong> duidelijke rol binn<strong>en</strong> het bedrijf. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

is de betrokk<strong>en</strong>heid van medewerkers groot. “Van de accountmanagers<br />

op kantoor tot <strong>en</strong> met de magazijnmedewerkers <strong>en</strong> chauffeurs: iedere<strong>en</strong> k<strong>en</strong>t<br />

elkaar <strong>en</strong> staat voor elkaar klaar. Ook intern zijn de lijn<strong>en</strong> dus kort. Medewerkers<br />

hebb<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d zicht op de product<strong>en</strong> die binn<strong>en</strong>kom<strong>en</strong> <strong>en</strong> op het<br />

logistieke proces, wat zorgt voor meer affiniteit met <strong>en</strong> k<strong>en</strong>nis van onze product<strong>en</strong>.<br />

Ook daarin onderscheid<strong>en</strong> we ons t<strong>en</strong> opzichte van de grote marktpartij<strong>en</strong>.”<br />

E<strong>en</strong> ambitie om in de toekomst e<strong>en</strong> tweede vestiging te op<strong>en</strong><strong>en</strong>,<br />

heeft Van Triest niet. Immers kan hij nu zijn volledige aandacht gev<strong>en</strong> aan<br />

één bedrijf <strong>en</strong> één team. “Als je naar het logistieke proces kijkt, is uitbreiding<br />

DGA Bart van Triest startte in 2012 zijn eig<strong>en</strong> elektrotechnische groothandel, met<br />

korte lijn<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> uitgebreide (logistieke) service <strong>en</strong> ruime op<strong>en</strong>ingstijd<strong>en</strong>, die zeer<br />

snel kan schakel<strong>en</strong>. (Beeld: Marloes Fotografie)<br />

54 | INSTALLATIEENBOUW.NL


TECHNISCHE GROOTHANDEL<br />

TGH van Triest is in alle opzicht<strong>en</strong> e<strong>en</strong> familiebedrijf. V.l.n.r: Robert, Maria, Bart <strong>en</strong> Annemieke van Triest.<br />

ook niet nodig. Nederland is e<strong>en</strong> klein land. Met 2 uur rijd<strong>en</strong> vanaf Beil<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> we half Nederland al bevoorrad<strong>en</strong>.”<br />

24-uurs bedrijf<br />

Om tot goede inkoopafsprak<strong>en</strong> te kom<strong>en</strong>, is TGH van Triest lid geword<strong>en</strong><br />

van de Imagro Groep, de grootste onafhankelijke groothandelsgroep van Nederland<br />

waarin 9 onafhankelijke elektrotechnische <strong>en</strong> industriële groothandelar<strong>en</strong><br />

zich hebb<strong>en</strong> ver<strong>en</strong>igd. De elektrotechnische groothandel heeft meer<br />

dan e<strong>en</strong> miljo<strong>en</strong> artikel<strong>en</strong> gecodeerd, die e<strong>en</strong>voudig via de webshop besteld<br />

kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>en</strong> naar w<strong>en</strong>s in één keer, in deellevering<strong>en</strong> of op afroep word<strong>en</strong><br />

uitgeleverd. In Beil<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong> standaard 15.000 voorkeursproduct<strong>en</strong> op<br />

voorraad. “We zijn e<strong>en</strong> 24-uurs bedrijf”, b<strong>en</strong>adrukt Van Triest. “Voor 23:59 uur<br />

besteld, betek<strong>en</strong>t de volg<strong>en</strong>de dag al geleverd. Gedur<strong>en</strong>de de nacht zorg<strong>en</strong><br />

onze magazijnmedewerkers ervoor dat de juiste orders gepickt word<strong>en</strong>. Ook<br />

bevoorrad<strong>en</strong> zij alle auto’s. Hierdoor kunn<strong>en</strong> onze chauffeurs al om 6:00 uur<br />

start<strong>en</strong> met de uitlevering.”<br />

Complete lichtplann<strong>en</strong><br />

Van <strong>06</strong>:00 tot 18:00 uur staat e<strong>en</strong> team van accountmanagers <strong>en</strong> productspecialist<strong>en</strong><br />

klaar voor (telefonisch) advies <strong>en</strong> ondersteuning. Begin dit jaar is<br />

bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> Van Triest Lichtconcept<strong>en</strong> in Beil<strong>en</strong> geop<strong>en</strong>d; e<strong>en</strong> lichtadviesc<strong>en</strong>trum<br />

waar gediplomeerde lichtontwerpers (European Lighting Experts) volledige<br />

lichtplann<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> uitwerk<strong>en</strong>. “De lichtplann<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ontworp<strong>en</strong> in<br />

‘Voor 23:59 uur besteld, betek<strong>en</strong>t<br />

de volg<strong>en</strong>de dag al geleverd’<br />

Dialux EVO <strong>en</strong> bestaan onder meer uit e<strong>en</strong> 3D-visualisatie: welke armatur<strong>en</strong><br />

moet<strong>en</strong> op welke plek geïnstalleerd word<strong>en</strong>, om e<strong>en</strong> optimaal lichtklimaat<br />

te garander<strong>en</strong>? Welke fabricat<strong>en</strong> zijn beschikbaar? En welke kost<strong>en</strong> zijn hieraan<br />

verbond<strong>en</strong>? De installateur kan hier e<strong>en</strong>voudig zijn arbeidskost<strong>en</strong> aan<br />

toevoeg<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> complete offerte uitbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong> aan zijn opdrachtgever”, aldus<br />

Van Triest. Indi<strong>en</strong> gew<strong>en</strong>st neemt Van Triest Lichtconcept<strong>en</strong> in het lichtplan<br />

ook e<strong>en</strong> advies voor lichtregeling of -sturing op. “Ook kunn<strong>en</strong> we adviser<strong>en</strong> in<br />

DALI- <strong>en</strong> KNX-oplossing<strong>en</strong>.”<br />

Nooit misgrijp<strong>en</strong><br />

Tot slot kunn<strong>en</strong> elektrotechnische installatiebedrijv<strong>en</strong>, ZZP’ers <strong>en</strong> technische<br />

di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> bij TGH van Triest terecht voor het l<strong>en</strong><strong>en</strong> of hur<strong>en</strong> van gereedschapp<strong>en</strong>,<br />

zoals hydraulische persgereedschapp<strong>en</strong>, afrollers <strong>en</strong> haspelwag<strong>en</strong>s. “Op grotere<br />

project<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> klant<strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> bouwplaatscontainer hur<strong>en</strong>, waarin alle<br />

product<strong>en</strong> veilig kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opgeslag<strong>en</strong>. Deze bouwplaatscontainer wordt<br />

volledig bevoorraad geleverd <strong>en</strong> regelmatig bijgevuld, zodat installatiepartij<strong>en</strong><br />

nooit misgrijp<strong>en</strong>. En moet zo’n container bij e<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>de bouwfase verplaatst<br />

word<strong>en</strong>? Dan is dat zo geregeld.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 55


TGH VAN TRIEST B.V.<br />

SCHAKELT SNELLER!<br />

Dé elektrotechnische<br />

groothandel<br />

• Grootste voorraad van<br />

Noord-Oost Nederland<br />

• Vóór 23:59 besteld,<br />

de volg<strong>en</strong>de werkdag geleverd<br />

• Ruime voorraad <strong>en</strong> logistiek<br />

in eig<strong>en</strong> beheer<br />

• Hoge technische k<strong>en</strong>nis<br />

• Altijd e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de oplossing<br />

voor elk project<br />

Vraag e<strong>en</strong>voudig<br />

webshopgegev<strong>en</strong>s aan via<br />

www.tghvantriest.nl<br />

Maandag t/m vrijdag: <strong>06</strong>.00 - 18.00<br />

Zaterdag: 08.00 - 12.30<br />

0593 740 740 | info@tghvantriest.nl | Ossebroek<strong>en</strong> 28 Beil<strong>en</strong> | www.tghvantriest.nl


THEMA WARMTEPOMPEN<br />

WARMTEPOMP HOUDT<br />

MEDICIJNEN IN GOEDE KWALITEIT<br />

E<strong>en</strong> te hoge temperatuur in de zomer <strong>en</strong> medicijn<strong>en</strong> die op maximaal 25 grad<strong>en</strong> bewaard kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, zorgd<strong>en</strong> voor lastige <strong>en</strong> kostbare<br />

situaties voor de apotheek van Alrijne Ziek<strong>en</strong>huis in Leiderdorp. Dankzij e<strong>en</strong> omkeerbare warmtepomp <strong>en</strong> warmteterugwinsysteem (WTW) met<br />

e<strong>en</strong> warmtewiel van Horos is dit inmiddels verled<strong>en</strong> tijd.<br />

Tekst Tim van Dorst<strong>en</strong> | Beeld Marco Peters Photography<br />

Hoewel Horos het nieuwe klimaatbehandelingssysteem pas afgelop<strong>en</strong> mei<br />

in de apotheek van Alrijne Ziek<strong>en</strong>huis heeft geplaatst, is directeur Harry van<br />

Ve<strong>en</strong> ervan overtuigd dat er nu ge<strong>en</strong> problem<strong>en</strong> meer zijn. “Zo’n 60 tot 70<br />

proc<strong>en</strong>t van onze werkzaamhed<strong>en</strong> bestaat uit dit soort specialistische project<strong>en</strong>,<br />

waarbij de goede v<strong>en</strong>tilatie, luchtvochtigheid <strong>en</strong> temperatuur in e<strong>en</strong><br />

gebouw <strong>en</strong>orm van belang zijn. In dit geval mag de temperatuur niet bov<strong>en</strong><br />

de 25 grad<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>. Ook niet tijd<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> hittegolf.”<br />

To<strong>en</strong> het ziek<strong>en</strong>huis in 2019 het pand van e<strong>en</strong> fitnessclub overnam, beschikte<br />

het gebouw <strong>en</strong>kel over e<strong>en</strong> cv-installatie <strong>en</strong> was er ge<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatiesysteem<br />

aanwezig. Servicetechnicus Marco Volwater van Alrijne Ziek<strong>en</strong>huis: “Daarom<br />

b<strong>en</strong> ik op zoek gegaan naar e<strong>en</strong> totale oplossing die ook duurzaam is. Al snel<br />

kwam ik uit bij Horos, dat heeft gezorgd voor e<strong>en</strong> plug & play-systeem. Voor<br />

dit systeem had ik natuurlijk mijn w<strong>en</strong>s<strong>en</strong>, maar ik heb vooral zoveel mogelijk<br />

gebruik gemaakt van het specialisme van Horos.”<br />

De luchtbehandelingskast zuigt schone buit<strong>en</strong>lucht aan.<br />

De luchtbehandelingskast.<br />

58 | INSTALLATIEENBOUW.NL


WARMTEPOMPEN THEMA<br />

‘Apotheekmedewerkers gav<strong>en</strong><br />

direct aan dat de lucht<br />

prettiger is’<br />

Luchtbehandeling<br />

Hiervoor past Horos e<strong>en</strong> luchtbehandelingskast met e<strong>en</strong> geïntegreerde<br />

warmtepomp <strong>en</strong> e<strong>en</strong> warmtewiel als WTW-systeem toe. Dit warmtewiel<br />

absorbeert in de zomer warme <strong>en</strong> vochtige buit<strong>en</strong>lucht, waardoor 30 proc<strong>en</strong>t<br />

koelvermog<strong>en</strong> wordt bespaard. In de winter wordt 83 proc<strong>en</strong>t warmte<strong>en</strong>ergie<br />

uit de afvoerlucht gehaald om deze als verwarming te gebruik<strong>en</strong>,<br />

aangevuld met de warmtepomp.<br />

Het liefst had Van Ve<strong>en</strong> deze luchtbehandelingskast buit<strong>en</strong> de apotheek<br />

geplaatst, maar onder meer e<strong>en</strong> aanwezige parkeerplaats op het dak <strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> waterloop aan de zijkant dwong<strong>en</strong> hem ertoe om deze kast binn<strong>en</strong> te<br />

zett<strong>en</strong>. “Daarom hebb<strong>en</strong> we gekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> zogehet<strong>en</strong> ‘super low noice’<br />

apparaat, zodat de apotheekmedewerkers hiervan ge<strong>en</strong> last hebb<strong>en</strong>.” Volg<strong>en</strong>s<br />

Volwater merkt<strong>en</strong> de medewerkers het verschil vanaf de eerste dag dat<br />

het systeem in gebruik werd g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. “Ze gav<strong>en</strong> direct aan dat de lucht<br />

prettiger is <strong>en</strong> minder bedompt.”<br />

Bij de oplevering heeft Horos ervoor gezorgd dat Alrijne Ziek<strong>en</strong>huis met de<br />

installatie kan meekijk<strong>en</strong> <strong>en</strong> de installatie kan onderhoud<strong>en</strong>. Horos doet het<br />

onderhoud voorlopig zelf. “Bij deze installatie beïnvloed<strong>en</strong> de lucht <strong>en</strong> koeling<br />

elkaar, daarom is ons specialisme hierbij vereist”, aldus Van Ve<strong>en</strong>. ❚<br />

Kies bewust voor<br />

- duurzame <strong>en</strong>ergie<br />

- e<strong>en</strong> schoner milieu<br />

- product<strong>en</strong> op maat<br />

Natuurlijk HOROS voor e<strong>en</strong> verantwoord klimaat!<br />

Horos ontwikkelt sinds 1953 product<strong>en</strong> voor de meest uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de klimaatinstallaties in gebouw<strong>en</strong>.<br />

Altijd op zoek naar pasklare oplossing<strong>en</strong> op het gebied van comfort <strong>en</strong> prestatieverbetering, blijv<strong>en</strong> wij<br />

onze product<strong>en</strong> innover<strong>en</strong> voor nu <strong>en</strong> in de toekomst.<br />

e<strong>en</strong><br />

verantwoorde<br />

keuze<br />

Wij adviser<strong>en</strong> u graag op het gebied van:<br />

- Warmtepomp<strong>en</strong><br />

- Koeling<br />

- Luchtbehandeling<br />

- Bevochtiging<br />

- Datac<strong>en</strong>tra<br />

- Optimalisatie <strong>en</strong> verduurzaming van bestaande installaties<br />

R&D medewerkers garander<strong>en</strong> dat u e<strong>en</strong> verantwoorde<br />

<strong>en</strong> duurzame keuze maakt.<br />

+31 (0)35 603 90 60 | www.horos.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 59<br />

4834183_Q-HORO-Adv-197x130_KiesBewustVoor.indd 1 12-11-20 12:12


THEMA WARMTEPOMPEN<br />

VOORKOM RENDEMENTSVERLIEZEN<br />

VAN WARMTEPOMPEN<br />

Nederland heeft de ambitie <strong>en</strong> plann<strong>en</strong> om vanaf 2050 volledig duurzaam invulling te gev<strong>en</strong> aan de <strong>en</strong>ergiebehoeft<strong>en</strong> van alle m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

bedrijv<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> ingrijp<strong>en</strong>de transitie, die nog groter is dan het aanlegg<strong>en</strong> van de gasinfrastructuur in de jar<strong>en</strong> zestig. Hoe deze duurzame<br />

<strong>en</strong>ergievoorzi<strong>en</strong>ing precies wordt gerealiseerd, is nog afhankelijk van technische innovaties <strong>en</strong> kost<strong>en</strong>ontwikkeling<strong>en</strong>.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Spirotech<br />

60 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


WARMTEPOMPEN THEMA<br />

Zowel de messing SpiroTrap vuilafscheider als de SpiroV<strong>en</strong>t microbell<strong>en</strong>luchtafscheider zijn beschikbaar tot 2”.<br />

De kom<strong>en</strong>de dec<strong>en</strong>nia gaan warmtepomp<strong>en</strong> alvast<br />

e<strong>en</strong> deel van die duurzame ambitie invull<strong>en</strong>,<br />

vanwege de bewez<strong>en</strong> technologie <strong>en</strong> het mogelijk<br />

aantrekkelijke r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t. Mogelijk, omdat e<strong>en</strong><br />

verkeerd advies, slechte installatie <strong>en</strong> lucht <strong>en</strong> vuil<br />

net als bij cv- <strong>en</strong> koelinstallaties r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsverliez<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> veroorzak<strong>en</strong>. Bij sommige project<strong>en</strong><br />

zijn de beoogde resultat<strong>en</strong> daardoor teg<strong>en</strong>gevall<strong>en</strong>.<br />

Dit artikel geeft eerst inzicht in de werking <strong>en</strong><br />

marktontwikkeling van warmtepomp<strong>en</strong>. Daarna<br />

word<strong>en</strong> zowel de invloed<strong>en</strong> van lucht <strong>en</strong> vuil op<br />

het mogelijke r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t belicht, als e<strong>en</strong> oplossing<br />

om deze te voorkom<strong>en</strong>. T<strong>en</strong> slotte nog e<strong>en</strong><br />

aantal adviez<strong>en</strong> vanuit de installatiepraktijk.<br />

Werking warmtepomp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> marktontwikkeling<br />

‘Warmtepomp’ is e<strong>en</strong> verzamelnaam voor elk apparaat<br />

dat warmte verplaatst of oppompt, waardoor<br />

e<strong>en</strong> aantal huishoudelijke apparat<strong>en</strong> ook<br />

onder die noemer valt (koelkast, airconditioning,<br />

etc.). Technisch gezi<strong>en</strong> werkt elke warmtepomp<br />

volg<strong>en</strong>s dezelfde thermodynamische cyclus van<br />

het opnem<strong>en</strong> <strong>en</strong> afgev<strong>en</strong> van warmte. Voor dit<br />

warmtetransport is e<strong>en</strong> kleine hoeveelheid elektriciteit<br />

nodig om de compressor van de warmtepomp<br />

aan te stur<strong>en</strong>, die ervoor zorgt dat warmte<br />

wordt opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> warmtebron <strong>en</strong> afgegev<strong>en</strong><br />

aan de warmtegebruiker. Bijvoorbeeld het<br />

water van de cv-installatie die e<strong>en</strong> woning moet<br />

‘Teg<strong>en</strong>vall<strong>en</strong>de r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van<br />

warmtepomp<strong>en</strong> zijn meestal het resultaat<br />

van e<strong>en</strong> verkeerd advies of ontbrek<strong>en</strong>de<br />

k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> ervaring met de toepassing ervan’<br />

verwarm<strong>en</strong>. De bronwarmte kan afkomstig zijn<br />

van de buit<strong>en</strong>lucht, van e<strong>en</strong> bron in de bodem of<br />

van oppervlaktewater. We sprek<strong>en</strong> dan van e<strong>en</strong><br />

lucht/water- of water/water-warmtepomp.<br />

Warmtepomp<strong>en</strong> word<strong>en</strong> al dec<strong>en</strong>nia toegepast<br />

in woning<strong>en</strong>, utiliteitsgebouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> de industrie.<br />

Teg<strong>en</strong>woordig bedoel<strong>en</strong> veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> met warmtepomp<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> duurzame oplossing voor het verwarm<strong>en</strong><br />

(of koel<strong>en</strong>) van gebouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> woning<strong>en</strong>.<br />

De markt daarvoor is volg<strong>en</strong>s het CBS in 2018 met<br />

zo’n 27% gegroeid naar bijna 110.000. Daarin<br />

zijn de ‘hybride’ v<strong>en</strong>tilatiewarmtepomp<strong>en</strong> die e<strong>en</strong><br />

hr-ketel ondersteun<strong>en</strong> nog niet meegerek<strong>en</strong>d. In<br />

heel Europa zijn er volg<strong>en</strong>s het EHPA in totaal<br />

12,3 miljo<strong>en</strong> verkocht in 2018. Vanwege het grote<br />

aantal verschill<strong>en</strong>de type warmtepomp<strong>en</strong> is het<br />

belangrijk deskundig advies in te winn<strong>en</strong> bij de<br />

aanschaf <strong>en</strong> installatie ervan. Verder is het belangrijk<br />

om te waarborg<strong>en</strong> dat het r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t tijd<strong>en</strong>s<br />

de jar<strong>en</strong>lange lev<strong>en</strong>sduur niet afneemt.<br />

R<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsverschill<strong>en</strong><br />

verwarmingsoplossing<strong>en</strong><br />

Bijna de helft (44%) van ons Nederlands <strong>en</strong>ergiegebruik<br />

is nodig voor het g<strong>en</strong>erer<strong>en</strong> van warmte.<br />

Daarom is het verstandig kritisch te kijk<strong>en</strong> naar<br />

de r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsverschill<strong>en</strong> van verwarmingsoplossing<strong>en</strong>,<br />

zowel bij de aanschaf als tijd<strong>en</strong>s het gebruik.<br />

System<strong>en</strong> die rechtstreeks door gas of elektriciteit<br />

word<strong>en</strong> verwarmd, zoals e<strong>en</strong> kachel <strong>en</strong> de<br />

meeste cv-installaties, gev<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> ideale situatie<br />

dezelfde warmte weer af. Hun r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t is daardoor<br />

maximaal 100%. Bij warmtepomp<strong>en</strong> zijn<br />

r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van 400 tot zelfs 500% haalbaar.<br />

Dit hoge r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t is mogelijk doordat heel veel<br />

warmte ‘gratis’ uit de omgeving wordt gehaald <strong>en</strong><br />

je dus 4 tot 5 keer zoveel warmte in je woning<br />

krijgt dan de elektrische <strong>en</strong>ergie die de compressor<br />

van de warmtepomp gebruikt. Omdat warmtepomp<strong>en</strong><br />

met kleinere temperatuurverschill<strong>en</strong> werk<strong>en</strong><br />

dan gasgestookte cv-ketels, is er zowel e<strong>en</strong> groter<br />

afgifte-oppervlak als waterdebiet nodig. ❯<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 61


THEMA WARMTEPOMPEN<br />

Bijvoorbeeld via vloerverwarming, in plaats van<br />

gewone radiator<strong>en</strong>. Teg<strong>en</strong>vall<strong>en</strong>de r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

van warmtepomp<strong>en</strong> zijn meestal het resultaat van<br />

e<strong>en</strong> verkeerd advies of ontbrek<strong>en</strong>de k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> ervaring<br />

met de toepassing ervan. Vergelijkbaar met<br />

de traditionele cv- <strong>en</strong> koelinstallaties kunn<strong>en</strong> ook<br />

lucht <strong>en</strong> vuil in het systeem na verloop van tijd het<br />

r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t flink verlag<strong>en</strong>. Gelukkig zijn er bewez<strong>en</strong><br />

effectieve oplossing<strong>en</strong> om dat soort verliez<strong>en</strong><br />

te voorkom<strong>en</strong>.<br />

R<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsverliez<strong>en</strong> door lucht<br />

<strong>en</strong> vuil voorkom<strong>en</strong><br />

Lucht <strong>en</strong> vuil zijn twee onopvall<strong>en</strong>de maar in de<br />

praktijk wel vaak voorkom<strong>en</strong>de veroorzakers van<br />

r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsverliez<strong>en</strong> in verwarmings- <strong>en</strong> koelinstallaties.<br />

Hun invloed is groter bij installaties<br />

die op basis van e<strong>en</strong> lagere temperatuur werk<strong>en</strong><br />

om <strong>en</strong>ergie te bespar<strong>en</strong>, zoals warmtepomp<strong>en</strong>.<br />

Verder zijn vloerverwarmingssystem<strong>en</strong> gevoeliger<br />

voor lucht- <strong>en</strong> vuilophoping dan radiator<strong>en</strong>.<br />

Zonder zich daarvan bewust te zijn, comp<strong>en</strong>ser<strong>en</strong><br />

m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong> die r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsverliez<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> hogere <strong>en</strong>ergierek<strong>en</strong>ing. De negatieve<br />

invloed van lucht <strong>en</strong> vuilophoping op het r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<br />

van installaties is uitvoerig getest <strong>en</strong><br />

visueel vastgelegd met infraroodcamera’s door<br />

onder andere Kiwa Gastec. Vervolg<strong>en</strong>s is ook de<br />

invloed getest van mogelijke oplossing<strong>en</strong> voor<br />

het voorkom<strong>en</strong> van r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>tsverliez<strong>en</strong> door<br />

lucht <strong>en</strong> water.<br />

Lucht kan in de vorm van microbell<strong>en</strong>, opgelost<br />

in het water <strong>en</strong> in e<strong>en</strong> vrije vorm aanwezig zijn<br />

in installaties. Dit vermindert zowel de doorstroming<br />

als warmte-afgifte. Uit onderzoek aan de<br />

Brunel Universiteit blijkt dat luchtbell<strong>en</strong> bij de<br />

uitgang van warmtepomp<strong>en</strong> zeer klein zijn (circa<br />

0.1 mm) <strong>en</strong> alle<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> goede microbell<strong>en</strong>afscheider<br />

zijn af te vang<strong>en</strong>. Ophoping van vuil<br />

wordt veroorzaakt door corrosie van leiding<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

installatiecompon<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, bacteriegroei of kalkaanslag.<br />

Lucht <strong>en</strong> vuil hebb<strong>en</strong> beide e<strong>en</strong> reducer<strong>en</strong>de<br />

invloed op de efficiëncy <strong>en</strong> lev<strong>en</strong>sduur van<br />

warmtepomp<strong>en</strong> <strong>en</strong> -wisselaars, waardoor ze de<br />

‘Total Cost of Ownership’ verhog<strong>en</strong>. Gelukkig zijn<br />

beide invloed<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig uit e<strong>en</strong> installatie te<br />

verwijder<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> automatische ontluchter<br />

<strong>en</strong> vuilafscheider of e<strong>en</strong> combinatie van beide.<br />

Sommige vervuiling is teg<strong>en</strong> te gaan met additiev<strong>en</strong>.<br />

Dit zijn toevoeging<strong>en</strong> die de systeemwaterkwaliteit<br />

<strong>en</strong> daarmee het installatier<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<br />

op peil houd<strong>en</strong>. Behalve het voorkom<strong>en</strong> van<br />

verliez<strong>en</strong>, verlag<strong>en</strong> deze oplossing<strong>en</strong> het risico<br />

op storing<strong>en</strong>.<br />

Adviez<strong>en</strong> uit de praktijk<br />

De negatieve invloed van lucht <strong>en</strong> vuil op het<br />

r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t van installaties is zo groot dat Alklima<br />

automatische lucht- <strong>en</strong> vuilafscheiders standaard<br />

De SpiroV<strong>en</strong>t RV2 verwijdert volcontinu microbell<strong>en</strong> uit het systeemwater, terwijl de SpiroTrap MB3<br />

(magnetische) vuildeeltjes afvangt.<br />

voorschrijft bij de verkoop van warmtepomp<strong>en</strong>.<br />

“Wij zi<strong>en</strong> bij onze servicecontact<strong>en</strong> e<strong>en</strong> direct<br />

verband tuss<strong>en</strong> alle melding<strong>en</strong> <strong>en</strong> de aanwezigheid<br />

van lucht <strong>en</strong> vuil in het systeemwater”, vertelt<br />

Rudy Grevers, manager woningbouw bij het<br />

bedrijf. “In lagere temperatuurinstallaties komt<br />

lucht in de vorm van microbell<strong>en</strong> meer voor <strong>en</strong><br />

hop<strong>en</strong> vuildeeltjes zich sneller op dan in hoge<br />

temperatuur installaties, waardoor de <strong>en</strong>ergetische<br />

prestatie afneemt. Als klant<strong>en</strong> contact opnem<strong>en</strong><br />

over e<strong>en</strong> code 9 melding wordt die vaak<br />

door lucht of vuil veroorzaakt, terwijl dat e<strong>en</strong>voudig<br />

met e<strong>en</strong> automatische lucht- <strong>en</strong> vuilafscheider<br />

te voorkom<strong>en</strong> is.”<br />

E<strong>en</strong> andere warmtepompspecialist, M<strong>en</strong>no van der<br />

Hoff van Triple Aqua Consulting, adviseert ook automatische<br />

lucht- <strong>en</strong> vuilafscheiders toe te voeg<strong>en</strong><br />

aan warmtepomp<strong>en</strong> met systeemwater of e<strong>en</strong> koudemiddel.<br />

“De iets hogere aanschafprijs door zo’n<br />

extra installatiecompon<strong>en</strong>t wordt snel <strong>en</strong> vele mal<strong>en</strong><br />

terugverdi<strong>en</strong>d door de betere <strong>en</strong>ergetische prestatie<br />

tijd<strong>en</strong>s de totale lev<strong>en</strong>sduur. Behalve het automatisch<br />

verwijder<strong>en</strong> van in systeemwater aanwezige<br />

lucht <strong>en</strong> metaaldeeltjes door corrosie, verkleint het<br />

ook de kans op storing<strong>en</strong>. T<strong>en</strong> slotte help<strong>en</strong> ook speciale<br />

toevoeging<strong>en</strong> die de systeemwaterkwaliteit op<br />

peil houd<strong>en</strong> vuilophoping te voorkom<strong>en</strong> <strong>en</strong> het r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<br />

van warmtepomp<strong>en</strong> te optimaliser<strong>en</strong>.” ❚<br />

62 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


Mog<strong>en</strong> wij ons ev<strong>en</strong> voorstell<strong>en</strong>!<br />

UW PERSOONLIJKE TECHNISCHE GROOTHANDEL<br />

K<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> advies voor<br />

project<strong>en</strong> op maat<br />

Online bestell<strong>en</strong> via<br />

webshop of telefoon:<br />

www.debruinbv.nl<br />

Meed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> met de klant,<br />

aangepaste levering<strong>en</strong><br />

WhatsApp Service<br />

K<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> advies voor<br />

project<strong>en</strong> op maat<br />

VERWARMING • PVC • VENTILATIE • ZINK / DAKMATERIAAL<br />

SANITAIR • PV PANELEN • WARMTEPOMPEN • LOODGIETERSMATERIALEN<br />

Hoofdkantoor + Afhaalbalie<br />

Waardsedijk-Oost 26, 3417 XJ Montfoort<br />

Telefoon 0348-471813<br />

balieMontfoort@debruinbv.nl<br />

info@debruinbv.nl<br />

Afhaalbalie Woerd<strong>en</strong><br />

Pompmol<strong>en</strong>laan 43e, 3447 GK Woerd<strong>en</strong><br />

Telefoon 0348-762200<br />

balieWoerd<strong>en</strong>@debruinbv.nl<br />

Wij staan graag voor u klaar !<br />

info@debruinbv.nl | www.debruinbv.nl<br />

Afhaalbalie Utrecht<br />

Floridadreef 56, 3565 AM Utrecht<br />

T. 030 - 4100180<br />

balieUtrecht@debruinbv.nl


THEMA WARMTEPOMPEN<br />

DIRECT ENERGIE UIT DE BRON:<br />

MOBIELE INSTALLATIE<br />

VERSNELT GEOTHERMIEPROJECT<br />

Geothermieproject<strong>en</strong> sneller, efficiënter, schoner <strong>en</strong> voordeliger uitvoer<strong>en</strong>? Dat kan allemaal dankzij de innovatieslag van Gastreatm<strong>en</strong>t Services<br />

(GtS). Het ing<strong>en</strong>ieursbureau ontwikkelde e<strong>en</strong> mobiele geothermie-installatie. Met ondersteuning van het specialist<strong>en</strong>team besturingstechniek<br />

van Elektro Internationaal werd e<strong>en</strong> tijdelijke installatie ontworp<strong>en</strong> die tot perman<strong>en</strong>te oplossing<strong>en</strong> leidt.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Elektro Internationaal & GtS<br />

Dat sommige process<strong>en</strong> in het opstart<strong>en</strong> van<br />

e<strong>en</strong> aardwarmteproject effectiever ingericht<br />

kond<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, dat had het ing<strong>en</strong>ieursbureau uit<br />

Bergambacht al snel in de gat<strong>en</strong>. Het bureau kan<br />

bog<strong>en</strong> op jar<strong>en</strong>lange ervaring op het gebied van<br />

biogasbehandeling <strong>en</strong> geothermie. Daaruit kon<br />

zij dankbaar putt<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> bijzondere variant<br />

van e<strong>en</strong> geothermie-installatie te ontwerp<strong>en</strong>: de<br />

Mobile Geo Thermal Plant (MGTP).<br />

Bron direct in gebruik<br />

“Deze unieke mobiele geothermie-installatie is<br />

ontworp<strong>en</strong> om – zonder operator – 22 megawatt<br />

thermische <strong>en</strong>ergie te kunn<strong>en</strong> producer<strong>en</strong>, direct<br />

nadat de aardwarmtebron geboord is”, vertelt<br />

‘Als uit de verzamelde gegev<strong>en</strong>s blijkt dat<br />

de opbr<strong>en</strong>gst van de bron goed is, wordt<br />

overgegaan tot het ontwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong> bouw<strong>en</strong><br />

van de vaste installatie’<br />

Mathieu de Bas, managing director van GtS. “De<br />

MGTP kan word<strong>en</strong> ingezet tijd<strong>en</strong>s de testfase <strong>en</strong><br />

vanaf het allereerste mom<strong>en</strong>t testwater verwerk<strong>en</strong><br />

én uitgebreide puttest<strong>en</strong> uitvoer<strong>en</strong>. Het realiser<strong>en</strong><br />

van e<strong>en</strong> geothermieproject kan met de MGTP<br />

met zes maand<strong>en</strong> word<strong>en</strong> verkort, doordat er van<br />

meet af aan warmte, elektriciteit, schoon water <strong>en</strong><br />

zout wordt geproduceerd. Nadat de productieput<br />

<strong>en</strong> injectieputt<strong>en</strong> zijn geboord, wordt het eerste<br />

geothermische water naar de oppervlakte<br />

gepompt. Dit water kan niet word<strong>en</strong> gebruikt<br />

voor verwarming <strong>en</strong> wordt daarom testwater<br />

g<strong>en</strong>oemd <strong>en</strong> tijdelijk opgeslag<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> bassin.<br />

Van daaruit wordt het ontgast <strong>en</strong> verdampt in de<br />

MGTP, waarna e<strong>en</strong> residu met zout <strong>en</strong> mineral<strong>en</strong><br />

achterblijft. De voor dit proces b<strong>en</strong>odigde warmte<br />

wordt met behulp van de MGTP geg<strong>en</strong>ereerd. De<br />

aardwarmtebronn<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> direct in gebruik<br />

word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, waardoor ge<strong>en</strong> stilstand in<br />

het reservoir ontstaat, wat bezinksel <strong>en</strong> corrosie<br />

voorkomt.”<br />

Met ondersteuning van het specialist<strong>en</strong>team besturingstechniek van Elektro Internationaal werd e<strong>en</strong> tijdelijke<br />

installatie ontworp<strong>en</strong> die tot perman<strong>en</strong>te oplossing<strong>en</strong> leidt.<br />

Bestur<strong>en</strong> <strong>en</strong> verzamel<strong>en</strong><br />

Tijd<strong>en</strong>s de warmteproductie word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong>s<br />

verzameld om de perman<strong>en</strong>te geothermieinstallatie<br />

beter <strong>en</strong> efficiënter te kunn<strong>en</strong><br />

ontwerp<strong>en</strong>. In nauwe sam<strong>en</strong>werking met GtS<br />

software <strong>en</strong>gineer Daan van G<strong>en</strong>der<strong>en</strong> ontwierp<br />

besturingsspecialist Hans Vulto van Elektro<br />

Internationaal de instrum<strong>en</strong>tatie <strong>en</strong> elektrische<br />

aansturing van de MGTP. Het besturingsteam van<br />

Elektro Internationaal voerde het detailontwerp<br />

uit <strong>en</strong> bouwde de in totaal 17 panel<strong>en</strong> waarvoor<br />

GtS de hoofdcompon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> besturing leverde.<br />

De verschill<strong>en</strong>de panel<strong>en</strong> zijn bestemd voor de<br />

uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de process<strong>en</strong> die plaatsvind<strong>en</strong> in de<br />

MGTP. Te beginn<strong>en</strong> met de hoofdbesturing (PLCkast),<br />

die fungeert als het hart van de gehele<br />

installatie. Van daaruit word<strong>en</strong> alle overige<br />

panel<strong>en</strong> <strong>en</strong> daaraan gekoppelde process<strong>en</strong><br />

aangestuurd. D<strong>en</strong>k aan de <strong>en</strong>ergieverdeler, de<br />

64 | INSTALLATIEENBOUW.NL


WARMTEPOMPEN THEMA<br />

besturing van de pomp<strong>en</strong>, het ontgass<strong>en</strong> van<br />

opgepompt water, het affakkel<strong>en</strong> van het gas <strong>en</strong><br />

de filtercontrole. De besturingsafdeling van Elektro<br />

Internationaal dacht vanuit haar expertise mee in<br />

de opzet <strong>en</strong> uitvoering van de procesbesturing.<br />

Hans Vulto: “We hebb<strong>en</strong> meegeholp<strong>en</strong> e<strong>en</strong> stuk<br />

besturingslogica uit te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>. In e<strong>en</strong> uitgebreid<br />

netwerk als dat van de MGTP wil je uiteindelijk<br />

toch alles zo e<strong>en</strong>voudig mogelijk houd<strong>en</strong>.”<br />

Definitief ontwerp<br />

De hoofdbesturing bevindt zich sam<strong>en</strong> met de verdeler<br />

in de zog<strong>en</strong>aamde controlekamer waar ook<br />

de patchkast staat. Voor<strong>en</strong>dt: “Alle data vanuit<br />

het hele systeem wordt in deze kast bij elkaar<br />

gebracht op e<strong>en</strong> procesbesturingsserver. De gegev<strong>en</strong>s<br />

die in de loop van de testfase verzameld<br />

word<strong>en</strong>, di<strong>en</strong><strong>en</strong> als leidraad bij het ontwerp<strong>en</strong><br />

van de definitieve geothermie installatie. Als<br />

uit de verzamelde gegev<strong>en</strong>s blijkt dat de opbr<strong>en</strong>gst<br />

van de bron goed is, wordt overgegaan<br />

tot het ontwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong> bouw<strong>en</strong> van de vaste installatie.”<br />

De MGTP is op dit mom<strong>en</strong>t nog onder<br />

constructie, maar zal op korte termijn voor het<br />

eerst word<strong>en</strong> ingezet bij e<strong>en</strong> geothermie project<br />

in Nederland. ❚<br />

MOBILE GEO THERMAL<br />

PLANT, DE VOORDELEN:<br />

Tijds- <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiewinst:<br />

De MGTP kan direct <strong>en</strong>ergie betrekk<strong>en</strong> uit de<br />

bron. Er wordt ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergie verspild tijd<strong>en</strong>s de<br />

bouw van de definitieve installatie. Het totale<br />

project kan met 6 maand<strong>en</strong> word<strong>en</strong> verkort.<br />

Ge<strong>en</strong> aparte puttest<strong>en</strong>:<br />

Er zijn ge<strong>en</strong> aparte puttest<strong>en</strong> nodig, omdat deze<br />

ook met de MGTP kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />

Milieubesparing:<br />

Van het testwater word<strong>en</strong> zoutblokk<strong>en</strong> gemaakt,<br />

die kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> hergebruikt. De<br />

zoutblokk<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> minder volume dan het<br />

testwater waardoor minder vrachtwag<strong>en</strong>s nodig<br />

zijn voor afvoer. Minder vrachtwag<strong>en</strong>s over<br />

de weg = minder belasting voor het milieu.<br />

Artist impression MGTP.<br />

Kost<strong>en</strong>besparing:<br />

Met de MGTP kan nauwkeuriger word<strong>en</strong> bepaald<br />

wat de capaciteit van de definitieve<br />

geothermie installatie moet word<strong>en</strong> <strong>en</strong> dat<br />

scheelt in operationele kost<strong>en</strong> én investeringskost<strong>en</strong>.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 65


THEMA WARMTEPOMPEN<br />

WARMTEPOMPEN ZIJN 'BOOMING':<br />

GROOTHANDEL HELPT INSTALLATEURS<br />

OM UP-TO-DATE TE BLIJVEN<br />

“In het laatste anderhalf jaar is de vraag naar warmtepomp<strong>en</strong> ‘booming’. In nieuwbouwproject<strong>en</strong> zie je eig<strong>en</strong>lijk dat er alle<strong>en</strong> nog met<br />

warmtepomp<strong>en</strong> wordt gewerkt <strong>en</strong> ook de individuele particulier die gro<strong>en</strong> d<strong>en</strong>kt, heeft de warmtepomp inmiddels ontdekt.”<br />

Tekst Sandra Kagie<br />

| Beeld De Bruin BV Technische Groothandel<br />

Aan het woord is Edwin de Bruin van De Bruin BV<br />

Technische Groothandel in Montfoort. Bij hem <strong>en</strong><br />

zijn veerti<strong>en</strong> medewerkers kunn<strong>en</strong> installateurs<br />

terecht voor alles wat ze nodig hebb<strong>en</strong> als het<br />

gaat om verwarming, vloerverwarming, PVC, v<strong>en</strong>tilatie,<br />

sanitair <strong>en</strong> dakwerk<strong>en</strong>. “De warmtepomp<br />

heeft inmiddels e<strong>en</strong> belangrijke plek in ons assortim<strong>en</strong>t”,<br />

legt De Bruin uit. In het begin war<strong>en</strong><br />

installateurs volg<strong>en</strong>s hem nog wat angstig. Het<br />

ging immers om e<strong>en</strong> geheel nieuwe techniek,<br />

e<strong>en</strong> nieuw vak als het ware. “Nu zie je dat het<br />

duurzaam d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> steeds belangrijker wordt <strong>en</strong><br />

Edwin de Bruin.<br />

66 | INSTALLATIEENBOUW.NL


WARMTEPOMPEN THEMA<br />

Nefit warmtepomp<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gelost.<br />

dus is de warmtepomp voor installateurs geme<strong>en</strong>goed<br />

geword<strong>en</strong>. We moet<strong>en</strong> immers met<br />

zijn all<strong>en</strong> van het gas af.”<br />

De Bruin heeft de techniek die op e<strong>en</strong> duurzame<br />

manier zorgt voor warm water, verwarm<strong>en</strong> én in<br />

bepaalde gevall<strong>en</strong> ook koel<strong>en</strong> dan ook omarmd.<br />

Of het nu gaat om grondgebond<strong>en</strong> installaties,<br />

hybride-, lucht/water- of lucht/lucht-warmtepomp<strong>en</strong>:<br />

ze hebb<strong>en</strong> voor De Bruin <strong>en</strong> zijn medewerkers<br />

ge<strong>en</strong> geheim<strong>en</strong> meer.<br />

Ontwikkeling<strong>en</strong> volg<strong>en</strong> elkaar snel op<br />

“We word<strong>en</strong> door fabrikant<strong>en</strong> continu op de hoogte<br />

gehoud<strong>en</strong> van nieuwe ontwikkeling<strong>en</strong>, zodat<br />

wij onze klant<strong>en</strong> weer van het beste advies kunn<strong>en</strong><br />

voorzi<strong>en</strong>. De ontwikkeling<strong>en</strong> gaan heel snel,<br />

dus het vergt nogal wat van installateurs om<br />

continu up-to-date te blijv<strong>en</strong>. Hierin help<strong>en</strong> wij<br />

h<strong>en</strong> graag, op e<strong>en</strong> heel persoonlijke <strong>en</strong> deskundige<br />

manier. We hebb<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> maar vaklui in<br />

di<strong>en</strong>st, sommig<strong>en</strong> met wel twintig jaar ervaring<br />

als cv-monteur. Dat geeft onze klant<strong>en</strong> vertrouw<strong>en</strong>”,<br />

geeft De Bruin aan. E<strong>en</strong> nieuwe ontwikkeling<br />

die hij ziet, zijn de warmtepomp<strong>en</strong> zónder<br />

buit<strong>en</strong>unit. Hij noemt het voorbeeld van e<strong>en</strong><br />

Het loss<strong>en</strong> van materiaal.<br />

‘Wanneer je d<strong>en</strong>kt aan e<strong>en</strong> Nul-op-de-<br />

Meter-woning, dan kom je al snel uit bij<br />

e<strong>en</strong> warmtepomp in combinatie met<br />

zonnepanel<strong>en</strong>’<br />

warmtepomp van Alpha Innotec die via kanal<strong>en</strong><br />

in het dak lucht aanzuigt <strong>en</strong> afvoert. “E<strong>en</strong> goede<br />

oplossing voor dichtbebouwde binn<strong>en</strong>sted<strong>en</strong><br />

bijvoorbeeld waar ge<strong>en</strong> ruimte is voor e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>unit.”<br />

Dat fabrikant<strong>en</strong> met steeds compactere<br />

modell<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>, noemt hij in deze e<strong>en</strong> tweede<br />

belangrijke stap. “Dat maakte dat de techniek in<br />

steeds meer huiz<strong>en</strong> toepasbaar is.”<br />

Installateurs kiez<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> merk<br />

De merk<strong>en</strong> waarvoor installateurs bij De Bruin<br />

terechtkunn<strong>en</strong> als het gaat om warmtepomp<strong>en</strong>,<br />

zijn: Nefit, Vaillant, Alpha Innotec <strong>en</strong> Remeha.<br />

“Je ziet dat installateurs kiez<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> bepaald<br />

merk, zoals dat met cv-installaties ook het<br />

geval is. Met deze merk<strong>en</strong> spel<strong>en</strong> we in op de<br />

verschill<strong>en</strong>de voorkeur<strong>en</strong>.” Waar De Bruin naar<br />

eig<strong>en</strong> zegg<strong>en</strong> sterk in is, zijn project<strong>en</strong>. “We<br />

d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> hierin echt met onze klant<strong>en</strong> mee”, legt<br />

hij uit. “Binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> project lever<strong>en</strong> we de b<strong>en</strong>odigde<br />

material<strong>en</strong> per woning. Alles per woning<br />

verpakt, zodat e<strong>en</strong> installateur mete<strong>en</strong> aan de<br />

slag kan wanneer we de spull<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> geleverd.<br />

Service die voor ons vooropstaat.”<br />

Op weg naar Nul-op-de-Meter<br />

Dat de populariteit van de warmtepomp alle<strong>en</strong><br />

nog maar verder toe zal nem<strong>en</strong>, daarvan is De<br />

Bruin overtuigd. All-electric is immers het toverwoord.<br />

“En ook wanneer je nog e<strong>en</strong> stap verdergaat<br />

<strong>en</strong> d<strong>en</strong>kt aan e<strong>en</strong> Nul-op-de-Meter-woning,<br />

dan kom je al snel uit bij e<strong>en</strong> warmtepomp in<br />

combinatie met zonnepanel<strong>en</strong> als oplossing.” E<strong>en</strong><br />

oplossing waarvoor installateurs bij De Bruin in<br />

Montfoort, maar ook in Woerd<strong>en</strong> <strong>en</strong> Utrecht aan<br />

het juiste adres zijn. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 67


THEMA WARMTEPOMPEN<br />

SAMEN OP WEG NAAR EEN DUURZAME<br />

GEBOUWDE OMGEVING<br />

Warmtepomp<strong>en</strong>, lage temperatuur vloerverwarming, airconditioning <strong>en</strong> zonnepanel<strong>en</strong> zijn e<strong>en</strong> ideale combinatie in de route naar e<strong>en</strong> duurzame<br />

of zelfs <strong>en</strong>ergi<strong>en</strong>eutrale gebouwde omgeving. De bedrijv<strong>en</strong> warmtepomp-advies.nl <strong>en</strong> uw-airco.nl (onderdeel van Duurzaam Klimaatconcept<br />

B.V.), Punt Ontwerp <strong>en</strong> Advies én Stroom door Zon gev<strong>en</strong> hier uitstek<strong>en</strong>d invulling aan. Niet alle<strong>en</strong> door actief k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> kunde te del<strong>en</strong>,<br />

maar ook door sam<strong>en</strong> op te trekk<strong>en</strong> in project<strong>en</strong> in de woningbouw <strong>en</strong> kleine utiliteit.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld warmtepomp-advies.nl <strong>en</strong> Stroom door Zon<br />

Sjoerd Kuik is sam<strong>en</strong> met Richard Kaihatu eig<strong>en</strong>aar<br />

van Duurzaam Klimaatconcept B.V.. “Wij zijn<br />

dit bedrijf e<strong>en</strong> kleine twee jaar geled<strong>en</strong> vanuit de<br />

praktijk gestart”, vertelt Kuik. “Ik had e<strong>en</strong> nieuwbouwwoning<br />

gekocht <strong>en</strong> kon nog kiez<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> gasaansluiting of all-electric concept. Mijn<br />

w<strong>en</strong>s was om e<strong>en</strong> zo <strong>en</strong>ergi<strong>en</strong>eutraal mogelijke<br />

woning te bouw<strong>en</strong>, maar de aannemer <strong>en</strong> installateur<br />

kond<strong>en</strong> mij onvoldo<strong>en</strong>de op weg help<strong>en</strong>.<br />

In mijn zoektocht naar e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>d advies ontmoette<br />

ik Richard, die veel ervaring heeft in de<br />

installatiebranche. Vanuit e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke filosofie<br />

hebb<strong>en</strong> wij warmtepomp-advies.nl opgericht,<br />

dat in anderhalf jaar tijd is uitgegroeid tot e<strong>en</strong><br />

volwaardig <strong>en</strong> compleet bedrijf in warmtepompadvies<br />

<strong>en</strong> -installatie, in combinatie met lage<br />

temperatuur vloerverwarming, v<strong>en</strong>tilatie <strong>en</strong> meer.<br />

Rec<strong>en</strong>t hebb<strong>en</strong> we hier bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong> airconditioningstak<br />

aan toegevoegd: uw-airco.nl.”<br />

‘Om het extra <strong>en</strong>ergieverbruik van de<br />

warmtepomp te comp<strong>en</strong>ser<strong>en</strong>, wordt veelal<br />

gekoz<strong>en</strong> voor zonnepanel<strong>en</strong>’<br />

Energieverbruik comp<strong>en</strong>ser<strong>en</strong><br />

Om het extra <strong>en</strong>ergieverbruik van de warmtepomp<br />

te comp<strong>en</strong>ser<strong>en</strong>, wordt veelal gekoz<strong>en</strong> voor zonnepanel<strong>en</strong>.<br />

“Om gebouweig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong> ook op dit vlak<br />

te ondersteun<strong>en</strong>, heeft Gilbert e<strong>en</strong> uitgebreide<br />

marktverk<strong>en</strong>ning gedaan”, aldus Kuik. “Hij kwam<br />

uit bij Gerhard van Dam <strong>en</strong> Jacob Jan Bos, eig<strong>en</strong>aars<br />

van Stroom door Zon, die e<strong>en</strong> logisch verl<strong>en</strong>gstuk<br />

van onze di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing vorm<strong>en</strong>. Tijd<strong>en</strong>s<br />

mijn inv<strong>en</strong>tarisatiegesprekk<strong>en</strong> bij opdrachtgevers<br />

peil ik ook altijd de interesse voor zonnepanel<strong>en</strong>.<br />

Ev<strong>en</strong>tuele aanvrag<strong>en</strong> word<strong>en</strong> direct doorgezet<br />

naar de mann<strong>en</strong> van Stroom door Zon, die e<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>ergieopbr<strong>en</strong>gst- <strong>en</strong> ROI-berek<strong>en</strong>ing <strong>en</strong> offerte<br />

mak<strong>en</strong>. Deze informatie voeg ik toe aan het totaalaanbod,<br />

waarin naar w<strong>en</strong>s ook vloerverwarming<br />

<strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie word<strong>en</strong> meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.” Ook<br />

andersom is de sam<strong>en</strong>werking interessant, b<strong>en</strong>adrukt<br />

Van Dam. “Voor m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die will<strong>en</strong> verduurzam<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> zonnepanel<strong>en</strong> installer<strong>en</strong> namelijk is de<br />

warmtepomp vaak e<strong>en</strong> logische vervolgstap naar<br />

<strong>en</strong>ergi<strong>en</strong>eutraal won<strong>en</strong>.”<br />

Toekomstproof installatie<br />

Van Dam <strong>en</strong> Bos zijn drie jaar geled<strong>en</strong> gestart met<br />

Stroom door Zon, met de ambitie om niet alle<strong>en</strong><br />

in e<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinige stroomopwekking te voorzi<strong>en</strong>,<br />

maar uiteindelijk ook richting <strong>en</strong>ergieopslag<br />

te gaan. “Vanaf 2023 wordt salder<strong>en</strong> langzaam<br />

afgebouwd, wat betek<strong>en</strong>t dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> minder geld<br />

Duidelijk <strong>en</strong> volledig onderbouwd<br />

“Om onze duurzame techniek<strong>en</strong> duidelijk <strong>en</strong> volledig<br />

onderbouwd aan particulier<strong>en</strong> én bedrijv<strong>en</strong> te<br />

kunn<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> Richard <strong>en</strong> ik gezocht<br />

naar e<strong>en</strong> gediplomeerde partner, die we vond<strong>en</strong><br />

in Gilbert Punt, eig<strong>en</strong>aar van Punt Ontwerp <strong>en</strong> Advies.<br />

Gilbert ondersteunt ons niet alle<strong>en</strong> met technische<br />

tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>, maar ook met warmteverlies-,<br />

v<strong>en</strong>tilatie- <strong>en</strong> overige berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>”, aldus Kuik.<br />

“In nieuwbouwproject<strong>en</strong> gaan we zelfs e<strong>en</strong> stapje<br />

verder, door de installatietek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> te verzorg<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> af te stemm<strong>en</strong> met de constructeur. Hierdoor<br />

is voor iedere<strong>en</strong> duidelijk waar in de vloer<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

wand<strong>en</strong> sparing<strong>en</strong> <strong>en</strong> installaties moet<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>.”<br />

Bioscoopkamer met Daikin Stylish Black wandmodel.<br />

68 | INSTALLATIEENBOUW.NL


WARMTEPOMPEN THEMA<br />

<strong>Installatie</strong> met 18 zonnepanel<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> multi-split airconditioningssysteem zorgt voor extra koeling <strong>en</strong> comfort.<br />

terugkrijg<strong>en</strong> voor de stroom die zij teruglever<strong>en</strong>”,<br />

vertelt Van Dam. “E<strong>en</strong> oplossing hiervoor is eig<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>ergieopslag. Ons systeem is uitstek<strong>en</strong>d geschikt<br />

voor de aansluiting van e<strong>en</strong> accupakket, waardoor<br />

je alsnog met eig<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergie je warmtepomp <strong>en</strong> overige<br />

installaties kunt voed<strong>en</strong>. De kom<strong>en</strong>de jar<strong>en</strong> zull<strong>en</strong><br />

accusystem<strong>en</strong> steeds betaalbaarder <strong>en</strong> dus interessanter<br />

word<strong>en</strong> voor veel opdrachtgevers.” Waar<br />

warmtepomptechniek<strong>en</strong> nu nog vooral gericht zijn<br />

op de woningbouw <strong>en</strong> kleine utiliteit, zijn zonne-<br />

panel<strong>en</strong> ook e<strong>en</strong> goede businesscase voor grotere<br />

bedrijv<strong>en</strong>, aldus Bos. “Daarom verzorg<strong>en</strong> wij ook<br />

zonnepanel<strong>en</strong>installaties voor agrarische project<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> MKB, tot 1.000 panel<strong>en</strong>.”<br />

Rec<strong>en</strong>t hebb<strong>en</strong> warmtepomp-advies.nl, Punt Ontwerp<br />

<strong>en</strong> Advies <strong>en</strong> Stroom door Zon gezam<strong>en</strong>lijk e<strong>en</strong><br />

vrijstaande woning in Lelystad verduurzaamd naar<br />

<strong>en</strong>ergi<strong>en</strong>eutraal. “We hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> warmtepomp<br />

geïnstalleerd <strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> getroff<strong>en</strong> voor lage<br />

temperatuur verwarming”, aldus Kuik. “Ook is e<strong>en</strong><br />

multi-split airconditioningssysteem geïnstalleerd<br />

voor extra koeling <strong>en</strong> comfort. Om het <strong>en</strong>ergieverbruik<br />

te comp<strong>en</strong>ser<strong>en</strong>, wordt de woning voorzi<strong>en</strong> van<br />

48 zonnepanel<strong>en</strong>, waarmee ook twee elektrische<br />

auto’s bijna volledig gevoed kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.” Ook<br />

illustratief is de realisatie van e<strong>en</strong> nieuwe vrijstaande<br />

villa in Almere Oosterwold, waar e<strong>en</strong> volledig gasloos<br />

systeem met e<strong>en</strong> lucht/water-warmtepomp,<br />

vloerverwarming <strong>en</strong> 24 zonnepanel<strong>en</strong> komt. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 69


HULPWARMTECENTRALE CRUCIAAL BIJ EXTREME OMSTANDIGHEDEN<br />

KETELS ALS PEAK-SHAVER IN<br />

STADWARMTENET AMSTERDAM<br />

Vatt<strong>en</strong>fall ontwikkelt e<strong>en</strong> duurzaam stadswarmt<strong>en</strong>et door twee bestaande warmt<strong>en</strong>ett<strong>en</strong> met elkaar te verbind<strong>en</strong>. ENGIE <strong>en</strong>gineert <strong>en</strong> bouwt<br />

in opdracht van Vatt<strong>en</strong>fall bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong> hulpwarmtec<strong>en</strong>trale (HWC). Vier Bosch UT-HZ ketels (totaal: 120 MW) vervull<strong>en</strong> daarin e<strong>en</strong> belangrijke<br />

rol. Ze spring<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s extreme omstandighed<strong>en</strong> direct bij <strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> daarmee de garantie voor warmtelevering aan alle aangeslot<strong>en</strong><br />

huishoud<strong>en</strong>s <strong>en</strong> bedrijv<strong>en</strong>.<br />

SPECIFICATIES<br />

BOSCH UT-HZ KETEL:<br />

· Regeling op SPS-Basis, duidelijke weergave<br />

van bedrijfsgegev<strong>en</strong>s<br />

· Hoog r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t: 3-treks techniek,<br />

geïntegreerde rookgaswarmtewisselaar <strong>en</strong><br />

hoogwaardig isolatiemateriaal<br />

· Gebruiksr<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t tot 105%, in combinatie<br />

met cond<strong>en</strong>ser<strong>en</strong>de rookgaswisselaar<br />

· Geschikt voor alle brandersystem<strong>en</strong><br />

· Beveiligingsdruk tot 30 bar<br />

· Optimale verbranding<br />

· Onderhoudsvri<strong>en</strong>delijk: rook- <strong>en</strong> waterzijdig<br />

makkelijk toegankelijk<br />

· Robuust, betrouwbaar <strong>en</strong> e<strong>en</strong> zeer lange<br />

lev<strong>en</strong>sduur<br />

· E<strong>en</strong>voudig aan te pass<strong>en</strong>: geïntegreerde<br />

moduletechnologie<br />

· Hoge ΔT: tot 40 K<br />

·Betrouwbare, <strong>en</strong>ergie-effici<strong>en</strong>te<br />

warmtevoorzi<strong>en</strong>ing<br />

· Vermog<strong>en</strong>svariant<strong>en</strong>: 13.000 tot 38.000 kW<br />

· Maximale temperatuur tot 240°C<br />

70 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Het huidige zuidoostelijke warmt<strong>en</strong>et draait op<br />

restwarmte van de elektriciteitsc<strong>en</strong>trale in Diem<strong>en</strong>.<br />

Het noordwestelijke warmt<strong>en</strong>et draait op<br />

de restwarmte van de afvalverbrandingsinstallatie<br />

van het Amsterdams Energie Bedrijf (AEB).<br />

De laatstg<strong>en</strong>oemde bron is het meest duurzaam.<br />

Door verbinding van de twee nett<strong>en</strong> kan de daar<br />

opgewekte restwarmte ook aan de andere kant<br />

van de stad geleverd word<strong>en</strong>. In de toekomst<br />

kunn<strong>en</strong> nieuwe, nog duurzamere bronn<strong>en</strong> aan<br />

het warmt<strong>en</strong>et gekoppeld word<strong>en</strong>. Bijvoorbeeld<br />

e<strong>en</strong> biomassac<strong>en</strong>trale in Diem<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> e-boiler<br />

(e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme waterkoker die draait op e<strong>en</strong> mix van<br />

duurzaam opgewekte elektriciteit).<br />

Hulpwarmtec<strong>en</strong>trale<br />

E<strong>en</strong> cruciale rol in het Amsterdamse stadsnetwerk<br />

is weggelegd voor de hulpwarmtec<strong>en</strong>trale (HWC).<br />

Het fungeert als pompstation om warm water<br />

probleemloos van het noordwestelijke net in het<br />

zuidoostelijke net te pomp<strong>en</strong>. De installatie bevat<br />

e<strong>en</strong> groot buffervat waarin maar liefst 2,8 miljo<strong>en</strong><br />

liter heet water wordt opgeslag<strong>en</strong> (totaal: 30 MW<br />

aan warmte). Is er warmte nodig in het net, dan<br />

wordt het snel vanuit dit <strong>en</strong>orme ‘expansievat’ geleverd.<br />

Meer of minder druk wordt geregeld met<br />

e<strong>en</strong> stoomdek<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>in dit vat.<br />

‘De ketels zijn uitgevoerd met elk twee<br />

gasbranders <strong>en</strong> brand<strong>en</strong> hooguit zo’n<br />

600 uur per jaar’<br />

Bosch-ketels stand-by<br />

En dan zijn er nog de vier Bosch-ketels, met elk<br />

e<strong>en</strong> vermog<strong>en</strong> van maar liefst 30 MW. Zij kunn<strong>en</strong><br />

sam<strong>en</strong> met het buffervat de grote piek<strong>en</strong><br />

opvang<strong>en</strong>. Ze staan warm stand-by <strong>en</strong> spring<strong>en</strong><br />

alle<strong>en</strong> aan tijd<strong>en</strong>s extreme omstandighed<strong>en</strong>,<br />

zoals onverhoopte storing<strong>en</strong> in het net <strong>en</strong> extreem<br />

koude dag<strong>en</strong>. Of uit voorzorg bij kritieke<br />

werkzaamhed<strong>en</strong> in het warmt<strong>en</strong>et. De ketels<br />

zijn uitgevoerd met elk twee gasbranders <strong>en</strong><br />

brand<strong>en</strong> hooguit zo’n 600 uur per jaar, maar<br />

daarmee vervull<strong>en</strong> ze wel e<strong>en</strong> ess<strong>en</strong>tiële rol.<br />

Hoogste betrouwbaarheid<br />

Drie Bosch-ketels zijn standaard aangeslot<strong>en</strong><br />

op het zuidoostelijke deel van het net, één ketel<br />

op het noordwestelijke deel. Ook kunn<strong>en</strong> ze de<br />

warmwaterbuffer opwarm<strong>en</strong>. Met doordachte<br />

regeltechniek <strong>en</strong> slimme ICT van Engie kan snel<br />

geswitcht word<strong>en</strong> naar andere aansluitingsvariant<strong>en</strong>.<br />

Vatt<strong>en</strong>fall garandeert leveringszekerheid<br />

aan afnemers van stadswarmte. Daarom geld<strong>en</strong><br />

specifieke systeemeis<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoge norm<strong>en</strong> op het<br />

gebied van betrouwbaarheid <strong>en</strong> veiligheid van<br />

de installatie. Bij de keuze van Engie voor Bosch<br />

gav<strong>en</strong> gegarandeerd hoge operationele effici<strong>en</strong>cy,<br />

zekerheid van levering <strong>en</strong> vergaande systeemgaranties<br />

de doorslag. ❚<br />

BETROKKEN PARTIJEN:<br />

Eindklant:<br />

Vatt<strong>en</strong>fall<br />

Opdrachtgever:<br />

Engie<br />

<strong>Installatie</strong>/inbedrijfstelling:<br />

Bosch Thermothechniek<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 71


ROTTERDAM DEPOT BOIJMANS VAN BEUNINGEN<br />

DEPOT BOIJMANS VAN BEUNINGEN:<br />

EEN OPTIMAAL BINNENKLIMAAT,<br />

BINNEN ZEER NAUWE BANDBREEDTES<br />

Begin november is de laatste spiegel op de gevel van Depot Boijmans Van Beuning<strong>en</strong> gemonteerd. Daarmee is de buit<strong>en</strong>zijde van het eerste<br />

publiek toegankelijke kunstdepot ter wereld gereed. Aan de binn<strong>en</strong>zijde word<strong>en</strong> nog de laatste afbouwwerkzaamhed<strong>en</strong> verricht. Ook word<strong>en</strong><br />

de klimaatinstallaties én bijbehor<strong>en</strong>de regeling<strong>en</strong> uitvoerig getest, zodat tuss<strong>en</strong> december <strong>en</strong> april ruim 151.000 unieke collectiestukk<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> ingehuisd. Het museum zal vervolg<strong>en</strong>s <strong>en</strong>ige tijd gaan proefdraai<strong>en</strong>, waarna in het najaar van 2021 de Goud<strong>en</strong> Op<strong>en</strong>ing volgt.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld MVRDV <strong>en</strong> BRControls<br />

Depot Boijmans Van Beuning<strong>en</strong> heeft e<strong>en</strong> oppervlakte van 15.000 m², e<strong>en</strong><br />

hoogte van 39,5 meter <strong>en</strong> e<strong>en</strong> footprint van Ø 40 meter die naar bov<strong>en</strong> uitkraagt<br />

tot Ø 60 meter. De begane grond bestaat uit e<strong>en</strong> uitnodig<strong>en</strong>d <strong>en</strong>treegebied<br />

met museumshop <strong>en</strong> koffiecorner. Op deze verdieping zijn bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

de ruimtes voor art handling (inpakk<strong>en</strong>, klimatiser<strong>en</strong>, quarantaine, lad<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

loss<strong>en</strong>) ingericht. Alle depots, pres<strong>en</strong>tatieruimtes, het expertisec<strong>en</strong>trum <strong>en</strong><br />

de filmzaal bevind<strong>en</strong> zich op de 1e tot <strong>en</strong> met 6e verdieping <strong>en</strong> ligg<strong>en</strong> aan<br />

e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal atrium met glaz<strong>en</strong> dak. Hierdoor kan daglicht maximaal naar<br />

binn<strong>en</strong> strom<strong>en</strong>.<br />

Vijf klimaatzones<br />

Het opslaan <strong>en</strong> conserver<strong>en</strong> van de collectiestukk<strong>en</strong> stelt specifieke eis<strong>en</strong> aan<br />

de installatietechniek<strong>en</strong>. Ieder risico op brand, inbraak <strong>en</strong> waterschade moet<br />

‘In de klimaatzones word<strong>en</strong><br />

strikte bandbreedtes gehanteerd<br />

voor temperatuur <strong>en</strong> relatieve<br />

luchtvochtigheid’<br />

word<strong>en</strong> voorkom<strong>en</strong> <strong>en</strong> de luchtcondities moet<strong>en</strong> optimaal zijn. Omdat bijvoorbeeld<br />

(an)organische object<strong>en</strong>, foto’s <strong>en</strong> metal<strong>en</strong> object<strong>en</strong> andere klimatologische<br />

eis<strong>en</strong> stell<strong>en</strong>, is het depot ingedeeld in 5 klimaatzones. “In deze zones<br />

word<strong>en</strong> strikte bandbreedtes gehanteerd voor temperatuur <strong>en</strong> relatieve<br />

Begin november is de laatste spiegel op de gevel van Depot Boijmans Van Beuning<strong>en</strong> gemonteerd. Daarmee is de buit<strong>en</strong>zijde van het eerste publiek toegankelijke<br />

kunstdepot ter wereld gereed. (Beeld: MVDRV).<br />

72 | INSTALLATIEENBOUW.NL


DEPOT BOIJMANS VAN BEUNINGEN ROTTERDAM<br />

luchtvochtigheid, die ook aangetoond moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>”, vertelt Alexander<br />

Wassink, Manager Operations bij BRControls. Voor de ‘standaard’ depotruimtes<br />

geldt bijvoorbeeld e<strong>en</strong> temperatuureis in de zomer van 18-22°C; de<br />

relatieve luchtvochtigheid mag fluctuer<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de 52-55%. In de winter<br />

bedrag<strong>en</strong> de eis<strong>en</strong> 16-20°C <strong>en</strong> 47-52%. “Ook zijn er ruimtes waarin de temperatur<strong>en</strong><br />

max. 0,5-1°C <strong>en</strong> relatieve vochtigheid max. 2% mog<strong>en</strong> afwijk<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> uitgeki<strong>en</strong>de <strong>en</strong> continue balansregeling van koude of warme lucht,<br />

vochtige lucht <strong>en</strong> droge lucht is nodig om deze condities te all<strong>en</strong> tijde te<br />

kunn<strong>en</strong> waarborg<strong>en</strong>; ook bij veel bezoekers <strong>en</strong>/of bij vochtige weersomstandighed<strong>en</strong>.<br />

Onze geavanceerde meet- <strong>en</strong> regeltechniek<strong>en</strong> lever<strong>en</strong> hier<br />

e<strong>en</strong> belangrijke bijdrage aan.”<br />

Nieuwste ruimteregeling<strong>en</strong><br />

“Het depot is één van de eerste project<strong>en</strong> waarin onze BRN-15 ruimteregeling<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> toegepast”, vertelt Gert Balder, S<strong>en</strong>ior Accountmanager bij<br />

BRControls. “De BRN-15 betreft e<strong>en</strong> modulaire <strong>en</strong> vrij programmeerbare naregeling<br />

op basis van IP, waarmee ook de meest complexe ruimteregeling<strong>en</strong><br />

uitgevoerd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Naast musea le<strong>en</strong>t de BRN-15 zich uitstek<strong>en</strong>d<br />

voor bijvoorbeeld cleanrooms, waar e<strong>en</strong> juiste temperatuur <strong>en</strong> luchtvochtigheid<br />

van ess<strong>en</strong>tieel belang zijn.”<br />

Depot Boijmans Van Beuning<strong>en</strong> is ontworp<strong>en</strong> door MVRDV. BAM <strong>Bouw</strong> <strong>en</strong><br />

Techniek is verantwoordelijk voor realisatie van de iconische nieuwbouw. In<br />

hechte sam<strong>en</strong>werking met de aannemer én installatie-adviseur Royal HaskoningDHV<br />

heeft BRControls de best pass<strong>en</strong>de meet- <strong>en</strong> regeltechniek<strong>en</strong> voor<br />

de diverse ruimtes geselecteerd <strong>en</strong> geleverd. ❚<br />

Real-time data<br />

In dit project is gekoz<strong>en</strong> voor de BRT-24 modulaire ruimtebedi<strong>en</strong>ing inclusief<br />

touchscre<strong>en</strong>, vertelt Wassink. “Deze ruimtebedi<strong>en</strong>ing is op de wand<strong>en</strong> van de<br />

diverse ruimtes gemonteerd <strong>en</strong> aangeslot<strong>en</strong> op onze nieuwe BRN-15 ruimteregeling<strong>en</strong>.<br />

De data die door de ruimtes<strong>en</strong>sor<strong>en</strong> wordt verzameld, wordt<br />

niet alle<strong>en</strong> 24/7 beschikbaar gemaakt <strong>en</strong> gemonitord in ons webbased gebouwbeheersysteem,<br />

maar ook real-time gedeeld op de touchscre<strong>en</strong>s. Zodra<br />

de temperatuur of relatieve vochtigheid zich onverhoopt buit<strong>en</strong> de gr<strong>en</strong>swaard<strong>en</strong><br />

bevindt, volgt automatisch e<strong>en</strong> alarm. Hierdoor kan direct pass<strong>en</strong>de actie<br />

word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.”<br />

In dit project is gekoz<strong>en</strong> voor de<br />

BRT-24 modulaire ruimtebedi<strong>en</strong>ing<br />

inclusief touchscre<strong>en</strong>.<br />

Het depot is één van de eerste project<strong>en</strong><br />

waarin de BRN-15 ruimteregeling<strong>en</strong> van<br />

BRControls word<strong>en</strong> toegepast.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 73


THEMA ROOKGASAFVOER<br />

RENOVEREN VAN CLV-ROOKGASAFVOERSYSTEMEN:<br />

ROOKGASRENOVATIE ZONDER HAK- EN BREEKWERK<br />

Easy-Liner B.V. uit Dordrecht is e<strong>en</strong> familiebedrijf, gespecialiseerd in het inspecter<strong>en</strong> <strong>en</strong> r<strong>en</strong>over<strong>en</strong> van de Combinatie Luchttoevoer Verbrandingsgasafvoersystem<strong>en</strong>,<br />

afgekort CLV. Met e<strong>en</strong> doordacht <strong>en</strong> inmiddels ruimschoots beproefd systeem blijv<strong>en</strong> de horizontaal <strong>en</strong> verticaal<br />

geplaatste afvoerkanal<strong>en</strong> intact <strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> deze aan de binn<strong>en</strong>kant e<strong>en</strong> flexibele kous, FuranFlex g<strong>en</strong>aamd.<br />

Tekst Van Aalst Media | Beeld Easy-Liner B.V.<br />

Het jaarlijks lat<strong>en</strong> nakijk<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> cv-ketel is<br />

voor de meeste m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> haast vanzelfsprek<strong>en</strong>d.<br />

E<strong>en</strong> rookgasafvoerkanaal daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong> krijgt<br />

pas aandacht als zich problem<strong>en</strong> of zelfs calamiteit<strong>en</strong><br />

voordo<strong>en</strong>. De negatieve gevolg<strong>en</strong> van<br />

het plaats<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> nieuw systeem als mur<strong>en</strong><br />

op<strong>en</strong>brek<strong>en</strong>, dag<strong>en</strong> zonder warm water zitt<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

de hoge kost<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> e<strong>en</strong> r<strong>en</strong>ovatie niet aantrekkelijker.<br />

Michel Zilverschoon, eig<strong>en</strong>aar van<br />

Easy-Liner B.V.: “Met ons FuranFlex-systeem is dat<br />

ge<strong>en</strong> probleem. Wij r<strong>en</strong>over<strong>en</strong> van binn<strong>en</strong>uit <strong>en</strong><br />

pakk<strong>en</strong> in korte tijd kanal<strong>en</strong> met verschill<strong>en</strong>de<br />

aansluiting<strong>en</strong> aan tot in totaal e<strong>en</strong> l<strong>en</strong>gte van<br />

wel 70 meter. De flexibele kous lat<strong>en</strong> we van<br />

bov<strong>en</strong>af in het kanaal zakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> zett<strong>en</strong> deze<br />

met speciale afsluiters dicht. Vervolg<strong>en</strong>s blaz<strong>en</strong><br />

we ze met stoom op tot e<strong>en</strong> volwaardig nieuw<br />

rookgaskanaal dat weer 25 jaar meekan. Door<br />

het systeem te voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> voering, repareert<br />

het alle rotte plekk<strong>en</strong>, gat<strong>en</strong> <strong>en</strong> lekkages<br />

<strong>en</strong> het zorgt dat het systeem is voorbereid op de<br />

nieuwste g<strong>en</strong>eratie CV-toestell<strong>en</strong>. FuranFlex is<br />

e<strong>en</strong> sterke warmte-isolator <strong>en</strong> dat verbetert ook<br />

de trek in het kanaal.”<br />

R<strong>en</strong>ovatie rookgaskanal<strong>en</strong> appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>complex in Heemskerk.<br />

Flexibele kous ligt klaar aan staaldraad om te word<strong>en</strong> opgetakeld.<br />

74 | INSTALLATIEENBOUW.NL


ROOKGASAFVOER THEMA<br />

Naar bov<strong>en</strong> takel<strong>en</strong> van flexibele kous in verband met gewicht (300 kilogram).<br />

‘Wij r<strong>en</strong>over<strong>en</strong> van binn<strong>en</strong>uit <strong>en</strong> pakk<strong>en</strong> in korte<br />

tijd kanal<strong>en</strong> met verschill<strong>en</strong>de aansluiting<strong>en</strong><br />

aan tot in totaal e<strong>en</strong> l<strong>en</strong>gte van wel 70 meter’<br />

Zilverschoon vervolgt: “De garantie op FuranFlex<br />

is 25 jaar. Dat is ruimschoots meer dan de lev<strong>en</strong>sduur<br />

van e<strong>en</strong> verwarmingsketel. Overig<strong>en</strong>s als je<br />

deze vervangt, dan is het e<strong>en</strong> vereiste dat e<strong>en</strong> kanaal<br />

nog minimaal aan de lev<strong>en</strong>sduur voldoet. Wij<br />

adviser<strong>en</strong> om het rookgasafvoerkanaal prev<strong>en</strong>tief<br />

te lat<strong>en</strong> inspecter<strong>en</strong>. Het voorkomt de overlast van<br />

tijdelijke afsluiting van warm water. Na 25 jaar<br />

is vernieuwing ge<strong>en</strong> probleem, omdat de voering<br />

van FuranFlex slechts twee tot drie millimeter dik<br />

is. Dat is voldo<strong>en</strong>de, want na twee keer r<strong>en</strong>over<strong>en</strong><br />

verlies je in de diameter ongeveer e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>timeter.<br />

Dat vormt echter ge<strong>en</strong> belemmering omdat het<br />

overdruksysteem van moderne ketels altijd e<strong>en</strong><br />

kleinere diameter vereist dan de oudere modell<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> onderdruksysteem. Er blijft voldo<strong>en</strong>de<br />

ruimte over om in de toekomst nog e<strong>en</strong> keer te<br />

r<strong>en</strong>over<strong>en</strong>, mocht dat nodig zijn.”<br />

Gekoeld bewar<strong>en</strong><br />

FuranFlex is nu 15 jaar op de markt <strong>en</strong> het product<br />

is blijv<strong>en</strong>d in ontwikkeling. “Wij zi<strong>en</strong> de blijv<strong>en</strong>de<br />

aandacht voor de consist<strong>en</strong>tie <strong>en</strong> de kwaliteitswaarborging<br />

van het product. Het voldoet aan<br />

de technische eis<strong>en</strong> <strong>en</strong> de wettelijk gestelde norm<strong>en</strong>.<br />

Met de beperk<strong>en</strong>de maatregel<strong>en</strong> van het<br />

coronavirus hebb<strong>en</strong> wij zelf geïnvesteerd in e<strong>en</strong><br />

koelcontainer. Het geeft ons meer bewegingsvrijheid<br />

in onze werkwijze, want gekoeld op e<strong>en</strong><br />

temperatuur tuss<strong>en</strong> de 5 <strong>en</strong> 10 grad<strong>en</strong> is het<br />

product ideaal toepasbaar <strong>en</strong> houdbaar tot ongeveer<br />

vier wek<strong>en</strong>.”<br />

Het team van Easy-Liner B.V. heeft inmiddels<br />

acht gecertificeerde monteurs in di<strong>en</strong>st, die grote<br />

<strong>en</strong> kleine installaties door heel Nederland verzorg<strong>en</strong>.<br />

“Wij werk<strong>en</strong> voornamelijk in opdracht van<br />

bedrijv<strong>en</strong> <strong>en</strong> VvE’s (Ver<strong>en</strong>iging van Eig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong>).<br />

Het is raadzaam om bij h<strong>en</strong> te informer<strong>en</strong> naar<br />

hun Plan van Aanpak als het gaat om het r<strong>en</strong>over<strong>en</strong><br />

van CLV-rookgasafvoersystem<strong>en</strong>. Voorkom<br />

problem<strong>en</strong> in de toekomst <strong>en</strong> d<strong>en</strong>k tijdig aan r<strong>en</strong>ovatie,<br />

het gaat hier namelijk om de veiligheid<br />

van de bewoners”, besluit Zilverschoon. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 75


THEMA ROOKGASAFVOER<br />

UW ROOKGASAFVOER IN ÉÉN DAG GERENOVEERD<br />

In veel grondgebond<strong>en</strong> woning<strong>en</strong>, appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>complex<strong>en</strong> <strong>en</strong> bedrijfsgebouw<strong>en</strong> in Nederland bevind<strong>en</strong> zich rookgaskanal<strong>en</strong> van 15<br />

tot 20 jaar oud, die niet aan de nieuwe, str<strong>en</strong>gere richtlijn<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>. R<strong>en</strong>ovatie van deze kanal<strong>en</strong> is nodig, om e<strong>en</strong> goede <strong>en</strong> veilige werking<br />

van het cv-systeem in de toekomst te garander<strong>en</strong>. Met FuranFlex biedt F.F. Kanaalr<strong>en</strong>ovatie niet alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoogwaardige maar ook e<strong>en</strong> zeer<br />

snelle oplossing. Zowel voor individuele kanal<strong>en</strong> als voor collectieve system<strong>en</strong>.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld F.F. Kanaalr<strong>en</strong>ovatie<br />

“Wanneer e<strong>en</strong> nieuwe ketel wordt geplaatst,<br />

moet gegarandeerd word<strong>en</strong> dat het rookgaskanaal<br />

nog e<strong>en</strong> ketellev<strong>en</strong> meegaat”, weet Rudie<br />

Balink van F.F. Kanaalr<strong>en</strong>ovatie. “Echter zijn er<br />

maar weinig inspecteurs die dit objectief kunn<strong>en</strong><br />

beoordel<strong>en</strong>. Daarom wordt in de praktijk<br />

bij de montage van nieuwe ketels bijna altijd<br />

het rookgaskanaal ger<strong>en</strong>oveerd of vervang<strong>en</strong>.”<br />

Rookgaskanal<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong> veelal aluminium kanal<strong>en</strong><br />

waarin putcorrosie plaatsvindt, vertelt hij.<br />

“Daarnaast drog<strong>en</strong> de silicon<strong>en</strong> rubbers op de<br />

verbinding<strong>en</strong> uit, waardoor ze na verloop van tijd<br />

De r<strong>en</strong>ovatie kan snel <strong>en</strong> zonder grote bouwkundige ingrep<strong>en</strong> word<strong>en</strong> uitgevoerd.<br />

78 | INSTALLATIEENBOUW.NL


ROOKGASAFVOER THEMA<br />

niet meer goed afdicht<strong>en</strong>. Bij collectieve kanal<strong>en</strong><br />

speelt bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> het probleem van onderdruk.”<br />

Onder- <strong>en</strong> overdruk<br />

“De meeste oude(re) collectieve rookgaskanal<strong>en</strong><br />

in Nederland zijn gebaseerd op onderdruk”, aldus<br />

Balink. “Niet verwonderlijk, want warmte lucht<br />

stijgt <strong>en</strong> creëert zo e<strong>en</strong> natuurlijke trek in het kanaal.<br />

Echter zijn de rookgastemperatur<strong>en</strong> van de<br />

nieuwe type cv-ketels e<strong>en</strong> stuk lager, waardoor<br />

deze thermische trek verdwijnt. Hierdoor blijv<strong>en</strong><br />

de rookgass<strong>en</strong> in het kanaal hang<strong>en</strong> of zakk<strong>en</strong><br />

zij zelfs naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong>, waar zij in het luchtzijdige<br />

deel van de installatie terechtkom<strong>en</strong>. Hier word<strong>en</strong><br />

de rookgass<strong>en</strong> aangezog<strong>en</strong> door de ketel, die als<br />

gevolg hiervan in storing gaat. E<strong>en</strong> overdrukkanaal<br />

gaat hiermee de strijd aan.”<br />

‘Na 2 uur beschikt m<strong>en</strong> over e<strong>en</strong><br />

voegloze, naadloze <strong>en</strong> luchtdichte<br />

kanaalvoering die bestand is teg<strong>en</strong> hitte,<br />

corrosie <strong>en</strong> vocht’<br />

Snel <strong>en</strong> met minimale<br />

bouwkundige ingrep<strong>en</strong><br />

Bij de r<strong>en</strong>ovatie van collectieve <strong>en</strong> individuele<br />

rookgaskanal<strong>en</strong> maakt F.F. Kanaalr<strong>en</strong>ovatie gebruik<br />

van FuranFlex, dat snel <strong>en</strong> met slechts minimale<br />

bouwkundige ingrep<strong>en</strong> te installer<strong>en</strong> is. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

wordt hiermee de volledige capaciteit van<br />

het bestaande kanaal b<strong>en</strong>ut. “FuranFlex is zowel<br />

geschikt voor vr- als hr-ketels <strong>en</strong> beschikbaar voor<br />

kanal<strong>en</strong> van 80 tot 800 mm. De oplossing betreft<br />

e<strong>en</strong> innovatieve <strong>en</strong> flexibele schoorste<strong>en</strong>voering,<br />

die op maat vanuit de fabriek wordt aangeleverd<br />

<strong>en</strong> is opgebouwd uit drie lag<strong>en</strong>: e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>laag<br />

van kevlarversterkt glasvezel, e<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong>laag van<br />

composiet <strong>en</strong> glasvezel <strong>en</strong> e<strong>en</strong> binn<strong>en</strong>folie die na<br />

het uithard<strong>en</strong> uit de buis wordt verwijderd. Omdat<br />

we slechts e<strong>en</strong> paar uur per woning bezig zijn,<br />

wordt overlast tot e<strong>en</strong> minimum beperkt.”<br />

Ook voor hoogbouwproject<strong>en</strong><br />

FuranFlex is niet alle<strong>en</strong> geschikt voor laagbouwmaar<br />

ook voor hoogbouwproject<strong>en</strong>. De grootste<br />

klus die F.F. Kanaalr<strong>en</strong>ovatie heeft uitgevoerd,<br />

betreft de r<strong>en</strong>ovatie van de 60 meter hoge Skydome<br />

in Amsterdam. “Het rookgassysteem in<br />

deze woontor<strong>en</strong> bestond uit e<strong>en</strong> vijftal aluminium<br />

CLV-kanal<strong>en</strong>, gebaseerd op onderdruk, die<br />

bij de bouw van 1995 in het gebouw zijn aangebracht”,<br />

vertelt Balink. “Sindsdi<strong>en</strong> was er niet<br />

meer naar omgekek<strong>en</strong>. Tijd<strong>en</strong>s de bouw zijn 20<br />

vr-ketels geplaatst, die door de jar<strong>en</strong> he<strong>en</strong> op individuele<br />

basis zijn vervang<strong>en</strong> door (hoofdzakelijk)<br />

hr-ketels. Dit had slijtage in de rookgaskanal<strong>en</strong><br />

tot gevolg. Daarom hebb<strong>en</strong> wij in opdracht van<br />

beheerder Facilicom het complete systeem prev<strong>en</strong>tief<br />

ger<strong>en</strong>oveerd. Hierbij hebb<strong>en</strong> wij gebruik<br />

gemaakt van e<strong>en</strong> bijna 60 meter lange schoorste<strong>en</strong>voering,<br />

met e<strong>en</strong> diameter van 400 mm.”<br />

Voegloos, naadloos <strong>en</strong> luchtdicht<br />

Voor de montage van FuranFlex wordt altijd e<strong>en</strong><br />

haalbaarheidsonderzoek op locatie uitgevoerd,<br />

b<strong>en</strong>adrukt Balink. “Is r<strong>en</strong>ovatie technisch én financieel<br />

haalbaar? Of is complete vervanging aan te<br />

bevel<strong>en</strong>? De volg<strong>en</strong>de stap bij collectieve kanal<strong>en</strong><br />

is de montage van roestvrijstal<strong>en</strong> T-stukk<strong>en</strong>.<br />

Immers kun je aftakking<strong>en</strong> niet r<strong>en</strong>over<strong>en</strong> met<br />

e<strong>en</strong> liner. Wanneer alle T-stukk<strong>en</strong> op hun plaats<br />

zitt<strong>en</strong>, dan wordt de FuranFlex in het kanaal aangebracht<br />

<strong>en</strong> plaats<strong>en</strong> we speciale adapters op de<br />

twee uiteind<strong>en</strong>. Deze adapters word<strong>en</strong> aangeslot<strong>en</strong><br />

op e<strong>en</strong> stoomg<strong>en</strong>erator, die buit<strong>en</strong> of op<br />

de galerij staat. Onder de stoomdruk zet de liner<br />

uit <strong>en</strong> na 2 uur beschikt m<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> voegloze,<br />

naadloze <strong>en</strong> luchtdichte kanaalvoering die bestand<br />

is teg<strong>en</strong> hitte, corrosie <strong>en</strong> vocht. Per dag<br />

kunn<strong>en</strong> we tot 5 individuele kanal<strong>en</strong> r<strong>en</strong>over<strong>en</strong>;<br />

e<strong>en</strong> collectief kanaal met 15 aansluiting<strong>en</strong> do<strong>en</strong><br />

we in 2 dag<strong>en</strong>.”<br />

De FuranFlex liner beschikt over e<strong>en</strong> CE-markering<br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gunstige KIWA Gastec-beoordeling. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 79


R<strong>en</strong>over<strong>en</strong> zonder<br />

breek- of sloopwerk<br />

• rookgaskanaal (CLV <strong>en</strong> individueel)<br />

• shunt- <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatiekanal<strong>en</strong><br />

• rookkanaal op<strong>en</strong> haard / houtkachel<br />

• hemelwaterafvoer.<br />

Wat is Furanflex?<br />

Furanflex is e<strong>en</strong> kunststof composiet met verschill<strong>en</strong>de chemische<br />

sam<strong>en</strong>-stelling<strong>en</strong>, afhankelijk van de toepassing. E<strong>en</strong> Furanflex<br />

kanaal bestaat uit drie lag<strong>en</strong>: de buit<strong>en</strong>mantel gemaakt van textiel<br />

of glasvezel verstevigd met kevlar, de middelste laag bestaande<br />

uit e<strong>en</strong> composiet van kunsthars met glasvezel <strong>en</strong> de binn<strong>en</strong>ste<br />

laag die voorzi<strong>en</strong> is van e<strong>en</strong> thermische folie.<br />

In de fabriek wordt elk Furanflex kanaal op maat gemaakt. Het<br />

materiaal wordt in de flexibele toestand afgeleverd. Het is te<br />

vergelijk<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> platte brandweerslang. De platte Furanflex<br />

slang wordt in het kanaal gebracht door hem van bov<strong>en</strong> in het<br />

kanaal te lat<strong>en</strong> zakk<strong>en</strong> of van onder<strong>en</strong>, met behulp van e<strong>en</strong> takel,<br />

omhoog te trekk<strong>en</strong>. Wanneer de nieuwe voering in het kanaal<br />

geplaatst is kan hij word<strong>en</strong> opgeblaz<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> fastblower.<br />

Tijd<strong>en</strong>s het opblaz<strong>en</strong> zet de voering uit <strong>en</strong> neemt hij de vorm van<br />

het bestaande kanaal aan, inclusief ev<strong>en</strong>tuele bocht<strong>en</strong>. Na het<br />

opblaz<strong>en</strong> kan de voering word<strong>en</strong> uitgehard met stoom.<br />

070 2121899 info@ffkanaalr<strong>en</strong>ovatie.nl www.ffkanaalr<strong>en</strong>ovatie.nl


Breman levert<br />

de ‘schoorste<strong>en</strong><br />

van de toekomst’<br />

Sam<strong>en</strong> op weg naar 2050<br />

Breman is graag uw partner in de<br />

<strong>en</strong>ergietransitie. Zo d<strong>en</strong>kt onze specialist<br />

Breman Schoorste<strong>en</strong>techniek uit IJsselmuid<strong>en</strong><br />

met u mee over verduurzaming <strong>en</strong> nieuwe<br />

oplossing<strong>en</strong>. Van e<strong>en</strong> warmtepompschoorste<strong>en</strong><br />

tot aan de EQ-air <strong>en</strong> van r<strong>en</strong>ovatie tot<br />

nieuwbouw van woning<strong>en</strong>. We kom<strong>en</strong> sam<strong>en</strong><br />

met u tot de meest duurzame aanpak.<br />

breman.nl


THEMA ROOKGASAFVOER<br />

RENOVATIE OF VERVANGING VAN HET ROOKGASAFVOERSYSTEEM:<br />

‘WIJ DENKEN GRAAG MEE OVER<br />

DUURZAME OPLOSSINGEN’<br />

Breman Schoorste<strong>en</strong>techniek (voorhe<strong>en</strong>: Breman IJsselmuid<strong>en</strong>) is toonaangev<strong>en</strong>d in de inspectie <strong>en</strong> advisering, ontwikkeling, productie <strong>en</strong><br />

installatie van prefab schoorst<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> rookgasafvoertechniek<strong>en</strong> voor met name de gestapelde bouw. “Wij zijn al meer dan 30 jaar actief in<br />

e<strong>en</strong> markt waarin voorschrift<strong>en</strong> voortdur<strong>en</strong>d verander<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontwikkeling<strong>en</strong> elkaar in rap tempo opvolg<strong>en</strong>”, aldus directeur Albert de Wilde.<br />

“Erg actueel op dit mom<strong>en</strong>t is de <strong>en</strong>ergietransitie. In nieuwbouwproject<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gasgestookte ketels steeds vaker vervang<strong>en</strong> door warmtepomp<strong>en</strong>,<br />

waardoor rookgasafvoertechniek<strong>en</strong> niet meer aan de orde zijn. In de r<strong>en</strong>ovatiemarkt moet constant e<strong>en</strong> afweging word<strong>en</strong> gemaakt<br />

tuss<strong>en</strong> optimalisatie, r<strong>en</strong>ovatie of vervanging. Daarbij speelt, naast de bouwkundige mogelijkhed<strong>en</strong>, ook het financiële aspect e<strong>en</strong> belangrijke<br />

rol, waarin wij Ver<strong>en</strong>iging<strong>en</strong> van Eig<strong>en</strong>ar<strong>en</strong>, woningcorporaties én installateurs graag adviser<strong>en</strong>.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Breman Schoorste<strong>en</strong>techniek<br />

De keteltechniek<strong>en</strong> van vandaag vrag<strong>en</strong> om e<strong>en</strong><br />

optimale lekdichtheid, weet Albert. “Want alle<strong>en</strong><br />

zo kunn<strong>en</strong> de kwaliteit <strong>en</strong> veiligheid van rookgasafvoersystem<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> geborgd; e<strong>en</strong> vereiste<br />

voor r<strong>en</strong>ovatie bij iedere ketelvervanging. Breman<br />

Schoorste<strong>en</strong>techniek kan hier perfect in voorzi<strong>en</strong>.”<br />

Bijna ieder r<strong>en</strong>ovatieproject start met e<strong>en</strong> uitgebreide<br />

inv<strong>en</strong>tarisatie ter plaatse, om de bouwkundige<br />

situatie in kaart te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Want waar in<br />

het gebouw is de rookgasafvoertechniek gesitueerd?<br />

Staat de CLV direct achter de schachtwand<br />

of achter e<strong>en</strong> mechanische v<strong>en</strong>tilatiepijp? Zit het<br />

systeem technisch nog goed in elkaar? En hoeveel<br />

ruimte is beschikbaar in de schacht? Hoeveel <strong>en</strong><br />

welke cv-toestell<strong>en</strong> zijn aangeslot<strong>en</strong>? “Op basis<br />

van deze informatie werk<strong>en</strong> wij diverse sc<strong>en</strong>ario’s<br />

uit. D<strong>en</strong>k bijvoorbeeld aan de montage van e<strong>en</strong><br />

nieuwe voering, het ombouw<strong>en</strong> naar individuele<br />

rookgasafvoervoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> of transformatie naar<br />

e<strong>en</strong> duurzaam concept. Aan elk sc<strong>en</strong>ario wordt<br />

e<strong>en</strong> kost<strong>en</strong>plaatje gekoppeld, waarna we sam<strong>en</strong><br />

met de VvE, woningcorporatie of installateurs de<br />

beste oplossing kiez<strong>en</strong>. Hierbij hebb<strong>en</strong> we oog<br />

voor de ambities op zowel korte als lange termijn.<br />

Zo kan het voor opdrachtgevers die op termijn van<br />

het gas af will<strong>en</strong>, voordelig zijn om nu al de kleine<br />

doorvoerkanal<strong>en</strong> mee te nem<strong>en</strong>. Hierdoor kan in<br />

de toekomst namelijk relatief e<strong>en</strong>voudig e<strong>en</strong> collectieve<br />

oplossing op het dak word<strong>en</strong> geplaatst,<br />

zonder dat de schacht<strong>en</strong> opnieuw geop<strong>en</strong>d hoev<strong>en</strong><br />

te word<strong>en</strong>.”<br />

Produc<strong>en</strong>t <strong>en</strong> leverancier 2.0<br />

Uniek volg<strong>en</strong>s Albert is dat Breman Schoorste<strong>en</strong>techniek<br />

niet alle<strong>en</strong> adviseert <strong>en</strong> installeert, maar<br />

ook zelf produceert. “We zijn goed bek<strong>en</strong>d met<br />

Door het gebruik van de modernste (tek<strong>en</strong>)applicaties is Breman Schoorste<strong>en</strong>techniek in staat om elke vraag<br />

snel visueel te mak<strong>en</strong> én hiervoor e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de oplossing uit te werk<strong>en</strong>.<br />

de tr<strong>en</strong>ds <strong>en</strong> uitdaging<strong>en</strong> in de markt, op basis<br />

waarvan we onze product<strong>en</strong> continu optimaliser<strong>en</strong>.<br />

Door het gebruik van de modernste (tek<strong>en</strong>)applicaties<br />

zijn wij bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> in staat om elke vraag<br />

snel visueel te mak<strong>en</strong> én hiervoor e<strong>en</strong> pass<strong>en</strong>de<br />

oplossing uit te werk<strong>en</strong>. Ook als het om afwijk<strong>en</strong>de<br />

product<strong>en</strong> gaat.” Collega <strong>en</strong> productontwikkelaar<br />

Cezar de Jong: “Wij hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> voorrad<strong>en</strong>,<br />

maar producer<strong>en</strong> op maat voor ieder project. In<br />

nauwe sam<strong>en</strong>spraak met de klant bepal<strong>en</strong> we de<br />

juiste vorm, maatvoering <strong>en</strong> kleur. Hoe e<strong>en</strong>voudig<br />

of complex e<strong>en</strong> project ook is. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zoek<strong>en</strong><br />

we actief naar oplossing<strong>en</strong> om de overlast voor<br />

bewoners tot e<strong>en</strong> minimum te beperk<strong>en</strong>. Bijvoorbeeld<br />

door ket<strong>en</strong>sam<strong>en</strong>werking <strong>en</strong> industrialisatie<br />

te koppel<strong>en</strong> aan de r<strong>en</strong>ovatiemarkt.”<br />

Ket<strong>en</strong>sam<strong>en</strong>werking<br />

E<strong>en</strong> mooi voorbeeld hiervan is e<strong>en</strong> appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>gebouw<br />

van 11 verdieping<strong>en</strong> in Zwolle, waar<br />

de complete schacht is leeggemaakt <strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />

nieuw leidingsysteem wordt voorzi<strong>en</strong>. Hierbij<br />

werkt Breman Schoorste<strong>en</strong>techniek met e<strong>en</strong> innovatief<br />

<strong>en</strong> modulair systeem, dat in nauwe sam<strong>en</strong>werking<br />

met Breman Utiliteit Zwolle <strong>en</strong> Breman<br />

Techniek is ontwikkeld. “In het verled<strong>en</strong> moest<strong>en</strong><br />

82 | INSTALLATIEENBOUW.NL


ROOKGASAFVOER THEMA<br />

Schetsmodel r<strong>en</strong>ovatiesysteem.<br />

we onze kanal<strong>en</strong> één voor één in de schacht lat<strong>en</strong><br />

zakk<strong>en</strong> <strong>en</strong> in e<strong>en</strong> krappe ruimte beugel<strong>en</strong>”,<br />

vertelt De Jong. “Met het nieuwe systeem wordt<br />

dit beperkt tot twee modules per verdieping,<br />

die e<strong>en</strong>voudig als legoblokjes gestapeld kunn<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong>. Hierdoor kunn<strong>en</strong> we in korte tijd de complete<br />

schacht vernieuw<strong>en</strong>, inclusief de riolering<br />

<strong>en</strong> overige leiding<strong>en</strong>.”<br />

Luchttoevoerkanal<strong>en</strong>, integraal ontwerp.<br />

‘In nauwe sam<strong>en</strong>spraak met de klant<br />

bepal<strong>en</strong> we de juiste vorm, maatvoering <strong>en</strong><br />

kleur. Hoe e<strong>en</strong>voudig of complex<br />

e<strong>en</strong> project ook is’<br />

Slimme oplossing<strong>en</strong> voor<br />

de complete schacht<br />

Breman Schoorste<strong>en</strong>techniek is altijd e<strong>en</strong> produc<strong>en</strong>t<br />

<strong>en</strong> leverancier van prefab schoorst<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

rookgasafvoertechniek<strong>en</strong> geweest. Toch stopt de<br />

di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing hier niet, b<strong>en</strong>adrukt Albert. “Onze<br />

ambitie is om klantw<strong>en</strong>s<strong>en</strong> te vertal<strong>en</strong> naar e<strong>en</strong><br />

aluminium eindproduct. Vaak is dit e<strong>en</strong> rookgaskanaal<br />

of schoorste<strong>en</strong>, maar dit kunn<strong>en</strong> ook an-<br />

dere oplossing<strong>en</strong> in de installatieschacht zijn.” De<br />

Jong: “We zitt<strong>en</strong> graag al in e<strong>en</strong> vroeg stadium bij<br />

klant<strong>en</strong> aan tafel, om hun specifieke vraag hor<strong>en</strong>.<br />

Wat moet er in de schacht gebeur<strong>en</strong>? En welke<br />

(slimme) oplossing<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> we hiervoor mak<strong>en</strong>?<br />

Deze aanpak heeft, vanuit e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>werking met<br />

Breman Woningbeheer, bijvoorbeeld geleid tot de<br />

ontwikkeling van e<strong>en</strong> collectief hybride systeem<br />

voor e<strong>en</strong> woningcorporatie in Rotterdam. Waar<br />

Breman Woningbeheer verantwoordelijk was voor<br />

de c<strong>en</strong>trale verwarming van de portiekwoning<strong>en</strong>,<br />

hebb<strong>en</strong> wij meegedacht over hoe we de installatie<br />

op het dak kond<strong>en</strong> plaats<strong>en</strong>. Hierdoor zal de<br />

impact voor bewoners tot e<strong>en</strong> minimum word<strong>en</strong><br />

beperkt, terwijl toch e<strong>en</strong> optimum in duurzaamheid<br />

wordt behaald.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 83


THEMA ROOKGASAFVOER<br />

ROOKGASAFVOER MAG STEEDS VAKER GEZIEN WORDEN<br />

E<strong>en</strong> kwalitatief goede rookgasafvoer zorgt voor brandveiligheid <strong>en</strong> voorkomt koolmonoxidevergiftiging. Niet alle<strong>en</strong> in woning<strong>en</strong>, maar<br />

bijvoorbeeld ook in industriële omgeving<strong>en</strong> <strong>en</strong> op schep<strong>en</strong>. Je kunt ervoor kiez<strong>en</strong> om schoorst<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> rookgasafvoer<strong>en</strong> helemaal weg te<br />

werk<strong>en</strong> in de wand. Maar wat fabrikant Schiedel Metaloterm in Middelburg betreft, kan e<strong>en</strong> zichtbaar rookkanaal juist ook e<strong>en</strong> eyecatcher<br />

zijn in e<strong>en</strong> interieur.<br />

Tekst Sandra Kagie | Beeld Schiedel Metaloterm<br />

Kwaliteit <strong>en</strong> functionaliteit staan voor de rookkanaalspecialist<br />

al ruim vijftig jaar voorop. “Maar<br />

vooral in de woonkamer wil het oog ook wat”,<br />

geeft Robin Dirks, sales <strong>en</strong> marketing manager<br />

van Schiedel Metaloterm aan. “We lever<strong>en</strong> onze<br />

rookkanal<strong>en</strong> voor houtkachels, pelletkachels,<br />

haard<strong>en</strong> <strong>en</strong> cv-installaties daarom zowel in standaard<br />

RVS, als in verschill<strong>en</strong>de kleur<strong>en</strong>.” Behalve<br />

mooier is het in sommige situaties volg<strong>en</strong>s hem<br />

ook <strong>en</strong>ergie-efficiënter om het rookkanaal niet<br />

weg te werk<strong>en</strong>. “Het rookkanaal geeft zo meer<br />

warmte af in de kamer”, legt hij uit.<br />

Omdat het veiligheidsaspect voor Schiedel Metaloterm<br />

vooropstaat, levert het bedrijf overig<strong>en</strong>s<br />

niet direct aan particulier<strong>en</strong>. “Montage vraagt namelijk<br />

om deskundigheid van zak<strong>en</strong>”, gaat Dirks<br />

verder. “Red<strong>en</strong> voor ons om voor de particuliere<br />

markt sam<strong>en</strong> te werk<strong>en</strong> met deskundige resellers.”<br />

C<strong>en</strong>tre of excell<strong>en</strong>ce<br />

Het eig<strong>en</strong> c<strong>en</strong>tre of excell<strong>en</strong>ce bewijst hoeveel<br />

waarde er in Middelburg wordt gehecht aan kwaliteit.<br />

Twaalf ing<strong>en</strong>ieurs zijn hier continu bezig met<br />

84 | INSTALLATIEENBOUW.NL


ROOKGASAFVOER THEMA<br />

het mak<strong>en</strong> van berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> <strong>en</strong> tek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> zodat<br />

opdrachtgevers op locatie direct aan de slag kunn<strong>en</strong><br />

met de juiste spull<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> project. D<strong>en</strong>k<br />

aan modulaire rookgasafvoer<strong>en</strong>, dempers met e<strong>en</strong><br />

betere geluidsreductie <strong>en</strong>/of rookkanal<strong>en</strong> met<br />

e<strong>en</strong> nóg betere isolatiewaarde.<br />

‘Vooral in de woonkamer wil het<br />

oog ook wat’<br />

Schoorste<strong>en</strong>kanaal met<br />

dertig jaar garantie<br />

E<strong>en</strong> voorbeeld van e<strong>en</strong> rec<strong>en</strong>te eig<strong>en</strong> ontwikkeling<br />

die Dirks graag onder de aandacht br<strong>en</strong>gt,<br />

is e<strong>en</strong> dubbelwandig schoorste<strong>en</strong>kanaal met e<strong>en</strong><br />

speciale isolatie waardoor de buis na e<strong>en</strong> schoorste<strong>en</strong>brand<br />

nog bruikbaar blijft. “Normaal gezi<strong>en</strong><br />

moet e<strong>en</strong> schoorste<strong>en</strong>kanaal na e<strong>en</strong> schoorste<strong>en</strong>brand<br />

word<strong>en</strong> vervang<strong>en</strong>. Met het door ons ontwikkelde<br />

‘AT’-kanaal is dat in veel gevall<strong>en</strong> niet<br />

meer nodig. E<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme kost<strong>en</strong>besparing”, geeft<br />

hij aan. “Ons schoorste<strong>en</strong>kanaal is bestand teg<strong>en</strong><br />

vier schoorste<strong>en</strong>brand<strong>en</strong> op 1.000ºC, zo is<br />

uit e<strong>en</strong> test van 4 x 1.000ºC á 30 minut<strong>en</strong> geblek<strong>en</strong>.<br />

Behalve dat de structurele integriteit<br />

van het isolatiemateriaal bewaard bleef, was<br />

de isolatiewaarde na de vier brand<strong>en</strong> nog gelijk<br />

aan de oorspronkelijke waarde. Dit is precies de<br />

red<strong>en</strong> waarom we op ons ‘AT’-rookkanaal voor de<br />

resid<strong>en</strong>tiële markt dertig jaar garantie gev<strong>en</strong>.”<br />

Non-resid<strong>en</strong>tiële markt<br />

Behalve aan productontwikkeling voor de resid<strong>en</strong>tiële<br />

markt werkt Schiedel Metaloterm aan<br />

hoogwaardige innovatieve oplossing<strong>en</strong> voor de<br />

non-resid<strong>en</strong>tiële markt. D<strong>en</strong>k aan rookgasafvoer<strong>en</strong><br />

voor grote verwarmingsketels <strong>en</strong> boilers in de<br />

utiliteitsbouw, uitlat<strong>en</strong> voor gas- <strong>en</strong> dieselmotor<strong>en</strong><br />

– zoals g<strong>en</strong>eratorsets <strong>en</strong> WKK-applicaties – luchttoevoer<br />

<strong>en</strong> rookgasafvoerkanal<strong>en</strong> voor industriële<br />

ov<strong>en</strong>s <strong>en</strong> spuitcabines, maar ook aan uitlat<strong>en</strong> voor<br />

schep<strong>en</strong> <strong>en</strong> superjacht<strong>en</strong>. Speciaal voor deze industriële<br />

markt heeft Schiedel Metaloterm e<strong>en</strong><br />

eig<strong>en</strong> ing<strong>en</strong>ieursbureau, waar klant<strong>en</strong> met vrag<strong>en</strong><br />

over bijvoorbeeld geluidsdemping of teg<strong>en</strong>druk<br />

terecht kunn<strong>en</strong>. “Onze ing<strong>en</strong>ieurs mak<strong>en</strong> de b<strong>en</strong>odigde<br />

berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> op verschill<strong>en</strong>de system<strong>en</strong>.<br />

Na overleg met onze eig<strong>en</strong> productieafdeling kom<strong>en</strong><br />

ze vervolg<strong>en</strong>s snel tot de perfect pass<strong>en</strong>de<br />

oplossing”, aldus Dirks. “Meed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontzorg<strong>en</strong><br />

staan voor ons c<strong>en</strong>traal. Met succes, durf ik wel<br />

te stell<strong>en</strong>, want vanuit Nederland belever<strong>en</strong> we<br />

met zo’n honderd medewerkers inmiddels heel<br />

de wereld.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 85


HAARDEN<br />

KACHELS<br />

KETELS<br />

BOILERS<br />

MOTOREN<br />

OVENS<br />

Veilige RVS rookgasafvoer<strong>en</strong> voor verbrandingstoestell<strong>en</strong>!<br />

Kijk voor alle toepassing<strong>en</strong> van onze modulaire system<strong>en</strong> op www.metaloterm.com/toepassing<strong>en</strong><br />

www.metaloterm.com


Aan de top van duurzaamheid: e<strong>en</strong> gezond<br />

<strong>en</strong> comfortabel werkklimaat voor<br />

productieomgeving<strong>en</strong><br />

Opvall<strong>en</strong>d is de hoge score (86%) op het gebied van<br />

gezondheid & comfort. Flamco behaalt hier voor<br />

haar werknemers alle mogelijke credits.<br />

Project: Flamco B.V., Almere<br />

“Expertise built on prov<strong>en</strong> experi<strong>en</strong>ce”<br />

www.coltinfo.nl


ALMERE FLAMCO<br />

NIEUWBOUW FLAMCO:<br />

TECHNIEK NADRUKKELIJK IN HET ZICHT<br />

Flamco is uit zijn jasje gegroeid. Op bedrijv<strong>en</strong>terrein Stichtsekant in Almere bouwt het bedrijf daarom aan e<strong>en</strong> nieuw hoofdkantoor met<br />

bedrijfsruimte. Alle techniek in de nieuwbouw, uiteraard product<strong>en</strong> van Flamco zelf, wordt door Van Dal<strong>en</strong> <strong>Installatie</strong>techiek volop in het zicht<br />

geplaatst, zodat het bedrijf haar eig<strong>en</strong> product<strong>en</strong> <strong>en</strong> toepassing<strong>en</strong> goed kan pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong> in de nieuwe huisvesting.<br />

Tekst Roel van Gils |<br />

Beeld Van Dal<strong>en</strong> <strong>Installatie</strong>techiek<br />

Vanaf 1 januari 2021 neemt de totaalinstallateur de naam aan<br />

van de moedermaatschappij: Bat<strong>en</strong>burg <strong>Installatie</strong>techniek.<br />

88 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FLAMCO ALMERE<br />

Van Dal<strong>en</strong> <strong>Installatie</strong>techniek is verantwoordelijk<br />

voor de E- <strong>en</strong> W-installaties met uitzondering<br />

van de sprinklerinstallatie. “We zijn erin<br />

geslaagd om de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> van de opdrachtgever<br />

te vertal<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> definitief ontwerp pass<strong>en</strong>d<br />

binn<strong>en</strong> het gestelde budget”, zegt projectmanager<br />

Patrick Kleine Schaars van Van Dal<strong>en</strong><br />

<strong>Installatie</strong>techniek, onderdeel van Bat<strong>en</strong>burg<br />

Techniek. “Het is e<strong>en</strong> project met e<strong>en</strong> aantal bijzondere<br />

kwaliteit<strong>en</strong>. Zo is de technische ruimte<br />

bewust geïntegreerd in de <strong>en</strong>treehal <strong>en</strong> zijn bestaande<br />

installaties vanuit het oude pand in<br />

Bunschot<strong>en</strong> verhuisd naar het nieuwe pand.”<br />

‘Hoe mooi is het dat<br />

de techniek van het<br />

gebouw zelf ook als<br />

‘decorstuk’ wordt<br />

gebruikt?’<br />

Techniek in ontvangsthal<br />

In de ontvangsthal van het nieuwe pand bevindt<br />

zich tev<strong>en</strong>s de ‘Boilerroom’. Kleine Schaars:<br />

“Flamco wil zoveel mogelijk van de eig<strong>en</strong> installaties<br />

werk<strong>en</strong>d kunn<strong>en</strong> ton<strong>en</strong>. Hoe mooi is het<br />

dan dat de techniek van het gebouw zelf ook als<br />

‘decorstuk’ gebruikt wordt? We zijn er trots op dat<br />

we sam<strong>en</strong> met Flamco invulling hebb<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

gev<strong>en</strong> aan het ontwerp van de installaties in de<br />

technische ruimte. Uniek is verder dat we gebruik<br />

mak<strong>en</strong> van de restwarmte van de compressor<strong>en</strong><br />

uit de fabriekshal voor de verwarming in de logistieke<br />

hal <strong>en</strong> het kantoor. In de logistieke hal gebeurt<br />

dat door middel van heaters, in de kantor<strong>en</strong><br />

via vloerverwarming <strong>en</strong> klimaatplafonds. Tev<strong>en</strong>s<br />

is e<strong>en</strong> warmtepomp voorzi<strong>en</strong> die kan bijspring<strong>en</strong>,<br />

mocht dat nodig zijn.”<br />

“We zijn erin geslaagd om de w<strong>en</strong>s<strong>en</strong> van de opdrachtgever te vertal<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> definitief ontwerp, pass<strong>en</strong>d<br />

binn<strong>en</strong> het gestelde budget.”<br />

Verhuizing<br />

De nieuwbouw vervangt de huidige kantor<strong>en</strong> in<br />

Bunschot<strong>en</strong> <strong>en</strong> Amersfoort. “De bestaande Colt<br />

CoolStream-installaties in het oude pand moest<strong>en</strong><br />

meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> word<strong>en</strong>”, zegt Kleine Schaars.<br />

“Op vraag van Flamco zijn de acht adiabatische<br />

v<strong>en</strong>tilatie-units in nauw overleg met Colt bov<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> bestaande lijn gedemonteerd <strong>en</strong> in Almere<br />

geïntegreerd in de nieuwe situatie, aangevuld<br />

met nog e<strong>en</strong>s vier CoolStream-installaties. Ook<br />

weer e<strong>en</strong> niet-alledaagse oef<strong>en</strong>ing, maar e<strong>en</strong><br />

geslaagde missie, zo kunn<strong>en</strong> we intuss<strong>en</strong> concluder<strong>en</strong>.”<br />

Van Dal<strong>en</strong> <strong>Installatie</strong>techniek is net na de zomervakantie<br />

in <strong>2020</strong> gestart met de uitvoering<br />

<strong>en</strong> zal op 4 januari 2021 het eerste deel oplever<strong>en</strong>,<br />

zodat Flamco de eerste machines alvast kan<br />

opbouw<strong>en</strong>. “Eind februari 2021 is voor ons de<br />

officiële oplevering.”<br />

Alle techniek in de nieuwbouw, uiteraard product<strong>en</strong> van Flamco zelf, wordt door Van Dal<strong>en</strong> <strong>Installatie</strong>techiek<br />

volop in het zicht geplaatst.<br />

Van Dal<strong>en</strong> <strong>Installatie</strong>techniek is gespecialiseerd<br />

in het adviser<strong>en</strong> <strong>en</strong> installer<strong>en</strong> van duurzame,<br />

technische installaties in utiliteitsgebouw<strong>en</strong>,<br />

kantor<strong>en</strong>, onderwijsinstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> parkeergarages.<br />

Vanaf 1 januari 2021 neemt de totaalinstallateur<br />

de naam aan van de moedermaatschappij:<br />

Bat<strong>en</strong>burg <strong>Installatie</strong>techniek. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 89


ALMERE FLAMCO<br />

NIEUWBOUW FLAMCO:<br />

‘KLIMAATINSTALLATIES VERHUIZEN MEE’<br />

Flamco verhuist binn<strong>en</strong>kort van Bunschot<strong>en</strong> naar het nieuwe pand op bedrijv<strong>en</strong>terrein Stichtsekant in Almere. Niet alle<strong>en</strong> de hele ‘huisraad’<br />

gaat over, ook de acht CoolStream-klimaatinstallaties zijn meeverhuisd naar het nieuwe pand. Colt International stond in voor deze redelijk<br />

unieke operatie. E<strong>en</strong> gesprek met William Ras, Technisch Adviseur bij Colt International.<br />

Tekst Colt International | Beeld Colt International <strong>en</strong> Van Dal<strong>en</strong> <strong>Installatie</strong>techniek<br />

Niet alle<strong>en</strong> de hele ‘huisraad’ gaat over, ook de CoolStream-klimaatinstallaties zijn meeverhuisd naar het nieuwe pand.<br />

90 | INSTALLATIEENBOUW.NL


FLAMCO ALMERE<br />

Het nieuwe bedrijfscomplex van Flamco heeft e<strong>en</strong><br />

oppervlakte van 33.788 m² <strong>en</strong> omvat productieruimte,<br />

kantoorruimte over twee lag<strong>en</strong> <strong>en</strong> logistieke<br />

ruimte met e<strong>en</strong> laad- <strong>en</strong> loskuil. “In het bestek<br />

stond e<strong>en</strong> andere leverancier voorgeschrev<strong>en</strong> voor<br />

wat betreft de levering van de klimaatinstallaties”,<br />

begint Ras. “In eerste instantie besloot Van Dal<strong>en</strong><br />

<strong>Installatie</strong>techniek, verantwoordelijk voor de E- <strong>en</strong><br />

W-installatiewerkzaamhed<strong>en</strong>, niet op ons aanbod<br />

in te gaan maar om met de voorkeursleverancier<br />

om tafel te gaan. Zij kon echter niet de juiste garanties<br />

afgev<strong>en</strong> met betrekking tot de bestaande<br />

Colt CoolStream-installaties. Red<strong>en</strong> voor Van Dal<strong>en</strong><br />

om opnieuw bij ons aan te klopp<strong>en</strong>.”<br />

12 CoolStream-installaties<br />

De bestaande CoolStream-installaties op het pand<br />

in Almere war<strong>en</strong> pas e<strong>en</strong> paar jaar oud <strong>en</strong> nog in<br />

zeer goede staat, weet Ras. “Het gaat om acht<br />

adiabatische v<strong>en</strong>tilatie-units. Aangezi<strong>en</strong> het onze<br />

eig<strong>en</strong> product<strong>en</strong> betreft, kond<strong>en</strong> wij wel de garanties<br />

afgev<strong>en</strong> op de werking, regeling, et cetera<br />

na verhuizing. Neemt niet weg dat er toch veel<br />

voorbereiding aan vooraf is gegaan. Zo is er e<strong>en</strong><br />

nulmeting uitgevoerd <strong>en</strong> zijn de bestaande units<br />

‘Aangezi<strong>en</strong> het onze eig<strong>en</strong> product<strong>en</strong> betreft,<br />

kond<strong>en</strong> wij wel de garanties afgev<strong>en</strong> op de<br />

werking, regeling, et cetera na verhuizing’<br />

zorgvuldig gedemonteerd, inclusief leidingwerk,<br />

<strong>en</strong>zovoorts. Het transport is door Flamco zelf uitgevoerd.<br />

Op de nieuwe locatie in Almere zijn de<br />

units door ons weer gemonteerd <strong>en</strong> in bedrijf g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />

Het gaat om zogehet<strong>en</strong> All Seasons units.<br />

Om in de zomermaand<strong>en</strong> de extra warmte te kunn<strong>en</strong><br />

afvoer<strong>en</strong>, zijn er nog vier CoolStream-units in<br />

zomeruitvoering bijgeplaatst.”<br />

Reg<strong>en</strong>dichte<br />

WCO-lamell<strong>en</strong>v<strong>en</strong>tilator<br />

Behalve de grootschalige verhuizingsoperatie<br />

stond Colt International ook in voor de levering <strong>en</strong><br />

montage van 24 natuurlijke v<strong>en</strong>tilatie-e<strong>en</strong>hed<strong>en</strong>.<br />

“Het betreft hier onze natuurlijke, reg<strong>en</strong>dichte<br />

WCO-lamell<strong>en</strong>v<strong>en</strong>tilator”, zegt Ras. “De werking is<br />

simpel maar doeltreff<strong>en</strong>d: de gekoelde lucht drukt<br />

de warme lucht naar bov<strong>en</strong> die ontsnapt door de<br />

WCO’s. Deze lamell<strong>en</strong>v<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong> zijn ideaal voor<br />

de meeste industriële <strong>en</strong> sommige utiliteitsgebouw<strong>en</strong>.<br />

Bij reg<strong>en</strong> word<strong>en</strong> de bov<strong>en</strong>klepp<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong>,<br />

de doorlop<strong>en</strong>de weerbest<strong>en</strong>dige v<strong>en</strong>tilatie gaat<br />

dan via twee regelbare binn<strong>en</strong>klepp<strong>en</strong> aan de zijkant<br />

van de v<strong>en</strong>tilatie-e<strong>en</strong>heid.”<br />

Dankzij de bewez<strong>en</strong> prestaties <strong>en</strong> kwaliteit van de<br />

toestell<strong>en</strong> kreeg Colt International het project in<br />

tweede instantie toch gegund. “De bestaande toestell<strong>en</strong><br />

blek<strong>en</strong> immers nog in zo’n goede conditie<br />

dat het zonde was om ze niet mee over te huiz<strong>en</strong>.<br />

Dankzij e<strong>en</strong> goede voorbereiding <strong>en</strong> afstemming<br />

is dat perfect gelukt <strong>en</strong> zijn de units <strong>en</strong> regeling<br />

probleemloos geïntegreerd in het nieuwe totaalconcept”,<br />

besluit Ras. ❚<br />

Flamco verhuist binn<strong>en</strong>kort van Bunschot<strong>en</strong> naar het nieuwe pand op bedrijv<strong>en</strong>terrein Stichtsekant in Almere.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 91


EINDHOVEN POWERSLIM<br />

ALL-ELECTRIC KLIMAATSYSTEEM VOOR POWERSLIM IN EINDHOVEN:<br />

IN KORTE TIJD GEËNGINEERD ÉN GEÏNSTALLEERD<br />

Innovatief in <strong>en</strong>gineering, maatwerk in realisatie <strong>en</strong> zorgeloos onderhoud: vanuit die basis houdt CSB het binn<strong>en</strong>klimaat in utiliteitsgebouw<strong>en</strong><br />

onder controle. “CSB <strong>Installatie</strong>techniek werkt in 9 van de 10 project<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>s de CSB-standaard; e<strong>en</strong> innovatieve <strong>en</strong> bewez<strong>en</strong> werkwijze voor<br />

e<strong>en</strong> all-electric klimaatsysteem, dat in korte tijd geëngineerd én geïnstalleerd kan word<strong>en</strong>”, vertelt directeur Patrick van Meijl. “Het systeem<br />

bestaat in de basis uit vloerverwarming in combinatie met warmtepomp<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> driepijps VRF- of VRV-systeem <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie met warmteterugwinning<br />

middels e<strong>en</strong> sorptie-warmtewiel. Deze installatie wordt volledig hydraulisch <strong>en</strong> regeltechnisch door ons gekoppeld, waarna CSB<br />

Service & Beheer heel graag de nazorg, het periodieke onderhoud <strong>en</strong> de service voor lange termijn verzorgt.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld CSB <strong>Installatie</strong>techniek<br />

‘E<strong>en</strong> optimaal binn<strong>en</strong>klimaat én e<strong>en</strong> minimaal<br />

<strong>en</strong>ergieverbruik gaan in dit project perfect<br />

hand-in-hand’<br />

De CSB-standaard wordt voor ieder project op<br />

maat uitgewerkt. “We werk<strong>en</strong> veelal in Design &<br />

Build-project<strong>en</strong> <strong>en</strong> in opdracht van de eindgebruiker,<br />

voor wie we de transmissie- <strong>en</strong> koellastberek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> het installatie-ontwerp verzorg<strong>en</strong>, tot<br />

<strong>en</strong> met het uitvoeringsontwerp”, aldus Van Meijl.<br />

“Daarna volgt de uitvoeringsfase, waarna gedur<strong>en</strong>de<br />

1 jaar bij de wisseling van de seizo<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> als onderdeel van onze garantie de installatie<br />

tot in detail wordt ingeregeld <strong>en</strong> afgestemd. Ook<br />

wordt dan – indi<strong>en</strong> gew<strong>en</strong>st – het onderhoudscontract<br />

opgesteld. Om e<strong>en</strong> effectief beheer <strong>en</strong> onderhoud<br />

van de CSB-klimaatinstallatie te borg<strong>en</strong>,<br />

mak<strong>en</strong> we gebruik van e<strong>en</strong> webbased gebouwbeheersysteem.<br />

Vanuit onze locatie in Budel word<strong>en</strong><br />

alle installaties actief gemonitord, zodat we snel<br />

kunn<strong>en</strong> ingrijp<strong>en</strong> bij afwijking<strong>en</strong>. Gebouweig<strong>en</strong>a-<br />

r<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> inlogg<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> digitaal<br />

CSB klantportaal, waarop zij de status van hun<br />

klimaatinstallaties real-time kunn<strong>en</strong> inzi<strong>en</strong>. Deze<br />

totaaldi<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing wordt door klant<strong>en</strong> zeer op<br />

prijs gesteld.”<br />

92 | INSTALLATIEENBOUW.NL


POWERSLIM EINDHOVEN<br />

E<strong>en</strong> mooi voorbeeld van e<strong>en</strong> project waarin de CSB-standaard <strong>en</strong> nazorg optimaal tot hun recht kom<strong>en</strong>, is de nieuwbouw van PowerSlim op Park Forum Eindhov<strong>en</strong>.<br />

PowerSlim op<br />

Park Forum Eindhov<strong>en</strong><br />

E<strong>en</strong> mooi voorbeeld van e<strong>en</strong> project waarin de<br />

CSB-standaard <strong>en</strong> nazorg optimaal tot hun recht<br />

kom<strong>en</strong>, is de nieuwbouw van PowerSlim op Park<br />

Forum Eindhov<strong>en</strong>. “In opdracht van de gebouweig<strong>en</strong>aar<br />

<strong>en</strong> als nev<strong>en</strong>aannemer van Aannemersbedrijf<br />

P. van Hulst BV hebb<strong>en</strong> wij de volledige<br />

werktuigbouwkundige installatie voor dit project<br />

gemaakt. Van het loodgieterswerk <strong>en</strong> de v<strong>en</strong>tilatie<br />

tot <strong>en</strong> met de complete all-electric klimaatinstallatie”,<br />

aldus Van Meijl. “Voor het individueel<br />

verwarm<strong>en</strong> <strong>en</strong> koel<strong>en</strong> van de kantor<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong><br />

wij e<strong>en</strong> Variable Refrigerant Flow (VRF) systeem<br />

geïnstalleerd met e<strong>en</strong> binn<strong>en</strong>unit per ruimte.<br />

Ter ondersteuning van de VRF-units is in iedere<br />

kantoorruimte vloerverwarming aangebracht.<br />

Deze vloerverwarming wordt gevoed door lucht/<br />

water-warmtepomp<strong>en</strong> in cascade-opstelling op<br />

het dak.” Op het dak staat tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> luchtbehandelingskast<br />

met e<strong>en</strong> toe- <strong>en</strong> afvoerdebiet van<br />

3.000 m³/h. “Deze WTW luchtbehandelingskast<br />

is voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> sorpte-warmtewiel, die in e<strong>en</strong><br />

uitstek<strong>en</strong>de uitwisseling van lat<strong>en</strong>te <strong>en</strong> voelbare<br />

<strong>en</strong>ergie voorziet. Hierdoor gaan e<strong>en</strong> optimaal binn<strong>en</strong>klimaat<br />

én e<strong>en</strong> minimaal <strong>en</strong>ergieverbruik in<br />

dit project perfect hand-in-hand.”<br />

Fase 2<br />

De nieuwbouw van Powerslim is begin dit jaar<br />

opgeleverd. Binn<strong>en</strong>kort wordt gestart met Fase 2,<br />

dat e<strong>en</strong> vergelijkbare installatie krijgt <strong>en</strong> met hetzelfde<br />

bouwteam wordt uitgevoerd. ❚<br />

Voor het individueel verwarm<strong>en</strong> <strong>en</strong> koel<strong>en</strong> van de kantor<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> Variable Refrigerant Flow (VRF) systeem<br />

geïnstalleerd met e<strong>en</strong> binn<strong>en</strong>unit per ruimte.<br />

BOUWINFO<br />

Opdrachtgever<br />

WEH bv Sint Oed<strong>en</strong>rode<br />

Architect<br />

CS2 Westerhov<strong>en</strong><br />

Aannemer<br />

Aannemersbedrijf P. van Hulst BV<br />

<strong>Installatie</strong>s<br />

CSB <strong>Installatie</strong>techniek <strong>en</strong><br />

Elektro Theuws B.V.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 93


GEHOORBESCHERMING<br />

MET BLUETOOTH FUNCTIONALITEIT<br />

VOOR MUZIEKSTREAMING ÉN<br />

DRAADLOOS TELEFONEREN:<br />

VEILIG<br />

ARBEIDSVITAMINEN<br />

TANKEN OP IEDER<br />

PROJECT<br />

De Hellberg Xstream combineert e<strong>en</strong> unieke geluidskwaliteit<br />

<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de spraakverstaanbaarheid met alle<br />

voordel<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> hoogwaardige gehoorbeschermer.<br />

Met de nieuwe headset van Hellberg Safety, onderdeel<br />

van de Hultafors Group, kunn<strong>en</strong> gebruikers niet alle<strong>en</strong><br />

hun gehoor bescherm<strong>en</strong> maar ook hun favoriete <strong>en</strong>tertainm<strong>en</strong>t<br />

stream<strong>en</strong> én draadloos telefoner<strong>en</strong>, zonder<br />

hun veiligheid in gevaar te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> heeft de<br />

headset e<strong>en</strong> zeer gunstige prijsstelling, waardoor het<br />

product voor e<strong>en</strong> brede doelgroep toegankelijk wordt.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Hellberg Safety<br />

94 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


Hellberg Xstream beschikt over e<strong>en</strong> active list<strong>en</strong>ing functie, waardoor omgevingslawaai wordt weggefilterd <strong>en</strong> m<strong>en</strong>selijke spraak wordt versterkt. Ook wanneer muziek<br />

wordt gestreamd.<br />

Fabrikant <strong>en</strong> productontwikkelaar Hultafors<br />

Group biedt e<strong>en</strong> uitgebreid portfolio van toonaangev<strong>en</strong>de<br />

merk<strong>en</strong>, die professionele gebruikers het<br />

hoogst haalbare bied<strong>en</strong> op het gebied van veiligheid,<br />

bescherming <strong>en</strong> algehele efficiëntie. De<br />

groep bestaat uit de merk<strong>en</strong> Snickers Workwear,<br />

Hultafors, Wibe Ladders, Solid Gear, Dunderdon,<br />

Toe Guard, Johnson Level, Emma Safety Footwear<br />

<strong>en</strong> Hellberg Safety. “Hellberg Safety ontwikkelt<br />

<strong>en</strong> levert gehoorbescherming <strong>en</strong> communicatieoplossing<strong>en</strong><br />

voor iedere<strong>en</strong> die wordt blootgesteld<br />

aan overmatig lawaai op het werk”, vertelt André<br />

Hokk<strong>en</strong>, Accountmanager/Productspecialist bij<br />

Hultafors Group. “Geschat wordt dat circa dertig<br />

Het afnem<strong>en</strong> van de headset op de bouwplaats om<br />

de smartphone te beantwoord<strong>en</strong>, is niet meer aan<br />

de orde. E<strong>en</strong> uitkomst voor bijvoorbeeld uitvoerders<br />

<strong>en</strong> ZZP-ers, die de hele dag bereikbaar will<strong>en</strong> of<br />

moet<strong>en</strong> zijn.<br />

‘Geschat wordt dat circa dertig proc<strong>en</strong>t van<br />

de beroepsbevolking behoefte heeft<br />

aan gehoorbescherming’<br />

proc<strong>en</strong>t van de beroepsbevolking behoefte heeft<br />

aan gehoorbescherming. Hierbij kan onderscheid<br />

word<strong>en</strong> gemaakt tuss<strong>en</strong> passieve <strong>en</strong> actieve bescherming.<br />

Waar passieve gehoorbescherming sec<br />

geluid tot e<strong>en</strong> acceptabel niveau dempt, filter<strong>en</strong><br />

actieve gehoorbeschermers met ‘active list<strong>en</strong>ing’<br />

alle schadelijke geluid<strong>en</strong> weg. Wel lat<strong>en</strong> deze oorkapp<strong>en</strong><br />

ess<strong>en</strong>tiële geluidsbronn<strong>en</strong> door, zoals de<br />

stem van e<strong>en</strong> collega. De Hellberg Xstream voegt<br />

hier nog <strong>en</strong>kele interessante features aan toe.”<br />

Active list<strong>en</strong>ing functie<br />

Om wat arbeidsvitamin<strong>en</strong> te tank<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de<br />

werkzaamhed<strong>en</strong>, maakt met name de jongere<br />

g<strong>en</strong>eratie veelvuldig gebruik van headsets die<br />

ook muziek kunn<strong>en</strong> stream<strong>en</strong>. In de markt zijn<br />

al langere tijd gehoorbeschermers verkrijgbaar<br />

met e<strong>en</strong> ingebouwde AM/FM radio. Echter word<strong>en</strong><br />

deze vaak niet verstrekt door de werkgevers.<br />

“Niet verwonderlijk”, volg<strong>en</strong>s Hokk<strong>en</strong>, “want<br />

hoewel deze headsets uitstek<strong>en</strong>d bescherm<strong>en</strong> teg<strong>en</strong><br />

lawaai, zijn gebruikers door de muziek vaak<br />

minder alert op hun omgeving. Hellberg Xstream<br />

echter beschikt over e<strong>en</strong> active list<strong>en</strong>ing functie,<br />

waardoor omgevingslawaai wordt weggefilterd<br />

<strong>en</strong> m<strong>en</strong>selijke spraak wordt versterkt. Ook wanneer<br />

muziek wordt gestreamd. Wanneer iemand<br />

op het werk jou probeert te waarschuw<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

iets naar jou roept, kun je die persoon dan ook<br />

perfect verstaan.”<br />

Draadloos telefoner<strong>en</strong><br />

De Hellberg Xstream headset is via Bluetooth<br />

te verbind<strong>en</strong> met de smartphone. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is<br />

de headset uitgerust met handige drukknopp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ingebouwde spraakmicrofoon, waardoor<br />

gebruikers ook draadloos kunn<strong>en</strong> telefoner<strong>en</strong>.<br />

Het afnem<strong>en</strong> van de headset op de bouwplaats<br />

om de smartphone te beantwoord<strong>en</strong>, is hierdoor<br />

niet meer aan de orde. E<strong>en</strong> uitkomst voor<br />

bijvoorbeeld uitvoerders <strong>en</strong> ZZP-ers, die de hele<br />

dag bereikbaar will<strong>en</strong> of moet<strong>en</strong> zijn. Dankzij<br />

de active list<strong>en</strong>ing functie blijv<strong>en</strong> gebruikers ook<br />

tijd<strong>en</strong>s het telefoner<strong>en</strong> alert op hun omgeving.<br />

Optimaal draagcomfort,<br />

lange lev<strong>en</strong>sduur<br />

De gehoorschelp<strong>en</strong> van de Hellberg Xstream<br />

zijn voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> zacht <strong>en</strong> demp<strong>en</strong>d foammateriaal<br />

<strong>en</strong> dekk<strong>en</strong> de or<strong>en</strong> volledig af, vertelt<br />

Hokk<strong>en</strong>. “Ook de hoofdband is voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong><br />

speciaal foamkuss<strong>en</strong>, waardoor het draagcomfort<br />

wordt verhoogd. Zowel het hoofdbandkuss<strong>en</strong> als<br />

de foamkuss<strong>en</strong>s van de oorschelp<strong>en</strong> zijn vervangbaar<br />

door e<strong>en</strong> zog<strong>en</strong>aamde hygiëneset.” Alle<br />

elektronica is volledig weggewerkt in de headset.<br />

“Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is de Hellberg Xstream IPX4 getest<br />

<strong>en</strong> gecertificeerd, wat betek<strong>en</strong>t dat de headset<br />

spatwaterdicht is. Ook is de set optimaal bestand<br />

teg<strong>en</strong> transpiratie <strong>en</strong> stof, waarmee e<strong>en</strong> lange lev<strong>en</strong>sduur<br />

wordt geborgd.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 95


Het vertal<strong>en</strong> van de meest uite<strong>en</strong>lop<strong>en</strong>de klantw<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />

naar efficiënte oplossing<strong>en</strong>, dat is CSB!<br />

www.csbinstallatietechniek.nl<br />

Randweg-Zuid 13, 6021 PT Budel


TERRA EMMEN EMMEN<br />

‘NIEUWBOUW TERRA EMMEN GAAT SLIM OM<br />

MET DE BESCHIKBARE ENERGIE’<br />

Bij het ontwerp <strong>en</strong> de bouw van Terra Emm<strong>en</strong> is nadrukkelijk aandacht besteed aan e<strong>en</strong> duurzame, innovatieve <strong>en</strong> creatieve gro<strong>en</strong>e toekomst.<br />

De installaties lever<strong>en</strong> hier e<strong>en</strong> belangrijke bijdrage aan. In opdracht van de school verzorgde Niemeijer <strong>Installatie</strong>techniek de volledige elektrotechnische,<br />

werktuigbouwkundige <strong>en</strong> sanitaire installaties. E<strong>en</strong> mooie uitdaging, volg<strong>en</strong>s directeur Fred Niemeijer. “Vanaf de ontwerpfase<br />

werd<strong>en</strong> wij in het bouwteam betrokk<strong>en</strong>. We hebb<strong>en</strong> alle installaties voor het gebouw zelf ontworp<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook in eig<strong>en</strong> beheer de <strong>en</strong>gineering<br />

verzorgd. Slim omgaan met de beschikbare <strong>en</strong>ergie is onderdeel van het door ons ontworp<strong>en</strong> concept.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Gerard van Beek<br />

De installatie is volg<strong>en</strong>s het Programma van Eis<strong>en</strong><br />

Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B ontworp<strong>en</strong>, vertelt<br />

Niemeijer. “Hierdoor ontstaat e<strong>en</strong> optimale,<br />

behaaglijke <strong>en</strong> prettige leer- <strong>en</strong> werkomgeving<br />

voor de leerling<strong>en</strong>, leerkracht<strong>en</strong> én medewerkers.<br />

Bijvoorbeeld de verlichting <strong>en</strong> klimaatinstallaties<br />

word<strong>en</strong> automatisch bij binn<strong>en</strong>komst<br />

ingeschakeld. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> zijn de installaties per<br />

vertrek regelbaar <strong>en</strong> word<strong>en</strong> de armatur<strong>en</strong> aan de<br />

raamzijde daglichtafhankelijk gedimd. De totale<br />

verlichting is gekoppeld aan de alarminstallatie,<br />

waardoor deze nooit onnodig blijft brand<strong>en</strong>.”<br />

Het dak van Terra Emm<strong>en</strong> is voorzi<strong>en</strong> van 350 zonnepanel<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke opbr<strong>en</strong>gst van<br />

105.000 Wp. Voor de v<strong>en</strong>tilatie, verwarming <strong>en</strong><br />

‘Voor de v<strong>en</strong>tilatie, verwarming <strong>en</strong> koeling<br />

van de nieuwbouw is gekoz<strong>en</strong> voor<br />

e<strong>en</strong> all-air-systeem’<br />

koeling van de nieuwbouw is gekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong><br />

all-air-systeem. Niemeijer: “Om e<strong>en</strong> optimale luchtkwaliteit<br />

te borg<strong>en</strong>, is het project slim ingedeeld<br />

in vijf luchttechnische zones met ieder hun eig<strong>en</strong><br />

luchtbehandelingskast. De kast<strong>en</strong> voor de onderwijsruimt<strong>en</strong><br />

zijn uitgerust met e<strong>en</strong> warmtewiel,<br />

die in e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>de warmte-uitwisseling voorziet.<br />

Voor de dier<strong>en</strong>verblijv<strong>en</strong> is gekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong><br />

luchtbehandelingskast met e<strong>en</strong> kruisstroomwisselaar,<br />

zodat tijd<strong>en</strong>s de warmteterugwinning ge<strong>en</strong><br />

vervel<strong>en</strong>de geur<strong>en</strong> word<strong>en</strong> verspreid.” In de lokal<strong>en</strong><br />

zijn cv-naverwarmers geplaatst, in combinatie<br />

met e<strong>en</strong> warmtepomp. “Vanwege de grote hoogte<br />

is in het atrium gekoz<strong>en</strong> voor vloerverwarming.”<br />

In navolging van Terra Emm<strong>en</strong> was Niemeijer <strong>Installatie</strong>techniek<br />

ook betrokk<strong>en</strong> bij de nieuwbouw<br />

van Terra Meppel, dat bestaat uit e<strong>en</strong> sporthal <strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>kele onderwijsruimt<strong>en</strong>. Ook hier is gekoz<strong>en</strong> voor<br />

e<strong>en</strong> all-air-installatie. ❚<br />

Het dak van Terra in Emm<strong>en</strong> is voorzi<strong>en</strong> van 350 zonnepanel<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> gezam<strong>en</strong>lijke opbr<strong>en</strong>gst van 105.000 Wp.<br />

(Beeld: Gerard van Beek)<br />

Bij het ontwerp <strong>en</strong> de bouw van Terra Emm<strong>en</strong> is nadrukkelijk aandacht besteed<br />

aan e<strong>en</strong> duurzame, innovatieve <strong>en</strong> creatieve gro<strong>en</strong>e toekomst. De installaties<br />

lever<strong>en</strong> hier e<strong>en</strong> belangrijke bijdrage aan. (Beeld: Gerard van Beek)<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 97


EMMEN TERRA EMMEN<br />

KLIMAATINSTALLATIES TERRA EMMEN KUNNEN<br />

INTUÏTIEF WORDEN BEDIEND<br />

Begin dit schooljaar hebb<strong>en</strong> de leerling<strong>en</strong> van Terra Emm<strong>en</strong> hun intrek g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> duurzaam <strong>en</strong> innovatief nieuw schoolgebouw, waarin<br />

slim wordt omgegaan met <strong>en</strong>ergie. De meet- <strong>en</strong> regelapparatuur van Kieback&Peter speelt hierin e<strong>en</strong> belangrijke rol.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Kieback&Peter<br />

Kieback&Peter ontwikkelt <strong>en</strong> levert intellig<strong>en</strong>te<br />

regel- <strong>en</strong> besturingstechniek<strong>en</strong> voor gebouw<strong>en</strong>,<br />

die k<strong>en</strong>nis van gebruikers b<strong>en</strong>utt<strong>en</strong> om tot e<strong>en</strong> zo<br />

duurzaam mogelijk gebruik <strong>en</strong> beheer van de installaties<br />

te kom<strong>en</strong>. Onderscheid<strong>en</strong>d daarbij is de<br />

e<strong>en</strong>voud in bedi<strong>en</strong>ing, waarvan Terra Emm<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

sprek<strong>en</strong>d voorbeeld is. “In de lokal<strong>en</strong> van Terra Emm<strong>en</strong><br />

word<strong>en</strong> diverse waardes gemet<strong>en</strong>, zoals temperatuur<br />

<strong>en</strong> CO 2<br />

”, vertelt Peter van Houweling<strong>en</strong>,<br />

directeur van Kieback&Peter Nederland BV. “Op<br />

basis van deze meetwaard<strong>en</strong> kan exact word<strong>en</strong><br />

bepaald hoeveel lucht op ieder mom<strong>en</strong>t aan de<br />

diverse ruimtes moet word<strong>en</strong> toegevoegd <strong>en</strong> met<br />

welke temperatuur, om e<strong>en</strong> optimaal leer- <strong>en</strong> werkklimaat<br />

te borg<strong>en</strong>. Via speciale regelaars word<strong>en</strong><br />

de diverse installatiecompon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> aangestuurd.<br />

D<strong>en</strong>k bijvoorbeeld aan de VAV-box<strong>en</strong>, luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> warmtepomp<strong>en</strong>, die op dataniveau<br />

met onze regelapparatuur zijn gekoppeld.”<br />

‘Door gebouwbeheer <strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>ergiemanagem<strong>en</strong>t te combiner<strong>en</strong>,<br />

kunn<strong>en</strong> gebouw<strong>en</strong> nog duurzamer <strong>en</strong><br />

(economisch) succesvoller word<strong>en</strong> beheerd’<br />

Intuïtieve ruimteunit<br />

Naast de klimaatinstallaties wordt met de regelapparatuur<br />

van Kieback&Peter de zonwering <strong>en</strong><br />

verlichting gestuurd. “De meeste installaties word<strong>en</strong><br />

automatisch geschakeld, maar leerkracht<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> ook bepaalde instelling<strong>en</strong> overbrugg<strong>en</strong>”,<br />

aldus Van Houweling<strong>en</strong>. “In ieder lokaal is e<strong>en</strong><br />

ruimteunit van Kieback&Peter gemonteerd, die<br />

heel intuïtief bedi<strong>en</strong>d kan word<strong>en</strong>. In overleg met<br />

de school <strong>en</strong> onze opdrachtgever/W-installateur<br />

Niemeijer <strong>Installatie</strong>techniek is gekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong><br />

ruimteunit met knopp<strong>en</strong>. Op e<strong>en</strong> display word<strong>en</strong><br />

de actuele ruimtewaard<strong>en</strong> gedeeld. Daarnaast<br />

beschikt de ruimteunit over e<strong>en</strong> grote draaiknop,<br />

waarmee doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> de ruimtetemperatuur e<strong>en</strong><br />

aantal grad<strong>en</strong> naar bov<strong>en</strong> of b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

bijstell<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>als diverse drukknopp<strong>en</strong> om de<br />

verlichting in/uit te schakel<strong>en</strong> of te dimm<strong>en</strong>.<br />

De ruimteunit beschikt over e<strong>en</strong> grote draaiknop, waarmee doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> de ruimtetemperatuur e<strong>en</strong> aantal grad<strong>en</strong> naar bov<strong>en</strong> of b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bijstell<strong>en</strong>, ev<strong>en</strong>als diverse<br />

drukknopp<strong>en</strong> om de verlichting in/uit te schakel<strong>en</strong> of te dimm<strong>en</strong>.<br />

98 | INSTALLATIEENBOUW.NL


TERRA EMMEN EMMEN<br />

Voor de verlichting is e<strong>en</strong> scheiding gemaakt<br />

tuss<strong>en</strong> bordzijde <strong>en</strong> klaszijde, met e<strong>en</strong> optimaal<br />

zicht op het digibord als resultaat.”<br />

De temperatuurs<strong>en</strong>sor is in de ruimteunit geïntegreerd,<br />

vertelt Van Houweling<strong>en</strong>. “Voor de CO 2<br />

-<br />

meting hebb<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> separate unit geleverd,<br />

omdat CO 2<br />

beter c<strong>en</strong>traal in het lokaal gemet<strong>en</strong><br />

kan word<strong>en</strong>, terwijl de bedi<strong>en</strong>ing van verlichting<br />

<strong>en</strong> zonwering beter bij de deur kan plaatsvind<strong>en</strong>.<br />

De bandbreedtes <strong>en</strong> gr<strong>en</strong>swaard<strong>en</strong> van de CO 2<br />

-<br />

waard<strong>en</strong> zijn in overleg bepaald <strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal ingesteld.<br />

In teg<strong>en</strong>stelling tot de temperatuur kunn<strong>en</strong><br />

deze waard<strong>en</strong> niet lokaal word<strong>en</strong> overruled, omdat<br />

de meeste doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> onvoldo<strong>en</strong>de vertrouwd<br />

zijn met ppm-getall<strong>en</strong>. Hierdoor loopt je het risico<br />

dat waard<strong>en</strong> te strak word<strong>en</strong> ingesteld, waardoor<br />

het <strong>en</strong>ergieverbruik de pan uit rijst.”<br />

Gebouwbeheer <strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>ergiemanagem<strong>en</strong>t<br />

Alle data van de meet- <strong>en</strong> regelapparatuur wordt<br />

zichtbaar gemaakt in Qanteon; e<strong>en</strong> nieuw <strong>en</strong> geïntegreerd<br />

Kieback&Peter-systeem voor gebouwbeheer<br />

<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiemanagem<strong>en</strong>t. “Door gebouwbeheer<br />

<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiemanagem<strong>en</strong>t te combiner<strong>en</strong>,<br />

kunn<strong>en</strong> gebouw<strong>en</strong> nog duurzamer <strong>en</strong> (economisch)<br />

succesvoller word<strong>en</strong> beheerd”, aldus Van<br />

Houweling<strong>en</strong>. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> biedt Qanteon mogelijkhed<strong>en</strong><br />

voor b<strong>en</strong>chmarking. Zo gaan we in de<br />

toekomst de prestaties van de Terra colleges in<br />

Emm<strong>en</strong> <strong>en</strong> Meppel vergelijk<strong>en</strong>, waardoor we nog<br />

meer inzicht krijg<strong>en</strong> <strong>en</strong> gerichter kunn<strong>en</strong> stur<strong>en</strong>.”<br />

In Meppel heeft rec<strong>en</strong>t ook e<strong>en</strong> nieuwbouw<br />

plaatsgevond<strong>en</strong>, waarin de meet- <strong>en</strong> regelapparatuur<br />

van Kieback&Peter is toegepast.<br />

Op termijn wordt ook de bestaande bouw<br />

in Meppel geïntegreerd, waarna de b<strong>en</strong>chmark<br />

kan start<strong>en</strong>. Tot die tijd kunn<strong>en</strong> al wel<br />

onderlinge lesruimtes word<strong>en</strong> vergelek<strong>en</strong>.<br />

Alle data van de meet- <strong>en</strong> regelapparatuur wordt zichtbaar gemaakt in Qanteon; e<strong>en</strong> nieuw <strong>en</strong> geïntegreerd<br />

Kieback&Peter-systeem voor gebouwbeheer <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiemanagem<strong>en</strong>t.<br />

Betrouwbaar <strong>en</strong> duurzaam<br />

De kernwaard<strong>en</strong> van Kieback&Peter zijn betrouwbaarheid<br />

<strong>en</strong> duurzaamheid. Dit geldt zowel voor<br />

de meet- <strong>en</strong> regelproduct<strong>en</strong> als voor de relaties<br />

die het bedrijf aangaat, zoals in dit project met<br />

Niemeijer <strong>Installatie</strong>techniek. Van Houweling<strong>en</strong><br />

herk<strong>en</strong>t veel in Niemeijer. “Dit verklaart ook onze<br />

goede sam<strong>en</strong>werking. We hebb<strong>en</strong> dezelfde manier<br />

van d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>. Dat we beide familiebedrijv<strong>en</strong> zijn,<br />

draagt daaraan bij.” ❚<br />

Twee stapp<strong>en</strong> vooruit met voorspell<strong>en</strong>d regel<strong>en</strong><br />

15% - 35% ENERGIEBESPARING, VERLAGING CO2<br />

CONTINUE COMFORTVERBETERING<br />

EN OPTIMALISERING INSTALLATIES<br />

Voorspell<strong>en</strong>d regel<strong>en</strong> met MPC 2.0<br />

◾ Fabricaat onafhankelijk<br />

◾ Functioneert toekomst georiënteerd met wiskundige<br />

rek<strong>en</strong>modell<strong>en</strong>, voorspell<strong>en</strong>de algoritmes <strong>en</strong> externe<br />

data van verwachte bezoekers <strong>en</strong> meteorologische<br />

informatie<br />

◾ Door machine learning <strong>en</strong> artificiële intellig<strong>en</strong>tie raakt<br />

MPC 2.0 gew<strong>en</strong>d aan gedrag gebruikers, het gebouw <strong>en</strong><br />

de technische installaties<br />

◾ Beheersbare piekbelasting<strong>en</strong><br />

www.kieback-peter.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 99


EMMEN TERRA EMMEN<br />

TERRA EMMEN:<br />

350 ZONNEPANELEN OP ÉÉN OMVORMER<br />

Plat<strong>en</strong> Duurzame Techniek<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> vaste partner van Niemeijer <strong>Installatie</strong>techniek, voor de advisering, levering <strong>en</strong> montage van complete<br />

zonnepanel<strong>en</strong>installaties. Rec<strong>en</strong>t hebb<strong>en</strong> beide partij<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>gewerkt bij de nieuwbouw van Terra Emm<strong>en</strong>, waar Plat<strong>en</strong> Duurzame Techniek<strong>en</strong><br />

350 panel<strong>en</strong> op het dak heeft gemonteerd. “Alle panel<strong>en</strong> zijn aangeslot<strong>en</strong> op één SolarEdge omvormer”, vertelt eig<strong>en</strong>aar Bertran Plat<strong>en</strong>.<br />

“Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is het systeem voorzi<strong>en</strong> van Power Optimizers. Hierdoor kan m<strong>en</strong> per twee panel<strong>en</strong> de opbr<strong>en</strong>gst van de panel<strong>en</strong> uitlez<strong>en</strong>.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Plat<strong>en</strong> Duurzame Techniek<strong>en</strong><br />

“Gekoz<strong>en</strong> is voor Canadian Solar KuPower zonnepanel<strong>en</strong><br />

met e<strong>en</strong> capaciteit van 300 Wp per<br />

stuk (totaal: 105.000 Wp)”, aldus Plat<strong>en</strong>. “De<br />

panel<strong>en</strong> zijn met behulp van e<strong>en</strong> lichtgewicht<br />

Solarstell montagesysteem op het platte dak van<br />

de nieuwbouw gemonteerd, waardoor slechts<br />

minimale ballast nodig was.” Het verzinkt stal<strong>en</strong><br />

montagesysteem is volledig gekoppeld, vertelt hij.<br />

“Het zonnepanel<strong>en</strong>veld betreft één doorlop<strong>en</strong>d<br />

systeem. Doordat de achterkant van de opstelling<br />

is geslot<strong>en</strong>, fungeert het geheel bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

als e<strong>en</strong> soort vliegtuigvleugel. Hierdoor helpt de<br />

(stuw)kracht van de wind om de zonnepanel<strong>en</strong> op<br />

het dak te houd<strong>en</strong> <strong>en</strong> is wegwaai<strong>en</strong> niet langer<br />

aan de orde. Om e<strong>en</strong> optimum van zonopbr<strong>en</strong>gst<br />

<strong>en</strong> dakinvulling te borg<strong>en</strong>, zijn de zonnepanel<strong>en</strong><br />

onder e<strong>en</strong> hoek van 13° aangebracht.”<br />

Opgewekte <strong>en</strong>ergie wordt<br />

direct b<strong>en</strong>ut<br />

Bijzonder in dit project is dat teveel opgewekte<br />

stroom niet kan word<strong>en</strong> teruggeleverd aan het<br />

<strong>en</strong>ergi<strong>en</strong>et, omdat het net in Emm<strong>en</strong> al vol is.<br />

“Daarom is de installatie voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> terugleverbegr<strong>en</strong>zing”,<br />

aldus Plat<strong>en</strong>. “Hierdoor kan het<br />

maximale uit de SDE-subsidie gehaald word<strong>en</strong>, zon-<br />

‘Het<br />

zonnepanel<strong>en</strong>veld<br />

betreft één<br />

doorlop<strong>en</strong>d systeem’<br />

der teruglevering. Alle opgewekte <strong>en</strong>ergie wordt automatisch<br />

<strong>en</strong> direct b<strong>en</strong>ut voor het eig<strong>en</strong> gebouw.”<br />

De zonnepanel<strong>en</strong> zijn gekoppeld aan e<strong>en</strong> tv-scherm<br />

in de school, waarop real-time de opbr<strong>en</strong>gst van de<br />

Voor de nieuwbouw van Terra Emm<strong>en</strong> heeft Plat<strong>en</strong> Duurzame Techniek<strong>en</strong> 350 panel<strong>en</strong> op het dak gemonteerd.<br />

100 | INSTALLATIEENBOUW.NL


TERRA EMMEN EMMEN<br />

Gekoz<strong>en</strong> is voor Canadian Solar KuPower zonnepanel<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> capaciteit van 300 Wp per stuk (totaal: 105.000 Wp).<br />

panel<strong>en</strong> wordt gedeeld. “Dit zorgt voor meer bewustwording<br />

bij de leerling<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kan de<br />

informatie gedeeld word<strong>en</strong> als lesstof.”<br />

Scope 12 kwaliteitsstandaard<br />

Naast Meppel heeft Terra rec<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> nieuwbouw<br />

gerealiseerd in Emm<strong>en</strong>. Ook hier heeft Plat<strong>en</strong><br />

Duurzame Techniek<strong>en</strong> in opdracht van Niemeijer<br />

<strong>Installatie</strong>techniek de zonnepanel<strong>en</strong>installatie<br />

geleverd <strong>en</strong> geïnstalleerd. Volg<strong>en</strong>s Plat<strong>en</strong> gaat<br />

het om e<strong>en</strong> vergelijkbare installatie als in Emm<strong>en</strong>.<br />

“De <strong>en</strong>ige uitzondering is het aantal omvormers.”<br />

Zowel de installatie in Emm<strong>en</strong> als in<br />

Meppel is aangelegd volg<strong>en</strong>s de nieuwe Scope<br />

12 inspecti<strong>en</strong>orm. “Als bedrijf zijn we druk bezig<br />

met de Scope 12 certificering, waarmee al<br />

onze installaties aantoonbaar aan de hoogste<br />

kwaliteitsstandaard voldo<strong>en</strong>”, aldus Plat<strong>en</strong>. “Na<br />

de oplevering in Emm<strong>en</strong> is onze installatie technisch<br />

gekeurd. Hierbij is ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele technische<br />

afwijking geconstateerd. E<strong>en</strong> mooie complim<strong>en</strong>t<br />

voor onze di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing.”<br />

Totale ontzorging<br />

Naast de kwaliteitsgarantie kunn<strong>en</strong> opdrachtgevers<br />

bij Plat<strong>en</strong> Duurzame Techniek<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> op totale<br />

ontzorging. “Naast de montage van het draagsysteem,<br />

de panel<strong>en</strong> <strong>en</strong> de omvormers verzorg<strong>en</strong> wij<br />

de bekabeling tot <strong>en</strong> met de omvormer(s)”, aldus<br />

Plat<strong>en</strong>. “Dankzij e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> vrachtwag<strong>en</strong> met autolaadkraan<br />

zijn wij zeer flexibel, <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> wij het<br />

verticale transport tot 27 meter hoogte zelf verzorg<strong>en</strong>.<br />

Wij regel<strong>en</strong> alles; de installateur hoeft alle<strong>en</strong><br />

nog de elektrische voeding aan te br<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.” ❚<br />

pakket vanaf € 2800,- netto<br />

zwarte zonnepanel<strong>en</strong><br />

±3250 kWh opbr<strong>en</strong>gst per jaar<br />

Besparing van ca. € 740,-*<br />

plat<strong>en</strong>dt.nl • 0599-580355<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 101<br />

Naamloos-1 1 25-11-20 09:48


EMMEN HONDSRUGTOREN<br />

DE HONDSRUGTOREN, EMMEN:<br />

HOOGSTE WOONTOREN VAN DRENTHE NADERT<br />

ZIJN OPLEVERING<br />

In Emm<strong>en</strong> wordt de laatste hand gelegd aan de realisatie van de Hondsrugtor<strong>en</strong>,<br />

dat met 19 bouwlag<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoogte van ca. 65 meter de hoogste<br />

woontor<strong>en</strong> van Dr<strong>en</strong>the wordt. In sam<strong>en</strong>werking met Peter van Dijk<br />

Projects <strong>en</strong> in opdracht van Akor <strong>Bouw</strong> verzorgt Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek<br />

alle elektrotechnische, werktuigbouwkundige <strong>en</strong> sanitaire installaties.<br />

Zowel voor de huur- als koopwoning<strong>en</strong> <strong>en</strong> inclusief de algem<strong>en</strong>e ruimtes.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Attika Amsterdam<br />

(Beeld: Attika Amsterdam)<br />

102 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


HONDSRUGTOREN EMMEN<br />

De Hondsrugtor<strong>en</strong> is volledig steigerloos opgebouwd<br />

<strong>en</strong> biedt plaats aan 47 appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>,<br />

waarvan 28 sociale huurappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, 16<br />

koopappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> 3 p<strong>en</strong>thouses. “Elk appartem<strong>en</strong>t<br />

krijgt zijn eig<strong>en</strong> cv-ketel”, vertelt Bert<br />

Wekema, Projectleider bij Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek.<br />

“Als afgiftesysteem in de huurappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

is gekoz<strong>en</strong> voor H<strong>en</strong>rad ECO radiator<strong>en</strong>. Uniek<br />

aan deze radiator<strong>en</strong> is dat de directe instroom<br />

van warm water eerst in de voorste plaat plaatsvindt,<br />

waardoor deze e<strong>en</strong> hogere temperatuur<br />

De Hondsrugtor<strong>en</strong> is volledig steigerloos opgebouwd<br />

<strong>en</strong> biedt plaats aan 47 appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, waarvan 28<br />

sociale huurappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>, 16 koopappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> 3 p<strong>en</strong>thouses. (Beeld: Attika Amsterdam)<br />

heeft. Dit zorgt voor meer stralingswarmte <strong>en</strong><br />

dus voor e<strong>en</strong> hoger comfortgevoel. In de koopappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

is gekoz<strong>en</strong> voor vloerverwarming.<br />

E<strong>en</strong> Brink WTW-unit per woning voorziet in e<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>ergiezuinige v<strong>en</strong>tilatie.”<br />

Voldo<strong>en</strong>de waterdruk op<br />

alle verdieping<strong>en</strong><br />

In de technische ruimte van de kelder installeert<br />

Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek e<strong>en</strong> hydrofoorinstallatie,<br />

die garandeert dat ook de woning<strong>en</strong> op<br />

de bov<strong>en</strong>ste verdieping<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de waterdruk<br />

hebb<strong>en</strong>. “E<strong>en</strong> luchtbehandelingskast van 1.500<br />

m³/h op het dak voorziet in de v<strong>en</strong>tilatie van de<br />

algem<strong>en</strong>e ruimt<strong>en</strong>”, vertelt Wekema. “E<strong>en</strong> kruisstroomwisselaar<br />

zorgt ook hier voor e<strong>en</strong> optimale<br />

warmteterugwinning.” Het reg<strong>en</strong>water van het<br />

dak wordt afgezog<strong>en</strong> <strong>en</strong> afgevoerd middels e<strong>en</strong><br />

Geberit Pluvia hemelwater-afvoersysteem op basis<br />

van onderdruk, terwijl voor de balkons standaard<br />

hemelwaterbuiz<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aangebracht.<br />

Koppeling van deurdrangers<br />

<strong>en</strong> brandmeldinstallatie<br />

Op elektrotechnisch vlak verzorgt de installateur<br />

uit Nieuw-Buin<strong>en</strong> de voeding<strong>en</strong> voor de person<strong>en</strong>lift<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> autolift, ev<strong>en</strong>als de stroomvoorzi<strong>en</strong>ing<br />

voor de appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. “In de gang<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

trapp<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong> komt LED-verlichting. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

verzorg<strong>en</strong> wij de LED-buit<strong>en</strong>verlichting, intercominstallatie<br />

<strong>en</strong> toegangscontrole.” Alle vrijloop<br />

deurdrangers van de appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

aangeslot<strong>en</strong> op de brandmelder, aldus Wekema.<br />

“Hierdoor word<strong>en</strong> bij brand- of rookmelding <strong>en</strong>/<br />

of bij spanningsuitval alle voordeur<strong>en</strong> veilig <strong>en</strong><br />

conform de voorschrift<strong>en</strong> geslot<strong>en</strong>.”<br />

De nieuwe woontor<strong>en</strong> moet begin 2021 word<strong>en</strong><br />

opgeleverd. ❚<br />

BOUWINFO<br />

Opdrachtgever<br />

Peter van Dijk Projects<br />

Architect<br />

Attika Amsterdam<br />

Adviseur<br />

Bordewijk Adviseurs, Apeldoorn<br />

Aannemer<br />

Akor <strong>Bouw</strong>, Rijss<strong>en</strong><br />

<strong>Installatie</strong>s<br />

Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek, Nieuw-Buin<strong>en</strong><br />

WTW-units<br />

Brink Climate Systems<br />

Vloerisolatie <strong>en</strong><br />

vloerverwarmingssystem<strong>en</strong><br />

Temm<strong>en</strong> & Koop<br />

Dr<strong>en</strong>tse Poort 2<br />

Nieuw-Buin<strong>en</strong><br />

0599-613427<br />

Wij zijn gespecialiseerd in:<br />

bezoek onze website<br />

www.aalbers.com<br />

Elektro installaties<br />

ICT Netwerk<strong>en</strong><br />

Sanitaire installaties<br />

Modulaire prefab installatiebouw<br />

Klimaattechniek<br />

Prefab Energiemodules<br />

Duurzame <strong>en</strong>ergie oplossing<strong>en</strong><br />

Bijna 100 jaar e<strong>en</strong> glasheldere visieop installer<strong>en</strong>..<br />

Uw partner in duurzame<br />

<strong>en</strong>ergieoplossing<strong>en</strong><br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 103<br />

Naamloos-7 1 07-10-20 12:<strong>06</strong>


EMMEN HONDSRUGTOREN<br />

‘DE HONDSRUGTOREN<br />

IS EEN PRACHTIG,<br />

LOKAAL VISITEKAARTJE’<br />

Met 17 verdieping<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> hoogte van ca. 65 meter is de Hondsrugtor<strong>en</strong><br />

niet alle<strong>en</strong> de hoogste woontor<strong>en</strong> van Emm<strong>en</strong>, maar ook<br />

e<strong>en</strong> prachtig visitekaartje voor Temm<strong>en</strong> & Koop Groep. “In opdracht<br />

van Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek hebb<strong>en</strong> wij de thermische <strong>en</strong> akoestische<br />

vloerisolatie <strong>en</strong> vloerverwarmingssystem<strong>en</strong> aangebracht in alle<br />

koopappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>”, vertelt bedrijfsleider Leroy Stegeman. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

hebb<strong>en</strong> wij op alle verdieping<strong>en</strong> de boring<strong>en</strong> <strong>en</strong> het freeswerk in<br />

de beton- <strong>en</strong> ytong-wand<strong>en</strong> verzorgd. Doordat wij schoon <strong>en</strong> droog<br />

werk<strong>en</strong> <strong>en</strong> gebruikmak<strong>en</strong> van de nieuwste machines, blev<strong>en</strong> alle<br />

huur- <strong>en</strong> koopwoning<strong>en</strong> stof- <strong>en</strong> watervrij. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> werd kostbare<br />

arbeidstijd bespaard. De installatiepartij<strong>en</strong> hoefd<strong>en</strong> slechts nog hun<br />

kabels <strong>en</strong> leiding<strong>en</strong> te plaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan te sluit<strong>en</strong>.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Attika Amsterdam<br />

Warmte- <strong>en</strong> geluidsisoler<strong>en</strong>d<br />

De koopappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> bevind<strong>en</strong> zich op de 8e tot <strong>en</strong> met 17e verdieping.<br />

Op de betonvloer van deze woning<strong>en</strong> heeft Temm<strong>en</strong> & Koop Groep ca. 12<br />

cm Tempex vloerisolatie aangebracht, in twee lag<strong>en</strong>. “Dankzij de EPS-isolatie<br />

blijft de warmte in de appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> trekt deze niet door de verdiepingsvloer<br />

naar bov<strong>en</strong> of b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong>”, vertelt Stegeman. “Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> werkt de vloerisolatie<br />

geluidsisoler<strong>en</strong>d. Contactgeluid naar de onderligg<strong>en</strong>de verdieping<strong>en</strong><br />

wordt gedempt, waardoor het wooncomfort flink to<strong>en</strong>eemt.” Ook bevorderlijk<br />

voor dit wooncomfort is de vloerverwarming, die door het gehele appartem<strong>en</strong>t<br />

is aangelegd. “Bov<strong>en</strong>op de Tempex plat<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> wij draadstaalnett<strong>en</strong><br />

van 3 mm dik geplaatst, waarop met binddraad 16 mm dikke <strong>en</strong> 5-laagse<br />

PE-RT vloerverwarmingsbuiz<strong>en</strong> zijn bevestigd. Vervolg<strong>en</strong>s is hier e<strong>en</strong> zandcem<strong>en</strong>tvloer<br />

overhe<strong>en</strong> gestort.” Voor de verdelers is gekoz<strong>en</strong> voor RVS pomploze<br />

verdelers met flowmeters <strong>en</strong> groep<strong>en</strong>afsluiters, waarmee de watertoevoer<br />

naar de diverse vertrekk<strong>en</strong> perfect ingeregeld kan word<strong>en</strong>.<br />

(Beeld: Attika Amsterdam)<br />

Vertrouwde opdrachtgever<br />

Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek uit Nieuw-Buin<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> vertrouwde opdrachtgever<br />

voor Temm<strong>en</strong> & Koop Groep. “Sinds begin dit jaar mog<strong>en</strong> wij in alle<br />

project<strong>en</strong> van deze installateur de vloerverwarmingsinstallaties aanlegg<strong>en</strong>”,<br />

vertelt Stegeman. “Ongeacht type <strong>en</strong> omvang. E<strong>en</strong> mooi complim<strong>en</strong>t voor<br />

onze di<strong>en</strong>stverl<strong>en</strong>ing.” ❚<br />

104 | INSTALLATIEENBOUW.NL


HONDSRUGTOREN EMMEN<br />

‘Dankzij de EPS-isolatie blijft de<br />

warmte in de appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> trekt<br />

deze niet door de verdiepingsvloer<br />

naar bov<strong>en</strong> of b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong>’<br />

In opdracht van Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek heeft Temm<strong>en</strong> & Koop Groep de thermische <strong>en</strong> akoestische vloerisolatie <strong>en</strong> vloerverwarmingssystem<strong>en</strong> aangebracht in alle<br />

koopappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. (Beeld: Attika Amsterdam)<br />

Comfort - Mired -VG Emm<strong>en</strong><br />

Vloerverwarmingsystem<strong>en</strong> - Betonboring<strong>en</strong><br />

Tel. 0591 - 62<strong>06</strong>90<br />

Naamloos-4 1 23-11-20 14:13<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 105


EMMEN HONDSRUGTOREN<br />

DE HONDSRUGTOREN:<br />

EEN COMFORTABEL EN ENERGIEZUINIG<br />

BINNENKLIMAAT IN IEDERE WONING<br />

Bewoners van de Hondsrugtor<strong>en</strong> in Emm<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> straks g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d gev<strong>en</strong>tileerde woning. In opdracht van Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek<br />

word<strong>en</strong> de huur- <strong>en</strong> koopappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> namelijk voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> WTW-unit van Brink Climate Systems. Gekoz<strong>en</strong> is voor de<br />

nieuwe Flair-serie, die zich onderscheidt door e<strong>en</strong> nog hoger r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t, e<strong>en</strong> optimale warmteoverdracht, e<strong>en</strong> laag <strong>en</strong>ergieverbruik van de<br />

v<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong> én e<strong>en</strong> minimaal geluidsniveau. De connectiviteitsoplossing<strong>en</strong> van Brink mak<strong>en</strong> het bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> mogelijk om installaties op afstand<br />

uit te lez<strong>en</strong> én aan te stur<strong>en</strong>. Zo kunn<strong>en</strong> de Flair-units direct verbinding mak<strong>en</strong> met de gratis Brink Smartphone App, de Brink Home Portal én<br />

slimme oplossing<strong>en</strong> van ander<strong>en</strong>.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Brink Climate System<br />

Gekoz<strong>en</strong> is voor de nieuwe Flair-serie, die zich onderscheidt door e<strong>en</strong> nog hoger r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t, e<strong>en</strong> optimale warmteoverdracht, e<strong>en</strong> laag <strong>en</strong>ergieverbruik van de v<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong><br />

én e<strong>en</strong> minimaal geluidsniveau.<br />

1<strong>06</strong> | INSTALLATIEENBOUW.NL


HONDSRUGTOREN EMMEN<br />

“Wij zijn al in 2016 door Bordewijk Adviseurs bij<br />

project de Hondsrugtor<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong>, om mee te<br />

d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> over de best pass<strong>en</strong>de v<strong>en</strong>tilatie-installaties”,<br />

vertelt H<strong>en</strong>k Kampjes, Technisch Commercieel<br />

Adviseur regio Noordoost-Nederland bij Brink.<br />

“Vervolg<strong>en</strong>s hebb<strong>en</strong> wij in opdracht van Aalbers<br />

<strong>Installatie</strong>techniek de WTW-units geleverd. Aalbers<br />

is e<strong>en</strong> installateur met k<strong>en</strong>nis van zak<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

heeft de kanaalontwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong> <strong>en</strong>gineering van de<br />

WTW-units volledig in eig<strong>en</strong> beheer uitgevoerd.<br />

Wel hebb<strong>en</strong> wij de v<strong>en</strong>tilatieberek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> verzorgd.<br />

Met name de appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> op de hoger<br />

geleg<strong>en</strong> verdieping<strong>en</strong> zijn relatief groot, wat rek<strong>en</strong>technische<br />

uitdaging<strong>en</strong> met zich meebracht.”<br />

Flair 300 <strong>en</strong> 400<br />

Voor de huurappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> is gekoz<strong>en</strong> voor de<br />

Flair 300 WTW-units van Brink Climate Systems,<br />

met e<strong>en</strong> capaciteit tot 300 m³/h. “Voor de grotere<br />

appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> wij de Flair 400 geleverd,<br />

met e<strong>en</strong> capaciteit tot 400 m³/h”, aldus<br />

Kampjes. “Het <strong>en</strong>ergieverbruik van de Flair-units<br />

is erg laag, dankzij het ontwerp van het toestel<br />

‘V<strong>en</strong>tilatieverliez<strong>en</strong> zijn<br />

niet aan de orde’<br />

<strong>en</strong> de warmtewisselaar. De geïntegreerde besturing<br />

<strong>en</strong> nieuw ontworp<strong>en</strong> Flair v<strong>en</strong>tilator<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> drachtgever van Brink Climate Systems. “Onze<br />

Aalbers <strong>Installatie</strong>techniek is e<strong>en</strong> vaste op-<br />

• V<strong>en</strong>tilatie met WTW zonder toevoerkanal<strong>en</strong>. Pas vooral in<br />

bestaande bouw het Multi Air Supply systeem toe.<br />

bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> constante stroom van verse WTW-units word<strong>en</strong> in veel woningbouwproject<strong>en</strong><br />

van deze installateur toegepast, waarin<br />

lucht, terwijl e<strong>en</strong> warmtewisselaar met kunststof<br />

Brink-filters<br />

lamell<strong>en</strong> voorziet in e<strong>en</strong> optimale warmteover-<br />

v<strong>en</strong>tilatie e<strong>en</strong> rol speelt”, aldus Kampjes. “Zo<br />

dracht. V<strong>en</strong>tilatieverliez<strong>en</strong> zijn niet aan de orde.<br />

Daarmee zorgt de Flair-serie van Brink voor e<strong>en</strong><br />

optimale balans tuss<strong>en</strong> thermisch r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t <strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>ergieverbruik.”<br />

Diverse sturing<strong>en</strong><br />

Alle huurappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> CO 2<br />

-<br />

s<strong>en</strong>sor, waardoor vraaggestuurde v<strong>en</strong>tilatie mogelijk<br />

wordt. In de koopappartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> is gekoz<strong>en</strong><br />

voor e<strong>en</strong> 3-stand<strong>en</strong>schakelaar, met uitzondering<br />

van de 14e <strong>en</strong> 15e verdieping. Hier is vanwege<br />

de omvang van de appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> e<strong>en</strong> gepat<strong>en</strong>teerde<br />

zoneklep in de installatie geïntegreerd,<br />

waardoor de luchttoevoer naar de woonzone <strong>en</strong><br />

slaapzone nog efficiënter geregeld kan word<strong>en</strong>.<br />

Vaste opdrachtgever<br />

Brink heeft voor elke situatie e<strong>en</strong> filteroplossing beschikbaar.<br />

Gebruik voor het beste resultaat originele Brink-filters <strong>en</strong> zorg<br />

zo voor excell<strong>en</strong>te lucht in huis. De Brink-filters zijn e<strong>en</strong>voudig<br />

te bestell<strong>en</strong> via www.brinkairshop.nl.<br />

hebb<strong>en</strong> we rec<strong>en</strong>t system<strong>en</strong> geleverd voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>woontor<strong>en</strong><br />

Atlas in Groning<strong>en</strong>, waar<br />

dankzij e<strong>en</strong> speciale regeling vier kamers met<br />

één WTW-unit gev<strong>en</strong>tileerd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

Binn<strong>en</strong>kort start<strong>en</strong> we bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> met de levering<strong>en</strong><br />

voor appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>complex Mercado<br />

in Groning<strong>en</strong>, waardoor nog meer m<strong>en</strong>-<br />

E<strong>en</strong>voudig te installer<strong>en</strong> <strong>en</strong> servic<strong>en</strong><br />

s<strong>en</strong> van excell<strong>en</strong>te Standaard lucht voorzi<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> van g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong>.” Brink Home ❚<br />

Compleet assortim<strong>en</strong>t voor de meest<br />

excell<strong>en</strong>te lucht<br />

Altijd schone lucht door de juiste filtering<br />

ONZE BELOFTE AAN JOU<br />

1)<br />

Alle<strong>en</strong> bij originele Brink-filters<br />

EXCELLENTE LUCHT VOOR IEDEREEN<br />

4)<br />

Enthalpiewisselaar NEN 5138 Flair 300: 0,15 W/m<br />

Onze visie op wat excell<strong>en</strong>te lucht hoort te zijn, heeft er<br />

3 /h <strong>en</strong> 80%; Flair 400: 0,16 W/m 3 /h <strong>en</strong> 80%<br />

voor gezorgd dat we voor veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> hun thuis al e<strong>en</strong><br />

stukje gezonder <strong>en</strong> prettiger hebb<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> mak<strong>en</strong>.<br />

Brink Climate Systems B.V.<br />

Onze belofte is deze excell<strong>en</strong>te lucht bereikbaar mak<strong>en</strong><br />

P.O. Box 11<br />

voor iedere<strong>en</strong>. Onze rec<strong>en</strong>te innovatie de Multi Air Supply<br />

NL-7950 AA STAPHORST<br />

is daar e<strong>en</strong> goed voorbeeld van. Met dit innovatieve<br />

v<strong>en</strong>tilatiesysteem bied<strong>en</strong> we balansv<strong>en</strong>tilatie met WTW<br />

zonder toevoerkanal<strong>en</strong>.<br />

Brink, Air for life<br />

Technische gegev<strong>en</strong>s Flair-range 1)<br />

Type Flair 200 Flair 300 Flair 400<br />

V<strong>en</strong>tilatiecapaciteit maximaal 200 (225 2) ) m 3 /h 300 m 3 /h 400 m 3 /h<br />

SPI EN-13141-7 0,17 W/m 3 /h 0,14 W/m 3 /h 3) 0,17 W/m 3 /h 3)<br />

Temperatuurr<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t EN-13141-7 92% 93,7% 3) 92,1% 3)<br />

SPI NEN 5138 - 0,15 W/m 3 /h 4) 0,16 W/m 3 /h 4)<br />

Temperatuurr<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t NEN 5138 - 99,1% 4) 97,5% 4)<br />

Afmeting kanaalafsluiting Ø 125 mm Ø 160 mm Ø 180 mm<br />

Afmeting<strong>en</strong> versie 4b, L/R (H x B x D) 650 x 600 x 455 mm 650 x 750 x 560 mm 650 x 750 x 560 mm<br />

Afmeting<strong>en</strong> versie 2b/2o, L/R (H x B x D) - 710 x 750 x 560 mm 710 x 750 x 560 mm<br />

2)<br />

Toestelcapaciteit afhankelijk van situatie in te zett<strong>en</strong> tot 225 m 3 /h waarbij het gebruik van kanal<strong>en</strong> van Ø 160 mm in dat geval sterk is aan te bevel<strong>en</strong><br />

3)<br />

Enthalpiewisselaar EN-13141-7 Flair 300: 0,16 W/m 3 /h <strong>en</strong> 82,3%; Flair 400: 0,17 W/m 3 /h <strong>en</strong> 80,5%<br />

T +31 (0) 522 46 99 44<br />

E<br />

info@brinkclimatesystems.nl<br />

www.brinkclimatesystems.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 107


DAMWÂLD CAMPUS DAMWÂLD<br />

VRIJHEID VAN WERKEN BIJ BOUW<br />

CAMPUS DAMWÂLD<br />

Sinds september mak<strong>en</strong> de leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> medewerkers van drie basisschol<strong>en</strong> in het Friese Damwoude gebruik van e<strong>en</strong> modern onderkom<strong>en</strong>:<br />

Campus Damwâld. Christelijke basisschol<strong>en</strong> De Fontein <strong>en</strong> De Bron gaan sam<strong>en</strong> verder als cbs De Sprankeling <strong>en</strong> zitt<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> met op<strong>en</strong>bare<br />

basisschool Dr. J. Botkeskoalle én de plaatselijke sporthal onder e<strong>en</strong> duurzaam dak.<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong> | Beeld Pranger-Rosier <strong>Installatie</strong>s<br />

Campus Damwâld: e<strong>en</strong> nieuw onderkom<strong>en</strong> voor drie basisschol<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> sporthal.<br />

108 | INSTALLATIEENBOUW.NL


CAMPUS DAMWÂLD DAMWÂLD<br />

Opdrachtgevers war<strong>en</strong> de geme<strong>en</strong>te Dantumadiel<br />

<strong>en</strong> Stichting Campus Damwâld, die op<br />

basis van Best Value Procurem<strong>en</strong>t tot de keuze<br />

van aannemer (<strong>Bouw</strong>groep Dijkstra Draisma) <strong>en</strong><br />

architect (Kristinsson) zijn gekom<strong>en</strong>. Ing<strong>en</strong>ieursburo<br />

Meijer & Joustra (constructeur) <strong>en</strong> Pranger-<br />

Rosier <strong>Installatie</strong>s (ontwerp <strong>en</strong> uitvoering installaties)<br />

vervolledigd<strong>en</strong> het bouwteam dat voor de<br />

realisatie werd opgezet. Uitgangspunt voor de<br />

schol<strong>en</strong> was Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B; de sporthal<br />

is gerealiseerd op basis van de eis<strong>en</strong> van<br />

NOC*NSF <strong>en</strong> KVLO.<br />

Schoon, gro<strong>en</strong>, slim <strong>en</strong> gezond<br />

Het schoolcomplex di<strong>en</strong>de ‘schoon, gro<strong>en</strong>, slim<br />

<strong>en</strong> gezond’ te word<strong>en</strong>, op zijn Fries: skjin, gri<strong>en</strong>,<br />

tûk <strong>en</strong> sûn. Dat betek<strong>en</strong>t voor de uitwerking respectievelijk<br />

all-electric, met e<strong>en</strong> buit<strong>en</strong>ruimte die<br />

aansluit op de gro<strong>en</strong>e context, voorzi<strong>en</strong> van de<br />

‘Het schoolcomplex di<strong>en</strong>de ‘schoon, gro<strong>en</strong>,<br />

slim <strong>en</strong> gezond’ te word<strong>en</strong>’<br />

slimste techniek<strong>en</strong> die e<strong>en</strong> andere functie in de<br />

toekomst mogelijk mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> resulter<strong>en</strong>d in e<strong>en</strong><br />

gezonde leeromgeving voor scholier<strong>en</strong> <strong>en</strong> doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.<br />

Gerb<strong>en</strong> Pieterman was als projectleider<br />

van installateur Pranger-Rosier <strong>Installatie</strong>s onderdeel<br />

van het bouwteam. “Als ontwerp<strong>en</strong>de partij<br />

kond<strong>en</strong> wij vanaf het begin meed<strong>en</strong>k<strong>en</strong> met de<br />

uitwerking van het totale ontwerp <strong>en</strong> dat biedt<br />

veel ruimte voor eig<strong>en</strong> inbr<strong>en</strong>g van expertise",<br />

vertelt hij.<br />

Leerling<strong>en</strong> volg<strong>en</strong><br />

Het ontwerp van de installaties houdt uiteraard<br />

ook rek<strong>en</strong>ing met de gebouwopzet <strong>en</strong> schoolstructuur.<br />

Pieterman: “Naast de sporthal <strong>en</strong> algem<strong>en</strong>e<br />

ruimtes heeft het gebouw twintig leslokal<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> vier lesplein<strong>en</strong>. De lokal<strong>en</strong> zijn per<br />

twee gegroepeerd <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> per set e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong><br />

voordeur <strong>en</strong> garderobe. Wij hebb<strong>en</strong> daar voor<br />

elke twee lokal<strong>en</strong> e<strong>en</strong> WTW-unit geplaatst die gekoppeld<br />

is aan de c<strong>en</strong>trale installaties voor verwarming<br />

<strong>en</strong> koeling. Dit betreft e<strong>en</strong> VRV-systeem<br />

dat door Koelvisie is geleverd <strong>en</strong> gemonteerd.<br />

Het systeem werkt op basis van CO 2<br />

-s<strong>en</strong>soring<br />

in de verschill<strong>en</strong>de ruimtes <strong>en</strong> de v<strong>en</strong>tilatielucht<br />

kan daarmee als het ware de leerling<strong>en</strong> volg<strong>en</strong><br />

in hun dagritme. De insteek van de school is namelijk<br />

dat less<strong>en</strong> beginn<strong>en</strong> in de groepsruimte<br />

of het leslokaal, waarna de leerling<strong>en</strong> de dag/<br />

les vervolg<strong>en</strong> op de lesplein<strong>en</strong>. De v<strong>en</strong>tilatie volgt<br />

ze gewoon.”<br />

Sporthal<br />

CO 2<br />

-meting zit ook in de sporthal. Deze is geschikt<br />

voor feest<strong>en</strong>, voorstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> viering<strong>en</strong><br />

van de school <strong>en</strong> dorpsgeme<strong>en</strong>schap, is uitgerust<br />

met tweehonderd vaste tribuneplaats<strong>en</strong> <strong>en</strong> heeft<br />

daarnaast e<strong>en</strong> flexibele zitcapaciteit van vijfhonderd<br />

zitplekk<strong>en</strong>. Pieterman: “Deze hal is in drie<br />

compartim<strong>en</strong>t<strong>en</strong> op te del<strong>en</strong> <strong>en</strong> ook hier werkt<br />

de luchtbehandeling op basis van CO 2<br />

-meting. De<br />

luchtbehandeling van de sporthal heeft e<strong>en</strong> totale<br />

verversingscapaciteit van 20.000 m³/h. Vandaar<br />

dat er op het dak e<strong>en</strong> luchtbehandelingskast<br />

staat ter grootte van e<strong>en</strong> behoorlijke stacaravan.”<br />

Op het dak zorg<strong>en</strong> 858 zonnepanel<strong>en</strong> voor de b<strong>en</strong>odigde<br />

elektriciteitsproductie.<br />

“Wij zijn in elk geval aang<strong>en</strong>aam verrast door de<br />

Best Value-opzet van het project <strong>en</strong> het resultaat”,<br />

besluit Pieterman. “Met onze eig<strong>en</strong> inzicht<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

expertise kond<strong>en</strong> wij invulling gev<strong>en</strong> aan de gebouwinstallaties<br />

waarin duurzaamheid <strong>en</strong> gebruikerstevred<strong>en</strong>heid<br />

c<strong>en</strong>traal staan.” ❚<br />

Klimaatinstallaties op het c<strong>en</strong>trale bouwdeel.<br />

BOUWINFO<br />

Opdrachtgever<br />

Geme<strong>en</strong>te Dantumadiel<br />

St. Campus Damwâld<br />

Architect<br />

Kristinsson Architect<strong>en</strong><br />

Ing<strong>en</strong>ieur<br />

Ing<strong>en</strong>ieursburo Meijer & Joustra<br />

Aannemer<br />

<strong>Bouw</strong>groep Dijkstra Draisma<br />

Installateur<br />

Pranger-Rosier <strong>Installatie</strong>s<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 109


DAMWÂLD CAMPUS DAMWÂLD<br />

SAMENWERKEN VOOR DE OPDRACHTGEVER<br />

MAATWERK KLIMAATINSTALLATIES VOOR<br />

CAMPUS DAMWÂLD<br />

De belangrijkste klimaatinstallaties voor Campus Damwâld zijn geleverd door Koelvisie BV uit Dracht<strong>en</strong>. “Koelvisie werkt al langer sam<strong>en</strong> met<br />

installateur Pranger-Rosier”, begint Richard van der Lei, directeur van Koelvisie: “Je kunt gerust stell<strong>en</strong> dat wij goed op elkaar zijn ingewerkt.<br />

We hebb<strong>en</strong> al meerdere schol<strong>en</strong> gedaan, dan staan de neuz<strong>en</strong> dezelfde kant op <strong>en</strong> weet je wat je aan elkaar hebt. Dat scheelt echt e<strong>en</strong> hoop<br />

toestand<strong>en</strong> <strong>en</strong> faalkost<strong>en</strong>.”<br />

Tekst Tjerk van Duin<strong>en</strong><br />

| Beeld Koelvisie<br />

Belangrijk was ook dat aannemer, architect <strong>en</strong> installateur in bouwteamverband<br />

<strong>en</strong> vanaf het begin sam<strong>en</strong>werkt<strong>en</strong>. Van der Lei: “Wij kond<strong>en</strong> daardoor<br />

mete<strong>en</strong> onze kerncompet<strong>en</strong>ties aanw<strong>en</strong>d<strong>en</strong> <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> vroeg stadium<br />

e<strong>en</strong> goed onderbouwd voorstel ingebracht voor de klimaatinstallaties. De<br />

eig<strong>en</strong>aar van het pand stelde hoge eis<strong>en</strong> aan de duurzaamheid <strong>en</strong> het r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<br />

van de installatietechniek<strong>en</strong> <strong>en</strong> verlangde dat zoveel mogelijk onder-<br />

‘De uitvraag paste goed bij ons<br />

circulariteitsprincipe ‘3R’:<br />

Reduce/Recycle/Re-use’<br />

Klimaatinstallaties op het dak<br />

110 | INSTALLATIEENBOUW.NL


CAMPUS DAMWÂLD DAMWÂLD<br />

In de lokal<strong>en</strong> zijn zeer stille <strong>en</strong> slechts 245 mm hoge Daikin FXSQ satelliet<strong>en</strong> gemonteerd.<br />

del<strong>en</strong> ervan aan het eind van hun lev<strong>en</strong>sduur hergebruikt kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

Dit past goed bij ons circulariteitsprincipe ‘3R’ – Reduce/Recycle/Re-use.”<br />

Lucht/lucht<br />

Het voorstel waarmee Koelvisie aan alle vereist<strong>en</strong> heeft voldaan, betreft<br />

e<strong>en</strong> VRV IV heatrecoverysysteem van Daikin. “Hiermee kunn<strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>de<br />

ruimt<strong>en</strong> gelijktijdig word<strong>en</strong> verwarmd <strong>en</strong> gekoeld, waarbij warme<br />

of koele lucht wordt hergebruikt <strong>en</strong> uitgewisseld”, vervolgt Van der Lei.<br />

“Als e<strong>en</strong> ruimte wordt gekoeld, kan de bij dit proces onttrokk<strong>en</strong> warmte<br />

naar e<strong>en</strong> ruimte met warmtevraag getransporteerd word<strong>en</strong>. Zo wordt e<strong>en</strong><br />

hoog <strong>en</strong>ergetisch r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t bereikt. Op het dak staan zes lucht/lucht<br />

VRV IV-units voor de schoollokal<strong>en</strong> <strong>en</strong> de sporthal. Deze lucht/luchtwarmtepomp<strong>en</strong><br />

zijn via kanal<strong>en</strong> verbond<strong>en</strong> met veertig binn<strong>en</strong>units. We<br />

hebb<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> voor de zeer stille <strong>en</strong> slechts 245 mm hoge Daikin FXSQ<br />

satelliet<strong>en</strong>. Op het dak staat tev<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> lucht/water-warmtepomp van<br />

53 kW. Deze Daikin-unit produceert de warmte <strong>en</strong> koude voor de lage<br />

temperatuur vloerverwarming van de horeca <strong>en</strong> de sporthal <strong>en</strong> kan ook de<br />

luchtbehandelingskast<strong>en</strong> voed<strong>en</strong>.”<br />

Taakverdeling<br />

Bij de bouw van Campus Damwâld verliep de sam<strong>en</strong>werking weer als vanouds.<br />

Van der Lei: “We hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> prima taakverdeling in alle fas<strong>en</strong> van het<br />

proces. Levering <strong>en</strong> montage verlop<strong>en</strong> altijd volg<strong>en</strong>s planning.”<br />

Regeling<br />

Alle Daikin-onderdel<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aangestuurd via de Daikin Intellig<strong>en</strong>t Touch<br />

Manager, die gekoppeld is met het gebouwbeheersysteem van Pranger &<br />

Rosier. Hiermee kan het hele systeem op afstand word<strong>en</strong> gemonitord <strong>en</strong> aangestuurd.<br />

“Verder verzorg<strong>en</strong> zij de aanleg van alle kanal<strong>en</strong> <strong>en</strong> luchtverdeelsystem<strong>en</strong>.<br />

Wat dat betreft zou je zo’n sam<strong>en</strong>werking bij elk project will<strong>en</strong>.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 111


VAN DER VALK HOTEL NULAND<br />

VAN DER VALK HOTEL IS MOOIE THUISWEDSTRIJD<br />

VOOR NULANDSE E-INSTALLATEUR<br />

In 1968 was Van der Valk Hotel Nuland-’s-Hertog<strong>en</strong>bosch één van de eerste hotels van Nederland die Gerrit van der Valk op<strong>en</strong>de. Ruim 50 jaar<br />

later wordt de vestiging grondig verbouwd, uitgebreid <strong>en</strong> geüpgraded tot e<strong>en</strong> modern <strong>en</strong> nog luxer gebouw. Het vernieuwde hotel wordt twee<br />

verdieping<strong>en</strong> hoger. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> word<strong>en</strong> extra hotelkamers <strong>en</strong> (zakelijke) faciliteit<strong>en</strong> toegevoegd. In opdracht van Van der Valk verzorgt Techval<br />

de complete elektrotechnische installaties in de nieuwbouw. Van de stopcontact<strong>en</strong> tot <strong>en</strong> met de (nood)verlichting, data- <strong>en</strong> wifi-installaties,<br />

brandmeld- <strong>en</strong> ontruimingsinstallaties, deursignalering <strong>en</strong> camerabewaking.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Techval<br />

In de vergaderzal<strong>en</strong> word<strong>en</strong> domoticasystem<strong>en</strong><br />

geïnstalleerd, vertelt Remco Nederkoorn, projectleider<br />

bij Techval. “Onder andere de beamers, verlichting,<br />

verwarming <strong>en</strong> luchtbehandeling word<strong>en</strong><br />

hier gekoppeld, geprogrammeerd <strong>en</strong> aangestuurd<br />

met KNX. Ook kunn<strong>en</strong> bepaalde sc<strong>en</strong>es word<strong>en</strong><br />

voorgeprogrammeerd.” Bijzonder is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> dat<br />

voor iedere nieuwe hotelkamer ge<strong>en</strong> standaarddatakabel<br />

maar e<strong>en</strong> glasvezelkabel wordt aangelegd.<br />

“Glasvezelkabel is namelijk beter geschikt<br />

voor de toekomst. Daarnaast is het systeem volg<strong>en</strong>s<br />

de ICT-beheerder in de exploitatiefase goedkoper<br />

én e<strong>en</strong>voudiger te manag<strong>en</strong> <strong>en</strong> monitor<strong>en</strong>.”<br />

‘Omdat bezoekers aan ons bedrijf vanaf de<br />

A59 eerst het hotel passer<strong>en</strong>, is dit project<br />

e<strong>en</strong> prachtig visitekaartje’<br />

In september 2021 moet het volledige project<br />

word<strong>en</strong> opgeleverd. Op dit mom<strong>en</strong>t is de E-<br />

installateur druk bezig met de <strong>en</strong>gineering van<br />

de installaties in de nieuwe hotelkamers, die<br />

wellicht stekerbaar word<strong>en</strong> uitgevoerd. Voor<br />

Techval is de realisatie van Van der Valk Hotel<br />

Nuland-’s-Hertog<strong>en</strong>bosch e<strong>en</strong> mooie thuiswedstrijd,<br />

die op slechts e<strong>en</strong> kilometer afstand<br />

van het hoofdkantoor wordt gespeeld. “Omdat<br />

bezoekers aan ons bedrijf vanaf de A59 eerst<br />

het hotel passer<strong>en</strong>, is dit project bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

prachtig visitekaartje.” ❚<br />

Het vernieuwde hotel wordt twee verdieping<strong>en</strong> hoger.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> word<strong>en</strong> extra hotelkamers <strong>en</strong> (zakelijke)<br />

faciliteit<strong>en</strong> toegevoegd.<br />

Ruim 50 jaar na de op<strong>en</strong>ing wordt Van der Valk Hotel<br />

Nuland-’s-Hertog<strong>en</strong>bosch grondig verbouwd, uitgebreid <strong>en</strong> geüpgraded tot<br />

e<strong>en</strong> modern <strong>en</strong> nog luxer gebouw.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 113


NULAND VAN DER VALK HOTEL<br />

VAN DER VALK KRIJGT STEKERBARE VERLICHTINGSINSTALLATIES<br />

‘DOOR STEKERBAAR TE INSTALLEREN,<br />

WORDT DE PIEK FLINK AFGEVLAKT’<br />

Techval <strong>en</strong> Isolectra zijn vertrouwde partners in stekerbaar installer<strong>en</strong>. De afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> de bedrijv<strong>en</strong> diverse stekerbare (hotel)<br />

project<strong>en</strong> uitgevoerd <strong>en</strong> opgeleverd, zoals Van der Valk Hotel Amsterdam-Amstel <strong>en</strong> Van der Valk Hotel Zaltbommel-A2. Op dit mom<strong>en</strong>t word<strong>en</strong><br />

stekerbare verlichtingsinstallaties voorbereid voor de bije<strong>en</strong>komstruimtes van Van der Valk Hotel Nuland-’s-Hertog<strong>en</strong>bosch, inclusief het<br />

restaurant, de break-out-ruimte <strong>en</strong> de vergaderzal<strong>en</strong>. Ook wordt gekek<strong>en</strong> of de dertig nieuwe hotelkamers op de derde <strong>en</strong> vierde verdieping<br />

100% stekerbaar uitgevoerd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>….<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Techval <strong>en</strong> Isolectra<br />

De keuze voor stekerbaar installer<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> logische,<br />

volg<strong>en</strong>s Remco Nederkoorn, projectleider bij Techval.<br />

“Stekerbaar installer<strong>en</strong> is praktisch, vermindert<br />

faalkost<strong>en</strong> <strong>en</strong> bespaart tijd in de uitvoeringsfase.<br />

Richting de oplevering word<strong>en</strong> wij steevast met<br />

e<strong>en</strong> piek aan werkzaamhed<strong>en</strong> geconfronteerd,<br />

waarbij grote aantall<strong>en</strong> armatur<strong>en</strong> <strong>en</strong> stopcontact<strong>en</strong><br />

afgemonteerd moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Door stekerbaar<br />

te installer<strong>en</strong>, wordt deze piek flink afgevlakt.<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> kan aanzi<strong>en</strong>lijk bespaard word<strong>en</strong> op<br />

arbeidsur<strong>en</strong> <strong>en</strong> -kost<strong>en</strong>; de post die vandaag de<br />

dag het meest bepal<strong>en</strong>d is in project<strong>en</strong>. Sterker<br />

nog: de besparing op arbeidskost<strong>en</strong> is zelfs groter<br />

dan de meerprijs voor stekerbaar installer<strong>en</strong>.”<br />

Plug-and-play<br />

“Isolectra d<strong>en</strong>kt <strong>en</strong> <strong>en</strong>gineert actief mee in onze<br />

project<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> verk<strong>en</strong>t de marktleider<br />

continu nieuwe mogelijkhed<strong>en</strong>, om stekerbaar<br />

installer<strong>en</strong> nog e<strong>en</strong>voudiger <strong>en</strong> breder te kunn<strong>en</strong><br />

toepass<strong>en</strong>”, vertelt Nederkoorn. “Die inspanning<br />

waarder<strong>en</strong> we. In de voorbereidingsfase heb-<br />

114 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


VAN DER VALK HOTEL NULAND<br />

‘In e<strong>en</strong> bouwtreintje achter de bouwkundig<br />

aannemer br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> we de stekerbare<br />

bekabeling aan, zodat we net voor de<br />

oplevering alle<strong>en</strong> nog de koppelsnoer<strong>en</strong> met<br />

de armatur<strong>en</strong> hoev<strong>en</strong> te verbind<strong>en</strong>’<br />

b<strong>en</strong> we veel tijd gestok<strong>en</strong> in het ontwerp van de<br />

installaties <strong>en</strong> in hoe de armatur<strong>en</strong> verbond<strong>en</strong><br />

moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, zodat zij straks ook in de juiste<br />

groep<strong>en</strong> geschakeld kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Deze tijd<br />

winn<strong>en</strong> we tijd<strong>en</strong>s de uitvoering dubbel <strong>en</strong> dwars<br />

terug. De installaties kunn<strong>en</strong> namelijk veel e<strong>en</strong>voudiger<br />

én sneller word<strong>en</strong> aangebracht. In e<strong>en</strong><br />

bouwtreintje achter de bouwkundig aannemer<br />

br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> we de stekerbare bekabeling vanaf de<br />

verdelers naar de wand<strong>en</strong> <strong>en</strong> plafonds aan, zodat<br />

we net voor de oplevering alle<strong>en</strong> nog de koppelsnoer<strong>en</strong><br />

met de armatur<strong>en</strong> hoev<strong>en</strong> te verbind<strong>en</strong>.”<br />

KNX-koppeling<br />

Isolectra heeft het ontwerp van Techval begeleid<br />

<strong>en</strong> gecontroleerd: word<strong>en</strong> de juiste product<strong>en</strong> op<br />

de juiste plekk<strong>en</strong> toegepast? En heeft m<strong>en</strong> ook<br />

naar mogelijke nieuwe oplossing<strong>en</strong> gekek<strong>en</strong>? “De<br />

lichtleverancier voorziet alle armatur<strong>en</strong> van de<br />

juiste Wieland-aansluiting”, vertelt Marcel Backx,<br />

Key Account Manager bij Isolectra. “Omdat in dit<br />

project de verlichting wordt gekoppeld, geprogrammeerd<br />

<strong>en</strong> aangestuurd met KNX, br<strong>en</strong>gt Techval<br />

bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong> KNX-koppeling aan. Daarnaast<br />

word<strong>en</strong> de juiste kabelaantall<strong>en</strong> <strong>en</strong> -l<strong>en</strong>gtes doorgegev<strong>en</strong><br />

aan de technische groothandel, op basis<br />

waarvan e<strong>en</strong> logistieke planning wordt gemaakt.”<br />

Nederkoorn: “In de bije<strong>en</strong>komstruimtes speelt dit<br />

iets minder, omdat we hier te mak<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> met<br />

grot<strong>en</strong>deels dezelfde l<strong>en</strong>gtes. Daarom levert groothandel<br />

Rexel de product<strong>en</strong> in grote aantall<strong>en</strong> aan.<br />

Echter wanneer we ook de nieuwe hotelkamers<br />

Wieland Gst18i5 kabelstekers (pastelblauw).<br />

stekerbaar gaan uitvoer<strong>en</strong>, word<strong>en</strong> stekerbare<br />

installaties per kamer uitgeleverd. De kom<strong>en</strong>de<br />

wek<strong>en</strong> zal hier e<strong>en</strong> beslissing over word<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>,<br />

maar de kans op e<strong>en</strong> stekerbare oplossing is<br />

groot. Immers le<strong>en</strong>t de manier van bouw<strong>en</strong> – met<br />

verlaagde plafonds <strong>en</strong> metalstudwand<strong>en</strong> – zich<br />

uitstek<strong>en</strong>d voor deze aanpak.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 115


TOEGANGSCONTROLE<br />

INTERCOM VERVANGEN?<br />

‘ONZE DRAADLOZE INTERCOM<br />

IS BINNEN ENKELE UREN GEBRUIKSKLAAR’<br />

E<strong>en</strong> Intratone draadloze intercom is de ideale toegangscontrole voor appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere gebouw<strong>en</strong>. Het intercomsysteem is binn<strong>en</strong><br />

no-time geïnstalleerd in appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>complex<strong>en</strong>, zowel in nieuwbouw appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong>complex<strong>en</strong> als in bestaande (r<strong>en</strong>ovatie) gebouw<strong>en</strong>.<br />

Omdat de intercom (op de voeding na) volledig draadloos is, is deze binn<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele ur<strong>en</strong> gebruiksklaar. Er hoev<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> aansluiting<strong>en</strong><br />

gerealiseerd te word<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> de intercom <strong>en</strong> woning<strong>en</strong>, wat veel tijd <strong>en</strong> materiaalkost<strong>en</strong> scheelt. Tev<strong>en</strong>s wordt de deurintercom vooraf<br />

geprogrammeerd met de juiste data van bewoners. Hierdoor is de deurintercom direct gebruiksklaar, met weinig tot ge<strong>en</strong> overlast voor<br />

gebruikers als resultaat.<br />

Tekst <strong>en</strong> beeld Intratone<br />

Het intercomsysteem maakt e<strong>en</strong> draadloze verbinding met e<strong>en</strong> vaste telefoon of device, zoals e<strong>en</strong> mobiele telefoon, smartphone of tablet.<br />

Toegangscontrole appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

snel <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig beher<strong>en</strong><br />

op afstand<br />

Is e<strong>en</strong> Intratone draadloze intercom e<strong>en</strong>maal geïnstalleerd,<br />

dan is toegangscontrolebeheer zeer e<strong>en</strong>voudig<br />

<strong>en</strong> op afstand mogelijk. Beheerders kunn<strong>en</strong><br />

volledig plaats- <strong>en</strong> tijdsonafhankelijk alle gegev<strong>en</strong>s<br />

aanpass<strong>en</strong>. D<strong>en</strong>k dan aan het aanpass<strong>en</strong> van bewonersdata<br />

in verband met het verhuiz<strong>en</strong> van oude<br />

<strong>en</strong> intrekk<strong>en</strong> van nieuwe bewoners. Maar ook meer<br />

tijdelijke aanpassing<strong>en</strong> word<strong>en</strong> volledig op afstand<br />

beheerd, bijvoorbeeld het toek<strong>en</strong>n<strong>en</strong> van nieuwe<br />

toegangsniveaus aan derd<strong>en</strong> zoals zorginstelling<strong>en</strong>,<br />

onderhoudsdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong> of schoonmaakdi<strong>en</strong>st<strong>en</strong>.<br />

Op afstand is binn<strong>en</strong> no-time e<strong>en</strong> gebruiker toegevoegd<br />

<strong>en</strong> kan zelfs aan deze gebruiker e<strong>en</strong> tijdvak<br />

<strong>en</strong> duur van de auth<strong>en</strong>ticatie word<strong>en</strong> toegek<strong>en</strong>d.<br />

Instell<strong>en</strong> nieuwe gebruiker<br />

door beheerder<br />

In de video op www.intratone.nl/draadloze-videointercom/<br />

ziet u hoe e<strong>en</strong> nieuwe gebruiker/bewoner<br />

contact opneemt met de beheerder van<br />

het gebouw. Deze beheerder voert op afstand<br />

de data van de bewoner toe in het Intratone beheergedeelte<br />

waardoor deze realtime zichtbaar<br />

wordt op het intercomsysteem. Het telefoonnummer<br />

van de bewoner is direct gekoppeld aan<br />

het draadloze intercomsysteem <strong>en</strong> direct operationeel.<br />

Toegangscontrole van appartem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> is<br />

met Intratone dus optimaal geregeld, zowel voor<br />

de bewoner als voor de gebruiker. Dat maakt het<br />

intercomsysteem op afstand de beste! ❚<br />

116 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL


TOEGANGSCONTROLE<br />

‘Beheerders kunn<strong>en</strong><br />

volledig plaats- <strong>en</strong><br />

tijdsonafhankelijk alle<br />

gegev<strong>en</strong>s aanpass<strong>en</strong>’<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 117


LUCHTREINIGERS ZORGEN VOOR SCHONE LUCHT IN ALLE RUIMTES:<br />

‘VRIJWEL ALLE BACTERIËN EN VIRUSSEN<br />

WORDEN GEËLIMINEERD’<br />

Kusters Technische Handelsonderneming levert duurzame oplossing<strong>en</strong> op het gebied van koel<strong>en</strong>, verwarm<strong>en</strong> <strong>en</strong> sinds dit jaar ook schone<br />

lucht. Het familiebedrijf zorgt voor e<strong>en</strong> aang<strong>en</strong>aam binn<strong>en</strong>klimaat, sam<strong>en</strong> met zijn buit<strong>en</strong>landse partners. Eén van die partners is het Finse<br />

merk AAVI. Kusters is de importeur van AAVI luchtreinigers voor Nederland.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld Kusters Technische Handelsonderneming<br />

De AAVI Leaf luchtreiniger is plug-and-play <strong>en</strong> daarmee uitermate geschikt voor schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> kinderdagverblijv<strong>en</strong>.<br />

118 | INSTALLATIEENBOUW.NL


R<br />

‘Zeker in de huidige tijd is schone<br />

lucht e<strong>en</strong> noodzaak’<br />

De AAVI Tuuli reinigt tot 600 m³ lucht per uur.<br />

“Zeker in de huidige tijd is schone lucht e<strong>en</strong> noodzaak.<br />

Met onze tak Clean Air drag<strong>en</strong> we bij aan<br />

e<strong>en</strong> schoon klimaat bij m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> thuis, op kantor<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> op schol<strong>en</strong>. Begin dit jaar kwam<strong>en</strong> we in<br />

contact met AAVI <strong>en</strong> hun aanpak sprak ons direct<br />

aan. We hebb<strong>en</strong> de luchtreinigers zelf getest <strong>en</strong><br />

zijn zeer tevred<strong>en</strong>”, vertelt Xander Wiardi, Key Accountmanager<br />

bij Kusters.<br />

De AAVI luchtreinigers werk<strong>en</strong> op basis van de<br />

gepat<strong>en</strong>teerde IonJet methode, die tot wel 99%<br />

van alle schimmels, poll<strong>en</strong>, viruss<strong>en</strong> <strong>en</strong> bacteriën<br />

uit de lucht verwijdert door middel van ion<strong>en</strong>. De<br />

schadelijke stoff<strong>en</strong> word<strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s geëlimineerd.<br />

Wiardi legt uit: “De ion<strong>en</strong> hecht<strong>en</strong> zich aan<br />

de celwand<strong>en</strong>, waardoor de cell<strong>en</strong> word<strong>en</strong> beschadigd,<br />

geëlimineerd <strong>en</strong> niet meer in staat zijn tot<br />

verdere besmetting. Bacteriën <strong>en</strong> viruss<strong>en</strong> word<strong>en</strong><br />

echt gedood. De luchtreinigers werk<strong>en</strong> zonder filters,<br />

die schadelijke stoff<strong>en</strong> alle<strong>en</strong> afvang<strong>en</strong>. Het<br />

voordeel hieraan is dat er weinig onderhoud nodig<br />

is. Via het zelfreinig<strong>en</strong>d systeem word<strong>en</strong> de<br />

dode bacteriën <strong>en</strong> viruss<strong>en</strong> weggespoeld.”<br />

Bewez<strong>en</strong> techniek<br />

De kleinste luchtreiniger die Kusters beschikbaar<br />

heeft, is de AAVI Leaf. Deze is plug-and-play: je<br />

zet hem in e<strong>en</strong> ruimte <strong>en</strong> hij doet zijn werk. Hij<br />

reinigt maximaal 165 m³ per uur <strong>en</strong> is geschikt<br />

voor ruimtes tot 64 m². Hij is daarmee uitermate<br />

geschikt voor klaslokal<strong>en</strong>, wachtruimtes<br />

of behandelkamers.<br />

E<strong>en</strong> maatje groter is de AAVI Tuuli. Deze reinigt<br />

tot 600 m³ per uur of 240 m². De v<strong>en</strong>tilatie-unit<br />

trekt lucht van buit<strong>en</strong> aan die vervolg<strong>en</strong>s gereinigd<br />

wordt <strong>en</strong> door e<strong>en</strong> WTW-unit gaat. Vervuilde<br />

lucht wordt weer naar buit<strong>en</strong> geblaz<strong>en</strong>. Wiardi: “De<br />

luchtreinigers in het assortim<strong>en</strong>t van AAVI gaan tot<br />

50.000 m³ per uur <strong>en</strong> zijn ook te integrer<strong>en</strong> in bestaande<br />

v<strong>en</strong>tilatiesystem<strong>en</strong>. Er is dus e<strong>en</strong> oplossing<br />

voor alle soort<strong>en</strong> ruimtes, van kleinere behandelkamers<br />

tot wachtruimtes, schol<strong>en</strong>, kantor<strong>en</strong> <strong>en</strong> industriële<br />

toepassing<strong>en</strong>. De techniek is getest <strong>en</strong> bewez<strong>en</strong><br />

door het VTT Technical Research C<strong>en</strong>tre of Finland.”<br />

Bang voor herrie hoef je bij deze apparat<strong>en</strong> niet te<br />

zijn; ze zijn extreem stil. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> verbruik<strong>en</strong> ze weinig<br />

<strong>en</strong>ergie <strong>en</strong> ontstaan er ge<strong>en</strong> chemische afvalstoff<strong>en</strong>.<br />

Daardoor zijn ze ook nog e<strong>en</strong>s milieuvri<strong>en</strong>delijk.<br />

“Het zijn robuuste apparat<strong>en</strong> die zeker 10 tot<br />

15 jaar meegaan”, besluit Wiardi. ❚<br />

Kusters THO, uw partner voor e<strong>en</strong> zuiver<br />

<strong>en</strong> comfortabel binn<strong>en</strong>klimaat<br />

Kusters Technische Handelsonderneming (THO) is de officiële importeur van het<br />

Finse AAVI ® Technologies voor de Nederlandse markt. AAVI ® ontwikkelde e<strong>en</strong><br />

internationaal gepat<strong>en</strong>teerde technologie om het binn<strong>en</strong>klimaat te zuiver<strong>en</strong><br />

zonder gebruik van filters. AAVI ® luchtreinigers neutraliser<strong>en</strong> <strong>en</strong> verwijder<strong>en</strong> tot<br />

wel 99% van de aanwezige viruss<strong>en</strong> <strong>en</strong> bacteriën, poll<strong>en</strong>, dierlijke allerg<strong>en</strong><strong>en</strong>,<br />

luchtverontreinig<strong>en</strong>de stoff<strong>en</strong>, schimmels <strong>en</strong> chemicaliën uit uw binn<strong>en</strong>klimaat.<br />

Kusters Technische Handelsonderneming B.V.<br />

L.J. Costerstraat 4 5916 PS VENLO Nederland<br />

T +31 (0)77 354 03 41 E info@kusterstho.nl<br />

W www.kusterstho.nl<br />

Door de unieke technologie word<strong>en</strong> zelfs deeltjes van nanoformaat<br />

verwijderd. Naast luchtreiniging levert de AAVI ® Tuuli 600 tev<strong>en</strong>s voldo<strong>en</strong>de<br />

v<strong>en</strong>tilatie in combinatie met e<strong>en</strong> warmtewisselaar. De AAVI ® luchtreinigers<br />

zijn daardoor toe te pass<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> ziek<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong>, praktijkruimtes,<br />

schol<strong>en</strong>, kinderdagverblijv<strong>en</strong>, verzorgings- <strong>en</strong> verpleeghuiz<strong>en</strong>, kapsalons,<br />

bioscop<strong>en</strong>, winkelc<strong>en</strong>tra, woonomgeving<strong>en</strong> <strong>en</strong> diverse andere gebouw<strong>en</strong>.<br />

Wilt u ook g<strong>en</strong>iet<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> zuiver binn<strong>en</strong>klimaat? Het team van Kusters<br />

THO is u graag van di<strong>en</strong>st bij het vind<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> geschikte oplossing.<br />

T H E H E A T P U M P<br />

D I E<br />

W Ä R M E P U M P E<br />

LA POMPA DI CALORE<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 119


LUMIKO’S SMART DIMMERS<br />

AANGESTUURD VIA HET<br />

ZIGBEE OF Z-WAVE PROTOCOL<br />

Meer informatie over deze dimmers of het<br />

volledige dimmer programma van lumiko?<br />

kijk op klemko.nl of mail naar info@klemko.nl


BENELUX.LEDVANCE.COM<br />

Totale creatieve flexibiliteit? LED<br />

STRIPS PERFORMANCE RGBW<br />

bied<strong>en</strong> vele wittint<strong>en</strong> om de conc<strong>en</strong>tratie<br />

te stimuler<strong>en</strong> terwij l hun complete<br />

kleurbereik uw (thuis)kantoor<br />

transformeert na het werk.<br />

E<strong>en</strong>voudige vervanging <strong>en</strong> beter<br />

licht? OSRAM DULUX ® F LED EM<br />

& AC MAINS is de perfecte directe<br />

vervanger voor compact fluoresc<strong>en</strong>tielamp<strong>en</strong><br />

dankzij de hoge<br />

lichtkwaliteit <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergie-efficiëntie.<br />

Niet-verblind<strong>en</strong>d, uniform licht?<br />

DOWNLIGHTS UGR19 zijn ideaal<br />

wanneer u behoefte heeft aan<br />

homog<strong>en</strong>iteit <strong>en</strong> basisverlichting<br />

met weinig flikkering.<br />

DE HELDERE<br />

MANIER VAN<br />

WERKEN<br />

MODERNE KAN-<br />

TOORVERLICHTING<br />

VAN LEDVANCE.<br />

Vooral in kantor<strong>en</strong> heeft iedere zone specifieke eis<strong>en</strong><br />

waar het licht aan moet voldo<strong>en</strong>. Dat is waarom u<br />

LED lamp<strong>en</strong>, armatur<strong>en</strong> <strong>en</strong> LED Strip system<strong>en</strong> voor<br />

e<strong>en</strong> hogere productiviteit, e<strong>en</strong> beter welzij n <strong>en</strong> lagere<br />

operationele kost<strong>en</strong> in ons uitgebreide portfolio vindt.<br />

Schakel nu over naar LEDVANCE.<br />

LEDVANCE is de lic<strong>en</strong>tiehouder van handelsmerk<br />

OSRAM voor lichtbronn<strong>en</strong> in algem<strong>en</strong>e verlichting.


VERLICHTING<br />

LEDVANCE LINEAR HOUSING UV-C S<strong>en</strong>sor.<br />

UV-C-LICHT AAN, BACTERIËN EN VIRUSSEN UIT<br />

In ziek<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong> is het al jar<strong>en</strong>lang gebruikelijk: de inzet van UV-C-licht om bijvoorbeeld operatiekamers snel <strong>en</strong> effectief te ontsmett<strong>en</strong>. En ook<br />

in de (voedsel)verpakkingsindustrie, farmaceutische sector <strong>en</strong> glastuinbouw, waar product <strong>en</strong> verpakking word<strong>en</strong> blootgesteld aan microorganism<strong>en</strong>,<br />

levert UV-C e<strong>en</strong> belangrijke bijdrage om houdbaarhed<strong>en</strong> te verl<strong>en</strong>g<strong>en</strong> <strong>en</strong> de integriteit van product<strong>en</strong> te bewak<strong>en</strong>. LEDVANCE ziet<br />

hierin ook grote kans<strong>en</strong> voor andere sector<strong>en</strong>, zoals kantoorgebouw<strong>en</strong>, schol<strong>en</strong>, winkels <strong>en</strong> andere op<strong>en</strong>bare ruimtes, waar met behulp van<br />

UV-C-licht het DNA van bacteriën <strong>en</strong> viruss<strong>en</strong> snel <strong>en</strong> effectief kan word<strong>en</strong> afgebrok<strong>en</strong>.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld LEDVANCE<br />

Licht is e<strong>en</strong> vorm van elektromagnetische straling <strong>en</strong> bestaat uit verschill<strong>en</strong>de<br />

region<strong>en</strong>, waarvan zichtbaar licht, infrarood <strong>en</strong> ultraviolet licht (UV-licht)<br />

de bek<strong>en</strong>dste zijn. Binn<strong>en</strong> UV-licht kan onderscheid word<strong>en</strong> gemaakt tuss<strong>en</strong><br />

UV-A, UV-B <strong>en</strong> UV-C. “UV-C licht is straling met e<strong>en</strong> korte golfl<strong>en</strong>gte, tuss<strong>en</strong><br />

de 200 <strong>en</strong> 280 nanometer”, vertelt Ronald Moeskops, Director Marketing<br />

& Sales Services bij LEDVANCE B<strong>en</strong>elux B.V.. “Dit licht is zeer schadelijk<br />

voor de m<strong>en</strong>s, omdat het huidcell<strong>en</strong> vernietigt <strong>en</strong> wordt gelukkig volledig<br />

geblokkeerd door onze atmosfeer.” Toch heeft UV-C ook voordel<strong>en</strong>, volg<strong>en</strong>s<br />

hem. “UV-C licht is e<strong>en</strong> echte allrounder. Het licht is in staat om micro-organism<strong>en</strong><br />

in water, lucht <strong>en</strong> op oppervlakk<strong>en</strong> snel <strong>en</strong> effectief onschadelijk te<br />

mak<strong>en</strong>. Zelfs de micro-organism<strong>en</strong> die resist<strong>en</strong>t zijn teg<strong>en</strong> chloor <strong>en</strong> antibiotica<br />

of organische biocid<strong>en</strong>, met e<strong>en</strong> zeer schone omgeving als resultaat.”<br />

‘Bij deze vorm van desinfectie<br />

zijn ge<strong>en</strong> chemicaliën <strong>en</strong> giftige<br />

stoff<strong>en</strong> nodig’<br />

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid <strong>en</strong> Milieu (RIVM) erk<strong>en</strong>t dat UV-Clicht<br />

e<strong>en</strong> bijdrage kan lever<strong>en</strong> aan de desinfectie van ruimtes <strong>en</strong> bestrijding<br />

van het coronavirus. “Belangrijk hierbij is wel dat e<strong>en</strong> aantal veiligheidsregels<br />

in acht wordt g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>”, b<strong>en</strong>adrukt Moeskops. “Zo mog<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s de<br />

desinfectie absoluut ge<strong>en</strong> m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> in de ruimte aanwezig zijn.”<br />

COVID-19 werpt nieuw licht op<br />

e<strong>en</strong> oude technologie<br />

UV-C-techniek is al meer dan vijftig jaar oud. Waar het gebruik van het<br />

licht jar<strong>en</strong>lang beperkt is geblev<strong>en</strong> tot <strong>en</strong>kele industrieën, is de wereldwijde<br />

vraag in alle sector<strong>en</strong> geëxplodeerd sinds het uitbrek<strong>en</strong> van de COVID-<br />

19-pandemie, weet Moeskops. “Niet verwonderlijk, want in vergelijking met<br />

andere desinfectiemethod<strong>en</strong> biedt UV-C-licht e<strong>en</strong> aantal voordel<strong>en</strong>. Zo zijn<br />

bij deze vorm van desinfectie ge<strong>en</strong> chemicaliën <strong>en</strong> giftige stoff<strong>en</strong> nodig. De<br />

straling maakt ziekteverwekkers in korte tijd onschadelijk. Door de slechts<br />

korte behandeling verander<strong>en</strong> de eig<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> van product<strong>en</strong> niet. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong><br />

laat UV-C-licht ge<strong>en</strong> residu's of verkleuring<strong>en</strong> achter op oppervlakk<strong>en</strong>.”<br />

Kort geled<strong>en</strong> zijn bijvoorbeeld UV-C-product<strong>en</strong> geplaatst bij diverse roltrapp<strong>en</strong><br />

in de Lond<strong>en</strong>se Underground, om de handreling<strong>en</strong> te desinfecter<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> proef heeft hier uitgewez<strong>en</strong> dat het aantal besmetting<strong>en</strong> na zes wek<strong>en</strong><br />

met maar liefst 50 proc<strong>en</strong>t werd verminderd. “Ook zijn drie UV-C-lamp<strong>en</strong><br />

aangebracht in de kleedkamer van e<strong>en</strong> bek<strong>en</strong>de voetbalclub. Wanneer de<br />

spelers op het veld staan, wordt deze kleedkamer grondig gedesinfecteerd,<br />

om besmetting onder spelers teg<strong>en</strong> te gaan. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> word<strong>en</strong> de product<strong>en</strong><br />

steeds vaker toegepast in medische <strong>en</strong> kantoorruimtes.”<br />

LEDVANCE T8 UV-C-tube.<br />

122 | INSTALLATIEENBOUW.NL


VERLICHTING<br />

In ziek<strong>en</strong>huiz<strong>en</strong> is het al jar<strong>en</strong>lang gebruikelijk: de inzet van UV-C-licht om bijvoorbeeld operatiekamers snel <strong>en</strong> effectief te ontsmett<strong>en</strong>.<br />

LEDVANCE T8 UV-C-tubes<br />

In de fabriek van LEDVANCE in Rusland word<strong>en</strong> al vele jar<strong>en</strong> UV-C-lamp<strong>en</strong><br />

geproduceerd. Sinds <strong>en</strong>kele maand<strong>en</strong> zijn deze lamp<strong>en</strong> ook verkrijgbaar<br />

onder het eig<strong>en</strong> label van LEDVANCE. De LEDVANCE T8 UV-C-tubes<br />

zijn verkrijgbaar in drie l<strong>en</strong>gtes – 440 millimeter (15 watt/25 watt), 900<br />

millimeter (30 watt/55 watt) <strong>en</strong> 1.200 millimeter (36 watt/75 watt), C-<br />

VSA <strong>en</strong> E-VSA compatibel <strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> standaard G13 lampvoet.<br />

De UV-C-tubes – met e<strong>en</strong> lev<strong>en</strong>sduur van 10.800 uur (L70/B50) – kunn<strong>en</strong><br />

in bestaande verlichtingsinstallaties geïntegreerd word<strong>en</strong>. “Wij adviser<strong>en</strong><br />

om hierbij ook de LEDVANCE LINEAR HOUSING UV-C S<strong>en</strong>sor te gebruik<strong>en</strong>”,<br />

aldus Moeskops. “Deze behuizing beschikt over IR S<strong>en</strong>sor Safety Kit,<br />

die niet alle<strong>en</strong> zorgt voor 30 second<strong>en</strong> vertraging bij het opstart<strong>en</strong>, maar<br />

de T8 UV-C lamp ook direct uitschakelt zodra m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> gedetecteerd word<strong>en</strong>.<br />

De s<strong>en</strong>sor heeft e<strong>en</strong> detectiebereik tot 150 m² (afhankelijk van de<br />

installatiehoogte) <strong>en</strong> is voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> speciale, anti-UV-coating op de<br />

lamphouder, schroev<strong>en</strong> <strong>en</strong> kunststof onderdel<strong>en</strong> waardoor e<strong>en</strong> lange lev<strong>en</strong>sduur<br />

wordt geborgd.” De LINEAR HOUSING UV-C S<strong>en</strong>sor is verkrijgbaar<br />

in twee l<strong>en</strong>gtes: 440 millimeter (18 watt) <strong>en</strong> 900 millimeter (33 watt).<br />

Op dit mom<strong>en</strong>t ontwikkelt LEDVANCE ook armatur<strong>en</strong> die zowel in de algem<strong>en</strong>e<br />

verlichting als UV-C-desinfectie kunn<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> heeft het<br />

verlichtingsbedrijf e<strong>en</strong> UVC-LED-sterilisatiebox voor de consum<strong>en</strong>t<strong>en</strong>markt<br />

geïntroduceerd, waarin bijvoorbeeld mobiele telefoons binn<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele minut<strong>en</strong><br />

chemicaliënvrij gesteriliseerd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 123


LUCHTBEHANDELING<br />

90 NIEUWE LUCHTBEHANDELINGSKASTEN<br />

VOOR SPECIALE ONDERZOEKKASSEN<br />

Speciaal voor de onderzoekkass<strong>en</strong> van Wag<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> Universiteit & Research, waarin wordt getest met g<strong>en</strong>etisch gemanipuleerde gewass<strong>en</strong>,<br />

heeft Ned Air 90 nieuwe luchtbehandelingskast<strong>en</strong> ontworp<strong>en</strong>. Deze kast<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> voor het beste klimaat, zodat de g<strong>en</strong>etisch gemanipuleerde<br />

gewass<strong>en</strong> optimaal kunn<strong>en</strong> groei<strong>en</strong>.<br />

Tekst Tim van Dorst<strong>en</strong> | Beeld Ned Air<br />

Voor de bijna 15.000 vierkante meter aan nieuwe<br />

onderzoekkass<strong>en</strong>, waarin de Wag<strong>en</strong>ingse universiteit<br />

sinds dit najaar test<strong>en</strong> uitvoert met g<strong>en</strong>etisch<br />

gemanipuleerde gewass<strong>en</strong>, staan 90 nieuwe <strong>en</strong><br />

speciaal voor de toepassing ontworp<strong>en</strong> luchtbehandelingskast<strong>en</strong>.<br />

In de kass<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> stabiel<br />

binn<strong>en</strong>klimaat namelijk erg belangrijk, vertelt keyaccountmanager<br />

Jero<strong>en</strong> Stoel van Ned Air. “Het<br />

klimaat in de kas bepaalt de efficiëntie <strong>en</strong> kwaliteit<br />

van de groei van de plant<strong>en</strong>. Factor<strong>en</strong> als temperatuur,<br />

luchtvochtigheid <strong>en</strong> licht zijn belangrijke<br />

elem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> voor de groei van e<strong>en</strong> gewas.”<br />

In sam<strong>en</strong>werking met Bosman van Zaal, die voor<br />

de kass<strong>en</strong> heeft gezorgd, heeft Ned Air daarom<br />

deze klantspecifieke luchtbehandelingskast<strong>en</strong> ontwikkeld.<br />

Deze kast<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> de kass<strong>en</strong> van verse<br />

geconditioneerde lucht. Dit ontwerp is ontwikkeld<br />

met behulp van BIM-software. “Onze R&D-afdeling<br />

heeft in nauwe sam<strong>en</strong>werking met de tek<strong>en</strong>afdeling<br />

van Bosman van Zaal in BIM voor het ontwerp<br />

gezorgd”, vertelt Stoel. “Nadat we de kast<strong>en</strong> in<br />

die BIM-software gezam<strong>en</strong>lijk hadd<strong>en</strong> ontworp<strong>en</strong>,<br />

hebb<strong>en</strong> we gezorgd voor e<strong>en</strong> proefmodel. Dit<br />

De luchtbehandelingskast<strong>en</strong> in de onderzoekkass<strong>en</strong>.<br />

124 | INSTALLATIEENBOUW.NL


LUCHTBEHANDELING<br />

De luchtbehandelingskast<strong>en</strong> zijn maximaal 1,40 meter hoog.<br />

model hebb<strong>en</strong> we eerst getest op het gebied van<br />

luchttechniek, vervolg<strong>en</strong>s volgde e<strong>en</strong> test van de<br />

Wag<strong>en</strong>ingse universiteit.” Bij de plaatsing van de<br />

luchtbehandelingskast<strong>en</strong> in de nieuwe kass<strong>en</strong> van<br />

de universiteit merkte Stoel de meerwaarde van het<br />

gezam<strong>en</strong>lijke BIM-ontwerp. “Hierdoor hoefd<strong>en</strong> we<br />

bij de realisatie <strong>en</strong>kel te zorg<strong>en</strong> voor de puntjes op<br />

de i, voor de details. We kwam<strong>en</strong> veel minder verrassing<strong>en</strong><br />

teg<strong>en</strong> <strong>en</strong> hoefd<strong>en</strong> dus ook voor minder<br />

aanpassing<strong>en</strong> te zorg<strong>en</strong>.”<br />

‘Het klimaat in de kas bepaalt de efficiëntie<br />

<strong>en</strong> kwaliteit van de groei van de plant<strong>en</strong>’<br />

Ge<strong>en</strong> lekkage<br />

De klantspecifieke luchtbehandelingskast<strong>en</strong> van<br />

Ned Air voorzi<strong>en</strong> de speciale kass<strong>en</strong> van verse<br />

geconditioneerde lucht waarbij ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele lekkage<br />

aan beide zijd<strong>en</strong> mag optred<strong>en</strong>. “We moet<strong>en</strong><br />

voorkom<strong>en</strong> dat contaminatie van de gewass<strong>en</strong><br />

plaatsvindt <strong>en</strong> poll<strong>en</strong> of andere deeltjes naar<br />

buit<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>”, verklaart Stoel. “Daarom hebb<strong>en</strong><br />

we gezorgd voor e<strong>en</strong> tweetraps filtratiesysteem,<br />

zodat de filters meer deeltjes uit de lucht<br />

hal<strong>en</strong> <strong>en</strong> deze filters ook langer meegaan.” De<br />

eerste filtersectie is voorzi<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> ISO1680<br />

ePM1 80% filter, de tweede sectie e<strong>en</strong> Absolute<br />

HEPA H14-filter. Beide filters zijn op zo’n manier<br />

gemonteerd dat ze vanuit de kas zelf vervang<strong>en</strong><br />

kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

Corridors<br />

Daarnaast heeft Ned Air ervoor gezorgd dat de<br />

luchtbehandelingskast<strong>en</strong> maximaal 1,40 meter<br />

hoog zijn, om te voorkom<strong>en</strong> dat de schaduw van<br />

de kast<strong>en</strong> op de gewass<strong>en</strong> terechtkomt. Om diezelfde<br />

red<strong>en</strong> is de buis die bov<strong>en</strong>op iedere kast<br />

staat – om de kass<strong>en</strong> van de gew<strong>en</strong>ste lucht te<br />

voorzi<strong>en</strong> – van doorzichtig plexiglas gemaakt.<br />

Deze kast<strong>en</strong> staan in de zogehet<strong>en</strong> servicecorridors,<br />

tuss<strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de kass<strong>en</strong> in. In diezelfde<br />

corridor staan ook grote c<strong>en</strong>trale luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

die het bedrijf heeft geleverd.<br />

Deze zijn voorzi<strong>en</strong> van warmteterugwinning, om<br />

de kass<strong>en</strong> te voorzi<strong>en</strong> van verse buit<strong>en</strong>lucht die<br />

nodig is om de b<strong>en</strong>odigde overdruk in de kass<strong>en</strong><br />

te realiser<strong>en</strong>.<br />

Het ontwerp in BIM.<br />

Ned Air heeft alle kast<strong>en</strong> vanaf begin <strong>2020</strong> <strong>en</strong> in<br />

e<strong>en</strong> tijdsbestek van e<strong>en</strong> paar maand<strong>en</strong> geleverd.<br />

Omdat alles nog goed moest word<strong>en</strong> afgesteld,<br />

vond de oplevering vlak na de zomer plaats. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 125


Geef kinder<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

gezonde leeromgeving<br />

Schoolv<strong>en</strong>tilatie voor e<strong>en</strong> betere prestatie<br />

De nieuwe EduComfort 1000<br />

De tweede g<strong>en</strong>eratie dec<strong>en</strong>trale schoolv<strong>en</strong>tilatie<br />

Deze nieuwe schoolv<strong>en</strong>tilatie unit is het resultaat van ruim 5 jaar ervaring in het toepass<strong>en</strong> van<br />

dec<strong>en</strong>trale schoolv<strong>en</strong>tilatie. De EduComfort 1000 is de eerste dec<strong>en</strong>trale unit ‘in het zicht’ die voorzi<strong>en</strong><br />

kan word<strong>en</strong> van koeling én verwarming. Zo creëert u het gehele jaar e<strong>en</strong> gezond binn<strong>en</strong>klimaat.<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

Voldoet aan Programma van Eis<strong>en</strong> Frisse Schol<strong>en</strong> klasse B<br />

<strong>Installatie</strong>geluid maximaal 33 dB(A)<br />

Verwarm<strong>en</strong> <strong>en</strong> koel<strong>en</strong> in één compacte dec<strong>en</strong>trale unit<br />

Optimale luchtstroom middels hoog inducer<strong>en</strong>de JET-nozzles<br />

www.nedair.nl


THE BRITISH SCHOOL DEN HAAG<br />

PRETTIGE SAMENWERKING, GOED RESULTAAT<br />

EEN GEZONDE STUDIEOMGEVING<br />

DANKZIJ SLIMME REGELTECHNIEK<br />

Voor de nieuwbouw van The British School in D<strong>en</strong> Haag leverde R<strong>en</strong>s<strong>en</strong> onder meer twee complete regelkast<strong>en</strong> <strong>en</strong> schreef ze de bijpass<strong>en</strong>de<br />

software. Hiermee word<strong>en</strong> diverse system<strong>en</strong> aangestuurd, zoals de verwarming <strong>en</strong> v<strong>en</strong>tilatie. Daarnaast leverde R<strong>en</strong>s<strong>en</strong> regelaars voor de<br />

luchtbehandelingskast<strong>en</strong> <strong>en</strong> verzorgde ze 110 naregeling<strong>en</strong>.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld R<strong>en</strong>s<strong>en</strong><br />

R<strong>en</strong>s<strong>en</strong> ontwerpt <strong>en</strong> bouwt de meest complexe regeltechnische installaties om<br />

gebouw<strong>en</strong> gezond, comfortabel <strong>en</strong> veilig te mak<strong>en</strong>. Dat doet ze al sinds 1983.<br />

E<strong>en</strong> vaste sam<strong>en</strong>werkingspartner is Dekker van Geest, die voor The British<br />

School aan de Vrouw Av<strong>en</strong>weg in D<strong>en</strong> Haag de gehele klimaat- <strong>en</strong> sanitaire installatie<br />

r<strong>en</strong>oveerde in fase 1 <strong>en</strong> de installatie ontwierp <strong>en</strong> installeerde in fase 2.<br />

Veel knowhow<br />

“De sam<strong>en</strong>werking met Dekker van Geest verloopt altijd prima”, vertelt projectmanager<br />

Harm<strong>en</strong> Kousemaker. “Het voordeel van onze sam<strong>en</strong>werking is<br />

dat Dekker van Geest veel knowhow in huis heeft. Alle installateurs wet<strong>en</strong><br />

precies hoe ze het will<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Onze software <strong>en</strong>gineer zit e<strong>en</strong> ocht<strong>en</strong>d met<br />

h<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> <strong>en</strong> bespreekt dan hoe de software opgezet moet word<strong>en</strong>. Omdat<br />

we dezelfde taal sprek<strong>en</strong>, gaat dat heel snel <strong>en</strong> is het fijn sam<strong>en</strong>werk<strong>en</strong>.”<br />

Gezonde studieomgeving<br />

Naast het lever<strong>en</strong> van de regelkast<strong>en</strong> voorzag R<strong>en</strong>s<strong>en</strong> zes luchtbehandelingskast<strong>en</strong><br />

van regelaars. Ook leverde ze 110 naregeling<strong>en</strong>. Deze laatste<br />

word<strong>en</strong> in de klaslokal<strong>en</strong> gehang<strong>en</strong> <strong>en</strong> stur<strong>en</strong> e<strong>en</strong> variabele volumeregelaar<br />

aan. Deze regelaar wordt geplaatst in e<strong>en</strong> luchtkanaal <strong>en</strong> regelt de<br />

hoeveelheid lucht in de klas op basis van de gemet<strong>en</strong> CO 2<br />

. Meet de CO 2<br />

-<br />

meter e<strong>en</strong> te lage luchtkwaliteit, dan wordt er meer frisse lucht in het lokaal<br />

geblaz<strong>en</strong>. Kousemaker: “Dekker van Geest ontwerpt de naregeling<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> de installaties, R<strong>en</strong>s<strong>en</strong> maakt de regelsoftware. Zo draagt R<strong>en</strong>s<strong>en</strong>,<br />

sam<strong>en</strong> met Dekker van Geest, bij aan e<strong>en</strong> gezonde studieomgeving.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 127


WEES VERZEKERD VAN EEN BAAN IN DE TECHNIEK:<br />

LAAT JE VANDAAG NOG OMSCHOLEN OF BIJSCHOLEN<br />

Het coronavirus heeft de arbeidsmarkt van de <strong>en</strong>e op de andere dag drastisch veranderd. Waar in e<strong>en</strong> aantal sector<strong>en</strong> e<strong>en</strong> groot personeelstekort<br />

heerst, zijn in bijvoorbeeld de horeca, de ev<strong>en</strong>em<strong>en</strong>t<strong>en</strong>sector <strong>en</strong> de reisbranche helaas veel m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> op straat kom<strong>en</strong> te staan.<br />

Omscholing naar e<strong>en</strong> kansrijk beroep is voor vel<strong>en</strong> dé oplossing om langdurig thuiszitt<strong>en</strong> te voorkom<strong>en</strong>. Nieuwe instromers <strong>en</strong> zij-instromers<br />

vind<strong>en</strong> bij Studium e<strong>en</strong> uitgebreid programma met toegankelijke <strong>en</strong> praktijkgerichte opleiding<strong>en</strong>. “Met onze opleiding<strong>en</strong> wordt e<strong>en</strong> solide basis<br />

gelegd voor e<strong>en</strong> toekomst in de techniek, waarin <strong>en</strong>orme ban<strong>en</strong>kans<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong>”, vertelt Accountmanager Niek Koelewijn. “Want de techniek<br />

staat nooit stil.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Studium<br />

Met de opleiding<strong>en</strong> van Studium wordt e<strong>en</strong> solide basis gelegd voor e<strong>en</strong> toekomst in de techniek, waarin <strong>en</strong>orme ban<strong>en</strong>kans<strong>en</strong> ligg<strong>en</strong>.<br />

128 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Sam<strong>en</strong> met nieuwe instromers<br />

<strong>en</strong> zij-instromers stippel<strong>en</strong> we<br />

e<strong>en</strong> opleidingstraject op maat uit’<br />

Als je het aantal op<strong>en</strong>staande vacatures bekijkt op e<strong>en</strong> website als<br />

werk.nl, dan zie je dat het aandeel in de technische sector veruit het grootst<br />

is, aldus Koelewijn. “<strong>Installatie</strong>bedrijv<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> de vraag nauwelijks bijb<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> zijn naarstig op zoek naar specifiek geschoold technisch personeel,<br />

waarin wij heel graag voorzi<strong>en</strong>. Sam<strong>en</strong> met nieuwe instromers <strong>en</strong> zij-instromers<br />

stippel<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> opleidingstraject op maat uit. Laatst was er bijvoorbeeld<br />

iemand die door automatisering zijn baan was kwijtgeraakt. Hij heeft<br />

zich bij Studium lat<strong>en</strong> bijschol<strong>en</strong> tot gecertificeerd warmtepompmonteur. In<br />

de toekomst wil hij bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> deelnem<strong>en</strong> aan de opleiding Koeltechnisch<br />

Ontwerp<strong>en</strong>, zodat hij ook system<strong>en</strong> kan ontwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong> berek<strong>en</strong><strong>en</strong>. Ook hebb<strong>en</strong><br />

we verschill<strong>en</strong>de horecamedewerkers omgeschoold tot koudemonteur.”<br />

E<strong>en</strong> groot deel van de opleiding<strong>en</strong> is heel toegankelijk. Technische k<strong>en</strong>nis<br />

<strong>en</strong>/of vooropleiding<strong>en</strong> zijn niet vereist. De less<strong>en</strong> word<strong>en</strong> verzorgd in kleine<br />

groepjes, met optimale interactie <strong>en</strong> persoonlijke begeleiding. “De overheid<br />

heeft 95 miljo<strong>en</strong> uitgetrokk<strong>en</strong> om werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> tegemoet te kom<strong>en</strong> met<br />

ontwikkeladvies <strong>en</strong> omscholing”, vertelt Koelewijn. “Dankzij de subsidie<br />

voor scholing word<strong>en</strong> werkzoek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> ondersteund <strong>en</strong> voorbereid op de ban<strong>en</strong><br />

waar op dit mom<strong>en</strong>t behoefte aan is. Maar ook voor werkgevers zijn er<br />

regeling<strong>en</strong>. Bijvoorbeeld voor medewerkers die door e<strong>en</strong> reorganisatie niet<br />

meer op de juiste plek werk<strong>en</strong>. Of wanneer er ge<strong>en</strong> geschikt werk meer is<br />

voor werknemers <strong>en</strong> het niet lukt om op<strong>en</strong>staande vacatures te vull<strong>en</strong> met<br />

eig<strong>en</strong> personeel. Dit staat in verband met de NOW regeling.” ❚<br />

Het Voordeel van e<strong>en</strong> Kleine Technische Opleider?<br />

Kleine groep<strong>en</strong> - Bij e<strong>en</strong> overzichtelijke<br />

groepsgrootte is er meer ruimte voor<br />

gesprek. Zowel bij cursist<strong>en</strong> onderling<br />

als met de doc<strong>en</strong>t. Meer interactie zorgt<br />

voor e<strong>en</strong> actieve houding <strong>en</strong> betere<br />

prestaties. Ga naar www.studium.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 129


HETEREN PORSCHE AFTER SALES CENTRUM GELDERLAND<br />

ICT-SPECIALIST VOOR TOTAALOPLOSSINGEN<br />

EEN STERK NETWERK VOOR<br />

PORSCHE AFTER SALES CENTRUM GELDERLAND<br />

VC Networks verzorgt al sinds 1998 complete installatieproject<strong>en</strong> met actuele technologie. D<strong>en</strong>k daarbij aan netwerkbekabeling, glasvezeltechniek,<br />

telecominstallaties <strong>en</strong> beveiliging. De circa ti<strong>en</strong> medewerkers legg<strong>en</strong> de installaties niet alle<strong>en</strong> aan, maar voorzi<strong>en</strong> opdrachtgevers ook<br />

van advies, nazorg <strong>en</strong> onderhoud. B<strong>en</strong> je op zoek naar e<strong>en</strong> ICT-specialist met totaaloplossing<strong>en</strong> voor de gehele IT-infrastructuur? Dan b<strong>en</strong> je<br />

bij VC Networks aan het juiste adres. Dit bewijz<strong>en</strong> vele project<strong>en</strong> verspreid door het land, waaronder het net afgeronde Porsche After Sales<br />

C<strong>en</strong>trum Gelderland.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld VC Networks<br />

Het nieuwe Porsche After Sales C<strong>en</strong>trum in Heter<strong>en</strong> werd eind oktober<br />

opgeleverd. Hier bevind<strong>en</strong> zich onder meer e<strong>en</strong> schadewerkplaats <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

showroom. Om er goed te kunn<strong>en</strong> werk<strong>en</strong>, hadd<strong>en</strong> de medewerkers e<strong>en</strong><br />

goed systeem nodig met e<strong>en</strong> sterke WiFi. Daarom voorzag VC Networks<br />

het c<strong>en</strong>trum van e<strong>en</strong> Siemon Cat 6a netwerk. “Dat is geschikt voor 10 Gb<br />

ethernet”, legt directeur van VC Networks Marcel Vogels uit. “We hebb<strong>en</strong> er<br />

130 aansluiting<strong>en</strong> geplaatst. Daarop werk<strong>en</strong> niet alle<strong>en</strong> de PC’s, maar ook<br />

de camera’s <strong>en</strong> laadpal<strong>en</strong>.”<br />

Het was niet het eerste project dat VC Networks uitvoerde in opdracht van<br />

Rijkaart Elektrotechniek. Vogels: “Wij werk<strong>en</strong> voornamelijk in het zuid<strong>en</strong><br />

van het land <strong>en</strong> dit project was wat uit de richting. We werd<strong>en</strong> gevraagd<br />

door Rijkaart. De sam<strong>en</strong>werking met deze installateur verloopt altijd prima.<br />

De afsprak<strong>en</strong> die we onderling mak<strong>en</strong>, werk<strong>en</strong> super.”<br />

Bij het Porsche After Sales C<strong>en</strong>trum legde VC Networks alle<strong>en</strong> de bekabeling<br />

aan, maar ook het aansluit<strong>en</strong> <strong>en</strong> installer<strong>en</strong>, databeheer, prev<strong>en</strong>tief<br />

onderhoud, het oploss<strong>en</strong> van storing<strong>en</strong> <strong>en</strong> het lever<strong>en</strong> van extra<br />

product<strong>en</strong> behoort tot de mogelijkhed<strong>en</strong>. Het bedrijf heeft ongeveer<br />

ti<strong>en</strong> medewerkers <strong>en</strong> is dankzij die kleinschaligheid erg flexibel. Vogels:<br />

“We anticiper<strong>en</strong> snel op klantvrag<strong>en</strong> <strong>en</strong> werk<strong>en</strong> snel <strong>en</strong> teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> goede<br />

prijs. Wij zijn e<strong>en</strong> gespecialiseerde partner die graag meed<strong>en</strong>kt met onze<br />

zakelijke opdrachtgevers.” ❚<br />

Als jij doet waar JIJ goed in<br />

b<strong>en</strong>t dan zorg<strong>en</strong> wij voor<br />

DE BESTE NETWERKBEKABELING<br />

met koper- of glasvezel<br />

want Daar zijn wij NU EENMAAL erg goed in!<br />

Het internet voor het Porsche After Sales C<strong>en</strong>ter werkt prima dankzij het netwerk<br />

dat VC Networks aanlegde.<br />

Edisonlaan 18A | 6003DB Weert | 0495-546418<br />

info@vcnetworks.nl | www.vcnetworks.nl<br />

130 | INSTALLATIEENBOUW.NL


PORSCHE AFTER SALES CENTRUM GELDERLAND HETEREN<br />

E-INSTALLATIE VOOR PORSCHE AFTER SALES CENTRUM GELDERLAND:<br />

EEN INTELLIGENTE WERKPLAATS EN SHOWROOM<br />

Bij het nieuwe Porsche After Sales C<strong>en</strong>trum Gelderland in Heter<strong>en</strong> werd de E-installatie aangelegd door Rijkaart Elektrotechniek. Dit familiebedrijf<br />

werd opgericht in 1928 <strong>en</strong> inmiddels staat de vierde g<strong>en</strong>eratie aan het roer. Het bedrijf stond garant voor e<strong>en</strong> goed advies <strong>en</strong> e<strong>en</strong> degelijk<br />

netwerk, zodat de werkplaats <strong>en</strong> showroom nu volledig intellig<strong>en</strong>t aangestuurd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld Rijkaart Elektrotechniek<br />

‘Alle techniek<strong>en</strong> in het gebouw zijn met<br />

elkaar verbond<strong>en</strong>’<br />

Begin januari <strong>2020</strong> begon Rijkaart Elektrotechniek<br />

met de <strong>en</strong>gineering <strong>en</strong> aanleg van de basis<br />

E-installatie. De funderingsaarding werd aangelegd,<br />

de hoofdvoedingskabels werd<strong>en</strong> vanuit de<br />

transformator naar binn<strong>en</strong> gelegd <strong>en</strong> de hoofd<strong>en</strong><br />

onderverdelers werd<strong>en</strong> geplaatst. Vervolg<strong>en</strong>s<br />

plaatste Rijkaart Elektrotechniek de data- <strong>en</strong><br />

communicatie-installatie, sam<strong>en</strong> met partner VC<br />

Networks, ev<strong>en</strong>als de domotica-installatie. Deze<br />

bestaat uit e<strong>en</strong> KNX-installatie waarmee de verlichting,<br />

gebouwgebond<strong>en</strong> installaties <strong>en</strong> beveiliging<br />

word<strong>en</strong> aangestuurd. “Dit systeem is ook verbond<strong>en</strong><br />

met het regeltechnisch systeem, dus alle techniek<strong>en</strong><br />

in het gebouw zijn met elkaar verbond<strong>en</strong>”,<br />

vertelt Erik Baars van Rijkaart Elektrotechniek.<br />

Bij dit project was met name de planning e<strong>en</strong> uitdaging.<br />

De medewerkers van Rijkaart wist<strong>en</strong> van<br />

tevor<strong>en</strong> al dat die strak was, want er moest veel<br />

gebeur<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> korte tijd. Later kwam daar ook<br />

nog e<strong>en</strong>s de coronacrisis met extra richtlijn<strong>en</strong> bij.<br />

“Gelukkig ging de sam<strong>en</strong>werking heel goed <strong>en</strong><br />

hebb<strong>en</strong> we alle gezondheidsmaatregel<strong>en</strong> goed in<br />

acht kunn<strong>en</strong> nem<strong>en</strong>. Ik b<strong>en</strong> trots op het resultaat,<br />

omdat we e<strong>en</strong> mooie installatie hebb<strong>en</strong> geleverd<br />

<strong>en</strong> goed advies hebb<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> gev<strong>en</strong> in sam<strong>en</strong>werking<br />

met e<strong>en</strong> adviseur. De medewerkers in de<br />

werkplaats zijn bijvoorbeeld <strong>en</strong>orm positief over<br />

de verlichting. Dat de sam<strong>en</strong>werking goed verliep,<br />

blijkt ook uit het feit dat we e<strong>en</strong> tevred<strong>en</strong><br />

opdrachtgever hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> we er e<strong>en</strong> prettig contact<br />

aan hebb<strong>en</strong> overgehoud<strong>en</strong>”, aldus Baars. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 131


CAPELLE AAN DEN IJSSEL IJSSELLAND ZIEKENHUIS<br />

NIEUWE LAAGSPANNINGSINSTALLATIE VOOR IJSSELLAND ZIEKENHUIS:<br />

FOCUS OP KWALITEIT, TOEGANKELIJKHEID<br />

EN EENVOUDIG ONDERHOUD<br />

Het IJsselland Ziek<strong>en</strong>huis in Capelle aan d<strong>en</strong> IJssel heeft onlangs e<strong>en</strong> nieuwe laagspanningsinstallatie gekreg<strong>en</strong>. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is de opzet van de<br />

installatie teg<strong>en</strong> het licht gehoud<strong>en</strong>, vere<strong>en</strong>voudigd <strong>en</strong> geoptimaliseerd, met e<strong>en</strong> focus op kwaliteit, toegankelijkheid <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig onderhoud<br />

in de toekomst. Dankzij de nieuwe opzet <strong>en</strong> inrichting kunn<strong>en</strong> de Technische Di<strong>en</strong>st van het IJsselland Ziek<strong>en</strong>huis, uitvoerder Hager <strong>en</strong> alle<br />

bouwpartners garander<strong>en</strong> dat de zorg 95% van de tijd ge<strong>en</strong> hinder meer ondervindt van beheer <strong>en</strong> onderhoud. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> word<strong>en</strong> stroomonderbreking<strong>en</strong><br />

onder alle omstandighed<strong>en</strong> zo kort mogelijk gehoud<strong>en</strong>, waarmee de bedrijfscontinuïteit van het ziek<strong>en</strong>huis wordt geborgd.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Hager<br />

De Technische Di<strong>en</strong>st van het IJsselland Ziek<strong>en</strong>huis<br />

is verantwoordelijk voor de gebouwgebond<strong>en</strong><br />

installaties inclusief het MJOP, waarin<br />

stond dat de laagspanningsinstallatie uit 1991<br />

vervang<strong>en</strong> moest word<strong>en</strong>. “In 2015 hebb<strong>en</strong><br />

Hager <strong>en</strong> Imtech al twee nieuwe sub-hoofdverdelers<br />

geplaatst, omdat de capaciteit van de<br />

noodstroominstallatie moest word<strong>en</strong> vergroot”,<br />

vertelt Jan de Boer, Hoofd Technische Di<strong>en</strong>st<br />

van het IJsselland Ziek<strong>en</strong>huis. “Ook zijn to<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong>kele verdelers geleverd voor nieuwbouwdeel<br />

N, dat onderdak biedt aan maag-, darm- <strong>en</strong> leverzorg,<br />

diverse kantor<strong>en</strong>, e<strong>en</strong> restaurant <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

nieuwe huisarts<strong>en</strong>post. E<strong>en</strong> tweede opdracht<br />

was om ook de rest van de installatie te vervang<strong>en</strong>,<br />

inclusief e<strong>en</strong> uitbreiding uit 2004/2005.”<br />

In de voorbereidingsfase is nadrukkelijk gekek<strong>en</strong><br />

naar hoe incid<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uit de afgelop<strong>en</strong> 15<br />

jaar ondervang<strong>en</strong> kond<strong>en</strong> word<strong>en</strong>, zoals oververhitting<br />

van de hoofdschakelaar. “Ook was de<br />

oude installatie onoverzichtelijk opgebouwd.<br />

‘In totaal hebb<strong>en</strong> we drie nieuwe verdelers<br />

van ruim 7 meter l<strong>en</strong>gte geleverd, die<br />

gefaseerd zijn geplaatst <strong>en</strong> aangeslot<strong>en</strong>’<br />

In de nieuwe situatie is gekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> logischere<br />

indeling <strong>en</strong> zijn systeemdel<strong>en</strong> geoptimaliseerd<br />

<strong>en</strong> geautomatiseerd.”<br />

Om deze werkzaamhed<strong>en</strong> opnieuw aan Hager<br />

te gunn<strong>en</strong>, was volg<strong>en</strong>s De Boer e<strong>en</strong> logische<br />

keuze. “Bijvoorbeeld Key Accountmanager Ed<br />

Kooijmans heeft hier e<strong>en</strong> belangrijke rol in<br />

gespeeld. Hij stond altijd klaar voor vrag<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />

zijn bereidheid om te help<strong>en</strong>, was groot.” Kooijmans:<br />

“Voor deze ingrijp<strong>en</strong>de werkzaamhed<strong>en</strong><br />

had het IJsselland Ziek<strong>en</strong>huis e<strong>en</strong> <strong>en</strong>gineeringspartij<br />

ingeschakeld: Baars Elektro. Ik kwam al<br />

vroegtijdig in contact met directeur Jaap Baars<br />

<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we actief k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> informatie<br />

uitgewisseld. Ook werd ik toegevoegd aan<br />

het bouwteam <strong>en</strong> mocht ik aanwezig zijn bij<br />

alle bouwvergadering<strong>en</strong>, terwijl de keuze voor<br />

e<strong>en</strong> fabrikant op dat mom<strong>en</strong>t nog niet was gemaakt.”<br />

De Boer: “In het bouwteam hebb<strong>en</strong> we<br />

gezam<strong>en</strong>lijk e<strong>en</strong> ‘elektrotechnische hartoperatie’<br />

uitgevoerd, waarbij iedere<strong>en</strong> op het juiste<br />

mom<strong>en</strong>t zijn k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> expertise inbracht. Ook<br />

Hager, dat tev<strong>en</strong>s diverse productvoorbeeld<strong>en</strong><br />

liet zi<strong>en</strong>. Gezam<strong>en</strong>lijk hebb<strong>en</strong> we gewerkt aan<br />

e<strong>en</strong> plan voor onderhoud <strong>en</strong> vervanging, met<br />

132 | INSTALLATIEENBOUW.NL


IJSSELLAND ZIEKENHUIS CAPELLE AAN DEN IJSSEL<br />

V.l.n.r.: Ed Kooijmans, Daniel Leermann <strong>en</strong> Jan de Boer.<br />

als belangrijkste uitgangspunt minimale overlast<br />

<strong>en</strong> onderbreking voor de zorg. In maart/<br />

april 2019 zijn de werkzaamhed<strong>en</strong> opgestart.”<br />

Dubbele beveiliging<br />

De opdracht voor Hager bestond uit e<strong>en</strong> uitbreiding<br />

van de twee bestaande hoofdverdelers uit<br />

2015, ev<strong>en</strong>als de levering <strong>en</strong> montage van e<strong>en</strong><br />

compleet nieuwe hoofdverdeler. “Ook hebb<strong>en</strong><br />

we railkokerverbinding<strong>en</strong> geleverd <strong>en</strong> aangelegd<br />

tuss<strong>en</strong> de hoofdverdelers <strong>en</strong> nieuwe walaansluitkast”,<br />

vertelt Kooijmans. “Deze walaansluitkast<br />

betreft eig<strong>en</strong>lijk e<strong>en</strong> dubbele beveiliging.” De<br />

Jan de Boer naast de nieuwe SCADA-verdeler,<br />

waarin de besturingscompon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zijn geïntegreerd.<br />

Boer: “Als ziek<strong>en</strong>huis zijn wij verplicht om binn<strong>en</strong><br />

15 second<strong>en</strong> na stroomuitval de stroomvoorzi<strong>en</strong>ing<br />

van alle ‘kritieke installaties’ te herstell<strong>en</strong>.<br />

Hiervoor beschikk<strong>en</strong> we over e<strong>en</strong> noodstroomvoorzi<strong>en</strong>ing<br />

met twee g<strong>en</strong>erator<strong>en</strong>, die technisch<br />

kunn<strong>en</strong> fal<strong>en</strong>. In dit geval is e<strong>en</strong> alternatieve<br />

oplossing noodzakelijk. Daarom hebb<strong>en</strong> we e<strong>en</strong><br />

overe<strong>en</strong>komst geslot<strong>en</strong> met Aggreko, die binn<strong>en</strong><br />

vier uur e<strong>en</strong> aggregaat kan lever<strong>en</strong> die de complete<br />

stroomvoorzi<strong>en</strong>ing overneemt.” Kooijmans:<br />

“Dankzij speciale powerlocks kan de mobiele<br />

aggregaat plug-and-play op de walaansluitkast<br />

word<strong>en</strong> aangeslot<strong>en</strong> <strong>en</strong> direct opstart<strong>en</strong>. Hierdoor<br />

wordt de stroomonderbreking onder alle<br />

omstandighed<strong>en</strong> zo kort mogelijk gehoud<strong>en</strong>.”<br />

Inzicht in de actuele bedrijfssituatie<br />

Ook heeft Hager e<strong>en</strong> SCADA-verdeler geleverd <strong>en</strong><br />

geïnstalleerd, waarin de besturingscompon<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />

zijn geïntegreerd. De SCADA-verdeler is direct<br />

naast de toegangsdeur gepositioneerd <strong>en</strong> beschikt<br />

over e<strong>en</strong> groot scherm waarop (technisch)<br />

medewerkers e<strong>en</strong>voudig de actuele bedrijfssituatie<br />

kunn<strong>en</strong> aflez<strong>en</strong>. Hierdoor kan direct word<strong>en</strong><br />

ingegrep<strong>en</strong> bij calamiteit<strong>en</strong>. Alle panel<strong>en</strong> zijn<br />

gebouwd bij Hager in Coevord<strong>en</strong>. Ook dit projectteam,<br />

onder leiding van Daniel Leermann, heeft al<br />

in vroeg stadium zijn k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> kunde ingebracht.<br />

“Omdat één van de bestaande verdelers uit 2015<br />

teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kolom was geplaatst, leek uitbreiding<br />

aan deze kant niet mogelijk”, vertelt Leermann.<br />

“Om dit te ondervang<strong>en</strong>, hebb<strong>en</strong> we de verdeler<br />

15 c<strong>en</strong>timeter naar vor<strong>en</strong> geschov<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> zeer<br />

uitdag<strong>en</strong>de klus, want deze verdeler weegt zo’n<br />

1.500 kilo!” Voor de uitbreidingsverdeler was<br />

Hager gebond<strong>en</strong> aan bepaalde afmeting<strong>en</strong>, wat<br />

tev<strong>en</strong>s gold voor één van de nieuwe hoofdverdelers.<br />

“In totaal hebb<strong>en</strong> we drie nieuwe verdelers<br />

van ruim 7 meter l<strong>en</strong>gte geleverd, die gefaseerd<br />

zijn geplaatst <strong>en</strong> aangeslot<strong>en</strong>. Immers kun je in<br />

e<strong>en</strong> draai<strong>en</strong>d ziek<strong>en</strong>huis niet zomaar de stroomvoorzi<strong>en</strong>ing<br />

uitschakel<strong>en</strong>. De meeste werkzaamhed<strong>en</strong><br />

zijn uitgevoerd in de avond<strong>en</strong> <strong>en</strong> week<strong>en</strong>d<strong>en</strong>.<br />

Dit geldt tev<strong>en</strong>s voor de inbedrijfstellingstests,<br />

die in oktober zijn uitgevoerd <strong>en</strong> succesvol zijn<br />

afgerond.” De Boer: “In de nazorg word<strong>en</strong> nog<br />

de laatste puntjes op de ‘i’ gezet <strong>en</strong> wordt e<strong>en</strong><br />

onderhoudsprogramma gemaakt, waarmee het<br />

onderhoud van de laagspanningsinstallatie voor<br />

de kom<strong>en</strong>de jar<strong>en</strong> wordt geborgd.” ❚<br />

BETROKKEN PARTIJEN:<br />

• IJsselland Ziek<strong>en</strong>huis: Jan de Boer<br />

• CH Inspecties: Conno van der Heid<strong>en</strong><br />

• Boulder Engineering: D<strong>en</strong>nis van d<strong>en</strong> Berg<br />

• Baars Elektro: Jaap Baars<br />

• Controlin: R<strong>en</strong>e Langereis, Ed Rijnhout<br />

• Croonwolter&dros: Ri<strong>en</strong> Boers<br />

• Koninklijke van Twist (noodstroomaggeraat)<br />

• Hager: Ed Kooijmans, Daniel Leermann<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 133


AMSTERDAM KLM TOPSIDE<br />

Luchtbehandelingskast in 50 del<strong>en</strong><br />

voor KLM Topside op Schiphol<br />

Van luchtbehandelingskast<strong>en</strong> tot luchtverwarmers, warmtewisselaars <strong>en</strong> UV water-desinfectiesystem<strong>en</strong>: Jabrulier B.V. levert <strong>en</strong> monteert<br />

e<strong>en</strong> uitgebreid programma product<strong>en</strong> voor utiliteit <strong>en</strong> industrie. “Sinds 1986 zijn wij exclusief importeur van Wolf Geis<strong>en</strong>feld in Nederland”,<br />

vertelt Ivo Hovius, mede-eig<strong>en</strong>aar van Jabrulier. “Dit Duitse familiebedrijf produceert niet alle<strong>en</strong> luchtbehandelingskast<strong>en</strong> <strong>en</strong> luchtverwarmers,<br />

maar ook landbouwmachines <strong>en</strong> spuitwandcabines <strong>en</strong> is sterk in maatwerk. Ook onze Nederlandse klant<strong>en</strong> plukk<strong>en</strong> hier de vrucht<strong>en</strong><br />

van. Installateurs wet<strong>en</strong> ons goed te vind<strong>en</strong> bij specifieke projectw<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. D<strong>en</strong>k bijvoorbeeld aan luchtbehandelingskast<strong>en</strong> in RVS, aluminium,<br />

verzinkt staal of e<strong>en</strong> combinatie daarvan, maar ook aan afwijk<strong>en</strong>de afmeting<strong>en</strong>. De luchtbehandelingskast voor KLM Topside op Schiphol is<br />

hiervan e<strong>en</strong> sprek<strong>en</strong>d voorbeeld.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Jabrulier B.V.<br />

In de Topside Building zijn de kantor<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />

deel van de catering van KLM ondergebracht.<br />

Het gebouw is onlangs grondig ger<strong>en</strong>oveerd,<br />

waarbij de complete E- <strong>en</strong> W-installatie is vervang<strong>en</strong>.<br />

Jabrulier werd al in e<strong>en</strong> vroeg stadium<br />

door Klik Klimaattechniek b<strong>en</strong>aderd, met de<br />

vraag of zij binn<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kort tijdsbestek e<strong>en</strong> relatief<br />

grote luchtbehandelingskast kon producer<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> lever<strong>en</strong>. “Het bleek te gaan om e<strong>en</strong> luchtbehandelingskast<br />

met e<strong>en</strong> toe- <strong>en</strong> afvoerdebiet<br />

van 34.000 m³/h <strong>en</strong> hoogr<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t warmteterugwinning”,<br />

vertelt Hovius. “Meest speciaal<br />

was echter dat de kast van circa 8,00 x 3,50 x<br />

3,50 meter (lxbxh) in de technische ruimte op<br />

‘Na één nacht was<br />

al driekwart van de<br />

installatie gereed.<br />

E<strong>en</strong> topprestatie’<br />

De complete luchtbehandelingskast moest door e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele deur van 0,85 meter breed naar binn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gebracht.<br />

134 | INSTALLATIEENBOUW.NL


AHU n° 20.01.004<br />

Range: WK-com H<br />

Range: WK-com H<br />

20.01.004<br />

n° AHU<br />

KLM TOPSIDE AMSTERDAM<br />

het dak moest kom<strong>en</strong>. Waar normaal gesprok<strong>en</strong><br />

e<strong>en</strong> kraan wordt geplaatst <strong>en</strong> het dak wordt geop<strong>en</strong>d,<br />

was dat hier vanwege de unieke ligging<br />

op de luchthav<strong>en</strong> niet toegestaan. In plaats hiervan<br />

moest de complete luchtbehandelingskast<br />

door e<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele deur van 0,85 meter breed naar<br />

binn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gebracht. Om dit mogelijk te mak<strong>en</strong>,<br />

hebb<strong>en</strong> we de luchtbehandelingskast opgedeeld<br />

in bijna 50 afzonderlijke kubuss<strong>en</strong>. En ook<br />

het warmtewiel, met e<strong>en</strong> doorsnede van 3 meter,<br />

is in del<strong>en</strong> aangeleverd <strong>en</strong> ter plekke door de fabrikant<br />

geassembleerd.”<br />

Topprestatie<br />

“In dit project hebb<strong>en</strong> wij Klik Klimaattechniek<br />

volledig ontzorgd”, b<strong>en</strong>adrukt Hovius. “Alle<br />

onderdel<strong>en</strong> zijn just-in-time op het project<br />

aangeleverd <strong>en</strong> van de vrachtwag<strong>en</strong>s gehes<strong>en</strong>.<br />

E<strong>en</strong> door ons ingehuurde interne transporteur<br />

heeft alle onderdel<strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s<br />

naar de juiste verdieping gebracht, waar ons<br />

eig<strong>en</strong> montageteam in nauwe sam<strong>en</strong>werking<br />

met de installateur alle onderdel<strong>en</strong> heeft sam<strong>en</strong>gebouwd.<br />

Na één nacht was al driekwart<br />

van de installatie gereed. E<strong>en</strong> topprestatie.”<br />

Zorgvuldig gereinigd <strong>en</strong> ontgeurd<br />

De buit<strong>en</strong>lucht die door de luchtbehandelingskast<br />

wordt aangezog<strong>en</strong>, wordt zorgvuldig <strong>en</strong><br />

door meerdere filters gereinigd. Ruim 200 actief<br />

koolpatron<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong><br />

automatische ontgeuring, zodat medewerkers<br />

niet de kerosinelucht van de vliegtuig<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong><br />

ruik<strong>en</strong>. Verder is de luchtbehandelingskast voorzi<strong>en</strong><br />

van geluiddempers, <strong>en</strong>ergetische koel- <strong>en</strong><br />

verwarmingsbatterij<strong>en</strong> <strong>en</strong> bevochtigingssecties,<br />

waarmee te all<strong>en</strong> tijde e<strong>en</strong> perfect binn<strong>en</strong>klimaat<br />

wordt geborgd. ❚<br />

Installateurs wet<strong>en</strong> Jabrulier B.V. goed te vind<strong>en</strong> bij specifieke projectw<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. Ook deze gestapelde luchtbehandelingskast is hiervan e<strong>en</strong> duidelijk voorbeeld.<br />

Importeur<br />

WOLF Geis<strong>en</strong>feld voor Nederland<br />

WK-COM N / S-W<br />

met thermopanel<strong>en</strong><br />

T1/TB1 performance in standaarduitvoering<br />

info@jabrulier.nl - 0174 514 663 - Jan van de Laarweg 14 - De Lier<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 135


ROTTERDAM HOTEL 3<br />

ROTTERDAM KRIJGT DERDE LUCHTHAVENHOTEL:<br />

DUURZAAMHEID EN SLIMME TECHNIEKEN<br />

KOMEN SAMEN IN DE BOUW<br />

Volg<strong>en</strong>d jaar zomer op<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> nieuw luchthav<strong>en</strong>hotel op Rotterdam The Hague Airport. Dit op nog ge<strong>en</strong> twee minut<strong>en</strong> lop<strong>en</strong> van de aankomst<strong>en</strong><br />

vertrekhal. Clipper Hotel krijgt 130 kamers verdeeld over vijf verdieping<strong>en</strong>, deels met uitzicht op de luchtverkeerstor<strong>en</strong>. HOMIJ Technische<br />

<strong>Installatie</strong>s verzorgt alle gebouwgebond<strong>en</strong> installaties voor het all-electric hotel, van ontwerp tot <strong>en</strong> met realisatie.<br />

Tekst Sandra Kagie<br />

| Beeld HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s<br />

“Nog voor de vloer is gestort, kunn<strong>en</strong> we de voorbedrade buiz<strong>en</strong> legg<strong>en</strong>.”<br />

136 | INSTALLATIEENBOUW.NL


HOTEL 3 ROTTERDAM<br />

“We lever<strong>en</strong> het totaalpakket om voor onze opdrachtgever,<br />

die nog ev<strong>en</strong> geheim moet blijv<strong>en</strong>,<br />

e<strong>en</strong> operationeel, veilig, coronaproof <strong>en</strong> duurzaam<br />

gebouw neer te zett<strong>en</strong>”, legt Sv<strong>en</strong> Jakobs<strong>en</strong>,<br />

projectleider nam<strong>en</strong>s HOMIJ, uit. “D<strong>en</strong>k aan installaties<br />

voor luchtbehandeling, verwarming <strong>en</strong><br />

koeling, maar ook aan verlichting, e<strong>en</strong> systeem<br />

voor toegangscontrole <strong>en</strong> e<strong>en</strong> sprinklerinstallatie.”<br />

Binn<strong>en</strong> het project werkt HOMIJ sam<strong>en</strong> met<br />

Moon<strong>en</strong> als bouwkundig specialist <strong>en</strong> Wijn<strong>en</strong> voor<br />

de sprinklerinstallatie. Ook is nog e<strong>en</strong> aantal onderaannemers<br />

betrokk<strong>en</strong>.<br />

‘We lever<strong>en</strong> het<br />

totaalpakket om e<strong>en</strong><br />

operationeel, veilig,<br />

coronaproof <strong>en</strong><br />

duurzaam gebouw<br />

neer te zett<strong>en</strong>’<br />

<strong>Installatie</strong>s in de gangzone.<br />

Erg belangrijk in dit project is de inzet van prefabricage.<br />

Ge<strong>en</strong> gasaansluiting<br />

Het interessante van het project noemt de projectleider<br />

van HOMIJ de waarde die de opdrachtgever<br />

hecht aan duurzaamheid. “Het gebouw krijgt<br />

ge<strong>en</strong> gasaansluiting”, legt hij uit. “De opwekking<br />

van warmte <strong>en</strong> koude voor verwarming,<br />

koeling <strong>en</strong> warmtapwater gebeurt door middel<br />

van warmtepomp<strong>en</strong>. Het klimaat in de hotelkamers<br />

wordt middels e<strong>en</strong> VRF-systeem (Variable<br />

Refrigerant Flow) geregeld. Dit tweepijpssysteem<br />

zorgt voor onafhankelijke verwarming <strong>en</strong> koeling<br />

per kamer. Voor warmtapwater heeft het systeem<br />

e<strong>en</strong> buffercapaciteit van zesduiz<strong>en</strong>d liter.”<br />

“Op het hotel kom<strong>en</strong> 142 zonnepanel<strong>en</strong>, buit<strong>en</strong><br />

kom<strong>en</strong> ti<strong>en</strong> laadplekk<strong>en</strong> voor elektrische auto’s<br />

<strong>en</strong> natuurlijk wordt voor de verlichting in het hotel<br />

gebruik gemaakt van duurzame LED”, somt<br />

Jakobs<strong>en</strong> nog e<strong>en</strong> aantal duurzame aspect<strong>en</strong><br />

op. E<strong>en</strong> intellig<strong>en</strong>t meet- <strong>en</strong> regelsysteem maakt<br />

volg<strong>en</strong>s hem e<strong>en</strong> efficiënt <strong>en</strong> duurzaam gebouwbeheer<br />

mogelijk.<br />

Nieuwe, slimme techniek<strong>en</strong><br />

Vanwege de omvang <strong>en</strong> strakke doorlooptijd<br />

zet HOMIJ binn<strong>en</strong> het project in op e<strong>en</strong> aantal<br />

nieuwe <strong>en</strong> slimme techniek<strong>en</strong>. “Zo mak<strong>en</strong> we voor<br />

het eerst gebruik van Preflex buiz<strong>en</strong> voor de verschill<strong>en</strong>de<br />

installaties”, geeft de projectleider e<strong>en</strong><br />

voorbeeld. “Nog voor de vloer is gestort, kunn<strong>en</strong><br />

we deze voorbedrade buiz<strong>en</strong> legg<strong>en</strong>, waar je normaal<br />

wanneer je de buiz<strong>en</strong> hebt gelegd nog de<br />

kabels moet trekk<strong>en</strong>.” Twee andere aspect<strong>en</strong> qua<br />

moderne productie <strong>en</strong> planning die hij hier zeker<br />

wil b<strong>en</strong>oem<strong>en</strong>, zijn de inzet van prefabricage <strong>en</strong><br />

BIM. “Door deze twee werkmethod<strong>en</strong> optimaal te<br />

combiner<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> we installaties van tevor<strong>en</strong> in<br />

onze eig<strong>en</strong> werkplaats helemaal pasklaar mak<strong>en</strong>,<br />

om ze vervolg<strong>en</strong>s precies op het juiste mom<strong>en</strong>t op<br />

locatie in Rotterdam snel <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig te kunn<strong>en</strong><br />

lever<strong>en</strong> <strong>en</strong> installer<strong>en</strong>.” Optimalisatie van het<br />

bouw- <strong>en</strong> logistieke proces in optima forma dus,<br />

als je het Jakobs<strong>en</strong> vraagt. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 137


ROTTERDAM HOTEL 3<br />

VERDEELINRICHTING VOOR NIEUW HOTEL IN ROTTERDAM:<br />

HUZARENSTUKJE VAN HAAGSE BODEM<br />

De complete verdeelinrichting voor het nieuwe Hotel 3 in Rotterdam is ontworp<strong>en</strong> <strong>en</strong> gerealiseerd door Simcas Electro uit D<strong>en</strong> Haag, onderdeel<br />

van de Cassirer Groep. Het gaat om e<strong>en</strong> hoofdverdeler van 1.000 ampère <strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal onderverdelers. Wanneer we David Simon <strong>en</strong> Eric Rus<br />

van Simcas Electro sprek<strong>en</strong>, zijn de eerste onderverdelers net op transport gegaan richting Rotterdam.<br />

Tekst Sandra Kagie<br />

| Beeld Simcas Electro<br />

“Het huzar<strong>en</strong>stukje volgt over <strong>en</strong>kele wek<strong>en</strong>. Dan wordt de hoofdverdeelkast<br />

van 1000A op zijn plek gezet”, vertelt Rus, accountmanager bij Simcas, dat<br />

naast verdeelinrichting<strong>en</strong> ook gespecialiseerd is in verlichting. De hoofdverdeelkast<br />

wordt geleverd in e<strong>en</strong> kast van 2.00 x 2.20 x 0.60 meter (hxbxd),<br />

met daarin compon<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van Gewiss. “Omdat we altijd werk<strong>en</strong> met Europese<br />

product<strong>en</strong>; e<strong>en</strong> keuze voor kwaliteit”, b<strong>en</strong>adrukt Simcas-directeur Simon.<br />

‘Kort op de bal’<br />

“Opdrachtgever HOMIJ heeft voor dit project onze hulp ingeroep<strong>en</strong>”, gaat<br />

Rus verder. Beide partij<strong>en</strong> werkt<strong>en</strong> in het afgelop<strong>en</strong> anderhalf jaar al vaker<br />

sam<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn dus ge<strong>en</strong> onbek<strong>en</strong>d<strong>en</strong> voor elkaar. E<strong>en</strong> <strong>en</strong>orm voordeel, wat<br />

hem betreft. “De lijntjes onderling zijn kort waardoor we sam<strong>en</strong> kort op de<br />

bal kunn<strong>en</strong> zitt<strong>en</strong>. Belangrijk, want alles moet precies pass<strong>en</strong> in zo’n groot<br />

project als dit.”<br />

‘Alles moet precies pass<strong>en</strong> in<br />

zo’n groot project als dit’<br />

volg<strong>en</strong>s Rus meer gebruikelijk <strong>en</strong> zeker goedkoper is. “Door nu verschill<strong>en</strong>de<br />

product<strong>en</strong> vóór te zeker<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we de kA-waarde van 10 kA naar 6 kA kunn<strong>en</strong><br />

terugbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong>. Dit uiteraard zonder in te boet<strong>en</strong> op veiligheid. Zo hebb<strong>en</strong><br />

we e<strong>en</strong> behoorlijke besparing wet<strong>en</strong> te realiser<strong>en</strong>.”<br />

Grootste meerwaarde<br />

“We d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> als Simcas graag mee met onze opdrachtgevers”, stelt Simon.<br />

“Dit als het kan al in e<strong>en</strong> vroeg stadium. Op die manier kunn<strong>en</strong> we de grootste<br />

meerwaarde lever<strong>en</strong>. Dit project is hiervan wat mij betreft e<strong>en</strong><br />

mooi voorbeeld.” ❚<br />

E<strong>en</strong> belangrijke uitdaging voor Simcas in dit project was het voorschrift dat<br />

de verdelers e<strong>en</strong> kortsluitvastheid van 10 kA moest<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>, waar 6 kA<br />

Simcas onderverdeler.<br />

138 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Wij zijn dé klimaatspecialist die bouwt volg<strong>en</strong>s het OBO-principe:<br />

Aandacht<br />

Praktisch<br />

Waardevast<br />

Betrouwbaar<br />

Kwaliteit<br />

Lidl Oosterhout<br />

Hello Fresh Bleiswijk<br />

Ahold Bleiswijk<br />

Giant Lelystad<br />

Medisch C<strong>en</strong>trum<br />

Hoogezand-Sappemeer<br />

Somfy Hoofddorp<br />

Hornbach Duiv<strong>en</strong><br />

Jumbo Nieuwegein<br />

Kortom, van begin tot eind én in de toekomst staat<br />

Top <strong>Installatie</strong>groep voor u klaar!<br />

Uw gebouw, onze zorg!


GRONINGEN NOORDERPOORT<br />

IN ACHT WEKEN COMPLEET NIEUWE TECHNISCHE INSTALLATIES VOOR NOORDERPOORT:<br />

‘COMFORTABEL EN ENERGIEZUINIG’<br />

Eén van de schol<strong>en</strong> van Noorderpoort in Groning<strong>en</strong> is in de maand<strong>en</strong> juli <strong>en</strong> augustus compleet onder hand<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> door vanPanhuis<br />

Hoogeve<strong>en</strong>, onderdeel van de Top <strong>Installatie</strong>groep. Veel van de zev<strong>en</strong>tig klaslokal<strong>en</strong> van deze locatie van het ROC werd<strong>en</strong> in het begin van het<br />

jaar nog niet gev<strong>en</strong>tileerd via luchtbehandeling. In de klass<strong>en</strong> moest voor v<strong>en</strong>tilatie e<strong>en</strong> raam word<strong>en</strong> op<strong>en</strong>gezet. Verled<strong>en</strong> tijd nu de installaties<br />

voor verwarm<strong>en</strong>, koel<strong>en</strong> <strong>en</strong> luchtbehandeling in de school compleet zijn vernieuwd.<br />

Tekst Sandra Kagie | Beeld vanPanhuis Hoogeve<strong>en</strong><br />

“De v<strong>en</strong>tilatie is nu per lokaal CO 2<br />

-gestuurd,<br />

waardoor de luchtverversing dus automatisch is<br />

afgestemd op de bezetting van het lokaal. Comfortabel,<br />

fris <strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiezuinig”, legt projectleider<br />

Paul Peet nam<strong>en</strong>s vanPanhuis Hoogeve<strong>en</strong> uit. De<br />

opdracht om alle werktuigbouwkundige <strong>en</strong> elektrotechnische<br />

installaties te ontwerp<strong>en</strong> <strong>en</strong> aan<br />

te legg<strong>en</strong>, werd door Noorderpoort in april aan<br />

vanPanhuis Hoogeve<strong>en</strong> gegund, in sam<strong>en</strong>werking<br />

met Adviesbureau Winkelman Engineering te<br />

Dracht<strong>en</strong>. “Corona speelde al, maar de school had<br />

al eerder het voornem<strong>en</strong> om de installaties aan te<br />

‘Alle<strong>en</strong> bij echt winterse temperatur<strong>en</strong> zal de<br />

cv-installatie nog moet<strong>en</strong> bijspring<strong>en</strong>’<br />

pakk<strong>en</strong>”, geeft Peet aan. “Nu viel de vernieuwing<br />

sam<strong>en</strong> met de discussie die landelijk ontstond<br />

over de v<strong>en</strong>tilatie op schol<strong>en</strong>.”<br />

Warmtepomp ‘leid<strong>en</strong>d’<br />

Naast de luchtverversing pakte vanPanhuis Hoogeve<strong>en</strong><br />

op de school met zo’n 3.500 leerling<strong>en</strong> ook<br />

de verwarming <strong>en</strong> koeling aan. De traditionele<br />

cv-installatie staat er nog wel, maar de nieuw<br />

aangelegde warmtepomp in combinatie met e<strong>en</strong><br />

extra warmtepomp is in de woord<strong>en</strong> van Peet nu<br />

‘leid<strong>en</strong>d’ als het gaat om temperatuurregeling.<br />

“Alle<strong>en</strong> bij echt winterse temperatur<strong>en</strong> zal de cvinstallatie<br />

nog moet<strong>en</strong> bijspring<strong>en</strong> om klaslokal<strong>en</strong><br />

De v<strong>en</strong>tilatie is nu per lokaal CO 2<br />

-gestuurd, waardoor de luchtverversing dus automatisch is afgestemd op de bezetting.<br />

140 | INSTALLATIEENBOUW.NL


NOORDERPOORT GRONINGEN<br />

Alle installaties zijn ontworp<strong>en</strong> <strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> met de BREEAM-norm in gedachte.<br />

te verwarm<strong>en</strong>.” Met het vierpijps warmtepompsysteem<br />

is het mogelijk om de verschill<strong>en</strong>de lokal<strong>en</strong><br />

te koel<strong>en</strong>, te verwarm<strong>en</strong> of gelijktijdig te koel<strong>en</strong><br />

én verwarm<strong>en</strong>. “Bijvoorbeeld wanneer er aan de<br />

<strong>en</strong>e kant van de school e<strong>en</strong> andere behoefte is<br />

dan aan de andere kant”, legt de projectleider uit.<br />

BREEAM-norm in gedachte<br />

Alle installaties zijn volg<strong>en</strong>s Peet ontworp<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> gekoz<strong>en</strong> met de BREEAM-norm in gedachte.<br />

“Energiebeheer <strong>en</strong> regelmanagem<strong>en</strong>t zijn hierbij<br />

belangrijk. Dat betek<strong>en</strong>t dat de installaties<br />

niet alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> goed r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t moet<strong>en</strong> lever<strong>en</strong>,<br />

maar dat ook monitoring door de school<br />

goed mogelijk moet zijn.” En dat is in dit pro-<br />

ject prima gelukt, vertelt hij. De school <strong>en</strong><br />

vanPanhuis Hoogeve<strong>en</strong> sprak<strong>en</strong> bij oplevering<br />

van het project e<strong>en</strong> monitoringtraject voor<br />

e<strong>en</strong> jaar af. Gedur<strong>en</strong>de dit jaar zull<strong>en</strong> op vier<br />

mom<strong>en</strong>t<strong>en</strong> de ervaring<strong>en</strong> van de school met<br />

de nieuwe installaties word<strong>en</strong> besprok<strong>en</strong>.<br />

In het eerste gesprek bleek volg<strong>en</strong>s de projectleider<br />

dat de school prima tevred<strong>en</strong> was.<br />

Beter lux- <strong>en</strong> UGR-waarde<br />

De aanpak van de elektrotechnische installaties<br />

behelsde binn<strong>en</strong> dit project vooral de<br />

verlichting. In heel de school is de oude TLverlichting<br />

vervang<strong>en</strong> door LED. Het algehele<br />

lichtniveau is hierdoor volg<strong>en</strong>s Peet <strong>en</strong>orm<br />

verbeterd. “Dit door e<strong>en</strong> betere lux- <strong>en</strong> UGRwaarde”,<br />

legt hij uit. “Ook war<strong>en</strong> er veel schaduwplekk<strong>en</strong>.<br />

Die zijn nu verdw<strong>en</strong><strong>en</strong>. Zo levert<br />

LED niet alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>en</strong>ergiebesparing op, maar<br />

draagt het ook bij aan betere leerprestaties.”<br />

In acht wek<strong>en</strong> klaarde vanPanhuis de complete<br />

klus. De zaterdag voordat de leerling<strong>en</strong> op<br />

maandag weer naar school kwam<strong>en</strong>, werd<strong>en</strong><br />

de laatste puntjes op de ‘i’ gezet. “Ondanks de<br />

tijdsdruk hebb<strong>en</strong> we hier e<strong>en</strong> kwalitatief hoogstaand<br />

project kunn<strong>en</strong> aflever<strong>en</strong>. Dit dankzij e<strong>en</strong><br />

goede voorbereiding <strong>en</strong> e<strong>en</strong> perfecte sam<strong>en</strong>werking<br />

met Noorderpoort <strong>en</strong> Winkelman Engineering”,<br />

besluit de projectleider tevred<strong>en</strong>. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 141


ROTTERDAM HET EPOS<br />

VERLICHTING GEÏNTEGREERD IN HET LIJNENSPEL VAN HET INTERIEUR<br />

VERLICHTING ZORGT VOOR<br />

‘THUISGEVOEL’ IN KLASLOKALEN<br />

Verlichtingsbedrijf Performance in Lighting kreeg de vraag om mee te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> over de verlichting van de nieuw te bouw<strong>en</strong> basisschool Het<br />

Epos in Rotterdam. Dit leidde tot e<strong>en</strong> lichtplan, waarbij de verlichting in klaslokal<strong>en</strong> e<strong>en</strong> thuisgevoel creëert.<br />

Tekst Tim van Dorst<strong>en</strong> | Beeld Jaap Lotstra<br />

“Het is e<strong>en</strong> niet alledaags project”, geeft lichtadviseur<br />

Marcel Zout<strong>en</strong>dijk van Performance in Lighting<br />

direct toe. “Normaal gesprok<strong>en</strong> is verlichting<br />

de sluitpost in de begroting van e<strong>en</strong> basisschool,<br />

maar voor Het Epos zag<strong>en</strong> zowel architect Search<br />

als installatiebedrijf Huisman <strong>Installatie</strong>techniek<br />

direct het belang van de juiste verlichting.”<br />

Dankzij het installatiebedrijf werd Performance in<br />

Lighting vorig jaar al in e<strong>en</strong> vroegtijdig stadium<br />

betrokk<strong>en</strong> bij het ontwerp van het nieuwe schoolgebouw.<br />

“We kreg<strong>en</strong> de vraag om de verlichting<br />

te integrer<strong>en</strong> in het lijn<strong>en</strong>spel van het interieur.<br />

We hebb<strong>en</strong> hiervoor ook overleg gehad met de<br />

architect, zodat we gezam<strong>en</strong>lijk tot het gew<strong>en</strong>ste<br />

resultat<strong>en</strong> kond<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>.” De werkzaamhed<strong>en</strong><br />

om tot het lichtplan te kom<strong>en</strong> vond<strong>en</strong> plaats in<br />

de loop van 2019.<br />

Verplaatsbare modules<br />

Het Epos is opgebouwd uit 75 prefab hout<strong>en</strong> modules,<br />

die indi<strong>en</strong> nodig verplaatst <strong>en</strong> op e<strong>en</strong> andere<br />

locatie sam<strong>en</strong>gevoegd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Door te<br />

werk<strong>en</strong> met deze modules is de nieuwe school dit<br />

jaar in slechts e<strong>en</strong> paar maand<strong>en</strong> tijd gebouwd.<br />

De installaties zijn in de modules geïntegreerd.<br />

“Hierdoor is niet alle<strong>en</strong> de mate van prefabricatie<br />

in de fabriek groter geweest, één <strong>en</strong> ander heeft<br />

ook geleid tot e<strong>en</strong> verbeterde visuele kwaliteit”,<br />

geeft Zout<strong>en</strong>dijk aan. In het verlichtingsplan<br />

heeft het bedrijf op deze demonteerbaarheid <strong>en</strong><br />

verplaatsbaarheid ingespeeld door e<strong>en</strong> duidelijk<br />

onderscheid te mak<strong>en</strong> tuss<strong>en</strong> <strong>en</strong>erzijds de lokal<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> gang<strong>en</strong> <strong>en</strong> anderzijds het atrium. “Voor de gang<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> lokal<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we gekoz<strong>en</strong> voor de SL764<br />

p<strong>en</strong>del- <strong>en</strong> opbouwarmatur<strong>en</strong>, die al in de fabriek<br />

in de prefab modules zijn geïntegreerd. Met behulp<br />

van onze online configurator ‘Light-Performeris<br />

® ’ kond<strong>en</strong> we zi<strong>en</strong> wat het effect van dit systeem<br />

in de lokal<strong>en</strong> is.” Dit leidde onder meer tot de<br />

Basisschool Het Epos van buit<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong>.<br />

142 | INSTALLATIEENBOUW.NL


HET EPOS ROTTERDAM<br />

Het atrium met de multifunctionele trap.<br />

Eén van de klaslokal<strong>en</strong>.<br />

keuze om in de lokal<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> ‘thuisgevoel’ te<br />

zorg<strong>en</strong>. “Dit do<strong>en</strong> we door te kiez<strong>en</strong> voor verlichting<br />

met e<strong>en</strong> kleurtemperatuur van 3.000 Kelvin;<br />

e<strong>en</strong> warme kleur. Daarnaast gev<strong>en</strong> we lerar<strong>en</strong> de<br />

mogelijkheid om de verlichting voor het digitale<br />

schoolbord zelf te dimm<strong>en</strong>, zodat alle tekst op het<br />

digibord goed leesbaar is voor de leerling<strong>en</strong>.”<br />

C<strong>en</strong>trale functie<br />

De circulaire hout<strong>en</strong> basisschool, die sinds juni<br />

<strong>2020</strong> in gebruik is, bestaat naast klaslokal<strong>en</strong> uit<br />

onder meer e<strong>en</strong> mediatheek, e<strong>en</strong> grote keuk<strong>en</strong>,<br />

e<strong>en</strong> schoolplein, e<strong>en</strong> gymzaal met kleedruimt<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> douches <strong>en</strong> e<strong>en</strong> atrium. Dit atrium neemt e<strong>en</strong><br />

c<strong>en</strong>trale functie in de school in, onder meer door<br />

niet alle<strong>en</strong> de <strong>en</strong>tree te huisvest<strong>en</strong> maar ook de<br />

‘Het Epos is opgebouwd uit 75 prefab<br />

hout<strong>en</strong> modules, die indi<strong>en</strong> nodig verplaatst<br />

<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> andere locatie sam<strong>en</strong>gevoegd<br />

kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>’<br />

toegang tot de bov<strong>en</strong>verdieping te verl<strong>en</strong><strong>en</strong>. De<br />

multifunctionele trap di<strong>en</strong>t hierbij ook als bijvoobeeld<br />

tribune <strong>en</strong> informele ontmoetingsruimte.<br />

Als verlichting heeft Performance in Lighting hier<br />

gekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> A100 met e<strong>en</strong> zogehet<strong>en</strong> klokreflector,<br />

die met e<strong>en</strong> kleurtemperatuur van 4.000<br />

Kelvin voor e<strong>en</strong> iets koelere kleur zorgt. Voor de<br />

gymzaal is gekoz<strong>en</strong> voor de balbest<strong>en</strong>dige verlichtingsserie<br />

Gym Led. “We hebb<strong>en</strong> alle keuzes in dit<br />

project gemaakt in nauwe sam<strong>en</strong>spraak met alle<br />

betrokk<strong>en</strong> partij<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn met ons all<strong>en</strong> trots op<br />

het prachtige eindresultaat”, aldus Zout<strong>en</strong>dijk. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 143


LIGHT-PERFORMER ®<br />

www.light-performer.com<br />

Configureer snel <strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudig uw verlichtingssystem<strong>en</strong><br />

GENERAL INDOOR OFFICE RETAIL INDUSTRIAL<br />

GENERAL OUTDOOR ARCHITECTURAL PROFESSIONAL URBAN<br />

www.performanceinlighting.com


AMSTELVEEN HERMANN WESSELINK COLLEGE<br />

NIEUWBOUW VOOR HERMANN WESSELINK COLLEGE:<br />

DUURZAAM GEBOUW DANKZIJ VOLLEDIGE<br />

INSTALLATIETECHNIEK<br />

Het Hermann Wesselink College in Amstelve<strong>en</strong> is e<strong>en</strong> Christelijke school voor tweetalig vwo, havo <strong>en</strong> vmbo-t. Vanaf 2021 mak<strong>en</strong> de medewerkers<br />

<strong>en</strong> 1.700 leerling<strong>en</strong> gebruik van e<strong>en</strong> nieuw schoolgebouw met grotere lokal<strong>en</strong>, meer licht <strong>en</strong> meer lucht. In e<strong>en</strong> montagetijd van acht<br />

maand<strong>en</strong> zijn de installaties in de nieuwe school aangebracht. Het is e<strong>en</strong> duurzame school geword<strong>en</strong>, mede dankzij de werkzaamhed<strong>en</strong> van<br />

Hollander Techniek.<br />

Tekst Desiree P<strong>en</strong>nings | Beeld Hollander Techniek<br />

Hollander Techniek biedt oplossing<strong>en</strong> in elektrotechniek,<br />

werktuigbouw, beveiliging, zwembadtechniek,<br />

IT, robotisering, industriële automatisering<br />

<strong>en</strong> winkelautomatisering. Voor het Hermann<br />

Wesselink College legde de totaalinstallateur<br />

alle werktuigbouwkundige installaties (klimaat,<br />

water, HWA <strong>en</strong> VWA) <strong>en</strong> elektrotechnische, inbraak-<br />

<strong>en</strong> brandmeldbeveiligingsinstallaties aan.<br />

Ook de regeltechniek is door Hollander Techniek<br />

verzorgd. “De opdrachtgever heeft ons duidelijke<br />

eis<strong>en</strong> voorgelegd <strong>en</strong> op basis daarvan hebb<strong>en</strong> wij<br />

de ontwerp<strong>en</strong> gemaakt. Het was e<strong>en</strong> uitdag<strong>en</strong>d<br />

project, omdat het om e<strong>en</strong> korte bouwperiode<br />

ging <strong>en</strong> de installatie helemaal gasloos moest<br />

zijn”, vertelt Johan Gulink, projectmanager bij<br />

Hollander Techniek.<br />

Het nieuwe Hermann Wesselink College in aanbouw.<br />

Mede dankzij de installatie van Hollander Techniek<br />

is het e<strong>en</strong> duurzame school geword<strong>en</strong>.<br />

Geluidsreducer<strong>en</strong>de maatregel<strong>en</strong><br />

Naast duurzaamheid had de school op het gebied<br />

van geluid duidelijke eis<strong>en</strong>. In het oude schoolgebouw<br />

maakte de installatie te veel geluid <strong>en</strong> dat<br />

wilde m<strong>en</strong> nu voorkom<strong>en</strong>. Aan Hollander Techniek<br />

de taak om verder uit te zoek<strong>en</strong> hoe deze stilte<br />

behaald kon word<strong>en</strong>. Gulink: “Daar hebb<strong>en</strong> we<br />

‘Het was e<strong>en</strong><br />

uitdag<strong>en</strong>d project,<br />

omdat de school<br />

helemaal gasloos<br />

moest word<strong>en</strong>’<br />

veel <strong>en</strong>ergie in gestok<strong>en</strong>. Door middel van uitvoerige<br />

berek<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> we geluidreducer<strong>en</strong>de<br />

maatregel<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Met name voor de kantor<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> lokal<strong>en</strong> was dat belangrijk.”<br />

Vlogg<strong>en</strong> over sam<strong>en</strong>werking<br />

Hollander Techniek werkte voor dit project voor<br />

hoofdaannemer SMT <strong>Bouw</strong> & Vastgoed. Daarbij<br />

werd niet alle<strong>en</strong> aandacht besteed aan het<br />

werk zelf, maar ook aan het contact onderling.<br />

Het gev<strong>en</strong> van feedback <strong>en</strong> tips was belangrijk.<br />

Dat die sam<strong>en</strong>werking goed ging, blijkt uit de<br />

vlog die SMT op haar website plaatste. “Er hing<br />

bij de overlegg<strong>en</strong> altijd e<strong>en</strong> heel positieve sfeer.<br />

Dat de sam<strong>en</strong>werking met de opdrachtgever <strong>en</strong><br />

hoofdaannemer goed verliep, is terug te zi<strong>en</strong> in<br />

het resultaat”, aldus Gulink. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 145


AMSTELVEEN HERMANN WESSELINK COLLEGE<br />

Warmtepomp<strong>en</strong> voor nieuw<br />

Hermann Wesselink College<br />

In Amstelve<strong>en</strong> wordt de laatste hand gelegd aan het nieuwe Hermann Wesselink College, e<strong>en</strong> christelijke school voor tweetalig vwo (gymnasium<br />

<strong>en</strong> ath<strong>en</strong>eum), havo <strong>en</strong> vmbo-t, dat eind dit jaar zijn deur<strong>en</strong> zal op<strong>en</strong><strong>en</strong>. De nieuwbouw is door installateur Hollander Techniek voorzi<strong>en</strong><br />

van één opwekkingsc<strong>en</strong>trale voor warmte <strong>en</strong> koude. Gekoz<strong>en</strong> is voor e<strong>en</strong> all-air-systeem, waarmee zowel de onderwijsruimt<strong>en</strong>, kantor<strong>en</strong><br />

als algem<strong>en</strong>e ruimtes word<strong>en</strong> verwarmd, gekoeld <strong>en</strong> gev<strong>en</strong>tileerd. Op het dak staan twee lucht/water-warmtepomp<strong>en</strong>, die in opdracht van<br />

Hollander Techniek zijn geleverd door Western Airconditioning B.V..<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Western Airconditioning B.V.<br />

Gekoz<strong>en</strong> is voor de TETRIS 2 HP LN 37.4 lucht/<br />

water-warmtepomp<strong>en</strong>, die zich onderscheid<strong>en</strong><br />

door e<strong>en</strong> zeer laag geluidsniveau (LN/Low Noise)<br />

<strong>en</strong> e<strong>en</strong> lage <strong>en</strong>ergieconsumptie (HE/High Effici<strong>en</strong>cy).<br />

Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is één van de warmtepomp<strong>en</strong><br />

uitgevoerd met e<strong>en</strong> Partial Heat Recovery (desuperheater)<br />

functie.<br />

Low Noise, High Effici<strong>en</strong>cy<br />

“De 2-pijps lucht/water-warmtepomp<strong>en</strong> voor het<br />

Hermann Wesselink College hebb<strong>en</strong> e<strong>en</strong> koelcapaciteit<br />

van 2x 364 kW <strong>en</strong> e<strong>en</strong> verwarmingscapaciteit<br />

van 2x 245 kW bij -10°C buit<strong>en</strong>temperatuur”,<br />

vertelt Arnoud Kerkhove, Accountmanager bij<br />

Western Airconditioning B.V.. “Om te voldo<strong>en</strong> aan<br />

de Low Noise geluidseis<strong>en</strong>, zijn de compressor<strong>en</strong><br />

in e<strong>en</strong> hoogwaardig geïsoleerde metal<strong>en</strong> omkasting<br />

geplaatst. Door de combinatie van e<strong>en</strong> groter<br />

cond<strong>en</strong>soroppervlak <strong>en</strong> kleinere compressor zal<br />

de verhouding tuss<strong>en</strong> warmte-uitwisselingsoppervlakk<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> compressorvermog<strong>en</strong> verbeter<strong>en</strong>. Dit<br />

resulteert in e<strong>en</strong> grotere <strong>en</strong>ergie-efficiëntie (HE).”<br />

146 | INSTALLATIEENBOUW.NL


HERMANN WESSELINK COLLEGE AMSTELVEEN<br />

‘Dankzij de desuperheater functie kan toch<br />

nog 132 kW verwarmingscapaciteit word<strong>en</strong><br />

geleverd, terwijl de warmtepomp in de<br />

koelmodus staat’<br />

Gekoz<strong>en</strong> is voor de TETRIS 2 HP LN 37.4 lucht/water-warmtepomp<strong>en</strong>, die zich onderscheid<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> zeer<br />

laag geluidsniveau <strong>en</strong> e<strong>en</strong> lage <strong>en</strong>ergieconsumptie.<br />

Partial Heat Recovery<br />

(desuperheater)<br />

De lucht/water-warmtepomp<strong>en</strong> zijn aangeslot<strong>en</strong><br />

op de luchtbehandelingskast<strong>en</strong> <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> óf koel<strong>en</strong><br />

óf verwarm<strong>en</strong>, vertelt Kerkhove. “E<strong>en</strong> aantal<br />

maand<strong>en</strong> per jaar – bijvoorbeeld in het voor- <strong>en</strong><br />

najaar – kan het echter voorkom<strong>en</strong> dat beide<br />

warmtepomp<strong>en</strong> koude lever<strong>en</strong>, terwijl in <strong>en</strong>kele<br />

(kantoor)ruimtes in het gebouw nog verwarmingscapaciteit<br />

wordt gevraagd. De Partial Heat Recovery<br />

(desuperheater) functie speelt hier optimaal<br />

op in. Dankzij deze functie kan namelijk toch nog<br />

132 kW verwarmingscapaciteit word<strong>en</strong> geleverd,<br />

terwijl de warmtepomp in de koelmodus staat.”<br />

Kant-<strong>en</strong>-klaar <strong>en</strong> just-in-time<br />

De lucht/water-warmtepomp<strong>en</strong> zijn kant-<strong>en</strong>-klaar<br />

<strong>en</strong> just-in-time in Amstelve<strong>en</strong> aangeleverd, waar Hollander<br />

Techniek het kraantransport naar het dak, de<br />

montage op de frames <strong>en</strong> de waterzijdige <strong>en</strong> elektrische<br />

aansluiting heeft verzorgd. Bij het transport<br />

was ook Western Airconditioning aanwezig, dat,<br />

voor de coördinatie <strong>en</strong> afstemming, nauw heeft<br />

sam<strong>en</strong>gewerkt met projectleider Theo Dikkers. ❚<br />

Op het dak van de nieuwbouw staan twee lucht/water-warmtepomp<strong>en</strong>, die in opdracht van Hollander<br />

Techniek zijn geleverd door Western Airconditioning B.V..<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 147


Nieuw in ons assortim<strong>en</strong>t:<br />

Doorsteekveilige<br />

v<strong>en</strong>tilatieroosters.<br />

Smitsair heeft haar productrange uitgebreid met doorsteekveilige roosters.<br />

De roosters zijn speciaal ontwikkeld voor v<strong>en</strong>tilatie van hoog-, midd<strong>en</strong><strong>en</strong><br />

laagspanning ruimtes, trafo ruimtes, schakelstations, telecom ruimtes,<br />

parkeergarages, etc.<br />

DVA-30<br />

• Vrije doorlaat circa 32%<br />

• Doorsteekveilig IP 2XD<br />

volg<strong>en</strong>s IEC 60529<br />

• Reg<strong>en</strong>dicht klasse A<br />

volg<strong>en</strong>s EN 13030<br />

• Inbraakwer<strong>en</strong>d klasse II<br />

volg<strong>en</strong>s NEN 5096<br />

• Geringe inbouwdiepte<br />

• Duurzaam<br />

• Licht<br />

• Esthetisch<br />

• Stof <strong>en</strong> (stuif)sneeuw wer<strong>en</strong>d<br />

• Vlam dov<strong>en</strong>d<br />

• Muisdicht<br />

Meer informatie? Neem contact op met Smitsair B.V.<br />

0297-564455, of kijk voor docum<strong>en</strong>tatie op smitsair.nl<br />

Naamloos-1 1 25-11-20 09:35<br />

12SA005 DVA-30 1-2p. Adv. TVVL.indd 1 09-08-12 12:08<br />

Omicron Rev S4 HE<br />

Hoog r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t multifunctionele<br />

4-pijps warmtepomp<br />

‘Gelijktijdig koel<strong>en</strong> én<br />

verwarm<strong>en</strong>’<br />

• Verwarm<strong>en</strong> van 40 tot 880 kW<br />

• Koel<strong>en</strong> van 40 tot 860 kW<br />

• Hoogste r<strong>en</strong>dem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> (EER/COP/TER)<br />

• Laag geluidsniveau<br />

• Verwarm<strong>en</strong> tot -15˚C omgevingstemperatuur<br />

• Geheel gescheid<strong>en</strong> circuits<br />

• Flowzer: inverter circulatiepomp<strong>en</strong><br />

• Gepat<strong>en</strong>teerde ontdooicyclus<br />

• ISDE subsidieregeling<br />

Voor meer informatie: 033 - 247 78 00 www.western.nl info@western.nl


INSTALLATIE&BOUW<br />

INSTALLATIEPARTNERS<br />

VANAF € 595 PER JAAR WETEN UW KLANTEN OOK WAT U DOET!<br />

<strong>Installatie</strong>partners biedt<br />

de lezer e<strong>en</strong> compleet<br />

overzicht van de meest<br />

ger<strong>en</strong>ommeerde fabrikant<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> leveranciers in de sector.<br />

Zowel in het tijdschrift als op de website,<br />

treft u e<strong>en</strong> overzicht van de meest<br />

ger<strong>en</strong>ommeerde fabrikant<strong>en</strong><br />

<strong>en</strong> leveranciers.<br />

B<strong>en</strong>t u geïnteresseerd om ook partner te word<strong>en</strong> van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong>?<br />

Bel of mail voor meer informatie met Ayyoub H<strong>en</strong>jaly of Yakup Yalcin:<br />

+31 495 45 00 95 – a.h<strong>en</strong>jaly@louwersmediagroep.nl – y.yalcin@louwersmediagroep.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL<br />

HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VAN LEVERANCIERS AAN DE GEHELE SECTOR<br />

Op de website van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> is bedrijfsinformatie<br />

van onze partners doeltreff<strong>en</strong>d <strong>en</strong> efficiënt te vind<strong>en</strong>.<br />

Banners <strong>en</strong> bedrijfsprofiel<strong>en</strong> zijn gekoppeld aan redactionele artikel<strong>en</strong>,<br />

zo wordt optimale vindbaarheid van installatiepartners door Google<br />

gegarandeerd. Vanuit het tijdschrift is alle informatie over de<br />

installatiepartners direct beschikbaar, door de QR code te gebruik<strong>en</strong>.<br />

B<strong>en</strong>t u geïnteresseerd om ook partner te word<strong>en</strong> van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong>?<br />

Bel of mail voor meer informatie met Ayyoub H<strong>en</strong>jaly of Yakup Yalcin:<br />

+31 495 45 00 95 – a.h<strong>en</strong>jaly@louwersmediagroep.nl – y.yalcin@louwersmediagroep.nl


INSTALLATIEPARTNERS<br />

Voor uitgebreide informatie over<br />

de installatiepartners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

installatie<strong>en</strong>bouw.nl/bedrijv<strong>en</strong>/<br />

AFPRO FILTERS<br />

Ber<strong>en</strong>koog 67<br />

1822 BN ALKMAAR<br />

T +31 72 567 55 00<br />

E info@afprofilters.com<br />

W www.afprofilters.com<br />

ATTEMA BV<br />

Schelluinsestraat 1<br />

4203 NJ GORINCHEM<br />

T +31 183 65<strong>06</strong>50<br />

E info@attema.com<br />

W www.attema.com<br />

BIS BV<br />

Rietdekkerstraat 14<br />

2984 BM RIDDERKERK<br />

T +31 180 48 67 77<br />

E info@bis.nl<br />

W www.bis.nl<br />

CALEFFI INTERNATIONAL N.V.<br />

Moesdijk 10<br />

6004 AX WEERT<br />

T +31 495 54 77 33<br />

F +31 495 54 84 02<br />

E info.nl@caleffi.com<br />

W www.caleffi.com<br />

AIR SPIRALO®<br />

KENNEMER SPIRALO BV<br />

Lagedijkerweg 15<br />

1742 NB SCHAGEN<br />

T +31 224 21 00 62<br />

E verkoop@airspiralo.com<br />

W www.airspiralo.com<br />

BELIMO SERVOMOTOREN B.V.<br />

Riezebosweg 5<br />

NL-8171 MG Vaass<strong>en</strong><br />

T +31 578 576 836<br />

E info@belimo.nl<br />

W www.belimo.nl<br />

BRAGO LUCHTTECHNIEK<br />

De Amert 424<br />

5462 GH VEGHEL<br />

T +31 413 36 90 00<br />

F +31 413 36 93 00<br />

E info@brago.nl<br />

W www.brago.nl<br />

CENTERCON<br />

Leverancier van o.a. LG<br />

Kiotoweg 60<br />

3047 BG ROTTERDAM<br />

T +31 10 258 11 20<br />

F +31 10 458 47 48<br />

E sales@c<strong>en</strong>tercon.nl<br />

W www.c<strong>en</strong>tercon.nl<br />

ALKLIMA BV<br />

Postbus 1176<br />

3350 CD PAPENDRECHT<br />

T +31 78 615 00 00<br />

E info@alklima.nl<br />

W www.alklima.nl<br />

BETTINK REGELTECHNIEK B.V.<br />

Tolboomweg 7a<br />

3784 XC TERSCHUUR<br />

T +31 342 70 10 64<br />

M +31 6 475 569 11<br />

E info@bettinkregeltechniek.nl<br />

W www.bettinkregeltechniek.nl<br />

BRCONTROLS PRODUCTS BV<br />

Telfordstraat 47<br />

8013 RL ZWOLLE<br />

T +31 38 460 42 40<br />

F +31 38 355 66 33<br />

E info@brcontrols.com<br />

CIAT NEDERLAND<br />

Annie M.G. Schmidtweg 229<br />

1321 NA ALMERE<br />

T +31 36 533 25 87<br />

F +31 36 533 25 97<br />

E info@ciat.nl<br />

W www.ciat.nl<br />

W www.brcontrols.com<br />

ANDREWS SYKES<br />

Postbus 33<br />

2665 ZG BLEISWIJK<br />

T +31 10 521 44 55<br />

E info@andrewssykes.nl<br />

W www.andrewssykes.nl<br />

BEVER INNOVATIONS<br />

Industrieweg 32<br />

4301 RS ZIERIKZEE<br />

T +31 111 45 32 32<br />

E mvc@beverinnovations.com<br />

W www.beverinnovations.com<br />

BUSBAR SYSTEMS BENELUX<br />

Oorgat 82<br />

1135 CT EDAM<br />

T +31 299 37 15 57<br />

E busbar@busbar.nl<br />

W www.busbar.nl<br />

CONPRO CONDENSOR<br />

BESCHERMING B.V.<br />

Buns<strong>en</strong>straat 90<br />

3316 GC DORDRECHT<br />

T +31 78 621 38 51<br />

F +31 78 616 88 74<br />

E inf