Buitensingel Magazine - Nr 3 - zomer 2021

ivosikkema

03

zomer 2021

Magazine voor omwonenden en ondernemers in de buurt van de Singelgrachtgarage-Marnix

THEMA:

WATER

BEWONER

IN GESPREK MET

DUIKER

3 VRAGEN AAN DE

DIRECTEUR VAN

HET MARNIX


TWo CHeFs FOoDbAr WEsT

DE mEeSt uNiEkE fOoDbAr vAn dIt mOmEnT!

HEb jIj oNzE bIeRtJeS aL gEpRoEfD?

Open:

Elke dag van 11:30 - 22:00

Lunch - Borrel - Bites - Diner

Maak je reservering via: bar.twochefsbrewing.com

Hugo de Grootplein 7-15, 1052 KV, Amsterdam

HIT: RIFUGIO

2-5 Spelers

Speelduur: 60 min

(2 spelers: 20 min)

Leeftijd 8+

FUN FACTS

Één van de 7 beste spellen van de

afgelopen 5 jaar. (Volkskrant nov. 2018)

Inclusief Rivers&Rafts (Beoordeeld met

een 8 in Spel! Magazine)

In Nederland al ruim 6000x verkocht

Makkelijk te leren. Ook zeer geschikt

voor 2 personen. Altijd anders.

COFFEE / BREAKFAST / BRUNCH / LUNCH / SNACKS

IN A NUTSHELL

1) In je beurt leg je allereerst een

landschapstegeltje aan.

2) Vervolgens ga je met je houten speelfiguur

met rugzak (!) opzoek naar: Bloemen,

Dieren, Watervallen, Passen en Bergtoppen.

Hiermee verdien je punten.

3) En je kunt een Rifugio (Italiaans voor

berghut) bouwen. Als iemand via jouw

Rifugio gaat, krijg je ook punten.

info@fjakaamsterdam.com

+31 (0) 642944269

Nassaukade 121

1052 EC Amsterdam

www.instagram.com/fjaka_amsterdam

www.facebook.com/Fjaka_amsterdam

www.fjakaamsterdam.com

4) Zijn alle tegels aangelegd, dan is het spel

afgelopen. Wie dan de meeste punten heeft

wint!

Verkoopadviesprijs: €29,95 - Formaat doos: 25 x 25 x 6 cm

www.nrpgames.com

2


INHOUD

GRAVEN IN HET ARCHIEF

Historische beelden van de Singelgracht 4

NIEUWS & CIJFERS

Feiten over water 5

Zomer!

Het is bijna zomer. De bomen staan vol in het

blad en de zon schittert op het water van de

Singelgracht. Vanuit het raam op mijn werkplek

kan ik alle bouwwerkzaamheden goed volgen.

Voor het project Singelgrachtgarage-Marnix

werken we momenteel veel op en onder

water. De vrijkomende grond wordt over water

afgevoerd: een logistieke operatie met een

duurzaam karakter. Daarom staat Buitensingel

magazine nummer 3 in het teken van water.

Als klein kind had ik al een band met water: ik

was gek op zwemmen en vooral op duiken. Nu

nog, als ik langs water rijd of loop, krijg ik zin

om te zwemmen. Water verkoeld als het warm

is, verlicht als je pijn hebt en geeft troost als je

verdrietig bent. Water is vrijheid!

Straks ligt er onder het water van de

Singelgracht een parkeergarage met 800

plekken. Het water stroomt er dan weer geduldig

overheen. Net alsof er niets is gebeurd.

THEMA WATER

Transport over het water + watercompensatie 6-8

KNUTSELEN

Vouw een bootje of een zwaan 9

ONDERNEMER

Arno Koningstein, mede-eigenaar Cruise With Us 10-11

BEWONERS & DUIKERS

Bewoner Giulia in gesprek met duiker Steven 12-14

3 VRAGEN AAN

Eric Kuiper, directeur Het Marnix 15

COLUMN

Bewoner Oscar Kneppers aan het woord 16

Saskia Boekraad,

Omgevingsmanager Mobilis

COVERFOTO: CARLY WOLLAERT, BEWONER MARNIXKADE

COLOFON

Website www.buitensingel-amsterdam.nl

Redactie Geraldien Prud’homme - buitensingel@mobilis.nl Fotografie Thomas Schlijper - schlijper.nl en Carly Wollaert -

www.carlywollaert.com Artwork KochxBosch Studio - www.kochxbos.com Opmaak en druk Ruparo - www.ruparo.nl

Deze editie kwam tot stand i.s.m. de gemeente Amsterdam, Bas Barkhof, Giulia van den Berg, Oscar Kneppers, Arno Koningstein,

Eric Kuiper, Rik Landhuis, Rick Rutte, Steven Spanhaak, Roos Stallinga en Hugo Wester. ©2021

3


GRAVEN IN HET ARCHIEF

1663

Ca. 1920

De Raem Poort. Singelgracht gezien uit westelijke

richting naar de Raampoort. Links de brug over de

Singelgracht voor de Raampoort. Op de achtergrond

rechts de Westertoren. Techniek: ets.

Bron: Stadsarchief Amsterdam.

Ca. 1927

Prentbriefkaart van Raampoort,

brug 165 over Singelgracht en

achterzijde Marnixstraat 148-152.

Bron: Stadsarchief Amsterdam.

6 juni 1967

Singelgracht, brug 161 gezien naar

Frederik Hendrikplantsoen.

Bron: Stadsarchief Amsterdam.

Marnixkade 54-53 enz. (v.r.n.l.),

en het Marnixplein (Bad- en

Zweminrichting).

Op de voorgrond de Singelgracht.

Bron: Stadsarchief Amsterdam

4


NIEUWS & CIJFERS

Afsluiting Nassaukade (S100)

Vanwege de bouw van de in-/uitrit van de parkeergarage

onder de Nassaukade (S100) wordt de Nassaukade

tussen de Raampoortbrug en de Zaagpoortbrug van

vrijdag 9 juli om 22.00 uur t/m maandag 23 augustus

om 06.00 uur afgesloten.

Automobilisten en fietsers worden omgeleid. De omleidingsroutes

staan op onze projectwebsite: www.buitensingel-amsterdam.nl

en in de flyer van de gemeente Amsterdam.

Over de werkzaamheden

Tijdens de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix wordt in totaal 4.263

m3 water aan bergingscapaciteit van het Amsterdamse boezemsysteem

(boezem= oppervlaktewater) onttrokken. Waternet heeft de voorwaarde

gesteld dat dit volume tijdens de bouw volledig moet worden gecompenseerd.

Meer hierover leest u in het achtergrondartikel op pag. 8.

Water compensatie

4.263 m3

tijdens de bouw

Transport over water

± 3000

vaarbewegingen

Bijzonder aan de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix is dat een

groot deel van de transporten over het water plaatsvindt.

Zowel de aanvoer als de afvoer van materialen gebeurt grotendeels

per (elektrische) boot. In totaal gaat het om ca. 3000 vaarbewegingen.

Watercompensatie in de eindsituatie

Aan de Marnixkade worden twee voetgangersentrees

in het water gebouwd, waardoor 38 m²

wateroppervlak definitief aan het Amsterdamse

boezemsysteem wordt onttrokken. Dit wateroppervlak

wordt in hetzelfde watersysteem

(de stadsboezem) 1-op-1 gecompenseerd in

de vorm van nieuw oppervlaktewater in het

project Olympiahaven.

Leegpompen bouwkuip

Voor de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix

wordt circa 1 miljoen liter water uit de bouwkuip

naar de gracht overgepompt.

1.000.000

liter water

5


Bouw Singelgrachtgarage:

goed voorbeeld

van transport

over het water

Het transport voor de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix

vindt grotendeels plaats over het

water. Dat is zowel efficiënt als duurzaam. Hoe

werkt dat logistieke proces in de praktijk?

Tekst: Geraldien Prud’homme I Fotografie: Thomas Schlijper

In overleg met Nautisch Beheer en Waternet zijn de vaarroutes

voor de afvoer van grond en de aanvoer van materialen van

en naar de Singelgracht bepaald. Tijdens een proefvaart zijn

alle vaartijden onderzocht: hoe lang duurt het om een beunbak

(duwbak) van A naar B te krijgen? Zo zijn de stalen damwanden

vanaf de Bouwhub in de Coenhaven via het IJ naar de

Singelgracht gebracht. De GEWI-palen worden vanaf de Waterlandterminal

in het Westelijk Havengebied ook via het IJ

aangevoerd.

City Barging is onderdeel van de Rutte Groep en gespecialiseerd

in duurzame logistiek van (bouw)materialen over het

water. De afgegraven grond wordt vanaf de Singelgracht door

deze onderaannemer naar het overslagponton van Boskalis in

het Johan van Hasseltkanaal in Amsterdam-Noord gebracht.

“Zo veel mogelijk

vaarbewegingen in een

krap tijdsbestek.”

Rick Rutte, werkvoorbereider bij City Barging: “Wij doen alle

transporten over het water voor de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix.

We varen met bakken van 55 m³ grond via de

Singelgracht door de Kostverlorenvaart naar het IJ met als

eindbestemming Johan van Hasseltkanaal. Dat duurt ongeveer

een half uur. De grootste uitdaging op dit project zijn de

vele vaarbewegingen in een krap tijdsbestek. Vanwege corona

was het tot op heden rustig in de grachten. Maar sinds 5 juni

zijn rondvaartboten met toeristen weer toegestaan. En zodra

het lekker weer is, wordt het drukker op het water.” Voor het

project Singelgrachtgarage-Marnix vaart City Barging dagelijks

met twee of drie duw/sleepboten, waaronder een volledig

elektrische boot. De overige boten varen op Hydrotreated Vegetable

Oil (HVO), dat geeft 91 procent minder CO2-uitstoot

dan conventionele diesel. De bemanning bestaat uit een

schipper en een matroos.

Onder water

“Boskalis doet alle grondwerkzaamheden voor de bouw van de

Singelgrachtgarage. Een jaar voor de eerste werkzaamheden

zijn we al begonnen met de voorbereidingen. Eerst hebben we

het vervuilde slib weggehaald. Nu zijn we bezig met de ontgraving

van -5 NAP tot -11 NAP. Als dat gereed is, maken we

onder water de damwanden schoon. Daarna schonen we de

gracht voor de laatste keer op. Voorbij Funderingstechniek

komt achter ons aan om de GEWI-palen in de bodem te boren.

Met onze kraan brengen we een grindlaag van 30 cm aan

om het laatste beetje slib op de bodem in te pakken, voordat

het onderwaterbeton gestort wordt. Ons werk stopt, zodra het

onderwaterbeton wordt gestort”, vertelt Bas Barkhof, uitvoerder

bij Boskalis.

6


THEMA: WATER

Precisiewerk

Volgens hem is het werken in de Singelgracht precisiewerk.

Vanwege de stempelramen, de stalen constructie van de garage,

in het water moet de machinist met een grijper van 1,5

meter tussen de buizen door graven. “Daar zit ongeveer 4,70

meter tussen. Ook staan er nog verschillende houtenpalen in

de gracht, dat zijn restanten van de bolwerken uit de 17e

eeuw en fundaties van waterleidingen. De machinist van de

graafmachine voelt die obstakels met de grijper, maar hij kan

niet zien wat er onder water gebeurt. Op een computerscherm

ziet hij alle bewegingen van de kraan. Als hij een bak grond uit

de gracht haalt, registreert hij met een voetpedaal de hoeveelheid

en dat ziet hij aan een gekleurd vak op zijn scherm. Zo is

een donkerblauw scherm bijvoorbeeld een meter boven de

maat. Uiteindelijk moet het hele scherm egaal groen worden.

In de keet op het ponton staat ook een scherm dat in verbinding

staat met de graafmachine. Dus daarop kun je de graafwerkzaamheden

in de gracht precies volgen. De machinisten

beginnen aan de buitenkant: de damwandzijde. Vervolgens

halen ze het materiaal in het midden van de gracht eruit. We

ontgraven een meter per keer en werken als het ware in een

U-vorm van de Marnixkade naar de Nassaukade, of andersom.

Omdat je steeds weer onverwachte dingen tegenkomt, moet

de planning in overleg met hoofdaannemer Mobilis vaak worden

aangepast.”

Marker Wadden

Bas Barkhof: “Bij het overslagponton in het Johan van Hasseltkanaal

wordt de grond overgeladen in 70 meter lange bakken

met een inhoud van ruim 800 m³. Dat is de productie van

een dag graven in de Singelgracht. Twee binnenvaartschippers,

vader en zoon, varen dagelijks met hun sleepboot naar

de Marker Wadden. Daar wordt de vracht gelost, dat duurt een

uur of drie, en varen ze met een lege bak terug naar Amsterdam-Noord.

De grond uit de Singelgracht is van goede kwaliteit.

Die gebruiken we voor de aanleg van vogeleilanden op de

Marker Wadden.”

“Speciaal aan dit project is dat het gros van het transport

binnen de stad elektrisch is, dat levert een grote CO2-reductie

op. Mobilis houdt zich aan de belofte dat bij zo’n groot

project al het transport over het water plaatsvindt. De bouw

van de Singelgrachtgarage toont aan dat je emissieloos kunt

varen en is een goed voorbeeld van transport over het water in

plaats van per as (over de weg, red.). Dat kan als benchmark

gaan gelden”, zegt Rick Rutte.

Bas Barkhof vult aan: “De locatie in de Amsterdamse binnenstad

en de beperkte ruimte en tijd maken dit een bijzonder

project. Alles gebeurt vanaf het water, want op de kades is er

geen ruimte.”

7


Watercompensatie:

hoe blijft het Amsterdamse

waterpeil op niveau?

THEMA: WATER

Tekst: Geraldien Prud’homme I Foto: Waternet

De Singelgracht maakt deel uit van de stadsboezem waarin een oppervlaktewaterpeil (streefpeil)

van NAP -0,40 m wordt gehandhaafd. Een boezem is een stelsel van sloten, meren, kanalen

en plassen met een vast streefpeil, die met elkaar in verbinding staan. Deze boezem vangt

het water op uit de omliggende polders en voert het af richting de Noordzee of het IJsselmeer.

De Singelgrachtgarage-Marnix bevindt zich onder het oppervlaktewater

in de Singelgracht en heeft dus geen invloed op

het hemelwatersysteem of de afvoer ervan. Tijdens de bouw

wordt er wel tijdelijk water uit de Singelgracht gepompt. Waternet

hanteert - als er langer dan een half jaar een bepaalde

hoeveelheid water wordt gedempt - een compensatie-eis

in hetzelfde peilgebied, oftewel watercompensatie. Daarom

heeft aannemer Mobilis met Waternet afspraken gemaakt over

de watercompensatie tijdens de bouw.

Watercompensatie

Het waterschap heeft het oppervlaktewater nodig voor de afvoer

van regenwater, want het boezemsysteem van het waterschap

Amstel, Gooi en Vecht is ook een buffer/opslag voor

overtollig water.

Wanneer er veel regen valt kan het watersysteem dit niet allemaal

meteen afvoeren. Daardoor kan het waterpeil in de

grachten stijgen. Het water heeft normaal een peil van NAP

-0,40 m, maar kan als het hevig regent centimeters stijgen.

“Om in de droge bouwkuip te kunnen werken, wordt dit najaar

het eerste deel van de bouwkuip tijdelijk leeggepompt. Wij

ontgraven de bouwkuip om zo meer diepte te creëren voor de

bouw van de garage. Op die manier ontstaat meer volume aan

water, waardoor wij de droog gezette compartimenten kunnen

compenseren. Zo kan het in een zeer uitzonderlijk geval voorkomen

dat de bouwkuip, of een gedeelte daarvan, met water

moet worden gevuld”, vertelt Rik Landhuis, omgevingsmanager

bij Mobilis.

“Die kans is heel klein. Watercompensatie is alleen nodig als

het maatgevend waterpeil bij de Surinamekade te veel stijgt,

bijvoorbeeld bij extreme regenval en dan ook nog eens in

combinatie met een defecte pomp bij het gemaal IJmuiden”,

zegt Hugo Wester, senior medewerker Vergunningen bij Waternet.

Hij vult aan: “De laatste tien jaar zijn er veel minder

schommelingen in de Amsterdamse waterstand. Dit komt onder

andere door betere afspraken met de omliggende waterschappen

en het waterpeil preventief te verlagen.”

Hoe werkt het Amsterdamse watersysteem?

Via daken, straten en regenwaterriolering komt regenwater in

de Amsterdamse grachten terecht. Dit regenwater wordt via

de grachten afgevoerd naar het IJ en stroomt via het Noordzeekanaal

naar het gemaal IJmuiden. Daar wordt het water in

de Noordzee geloosd.

Het gemaal IJmuiden is het grootste van Europa en zorgt dus

voor het uitmalen van water uit het Noordzeekanaal op de

Noordzee. Samen met de naastgelegen spuisluis, die zeven

grote spuikokers telt, zorgt het gemaal jaarlijks voor de afvoer

van ca 4,6 miljard m³ water uit het Amsterdam-Rijnkanaal,

het Markermeer en Veluwemeer. Ruim de helft hiervan komt

van de waterschappen.

De spuisluis (maximale capaciteit 700 m³ water per seconde)

loost de helft van de jaarlijks af te voeren hoeveelheid water

bij eb onder vrij verval (door middel van zwaartekracht). Het

gemaal pompt de rest weg wanneer de waterstand van de

Noordzee te hoog is. Als het water niet snel genoeg via gemaal

IJmuiden kan worden afgevoerd, gebruikt het waterschap gemaal

Zeeburg (zie foto) om water uit de Amsterdamse grachten

weg te pompen naar het Markermeer.

Ook het water ten zuiden van Amsterdam, dat vanuit de polders

in de Amstel wordt gepompt en zo in de stad terechtkomt,

wordt via hetzelfde watersysteem afgevoerd naar IJmuiden.

8


KNUTSELEN

Witte zwanen, zwarte zwanen

Wie gaat er zo over de gracht meevaren?

In de Singelgracht stroomt water. In het water varen

boten en zwemmen zwanen. Binnenkort wordt het water

uit de Singelgracht gepompt en bouwen we de parkeergarage

onder de gracht. Als de parkeergarage klaar is, komt het water

weer terug in de gracht.

Het papier van dit tijdschrift kun je gebruiken om een bootje

of een zwaan te knutselen. Hier zie je hoe je dat moet doen.

Witte zwanen, zwarte zwanen

Wie gaat er zo over de gracht mee varen?

De gracht is nu gesloten

De sleutel is gebroken

Een bootje vouwen

Is er dan geen bouwer dan

Die de sleutel maken kan?

Laat doorgaan

Laat doorgaan

Het varen moet straks voortgaan!

Een zwaan vouwen

9


ARNO KONINGSTEIN, MEDE-EIGENAAR CRUISE WITH US

“De liefde voor water is

al heel vroeg begonnen”

Arno Koningstein is samen met zijn echtgenoot Boen Tan eigenaar van

rederij Cruise With Us. De vaste ligplaats van twee van hun drie luxe

salonboten, de Valentijn en de Soeverein, is aan de Nassaukade tegenover

nummer 108. Hun tijdelijke steiger ligt tegenover nummer 172.

Tekst: Geraldien Prud’homme

Fotografie: Carly Wollaert, bewoner Marnixkade

Hoe is Cruise With Us gestart?

“Tijdens de eerste ontmoeting met mijn

echtgenoot Boen ging ons gesprek over

boten. Hij had een motorboot en een cafetaria

in Haarlem. Ik werkte in de reclame

en had een zeilboot. Toen we verkering

kregen verkochten we onze boten en

kochten samen een bakdekkruiser (klassieke

motorboot, red.). Omdat ik vaak uiteten

moest met klanten, nam ik ze mee

door de grachten op onze bakdekker.

Boen is Indonesisch en kan goed koken.

Hij zorgde voor een hapje en een drankje.

We kregen veel complimenten. Onze gasten

zeiden: ‘Je moet hier je werk van maken.’

In 2001 kochten we de Valentijn. De

restauratie duurde twee jaar. Onder de

oude verflagen kwam een nummer tevoorschijn:

AM9737. Bij het kadaster zeiden

ze: ‘Deze boot is een Amsterdams monument.

Daarmee krijg je van de gemeente

een exploitatievergunning, die zijn lastig

te krijgen.’ Voedingsdeskundige Riek Lotgering-Hillebrand

liet de Valentijn in 1913

bouwen om in de Amsterdamse grachten

te varen. Ze had een radioprogramma over

koken: Halfuurtje voor de vrouw. In de Valentijn

bouwden we een goede keuken en

Boen nam Franse kooklessen. Hij kookt

fusion: Frans met een Oosters tintje. Dat

sloeg ontzettend aan, want wij waren de

enigen die op zo’n klein salonbootje kookten.

De Valentijn lag voor onze deur in de

Egelantiersgracht. Dat was ideaal: vanuit

ons huis konden we de wijnen en het eten

aan boord brengen.”

Hoe kwamen jullie aan de Nassaukade

terecht?

“We kregen veel aanvragen voor trouwerijen

en op de Valentijn is ruimte voor

negentien gasten. Daarom wilden we een

grotere salonboot. Maar vergunningen

zijn schaars in Amsterdam, die worden

verloot. Wij kochten een lot en wonnen!

Toen hebben we een lening afgesloten

en in 2006 op basis van de Valentijn een

nieuwe elektrische salonboot laten

bouwen. Dat had heel wat voeten in

de aarde, want de techniek voor elektrische

boten bestond alleen voor kleine

sloepjes en de Soeverein weegt 35 ton!

Het eerste jaar sliepen we aan boord

om inbraak te voorkomen. Daarna

kregen we aan de Nassaukade

een gezamenlijke

10


ONDERNEMER

ligplaats voor de Soeverein en de Valentijn.

We hebben een ark laten bouwen

om alle spullen op te slaan. Toen we

hoorden over de bouw van de parkeergarage

schrokken we wel. Maar de gemeente

heeft ons goed geholpen om

een andere ligplaats te creëren.”

Wat voor band heb je met deze buurt?

“Vanaf mijn 24e woonde ik op de Marnixkade

110. Mijn zeilboot lag voor de

deur in de Singelgracht. Later verhuisde

“Zo’n tien jaar woonde ik

op de Marnixkade met mijn

zeilboot voor de deur.”

ik naar Marnixkade 111, omdat ik daar

het souterrain erbij kon krijgen. In totaal

heb ik zo’n tien jaar op de Marnixkade

gewoond. Daarna verhuisde ik naar de

Egelantiersgracht, dus dat is om de

hoek en écht de Jordaan.”

Hoe is je liefde voor water ontstaan?

“Oorspronkelijk kom ik uit IJmuiden. De

bijnaam van mijn overgrootvader was

Japie Overzet. Hij had ook een rederij

met salonboten en bracht mensen

vanuit de haven naar het strand

aan de overkant. Toen ik jong

was kocht mijn vader een

sloepje. Later voeren we tijdens gezinsvakanties

met onze kruiser door heel

Nederland. Op m’n achtste heb ik een

oud zeilbootje gekocht en zelf opgeknapt.

Dat bootje gebruikte ik om te leren

zeilen, ik heb nooit les gehad. Dus

de liefde voor water is al heel vroeg begonnen

en dan is het ontzettend leuk als

je van je passie je werk kunt maken.”

Wie zijn jullie klanten?

“We doen vooral veel vaarten voor huwelijken.

Onze boten zijn ‘huis der gemeente’,

dus je kunt aan boord trouwen.

Dan halen we de trouwambtenaar en de

bode op bij de Stopera. We varen een

half uur en wachten voor de Magere

Brug, totdat ze elkaar het ja-woord hebben

gegeven. Als ik toeter en we onder

de brug door varen, mag het bruidspaar

elkaar zoenen. Dan hebben ze een gelukkig

huwelijk! Ook vieren mensen hun

verjaardagen en huwelijksjubilea. Zakelijke

klanten vergaderen met aansluitend

een lunch of diner. We zijn groot geworden

vanwege de goede kwaliteit van ons

eten. Het liefst hebben we een chef-kok

en een pianist aan boord.”

Wat waren de meest bijzondere

gebeurtenissen tijdens een vaart?

“De dag na Koninginnedag hadden we

met de Valentijn en de Soeverein een

vaart voor een Amerikaans cruisebedrijf.

De Soeverein kwam niet meer vooruit:

er zat iets in de schroef. Toen heb ik m’n

kleren uitgetrokken en ben in het water

gesprongen. Met een mes heb ik een

partytent uit de schroef gehaald. De

gasten vonden het natuurlijk hilarisch

dat de kapitein in het water lag, dus ik

sta op veel foto’s in m’n onderbroek.

De first lady van China was op de Soeverein

voor een high tea. Zij kwam met

een helikopter vanuit Den Haag, waar

haar man met Obama vergaderde. Ik

vertelde haar over de geschiedenis van

Amsterdam en hoe de eerste Chinezen

hier kwamen. Dat was leuk, vooral omdat

mijn partner Indonesisch-Chinees

is. Ook hebben we de Turkse president

Gül, de president van Kazachstan en

verschillende film- en

popsterren aan boord

gehad. Maar de vrouw

van een wereldleider

vond ik het meest bijzonder.”

“Het is ontzettend

leuk als je van je

passie je werk

kunt maken.”

11


BEWONERS & DUIKERS

IN GESPREK MET DE DUIKER

BIJZONDER

DAT BIJNA ALLES VANAF

HET WATER

GEBEURT

12


Giulia van den Berg woont sinds drie jaar op

de Marnixkade. In de bouwkeet in het Tweede

Marnixplantsoen gaat zij in gesprek met Steven

Spanhaak, de uitvoerder van duikbedrijf

Aquatech, over hun werkzaamheden in het water

van de Singelgracht.

Giulia: “Leuk dat we dit interview doen, want ik ben benieuwd

naar jullie werkzaamheden. Zelf woon ik op de

Marnixkade en ik zie dat jullie de hele dag in het water en

op de platforms bezig zijn. Hoe ben je eigenlijk op dit

beroep gekomen? Was duiken je hobby?”

Steven: “Nee, maar ik wilde altijd buiten werken. Eigenlijk

zou ik beginnen op een schip in de offshore. Ik wist dat

beroepsduiken bestond en op internet kwam ik Aquatech

tegen. Ik solliciteerde en liep een paar dagen mee. Dat

vond ik erg leuk. In 2008 heb ik bij Aquatech een opleiding

gedaan en nu werk ik er nog steeds.”

Giulia: “Dus duiken was vroeger geen hobby van je? En is

het dat nu wel geworden?”

Steven: “Sportduiken niet. Ik heb

het weleens geprobeerd en tijdens

vakanties in het buitenland heb ik

gesnorkeld. Eigenlijk is duiken een

manier waarop je naar je werk

gaat. Het is een extra aanvulling

op je dag en het maakt je werk

spannender. Maar ik ga niet specifiek

op duikvakantie en hou het bij

een keertje snorkelen.”

Giulia: “Wat doen jullie precies bij

dit project in de gracht?”

Steven: “Mobilis realiseert een

parkeergarage onder de Singelgracht,

samen met Voorbij voor de

fundering en Boskalis voor het

grondwerk. Mobilis doet de droogbouw.

Voorbij heeft de damwanden,

dus de stalen profielen, in de

gracht geplaatst. Boskalis haalt de

grond eruit om voldoende diepte Giulia van den Berg

te creëren om een tweelaagse parkeergarage

te realiseren. Er is veel

constructiewerk onder water om te

zorgen dat de damwanden niet

naar binnen vallen. Wij werken in

het water aan het stalen framewerk.

Soms zie je die grote buizen

in de kraan hangen en de stalen

profielen aan de zijkanten van de

bouwkuip. Die worden afgezonken

naar 2,5 meter. Wij controleren of

die op de juiste plek liggen. Je

moet het zien als een soort boekensteunen.

Wij koppelen de gordingen

aan de stempelbuizen en

vullen die uit. Het is eigenlijk een

kozijn dat plat in het water ligt. Dat

moet ervoor zorgen dat de boel

niet in elkaar zakt en jij veilig aan

de Marnixkade kunt blijven wonen.”

Steven Spanhaak

Giulia: “Interessant. En dan doen jullie elke dag een stukje?”

Steven: “Ja, het gaat om een traject van 400 meter. Per

meter wordt de constructie neergelegd. Boven water wordt

het gekoppeld, dan wordt het afgezonken naar 2,5 meter

waar we dat frame aan het bouwen zijn. Het moet een

geheel worden, dus er zitten boutverbindingen in en er

moet onder water gelast worden. Het frame moeten we

uitvullen, want we kunnen dat niet helemaal pas maken

zodat het er overal helemaal strak tussen ligt. Daarom

hangen we er zakken tussen die we met beton vullen. De

bouwkuip blijft dan mooi rechtop staan als de gracht

straks wordt uitgegraven. Daarna gaan we naar -11 meter.

Voorbij boort ankerpalen in de bodem om te zorgen dat de

vloer van de parkeergarage niet omhoog komt door het

grondwater. Wij brengen daar schotels op aan en plaatsen

wapeningskorven. Dus er zit nog redelijk wat knutselwerk

voor ons in!”

Giulia: “Gaan jullie dan van de ene kant naar de andere

kant van de gracht? Ik zie het ponton steeds op verschillende

plekken liggen.”

Steven: “Nu slaan we soms delen

over. Er worden stukken van 80

meter afgezonken.” Hij maakt een

weids gebaar met zijn armen: “Dus

dan hebben we hier en daar een

koppeling. Daarom ligt het ponton

eerst hier en daarna weer 80 meter

verderop. Eigenlijk zijn we overal

werkzaamheden aan het doen.

Straks tijdens het boren van de ankerpalen

zie je dat we erachteraan

komen. Dan zie je ons door de hele

bouwkuip heen elke dag een stukje

vooruit gaan.”

Giulia wil weten hoe lang de duikwerkzaamheden

in totaal duren.

Steven vertelt dat het duikwerk

voor dit hele jaar staat gepland,

dus tot en met december. Giulia:

”Waarschijnlijk gaat dan het water

eruit?” Steven: “Er wordt beton

gestort en er komt een vloer van

een meter in. Zodra die uitgehard

is, kunnen ze ‘m leegpompen. Dan

kan Mobilis beginnen met de

droogbouw. Op een gegeven moment

ontstaat er een soort bak.

Daar komt een deksel op. Als de

stempelramen zijn verwijderd, is

de gracht weer klaar voor de doorvaart.

Dan ligt er eigenlijk een

dichte kist onder de gracht.“

Giulia: ”Hoe lang werken jullie per

dag onder water?”

Steven: “Nu met het aanbrengen

van de stempelramen werken de

duikers op zo’n 2,5 tot 3 meter

diepte. Dan mogen ze de hele dag

duiken. In de zomer blijven ze drie

tot vier uur in het water. In het

13


voorjaar en de winter is dat korter vanwege de temperatuur

van het water. Het is ook afhankelijk van wanneer je

zin in een broodje hebt of naar de wc moet. Je bent natuurlijk

wel fanatiek aan het werk en het is een aanslag op

je lichaam. Dus meestal duiken we anderhalf of twee uur,

nemen dan pauze en gaan daarna weer verder. Maar soms

is er tijdsdruk en moet het werk af. En als we straks op de

bodem werken, zijn onze werktijden gelimiteerd. Daarvoor

hanteren we een tabellenboek waarin staat hoe lang je op

welke diepte mag werken. Als je te lang onder water blijft

krijg je stikstofbellen in je bloed: de caissonziekte. Vanaf

9 meter diepte mag je twee uur duiken. Dus we rouleren

de hele dag. Dat gebeurt nu ook.”

Giulia: ”Met hoeveel duikers zijn jullie?” Steven: “Met z’n

drieën. Twee duikers blijven boven water. Iemand begeleidt

de duik en de ander is stand-by. Dus als de duiker in

nood komt, kan die hem uit het water halen. Ook assisteert

hij de duiker bij zijn werkzaamheden, dus hij geeft

de materialen en gereedschappen aan. De duikers wisselen

elkaar af.”

”Is het zwaar werk?”, vraagt Giulia. Steven: “Soms wel. Er

wordt met zware spullen gesleept en getrokken. Je werkt

op de tast, want onder water heb je weinig of geen zicht.

Dat vergt veel concentratie. In de winter is het water 2 of

3 graden, die kou heeft invloed op je lichaam. Je koelt af

en krijgt koude handen en voeten. Dus je moet steeds

weer even opwarmen. In de zomer is het water warmer en

heb je daar natuurlijk minder last van. Als we moeten lassen,

is dat geconcentreerd werk, maar lichamelijk minder

zwaar. Als we die schotels erop zetten, moet je veel moeren

aandraaien, dus dan ben je actiever bezig. Maar de

ene dag is de andere niet en dat is ook het mooie aan dit

vak.”

Giulia: ”Hebben jullie wel een lampje op je duikhelm?”

Steven: “Dat wel. Maar als ze aan het graven zijn, krijg je

veel slipvorming en door al die dwarrelende stofdeeltjes

heeft zo’n lampje geen enkele zin. Op dagen dat er geen

graafwerkzaamheden zijn, heb je verderop in de kuip onder

water soms wel een meter zicht. En met het zonnetje

erbij wordt het water nog wat helderder.”

Giulia: “Hoe ziet jullie duikoutfit er verder uit?”

Steven: “De duikers hebben thermokleding onder hun

duikpak aan. Het duikpak noemen we een droogpak, want

het is waterdicht en sluit af rond de nek en de polsen. De

schoenen zitten aan het pak vast. Je trekt ‘m aan als een

overall met een rits op de rug. De nekdam, een soort

kraag, trek je over je hoofd heen en die valt in de duikhelm.

Verder draag je een vest met lood erin en een vest

met een back-up luchtfles. Dus als er een complicatie is

met de luchtslang hebben de duikers altijd voldoende

lucht om boven water te komen.”

zoals de vaarbewegingen, met de hoofdaannemer en de

onderaannemers te bespreken. Dan gaan ze met een

bootje naar het ponton en starten alles op. Rond 17.00-

17.30 fietsen ze naar hun hotel op het Marineterrein. Vrijdag

rijden ze rond 14.00 uur weer naar huis.”

Giulia: “Pittig om zo veel van huis te huis zijn! En wat vind

jij het leukste aan dit vak?”

Steven: “De diversiteit, want bijna elke dag is anders.

Soms doe je wel productiewerk, zoals met het plaatsen

”Je werkt op de tast, want onder

water heb je weinig of geen zicht.

Dat vergt veel concentratie.”

van die schotels. Maar dat duurt een paar weken. En het

bedenken van oplossingen, omdat onder water niet alles

mogelijk is. Zo gebruiken we bijvoorbeeld hydraulisch gereedschap

in plaats van elektrisch gereedschap.”

Tot slot vertelt Steven dat de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix

een bijzonder project is omdat bijna alles

vanaf het water gebeurt, zoals de aanvoer van het meeste

materiaal. “Vroeger ging ook al het transport over het water,

dat gebeurt nu weer en is heel efficiënt.” Giula vult

hem aan: “En duurzaam.”

Giulia vraagt zich af hoe de duikers onder water ademen.

Werkt dat hetzelfde als bij sportduikers? Steven legt uit

dat ze via een soort mondkapje in de duikhelm ademen,

vergelijkbaar met een narcosekapje. De compressor of de

hogedrukcilinders op de pontons zorgen voor de luchttoevoer.

Giulia: “Hoe ziet jullie werkdag eruit?”

Steven: “Wij komen uit Friesland. Dus de jongens rijden

op maandagochtend rond 05.30 uur naar Amsterdam.

Eerst hebben ze een werkoverleg om alle bijzonderheden,

14


vragen aan

Eric Kuiper

Eric Kuiper is tien jaar manager van het Marnixbad/

Sportcentrum Het Marnix en sinds vorig jaar ook bestuurder/directeur

van de stichting SpACe (Sportbedrijf

Amsterdam Centrum). “Mensen komen hier om te ontspannen.

Dat maakt dit werk zo leuk.”

Tekst: Geraldien Prud’homme / Fotografie: Carly Wollaert, bewoner Marnixkade

Waarom is Het Marnix een bijzonder zwembad?

“Begin 1900 was het Marnixbad een badhuis voor

buurtbewoners. In 1954 werd dit het meest innovatieve

zwembad in Nederland, omdat het op de eerste verdieping

was en het waterpeil kon stijgen en dalen. In 2006 is

Sportcentrum Het Marnix geopend. Maar in de volksmond

heten we nog altijd het Marnixbad. We zijn nog steeds een

innovatief zwembad, omdat zowel het wedstrijdbad als

het instructiebad een beweegbare bodem hebben. Aan de

buitenkant zie je niet wat er in dit gebouw zit. Buitenlandse

toeristen willen hier een kaartje voor de metro kopen,

omdat ze op het Marnixplein de trap naar de fietsenmaker

in de kelder zien. Wij zijn een doelgroepenbad en minder

familiegeoriënteerd dan de meeste andere zwembaden,

want we hebben geen glijbanen en andere speeltoestellen.

Friet en ijsjes verkopen we alleen in het horecagedeelte,

maar niet bij het zwembad. Daarom zijn onze bezoekers

van alle leeftijden, met uitzondering van 8- tot 16-jarigen.

Natuurlijk zijn zij hier ook welkom, maar voor die

leeftijdsgroep hebben we dus minder te bieden. We geven

zwemlessen aan baby’s, peuters, kleuters en volwassenen.

Voor studenten is er aquasport en voor 50-plussers aquafit.

Ook hebben we twee dagen in de week schoolzwemmen.

In deze buurt wonen veel expats, die willen graag

sportactiviteiten. De sportzaal kan in twee aparte ruimtes

worden verdeeld. Leerlingen van het Cartesius, Marcanti

College en de Rijk Kramerschool krijgen daar gymles.

‘s Avonds wordt de zaal verhuurd, want in het centrum

is veel vraag naar recreatieve zaalverhuur. Aan de kant

van de Marnixstraat hebben we een vergaderzaal voor

vijftig personen. Die wordt verhuurd aan verenigingen en

tijdens verkiezingen is het een stemlokaal. Sento Spa and

Health Club, de luxe sportschool in Het Marnix, gebruikt

de vergaderzaal ook als yogastudio. Ons horecagedeelte

is vrij klein en ook te huur voor feesten en partijen. Daar

willen we een huiselijke sfeer creëren met goede koffie en

wifi voor de zwemouders en op vrijdag een glaasje wijn.

Sommige buurtbewoners komen hier ook om te werken.”

Wat heb je persoonlijk met water?

“Zelf heb ik geen zwemachtergrond. Tijdens mijn studie

had ik een bijbaantje in een zwembad en zo ben ik

uiteindelijk hier terechtgekomen. Maar ik ben wel een

watersporter: windsurfen en kiteboarden. Zwemmen is

in Nederland qua ontspanning de nummer één. Mensen

komen hier om te ontspannen. Dat maakt dit werk zo leuk.

In andere zwembaden moet je vooral toezicht houden. Bij

ons draait het meer om dienstverlening. Met alle grachten

en gelegen aan het IJ is Amsterdam echt een waterstad.

Je moet respect voor water hebben, maar geen angst. Bij

volwassenen duurt het langer om te leren zwemmen.

Kinderen leren het spelenderwijs. Ze moeten vooral plezier

hebben: zwemmen moet leuk zijn.”

Heb je een favoriete plek in de buurt?

“In het Frederik Hendrikplantsoen wandelen we tijdens

pauzes met het personeel of we gaan op maandag naar de

markt in de Westerstraat. Ik geniet van de mensen, die zijn

heel divers. Alles kan en alles mag, dat is de charme van

Amsterdam. Het Marnix staat midden in de samenleving.

De vaste bezoekers van het zwembad ken je persoonlijk

en later zie je iemand weer ergens in de buurt achter de

toonbank staan. Dat voelt heel dorps.”

Het Marnix

Marnixplein 1, 1015 ZN Amsterdam, www.hetmarnix.nl

15


COLUMN

ONDER

WATER.

‘Laat dat nou eens even echt goed tot je doordringen, dat

onderwaterbeton. Ja! Precies! Onderwáterbeton. Beton dat onder

water wordt gestort. O N D E R W A T E R hè?! En dan moet het ook

nog daaronder, een dikke 11 meter diep in dat donkerkoude water

knetterhard worden. Want daar komen dan straks doodleuk ook nog

‘s 800 auto’s te staan. Daar kan ik dus niet bij’.

Mijn meestal toch al wel uitgelaten maar ook superrationele bovenboven-bovenbuurman

Rob orakelt voort. ‘Onderwahahahaterbeton!

Maak me gek!’

Stel je ook eens voor: een grijze, dikke, natte cementpap wordt

in een mal gespoten en die moet dan dus in niets dan natheid

uitharden. Dat voelt toch een beetje als een omelet bakken tijdens

het fietsen, of een espressootje nippen tijdens een vrije parachuteval:

eenvoudigweg niet te combineren.

Maar het kan dus wél. Hier voor de deur. Waar ook al een tijdje een

paar duikers onder water aan het lassen zijn. Terwijl ík bij lassen

vooral aan heet vuur denk: ook gewoon ónder water. Tovenarij voor

bewoners, alledaagse routine voor de makers van deze gestaag

groeiende garage.

Makes me wonder: Als dát allemaal dus kan, kunnen we dan ook

onder water zo nu en dan ‘s even meekijken deze zomer?

I’m in! En ik durf te wedden: Rob ook.

Oscar Kneppers,

bewoner Nassaukade

Illustratie: Roos Stallinga, bewoner Nassaukade / roosart.nl

INFO

GEZOCHT: FOTOGRAFEN

Bent u een enthousiaste (hobby)fotograaf?

Stuur uw foto’s (in hoge resolutie, 300

dpi) van de bouw van de Singelgrachtgarage-Marnix

dan naar:

buitensingel@mobilis.nl

De mooiste foto’s publiceren we,

met naamsvermelding, op onze

projectwebsite Buitensingel-Amsterdam

en/of in de komende edities van dit

bewonersmagazine. We ontvangen graag

foto’s met het thema: techniek.

GRATIS ADVERTENTIE

Wilt u – als ondernemer in de buurt van

de Singelgrachtgarage-Marnix – ook een

gratis ¼ pagina- advertentie (zie pag. 2)

in dit magazine plaatsen?

Neem dan contact op met de redactie:

buitensingel@mobilis.nl

INLOOPSPREEKUUR

Elke woensdag is er van 16.00 tot 17.00

uur in de bouwkeet in het Tweede

Marnixplantsoen een inloopspreekuur

voor de omwonenden en ondernemers

in de buurt van de Singelgrachtgarage-

Marnix. Hier kunt u terecht met uw

vragen over de bouwwerkzaamheden.

Aanmelden is verplicht:

singelgrachtgaragemarnix@amsterdam.nl

VRAGEN EN KLACHTEN

Voor vragen of klachten over de bouw

kunt u mailen naar:

singelgrachtgaragemarnix@amsterdam.nl

BIJ SCHADE

Schade kunt u melden via het

schadeformulier:

www.amsterdam.nl/singelgrachtgarage/

schadeprotocol-singelgrachtgarage

BIJ SCHADE MET SPOED

bel 020 - 347 31 11 (24/7 bereikbaar)

WEBSITES

Gemeente Amsterdam:

www.amsterdam.nl/singelgrachtgarage/

Projectwebsite:

www.buitensingel-amsterdam.nl

16

More magazines by this user
Similar magazines