2021 09 16 The Light of Lesser Days - Asko|Schönberg

muziekgebouw

Do 16 sep 2021

Grote Zaal

20.15 uur

Donderdag

avondserie

The Light of Lesser Days

Asko|Schönberg

Het gratis beschikbaar stellen van dit digitale

programmaboekje is een extra service

ter voorbereiding op het concert. Het is

uitdrukkelijk niet de bedoeling deze versie

tijdens het concert te raadplegen via uw mobiele

telefoon. Dit is namelijk zeer storend voor de

andere concertbezoekers.

Bij voorbaat dank.


Programma

The Light of Lesser Days

Asko|Schönberg

Clark Rundell dirigent

Katrien Baerts sopraan

Barbara Kozelj mezzosopraan

Arne Bock sound design

Theatermachine lichtontwerp

Oscar Bettison (1975)

The Light of Lesser Days (2019-2021) *

(An Opera Installation)

Donderdag

avondserie

Serie

Asko|Schönberg

Do 16 sep 2021

Grote Zaal

20.15 - 21.30 uur

ca. 75 minuten zonder pauze

Inleiding

Foyerdeck 1

19.15 - 19.45

Frederike Berntsen in

gesprek met componist

Oscar Bettison en

Isabel Nielen van de

Theatermachine

Scene 1: Waiting for Moonrise

– Environment I –

Scene 2: A Forest

Scene 3: Moonrise

Scene 4: At Sea

Scene 5: An Island (Flower and Wither)

– Environment II –

Interlude: Night Music

Scene 6: Midnight

Scene 7: Snowbound (Towards the Dawn)

Scene 8: A Palace (You are The Signal)

– Environment III –

Scene 9: The Light of Lesser Days

* In opdracht van Asko|Schönberg

The Light of Lesser Days is opgedragen aan Fedor Teunisse,

artistiek directeur van Asko|Schönberg, als dank voor zijn

ondersteuning en geloof in dit project, vanaf het allereerste idee

tot de voltooiing.

Bent u niet vergeten uw mobiele

telefoon uit te zetten?

Dank u wel.

2


Toelichting

Conceptueel denken, vertrekken vanuit onderzoek en een concept, ‘Ik heb dat nog steeds in

me’, constateert Oscar Bettison (1975). Fysiek is hij nog in de Verenigde Staten als we elkaar

zien en spreken op Zoom, op 22 augustus jl. Eerste uitvoeringen van The Light of Lesser

Days in Utrecht en Amsterdam lonken al aan de overkant van de oceaan. Vanuit Jersey

City, aan de Hudson tegenover Manhattan, viert Bettison zijn wortels in de Haagse School:

conceptueel denken, het was een van de fundamenten die Louis Andriessen zijn studenten

aan het Koninklijk Conservatorium meegaf.

De kiem van dit werk ligt in 2016 – Louis

Andriessen ontving dat jaar de Marie-Josée

Kravis Prize for New Music van de New York

Philharmonic. Componist Oscar Bettison en

artistiek directeur Fedor Teunisse wilden

Asko|Schönberg toen combineren met

een a-capellakoor van specialisten oude

muziek. Een rudiment van dit oeridee is

nog te vinden in de opstelling die we voor

ons zien. De musici vormen een kring, als

gewijde koorzangers rond hun voorzanger.

Ze spelen met de rug naar ons toe, de blik

op de dirigent. Op het podium zien we twee

protagonisten in een kale sobere setting,

Selvina (sopraan) en Meline (mezzosopraan).

De inrichting van hun kamer wekt de

suggestie dat ze zich in een of ander instituut

bevinden. Wat voor ‘instituut’? Bettison laat

het bewust open, zoals hij ook nooit de fysieke

kenmerken van zijn karakters beschrijft. In

wat voor relatie Selvina en Meline tot elkaar

staan wordt evenmin ingevuld.

Inspiratie

Heiner Goebbels – spraakmakend componist

en theatermaker, ensceneerde bijvoorbeeld

De Materie van Andriessen in de Ruhr

Triennale – blijkt een krachtige inspiratie.

‘Zijn boek, met de verzamelde geschriften

over theater, fantastisch!’ Bettison glundert.

In deze ‘must-read’, Aesthetics of Absence:

Texts on Theatre, duidt Heiner Goebbels

theater als een wisselwerking tussen onze

waarneming als toeschouwers en klank, licht

en ruimte. Niet de door een acteur ingevulde

rol, juist het ontbreken van die invulling is in

de optiek van Heiner Goebbels in staat onze

verbeelding aan te zetten.

Opera is tekst, theater, muziek. Bettison bleek

eraan toe zelf de tekst ter hand te nemen. Het

bleek een hele bevalling. ‘Telkens opnieuw,

almaar overnieuw, heb ik de tekst geschreven.’

Wat overeind bleef was de ingeklonken

essentie. ‘Om inspiratie op te doen, ging ik

bewust naar films kijken. Hoe zit een film in

elkaar? Wat moet je uitleggen, wat juist niet?’

Elektronische lagen, zoals hele basale

drone-klanken, geven de kamerscènes,

waarin gesproken tekst de norm is, een

eigen atmosfeer. Solo’s, zoals die van de

altviool, zijn ingebed in elektronica en

brengen het ensemble bewust uit balans.

‘Twee jaar geleden deden we een experiment

met de musici tijdens een repetitie in het

Muziekgebouw. Ik liet ze liveopnames maken

met hun smartphones en die weer afdraaien

tijdens een solo. Het gaf een soort van

schemering rond de livemuziek.’ Minstens zo

3


Toelichting

belangrijk blijkt het lichtplan. ‘Kleuren namen

het stuk over’, omschrijft hij het proces.

Cyclisch gaat het van schemerduister, naar

dromen in de nacht met de opkomst van de

maan. Vluchten in de fantasie, naar een woud,

naar zee, voeren terug naar dauwdruppels in

de morgenstond, de zon aan de kim.

Isolement

Verschillende fascinaties blijken de grondslag

voor The Light of Lesser Days. In een

bingereading-sessie verslond Bettison teksten

over sanatoria voor tuberculosepatiënten. ‘Ik

ontdekte hoe er verschillende sanatoria waren

voor elke sociale klasse. Je krijgt er een soort

van negentiende-eeuws beeld bij, maar tot

mijn verbazing bleken ze midden jaren zestig

nog steeds te bestaan. De overlevingskans

van zo’n quarantaine was gemiddeld maar

vijftig procent! Wat doet dat met je? Stel jij zit

in zo’n isolement.’

‘In isolatie is het enige waar

je op kunt vertrouwen je

geheugen.’

Wat het met de tbc-patiënten deed, bleek

positieve kanten te kennen. ‘Mensen

begonnen te lezen, vervolgens te schrijven,

ontwikkelden zich tot auteur. Of ze begonnen

te componeren.’ Mijmerend kwam hij tot de

kern van de zaak. ‘In isolatie is het enige

waar je op kunt vertrouwen je geheugen.

Volledig overgeleverd aan je herinneringen

als je bent.’ Je iets herinneren. Hoe doen wij

dat? Catalogiseren, vastleggen, verzamelen,

memoriseren. ‘In wanhoop trachten wij

mensen ons van alles te herinneren, om greep

te krijgen op ons leven.’ Bettison wijst op de

link met opnames maken.

Kleurendefinities

Voor The Light of Lesser Days putte

Bettison tevens inspiratie uit het werk van

twee bevlogen pioniers. De Amerikaan

Wilson Bentley was een wegbereider van

de microscoopfotografie. Bezeten van de

verborgen schoonheid van sneeuwkristallen,

trotseerde Wilson Bentley rond 1900

urenlange ijzige kou om met zijn camera,

listig verbonden met een microscoop,

de schoonheid en verscheidenheid van

sneeuwvlokjes op celluloid te vangen. Een

wetenschapper die voeding bood voor dit

werk was de mineraloog Abraham Gottlob

Werner. Rond 1800 vond deze woorden om

systematisch kleuren te definiëren. Elke

schakering kreeg van Werner een naam.

Hij helpt zijn lezers. Telkens geeft hij aan

welk dier, welke plant en welk mineraal deze

kleur eveneens vertonen. Het lichte geel

dat we kennen van de kanariepiet, de wilde

primula en bleek gekleurd zwavel, typeert hij

bijvoorbeeld als ‘primulageel’ (nummer 63 in

Werners lange reeks ‘Yellows’).

Laat dit boek nou de enige literatuur zijn die

Selvina en Meline op het podium voor ons tot

hun beschikking hebben. Charles Darwin ging

hen voor. Vijf jaar dobberde hij op zijn schip

The Beagle. Vind dan maar eens woorden om

je vondsten en belevenissen te delen met het

wetenschappelijke thuisfront in Cambridge.

Werners nomenclatuur van kleuren, in 1814

4


Toelichting

uitgegeven, bleek Darwins redding. De zee?

‘Indigo met een tikje azuurblauw’, noteerde

de bioloog met zwier. Het zwerk boven zijn

strohoed? Even bladeren in mijn Werner, ja

precies dit! ‘Berlijn met een toefje ultramarijn’.

Bettison vindt teksten als die van Werner van

een grote schoonheid, juist omdat ze niet

als zodanig bedoeld zijn: ‘Poetry not meant

to be poetry’. Uiteindelijk gaat het om de

muziek. ‘Music has to do the big lifting’, geeft

hij aan. Wat is opera anno 2021? Het genre

bevragend, zoekend naar antwoorden, koos

Bettison voor deze installatie, geschikt voor

de concertzaal. ‘De hele set kun je in een dag

opbouwen’, legt hij uit. Het klinkt als terug

naar L’histoire du soldat, Igor Stravinsky

op een boerenkar. De geur van hooibalen?

Gestommel op houten planken? Ho. We zijn

een eeuw verder. Surround sound dompelt

ons onder in een theatrale totaalervaring.

‘Phantom sound image creation’, noemt

Bettison de techniek. ‘De speakers zien eruit

als een bommen’, grapt hij grijnzend. ‘Ze

hangen boven je in de zaal.’

Tegenstellingen

Oerwetten blijven geldig. Als in de Griekse

tragedie de antithese koor-monoloog, als

in de opera recitatief-aria, zo functioneren

hier de tegenstellingen gesproken versus

gezongen woord, atmosferische muziek

versus dynamische passages, de realiteit van

de kale kamer, versus de onbegrensde rijkdom

van de fantasie. Ook sopraan Katrien Baerts

en mezzosopraan Barbara Kozelj vormen zo’n

paar van tegenstellingen. Katrien, ‘Selvina’,

een vluchtig type, kinderlijk, altijd geneigd

weg te lopen, dingen uit de weg te gaan.

Versus Barbara, ‘Meline’, aards, gegrond, in

verbinding met de natuur, standvastig.

Zijn het wel twee mensen? Zijn het niet

twee stemmen in één en dezelfde persoon?

Iedereen zal zijn eigen associaties hebben,

zijn eigen invulling. Mijn eigen associatie met

Hector Berlioz en Lord Byron raakt Bettison.

Geestdriftig zoekt en leest Bettison meteen

een passage uit Byron in Genève. Het is 1816

als de schrijver Engeland ontvlucht en de

zomer doorbrengt met vrienden, waaronder

de Shelley’s, in de Zwitserse Villa Diodati aan

het meer van Genève. Vulkaanuitbarstingen

verduisterden die zomer. ‘En het is daar,

opgesloten in die villa, dat Mary Shelley het

idee voor Frankenstein kreeg!’

Tijd voor de ontknoping. ‘De kamer is een

soort van eiland. Melina ervaart het eiland als

een veilige haven. Selvina verlaat uiteindelijk

het eiland, ze loopt immers altijd al van

alles weg.’ Kijk ernaar op metaniveau. In

een instituut – of het nou je werk is, je huis,

je relatie of een psychiatrische inrichting –

zoeken we houvast. Terwijl het onze vrijheid

in feite beperkt. Lijden we niet allemaal aan

het Stockholm-syndroom? Gegijzeld als we

zijn door onze eigen keuzes? ‘In de aard van

de zaak blijk ik toch een melancholicus. Dat is

in dit werk tot uitdrukking gekomen. In zekere

zin is het denk ik het meest droeve werk dat

ik ooit heb geschreven.’

Tekst toelichting: Huib Ramaer

5


Libretto

The Light of Lesser Days

Tekst: Oscar Bettison

Selvina: Soprano

Meline: Mezzo Soprano

A drab, grey room. The furnishings are sparse and, along with the room itself, suggest

some kind of institution. There is one, or at most, two windows, through which light can

appear. Outside it is winter, with snow on the ground. There is a very slow progression, in

the scenes that occur in the room, from twilight, through night, to dawn. Thus, we begin

just before nightfall.

Scene I Waiting for Moonrise

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

[Aside] An Image: A room... drab... It is dusk, or near to dusk. The failing light brings

an added veil of tonelessness to the space. A further greyness. We sit and wait.

[starts to speak]

Wait until dark.

Wait until dark for what?

Wait until dark. The moonlight on the snow will be enough.

Enough for what?

Environment I (Instrumental)

Gradually the light changes. It is daytime, they imagine themselves to be in a great forest.

Sounds emerge, as if the forest is slowly waking up.

Scene II A forest

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Siskins and Scarabs

I have been here before.

Tussilage and Almond,

I have been here before

Yew and Nightshade

...have been here before

Siskins and Scarabs

We stumble.

Butterfly and Thrush

6


Libretto

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Both

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Blinded by sameness.

Siskins and Scarabs

Under great canopies

A city of boughs

A city of boughts,

A forest.

Wing beat.

A thicket of strange calls.

Bigger beasts.

Horn and antler,

Armor and tusk,

Bellow,

Bellow from deep in the hollows.

Suddenly new sounds appear. Bellows at first, hoof-falls, then bugle calls.

Selvina

[spoken, nervous and getting increasingly more so]

The world of trees starts to quake...

Suddenly... from afar... hoof falls...

A shout!... a fanfare!...

The hunt is on!

[Selvina imagines herself being chased by huntsmen]

I run, I dart, in and out, round and through.

I run, I dart, in and out, round and through.

Hooves and heartbeat jar and clatter.

I run, I dart, in and out, round and through,

Breathlessly tumbling, tumbling,

Past root and rhizome,

Leaf and bract,

Spectral breath on my neck.

I run, I dart, in and out, round and through,

I lose myself in the thicket, green on green.

They will not catch me.

Canopy becomes sky and I am gone.

[Selvina imagines herself escaping from her would-be pursuers]

7


Libretto

Scene III Moonrise

The same room as before. Moonrise.

Meline

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvia:

[Aside] An image: A room. The same room, but now with a book. It is a small

thing. In contains no stories. It is merely a catalogue. A list of colours and

descriptions of colours. Of each hue, of every shade.

We can start: Ash Grey, Smoke Grey, Pearl Grey. The colour of fresh wood ashes,

stems of barberry, the old stems of hawthorn. The quill feathers of the robin,

the backs of kittiwake gulls. The hue of flint, of limestone, of porcelain jasper.

On and on it goes, a repository of pigments, of possibilities, of boundlessness.

Words echo in the mind’s eye.

OK, dark enough, and light enough [shows Selvina the book]

A book?

Yes. The only one we have.

What is it?

A book of colours.

Of Colours? What colours?

Of every colour... Not much text, but the colours... it’ll have to do.

Have to do for what?

Scene IV At Sea

The light changes. It is daytime. They imagine themselves to be at sea on a small boat.

The sea is flat, and there is no wind.

Both

Meline

Selvina

Meline

Both

Selvina

Meline

Selvina

Both

Meline

Selvina

Meline

Copper Ore and Lapis Lazuli... Sapphire and Fluorspar

How long has it been?

Five days, or more since we last saw land, just a spit on the horizon...

Adrift...

Copper Ore and Lapis Lazuli. Sapphire and Fluorspar

How long has it been? [rep]

Ten days, or more since we last saw a bird, one last sortie goodbye...

Adrift...

Copper Ore and Lapis Lazuli... Sapphire and Fluorspar

How long has it been?

Two weeks, or more since we last felt the wind, not even a breath in our sails.

Still, still, still...

8


Libretto

Selvina

Selvina

Meline

Selvina

Adrift...

But now, wait! Wait! We have caught the wind.

Finally! Something to move us!

We can escape!

The wind suddenly picks up, but instead of the breeze that they need to catch their sails,

they find themselves amidst a storm.

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

But, wait! Now it is too much.

Darkness encircles us.

The sky blood-bruised and brooding...

We pitch and roll, thrown by the sea...

We cleave to the boat, grasping for life!

Grasping for life!

Grasping for life!

Slowly, the storm clears and the sky is blue once again.

Selvina

Meline

Selvina

The sky opens, and light returns.

The sky opens,

Sea and sky, once more.

And now, on the horizon

Land! Land! An island. We are saved!

Scene V An Island (Flower and Wither)

The light changes and they imagine themselves to be on a small island. The island is calm

and plentiful. A haven.

Selvina

Meline

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Selvina

Meline

Selvina

Back and forth.

To and fro.

The heaving of the boat is still in our bodies

We steady ourselves on this strange shore.

Alien to us, both plant and animal.

This strange shore. Imbued with magic.

Plants grow in front of our eyes... So fast, they seem to move.

Then flower and wither, in an instant. Only to start once again.

Flower and wither.

9


Libretto

Meline

Selvina

Both

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Both

As if time passes so fast it seems to stand still.

This strange shore. Imbued with magic.

Revived, Reborn, Remade.

Our haven, our shelter, our tract.

Reborn, remade, safe from sea and memory.

Imbued with magic.

We become...

...Roots in thick earth,

We become...

...The island

We become...

...Safe from sea and memory.

We become...

Imbued with magic.

But you, you, you...

I tear myself from my earthbound roots and take to the sea! [goes to depart]

And my leaves wave to you in the breeze, and your sails fill, and you are free!

Once more.

Selvina imagines herself leaving on her boat, leaving Meline on the island. The sounds of

the boat, waves and wind are heard, before gradually fading to nothing. All is calm. A Fade

out. A False ending.

Environment II (Instrumental)

Interlude - Night Music (Instrumental)

Meline

[Aside] An image... a memory. Discoloured by time. A memory of a memory.

Above fast running water, eddies and turbulence, splashing over rocks, but that

is not the image. A camera, new, an object of fascination, a totem. But that is not

the image. Suddenly, the camera drops, but instead of falling into the water, a

hand swoops in to grab it. A mother’s hand, a catch of a camera over brimming

water. That is the image.

Throughout this aside, slow bell sounds come from the ensemble. After the 12th strike,

Meline appears to be suddenly aware of her surroundings.

Meline

[suddenly present, deliberate] It is midnight.

10


Libretto

Scene VI Midnight

The same room as before. Midnight.

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Is it always like this?

Yes... I think so. I forget.

Forget what?

Everything. The monotony, the greyness, it seeps in. My memories, replayed so

many times they’ve faded. Dreams, no longer in colour. That’s why this book...

The colours...

To see, for even a moment. And to remember.

Explorers of sea and land. Infinite...

Boundless... To feel boundless... [looks at Selvina] You are boundless.

Scene VII Snowbound (Towards the Dawn)

They imagine themselves running through a snowbound night, achromic and

phantasmagorical.

Meline

Selvina

Selvina

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Both

Selvina

Porcelain and Opal,

Lumens of Frost.

As we run...

Porcelain and Opal,

Lumens of Frost.

A pallid jewel,

An achromic shroud.

Snowbound...

Draped in out mantles of alabaster...

Silhouettes like stopped penitents,

Crest and fall.

As we run across sallow plains...

...and fall,

...and ice-blanched fields.

Snowbound...

We run.

Towards...

Towards the dawn.

11


Libretto

Scene VIII A Palace (You are the Signal)

They imagine themselves to be in a magnificent palace at night, wondering past vast

buttresses and turrets, into resplendent halls. It is a place of majesty, but of great

significance to Selvina. This is the palace of her memory.

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

Selvina

Meline

And, and, and, and,

Affixed, Adorned

And, and, and, and, the image of...

Spiral on spiral, Shimmer and Shadow

And, and, and, and,

Affixed, Adorned

The signal, the signaller.

Slower than silver.

And, and, and, and,

Apex and Arch,

And the image of...

Spiral on spiral.

Spiral on spiral, slower than silver.

Affixed, Adorned.

And the image of...

Shape and Reshape

Antefix and Alcove

And the image...

Shrouded in lustre

And, and, and, and,

In. In. In. In. [rep]

I, I, I, I,... remember, before the dream, I, I, I, I,... saw it.

In... In... In the first thing that I see.

Before it even arrived. As I, I, I, I,... remember, the palace.

And, and, and, and,

Gilded towers, rooves resplendent... every arch adorned, adorned,

And the image... and the image...

gleaming like a hail of light... but more than this, the inscriptions in gold,

wrapped around every inch of the building, huge glinting characters... in a script

I had never seen. But more than this, a palace with a room of every colour, every

hue, every light.

You, you, you, you.

12


Libretto

Selvina

Meline

I, I, I, I,... remember, before the dream, I, I, I, I,... saw it. Before it even arrived.

You are the signal.

Environment III (Instrumental)

[EXIT SELVINA]

Scene IX The Light of Lesser Days

The same room as before. A pale dawn is breaking. Only Meline is in the room.

Meline

[spoken] Dawn...

Even dawn feels grey here.

Blanched and faded.

Grey, the colour of forgetting.

“This grey is without lustre”, the book says,

It remembers the greys of before,

I do not.

I have chased you

Through thicket and forest

across seas and plains.

I have chased you

To help me remember

What I have forgotten

What I have lost.

This grey of memory,

What is there?

Not much. Photographs, perhaps.

Or are they memories? Memories of photographs.

With only one face. A child’s face.

I have chased you

To help me remember

What I have forgotten

What I have lost.

13


Libretto

[BLACKOUT]

14

This book then, is all I have.

This book that remembers.

A repository of color,

But more than this.

An inscription.

Your name:

“To Selvina, with love. M.”

What does this book remember?

I have chased you

Through thicket and forest

across seas and plains.

I have chased you

To help me remember

Who I think you must be.

Days fade,

A stain of time.

Days fade into greyness.

Greyness into days.

This room, my island.

My island, reborn, remade. Safe from memory.

But more than this!

You...

I want you to have what I do not,

You should be boundless,

Color and light,

Memory and time

You...

Light fades,

The light of lesser days.

My lesser days.

What have I lost?


Biografieën

Componist

Oscar Bettison

Oscar Bettison (1975) begon

al op jonge leeftijd met het

spelen en componeren van

muziek. Op negenjarige

leeftijd begon hij als violist

op de Purcell School

in Londen. Hij was een

muzikale omnivoor: van

het zingen van Hongaarse

volksliedjes tot het

onderzoeken van zestiendeeeuws

contrapunt.

foto: Kyle Dorosz

Tijdens zijn tienerjaren liet

hij zijn vioolstudie versloffen

en bestudeerde componisten

als George Crumb, Steve

Reich, György Ligeti en

Igor Stravinsky. In 1993

won hij op achttienjarige

leeftijd de eerste BBC Young

Composer of the Year prijs.

Hij studeerde eerst aan de

Royal College of Music in

Londen, maar zijn eigen stijl

ontwikkelde hij bij Louis

Andriessen en Martijn

Padding aan het Koninklijk

Conservatorium Den Haag.

In 2005 verhuisde hij naar

de Verenigde Staten om zijn

doctoraat aan de Princeton

University af te ronden. Hier

componeerde hij O Death,

waar hij mee doorbrak. Hij

bleef grenzen verleggen

met avontuurlijke werken

en ontving in 2017 een

Guggenheim Fellowship. Hij

woont momenteel in New

Jersey en is hoofd van de

compositieafdeling van het

Peabody Institute van de

John Hopkins University.

15


Biografieën

Uitvoerenden

Katrien Baerts

Sopraan

De Belgische sopraan

Katrien Baerts staat

bekend om haar krachtige

en sensuele stem en haar

diepgaande en oprechte

interpretatie.

Haar concertrepertoire, van

klassiek tot modern, bevat

onder meer muziek van

Johann Sebastian Bach,

Wolfgang Amadeus Mozart,

Johannes Brahms, Gustav

Mahler, Benjamin Britten,

Claude Vivier en György

Ligeti, uitgevoerd met

onder andere het Koninklijk

Concertgebouworkest,

het Radio Filharmonisch

Orkest, BBC Philharmonic

Orchestra en het Chamber

Orchestra of Europe. Katrien

werkte met dirigenten als

Reinbert de Leeuw, Richard

Egarr, Vladimir Jurowski en

Bas Wiegers. Ze vertolkte

rollen in verschillende

wereldpremières, zoals in

Theo Loevendies The Rise

of Spinoza en Rob Zuidams

16

Suster Bertken, uitgevoerd

met Asko|Schönberg.

Met dit ensemble voerde

ze ook werken van

Vivier uit en stond ze in

de Ruhrtriënnale in de

muziektheatervoorstelling

De Vreemden in regie van

Johan Simons.

www.katrienbaerts.com

foto: Claudia Hansen


Biografieën

Barbara Kozelj

Mezzosopraan

De Sloveense mezzosopraan

Barbara Kozelj begon haar

studie in Ljubljuna en

vervolgde deze in Den Haag

en Amsterdam.

In 2013 debuteerde

ze met het Koninklijk

Concertgebouworkest.

Inmiddels heeft ze een

internationale carrière als

charismatisch en veelzijdig

soliste. Haar optredens

brachten haar op de

belangrijkste internationale

podia. Onder Iván Fischer

zong ze in Carnegie Hall.

Onlangs maakte ze haar BBC

Proms-debuut als altsoliste

in het Requiem van Wolfgang

Amadeus Mozart en toerde

ze door de Verenigde Staten

met Felix Mendelssohns A

Midsummer Night’s Dream.

Verschillende hedendaagse

componisten schrijven

repertoire voor haar. Met

Asko|Schönberg stond ze

vaker op het podium, o.a. in

een programma gewijd aan

Claude Vivier en in de Pessoa

Cyclus van Jan van de Putte.

www.barbarakozelj.com

foto: Andreas Terlaak

17


Biografieën

Clark Rundell

Dirigent

18

foto: Benjamin Ealovega

Het repertoire van

veelzijdig dirigent Clark

Rundell strekt zich uit van

jazz en tango tot Europees

modernisme en van

grote, multidimensionale

projecten tot complexe

werken voor ensembles.

Rundell werkt regelmatig

met de BBC-orkesten, Britten

Sinfonia, Royal Liverpool

Philharmonic, Royal Northern

Sinfonia, Ensemble 10/10 en

was te gast bij onder andere

het Barcelona Symphony

Orchestra, Klangforum

Wien en Gulbenkian

Orchestra Lissabon.

Rundell dirigeerde veel

wereldpremières en is een

zeer toegewijd uitvoerder

van nieuwe muziek. Werken

van componisten als Louis

Andriessen, Steve Reich,

Tansy Davies, Martijn

Padding, Joey Roukens,

Wayne Shorter en Julia

Wolfe werden onder zijn

directie uitgevoerd. Hij is een

graag geziene gastdirigent

bij Asko|Schönberg en stond

al meerdere keren voor het

ensemble.

www.clarkrundell.com

Asko|Schönberg

Asko|Schönberg:

toonaangevend ensemble

voor nieuwe muziek.

Kwaliteit, experiment

en vernieuwende

programmering met oog

voor actualiteit zijn de

belangrijkste pijlers.

Met een rijk netwerk

aan musici, dirigenten,

componisten, veelzijdige

jonge makers en partners

uit verschillende

kunstdisciplines, draagt

Asko|Schönberg bij aan

het ‘maken van nu’. Het

ensemble fungeert als een

toegankelijk platform dat

met innovatieve en energieke

partners bouwt aan de

voortdurende ontwikkeling

van de eigentijdse

gecomponeerde muziek in al

haar verschillende vormen.

Vanuit de Amsterdamse

thuisbasis opereert het

ensemble over de hele

wereld. Zowel de topcollectie

van de grote 20ste-eeuwse

componisten als het

allernieuwste 21ste-eeuwse

werk worden uitgevoerd

op concertpodia, festivals

en in interdisciplinaire

voorstellingen.

Asko|Schönberg is

ensemble in residence bij

Muziekgebouw aan ’t IJ.

www.askoschoenberg.nl.


Biografieën

foto: Ada Nieuwendijk

Ingrid Geerlings fluit,

piccolo, altfluit, basfluit

Hans Wolters hobo

Anna voor de Wind klarinet,

es-klarinet, basklarinet

Remko Edelaar fagot

Serguei Dovgaliouk hoorn

Arthur Kerklaan trompet

Koen Kaptijn trombone

Pauline Post piano

Wiek Hijmans elektrische

gitaar

Renée Bekkers accordeon

Joey Marijs slagwerk

Jeroen Geevers slagwerk

Joseph Puglia viool

Marijke van Kooten viool

Liesbeth Steffens altviool

Sebastiaan van Halsema

cello

Eva Euwe contrabas

19


Verwacht

Music for Empty Spaces

Twaalf premières door twaalf

musici en twaalf componisten

Donderdag

avondserie

Do 23 sep 2021

Grote Zaal

20.15 uur

Empty Spaces vanuit een leeg Muziekgebouw tijdens

het late voorjaar 2020. Dit project van componist/pianist

Heather Pinkham bracht twaalf muzikale reflecties op

de vroege coronacrisis van componisten als Jacob ter

Veldhuis en Joey Roukens. Uitgevoerd door twaalf musici,

onder wie pianist Ralph van Raat, slagwerker Dominique

Vleeshouwers en celliste Maya Fridman. Elk stuk

verklankt de ervaring van de componist in thuisisolatie.

Het resultaat: een gevarieerd concert met twaalf korte

premières in verschillende compositiestijlen op een breed

scala aan instrumenten.

Music for Empty Spaces laat zien hoe rijk en divers de

hedendaagse muziek is. En hoe muziek bijna ‘real time’ de

ontwikkelingen in onze maatschappij kan weerspiegelen.

Mooi hoe dit coronaproject na de coronacrisis alsnog het live

publiek krijgt dat het verdient.

Programma: Anthony Fiumara Zone Blanche voor accordeon

met soundtrack / Celia Swart oneness voor viool solo

Joey Roukens Roaming Empty Streets voor piano / Bianca

Bongers Come wide close voor saxofoon / Jacob ter Veldhuis

Farewell my Feathered Friends voor piccolo met soundtrack

Monique Krüs No one is an island voor bariton met

soundtrack / Chiel Meijering Happy Hours voor basklarinet

met soundtrack / Karmit Fadaël Double voor kalimba met

soundtrack / Matthias Kadar Chatouille! voor dwarsfluit

Aspasia Nasopoulou Τύρβη (Tyrvi) voor elektrische gitaar

Piet-Jan van Rossum apple on the sideboard voor harp

Heather Pinkham Days Blur voor cello/zang

foto: ANP

Music for Empty Spaces

is mede mogelijk dankzij

financiële steun van

Amsterdams Fonds voor de

Kunst, Gaudeamus, Festival Dag

in de Branding, Buma Cultuur en

Muziekgebouw aan ‘t IJ.

20


Verwacht

Gesualdo & Beyond

Asko|Schönberg

Donderdag

avondserie

Serie

Asko|Schönberg

Do 21 okt 2021

Grote Zaal

20.15 uur

In zijn & Beyond-concerten neemt Asko|Schönberg telkens

een componist als uitgangspunt. Welke betekenis had deze

in zijn/haar tijd en welke relaties zijn er met componisten uit

latere periodes? De avond biedt een bruisend programma

met intens samenspel, begeleid en samengesteld door violist

Joseph Puglia. Dit keer is componist Carlo Gesualdo (1566

- 1613) het vertrekpunt. Gesualdo maakte – ongebruikelijk

voor zijn tijd – hyperexpressieve muziek en bediende zich van

compositorische werkwijzen die we pas weer terugzien bij

Wagner en Schönberg.

Van Gesualdo is vooral bekend dat hij zijn vrouw en haar

minnaar vermoordde nadat hij ze betrapte. Zowel zijn manier van

componeren als dit gewelddadige feit vormen de grondslag van

dit programma. Zijn na de moord geschreven muziek staat vol

met teksten die emotionele extremen vertegenwoordigen; vooral

liefde, schuld en dood. Alle werken op dit programma hebben

juist deze emoties als thema, met veel aandacht voor geweld en

oorlog.

Kate Moore

foto: Johan Nieuwenhuize

Asko|Schönberg is ensemble in residence

Programma: Kate Moore Miserere / Salvatore Sciarrino

bewerkingen van Gesualdo-madrigalen en andere werken

Arnold Schönberg Phantasy / Igor Stravinsky Suite uit

L’histoire du soldat (versie voor viool, klarinet, piano) / George

Crumb Black Angels

21


Verwacht

zo 26 sep / 15.00 uur

Open je Oren met zangeres

Izaline Calister (8+)

Presentatie: Dieuwertje Blok

do 7 okt / 20.15 uur

Arianna

Le Nuove Musiche

September

vr 17 sep / 20.15 uur

Pierre-Laurent Aimard +

Tamara Stefanovich

De liefde van Messiaen

za 18 sep / 20.15 uur

Vergeten

Nederlands Kamerkoor

do 23 sep / 20.15 uur

Music for Empty Spaces

Twaalf premières door

twaalf musici en twaalf

componisten

vr 24 sep / 20.15 uur

Ritual Bells, Global Gongs

Sinta Wullur + Ensemble

Multifoon + Neon (koor)

za 25 sep / 20.30 uur

Smerz - Believer

The Rest is Noise

zo 26 sep / 11.00 uur /

Kleine Zaal

Fokker organ revisited!

Jacob Lekkerkerker

zo 26 sep / 20.15 uur

Milk it Punk

Pynarello

wo 29 sep / 20.15 uur

A page of madness (1926)

Revue Blanche

do 30 sep / 12.30 uur

Lunchconcert

i.s.m. Conservatorium van

Amsterdam

do 30 sep / 20.15 uur

Bailie en Miller, een tweeluik

Ives Ensemble

Oktober

za 2 okt / 20.15 uur

Kunst der Fuge

Nederlandse Bachvereniging

zo 3 okt / 16.00 uur / Kleine

Zaal

Solid Brass

Nieuw Amsterdams Peil

zo 3 okt / 20.15 uur

Soirée Marocaine: muziek

van de Rrways

Aïcha Tachinouite

SoundLAB Workshop

Maak je eigen muziek met de

wonderlijkste instrumenten.

Voor kinderen (7+) met

volwassenen. Elke zondag,

13.00 uur in de Atriumzaal.

Kaartjes via muziekgebouw.nl.

WannaSwing

Op de kade voor het

Muziekgebouw staat de

interactieve muziekinstallatie

WannaSwing van theatermaakster

Caecilia Thunissen

en scenograaf Jan Boiten. Acht

schommels sturen composities

aan van hedendaagse

componisten als Joey Roukens,

Mayke Nas en Rob Zuidam.

Zie voor meer informatie

muziekgebouw.nl/wannaswing

Huil van de Wolff

Elke 22e van de maand klinkt om

20.00 uur het geluidsmonument

Huil van de Wolff van Martijn

Padding ter herinnering aan

oprichter van het Muziekgebouw

Jan Wolff (1941 - 2012).

Zie voor meer informatie

muziekgebouw. nl/huilvandewolff

Geheimtips

Bijzondere concerten

die je niet mag missen

22


Foto: Erik van Gurp

4’33 grand café

Kom voor of na het concert eten

in 4’33 Grand café. Reserveren:

020 788 2090 of 433grandcafe.nl.

Bij de prijs inbegrepen

Reserveringskosten zijn bij de

kaartprijs inbegrepen.

Ook een drankje, tenzij anders

vermeld op uw concertkaartje.

Het drankje serveren wij in de

pauze óf na afloop van het concert.

Rondom het concert

- Na aanvang van het concert heeft

u geen toegang meer tot de zaal.

- Zet uw mobiele telefoon uit voor

aanvang van het concert.

- Het maken van beeld- of

geluidsopnamen in de zaal alleen

met schriftelijke toestemming.

- Algemene Bezoekersvoorwaarden

zijn na te lezen op muziekgebouw.nl

Steun het Muziekgebouw

Inkomsten uit kaartverkoop dekken

ten dele onze kosten. Word vriend

of doneer: met uw extra steun

kunnen we concerten op het

hoogste niveau blijven organiseren.

Meer informatie:

muziekgebouw.nl/steunons

Op de hoogte blijven?

Blijf op de hoogte van nieuw

geboekte concerten of ander

nieuws. Volg ons via onze

e-nieuwsbrief (aanmelden op

muziekgebouw.nl), Facebook,

Twitter of Instagram.

Dank!

Wij kunnen niet zonder de steun van

onze vaste subsidiënten en Vrienden

van het Muziekgebouw. Wij zijn hen

daarvoor zeer erkentelijk.

Druk binnenwerk

23

More magazines by this user
Similar magazines