Grond Weg Waterbouw 05 2021

GROND/WEG/WATERBOUW
GROND
WEG
WATERBOUW
PLATFORM OVER CIVIELE TECHNIEK & INFRASTRUCTUUR I GWW-BOUW.NL
GROND/WEG/WATERBOUW
GRONDWEGWATERBOUW
GROND/WEG/WATERBOUW
Platform over civiele techniek & infrastructuur
jaargang 11 - 2021
oktober - november 5
GWW-BOUW.NL
5
Project Markermeerdijken Digitalisering in de GWW Rail Waterwerken Wegenbouw

DUURZAAM DIJKONTWERP
MET EEN LAAG RISICOPROFIEL
DOOR INNOVATIEVE INTEGRALE
AANPAK MET LOKALE GEOTECHNISCHE
KENNIS EN TESTEN VOOR VALIDATIE
Voor meer informatie
fugro.nl

DE BENTONIETFABRIEK PRODUCEERT
EN LEVERT BENTONIET, GROUT EN
PRODUCTONDERSTEUNING
Juiste kwaliteit Bentoniet
Verschillende soorten Bentoniet
Ruime ervaring in de boorindustrie
Flexibele en pragmatische aanpak
Hoog service niveau
Kiwa gecertificeerd
De Bentonietfabriek B.V.
088 804 93 90
Schumanweg 1b, Bodegraven
debentonietfabriek.com

5
Voorwoord
EEN GOED GEVULDE HERFSTEDITIE
Nederland, het land van polders. Wereldbekend vanwege het winnen van land op het water. Net zo bekend vanwege de constante
strijd die er geleverd wordt, om wat droog is ook droog te houden. Een strijd die onder invloed van de klimaatverandering bikkelhard
geworden is, soms net een tikkende tijdbom. Ik hoef u, de lezer, niet uit te leggen hoe hard er gewerkt wordt om het water te
beheersen. Misschien is het maar goed dat de gemiddelde burger niet weet hoeveel geld, bloed, zweet en tranen het kost. Des te
trotser mogen we zijn op onze waterbouwers, die elke dag hun beste beentje voor zetten. Dat hun werk effect heeft, leest u in deze
editie. Zo heeft de dijkversterking bij Ooijen-Wanssum de vuurdoop gehad tijdens de laatste enorme wateroverlast. Met vlag en
wimpel geslaagd. In het artikel hierover maakt u kennis met het werk van Fugro, die een belangrijke rol in dit project hebben gespeeld.
Soms kiezen we juist niet voor inpoldering. Zo is het Markermeer aan drooglegging ontsnapt, in plaats daarvan zijn de Markermeerdijken
aangepakt en getransformeerd tot primaire waterkering. Een omvangrijk en complex project met enorm veel disciplines, allemaal
even belangrijk als onderdeel van het geheel. In het thema Waterwerken nemen diverse artikelen de lezer mee op reis door de
wereld van de waterbouwers en wordt er een schitterend beeld geschetst van waar wij in Nederland goed in zijn: water daar krijgen
waar het nodig is en daar houden waar het moet blijven.
Digitaal werken werkt (voor iedereen)
Digitalisering in de infra. Persoonlijk één van mijn favoriete, terugkerende thema's. Waarom? Omdat de digitalisering in de GWW zo snel
gaat, dat er bijna dagelijks nieuws over te melden is. Wij houden u dan ook graag 'scherp' door het laatste nieuws hierover te brengen. Opmerkelijk
is het artikel over een nieuwe App die werkelijk alles eenvoudiger maakt voor de professional in de GWW, of u nu ZZP'er, MKB'er
of groot bedrijf bent. Een App die het niet alleen mogelijk maakt om van offerte tot en met facturatie papierloos te werken, maar die iedere
gebruiker terzijde staat in het hele werkproces. Op de meest eenvoudige manier voldoen aan de laatste wet- en regelgeving, wie wil dat
niet? Zoals de makers van de App zelf aangeven: wie Whatsapp of Facebook kan gebruiken, kan volledig uit de voeten met onze software.
Slappe ondergrond? Geen probleem!
Hoe innovatief de GWW kan zijn, wordt bewezen door twee bedrijven die de krachten gebundeld hebben en twee concepten -die
ieder op zich al prima werken- gecombineerd hebben om stabiliteit te creëren op plaatsen waar er sprake is van een slappe ondergrond.
Spraakmakend innovatief en grensverleggend. In het artikel hierover wordt een case beschreven waarin slappe ondergrond
stabiel genoeg gemaakt wordt voor kraanopstelplaatsen bij een windmolenpark in aanbouw.
Ook de GWW elektrificeert in een rap tempo
Zoals er elke keer weer nieuws te melden is over digitalisering, zo schrijdt ook de elektrificatie in de GWW in een rap tempo voort.
De energietransitie komt weer mooi in beeld in artikelen over een drijvend zonnepanelenpark en over de introductie van een volledig
in Nederland ontwikkelde elektrische wiellader. 'Plug and play', ook in de GWW.
Wegenbouwspecial
Het nieuws stond er bol van: sinds de coronamaatregelen versoepeld zijn, is helaas niet gebeurd waar men op gehoopt had. De
thuiswerker zit weer als vanouds in de auto en de verkeersdrukte is weer op volle oorlogssterkte. Des te belangrijker worden de
wegenbouwers, die ervoor zorgen dat wegen aangelegd en onderhouden worden. Dat dit steeds meer op circulaire wijze gebeurt,
zal u niet verbazen. Ook op dat vlak toont de sector zich weer van haar beste kant. Onze wegenbouwspecial geeft een goede kijk
achter de schermen van een discipline die steeds verder verduurzaamt.
Of je pakt de trein...
Wie om welke reden dan ook van A naar B wil zonder overgeleverd te zijn aan files, pakt de trein. In de Railspecial nemen we de lezer mee langs
het spoor en over het spoor. Spoorplan Noord-Nederland wordt uitgebreid besproken, een conglomeraat van projecten dat ervoor zorgt dat
de railinfrastructuur in de noordelijke provincies geoptimaliseerd wordt. Wat te denken van slimme oplossingen die ervoor zorgen dat materieel
op moeilijk bereikbare plekken kan worden ingezet, door vanaf het spoor te werken? Het kan en het wordt gedaan.
Wij wensen u veel leesplezier, terwijl wij ondertussen het grote GWW Jaarboek maken
en ons voorbereiden op editie 6, de afsluiter van dit jaar.
Namens het voltallige team,
Jan Mol
Eindredacteur

GROND/WEG/WATERBOUW
Platform over civiele techniek & infrastructuur
gww-bouw.nl
Jaargang 11 • Nummer 5 2021
Verschijnt 6 x per jaar
ISSN: 2212-9979
UITGEVER
Dijkversterkingen Ooijen-Wanssum duurzaam en effectief 10
Nieuwe range aan geotechnische meetinstrumenten 14
Matexpo 2021: geslaagd voor organisatie én exposanten 17
PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Schatbeurderlaan 6
Postbus 249, 6000 AE Weert
+31 495 45 00 95
info@louwersmediagroep.nl
louwersmediagroep.nl
EINDREDACTIE
Jan Mol, Draeckensteijn media
REDACTIETEAM
Chris Elbers (Escrito), Jan Mol (Draeckensteijn Media),
Liliane Verwoolde (Het Tekstbureau) Roel van Gils
(VG Produkties), Susan Peek (Suelution).
PROJECTMANAGER
Frank Wekking
f.wekking@louwersmediagroep.nl
Wouter Jansen
w.jansen@louwersmediagroep.nl
SECRETARIAAT
Manuela Depenbrock
Sandra Reijnders
ADVERTENTIES
Adverteerders ontvangen via
traffic@louwersmediagroep.nl een
e-mail met een link om hun advertenties
te uploaden.
ABONNEMENTSPRIJS
Nederland: € 81,00 per jaar excl. BTW
Buiten Nederland: € 129,00 per jaar excl. BTW
IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67
BIC ABNANL2A
T.n.v. Louwers Mediagroep
o.v.v. Grond/Weg/Waterbouw
Informatie over abonnementen:
+31 495 45 00 95
ADRESWIJZIGINGEN
Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing naar:
Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland
OPZEGGINGEN
Indien twee maanden voor het verstrijken van de abonnementsperiode
geen schriftelijk bericht van op zegging
is ontvangen, wordt het abonnement auto matisch met
een jaar verlengd.
DOELGROEP
Grond/Weg/Waterbouw wordt als abonnement
en in controlled Circulation persoonsgericht
gestuurd naar: directies en management van
bedrijven betrokken bij de bouw van dijken,
bruggen, kanalen, cultuurtechnisch grondwerk,
baggerwerken, waterbouw en wegenbouw,
ingenieurs-en architectenbureaus, toeleveranciers,
brancheverenigingen, ministeries en rijksdiensten,
Rijkswaterstaat (alle HID’s, hoofd ingenieur
directeuren), provinciale, gemeentelijke en ander
betrokken overheden. Oplage 6900
VORMGEVING/ART DIRECTION
studio@louwersmediagroep.nl
DRUKWERK
Drukkerij Hendrix, Peer
Niets uit deze uitgave mag worden over genomen of ver menig vuldigd zonder
uitdruk kelijke toestemming van de uitgever en zon der bronvermelding. Hoewel
dit blad op zorg vuldige wijze en naar beste weten is samen gesteld kunnen uitgever
en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledig heid
van de informatie. Zij aan vaar den dan ook geen enkele aansprake lijkheid voor
schade, van wel ke aard ook, die het gevolg is van hande lingen en/of beslissingen
die gebaseerd zijn op deze informatie.
Complexe technische opgave vraagt om uniek samenwerkingsverband 18
Unieke insteek consolidatie Markermeerdijken 20
Bodem en oevers op een natuurlijke manier beschermen 24
In de frontlinie van de dijkversterking 26
Multifunctioneel kraanschip is van alle markten thuis 28
Continu inspelen op de actualiteit 30
Beheersen schaderisico bij de Markermeerdijken 32
Controle van het transport over water 35
Cumelabedrijf in het hart van de dijkversterking 36
Bakkenzuiger TEXEL lost ruim 3,5 miljoen m 3 zand 37
Eén aanspreekpunt voor alle inspectie- en monitoringswerkzaamheden 38
Innovatief in dijkenafrasteringen 40
Samen op weg naar een veilige toekomst 42
24/7 incidentmanagement 44
Brede funderingsexpertise voor project Markermeerdijken 46
Automatisch smeersysteem voor kleinere sloophamers 50
Effectiever inschrijven op aanbestedingen 52
Waarom traditionele koolteerepoxy coatings niet geschikt zijn 56
THEMA DIGITALISERING
Slimme functionaliteit in calculatiesoftware 60
Inhoud Essentiële stappen in digitalisering zet je samen 62
Succesvol pilotproject: uitbreiding software optimaliseert asfalteringsproces 66
Slimmer werken en organiseren met één App 68
10
18

Inhoud
40 62
32 52 68
De Pen: Edwin Wendrich, Salesmanager Civiele Techniek bij Eminent Groep 72
Vaste prijs voor een succesvolle aanbesteding 74
Spikerpadbrug: vakwerk met plaatstaal 76
Maximale draagkracht bij slappe ondergrond 78
Effectief werken begint bij het dragen van de juiste werkkleding 80
GROND/WEG/WATERBOUW
GROND/WEG/WATERBOUW
GROND
WEG
WATERBOUW PLATFORM OVER CIVIELE TECHNIEK & INFRASTRUCTUUR I GWW-BOUW.NL
GROND/WEG/WATERBOUW
GRONDWEGWATERBOUW
GROND/WEG/WATERBOUW
Platform over civiele techniek & infrastructuur
jaargang 11 - 2021
oktober - november 5
GWW-BOUW.NL
5
Project Markermeerdijken Digitalisering in de GWW Rail Waterwerken Wegenbouw
THEMA RAIL
Wist je dat je nu al beter spoort in Noord? 84
Cover: Outsight Media.
Beeld: Aanbrengen verticale
drainage buitendijkse werkbaan
(project Markermeerdijken).
Open frontboring met waterslot onder spoorrails 86
Scheiding hoog- en laagfrequent treinverkeer in en rond Geldermalsen 88
Ruime railexpertise tilt spoorveiligheid naar hoog niveau 92
Op weg naar een toekomstbestendig en duurzaam spoor 94
Werken aan en langs het spoor met eigen ontwikkeld materieel 96
Blijf gratis en eenvoudig op de
hoogte van het laatste nieuws.
Volg ons op social media en meld
je aan voor onze nieuwsbrief!
gww-bouw.nl
bouwmat.eu
Het belang van inspectiecertificatie in onder meer weg- en spoortunnels 100

T R A N SPORT
OUDE W ATER
T R A N SPORT
OUDE W ATER
WEGENBOUW // TRANSPORT // GLADHEIDSBESTRIJDING // VERHUUR
Populierenweg 49 | 3421 TX Oudewater | T 0348 56 20 04 | F 0348 56 52 87 | info@gdebruyn.nl | www.gdebruyn.nl

THEMA WATERWERKEN
Keuze in straatrioleringsproducten onderhevig aan omstandigheden 104
Specialist in onderwater oplossingen 106
Bijzondere expertise in stalen bruggen 108
Snel beoordelen van grote aantallen niet-waterkerende objecten op waterkeringen 110
(R)evolutie op het gebied van afwatering 112
Hoogspanning voor grootste tijdelijke pompinstallatie ooit 116
84
Projectspecifieke A-frame dredger ingezet 117
Multifunctioneel geocomposiet vormt unieke dilatatie tussen diepwand en permanente betonwand 118
Bentoniet komt voortaan uit Bodegraven 120
Waterdichtheid is werk voor echte specialisten 122
Gebruik van meerwater voor warmtepomptechnologie 124
Geen uitdaging wordt uit de weg gegaan 126
94
Drijvende zonneparken 128
Tijdelijke toegangstrappen 131
Nieuwe elektrische wielladers vergroten de kans op een opdracht 132
Veiligheidskundig personeel op locatie 134
Infra Relatiedagen gaan bruisen 136
THEMA WEGENBOUW
106
CHAPLIN: Samenwerkingsprogramma op weg naar groen asfalt 138
Levensduur verlengend onderhoud aan 's lands wegen 142
Hergebruik gedemonteerde geleiderail: beter dan het origineel 144
Mooi houden wat mooi is met halfverharding 148
Primair afstrooimateriaal uit circulaire grondstof 150
Het fietsverkeer neemt enorm toe, dus ook de belasting van fietspaden 154
Een Boeing die over je oude dak taxiet? Zeker niet ondenkbaar! 156
Steeds meer aandacht voor ‘groene’ geluidsbeheersing 158
124
Ketenintegratie in de ondergrondse infrastructuur 160
Rioolinspecties uitgebreid met satellietcamera 162
De meerwaarde van decoratieve en ingebouwde ledverlichting 164
‘Dutch Fiber kunststof wapeningsvezel is een duurzame oplossing’ 166
Infrapartners 167
138
9

Tekst | Jan Mol Beeld | Zie foto’s
Dijkversterkingen
Ooijen-Wanssum
duurzaam en effectief
Fugro beweegt mee met het water in een veranderende rol
Met de grote overstromingen in Limburg die in 1993 en 1995 het hele land op deden schrikken,
is men welbewust van het feit, dat wonen en werken langs water risico's met zich meebrengt.
Hier werden we recent aan herinnerd door de extreem hoge waterstanden in de Maas in juli
van dit jaar. Waterschap Limburg werkt samen met onder andere Rijkswaterstaat, Hoogwaterbeschermingsprogramma
(HWBP), Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum en Consortium
Grensmaas aan het versterken en aanleggen van dijken langs de Maas.
DE DOELSTELLINGEN VAN GEBIEDSONTWIKKELING OOIJEN-WANSSUM
Hoogwaterbescherming tegen waterstanden die eens in de 250 jaar voorkomen
Waterstanddaling van 35 cm (bij hoogwater)
Ontwikkelen van natuur en landschap
Vergroten van de leefbaarheid in Wanssum
Ruimte voor nieuwe economische ontwikkelingen
Met de realisatie van de gebiedsontwikkeling is het gebied tussen Broekhuizen en Geijsteren
beschermd tegen hoge waterstanden van de Maas. Er is nieuwe ruimte voor ondernemers
om zich te ontwikkelen, het centrum van Wanssum is leefbaarder geworden door de nieuwe
rondweg én er is een prachtig natuurgebied van ruim 500 hectare gerealiseerd: Maaspark
Ooijen-Wanssum. Daarnaast wordt er bij hoogwater een waterstanddaling van 35 cm
gerealiseerd die tot in Roermond merkbaar is.
Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum is een initiatief van vijf overheden:
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat/Rijkswaterstaat
Provincie Limburg, Gemeente Venray, Gemeente Horst aan de Maas
Waterschap Limburg (Bron: waterschaplimburg.nl)
Steilranddijk afgerond.
10

In december 2020 is de Gebiedsontwikkeling
Ooijen-Wanssum afgerond. De uitvoering van
het project was in handen van Mooder Maas:
een combinatie van aannemers Dura Vermeer
en Ploegam. Deze gebiedsontwikkeling biedt
een definitieve oplossing voor de hoogwaterproblematiek
in dit gebied. Voor de uitvoering
ervan is gezocht naar keringen die passen in
het van oorsprong onbedijkte landschap van
Noord-Limburg. Dit is gerealiseerd met twee
nieuwe typen dijken: de Steilranddijk en de
Hoge Gronddijk. Mooder Maas wist de nieuwe
dijken te realiseren met gebiedseigen materiaal
waarmee ook de duurzaamheidsdoelstellingen
zijn bereikt. Het landschapsontwerp voor deze
aanpak kwam van H+N+S Landschapsarchitecten
en het technisch ontwerp kwam van Fugro.
GWW magazine spreekt hierover met Leo
Zwang, projectdirecteur bij Fugro Nederland.
MAAR LIEFST 20.000 TON
MINDER CO 2
-UITSTOOT
Leo opent het gesprek: "De criteria voor duurzaamheid
in waterbouw zijn nog niet duidelijk.
Het is eigenlijk een containerbegrip. Natuurlijk is
waterveiligheid in essentie duurzaam, maar dijken
bouwen is niet altijd goed voor het milieu.
In het oorspronkelijke plan was er sprake van
ontgraving en afvoer van 4 miljoen kuub grond.
Als Geo-data specialist hebben we samen met
H+N+S Landschapsarchitecten duurzame dijken
ontworpen (zie kadertekst op pagina 13) die –
hoewel ze aanzienlijk breder zijn – veel beter ingepast
zijn in de omgeving. De breedte van de
dijk gaf veel meer mogelijkheden voor medegebruik.
Door te werken met materiaal dat lokaal
beschikbaar was, kon een reductie van 50% CO 2
-
uitstoot worden gerealiseerd. De grond werd nu
niet afgevoerd, maar is met uitgebreide laboratoriumonderzoeken
op sterkte beoordeeld door
Fugro. In een 300 meter lange golfgoot is de dijk
nagebootst en is de grond uit Ooijen getest. De
resultaten bewezen dat het materiaal veilig kan
worden toegepast voor deze dijken. De vuurdoop
kwam afgelopen juli toen het hoogwater
Limburg teisterde: de dijken bij Ooijen-Wanssum
doorstonden dit met vlag en wimpel."
De proeven die gedaan zijn, bestonden uit klassieke
geotechnische proeven, golfgootproeven,
stroomgootproeven en pinholetesten. Door
die proeven kon de veiligheid van het ontwerp
bewezen worden. De kwelschermen in
dit project zijn uitgevoerd in klei in plaats van
staal. Door het uitvoeren van HPT-(A)MPT © -
sonderingen kon worden aangetoond dat de
kwelschermen kort mochten zijn, waardoor de
uitvoering in klei in beeld kwam. Ook op dat
vlak is er gewonnen aan duurzaamheid: verlaging
emissie, toepassing van lokaal materiaal,
een toekomstbestendig ontwerp én de oplossing
past schitterend bij de omgeving.
FUGRO’S MEERWAARDE
Leo schetst het grote verschil tussen Fugro’s
oude en nieuwe aanpak als gevolg van nieuwe
contractvormen: "We worden eerder aan tafel
gevraagd om mee te denken. Toen ik bij Fugro
startte, lagen de projectfases tot uitvoering
buiten vast en de aannemer voerde het werk
conform bestek uit. Fugro leverde meet- en adviesdiensten
aan waterschappen. Dat was heel
mooi werk, maar nieuwe contractvormen lieten
zien dat er meer mogelijk is. In de nieuwe
contractvormen zitten de aannemers ook zelf
aan de ontwerptafel. Fugro biedt in dat proces
een grote meerwaarde; door ons in te schakelen
kunnen alle technische mogelijkheden onderzocht
en benut worden. Wij maken deze
kansen en mogelijkheden vaak al in de tenderfase
zichtbaar. Los van alle data zit er bij Fugro
enorm veel kennis bij de mensen. Zo wisten
we in een vroeg stadium al, dat de ontwerpen
voor Ooijen-Wanssum haalbaar waren. We
kunnen door innovatief te werken de uitvoerbaarheid
van elk project al heel vroeg in het
proces vaststellen. Qua capaciteit en ervaring
zijn we als Fugro echt onderscheidend: de combinatie
van meten, adviseren en ontwerpen is
sterk. We nemen al onze kennis en ervaring
mee naar nieuwe projecten in de toekomst."
"Dat we nu al in de eerste projectfase met
innovaties mogen komen is nieuw", vervolgt
Leo. "We worden ingeschakeld van ontwerp
tot realisatie. Door data te verzamelen en elk
project te benaderen als leermoment kunnen
we onze data en kennis weer inzetten op
andere projecten. ❯
Steilranddijk in uitvoering. (Beeld: Fugro)
Fugro aan het werk. (Beeld: Fugro)
11

TRADITIONELE DIJK
VOORLAND
VERBETERING
BESCHERMINGSZONE
STEILRANDDIJK
HOGEGRONDDIJK
Traditionele dijk, Steilranddijk & Hoge Gronddijk. (Beeld: Ooijen-Wanssum.nl)
Test golfgoot. (Beeld: Fugro)
Zo ontstaat er tevens een goed beeld over
de eigenschappen van bepaalde typen grond
in gebieden. Dat heeft ons gebracht om na
te denken over de structuurvorming van de
ondergrond. Wat doet het klimaat met klei?
Een belangrijke vraag binnen klimaatadaptatie,
waarop we steeds meer antwoorden krijgen."
HET BELANG VAN DIGITALISERING
“In de projecten van de afgelopen jaren zien we
bovendien een ontwikkeling in digitalisatie. Dat
gebeurt niet alleen in de data-inwinning, maar
ook in de advisering en modellering. Ieder project
laten we zien dat we een stap verder zetten.
Daarnaast werken we samen met onze partners
om steeds beter de digitalisatieprocessen op elkaar
aan te sluiten. Ons doel is om het ontwerpproces
niet alleen effiënter, maar vooral sneller te
maken, waarbij ook het detailniveau hoger wordt.
Hiermee wordt direct ook milieuwinst geboekt
door optimalisatie van het materiaalgebruik."
MOOIER ACHTERGELATEN
DAN AANGETROFFEN
Leo is het erover eens, dat het landschap in
het project Ooijen-Wanssum mooier is achtergelaten
dan het werd aangetroffen. "Zo
ziet Fugro duurzaamheid op de lange termijn:
wat we doen moet houdbaar zijn en de leefbaarheid
vergroten. Bij Ooijen-Wanssum ging
het niet alleen om de dijkversterking, maar
om de ontwikkeling van het hele gebied. We
hebben de natuur en de omgeving meegenomen
in een ontwerp dat zorgt voor een verbeterde
leefbaarheid. Door toepassing van
andere materialen dan gebruikelijk is, is zelfs
de ecologie extra versterkt, wat bijvoorbeeld
zichtbaar is in de nesten van oeverzwaluwen
in de steilranden. Een ander principe in het
dijkontwerp heeft een nieuwe natuurwaarde
gecreëerd. We zijn trots op het teamwerk
waarmee we dit hebben kunnen bereiken en
waarmee we de Waterinnovatieprijs hebben
gewonnen in 2019. De nieuwe rol die we hebben
aangenomen past bij ons, we bewegen als
bedrijf mee met het water."
Tot besluit zegt Leo: "Het plan nam mensen mee.
Omwonenden hebben veel inspraak gehad en
iedereen zag de natuurlijke meerwaarde ervan.
Daardoor verliep het stakeholdermanagement
ook soepel. De 'bottom line' is dat duurzaam
niet per se duurder hoeft te zijn. Veel groener
dan Ooijen-Wanssum wordt het niet." ■
12

Hoogwater Ooijen-Wanssum juli 2021.
HPT-(A)MPT, de innovatie van Fugro. (Beeld: Fugro)
STEILRANDDIJK EN HOGE GRONDDIJK
Voor de uitvoering van Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum is gezocht naar
waterkeringen die passen in het van oorsprong onbedijkte landschap van
Noord-Limburg: De Steilranddijk versterkt het kenmerkende terrassenlandschap
langs de Maas door een natuurbuffer met aan de voorkant een steilrand. De
natuurbuffer mag zich dynamisch ontwikkelen, waarbij natuurlijke erosieprocessen
en begroeiing de vorm bepalen. Achter deze natuurbuffer ligt de daadwerkelijke
waterkering. Deze is verholen aangebracht en dient het achterliggende gebied te
beschermen tegen hoge waterstanden op de Maas. Het klassieke ontwerp van
een rivierdijk met een kleibekleding inclusief grasmat is hier vervangen door een
verholen dijklichaam met een robuuste erosiebuffer van klei. Aan de binnenzijde
van de dijk wordt extra grond (overhoogte) aangebracht op het dijktalud om de
waterkering op te laten gaan in het glooiende landschap en om medegebruik op
de dijk mogelijk te maken. Ook bij de Hoge Gronddijk wordt de waterkering op
een robuuste en toekomstbestendige wijze 'ingepakt' door gebruik te maken van
een overhoogte bovenop de dijk en flauwe taluds. (Bron: Fugro)
IN DE PRIJZEN GEVALLEN!
Het Hoogwaterbeschermingsprogrammaproject in Ooijen-Wanssum heeft onlangs
de Gouden Piramide 2020 gewonnen van het ministerie van Binnenlandse Zaken.
RIJKSPRIJS
De Gouden Piramide is de rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap in de
architectuur en gebiedsontwikkeling. Naast de trofee ontvangt het project 75.000
euro. Demissionair minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken kende de
prijs toe. Dit is al de derde prijs voor Ooijen-Wanssum. De eerder ontvangen
prijzen zijn de Ruimtelijke Kwaliteitspluim 2018 en de Waterinnovatieprijs 2019.
Ooijen-Wanssum in uitvoering.
13

Tekst | Roel van Gils Beeld | Royal Eijkelkamp
Nieuwe range aan geotechnische
meetinstrumenten
Royal Eijkelkamp breidt het al imposante portfolio uit met een range aan geotechnische meetinstrumenten,
waaronder piezometers, inclinometers, tiltmeters en extensometers. Dat maakt Royal Eijkelkamp tot
een one stop shop voor engineeringsoplossingen in combinatie met het reeds bestaande aanbod van
onder andere sonische boorapparatuur, sondeeroplossingen (CPT) en watermonitoringsystemen.
Door de integratie van
Eijkelkamp GeoPoint
SoilSolutions werd er
al enige jaren gewerkt
met geotechnische
producten, maar
sinds kort heeft Royal
Eijkelkamp een eigen
officiële productlijn.
14

“Door de integratie van Eijkelkamp GeoPoint
SoilSolutions werd er al enige jaren gewerkt
met geotechnische producten, maar sinds kort
hebben we een eigen officiële productlijn”, zegt
Gustavo Hamu, Product Manager bij Royal
Eijkelkamp. “Eijkelkamp GeoPoint SoilSolutions
heeft ruime ervaring in de ontwikkeling van
geotechnische meetapparatuur. Door het sterke
distribiteursnetwerk van Royal Eijkelkamp is
de vraag alleen maar groter geworden en dat
heeft ertoe geleid om de productlijn robuuster
op te tuigen. Daar ligt juist de kracht van Royal
Eijkelkamp. We beschikken over een sterk
wereldwijd netwerk. Dat heeft ons gezamenlijk
doen besluiten om voortaan de geotechnische
meetinstrumenten onder de merknaam van
Royal Eijkelkamp te gaan voeren.”
STATE-OF-THE-ART
TECHNOLOGIE
Om de vooraanstaande positie te behouden, ging
Royal Eijkelkamp niet over één nacht ijs. “We hebben
de geotechnische meetinstrumenten uitvoerig
getest op InnoFields, ons eigen ‘testveld’ in Giesbeek,
nabij Arnhem”, vervolgt Hamu. “Niet alleen
om de kwaliteit te beoordelen, want we wisten
uit ervaring dat dát wel goed zat, maar vooral ook
om de communicatie van de dataloggers met onze
eigen webportal, maar ook andere klantservers, te
De producten zijn state-of-the-art op het gebied van
technologie en combineren betrouwbaarheid en
nauwkeurigheid in een betaalbaar en robuust systeem
dat gemakkelijk te lezen gegevens en interpretaties biedt.
'De apparatuur is zeer gebruiksvriendelijk
en ook de data-uitkomsten zijn eenvoudig
te begrijpen en te verwerken'
verifiëren en waar nodig te finetunen. Nog voor
de marktlancering begin oktober dit jaar hebben
we een aantal vaste klanten, distribiteurs en partners
gevraagd om feedback. Zij waren unaniem
enthousiast over de plannen om deze productlijn
te gaan starten. Opnieuw een bevestiging voor
ons dat hier veel markt in is. Belangrijke USP’s van
de producten zijn onder meer de betrouwbaarheid,
robuustheid en ontzettend hoge accuraatheid.
Wij maken gebruik van state-of-the-art technologie.
De meetinstrumenten moeten ook onder
extreme condities hun toegevoegde waarde bewijzen.
Sonic en CPT-machines worden immers
ook in de meest verre uithoeken geleverd, waarbij
extreme werkomstandigheden voor kunnen komen.
Alle geotechnische instrumenten worden
tegen een betaalbare prijs geleverd. We zijn niet
de goedkoopste, daar is de technologie gewoon
te goed voor, maar ook zeker niet de duurste. Belangrijk
om marktaandeel te winnen in een markt
met veel competitie.”
De geotechnische producten kunnen bodem- of rotsmassaverplaatsing in verschillende omgevingen volgen,
zoals dammen, dijken, wegbermen, dagbouwmijnen en civieltechnische projecten. Realtime en continue
monitoring van grondbewegingen door middel van zeer nauwkeurige sensoren maakt de detectie van
beweging op onstabiele hellingen mogelijk, terwijl telemetriesystemen waarschuwingen verzenden vanuit
afgelegen en ontoegankelijke bewaakte gebieden.
De apparatuur is volgens Hamu zeer gebruiksvriendelijk
en ook de data-uitkomsten zijn
eenvoudig te begrijpen en te verwerken. “Een
belangrijke toegevoegde waarde van Royal
Eijkelkamp is bovendien onze adviserende rol.
We stellen de juiste vragen om de klant een
maatwerkoplossing te bieden, zodat hij direct
in het veld aan de slag kan.” ■
15

BEKIJK DE
VIDEO
Ontdek de nieuwe DS4
De nieuwe en multifunctionele DS4 is een compact
rupsvoertuig voor bodemonderzoek:
• Dynamisch bemonsteren met SPT
• Bemonstering met ramgutsen (diameter 50, 60 en 80 mm)
• Bemonstering met steekbussen (diameter tot 4”)
• Conventioneel boren
• Handmatig klemsysteem voor uittrekken monster in liner
Voordelen DS4
• Kleine en compacte machine
• Pull/push direct over de mast
• Hydraulische snelkoppelingen
• Op afstand te besturen
T +31 313 880 200
E info@eijkelkamp.com
I royaleijkelkamp.com

00024220007 STDS Jansz 1/4e.indd 1 12-07-2021 09:12
Tekst | Chris Elbers Beeld | STDS-Jantz
Matexpo 2021: geslaagd voor
organisatie én exposanten
Tijdens de meest recente Matexpo, de tweejaarlijkse
internationale vakbeurs voor bouwmaterieel,
was ook STDS-Jantz present. In de Kortrijk Xpo
presenteerde de ontwikkelaar en fabrikant van
hoogwaardig funderingsboormaterieel zich in volle
glorie. Marnik Janssens, vertegenwoordiger voor
onder meer de Benelux, blikt tevreden terug.
Vleugelbeitels zijn verkrijgbaar in deze drie series.
De 39e Matexpo was zowel voor de organisatie als exposanten een groot
succes. “Op onze stand toonde een groot deel van de ruim 41.000 bezoekers
verregaande interesse in de hydraulische boormotoren voor montage op
graafmachines, een productgroep waarmee we doorgaans een nichemarkt
bedienen”, aldus Janssens. Daarnaast viel het ankerboormaterieel (toebehoren
voor zelfborende ankers en strengenankers) en het gamma boorbeitels
voor putboringen en geothermie in de smaak van het publiek.
“Bij dit type zijn de vleugels verbonden met een puntlas. Dat maakt laswerk
rond een boorbuis of boorstang erg eenvoudig. Voor waterboringen
kunnen de vleugels optioneel langer worden gemaakt. Afhankelijk
van de ondergrond kan de gebruiker de gewenste spoelopening tijdens
het lassen zélf kiezen. Verder is de optie met draad interessant voor het
plaatsen van micropalen of schroefinjectiepalen. We hebben voor elk
werk een oplossing.” ■
GESCHIKT VOOR LASWERK
Die laatste groep verdient een verdere toelichting. Het assortiment
boorbeitels voor putboringen en geothermie van STDS-Jantz telt drie
subgroepen. Naast de vleugelbeitels met draadkoppelingen en de sortering
ruimers en stabilisatoren omvat het aanbod ook vleugelbeitels
waarmee gelast kan worden of die zijn voorzien van een verloren boorbuisdraad.
“Puik gereedschap dat vooral in Nederland populair is voor
het verrichten van waterboringen en funderingswerken”, aldus Janssens.
STDS-JANTZ uw leverancier van
materiaal voor funderingstechnieken
• Avegaarboren van ø 78 tot 1.500 mm
• Holle avegaar voor mortelschroefpalen
• Holle avegaar voor het plaatsen van peilbuizen
• Grond verdringende boren
• Soilmix boren enkel en dubbel
• Kelly Boren
• Boormotoren voor funderingsmachines en graafkraan
• Eigen fabricaat van zeskantkoppelingen en spoelkoppen
• Mini heimachines
• Boormateriaal voor ankerboormachines
• Duitse fabrikant met verkooppunt in België
De Matexpo-stand met onder andere een hydraulische boormotor type AD1800
met betonspoelkop.
STDS-Jantz GmbH & Co. KG
Molenstraat 32, 1740 Ternat, België
T+32 (0)2 520 56 33
E info@stds.be
www.stds.be
17

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | Alliantie Markermeerdijken
Complexe technische
opgave vraagt om uniek
samenwerkingsverband
Nadat in 2003 definitief het besluit is genomen om het Markermeer niet te gaan inpolderen, zijn
de Markermeerdijken een primaire waterkering geworden. Een waterkering die 1,2 miljoen Noord-
Hollanders en zo’n 25 miljard euro aan economische waarde beschermt tegen hoogwater.
Tijdens een periodieke veiligheidsinspectie in 2006
werd het grootste deel van de dijk tussen Hoorn
en Amsterdam afgekeurd. Vanaf dat moment is
er volop gestudeerd over hoe de dijkversterking
technisch gerealiseerd moet worden en hoe deze
eruit moet komen te zien. De Markermeerdijken
hebben namelijk niet alleen een waterkerende
functie maar tegelijk ook een monumentale status.
Kortom, een bijzonder project dat vraagt om een
unieke manier van samenwerken.
De dijkversterkingsopgave behelst een traject
van zo’n 33 kilometer en wordt uitgevoerd door
Alliantie Markermeerdijken, een publiek-private
samenwerking tussen Hoogheemraadschap Hollands
Noorderkwartier, Boskalis en VolkerWessels
ondernemingen. “Het is een vrij uniek samenwerkingsverband,
waarbij het hoogheemraadschap
naast opdrachtgever ook partner is in de Alliantie”,
begint Reijer Baas, Alliantiemanager bij Markermeerdijken.
“De keuze hiervoor heeft alles te maken
met de complexiteit van de (technische) opgave.
Ook heeft het hoogheemraadschap ervoor
gekozen om het bedrijfsleven al vroegtijdig bij het
project te betrekken, zodat die kennis, kunde en
ervaring gebruikt kan worden in de planvorming.
Deze dijkversterkingsopgave is namelijk best wel
vernieuwend voor de waterbouw en vraagt om
innovatieve technieken en het slim organiseren van
uitvoeringswerkzaamheden.”
traject van 33 kilometer is daarom in zestien modules
opgedeeld waarbij per module een eigen
versterkingsmethode is uitgewerkt”, legt Baas uit.
“Daarbij is uitvoerig onderzoek gedaan naar het
versterken van dijken op veen. Uit dit onderzoek
is een rekenmethodiek ontwikkeld, die bij de Markermeerdijken
voor het eerst is toegepast. Om de
methode te verifiëren hebben we proefterpen
aangelegd waarop uitgebreid metingen zijn verricht
om zo de sterkte-ontwikkeling en zettingen
in de tijd te kunnen bepalen. We monitoren nu de
ophogingen en kunnen daarmee aantonen dat we
voldoen aan de sterkteontwikkeling. Voor kwaliteitsdoeleinden
zijn er dan achteraf mogelijk nog
een beperkt aantal proefprikjes nodig.”
98% VANAF HET WATER
Door de slechte grondslag worden de dijken laagsgewijs
opgebouwd. “Op die manier kunnen we
zelfs op veen heel veel sterkte bereiken”, weet
Baas. “Dat de ondergrond zo gevoelig is, hebben
we gemerkt bij het aanleggen van de loswallen. In
het begin van het project is een loswal onderuitgegaan,
terwijl het vooraf allemaal was berekend.
Dat heeft ons geleerd nóg voorzichtiger te moeten
zijn met het maken van de ophoogslagen. Het zand
wordt dan ook in relatief dunne lagen opgespoten
vanaf het water. De werkzaamheden vinden
grotendeels vanaf de aangelegde werkbaan aan
de waterzijde van de dijk plaats. Zo’n 98% van alle
aan- en afvoer van materiaal en materieel gebeurt
via het water, met name om het kwetsbare achterland
te ontzien. Hiertoe zijn aanlandingsplaatsen,
zogenaamde loswallen, aangelegd en zelfs diverse
vaargeulen in het Markermeer gemaakt om überhaupt
met groot materieel bij de dijk te komen.”
MEEKOPPELKANSEN
De zestien deeltracés kennen dus allemaal een
eigen aanpak. “Soms wordt er ook een mix van
methoden toegepast”, vervolgt Baas. “Op enkele
plaatsen wordt de bestaande, monumentale dijk
zelfs helemaal ontzien. In Hoorn bijvoorbeeld is
gekozen om vóór de bestaande dijk een oeverdijk
te creëren, die de zware golfslag afvangt. Hier realiseren
we bovendien een meekoppelkans voor de
gemeente Hoorn. De gemeente investeert namelijk
in de aanleg van een stadsstrand en horeca- en
recreatievoorzieningen op een deel van deze nieuwe
dijk. Er komen bruggen tussen de bestaande
en de nieuw dijk en zelfs parkeerplaatsen op de
oeverdijk. Bewoners hebben zelf ideeën mogen
aandragen over de invulling ervan. Sowieso is er in
het voortraject veel aandacht besteed aan het in-
VEENGEBIED
Het versterken van de Markermeerdijken vereist
een maatwerkaanpak. “Er dient rekening gehouden
te worden met de historische kwaliteiten van
de bestaande dijk. Ook is de situatie overal specifiek,
zoals een dorp tegen of zelfs op de dijk, een
natuurgebied of voorland dat doorkruist wordt
en ga zo maar door. Daarnaast zijn de Markermeerdijken
voor een groot deel gelegen in een
veengebied met een zeer slappe ondergrond. Het
De gemeente Hoorn investeert in de aanleg van een stadsstrand en horeca- en recreatievoorzieningen op een
deel van de nieuwe oeverdijk.
18

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
De dijkversterkingsopgave behelst een
traject van zo’n 33 kilometer.
De Alliantie werkt volgens een strakke planning om de Markermeerdijken in 2027
‘Dijk Veilig’ op te leveren.
De werkzaamheden vinden grotendeels vanaf de aangelegde werkbaan aan de
waterzijde van de dijk plaats.
formeren van omwonenden langs het gehele tracé
van 33 kilometer. Dat varieerde van participatieavonden
tot keukentafelgesprekken. Nu tijdens de
uitvoering zijn er bouwklankbordgroepen waarin
omwonenden kunnen meedenken over fasering,
afsluitingen, enz. Het zijn nuttige bijeenkomsten.
Bewoners zijn de oren en ogen van de omgeving.”
ENTHOUSIAST OVER
DE SAMENWERKING
De Alliantie werkt volgens een strakke
planning om de Markermeerdijken in 2027
‘Dijk Veilig’ op te leveren. “De versterkingsoperatie
wordt gefinancierd door het
Hoogwaterbeschermingsprogramma, een
samenwerkingsverband van de Unie van Waterschappen
en Rijkswaterstaat. Dat laatste
betekent dat er ook aan de Tweede Kamer
wordt gerapporteerd over de voortgang van
dit project”, zegt Baas. “Buiten lopen we ondanks
tegenvallers nog steeds op schema.
We ervaren voortdurend de kracht van deze
unieke manier van samenwerken. Kennis en
kunde uit de markt gecombineerd met kennis
van beheer en onderhoud, besluitvorming
en wet- en regelgeving maakt dat we
deze complexe opgave kunnen realiseren.
Daardoor kunnen we, naast het creëren van
een goed werkproces, ook goed anticiperen
en reageren op veranderingen en tegenvallers,
en daarbij extra (maatschappelijke)
kosten zo veel als mogelijk beperken. Alle
alliantiepartners zijn dan ook heel enthousiast
over deze samenwerking. Op andere
plekken in ons land wordt dit voorbeeld
inmiddels al gevolgd.” ■
19

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | Cofra
Unieke insteek consolidatie
Markermeerdijken
Bij het versterken van de Markermeerdijken maakt de Alliantie gretig gebruik van de expertise
van Cofra. Dankzij de (vacuüm)consolidatietechnieken wordt de zettingsgevoelige ondergrond
namelijk (versneld) gestabiliseerd. In een bepaald dijkvak is zelfs sprake van een heuse
wereldprimeur. Een gesprek met Wiegert Dijkkamp, projectmanager bij Cofra Nederland.
Cofra heeft een lange staat van dienst op het
gebied van (vacuüm-)consolidatie. “Onze verticale
drainagetechnieken worden wereldwijd
veelvuldig toegepast op de meest uiteenlopende
projecten”, begint Dijkkamp. “Vanwege de
slappe ondergrond hier op de Markermeerdijken
zijn we al in een vroeg stadium ingeschakeld
om ons licht te laten schijnen over het
versnellen van het zettingsproces. In dit geval
wordt het merendeel van de dijken verbreed
in plaats van opgehoogd, waarbij op de slecht
doorlatende slappe klei- en veenlagen extra
gewicht wordt aangebracht.”
INNOVATIEVE OPLOSSINGEN
Als 100% dochter van Alliantiepartner Boskalis
staat Cofra bekend om zijn innovatieve oplossingen.
“Met bijna honderd jaar aan ervaring zijn
we in staat om pasklare oplossingen te bedenken
voor elk grondverbeteringsproject”, vervolgt
Dijkkamp. “Zo ook bij de Markermeerdijken,
waar vele miljoenen strekkende meters aan verticale
drainage is toegepast. In het voortraject
hebben we in samenwerking met de Alliantie
een pilot uitgevoerd bij Schardam om te bekijken
welke methodiek zich het beste leent voor
deze dijkversterkingsopgave. We hebben hier
te maken met een extreem slappe ondergrond.
Zie het als een slecht doorlatende spons die wil
gaan inklinken zodra er gewicht op wordt aangebracht.
Echter door de slechte doorlatendheid
kan dat niet, waardoor veel wateroverspanning
ontstaat in die spons. Met onze verticale drainagemethode
wordt dat ‘overspannen’ grondwater
versneld uit de bodem gehaald, waardoor
de zetting versneld wordt, je dus eerder kan ophogen
en de dijk kan opleveren. Een en ander
gaat bovendien gepaard met een toename van
de sterkte van de ondergrond en daarmee de
stabiliteit van de dijk.”
POSITIEVE WERKING OP
STERKTEONTWIKKELING
Cofra beschikt over verschillende vacuümconsolidatiesystemen.
“Naast de ‘gewone’ verticale drainage
met MebaDrain (zonder vacuüm) hebben
we met BeauDrain, BeauDrain-S en een folievariant
drie methoden die het proces versnellen
door een onderdruk toe te passen”, legt Dijkkamp
uit. “Het verschil tussen beide BeauDrains
zit hem in het feit dat de drains bij het BeauDrain-
S-systeem onderling worden gekoppeld, waar bij
de normale BeauDrain een lange streng drains
met een ploeg wordt geïnstalleerd. ❯
Cofra en Boskalis op Markermeerdijken.
20

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Pilot vacuum consolidatie Schardam.
Luchtfoto stellingen op Markermeerdijken.
21

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Daarnaast maken we veelvuldig gebruik van
de folieconsolidatiemethode. Elk systeem
heeft zijn voor- en nadelen en eigen oplossing
om vacuümverlies in zandlagen te overwinnen.
De keuze wordt daarmee gemaakt al
naar gelang de situatie. Voor enkele specifieke
dijkvakken bood ‘gewone’ verticale drainage
geen soelaas vanwege een wens voor sterkte
toename. Reden om in 2016 BeauDrain-S en
de folieconsolidatiemethode te beproeven in
een testvak in Schardam. Onze geotechnische
afdeling heeft in samenwerking met Fugro
daar een groot aantal metingen verricht.
Hieruit bleek dat het toepassen van vacuüm
inderdaad een positieve werking heeft op de
sterkteontwikkeling van de ondergrond en
dat BeauDrain-S het beste uit de bus kwam
voor deze kritische locaties.”
WERELDPRIMEUR
De manier waarop BeauDrain-S op deze kritische
locaties wordt toegepast, is wereldwijd
uniek. Dijkkamp: “Met het proefvak hebben
we kunnen aantonen dat de ondergrond zijn
vacuüm en dus zijn sterkte ‘onthoudt’. Normaal
gesproken wordt deze techniek ontworpen
met een zettingscriterium als uitgangspunt.
In dit geval is bij het testvak gekeken
naar de correlatie tussen waterspanningsafname
en toename bodemsterkte. Daaruit is
gebleken dat de spons als het ware ingedrukt
blijft als we de druk aflaten en de pompen uitschakelen.
De toepassing heeft daarbij binnen
het ontwerp voordelen met betrekking tot de
combinatie zetting/tijd, stabiliteit, overhoogtebeperking
en het achterwege kunnen laten
van steunbermen. Dat laatste is met name in
dit project een belangrijke factor vanwege de
landschappelijke inpassing. Voor zover ons bekend,
is deze insteek binnen Nederland, maar
ook internationaal uniek te noemen.”
Vacuum consolidatie varianten.
MINI-SONDERINGEN
Cofra heeft intussen al vele miljoenen meters
verticale drainage aangebracht op de Markermeerdijken.
“We zijn begin 2020 in deelgebied
noord begonnen met ‘prikken’ en nu in deelgebied
midden en zuid actief”, weet Dijkkamp.
“Ons machinepark is zodanig doorontwikkeld
dat we genoeg snelheid kunnen maken om de
zandaanvoer voor te blijven. Dagelijks prikken
we zo’n duizend drains per stelling, waarvan we
de exacte positie en indrukkracht registreren.
Iedere drain levert dus in feite een mini-sondering
op, waardevolle informatie voor de Alliantie.
Uiteindelijk gaat er voor 5 miljoen strekkende
meter aan MebraDrain in en 90.000
m 2 aan BeauDrain, verspreid over een aantal
dijkvakken. Al met al ook voor ons serieuze
hoeveelheden. We beschikken echter over
voldoende capaciteit om dergelijke projecten
te kunnen produceren in onze eigen fabriek in
Amsterdam, te leveren en te installeren op locatie.
Het zijn niet alleen de aantallen die het
werk zo speciaal maken voor ons, maar ook
onze betrokkenheid al vanaf de ontwerpfase in
2016. “Onze rol is zoveel groter dan uitsluitend
leveren en installeren. Het heeft zelfs geleid tot
een heuse wereldprimeur.” ■
BUILDING WORLDWIDE ON
OUR STRENGTH
WE HEBBEN VEEL TE BIEDEN - DAAG ONS UIT!
WWW.COFRA.COM
22

VAN AALSBURG
AL MEER DAN 50 JAAR
VERTROUWD DOOR
DUIZENDEN KLANTEN
Paalgraaf 11
4174 LC Hellouw
+31 (0)418 58 12 29
info@vanaalsburgbv.nl
www.vanaalsburgbv.nl
VAN AALSBURG B.V. CERTIFICATEN
Per jaar 750.000 m² zink en kraagstukken
Van ontwerpfase tot oplevering
Nauwkeurig afzinken met zinkbalk met behulp van GPS
Meer dan 60 jaar ervaring
Natuur met natuur beschermen
Co 2
negatieve projecten

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | Van Aalsburg
Bodem en oevers
op een natuurlijke
manier beschermen
Natuur met natuur beschermen, het klinkt te mooi om waar te zijn, maar het is dagelijkse kost
voor Van Aalsburg BV. Het zestig jaar jonge familiebedrijf van zes broers en acht neven heeft op de
Markermeerdijken maar liefst 50.000 m 2 aan ambachtelijk vervaardigde zinkstukken uit wilgenhout
geleverd en gemonteerd, die bodem en oevers beschermen tegen erosie door water.
Waar Van Aalsburg als kwekerij en griendhouthandel
voorheen uitsluitend toeleverancier
was voor waterbouwkundige bedrijven,
levert het familiebedrijf inmiddels al
vele jaren kant-en-klare eindproducten. “Bij
veel bedrijven is de kennis van het maken
van natuurlijke zinkstukken, kraagstukken
en beschoeiingen door de jaren heen weggeëbd”,
weet Dick van Aalsburg. “Zonde.
Te meer omdat er steeds meer interesse
is om ‘natuur met natuur’ te maken, ingegeven
door wet- en regelgeving vanuit de
De matten worden met behulp van een zinkbalk op lieren
en GPS nauwkeurig afgezonken op de bodem en oevers.
24

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
overheid. In dat kader hebben wij een aantal
unieke producten ontwikkeld die qua
CO 2
-voetadruk zeer gunstig uitpakken. Wilgen
slaan in het groeiproces CO 2
op. Door
ze vervolgens onderwater aan te brengen
als eiland of zinkstuk draagt het bij aan
de klimaattransitie.”
'Wilgen slaan in het groeiproces CO 2
op.
Door ze vervolgens onderwater aan te brengen
als eiland of zinkstuk draagt het bij aan
de klimaattransitie'
MATTEN KNOPEN
VANAF EEN PONTON
Van Aalsburg merkt een duidelijke toename
in de vraag naar natuurlijke constructies voor
bodem- en oeverbescherming. “Ook voor de
Alliantie zijn we al een paar jaar bezig met
het leveren en knopen van zinkstukken. De
zinkstukken zijn opgebouwd uit wiepen, bundels
in elkaar gedraaid wilgenhout, die we
volledig voorbereiden in onze 5 hectare grote
opslag- en productiefaciliteit in Hellouw.
De wiepen worden bewerkt, gedraaid en
met plastic, maar steeds meer met afbreekbaar
touw omwikkeld en vervolgens geperst
in bepaalde lengtes om de zinkstukken te
kunnen knopen op locatie. Bij de Markermeerdijken
zijn de wiepen veelal vanaf een
ponton geknoopt tot matten. De matten laten
we met behulp van een zinkbalk op lieren
en GPS nauwkeurig afzinken op de bodem
en oevers. Hierop worden vervolgens
de stortstenen aangebracht. Wiepen knopen
we met of zonder geotextiel. In dit geval
is wel voor geotextiel gekozen, maar we
kunnen tegenwoordig ook knopen met jute
of kokos om tot een volledig natuurlijk
product te komen.”
Op de Markermeerdijken heeft Van Aalsburg
in totaal meer dan 50.000 m 2 aan zinkstukken
geleverd op de meest kwetsbare plekken.
“We zijn ervan overtuigd dat de vraag
naar volledig natuurlijke materialen in de toekomst
alleen maar zal toenemen”, verwacht
Van Aalsburg. “Ook doen we er alles aan
om ons ‘machinepark’ te verduurzamen. Zo
draaien we nu al voor 100% op HVO-brandstof,
rijden waar het kan elektrisch en hebben
de eerste elektrische boten in gebruik
genomen. Daarnaast experimenteren we
volop met waterstof en windenergie. Ook
qua bedrijfsvoering nemen wij dus onze verantwoordelijkheid
voor de volgende generaties,
waarbij we veel waarde hechten aan
een duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers.
We zijn bovendien een leerbedrijf
en hebben diverse Wajongers en gepensioneerden
in dienst.” ■
Op de Markermeerdijken heeft Van Aalsburg in
totaal meer dan 50.000 m 2 aan zinkstukken
geleverd op de meest kwetsbare plekken.
25

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | K&W Trans
In de frontlinie van
de dijkversterking
Bij het versterken van de Markermeerdijken wordt vanaf het water een gigantische hoeveelheid
zand opgespoten. Met sproeiponton ‘de Discovery’ bevond K&W Trans zich letterlijk in de frontlinie
van de dijkversterking. In het gebied rondom Hoorn werd wekelijks maar liefst 80.000 m 3 zand
opgespoten door de maritieme dienstverlener. Een terugblik met directeur Jacco Wakker op het
project en over het emissievrije (!) schip dat momenteel in aanbouw is.
Het multifunctionele werkschip de Discovery
heeft zestig weken lang in het gebied
rondom Hoorn gedobberd. “In die periode
hebben we een gigantische hoeveelheid
zand opgespoten tot een strook van
200 meter breed over een lengte van zo’n
15 kilometer”, legt Wakker uit. “Het zand/
watermengsel werd aangevoerd door een
vaste leiding van bakkenzuiger TEXEL over
de bodem van het IJsselmeer. De laatste
600 meter bestond uit een drijvende leiding
die gekoppeld was aan ons sproeiponton,
de Discovery. Onze mensen waren de
hele week dag en nacht aan boord en actief
van 6:00 uur in de ochtend tot 22:00 uur
’s avonds voor een optimale continuïteit.”
VAKKUNDIG PERSONEEL
Wakker is maar wat trots op zijn vakkundig
personeel. “We bestaan inmiddels al 25 jaar
en zijn personeeltechnisch een bedrijf van de
oude stempel”, lacht hij. “We werken uitsluitend
met een vast team van eigen personeel.
Stuk voor stuk gemotiveerde medewerkers
met veel expertise en een grote passie voor
Met sproeiponton ‘de Discovery’ bevond K&W Trans zich letterlijk in de frontlinie van de dijkversterking.
26

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
het werken op het water. Het is een levensstijl.
We snappen elkaar. Dat maakt dat we
allemaal hetzelfde doel nastreven: een optimale
kwaliteit van het geleverde werk, volledig
conform afspraak. Het materieel is in
die zin bijzaak.” Alhoewel, K&W Trans is de
laatste vijf jaar druk aan het vernieuwen. Zo
is de Water Lady een van de weinige duw- en
sleepboten in Nederland met Stage V-motoren.
Een unieke combinatie zorgt ervoor
dat het schip inzetbaar is op projecten met
strenge CO 2
- en stikstofeisen. Ook de Dancing
Water heeft recent een grondige metamorfose
ondergaan en is voorzien van Stage
V-motoren. K&W Trans assisteert met zijn
duurzame vloot dan ook bij een groot aantal
toonaangevende projecten, zoals de reconstructie
van de Afsluitdijk en de bouw van
het windmolenpark op het IJsselmeer.
Maar K&W Trans gaat nóg een stap verder.
“Om de toekomstige milieueisen een stap voor
te zijn, bouwen we momenteel aan het schip
Destiny II, een hybride schip dat volledig emissieloos
kan varen. Dat is écht uniek in de wereld”,
zegt Wakker. “Ook kan het schip in zeer
ondiep water uit de voeten. Om de kloof tussen
land en water te overbruggen, kunnen we
zelfs optioneel rupsbanden aan het schip bevestigen
met de eigen kraan aan boord.” Met
de komst van de Destiny II die in mei 2022 te
water wordt gelaten, en de voortdurende innovatie
van de bestaande vloot is K&W Trans
absoluut klaar voor de toekomst. ■
'We werken uitsluitend met een vast team van
eigen personeel. Stuk voor stuk gemotiveerde
medewerkers met veel expertise en een grote
passie voor het werken op het water’
Om de toekomstige milieueisen een stap voor te zijn, bouwt K&W Trans momenteel aan het schip Destiny II,
een hybride schip dat volledig emissieloos kan varen.
STAGE V / CO2
STIKSTOFARM
havendiensten.com
+31 (0)20 337 5570
Exploitatiemaatschappij BV
K&W Trans Foksdiep 28b | 8321 MK | Urk
06-10-2021 12:13
27

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | A.M. van der Laan
Multifunctioneel kraanschip
is van alle markten thuis
Kraanschip Sam-Sam van de firma A.M. van der Laan is al vele tientallen jaren kind aan huis in het
IJsselmeergebied. Ook voor het versterken van de Markermeerdijken bewijst het multifunctionele
kraanschip zijn meerwaarde voor een grote variëteit aan werkzaamheden. Een gesprek met de
enthousiaste schipper Ben van der Laan, die met zijn broer Jan het bedrijf ‘samsam’ runt.
De roots van het familiebedrijf gaan terug
tot begin jaren zeventig van de vorige eeuw.
Vader Bep en moeder Gerda van der Laan,
beide ook schipperskinderen, begonnen het
bedrijf met een klein scheepje voorzien van
mast en giek. “Het werd vooral gebruikt om
diverse aannemers te voorzien van zand en
grind”, weet Ben. “Enkele jaren later werd
het schip ingeruild voor een veel groter
beunschip met kraan. In 1988 heeft mijn vader
vervolgens samen met een compagnon
de huidige Sam-Sam laten bouwen, een multifunctioneel
kraanschip waarvan we nu nog
de vruchten plukken.”
PRETTIGE WERKSFEER
Ben is al sinds 2001 aan boord van de Sam-Sam,
broer Jan pas na het pensioen van zijn vader in
'Ons werkterrein beslaat voornamelijk het IJsselmeergebied, maar we
zijn ook regelmatig te vinden in de Amsterdamse havens'
Kraanschip Sam-Sam van de firma A.M. van der Laan is al vele tientallen jaren kind aan huis in het IJsselmeergebied.
28

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
2014. “Sindsdien runnen we samen het bedrijf”,
zegt Ben. “Met de Sam-Sam verzorgen we een
grote diversiteit aan werkzaamheden op het
water. Voor de Alliantie Markermeerdijken zijn
we het afgelopen anderhalf jaar in alle drie de
deelgebieden actief geweest met onder meer
het uitbaggeren van vaargeulen, het overslaan
van stortsteen en het lossen van schepen. Daarnaast
hebben we diverse hijswerkwerkzaamheden
uitgevoerd en allerlei andere kleinere
hand- en spandiensten. Het is heel plezierig samenwerken
met de Alliantie. Er heerst gewoon
een hele prettige sfeer op de ‘werkvloer’.”
De firma A.M. van der Laan investeert voortdurend in onderhoud en verbetering van de Sam-Sam.
MARITIEME DIENSTVERLENING
Het feit dat de firma A.M. van der Laan kind
aan huis is op het IJsselmeer is voor veel opdrachtgevers
een belangrijke pré, vervolgt
Ben. “We worden dan ook voor de meest
uiteenlopende opdrachten ingeschakeld. Zo
assisteren we regelmatig bij duikwerkzaamheden
of het bergen van wrakken, maar zijn
we ook actief met het aanbrengen van damwanden
en palen in het water. We kunnen in
veel gevallen heel snel schakelen en plannen.
Dat is toch wel onze grootste kracht. Ons
werkterrein beslaat voornamelijk het IJsselmeergebied,
maar we zijn ook regelmatig te
vinden in de Amsterdamse havens. We zijn
zelfs ingericht voor het uitvoeren van werkzaamheden
in de petrochemie.”
De firma A.M. van der Laan investeert voortdurend
in onderhoud en verbetering van de Sam-
Sam. Het schip beschikt over state-of-the-art
technologie. “Zo hebben we in februari dit jaar
stilgelegen als gevolg van de ijsgang en is alle
elektra vernieuwd, inclusief een nieuwe baggercomputer.
Alle technologie wordt voortdurend
up tot date gehouden. Binnenkort wordt
zelfs de hoofdmotor vervangen voor een schone
Stage V-motor, zodat we voldoen aan de
meeste strenge uitstooteisen.” ■
FA. AM van der Laan
Fa. A.M. van der Laan
Voor alle werkzaamheden op of rond het water.
Dodaarslaan 23
3645 JA Vinkeveen
0653596819
0651942237
Ben@amvanderlaan.nl
Jan@amvanderlaan.nl
www.amvanderlaan.nl
Maritieme dienstverlening
Baggerwerkzaamheden
Hijswerkzaamheden
Damwanden en palen trillen.
Bergingswerk
Duikersassitentie
Handel en overslaan van zand, grind,
stortsteen, etc.
29

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
De data die door ATKB werden vergaard, waren mede van invloed op het ontwerp van de tracés.
Tekst | Roel van Gils Beeld | Milieukundig adviesbureau ATKB
Continu inspelen
op de actualiteit
Al in 2017 werden door de Alliantie voorbereidingen getroffen en ontwerpen gemaakt voor het
versterken van de Markermeerdijken. Parallel daaraan is milieukundig adviesbureau ATKB gestart
met het doorgronden van de (water)bodemkwaliteit. Deze methodiek van simultaan ontwerpen en
onderzoeken, dus continu inspelen op de actualiteit, is typerend voor dit project en in combinatie
met de omvang en diversiteit voor Nederlandse begrippen best wel uniek.
“Al onze disciplines komen op dit project
samen”, begint Martijn van Lochem, afdelingshoofd
Bodem en Water bij ATKB. “De
omvang in combinatie met de dynamiek en
de diversiteit aan activiteiten, maakt het
project ook voor ons echt wel bijzonder.
We zijn jaren geleden gestart met het onderzoeken
van de waterbodemkwaliteit en
de bodem rond en in de bestaande dijkli-
30

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Alle disciplines van ATKB komen op de Markermeerdijken samen.
chamen in verschillende fases. Gaandeweg
is de focus van onze onderzoekswerkzaamheden
verschoven naar de landzijde, zoals
de verhardingen op de dijk, de bermen,
delen van het dijklichaam zelf en alles wat
daarop aansluit.”
HECHTE SAMENWERKING
“De Alliantie is dan wel onze opdrachtgever,
maar we werken echt als partners samen in
plaats van in een traditionele rolverdeling van
opdrachtgever-opdrachtnemer”, vervolgt Van
Lochem. “Los van de omvang van het project
en de tijdsdruk, was één van de uitdagingen
ook dat op verschillende trajecten nog niet
duidelijk was hoe de nieuwe situatie eruit zou
komen te zien. Terwijl wij al druk bezig waren
met bodemonderzoek. Een bewuste keuze,
want onze gegevens waren mede van invloed
op het ontwerp van de tracés. Op andere
tracés vormde het voorlopig ontwerp weer
input voor onze onderzoeken. En zo is een
prachtige wisselwerking ontstaan waarbij gegevens
op een goede manier over en weer
beschikbaar werden gesteld.”
DRIEHOEKSMOSSELEN
ATKB is overigens nog steeds actief op het
project. “Zo worden we bijvoorbeeld ingeschakeld
voor lokale bodemonderzoeken
naar aanleiding van eerder vastgestelde verontreinigingen
en restanten van verhardingen”,
legt Van Lochem uit. “Op basis van een
raamsaneringsplan zorgen wij tijdens de sanering
voor milieukundige begeleiding op locatie,
zodat op de juiste manier wordt omgegaan
met verontreinigde grondstromen en bouwstoffen.
Parallel aan de scope voor de Alliantie
voeren we ook onderzoeken uit voor het waterschap
en het overkoepelend adviesbureau
van de opdrachtgever. Zo heeft onze afdeling
aquatische ecologie de aanwezigheid van driehoeksmosselen
onderzocht in bepaalde delen
van het Markermeer waar nieuwe stukken
dijktracé worden aangelegd.”
Van Lochem tot besluit: “We zijn als milieukundig
adviesbureau in Nederland redelijk uniek
met een combinatie van expertises verenigd
onder één dak: specialisten op het gebied van
bodem, water, terrestrische en aquatische
ecologie en geofysisch onderzoek. Juist al die
disciplines komen hier samen op het project
Markermeerdijken. Daarbij zijn we compact
genoeg om flexibiliteit en snelheid te bieden,
zodat we continu kunnen inspelen op de actualiteit,
maar groot genoeg om een duurzame
dienstverlening te waarborgen.” ■
'Parallel aan de scope voor de Alliantie voeren
we ook onderzoeken uit voor het waterschap en
het overkoepelend adviesbureau
van de opdrachtgever'
31

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tekst | Imre van Hal (ontwerper) en Rick Oosterhoff (teamleider), Integraal Monitoringsteam Markermeerdijken bij Aveco de Bondt Beeld | Aveco de Bondt
Beheersen schaderisico
bij de Markermeerdijken
Dijkversterking, omgeving en actieve monitoring
Risicobeheersing en omgevingsmonitoring zijn belangrijk bij de versteviging van de Markermeerdijken.
Het moet een veilige dijk opleveren, er dient praktisch gewerkt te worden en het voorkomen van
schade is een topprioriteit. Het Integraal Monitoringsteam (IMT) van AMMD verzorgt de planvorming
en ondersteunt onder andere de omgevingsmanagers, site engineers en uitvoering.
Het is belangrijk dat de bebouwde omgeving
tijdens het werk stabiel is en blijft. Als er onverhoopt
schade ontstaat, moet er snel duidelijkheid
ontstaan. Imre van Hal, adviseur Aveco
de Bondt: “De spanning zit hem in het beste
voor het project of het beste voor de omgeving.
Dit is een gezonde spanning. Hier kun je
alleen mee omgaan door actieve omgevingsmonitoring
en goede plannen. Niet om vinkjes
te zetten en een rapport in een bureaula weg
te leggen maar met omgevingsmonitoring en
preventieve handelingen.”
HET VOORWERK EN WERK
Schades door ophogingen, ontgravingen en
trillingen liggen natuurlijk op de loer. De uitdagende
ondergrond is hierbij de essentie.
Hoe kun je met deze risico’s je werk doen?
Rick Oosterhoff, senior adviseur Aveco de
Bondt: “Door het IMT zijn beleids- en integrale
plannen opgesteld, waarin duidelijk
de ‘spelregels’ rondom schadepreventie zijn
vastgelegd. Het unieke aan dit grote project
is dat voor eventuele risicovolle locaties in
detail wordt gekeken naar de omgevingsbeïnvloeding.”
Imre: “De complexiteit van het
project vraagt van de geotechnici en andere
experts een wisselwerking tussen detail en
overzicht over het geheel. De risico’s voor
de omgeving beoordelen wij vooraf met de
nieuwste modellen en inzichten in technieken.
Ook worden veldwerkzaamheden en
‘ouderwetse’ archiefbezoeken voor funderingsgegevens
uitgevoerd. Vooraf zijn duidelijke
plannen en afspraken gemaakt. Hieruit
komen weloverwogen grenswaarden per fase
gekoppeld aan vrijgavemomenten voor de
vervolgfasen. Door gefaseerd te werken en
op de juiste momenten te meten stel je jezelf
in staat gelijk te reageren en daarmee de kans
op schade te beperken. Ook essentieel zijn
de korte lijntjes met de site engineers, uitvoering
en omgevingsmanagers om de juiste
beheersmaatregelen te kunnen nemen.”
PROMINENTE ROL VOOR
OMGEVINGSMONITORING EN
SCHADEPREVENTIE
Dit project heeft dusdanige risico’s dat veelzijdige
metingen noodzakelijk zijn. Naast de gebruikelijke
bouwkundige vooropnamen en meetboutjes
voor hoogtemetingen wordt diverse
meetapparatuur toegepast. Zoals prisma’s en
hellingmeetbuizen om horizontale verplaatsing-
‘Omgevingsmonitoring omkleed
met handelingsperspectief heeft de
Alliantie Markermeerdijken in staat gesteld
de risico’s te beheersen'
Plaxis berekeningen waterspanningen, Alliantie Markermeerdijken.
32

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Durgerdam, foto Alliantie Markermeerdijken.
en te meten, fenomarkers voor maaiveldzettingen,
scheurmeters, trillingsmeters en peilbuizen.
Dit gaat om vele locaties verspreid over
het 33 kilometer lange tracé. Imre: “Opvallend
was dat door de planvorming en opvolging op
de omgevingsmonitoring we echt merkten dat
schadepreventie in de organisatie ging leven en
terecht een prominente rol kreeg. Zo wordt
vanuit allerlei lagen in de organisatie geschakeld
en gesleuteld om schade tijdens de werkzaamheden
te voorkomen.”
WAT HEEFT HET OPGELEVERD?
Omgevingsmonitoring omkleed met handelingsperspectief
heeft de Alliantie Markermeerdijken
in staat gesteld de risico’s te beheersen. Uiteraard
zullen omwonenden die trillingen en overlast ervaren
hier een andere beleving van hebben. Het
IMT voorziet de omgevingsmanagers van kennis
om het verschil tussen hinderbeleving en schade
uit te leggen. Het spanningsveld beheersen is tot
op heden goed gelukt bij de Markermeerdijken.
De omgevingsmonitoring inclusief handelingsplan
geeft duidelijkheid en houvast voor zowel omwonenden
als de gehele alliantie. ■
Geoweb omgeving Alliantie Markermeerdijken.
33

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | AVW IJkopnames
Controle van het
transport over water
Bij het versterken van de Markermeerdijken worden grote hoeveelheden bouwstoffen aangeleverd
per schip, met name stenen en zand. In opdracht van Alliantie Markermeerdijken controleert AVW
IJkopnames of de hoeveelheden kloppen die geladen of gelost worden. “We zijn een onafhankelijk
bureau en hebben respect voor zowel de schipper als onze opdrachtgever. Dat is toch wel redelijk
uniek in onze wereld”, zegt directeur Cees Idzenga.
AVW IJkopnames bestaat al sinds 1989 en is destijds opgericht door
wijlen Adrie van Weelden. Inmiddels staat Idzenga aan het roer, die volgens
dezelfde filosofie en uiterst respectvol schipper en opdrachtgever
bedient. “Ik ben zelf schipperszoon, dus de binding met de scheepvaart
is dermate groot dat wij ons goed kunnen verplaatsen in die wereld”,
legt Idzenga uit. “Bij elke inspectie komen we aan boord van het schip,
in het privédomein van de schipper. We zijn dermate onpartijdig dat we
niet aan boord komen om de schipper tekort te doen, maar gewoon
netjes bepalen wat erin zit. Daar is uiteindelijk zowel de schipper, maar
ook de leverancier en ontvanger bij gebaat. Zo zijn we ook regelmatig
actief in het Rotterdamse en Amsterdamse havengebied, waarbij we
onder meer op in- of uitgaande zeeboten een draftsurvey maken om
de hoeveelheden te bepalen.”
Bij het project Markermeerdijken gaan de inspecteurs van AVW IJkopnames
op de verschillende loswallen aan boord en bepalen aan de hand van
een in- en uitmeting het geleverde volume. “Het gaat hier om gigantische
hoeveelheden. Onmogelijk om dat allemaal te controleren. We voeren de
ijkopnames daarom steekproefsgewijs uit op de verschillende deelgebieden.
Aanvankelijk was het doel om 50% van alle schepen te inspecteren,
door corona ligt dat percentage iets lager omdat we volgens de richtlijnen
een tijdje niet aan boord mochten komen”, besluit Idzenga. ■
Weidz Weidz AvW AvW
078-6840112 078-6840112
www.weidz.nl www.weidz.nl Scheepvaart Scheepvaart IJkopnames BV IJkopnames B
Handel&Controle Handel&Controle www.avw-ijkopnames.nl www.avw-ijkopnam
078-6840112
Scheepvaart Handel & Controle
Bij het project Markermeerdijken gaan de inspecteurs van AVW IJkopnames op
de verschillende loswallen aan boord en bepalen aan de hand van een in- en
uitmeting het geleverde volume.
Het onafhankelijk
vaststellen van
ladinghoeveelheden in
de scheepvaart
35

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Huiberts BV is gesitueerd in het hart van de dijkversterking, pal naast het
tijdelijke onderkomen van de Alliantie, en kent het gebied als geen ander.
Afhankelijk van vraag en beschikbaarheid plant Huiberts mens en materieel in op
het project.
Tekst | Roel van Gils Beeld | Huiberts BV
Cumelabedrijf in het hart
van de dijkversterking
De Alliantie Markermeerdijken heeft de verplichting om bij het versterken van de ruim 33 kilometer
aan dijken tussen Hoorn en Durgerdam zoveel mogelijk met lokale bedrijven te werken.
Dichterbij dan aannemings- en machineverhuurbedrijf Huiberts BV kan haast niet. Het Cumelabedrijf
is gesitueerd in het hart van de dijkversterking, pal naast het tijdelijke onderkomen van
de Alliantie, en kent het gebied als geen ander.
ai16352356025_Adv_Huiberts_Groen Grond en Infra-HRjs.pdf 1 26-10-21 10:
Huiberts is specialist in groen, grond en infra. “We zijn actief op het gebied
van grondwerk, schoeiingwerk, baggerwerk en cultuurtechnisch werk”,
zegt eigenaar Kees Huiberts, tevens bestuurslid van Cumela Noord-Holland,
de brancheorganisatie voor specialisten in groen, grond en infra. “Het
versterken van de Markermeerdijken vormt toch wel een speciaal project
voor ons. Het is letterlijk in onze achtertuin. De hoofdkeet van de Alliantie
is bovendien gesitueerd op het naburige terrein dat we enige tijd geleden
hebben verkocht aan de gemeente Waterland. We hebben dus letterlijk
en figuurlijk een bruggetje met de Alliantie en verhuren voor dit project
grondverzetmachines met machinist op regiebasis.”
Afhankelijk van vraag en beschikbaarheid plant Huiberts mens en materieel
in op het project. “We zijn al sinds 2019, dus vanaf het allereerste begin,
betrokken bij het project. Groot voordeel is dat wij beschikken over
gekwalificeerd personeel met een enorme gebiedskennis. Gebiedskennis
is belangrijk in onze sector, net als het nakomen van afspraken.” Huiberts
BV is door Aboma gecertificeerd voor VCA* en CO2 Prestatieladder op
niveau 5, door TÜV gecertificeerd voor PSO trede 2 én is een erkend
leerbedrijf voor de SOMA (machinistenopleiding) in Harderwijk. ■
‘Het versterken van de
Markermeerdijken vormt toch wel
een speciaal project voor ons.
Het is letterlijk in onze achtertuin’
Groen, Grond en Infra
Hoogedijk 4, 1145 PM Katwoude
Tel. 0299 651608 | info@huibertsbv.nl
facebook.com/huibertsbv
HUIBERTSBV.nl
36

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Het zand lossen door bakkenzuiger TEXEL is op Markermeerdijken een continu
proces geweest.
Alhoewel de TEXEL al sinds de jaren 50 wordt ingezet voldoet de zuiger aan de
huidige moderne standaarden.
Tekst | Roel van Gils Beeld | De Vries & van de Wiel
Bakkenzuiger TEXEL lost
ruim 3,5 miljoen m 3 zand
De Vries & van de Wiel is een landelijk opererend aannemersbedrijf dat complexe werken op professionele,
maatschappelijk verantwoorde en duurzame wijze uitvoert. Het bedrijf maakt deel uit van de DEME-group
waar ook bedrijven vallen als Dredging International en DIMCO onder vallen. Eén van de aansprekende
materieelstukken is bakkenzuiger TEXEL. Deze is in opdracht van Alliantie Markermeerdijken ingezet op
het project Markermeerdijken om onder meer schepen op een hydraulische manier te lossen.
DEME-groep is een veelzijdig bedrijf. “We baggeren vaargeulen uit,
verbreden en verdiepen kanalen en havens, saneren land- en waterbodems,
versterken waterkeringen, reinigen grond en baggerspecie,
maken ruimte voor rivieren, en winnen, varen en lossen zand voor
projecten”, zegt Project Manager Fred Hemstra. “Het zand lossen
door bakkenzuiger TEXEL is op Markermeerdijken een continu proces
geweest. In werkweken van circa 75 uur is van week 46 in 2019
tot en met week 36 in 2021 ruim 3.500.000 m 3 zand gelost. Dit zand
is aangevoerd door maar liefst 4.700 beunschepen.”
Creating land
for the future
Door middel van water onder hoge druk wordt het zand in de beunschepen
‘vloeibaar’ gemaakt. “Dit zand/watermengsel werd door de
eigen pompen van bakkenzuiger TEXEL verpompt door een stalen
persleiding met een diameter van 600 mm naar het feitelijke werk”,
legt Hemstra uit. “De te overbruggen afstand varieerde van 600 m1
tot aan 3.300 m1. Alhoewel de TEXEL al sinds de jaren ‘50 wordt
ingezet, voldoet de zuiger aan de huidige moderne standaarden, ook
zeer zeker wat duurzaamheid betreft. Sinds de start van het project
Markermeerdijken zijn de motoren voorzien van zogenaamde SCRinstallaties
met als doel om de stikstofuitstoot tot een minimum te
beperken. Hierdoor wordt ook een steentje bijgedragen aan de vergroening
van dit project en daarmee de hele sector.”
“We kijken terug op een geslaagd project”, resumeert Hemtra.
“Mede door de zeer goede samenwerking en afstemming met de Alliantie
waardoor eventuele ontstane problemen dan wel risico’s snel
en maximaal konden worden beheerst.” ■
DE VRIES & VAN DE WIEL
De Vries & van de Wiel, sinds 2000 onderdeel
van de DEME Group, is een landelijk
opererend aannemingsbedrijf dat professioneel,
duurzaam en maatschappelijk
verantwoord complexe werken uitvoert.
De DEME Group is een wereldleider op
het gespecialiseerde gebied van baggeren
en landaanwinning, oplossingen voor de
offshore-energiemarkt, milieu-en inframaritieme
werken.
Waterbouw
Baggerwerken en
landwinning
Milieuoplossingen
Zandexploitatie
info.vw@deme-group.com
www.deme-group.com/vw
37

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
De omgeving en belendende bebouwing wordt nauwlettend in de gaten gehouden door onafhankelijk inspectie- en expertisebureau Van Monsjou & Partners.
Tekst | Roel van Gils Beeld | Van Monsjou & Partners
Eén aanspreekpunt voor alle
inspectie- en monitoringswerkzaamheden
Het gebied rondom de Markermeerdijken kenmerkt zich door een hele slappe ondergrond.
Uiterste zorgvuldigheid is geboden bij het versterken van de dijken om zettingen tot een minimum
te beperken. Dat neemt niet weg dat de omgeving en belendende bebouwing nauwlettend in de
gaten wordt gehouden door onafhankelijk inspectie- en expertisebureau Van Monsjou & Partners.
Al sinds 2015 verzorgt Van Monsjou & Partners
in opdracht van Alliantie Markermeerdijken
halfjaarlijks het inmeten van alle panden
(hoogtemerken) langs het 33 kilometer lange
traject. “Het gaat in totaal om 450 panden
en 1.800 hoogtemerken die in het verleden
zijn aangebracht”, zegt Sander van Monsjou.
“We zijn breed onderlegd in monitoringwerk
en kunnen behalve hoogtemetingen ook
trillingsmetingen en bouwkundige vooropnames
uitvoeren. Die combinatie maakt dat
de Alliantie slechts één aanspreekpunt heeft
voor het inspectie- en monitoringswerk rond
het project.”
AFWIJKEND GEDRAG
“Door al vroegtijdig te beginnen met het inmeten
van de panden, wordt gedurende langere
tijd het normale verloop en zettingsgedrag in
beeld gebracht”, vervolgt Van Monsjou. “Zo
wordt een goed beeld verkregen van welke
panden meer of minder zettingsgevoelig zijn,
hetgeen voor de uitvoering van belang is. In
2019 zijn we vervolgens gestart met het uitvoeren
van de bouwkundige vooropnames conform
de BRL 5024. We hebben overigens als bedrijf
aan de wieg gestaan van deze richtlijn die nu
38

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
door steeds meer opdrachtgevers wordt verlangd
en zo langzamerhand norm is geworden.”
Sinds de Alliantie buiten actief is, verzorgt
Van Monsjou & Partners ook de deformatiemetingen.
“In panden nabij de werkzaamheden
zijn hoogtemerken en/of prima’s aangebracht.
Door regelmatig meten wordt de
stand/positie in drie richtingen (x, y en z) bewaakt”,
legt Van Monsjou uit. “Tot slot verzorgen
we ook de trillingsmetingen om de invloed
van de werkzaamheden en verkeer op
de panden te monitoren. Die metingen zijn
direct zichtbaar voor de Alliantie in een online
portaal. Als een proef wordt uitgevoerd
om de invloed op de omgeving te kennen, en
dat gebeurt regelmatig, zie je direct het resultaat
en kan de uitvoeringswijze eventueel
worden aangepast.”
De omgevingsinvloed die de dijkversterkingsopgave
met zich brengt, wordt door Van Monsjou
& Partners geregistreerd. “De Alliantie
gaat wat dat betreft uiterst zorgvuldig te werk
zodat direct actie kan worden ondernomen
mocht ergens een grens worden overschreden.
Ook voor ons is het een dynamisch en
omvangrijk project”, erkent Van Monsjou. “De
Alliantie is op meerdere dijkvakken tegelijkertijd
actief en niet zelden wordt ad hoc een beroep
op ons gedaan om om een meting uit te
voeren of een trillingsmeter te plaatsen. Dat
maakt het project zeer boeiend, dit los nog van
de mooie omgeving.” ■
Sinds de Alliantie buiten actief is, verzorgt Van Monsjou & Partners ook de deformatiemetingen.
MONITORING BOUW EN INFRAPROJECTEN – BIJNA 25 JAAR !
Bouwkundige opnamen (NIVRE - BRL 5024 gecertificeerd)
Trillingsmeting (conform SBR-A 2017 - BRL 5023 gecertificeerd)
Nauwkeurigheidswaterpassing (Z)
Deformatiemeting (XYZ) – Total Station handmatig en volcontinue
Geluidsmeting (NEN 61672, Klasse 1 geluidsmeters)
Inclinometing
Peilbuismeting
Scheurmeting
Fijnstofmeting
Telefoon 0251-221446
www.vanmonsjoupartners.nl
Staalstraat 163
1951MB Velsen-Noord
39

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Op de Markermeerdijken heeft Van Wijncoop ruim 20 kilometer aan tijdelijke afrasteringen geplaatst zodat vee en fauna niet het werkterrein kunnen bereiken.
Tekst | Roel van Gils Beeld | Van Wijncoop Afrasteringen
Innovatief in
dijkenafrasteringen
Met meer dan 30 jaar ervaring in het plaatsen van afrasteringen en poorten is Van Wijncoop
Afrasteringen met recht een specialist te noemen. Het familiebedrijf uit Putten heeft het machinaal
plaatsen van afrasteringen zelfs tot een ware kunst verheven en haalt met gemak 1 kilometer per
dag per ploeg. Geen wonder dat Van Wijncoop kind aan huis is bij de grote infra-aannemers.
Ook op de Markermeerdijken is inmiddels ruim 20 kilometer aan tijdelijke afrasteringen geplaatst
om het vee en fauna te scheiden van het werkterrein.
In korte tijd met een beperkt aantal mensen
heel veel meters wegzetten, dat is waar
Van Wijncoop Afrasteringen zich in onder-
'De komende jaren worden er vele honderden
kilometers aan dijken versterkt in Nederland.
Wij zijn er alvast volledig op voorbereid’
scheidt. Eigenaar Beert van Wijncoop heeft
een neus voor innovatie. Hij struint de halve
wereld af en is niet te beroerd om te investeren
in innovatieve concepten. Dat heeft geleid
tot een zeer degelijk machinepark, zoals
een op maat gemaakte, zelfrijdende palenheimachine
en een systeem om lange rollen
gaas tot wel 250 meter (!) in één keer te
kunnen afspannen en machinaal af te krammen.
“We zijn één van de weinige bedrijven
in Nederland die op deze schaal machinaal
kan opereren”, zegt hij. “Met dank ook aan
de specialistische kennis van ons personeel.”
40

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
afrasteringen op of aan dijken. Komt nog bij
dat we met deze machines aan grondverdringing
doen. We boren dus geen gaten in de
dijk waar het kwelwater langs omhoog kan
stromen. De komende jaren worden er vele
honderden kilometers aan dijken versterkt
in Nederland. Wij zijn er alvast volledig
op voorbereid.”
Alle afrasteringen worden door Van Wijncoop
volledig machinaal geplaatst en kunnen
zelfs weer machinaal verwijderd worden
voor hergebruik elders. “De hydraulisch
verstelbare mast van onze palenheimachines
maakt dat we heel eenvoudig palen kunnen
heien onder een hellingshoek”, legt Van
Wijncoop uit. “Ideaal voor het plaatsen van
Op de Markermeerdijken heeft Van Wijncoop
ruim 20 kilometer aan tijdelijke afrasteringen
geplaatst zodat vee en fauna niet het
werkterrein kunnen bereiken. “Een klus die
we in een tijdsbestek van slechts een aantal
maanden gefaseerd hebben geklaard met
twee volledig geoutilleerde teams. Het is dan
ook erg prettig samenwerken met de Alliantie.
We gaan allemaal voor hetzelfde doel. Er
heerst een echte familiesfeer. Voor dezelfde
aannemers in de Alliantie hebben we eerder
overigens ook al een groot project op Texel
gerealiseerd met 35 kilometer aan afrasteringen,
een kleine 20.000 palen en 300 poorten.
En zo hopen we straks aan het einde
van het dijkversterkingsproject Markermeerdijken
ook weer de definitieve afrastering te
mogen aanbrengen.” ■
De hydraulisch verstelbare mast van de
palenheimachines maakt dat Van Wijncoop heel
eenvoudig palen kan heien onder een hellingshoek.
41

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Bij project Dijkversterking Markermeerdijken verzorgt BUKO Infrasupport alle verkeersmaatregelen. Van verkeersregelaars tot het verzorgen van afsluitingen, van het
inleiden van tijdelijke dijkopgangen tot het plaatsen van bakens, hekwerken en borden.
Tekst | Susan Peek Beeld | BUKO Infrasupport
Samen op weg naar
een veilige toekomst
De slogan van BUKO Infrasupport blijkt maar weer eens erg toepasselijk bij project Dijkversterking
Markermeerdijken. Daar waar de alliantie werkt aan sterke Markermeerdijken voor een veilige toekomst
van de 1,2 miljoen Noord-Hollanders die beschermd worden door de dijken, zorgen ze er
bij BUKO Infrasupport voor dat de benodigde werkzaamheden hiervoor veilig uitgevoerd kunnen
worden. Voor de werkmensen, de weggebruikers én de omwonenden van dit project.
42

Naamloos-21 1 05-10-2021 16:58
PROJECT MARKERMEERDIJKEN
MULTIDISCIPLINAIR
“Zo’n beetje alle disciplines bij BUKO Infrasupport komen voorbij”,
vervolgt Budding. “Dat begint al aan de tekentafel waar we met de
alliantie de verkeersplannen maken. Compleet met digitale ondergronden
van de dijkopgangen, tijdelijke bruggen en afsluitingen die er
gedurende het project nodig zijn. Daar komt behoorlijk wat engineering
en advies vanuit BUKO Infrasupport bij kijken. Bovendien is niet
alles een tijdelijke verkeersmaatregel omdat sommige aanpassingen er
soms langer dan een jaar staan. De alliantie heeft een eigen bestuur
dat op het gebied van verkeersbesluiten alles regelt, maar dat zijn ook
zaken waarbij wij normaal gesproken de klant kunnen ontzorgen.”
PRIMA SAMENWERKING
Door tijdig met elkaar om tafel te zitten, kun je in een vroeg stadium
eventuele uitdagingen in kaart brengen en daar oplossingen voor aandragen.
“We merken dat de alliantie serieus bezig is met de veiligheid.
Zowel van haar eigen mensen die aan het werk zijn, als de bewoners
uit de omgeving. Dat geldt ook voor de omgevingsmanagers van de alliantie
Markermeerdijken. Zij wijzen ons bijvoorbeeld op situaties waar
zij tegenaan lopen, zoals wanneer ze merken dat er ergens toch nog
vaak te hard gereden wordt, zodat wij dan een wegversmalling met een
betonnen barrier kunnen realiseren om de snelheid op die plek eruit te
halen. Dat is erg prettig samenwerken omdat je allemaal veiligheid hoog
in het vaandel hebt staan en een goed eindresultaat wilt neerzetten.”
BUKO Infrasupport adviseert, ontzorgt en denkt altijd in oplossingen. Zo
zijn er bij dit project ontzettend veel verkeersspiegels geplaatst voor o.a.
het vrachtverkeer dat van de dijken af komt, ten behoeve van de veiligheid
van de vele fietsers daar. Budding besluit: “Of het nou standaard
afsluitingen en acties zijn die we moeten doen, of juist projectspecifieke
oplossingen: we doen het goed of we doen het niet.” ■
BUKO Infrasupport heeft bij dit project ontzettend veel verkeersspiegels geplaatst
voor o.a. het vrachtverkeer dat van de dijken af komt, ten behoeve van de
veiligheid van de vele fietsers daar.
VERKEERSMAATREGELEN IN DE BREEDSTE
ZIN VAN HET WOORD
Barend Budding, adviseur verkeersmaatregelen bij BUKO Infrasupport, legt uit
dat ze ontzettend veel relatief ‘kleine’ werken doen binnen dit grootschalige
project. “Op meerdere plaatsen langs het ruim 33 kilometer lange traject tussen
Hoorn en Amsterdam verzorgen wij alle verkeersmaatregelen in opdracht
van de alliantie, in de breedste zin van het woord. Van verkeersregelaars tot
het verzorgen van afsluitingen, van het inleiden van tijdelijke dijkopgangen tot
het plaatsen van bakens, hekwerken en borden. Heel divers, op diverse plekken
en met diverse materialen dus.”
werkenbijbuko.nl
‘We doen het goed of we
doen het niet’
43

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | Wilchem milieu- en incidentmanagement
24/7 incidentmanagement
Ondanks de inzet van kwalitatief hoogwaardig materieel, is een incident nooit helemaal te voorkomen.
Ook op de Markermeerdijken wordt het zekere voor het onzekere genomen en staat Wilchem
milieu- en incidentmanagement 24/7 paraat om bij eventuele milieu-incidenten snel, veilig en vakkundig
in te grijpen. Tot nog toe is er slechts één keer een beroep gedaan op het bedrijf uit Papendrecht.
En dat is volgens Willem Bekkink van Wilchem zeer minimaal gezien de grootte van het project.
Wilchem heeft een landelijke raamovereenkomst
met Boskalis Nederland en is een
dochteronderneming van KWS infra. In die
hoedanigheid is het dan ook de partij voor
het incidentmanagement op de Markermeerdijken.
“We staan 24/7 stand-by om in te
grijpen bij een milieu-incident”, legt Bekkink
uit. “Tot nog toe is er tijdens het gehele project
slechts één incident voorgevallen. Op 18
november 2020 om 9.20 uur om precies te
zijn, kregen we een melding van een lekkage
aan een aggregaat op een ponton. Binnen
een uur waren we ter plaatse om de verontreinigingen
veilig en vakkundig op te ruimen.”
GERINGE IMPACT
Het betrof een incident met een geringe impact,
blikt Bekkink terug. “De mensen van de
Alliantie hadden reeds de eerste bereddering
gedaan door de dieselolie op het ponton met
zand te bedekken. Wilchem heeft vervolgens
het verontreinigd zand opgeruimd, in PEvaten
verpakt en afgevoerd naar een erkend
verwerker. De container waarin het aggregaat
stond, is eveneens door onze mensen
gereinigd. Voor lekkages aan hydrauliekleidingen
of diesellekkages is onze meldkamer
24/7 bereikbaar. En zo staat we altijd klaar
voor dergelijke incidenten voor bedrijven in
'We staan 24/7 stand-by om in te
grijpen bij een milieu-incident'
Behalve voor aannemers is Wilchem ook veelvuldig
actief voor Rijkswaterstaat, provincies en gemeentes.
44

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tot nog toe is er slechts één keer een beroep gedaan op Wilchem en dat is zeer minimaal gezien de grootte van het project.
de bouw- en infrasector. Over het algemeen
zijn we binnen een uur ter plaatse.”
Behalve voor aannemers is Wilchem ook
veelvuldig actief voor Rijkswaterstaat, provincies
en gemeentes. Bekkink: “Zij besteden
onderhoud aan het areaal integraal uit
en daar hoort ook incidentmanagement bij.
Onze taken zijn daarin uiterst divers en varieert
van het inzetten van verkeersmaatregelen
om de situatie na een ongeval veilig te
stellen en het reinigen van modder-, olie- of
verfsporen op een wegdek tot aan het veiligstellen
van een gekantelde tankwagen met
gevaarlijke stoffen of omvergereden bebording.
Zeker bij lekkages op wegen bestaat de
kans dat vloeistoffen de berm inlopen. Wij
verzorgen dan de eerste bereddering en de
eerste aanleg tot saneren met een milieukundig
begeleider om te voorkomen dat de milieuverontreiniging
groter wordt.”
Wilchem beschikt over vakkundig en breed
opgeleid personeel. “Geen dag is hetzelfde
voor onze medewerkers,” erkent Bekkink.
“We besteden heel veel aandacht aan training
en opleiding in ons eigen trainingscentrum,
zodat onze mensen snel en effectief
kunnen ingrijpen in alle voorkomende omstandigheden.
Het trainingscentrum staat
overigens ook open voor derden. Niet zelden
verzorgen we calamiteitentrainingen en
vakbekwaamheidstrainingen voor medewerkers
van onze opdrachtgevers. En dat alles
met als doel de impact van milieu-incidenten
tot een minimum te beperken.” ■
Dag en nacht staan onze professionals paraat om zo snel mogelijk ter plaatse te zijn bij een incident. Of dit nu op de weg, op het
water, in de haven of bij een bedrijf is; wij ontzorgen van begin tot eind om de gevolgen van een (milieu-) incident te beperken en
te verhelpen. Veilig, snel & effectief!
wilchem.nl
00029034001 - Wilchem BV v2.indd 1 11-10-21 12:20
45

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
Tekst | Chris Elbers Beeld | Gebr. van 't Hek
Brede funderingsexpertise
voor project Markermeerdijken
​Binnen de Alliantie Markermeerdijken werkt een door Boskalis Nederland aangevoerd consortium in
opdracht van Hoogheemraadschap Holland Noorderkwartier (HHNK) aan de versterking van circa 33
kilometer dijk tussen Hoorn en Durgerdam. Het doel van de in 2015 gestarte werkzaamheden is om de
veiligheid van de mensen die in het gebied leven, wonen en werken voor de komende 50 jaar te garanderen.
Als allround funderingsspecialist levert Gebr. van 't Hek een stevige bijdrage aan het bijzondere
maatwerkproject. Dat doet het samen met Linden Staalbouw en Hektec, partners die eveneens behoren
tot de multidisciplinaire Van 't Hek Groep, dé totaalaanbieder op het gebied van funderingstechnieken.
​De versterking van de monumentale en op
een ondergrond van veen gelegen Markermeerdijken
is het vanuit Zuidoostbeemster
opererende Gebr. van 't Hek op het lijf geschreven.
“Als allround funderingsbedrijf hebben
we een voorliefde voor werken op het
water, langs het spoor en in binnensteden”,
zegt algemeen directeur Bas de Lange namens
de in 1945 opgerichte onderneming.
“Verder zijn we gespecialiseerd in de realisatie
van complete bouwkuipen en nemen we een
vooraanstaande marktpositie in als het gaat
om trillingsvrije en geluidsarme technieken.
Kortom, we beschikken over een uitzonderlijk
brede expertise die ons aan de boorden van
het Markermeer prima van pas komt.”
LOSWALLEN
Vanaf het moment dat Gebr. van 't Hek in 2019
bij het project betrokken raakte, verzorgde het
bedrijf verschillende werkzaamheden. Aller-
Dijkdoorbraak bij gemaal Westerkogge nabij Scharwoude.
46

PROJECT MARKERMEERDIJKEN
teriaal en materieel met schepen aan te voeren.
Daarbij gaat het hoofdzakelijk om zand en klei”,
licht projectleider Dennis Jonges toe. “Verder
hebben we op een tweetal plekken door middel
van een damwandconstructie een dijkdoorbraak
inclusief fundering gerealiseerd. Zo zijn we
eind 2019 nabij het gemaal Westerkogge begonnen
met het maken een dergelijke voorziening,
waarmee uiteindelijk het water vanuit de polder
in het Markermeer kan worden gepompt.”
Buitendijkse loswal als tijdelijk werkgebied.
eerst werden tussen Hoorn en Durgerdam drie
buitendijkse loswallen aangebracht. Deze tijdelijke
werkgebieden, opgebouwd uit een damwandconstructie,
aangevuld met zand en stenen,
worden na afronding van het project ook
weer door Gebr. van 't Hek verwijderd. “De
loswallen dienen ervoor om het benodigde ma-
'Onze brede expertise komt aan de boorden
van het Markermeer prima van pas'
DAMWANDEN
Het aanbrengen van een solide damwand is óók
de oplossing wanneer de afgekeurde dijken níet
met grondaanvulling kunnen worden verstevigd.
De plaatsing van de eerste damwandconstructie
staat later dit jaar gepland bij Uitdam. Het is een
opdracht die Gebr. van 't Hek in hechte samenwerking
met de zusterbedrijven Linden Staalbouw
(las- en constructiewerk) en ingenieursbureau
Hektec (berekenen van de damwandconstructie)
gaat uitvoeren. “Direct na de bouwvak gaan we
hier eerst bij wijze van proef een 35 meter lange
constructieve dijkversterking realiseren”, vertelt
De Lange. “Wanneer dat slaagt, beginnen we in
januari volgend jaar met de volledige dijkversterking.
Concreet gaat het hierbij om 550 meter damwand,
waarmee het gehele dorp aan de Markermeerzijde
zal worden versterkt. Eventueel gaan
we dergelijke kunstjes ook nog op andere plaatsen
herhalen. Wat er in de nabije toekomst ook op
ons pad gaat komen, één ding is zeker. We hebben
de juiste mensen en middelen in huis om deze klus
uit te voeren en dit deel van Noord-Holland weer
een flink stuk veiliger te maken.” ■
Realisatie buitendijkse loswal.
47

BETON-
BESCHERMING
AGRU-ULTRA GRIP ® VOOR DE
ULTIEME GRIP IN BETON
ZEER HOGE UITTREKWEERSTAND
50% hogere uittrekweerstand dan gebruikelijke
betonbeschermingsplaten
BESTAND TEGEN GRONDWATERDRUK
Permanent bestand tegen grondwaterdrukken
van tot wel 1,75 bar
ZEER HOOG AANTAL ANKERS
420 ankers per m² worden in één fase met
de plaat geëxtrudeerd
PERMANENT AFGEDICHTE OPPERVLAKKEN
>2200 N/anker schuifsterkte en 82 t/m²
uittrekweerstand voor de hoogste veiligheid
BREED PRODUCTSPECTRUM
Verkrijgbaar in PE/PP in breedtes tussen
1500 mm - 5000 mm
agru Kunststofftechnik Gesellschaft m.b.H. | Ing.-Pesendorfer-Strasse 31 | 4540 Bad Hall, Austria | T +43 7258 7900 | sales@agru.at

Pejling
Pejlebådene hos Rohde Nielsen A/S er alle udstyret med den nyeste teknologi og er i stand
til at levere detaljerede multibeam-pejlinger, der giver et komplet billede af havbundens
beskaffenhed.
Skjold R er den seneste tilføjelse til virksomhedens gruppe af pejlebåde. Båden er baseret
centralt i Grenå og kan sejles til alle havne i Danmark på kort tid. Båden er med sine lille
dybgang og høje manøvredygtighed ideel til opgaver i havne og smalle sejlrender, men kan
samtidig også operere i mere udsatte områder.
Skuld R er et ubemandet fartøj med en længde på ca. 1,2m, der er trådløst opereret fra land.
’Dronen’ transporteres i en varevogn og kan udsættes af blot én enkelt person. Skuld R’s stør -
relse betyder at den kan løse opgaver på smalle og ellers ufremkommelige steder, samtidig
med at den med fordel også bruges på åbne områder. Dronen kan ligeledes opereres på
vanddybder på under 1m.
Referencer
Rohde Nielsen A/S har stor erfaring med uddybning og oprensning samt udførsel af
pejlinger i danske havne og sejlrender:
Toste R har de seneste år arbejdet i nogle af landets vigtigste havne såsom Esbjerg,
Frederikshavn, Aalborg m.v. med både tilbagevendende og akutte oprensningsopgaver.
Fartøjet har desuden stået for uddybning af havneområder – af bl.a. en lystbådsmarina
i Tyskland.
Pejlebådene, Skjold R og Skuld R, assisterer både Toste R og rederiets andre fartøjer i
havne og sejlrender i hele landet. Udover ovennævnte havne har Skjold R udført opgaver
i bl.a. Nakskov og Vordingborg havne og sejlrender. Skuld R har leveret pejlinger af
Worldwide performance
Tommy M. Nielsen
With a highly professional team Rohde Nielsen A/S operates worldwide,
Områdechef
Tlf: +45 20 21 87 86
Email: tmn@rohde-nielsen.dk
Rohde Nielsen A/S • Nyhavn 20 • DK-1051 Copenhagen K • Phone: +45 33 91 25 07 • E-mail: mail@rohde-nielsen.dk • www.rohde-nielsen.com

Tekst | Jan Mol Beeld | Saes International BV
Automatisch smeersysteem
voor kleinere sloophamers
Saes International BV zorgt dat er soepel doorgewerkt kan worden
Wie aan uitrustingsstukken denkt, denkt aan Saes International BV. Dat daarbij meteen beelden
opduiken van de allergrootste sloophamers ter wereld, is ook logisch. Het bedrijf met vestigingen
in Weert (NL) en Tienen (BE) heeft er herhaaldelijk het nieuws mee gehaald. In een van de vorige
edities lieten we echter zien dat Saes er is voor alle projecten, van klein tot groot. Een riant assortiment
aan uitrustingstukken voor kleinere en middelgrote machines is daar het bewijs van.
GROTE MERKEN VOOR KLEINE EN
MIDDELGROTE MACHINES
De grote merken die zich hebben verbonden aan Saes hebben dan ook
een mooie line-up aan uitrustingstukken die kunnen worden ingezet bij
kleine en middelgrote projecten. Zo komt Epiroc met uitrustingstukken
die geschikt zijn voor machines van 1000 kg en levert LaBounty
uitrustingstukken voor machines vanaf 2,5 ton. Ook VTN bedient met
haar range de kleinere en middelgrote machines. Een niet meer weg te
denken accessoir daarbij, is het door Saes in eigen beheer ontwikkelde
trilblok: 100% vanuit een jarenlange expertise tot stand gekomen en
geliefd bij aannemers en machinisten.
DAT LOOPT ALS DE GESMEERDE BLIKSEM
Saes International BV is een bedrijf met jarenlange praktijkervaring.
Dat maakt de service die er geboden wordt ook zo waardevol: er
wordt vanuit het perspectief van de klant gedacht. Een van de belang-
‘Om probleemloos te kunnen doorwerken onder de vaak
natte of stoffige omstandigheden is smering van onderdelen
op de sloophamer van cruciaal belang'
Het door Saes in eigen beheer ontwikkelde trilblok geniet grote faam.
Erkat frezen worden door Saes ook voor onderwaterwerkzaamheden aangeboden
50

Epiroc sloophamers deinzen nergens voor terug.
Het door Saes doorontwikkelde smeersysteem.
Hydraulische damwandklem.
rijkste dingen voor opdrachtnemers, is de continuïteit van de werkzaamheden
bewaken. Stilstand moet te allen tijde voorkomen worden
en Saes speelt daar weer op in door een serviceteam op de weg
te hebben, met servicewagens die tot de nok toe gevuld zijn met de
juiste gereedschappen en onderdelen. De kers op de taart is natuurlijk
de servicemonteur, die met gedegen vakkennis op locatie onderhoud
verricht en zorgt dat eventuele problemen worden opgelost.
Een terugkerend werk, tevens tijdrovend, is het tussentijds smeren van
de kleine uitrustingstukken. Om probleemloos te kunnen doorwerken
onder de vaak natte of stoffige omstandigheden is smering van onderdelen
op de sloophamer van cruciaal belang. Saes deed een doorontwikkeling
van een bestaand geautomatiseerd smeersysteem, zodat
deze ingezet kan worden op de kleinere uitrustingstukken. Daarmee
verhoogde slijtage onder invloed van te weinig smering of verkeerd vet
voorgoed verleden tijd. Een waardevolle toevoeging die tijd, geld en
ergernis bespaart. Met deze oplossing ontzorgt Saes de klant; er vindt
altijd voldoende smering plaats, met het juiste vet, op de juiste momenten.
Dat komt niet alleen de voortgang van het project ten goede,
maar zorgt er ook voor dat de levensduur van de sloophamer of het
aanbouwdeel aanzienlijk wordt verlengd. Ook dat mag gezien worden
als een stap in de richting van duurzamer werken. ■
51

Tekst | Roel van Gils Beeld | Altura
Effectiever inschrijven
op aanbestedingen
Het inschrijven op aanbestedingen is omslachtig. En dat is nog zacht
uitgedrukt. Het hele traject is niet meer geïnnoveerd sinds de opkomst
van TenderNed. Aan het woord is Matthijs Huiskamp, oprichter
van Altura, gevestigd te Utrecht. Altura is een platform dat bedrijven
met behulp van nieuwe technologieën helpt om effectiever in te
schrijven op aanbestedingen. “We zorgen ervoor dat onze gebruiker
met behulp van data slimmer in kan schrijven op aanbestedingen.”
“Het idee voor Altura is eind 2019 ontstaan”,
vertelt Huiskamp die als consultant jarenlang
ervaring heeft met het doorvoeren van digitale
transformaties. “We merkten dat er grote behoefte
is om het proces van het inschrijven op
aanbestedingen te vereenvoudigen. Intensieve
gesprekken en interviews met meer dan 250
managers waaronder in de bouw- en infrabranche
vormden de input voor het platform. Er
bleek veel vraag om informatie toegankelijker
te maken en om efficiënter te kunnen werken.”
Na anderhalf jaar onderzoeken, testen en bouwen
is Altura sinds juli 2021 operationeel.
CONCURRENTEN
EEN STAPJE VOOR ZIJN
Altura vervangt volgens Huiskamp in principe
alle openbare platformen in één gebruiksvriendelijke
applicatie. “De doelgroep heeft op
één plek alle informatie die nodig is om een
aanbesteding te winnen en hoeft zodoende
de informatie niet meer op vijf verschillende
platformen te verzamelen. Daarmee alleen
al boeken we een enorme efficiencyslag voor
De doelgroep heeft op één plek alle informatie
die nodig is om een aanbesteding te winnen en
hoeft zodoende de informatie niet meer op vijf
verschillende platformen te verzamelen.
onze gebruikers. Alle actuele aanbestedingen
zijn in één oogopslag beschikbaar. Alle relevante
informatie is inzichtelijk; welke concurrentie
je mag verwachten, wat het verloop is van de
aanbestedingen, et cetera.”
Een ander uniek aspect van Altura is dat je kan
filteren op criteria zodat alleen de voor hun relevante
aanbestedingen worden getoond. “We
tonen bovendien alle informatie over zowel inschrijvende
als inkopende organisaties. Zo heb je
snel inzichtelijk welke aanbestedingen in het verleden
zijn uitgeschreven (tot 2010), nu openstaan
en nog in de pijplijn zitten voor de toekomst op
basis van aflopende contracten. Dat stelt gebruikers
van ons platform in staat om al vroegtijdig in
gesprek te gaan met de aanbestedende partij.”
Alle gemeentelijke budgetten worden eveneens
vermeld op Altura, zodat bedrijven meer
kansen kunnen spotten bij een aanbesteding.
“In de GWW wordt ook veel ingekocht zonder
aanbesteding, bijvoorbeeld omdat het onder
de aanbestedingsdrempel valt, ook daar
kun je op inspelen.”
“Het dataplatform voor het inzien van actuele
aanbestedingen is openbaar toegankelijk. Voor
toegang tot additionele en verrijkte data zoals
concurrentie rekenen we een maandelijkse of
jaarlijkse fee”, legt Huiskamp uit. “Nu gaan we
opschalen. Zo hebben we bijvoorbeeld al diverse
tenderconsultants aangesloten die bedrijven kunnen
assisteren met het verzorgen van de inschrijving.
Via ons platform kan rechtstreeks een vrijblijvende
offerte worden aangevraagd. En zo blijven
we voortdurend doorontwikkelen met nieuwe
diensten en integraties met andere software van
gebruikers en aanbieders voor optimale informa-
52

tie-uitwisseling. Een mooie eerste integratie is de
koppeling met het 12Build platform. Hiermee kan
een gebruiker rechtstreeks vanuit een aanbesteding
op Altura een gerichte offerte-aanvraag, op
basis van eigen selectie, uitzetten onder bouwspecialisten
en leveranciers in zowel Nederland als
België. Daarnaast zijn we nu bezig met de afronding
van onze volgende grote update waarmee
we de effectiviteit van al onze gebruikers gegarandeerd
flink gaan verhogen, een must voor eenieder
die serieus is over inschrijven op aanbestedingen.
We hebben heel veel zin in al deze volgende
stappen die op de routekaart staan en kunnen
niet wachten dit met jullie te delen!” Huiskamp
sluit bovendien een expansie naar het buitenland
ook niet uit. Wordt dus vervolgd. ■
'Het dataplatform voor het inzien van actuele
aanbestedingen is openbaar toegankelijk'
Vlnr. Altura-oprichters Trevi Awater, Matthijs Huiskamp en Jordi van der Hek.
53

Meer aanbestedingen
winnen, in minder tijd.
Een aanbestedingsplatform die het verschil maakt
Inschrijven op aanbestedingen kan beter
“Het idee voor Altura ontstond toen ik als Digitale Innovatie
Adviseur in aanraking kwam met het aanbestedingsproces bij een
van mijn klanten; Tauw B.V.. Ik stond er versteld van dat
aanbesteden en het inschrijven hierop in principe de afgelopen 10
jaar stil had gestaan.
Scan de QR-code
Plan een
vrijblijvende demo
in met een van onze
medewerkers.
Dat kon toch wel beter?
Zo geschiedde, Altura richt zich op de inschrijver. We
verzamelen en organiseren (essentiële data van) aanbestedingen
zodat het inschrijven op aanbestedingen effectiever wordt.
Altura is vooral handig voor de bouwsector, hier spelen
aanbestedingen een essentiële rol. Met onze oplossing vind je
sneller de juiste aanbesteding en mis je geen enkele kans.
Daarnaast weet je wanneer contracten aflopen en zit je dus al
aan tafel voordat de aanbesteding wordt uitgeschreven. Ook hou
je op Altura eenvoudig je klanten en concurrenten in de gaten.
Speciaal voor
GWW lezers:
Ontvang 20%
korting op een
jaarabonnement.
Mail naar
support@altura.io
om de korting te
claimen.
Zo helpen wij jou om effectiever in te schrijven op de juiste
aanbestedingen!”
Matthijs Huiskamp
Founder Altura
Wees jouw concurrent te slim af met de
juiste data.
Beïnvloed jouw potentiële klant voordat
de aanbesteding uitgeschreven is.
Mis geen enkele kans meer, vind snel de
beste.
Gezien in:

Duurzaam waterbeheer
Van zacht water tot drinkwater, van proceswater tot
afvalwater. Wij bieden oplossingen voor de waterdichting
en bescherming van beton bij alle vormen van
wateropslag. De hoge chemische bestendigheid van
onze MasterSeal-membranen beschermt beton zelfs in
de meest agressieve omgevingen, zorgt voor minder
onderhoud en geeft het beton een langere levensduur.
Voor meer informatie:
A brand of

Tekst en Beeld | Master Builders Solutions
Waarom traditionele
koolteerepoxy coatings
niet geschikt zijn
als beschermingslaag bij waterzuiveringsinstallaties
Algemeen wordt aangenomen dat huishoudelijk afvalwater geen schade berokkent aan beton wanneer
ze rechtstreeks in contact komen met elkaar. Onbehandeld stedelijk of industrieel afvalwater kan daarentegen
het beton aantasten wanneer het agressieve chemicaliën bevat (bijvoorbeeld sulfaten) en/of
een lage pH-waarde heeft (lager dan 7). Vaak horen we echter dat het bovenste gedeelte van gesloten
afvalwater- en rioleringssystemen, boven de waterlijn, onder betondekkingen of -daken, is aangetast.
Indien de lege ruimte boven het afvalwater in
een gesloten tank, rioolbuis of put niet goed
wordt geventileerd, krijgen anaerobe (zuurstofarme)
omstandigheden vrij spel. Bacteriën
gaan dan waterstofsulfidegas produceren in
het afvalwater. Dat waterstofsulfidegas gaat
zich ophopen in de lege ruimte, vermengt er
zich met vocht, bijvoorbeeld condens, aan het
oppervlak van het afvalwater en wordt omgezet
in zwavelzuur. Zwavelzuur heeft een lage
pH-waarde en tast dus het beton aan.
Dikwijls zien we dan ook aanzienlijke schade
aan de binnenzijde van het bovenste gedeelte
van betonnen buizen, opslagtanks en/of rioolputten
in prefabbeton in slecht geventileerde
en afgesloten rioleringssystemen. Omstandigheden
veranderen vanwege de samenstelling
van het afvalwater.
en werkwijzen hebben ervoor gezorgd dat
het H2S-gas in tienvoud is toegenomen (van
10 ppm tot 100 ppm, en in sommige gevallen
zelfs 300 ppm). Daardoor is de samenstelling
van het afvalwater ook agressiever geworden.
De gevolgen daarvan zijn:
· hogere biogene zwavelzuurconcentraties
· oppervlakken die aanhoudend en langdurig
worden blootgesteld aan zuren, aangezien de
vorming van zwavelzuur constanter is.
· hogere H2S-gehaltes en doordringing van andere
gassen in coatings,
· grotere kolonisatie van zwaveloxiderende
bacteriën, en dus dikkere afzettingen
TRADITIONELE OPLOSSINGEN MET
COATINGS UIT KOOLTEEREPOXY
Koolteerepoxy wordt al sinds jaar en dag gebruikt
voor afvalwatertoepassingen, omdat het
goed presteert en jarenlang een doeltreffende
bescherming biedt. Koolteerepoxy is een redelijk
gemakkelijk aan te brengen, rendabele coating die
gedurende een bepaalde periode weerstand biedt
tegen lage zwavelzuurconcentraties. De epoxy
hecht zich aan droog beton, maar kan slechts in
zeer beperkte mate actieve barsten dichten.
Wanneer coatings uit koolteerepoxy worden
aangebracht op betonnen oppervlakken,
Samenstelling afvalwater agressiever geworden
Vóór de jaren 1980 bevatte het stedelijke afvalwater
een watersulfidegehalte van doorgaans
om en bij de 10 deeltjes per miljoen. Dit kwam
door de hoeveelheid water die werd gebruikt
voor het doorspoelen van toiletten en door de
aanwezigheid van zware metalen, die de sulfideconcentratie
in het water terugdrong.
Sindsdien lijkt het erop dat de aanwezigheid van
zware metalen in het afvalwater is afgenomen
vanwege nieuwe voorschriften en bepaalde
programma’s die bedoeld zijn om het waterverbruik
voor huishoudelijke doeleinden terug
te dringen en het hergebruik van regenwater
en grijs water te verhogen. Die voorschriften
Door de geringe dikte van de aangebrachte coating wordt de duurzaamheid, die bedoeld is om oppervlakken
te beschermen tegen o.m. chemische aantasting, bedreigd.
56

Wanneer coatings uit koolteerepoxy worden aangebracht op betonnen
oppervlakken, mag het vochtresidu niet hoger zijn dan 4%.
Vaak is het bovenste gedeelte van gesloten afvalwater- en rioleringssystemen,
boven de waterlijn, onder betondekkingen of -daken, aangetast.
mag het vochtresidu niet hoger zijn dan 4%.
Gewoonlijk duurt het minimaal 7 dagen bij
temperaturen boven 10°C om de uitharding
te voltooien, voordat de coating kan worden
ondergedompeld. De coating is doorgaans
niet dikker dan 0,5 mm, aangezien het moeilijk
is om een dikkere coating aan te brengen.
Toch kan een dikkere coating vereist zijn
voor onregelmatige oppervlakken of voor
een hogere beschermingsgraad.
Inspecties van bestaande faciliteiten tonen
aan dat de verschuiving naar een agressievere
blootstelling de duurzaamheid van coatings op
basis van deze technologie beperkt. Dit komt
doordat koolteerepoxy een goede chemische
weerstand biedt tegen lage zuurconcentraties,
maar tekortschiet als de concentratie
toeneemt. Ook de strenge eisen voor het
aanbrengen van de coating, de beperkte mogelijkheden
voor het dichten van barsten en
de geringe dikte van de film verlagen de veiligheidsfactor
van deze producten.
WEERSTAND TEGEN
BACTERIËLE INWERKINGEN
Wanneer een nieuw product wordt ontwikkeld
om waterzuiveringsinstallaties te beschermen,
komen de resultaten van het laboratorium dikwijls
niet overeen met de daadwerkelijke prestaties
van de verschillende technologieën die worden
gebruikt in waterzuiveringsinstallaties. Een
van de redenen daarvoor is dat de gebruikelijke
laboratoriumtesten enkel rekening houden met
de weerstand tegen zwavelzuur en niet met de
weerstand tegen bacteriële inwerkingen.
In het licht van de huidige agressievere omstandigheden
zouden de specificaties voor
coatings of membranen die worden gebruikt
in rioolbuizen en waterzuiveringsinstallaties
de volgende eigenschappen moeten bevatten:
· betere weerstand tegen zwavelzuur op lange
termijn
· lagere doordringbaarheid, met inbegrip van
een lage waterdampdoorlatendheid en lage
waterabsorptie
· weerstand tegen bacteriële inwerkingen
· optimale hechting aan de ondergrond
· mogelijkheid tot het dichten van barsten
· hoge mechanische weerstand (slijting en impact)
De specificaties van de coating moeten niet
alleen rekening houden met de bovengenoemde
prestatiecriteria, maar ook met enkele
criteria voor het aanbrengen van de coating
om initiële defecten van het membraan
te vermijden:
· vochttolerantie voor het aanbrengen en uitharden
van de coating, met name bij renovatieprojecten
· gemak om gaatjesvrije lagen te verkrijgen
'Master Builders Solutions heeft
de perfecte oplossing'
· volledige uithardingstijd en beperkingen
voor het hercoaten
· mogelijkheid om het product aan te brengen
op oppervlakken boven het hoofd of verticale
oppervlakken zonder uitzakkingen
· hechting aan metalen ondergronden
· eenvoudige procedures voor het aanbrengen
van de coating in krappe ruimtes
BESLUIT: TRADITIONELE
SYSTEMEN VOLSTAAN NIET MEER
Koolteerepoxy coatings zijn goedkoop, makkelijk
aan te brengen en vereisen slechts een laag
verbruik. De hechting op vochtig beton is slecht,
de uitharding bij lage temperaturen is zeer traag
en door de agressievere samenstelling van het
afvalwater is de duurzaamheid zeer beperkt.
Traditionele testen van de weerstand van een
coating tegen zwavelzuur weerspiegelen niet de
complexiteit van de chemische en biologische
processen die in afvalwateromgevingen plaats
vinden. Om de duurzaamheid te beoordelen,
moet ook rekening worden gehouden met resistentie
tegen bacteriële werking. Tenslotte
moeten de geselecteerde coatings niet alleen
chemische en biologische resistentie vertonen,
maar ook goede applicatie-eigenschappen, zoals
toepasbaar op natte ondergronde en applicatie
in hoge diktes. Wat nog belangrijker is, is dat de
geselecteerde coatings over uitstekende scheuroverbruggende
capaciteiten beschikken om te
voorkomen dat scheuren in de ondergrond de
coating beschadigen. ■
Meer informatie:
https://www.master-builders-solutions.com/
nl-be/products/masterseal-duurzame-waterdichting/masterseal-7000cr
57

VAN KAAM ONTZORGT
AL 30 JAAR
Van Kaam BV viert dit jaar haar
30 jarig bestaan. Al die tijd staan
we voor kwaliteit, service en keuze.
Van Kaam ontzorgt. Jarenlange
ervaring en expertise van onze
specialisten, zorgen er voor dat we
uw meest complexe vraagstukken
op het gebied van ondergrondse
infrastructuur kunnen tackelen.
VAN KAAM BV
Rechte Tocht 11
1507 BZ Zaandam
Nederland
+31 (0)75 631 48 41
info@vankaam.eu
Volg ons op
social media
@ VANKAAMBV
WWW.VANKAAM.EU

Al 20 jaar
de beste ERP-software
VOOR DE GROND-, WEG- EN WATERBOUW
De intergrale software-oplossing voor de infrabranche
• Calculatie & besteksadministratie
• Projectadministratie en kostenbewaking
• Urenregistratie mens/machine
• Projectplanning en dagplanning
• Financiële administratie en HRM
• Materieel met onderhoud en keuringen
• Afvalstromen met depotbeheer
• Portalen en apps voor uitvoering

THEMA DIGITALISERING
Tekst | Susan Peek Beeld | Jos Scholman | Van der Weerd Grafhorst
Slimme functionaliteit
in calculatiesoftware
berekent verwachte CO 2
-uitstoot in een project
Ieder infrabedrijf kent ondertussen de CO 2
-Prestatieladder en de voordelen die een gunstige trede op die
ladder kan bieden in aanbestedingen. Maar hoe kun je nu aannemelijk maken wat de uitstoot in het project
zal zijn en dat naderhand ook aantonen? Daar hebben ze bij BouwInfosys slimme functionaliteit op bedacht.
CO 2
-PRESTATIELADDER
Arno Berwers van BouwInfosys constateert dat steeds meer bedrijven
in de infra werken met de CO 2
-prestatieladder. “Een systeem
waarbij je vijf verschillende treden kunt behalen met als uiteindelijke
doel bedrijven te stimuleren om hun uitstoot te verminderen. Structurele
reductie van CO 2
-uitstoot levert een hogere plaats op de CO 2
-
ladder op. Bij aanbestedingen wordt het steeds belangrijker dat je
kunt aantonen dat je duurzaam en met zo min mogelijk CO 2
-uitstoot
een project kunt realiseren. Dan helpt het natuurlijk enorm als de informatie
gestructureerd is vastgelegd in een systeem.”
FOCUS OP HET MATERIEEL
“Bij infrabedrijven is het veelal het eigen, maar ook het ingehuurde
materieel waarvan in kaart gebracht moet worden wat de verwachte
uitstoot is binnen een project. De nominale uitstootwaarde van een
materieelstuk per brandstofsoort wordt door de fabrikant opgegeven.
Het registreren van die specificaties van de diverse materieelstukken
is dus een must om een goede opgave te maken die je kunt
gebruiken in een aanbesteding”, weet Berwers.
CALCULEREN MET CO 2
-UITSTOOT
“Als vooraanstaand leverancier van ERP-oplossingen voor de grond-, wegen
waterbouw, werkt BouwInfosys continu samen met gebruikers bij het
ontwikkelen van nieuwe functionaliteit. Vanwege de behoefte aan een calculatieoplossing
voor CO 2
-uitstoot, ontwikkelden wij binnen de bestaande
calculatiesoftware voor de infra functionaliteit waarmee de verwachte uitstoot
in het project berekend kan worden. Zo is de aannemer zonder extra
inspanning in staat om de CO 2
-uitstoot mee te nemen in de aanbesteding.
Het aannemingsbedrijf is eveneens werkzaam in de sport- en cultuurtechniek en
werkt met de ERP software van BouwInfosys. Het bedrijf is gecertificeerd volgens
de hoogste trede op de CO 2
-prestatieladder. (Beeld: Jos Scholman)
Zij maken dit aantoonbaar met het CO 2
-Bewust certificaat niveau 5 op de
CO 2
-Prestatieladder. (Beeld: Van der Weerd Grafhorst)
60

THEMA DIGITALISERING
CALCULATIEMODULE
De calculatiemodule is onderdeel van de totale ERP-oplossing waardoor
het nu dus mogelijk is om -aan de hand van de bekende gegevens
van de materieelstukken- de verwachte uitstoot van CO 2
en
NOx te berekenen. Een voorbeeld: je geeft aan de voorzijde in de
calculatie de materieelstukken op die je bij een project nodig hebt
(shovel, rupskraan, etc). Op de achtergrond wordt dan de berekening
van de CO 2
-uitstoot gedaan, waarbij er ook onderscheid wordt
gemaakt in de uitstoot per brandstofsoort. Is het belangrijk een lage
uitstoot te hebben, dan calculeer je met de materieelstukken met de
laagste uitstoot en maak je gebruik van blauwe diesel.”
EFFICIËNT EN BETROUWBAAR
“Zoals gezegd is het van steeds groter belang dat er naderhand kan
worden aangetoond wat de emissie in het werk geweest is. Om dat
proces zuiverder en reëler te krijgen moet je het geautomatiseerd
uit één systeem kunnen halen”, vindt Berwers. “De gegevens die aan
de voorzijde van de calculatie gebruikt worden in de calculatiefase,
kunnen na afloop worden gebruikt voor de vergelijking met de werkelijke
emissie op basis van draaiuren en brandstofsoort. Efficiënt én
betrouwbaar dus.”
(Beeld: Van der Weerd Grafhorst)
De grote voordelen van een écht geïntegreerde ERP-oplossing
voor bedrijven in de grond-, weg- en waterbouw worden
daarmee steeds duidelijker, net als de toegevoegde waarde
van BouwInfosys. Wilt u meer weten over deze werkwijze en
over de oplossingen van BouwInfosys voor bedrijven in de infra?
Kijk dan op www.bouwinfosys.nl of bel met 088-2444600. ■
‘Zonder extra werk en met
werkelijke cijfers dus betrouwbaar’
(Beeld: Van der Weerd Grafhorst)
Van der Weerd Grafhorst BV wil bijdragen aan een duurzame wereld. (Beeld: Van
der Weerd Grafhorst)
Jos Scholman, aannemingsbedrijf in de grond-, weg- en waterbouw,
omarmt technologische en innovatieve ontwikkelingen op het gebied van
duurzaamheid. (Beeld: Jos Scholman)
61

THEMA DIGITALISERING
Tekst | Susan Peek Beeld | VanMeijel Automatisering | Carel Kramer Fotografie | Maverick Media
Essentiële stappen in
digitalisering zet je samen
Al meer dan 35 jaar is Martens en Van Oord een toonaangevende speler in de grond-, weg- en
waterbouw. Dankzij de inzet van innovatieve en duurzame oplossingen levert het bedrijf een bijdrage
aan (water)veiligheid, mobiliteit, waterkwaliteit, natuurontwikkeling en leefbaarheid. “Het zijn de
mensen die het maken”, zegt Edo Hiemstra, informatiemanager bij Martens en Van Oord. “ Door
techniek op een unieke wijze te combineren met de betrokkenheid en deskundigheid van onze medewerkers
én door het inzetten van hoogwaardig materieel en intelligente systemen, zetten we prachtige
eindresultaten neer.” Het bedrijf maakt gebruik van de oplossingen van VanMeijel Automatisering.
“Vanuit mijn rol als informatiemanager ben
ik bij Martens en Van Oord bezig met de digitale
transformatie. Aan de hand van drie
vastgestelde themagebieden -proces & informatie,
(digitale) manier van werken en informatiemanagement
& ICT-organisatie- hebben
we gekeken waar procesoptimalisatie
binnen de bedrijfsvoering mogelijk is.”
PROCESOPTIMALISATIE
Hiemstra vervolgt: “Bij het eerste themagebied
-proces & informatie- spelen de producten
van VanMeijel Automatisering een
belangrijke rol. Naast het digitaliseren van
allerhande documenten zoals urensheets en
andere projectregistratie, zijn we aan de slag
gegaan met Metacom Projecten voor projectbewaking.
Ook binnen de planning van
personeel en materieel hebben we inmiddels
mooie stappen gemaakt. Binnen het tweede
themagebied, waarin de (digitale) manier van
werken aan de orde is, willen we dat iedereen
bij Martens en Van Oord optimaal gebruik
leert maken van alles wat Microsoft
365 te bieden heeft. Wat verder voor ons
Graafwerkzaamheden van te plaggen gebied in het project Natuurontwikkeling Westelijke Langstraat, met de Liebherr R926 LC MU Stage-V: de nieuwste graafmachine van Martens
en Van Oord. (Beeld: Carel Kramer Fotografie)
62

THEMA DIGITALISERING
Digitaal werken met Metacom, altijd en overal. (Beeld: VanMeijel Automatisering)
belangrijk is, is document management en
het beheersen van complexe informatiestromen
op bouwprojecten.”
BUSINESS IN CONTROL
Marcel Leemburg, Business Controller bij
Martens en Van Oord vult aan: “Meerwerk,
projectcontracten en inkooporders zijn zaken
die je eenmalig en eenduidig in één bronsysteem
vast wilt leggen. Die vastgelegde
data moet bruikbare stuurinformatie worden
en vanuit meerdere afdelingen te raadplegen
zijn. Dáár zit de toegevoegde waarde. Om
nog verder te optimaliseren gaan we onze
projectrapportages, die we voorheen altijd
in Excel maakten, standaardiseren. We hebben
net een proof-of-concept met Metacom
Projecten afgerond, zijn enthousiast en zullen
deze tool in 2022 in gaan zetten. De eenduidige
manier van data vastleggen en ontsluiten,
waarbij het helder is hoe de processen
zijn ingericht en het systeem hierin bijdraagt,
zorgt voor een efficiëntere manier van werken.
Ook is het veel minder foutgevoelig.”
DOORONTWIKKELEN OP
BASIS VAN KLANTERVARING
“We merken dat VanMeijel Automatisering
open staat voor klantervaringen en
daarbij specifieke vraagstukken meeneemt
bij de doorontwikkeling van hun software.
Zo kijken we samen of de look&feel nóg
intuïtiever zou kunnen ten behoeve van
de gebruiksvriendelijkheid. En hebben we
het met hen over het procesmanagement
wat je ook aan het ERP-systeem zou willen
kunnen koppelen.” ›
‘Data is meer dan alleen vastleggen. Het is de kunst te zorgen
dat data bruikbare informatie wordt’
63

Eén platform voor digitaal bouwen:
ben jij er klaar voor?
Het digitale tijdperk gaat de bouw de komende jaren sneller dan ooit veranderen.
Klanten, producten en processen. Alles wordt slimmer en beter. Wat kan jij doen, om
te transformeren naar een volledig digitaal bouwbedrijf? Wij helpen je hier graag bij.
Metacom is hét platform waarmee je alle
werkzaamheden in de infra en bouw digitaliseert.
Van kantoor tot op de bouwplaats: altijd en overal
digitaal.
Wij zijn VanMeijel en wij maken bouwen simpeler.
We ondersteunen bij het ontwikkelen van een visie
en een roadmap voor digitalisering. Vervolgens
helpen wij met het realiseren hiervan. We kijken dan
niet alleen naar de technologie, maar juist ook naar
mensen en werkprocessen.
Wij helpen je:
Grip te krijgen op de dynamiek en complexiteit van
bouwprojecten;
De logistieke processen in een project te organiseren. Van
mensen en capaciteit tot materieel en materialen;
Bij het gestructureerd afhandelen van onderhoud, kleine
klussen of opleverpunten;
Om gegevens te bundelen en real-time inzicht te creëeren
zodat je inzicht krijgt in financiele resultaten;
Formulieren en werkprocessen te digitaliseren en
automatiseren.
Ook een volgende stap maken in digitaal bouwen?
Neem contact met ons op via www.vanmeijel.nl.
We gaan graag met je in gesprek!
Van Meijel Automatisering
Emmeloord • Eindhoven • Amsterdam

THEMA DIGITALISERING
Baggerwerkzaamheden op het project Wilhelminakanaal Oosterhout, met het kantoor van Martens en Van Oord op de achtergrond. (Beeld: Maverick Media)
Leemburg: “Binnen de projectteams is er behoefte
aan een dashboard waarop je binnen komt en
waarvandaan je verder kunt klikken. Het is fijn als
dit meer is toegespitst op verschillende functies,
omdat een projectleider nou eenmaal andere informatie
zoekt dan een werkvoorbereider.”
ANYPLACE, ANYTIME, ANYWHERE
“Bij Martens en Van Oord kiezen we voor een
cloud-only-strategie omdat we waar dan ook,
wanneer dan ook en door wie dan ook de data
willen kunnen invoeren, ontsluiten en analyseren
om zo ons bedrijf op koers te houden”, zegt Leemburg
en besluit: “VanMeijel Automatisering doet er
alles aan om hierbij aan te sluiten en draagt blijvend
bij aan de digitaliseringsslag die we met Martens en
Van Oord aan het maken zijn.” ■
Hiemstra vult aan: “Het is absoluut een hele
uitdaging om de drie-eenheid geld-tijd-kwaliteit
aan elkaar te koppelen in één systeem.
Met VanMeijel Automatisering kijken we op
frequente basis op strategisch niveau waar
voor Martens en Van Oord de behoeftes liggen
en wat de mogelijkheden en ambities bij
VanMeijel Automatisering zijn, zodat we dit
parallel trekken. VanMeijel Automatisering
betrekt partners in de markt die een goed
platform hebben (zoals Sharepoint) om een
koppeling te maken of bepaalde modules te
integreren binnen de ERP-software.”
Diverse producten van VanMeijel, op verschillende devices beschikbaar. (Beeld: VanMeijel Automatisering)
65

THEMA DIGITALISERING
Tekst | Susan Peek Beeld | Topcon
Succesvol pilotproject:
uitbreiding software optimaliseert
asfalteringsproces
Wegenbouwers bouwen op oplossingen voor snelheid, nauwkeurigheid en efficiëntie in alle processen.
Zo ook Mourik Infra BV, een groot zelfstandig familiebedrijf en dienstverlener op het gebied van
o.a. infrastructuur. Mourik is allround gebruiker van Topcon-oplossingen, zoals 3D machinebesturing op
graafmachines, wielladers, graders en bulldozers. Tevens maakt het bedrijf gebruik van meetinstrumenten
voor maatvoering. Voor de asfalteringsprocessen zet Mourik de softwareapplicatie Pavelink in en
als eerste bedrijf in Nederland mogen zij aan het werk met de Thermal Mapper in een pilotproject.
LOGISTIEKE WORKFLOW
“Er komt veel kijken bij de logistieke workflow
in de wegenbouw”, weet Conan Wilhelmus,
accountmanager van Topcon. “Om een goed
resultaat te behalen, is een optimale samenwerking
tussen diverse organisaties, mensen en
machines nodig. Zo moet de asfaltcentrale de
juiste hoeveelheid materiaal leveren op het juiste
moment en moet het transport ervan zeer
nauwkeurig ingepland staan zodat de asfaltspreidmachine
met de juiste snelheid het asfalt
kan verwerken. Tot slot moet het materiaal met
de juiste temperatuur verdicht worden met de
walsen. Kortom: een nauwkeurige planning en
aansturing is cruciaal voor een juiste logistieke
workflow. Pavelink helpt daarbij. Met het plannen
en het realtime volgen van het proces, kunnen
sleutelpersonen de juiste beslissingen nemen
en bijsturen waar nodig. Hierdoor zal het
proces efficiënter en soepeler verlopen zonder
dat de werkwijze aangepast hoeft te worden.”
Mourik Infra BV zet het Topcon-product Pavelink in
bij de asfalteringsprocessen. Zij hebben als eerste de
Thermal Mapper mogen uitproberen. (Beeld: Topcon)
66

THEMA DIGITALISERING
PILOTPROJECT
Youri Kouvelt, asfaltcoördinator bij Mourik Infra
is enthousiast: “Al jaren maken we naar volle
tevredenheid gebruik van Pavelink. Sinds 2019
zijn we bezig met het pilotproject Thermal
Mapper met Topcon.” Jan Mennink, betrokken
bij het ontwikkelen van nieuwe systemen binnen
Topcon vult aan: “Veel van wat wij nieuw
ontwikkelen, krijgt Mourik in een testomgeving
als eerste in gebruik. We hechten enorm
veel waarde aan hun feedback vanuit het veld,
daarom worden ze nauw betrokken bij de ontwikkeling
van nieuwe producten door onze
engineers. De nieuwe Thermal Mapper is een
welkome uitbreiding op de huidige productenrange.
Het is een compleet systeem waarbij
een infraroodcamera de temperatuurvariaties
in kaart brengt voor een betere kwaliteitscontrole.
Het temperatuurbeeld van asfalt dat pas
is gelegd kun je niet nabootsen. In het geval van
asfaltemperaturen is het belangrijk te testen
met echte gegevens omdat realistische temperaturen
essentieel zijn voor goede productontwikkeling.
Met de Thermal Mapper krijg je deze
gegevens zeer nauwkeurig in beeld. Doordat er
wel duizenden punten in kaart gebracht worden
is het veel accurater dan wanneer je op
één punt meet met een traditionele infrarood
thermometer. Doordat Mourik diverse soorten
werk maakt, van snelwegen tot provinciale
wegen en straten in kleine dorpen, steek je zo
breed mogelijk de pilot in. Die variatie is waardevol
voor ons en op die manier kunnen we de
software voor alle varianten werken verfijnen
en verbeteren.”
CONSISTENTE KWALITEIT
VAN HET ASFALT
“Temperatuur staat in relatie tot verdichting.
Door het toepassen van de Thermal Mapper,
krijg je een accuraat temperatuurbeeld over de
De Thermal Mapper monitort vanaf het dak de
temperatuur van het asfalt en brengt de echte gegevens
nauwkeurig in beeld. Realistische temperaturen zijn
essentieel voor een goed eindresultaat. (Beeld: Topcon)
De display laat real-time de kwaliteit van het zojuist aangebrachte asfalt zien. Zo kun je proactief bijsturen
waar nodig om de kwaliteit te borgen. (Beeld: Topcon)
Pavelink managet de logistieke workflow van het asfalteringsproces en maakt perfect inzichtelijk hoeveel je
gaat verwerken, waar het transport rijdt en wat de voorspelde aankomsttijd is. (Beeld: Topcon)
afgelegde weg. Dat geeft je de kans om proactief
te handelen. Zo ontstaat er een consistente
kwaliteit van het asfalt waarmee toekomstige
schades aan het wegdek worden beperkt”, zegt
Kouvelt. “Een ander voordeel volgens Mennink
is dat alle gegevens op eenvoudige wijze worden
vastgelegd in rapportages. “Ideaal voor de meer
en meer toegepaste BIM-werkwijze en de Wet
Kwaliteitsborging, die eraan zit te komen.”
ASFALTERINGSPROCES
OPTIMALISEREN
“Juist de combinatie van Pavelink met Thermal
Mapper biedt een enorme meerwaarde voor
ons”, zegt Kouvelt. “Pavelink managet echt de logistieke
workflow van het asfalteringsproces: je
hebt perfect inzichtelijk hoeveel ton je gaat verwerken,
dankzij GPS weet je exact waar je auto’s
rijden en wat de voorspelde aankomsttijd is. Dat
bepaalt of je sneller of langzamer moet trekken
met je asfaltspreidmachine om niet stil te komen
staan, want continuïteit is ook een belangrijke
factor voor de kwaliteit van het asfalt. En met
Thermal Mapper borg je de kwaliteit en kun je
proactief bijsturen waar nodig.” Wilhelmus: “Ook
voor uitvoerders biedt dit een groot voordeel.
Zij hoeven niet meer per se op het werk aanwezig
te zijn om het asfalteringsproces te managen.
Met de Thermal Mapper, wordt het totaalplaatje
zo steeds completer en interessanter.” Mennink:
“Thermal Mapper kan gebruikt worden als aanvulling
op Pavelink. Het is een modulair systeem
waar andere modules in geïntegreerd kunnen
worden.” Hij besluit: “Zo’n succesvol pilotproject
is heel waardevol voor ons. Topcon doet ook
echt iets met de feedback van haar klanten. Daarin
zijn wij vooruitstrevend. Wij zeggen dan ook
altijd: ‘De klant hoeft zijn werkwijze niet aan te
passen aan ons product, maar wij zorgen dat het
product past bij de werkwijze van de klant.’ ■
67

THEMA DIGITALISERING
Tekst | Jan Mol Beeld | Infrabox
Slimmer werken en
organiseren met één App
Vanuit de praktijk ontwikkelde softwareoplossing komt als verlossing
Computers -en computerprogramma's- zijn uitgevonden om het leven van de mens gemakkelijker
te maken. In de praktijk blijkt echter dat kleine en middelgrote bedrijven in de infrasector
stranden als het om automatisering gaat. De digitaliseringsslag die nodig is om de uitdijende stroom
aan papieren in te dammen én bij te kunnen blijven voelt als een onneembare vesting. De steeds
meer uitdijende wet- en regelgeving en kwaliteitseisen doen hier nog een schepje bovenop.
De redenen voor het stagneren zijn uiteenlopend:
men heeft weinig kennis van automatisering;
heeft het gewoon te druk; nieuwe wet- en
regelgeving en eenvoudigweg niet direct voorhanden
zijnde inzetbare software. Bedrijven
beschikken vaak wel over een financieel pakket,
gebruiken een besteksapplicatie en werken veel
met Excel om lijstjes te maken en bij te houden.
Dit geflankeerd met een tsunami aan papieren
formulieren. Het verwerken van deze alsmaar
groeiende stroom aan papieren en inefficiënte
inzet van verschillende digitale tools vraagt on-
nodig veel aan kostbare tijd, tijd die beter gebruikt
kan worden om te doen waar men echt
goed in is, als vakkundig bedrijf. Zou het niet
fantastisch zijn als er software is die een einde
maakt aan dit administratieve drama? Die App is
er sinds kort en draagt de naam Infrabox.
SOFTWARE IN DIENST
VAN DE ONDERNEMER
We praten over een App die met zulke slimme
oplossingen komt, dat we kunnen spreken
van een verlossing voor de infrasector. Infrabox
zag het levenslicht dankzij de inspanningen
van vier 'knappe koppen'. Een gesprek met de
makers: René de Kwaadsteniet, Walter Sweep,
Johan de Krom en Martijn de Krom. René is
mede-eigenaar en counseler bij Building Changes,
Walter is software architect en Johan en
Martijn hebben een middelgroot aannemingsbedrijf
in de infrasector. Alle ingrediënten dus
voor een goed recept om de meest praktische
software voor de infra te ontwikkelen die er
ooit was. "Software moet weer in dienst staan
van de ondernemer en kunnen communiceren
met opdrachtgevers, onderaannemers, inleners
en toezichthouders", zegt René. "Infrabox
werkt voor jou, in plaats van andersom." Daar
voegt Walter aan toe: "Binnen de infrasector
hebben de middelgrote en grote bedrijven
wel een krachtig ICT-uitvoeringsvermogen. Zij
kunnen investeren in een ICT-afdeling, inhuren
van adviseurs en de aanschaf/ontwikkeling van
dure software. Het MKB en de ZZP'er heeft
dat allemaal niet. Zij willen wel digitaliseren,
papierloos werken en makkelijker ‘in control’
zijn, maar komen niet verder dan standaard applicaties
die veelal niet direct gericht zijn op de
taken die de infra met zich meebrengt. Deze
ondernemers worstelen soms al meer dan 10
jaar met de manier waarop zij zo ‘gedwongen’
dienen te werken. Infrabox lost nu al die vraagstukken
in één 'klapp' op!"
Infrabox werkt 'bottom up' en is vanuit ‘de straat’ ontwikkeld.
ALLES WAT JE MAG
VERWACHTEN OM ZONDER
ZORGEN DIGITAAL TE WERKEN
We vragen Johan welke mogelijkheden Infrabox
biedt. Hij antwoordt: "Met Infrabox kun je
al je contactpersonen, orders, werken, materieel
beheer, urenbriefjes en de productie in echte
toegankelijke ‘straattaal’ vastleggen, waarbij
68

THEMA DIGITALISERING
Of iemand nu uitvoerend medewerker of directeur is, Infrabox maakt het voor iedereen makkelijk en inzichtelijk.
je de voortgang van werken in één oogopslag
ziet. Daarnaast kun je de resultaten en kwaliteit
van werken makkelijk beheren en presenteren
aan de opdrachtgever en controlerende
instanties. Het gedoe van ‘natte’ handtekeningen
is vervangen door een druk op de knop
als digitale handtekening en je regelt digitaal
de KAM- en VGM-aspecten. Een ander heel
belangrijk aspect is de ontzorgende ondersteuning
van deskundigen, echte mensen, die bij Infrabox
klaar zitten om je te helpen. Infrabox
zorgt ervoor dat alles papierloos werkt."
Walter: “De interface is zo gemaakt dat je heel
gemakkelijk je weg vindt. Wie Whatsapp of Facebook
kan gebruiken, kan Infrabox gebruiken. De
App is ontwikkeld en wordt gefaciliteerd vanuit
de state-of-the-art technologie van Oracle en
werkt vanuit je browser zowel op desktop als op
smartphone en tablet. Een enorme toegevoegde
waarde is dat Infrabox je plug and play meeneemt
door processen die te maken hebben met
compliancy modellen zoals de ISO9001, VCA,
SEB, BRL, CO 2
-prestatieladder en de Wet op de
Kwaliteitsborging, et cetera. Die laatste gaat in de
nabije toekomst heel belangrijk worden, met Infrabox
ben je hier klaar voor."
René: “Infrabox werkt 'bottom up' en is vanuit
‘de straat’ ontwikkeld. Van order tot oplevering.
Alle vereiste bonnen en overzichten worden
automatisch gegenereerd. De functie om
bijvoorbeeld toolbox meetings te organiseren
met digitale handtekeningen snijdt direct hout;
zie Infrabox in zijn functionaliteit maar als een
soort Facebook voor de infrasector. Je voegt
‘vrienden’/partners toe, eventueel op projectbasis
en je communiceert binnen het project
met hen zoals je gewend bent op social media.
Hoe mooi is dat?" Het hele proces wordt dus
stapsgewijs op een 'foolproof' manier aangeboden.
Of iemand nu uitvoerend medewerker
of directeur is, Infrabox maakt het voor iedereen
makkelijk en inzichtelijk.
‘De interface is zo gemaakt dat je heel
gemakkelijk je weg vindt'
Infrabox is een allesomvattende oplossing, die niet
alleen interessant is voor de ZZP'er of de MKB'er, maar
ook grote bedrijven volledig zou kunnen ontzorgen.
HET VAKMANSCHAP EN DE TROTS
OP HET WERK WEER CENTRAAL
Walter: "Infrabox zorgt ervoor dat de kwaliteit
van registreren weer op het niveau komt van
15 jaar geleden, toen medewerkers hun productielijsten,
materiaalstaten en urenbriefjes bij
hun meerdere moesten inleveren, die daar met
een haviksoog overheen keek. ❯
69

THEMA DIGITALISERING
Door ‘vrienden’ te worden in Infrabox ben je bezig met ketenintegratie in Infrabox.
Tegenwoordig mag je al blij zijn als er 8 uren
worden geschreven met een summiere beschrijving
van de werkzaamheden." Johan vult
aan: "Infrabox maakt de medewerker weer
meer verantwoordelijk en trots op het vakwerk,
zonder dat dit belastend extra administratief
werk oplevert. Selfies maken is men gewoon;
maar draai de camera eens om en maak
een foto van je werk waar je trots op bent.
Uploaden doe je direct op het betreffende
werk. Ook je meerderen en de opdrachtgever
waarderen dit."
HET ENIGE PAKKET MET
KETENSAMENWERKING
Johan: “Door ‘vrienden’ te worden in Infrabox
ben je bezig met ketenintegratie in Infrabox.
Spelenderwijs wordt zo bijvoorbeeld de CO 2
-
prestatieladder niveau 5 gefaciliteerd vanuit
het bekende materieel, vastgelegde draaiuren
en kilometers. Binnen Infrabox zitten alle compliancy
modellen 'voorgekauwd' en al werkend
zal Infrabox jou en je onderaannemers op de
bouwplaats proactief ondersteunen bij het verkrijgen
van gevraagde gegevens. Een werkplekinspectie
is zo maar 1 knop van je verwijderd.”
MEER DAN BETAALBAAR
Infrabox is een allesomvattende oplossing,
die niet alleen interessant is voor de ZZP'er
of de MKB'er, maar ook grote bedrijven volledig
zou kunnen ontzorgen. Walter: "En dat
voor slechts € 10,- per gebruiker/ per maand.
Reken maar eens uit wat je voordeel is bij
zo'n laag bedrag. Je krijgt er alles voor. Infrabox
zorgt ervoor dat je niets kunt vergeten
en dat je altijd werkt binnen de richtlijnen
en afspraken. De kwaliteits- en KAM-aspecten
zijn met Infrabox dik op orde en als
Uploaden doe je direct op het betreffende werk.
ondersteuning zijn en worden deze ook
continu afgestemd en gecheckt door een hogere
veiligheidskundige."
De conclusie is dat Infrabox werkt en het leven
van de gebruiker gemakkelijker maakt. Met de
toenemende complexiteit van processen binnen
de infrasector is Infrabox een lichtend baken
op een stormachtige zee. ■
70

Complete weeg- en veiligheidsoplossingen
volledig naar uw wens.
Verhuur - verkoop | www.rds.eu | info@rds.eu
DCS61-S
antibots
SideEye
Multi-frequentie
achteruitrijalarm
TIJDELIJKE
BRUGGEN
Met onze standaard modulaire producten biedt Janson Bridging tal van bereikbaarheidsoplossingen.
Onze slimme oplossingen zijn tijdelijk, fl exibel en kostenbesparend.
JANSONBRIDGING.NL
ZWAAR TRANSPORT BRUGGEN | VERKEERSBRUGGEN | PARKBRUGGEN
FIETSBRUGGEN | VOETGANGERSBRUGGEN | MILITAIRE BRUGGEN

DE PEN
72

DE PEN
Edwin Wendrich
Salesmanager Civiele Techniek bij Eminent Groep
Zorg voor een juiste generatiemix
in je personeelsbestand
Het zorgen voor een juiste generatiemix gaat iedere ondernemer in de infra aan. Gek genoeg zie ik vanuit mijn rol als salesmanager civiele
techniek binnen ons detacheringsbureau dat de meeste ondernemers zich vooral met het aantrekken van (jong) personeel bezighouden.
Als daar je focus ligt, dan loop je het gevaar dat je vergeet hoeveel mensen je al binnen hebt zitten. Realiseer je dat je werknemers je
allerbelangrijkste kapitaal zijn. Wie nu niet investeert in het aanwezige personeel, loopt de kans om straks zonder te zitten. Ik praat dan
niet alleen over salariëring, maar ook om het creëren van betrokkenheid en het goed laten samenwerken van verschillende generaties.
Betrek je personeel bij belangrijke ontwikkelingen in je organisatie en innoveer samen, in plaats van alleen. Bied de mogelijkheid tot groei
binnen de organisatie, tot doorontwikkeling van vaardigheden. Maak het interessant voor je personeel om te blijven, laat merken dat ze
in beeld zijn.
DE GENERATIEMIX EN HOE DAARMEE OM TE GAAN
We worden steeds ouder, gelukkig, maar dat betekent ook dat we tot een steeds latere leeftijd door blijven werken. Binnen de inframarkt hebben
we al in grotere mate te maken met vergrijzing. Dat maakt het voor werkgevers in de infrabranche een nog grotere uitdaging om deze groep
mensen actief en betrokken te houden binnen de hedendaagse ontwikkelingen en werkzaamheden. Dat kan een uitdaging zijn voor het bedrijf, als
er een ambitie is om te groeien en te innoveren. Waar ik vanuit mijn werk steeds meer mee te maken krijg, is de discrepantie tussen junioren en
senioren op het werk. Er komen meer verschillende generaties te werken binnen het bedrijf, groepen die ieder hun eigen aandacht nodig hebben.
Een voorbeeld: de jongste generatie is continu online en klaar voor ‘het nieuwe werken’. Deze generatie moet snel klaargestoomd worden in het vak
om zo snel mogelijk inzetbaar te zijn, is de mening van de ondernemer. Daarom is er (te) veel vraag naar hbo- of wo-personeel. Zij stromen lineair in,
meteen op de plek binnen een afdeling die voor hen is ingericht. Denk ook eens aan een goede mbo’er. Gezien de toenemende personeelsbehoefte
zouden er voor deze groep opgeleiden meer kansen voor moeten zijn. De oudere generatie is vaak ook op een lager niveau binnengekomen en
heeft de tijd gehad om mee te groeien met de organisatie. Als je niet uitkijkt ontstaat er een kloof tussen oud en jong op deze manier.
Wie zich alleen focust op het aantrekken van de jonge generatie en daarbij de oudere werknemer passeert, moet zich realiseren dat dit
onbewust de hele organisatie verandert, met gevolgen. Lukt het je niet om synergie te krijgen, dan loop je het risico op uitstroom van
de jongeren en onvrede onder de ouderen. Ligt daarentegen de focus te veel op de oudere generatie (lees: je laat de oudere generatie
bepalen wat er gebeurt), dan werkt dat remmend op groei en innovatiekracht. De kunst is om synergie te creëren, begrip over en weer
te kweken en te komen tot de beste manier van samenwerking.
HOUD IEDEREEN EVEN WAARDEVOL
Wanneer je als bedrijf jezelf ten doel hebt gesteld om een goed samenwerkende generatiemix te bewerkstelligen, zonder enige vorm
van kloof, dan maak je het werk interessant voor de junioren en houd je de senioren meer betrokken bij de hedendaagse ontwikkelingen
en processen. De laatste groep zal meer affiniteit krijgen met nieuwe technologieën en software, doordat de jongere generatie hen
meeneemt in die wereld. Omgekeerd kunnen de jongeren veel leren van de reeds opgedane vakkennis van de ervaren krachten binnen
de organisatie. Daarmee houd je iedereen even waardevol.
JE STAAT ER NIET ALLEEN VOOR
Vaak worden we als detacheerder pas benaderd voor advies als de brand al woedt. Wat ik vooral wil zeggen tegen HR/recruitment
afdelingen en management: je staat er niet alleen voor. Bespreek je personele vraagstukken en opleidingsbehoeften eens met een detacheerder.
Onze blik op de branche is breed. Zoek de samenwerking op en maak samen een plan. Is het plan eenmaal gemaakt, dan volgt
naadloos de fase van uitvoering, waarbij je kunt rekenen op onze ondersteuning.
Als detacheerder (en opleider) staan we dagelijks in nauw contact met mensen van alle leeftijden en uit verschillende studierichtingen. Samen krijgen
we prima boven tafel waarom jouw bedrijf aantrekkelijk is voor zowel jong als oud. Een tip die ik alvast kan geven: binnen elk bedrijf werken echte
ambassadeurs, dat zijn mensen die liefde voor de organisatie hebben en er trots op zijn. Laat zulke mensen deelnemen aan sollicitatiegesprekken
met nieuwkomers. Niets is warmer dan ontvangen te worden met een glimlach, met een enthousiast verhaal. Een andere tip: heb je oudere sollicitanten
aan tafel? Probeer je dan vooral te richten op de drijfveren van iemand. Dus niet wat hij niet kan, maar juist wat hij nog wil doen. Die
motivatie is een belangrijk onderdeel. Omarm dat. En ten slotte: hoe mooi online samenkomen ons ook door de coronacrisis geholpen heeft, voor
een sollicitatiegesprek is live contact het allerbelangrijkste. Daar kan geen digitaal middel tegenop. ■
73

Elk project is uniek en vraagt om een eigen aanpak.
Tekst | Roel van Gils Beeld | Two2tender
Vaste prijs voor een
succesvolle aanbesteding
Samenwerken begint al in de tender. Door de inhoud te kennen, de juiste vragen te stellen en
out of the box te denken, wordt al de basis gelegd voor het winnen van de aanbesteding. Dat is
de filosofie van Two2tender.nl, die als (kennis)partner optreedt voor met name het MKB, om
samen het verschil te maken en een project gegund te krijgen. En dat alles voor een vaste prijs.
Marco Elstgeest, drijvende kracht achter
Two2tender.nl, heeft op veel vlakken kennis
en ervaring opgedaan bij kleine en grote aannemers
in de GWW. “Ik heb vele aanvragen
voorbij zien komen in alle soorten en maten”,
zegt hij. “Wat me destijds als EMVI-engineer
al opviel was dat vooral onderaannemers –
het MKB – moeite hadden om een passend
antwoord te bieden op EMVI-uitvragen, terwijl
de kennis wel degelijk aanwezig was. Er
was behoefte aan een betrouwbare partij
met kennis van zaken, die bovendien de taal
spreekt van de MKB-er. Dat is de basis van
Two2tender. We helpen het MKB succesvol
te zijn bij aanbestedingen.”
CONSTRUCTIEF VAN START
Elk project is uniek en vraagt om een eigen aanpak.
“Wij onderscheiden ons ten eerste al met
een scherpe analyse tijdens de inlichtingenronde”,
vervolgt Elstgeest. “Voordat je out of the
box kunt gaan denken, moeten eerst de randvoorwaarden
helder zijn. Dat wordt nogal eens
vergeten, maar is essentieel om constructief
van start te gaan. We hebben een zeer sterke
drang naar perfectie door voor ieder project
een unieke oplossing te vinden. Daarbij werken
we vanuit de techniek, de inhoud. Onze opdrachtgevers
waarderen het enorm als we binnenkomen
met een stapel tekeningen, schetsen
en stiften om duidelijk te krijgen waar de
crux van een werk zit. We blijven vooral niet
achter ons bureau zitten, maar gaan naar buiten.
We brengen de omgeving in kaart, praten
met stakeholders, et cetera. Alles moet kloppen
en het moet uitvoerbaar zijn. Dat doen we
voor een vaste prijs, ongeacht de uren die we
erin steken. Het winnende plan is altijd ons uitgangspunt,
maar niet het ultieme. Belangrijkste
is dat het werk aan onze opdrachtgever gegund
wordt. Daar doen we alles voor.”
DE UITVRAAG IS
OOK BELANGRIJK
“Uiteindelijk bedienen we ook de aanbesteder
met een slimme en duurzame aanpak
74

voor zijn project”, stelt Elstgeest. “Het begint
dus met de uitvraag. Als die uitvraag relevant
is en past bij het project, dán zie je echte
meerwaarde terug in de inschrijving van de
aannemer. Dat komt de samenwerking en realisatie
na gunning van het project ten goede.
Onze ervaring op dat vlak delen we graag,
aanbesteders kunnen bij ons terecht om
voor publicatie van de aanbesteding al eens
vanuit aannemersperspectief naar hun project
te kijken. Samen maken we zo’n uitvraag
dan concreet. Het betaalt zich later terug.”
Two2tender.nl kan dus in het hele tendertraject
meedenken. “Dat is ook hetgeen waarvoor
we doorgaans worden ingeschakeld”,
zegt Elstgeest. “Het complete plan, de aanpak
en het technische gedeelte uitdenken en
uitwerken, daar ligt onze kracht. Om het vervolgens
samen tegen het licht te houden. Die
proactieve houding wordt gewaardeerd. Het
is een misverstand dat we op dag één van de
aanbesteding al een plan gaan schrijven. Nee,
dat is helemaal de laatste fase. Alle puzzelstukjes
vallen dan in elkaar tot een kloppend
verhaal van begin tot einde met alle ingrediënten
voor het winnen van de aanbesteding
én een succesvolle realisatie.” ■
Marco Elstgeest, de drijvende kracht achter Two2tender.nl.
WIJ BREIDEN ONS NETWERK UIT
EMVI-engineer & partner van het MKB
Ben jij?
Succesvol in EMVI-plannen
Gedreven, om jezelf te bewijzen
in een andere omgeving
Wil jij?
Meer vrijheid door
zelf ondernemer te zijn
In een klein team, een
groot verschil maken
Kennis maken?
info@2tender.nl
Uw werkvoorraad
aanvullen?
Wij maken werk van uw aanbestedingen!
75

Tekst | Roel van Gils Beeld | Rijnstaal
Spikerpadbrug:
vakwerk met plaatstaal
Op de N348 Den Elterweg tussen Zutphen en Warnsveld is de bestaande Spikerpadbrug
vervangen door een geheel nieuw exemplaar. De nieuwe brug is breder, nagenoeg onderhoudsvrij
en ligt bovendien hoger op de (bestaande) betonnen steunpunten. Rijnstaal
Nieuwegein bv heeft de twee stalen vakwerkliggers voor de nieuwe brug volledig in eigen
huis geprefabriceerd uit 20 en 25 millimeter dik plaatstaal en gemonteerd.
De nieuwe Spikerpadbrug bestaat uit twee,
zelfstandige stalen vakwerkliggers die met elkaar
zijn verbonden door een dek uit prefab
betonplaten in ultrahogesterktebeton (UHSB).
“Het dek is slechts 11 centimeter dun. Dat
is toch vrij uniek voor een brug van bijna 45
meter lang en 4,84 meter breed”, zegt Anton
Gorter, projectleider bij Rijnstaal. “We heb-
ben in opdracht van Knipscheer Infrastructuur
het staalontwerp van ipvDelft vertaald naar
een uitvoeringsontwerp inclusief alle lasdetailleringen
en afwerkingen, zodat we beide vakwerkliggers
in onze productiefaciliteit konden
produceren. Een belangrijk uitgangspunt was
dat alle verbindingen als volledige doorlassing
werden beschouwd.”
COMPLEXE CONSTRUCTIE
Beide vakwerkliggers zijn uit een S355 staalplaat
in J2-kwaliteit gesneden, legt Gorter uit.
“Als je bedenkt dat het ontwerp ook nog eens
verschillende radii bevat, kun je je voorstellen
dat het productietechnisch toch best een
complexe constructie betrof. Vanuit het uitvoeringsontwerp
zijn eerst alle plaatuitslagen
De nieuwe Spikerpadbrug bestaat uit twee, zelfstandige stalen vakwerkliggers die met elkaar zijn verbonden door een dek uit prefab betonplaten in ultrahogesterktebeton.
76

gemaakt met alle lasvoorbereidingen. Vervolgens
zijn de platen gesneden en zijn de platen
van de vakwerkconstructie gewalst, waardoor
de vloeiende buitenrand ontstaat. Elke vakwerkligger
bestaat in feite uit drie segmenten:
een deel tussen landhoofd en steunpunt (aan
weerszijden) en een deel tussen beide steunpunten.”
De steunpunten en landhoofden zijn
overigens na het slopen van het bestaande dek
behouden gebleven, enigszins opgehoogd en
voorzien van kespen door Knipscheer Infrastructuur
om de nieuwe brug te kunnen dragen.
“De radius in het middendeel mochten
we vanuit het RAW-bestek benaderen in zes
segmenten die vanzelfsprekend ook allemaal
doorgelast dienden te worden, net als de rest
van de constructie.”
ZWARE EISEN
Een vakwerkconstructie met een lengte van 45
meter is niet bepaald eenvoudig te hanteren.
Rijnstaal heeft ervoor gekozen om de liggers
in de lengte in tweeën te delen. “We hebben
dus in feite vier liggers van 22,5 meter lang in
onze fabriek samengesteld en volledig doorgelast.
Rijnstaal is executieklasse 4 gecertificeerd.
Onze gespecialiseerde lassers houden van dit
Rijnstaal is executieklasse 4 gecertificeerd.
type constructiewerk. Vanuit het bestek werden
zware eisen gesteld aan het visuele aspect en
de eindafwerking, omdat het vakwerk volledig in
het zicht blijft en tevens fungeert als leuning. In
de vakken zijn rvs-frames voorzien, die we ook
volledig hebben voorbereid in onze fabriek en
individueel zijn ingepast in de vakwerkliggers.
Na een uitvoerige kwaliteitscontrole zijn de vier
delen getransporteerd naar JC Straaltechniek in
Vlissingen en voorzien van een conserveringssysteem.
Vervolgens hebben wij daar de twee
delen gekoppeld tot één grote vakwerkligger.
Vanuit het bestek mocht dat ook ter plaatse,
maar het leek ons beter om het onder geconditioneerde
omstandigheden uit te voeren. Nadien
zijn de liggers vanuit Vlissingen per schip
naar Mammoet in Schiedam vervoerd voor een
laatste finetuning, zoals het plaatsen van de rvsframes
en netten door een onderaannemer.”
In een weekendafsluiting zijn de twee kant-enklare
vakwerkliggers vanuit Schiedam per bijzonder
transport naar Zutphen gereden waar ze
met een 200-tons kraan zijn ingehesen. Aansluitend
kon Knipscheer Infrastructuur de USHBbetonplaten
aanbrengen en de natte knopen
aanstorten. Aan het einde van het weekend was
de nieuwe Spikerpadbrug een feit. ■
77

Tekst | Jan Mol Beeld | Sterk BV
Maximale draagkracht
bij slappe ondergrond
Innovatieve oplossing door gebundelde expertise
'Nomen est omen', luidt het Latijnse spreekwoord. Ofwel: de naam is een voorteken. Dat geldt
zeker in het geval van de krachtenbundeling van twee expertisebedrijven. Sterk BV en Mammoet
Heavy Duty Pavements (HDP) sloegen de handen ineen voor een oplossing om af te rekenen met
de nadelige gevolgen van slappe ondergrond. Dat leidde tot een innovatief idee dat inmiddels zijn
vuurdoop heeft beleefd en met vlag en wimpel slaagde in de test.
We spreken met Peter van Halteren, directeur
bij Sterk BV, Ronald Kleinjan, directeur
bij Mammoet HDP en Roel Brouwer, principal
consultant en mede-eigenaar van Geobest.
Een krachtig verhaal over een oplossing die
mogelijk gemaakt is door expertise in verschillende
disciplines samen te brengen.
EEN UNIVERSEEL
PROBLEEM OPGELOST
In de wereld van grond-, weg- en waterbouw is
het fenomeen 'slappe ondergrond' een bekend
gegeven. Afhankelijk van hoe slecht de ondergrond
is, kunnen er verschillende oplossingen
worden ingezet om de bodem berijdbaar en
belastbaar te maken. Denk aan verstevigingsmatten,
rijplaten et cetera. Het wordt alleen
pas echt problematisch wanneer de ondergrond
heel slecht is qua draagkracht en de belasting ter
plekke hoog is. Zo’n scenario is bijvoorbeeld het
maken van kraanopstelplaatsen op een slappe
bodem. Zowel Sterk BV als Mammoet HDP
hebben eigen oplossingen om meer draagkracht
te creëren wanneer er sprake is van een slappe
ondergrond. Een oud Mammoet medewerker
bracht de twee partijen met elkaar in contact.
Mammoet HDP heeft in haar programma
de Enviro-Mat. Een toepassing waarbij met
gebiedseigen grond, cement en additief een
draagkrachtige laag gecreëerd kan worden.
Ten opzichte van de alternatieven bespaart
het tijd, materiaal en geld en verlaagt het de
ecologische voetafdruk van een project. De
Enviro-Mat kan worden gebruikt voor zowel
tijdelijke als permanente verharding van wegen,
opslagterreinen en kraanbanen. De Enviro-Mat
wordt door Mammoet wereldwijd met
succes ingezet. Roel Brouwer: "De Enviro-Mat
is in Nederland in veel gevallen te gebruiken
zonder voorbelasting, tenzij de bodem te samendrukbaar
is." Sterk heeft een eigen techniek
in huis, de E-wall. Met een speciale frees
De testlocatie in Zeewolde waar de Enviro Wall-Mat techniek in de praktijk is getest. Links het prototype van de E-wall machine.
78

Nadat de muren zijn gerealiseerd wordt de Enviro-Mat aangebracht. Dit gebeurt
met gebiedseigen grond.
Met de muren en de mat gereed, wordt vervolgens de proefopstelling geplaatst om
een belastingsproef te doen.
De grond wordt volledig weggefreesd en de ontstane sleuf wordt direct en
gecontroleerd gevuld.
De verticale vervorming weergegeven in het Plaxis model.
wordt een sleuf in de ondergrond gemaakt.
De grond wordt volledig verwijderd en de
ontstane sleuf wordt direct gevuld met een
materiaal naar keuze. Zo ontstaan er muurtjes
in de grond. Peter van Halteren: "Door de
Enviro-Mat en E-wall te combineren, wordt
er een maximale draagkracht gegenereerd."
De twee separate technieken vullen elkaar
optimaal aan. "De wanden in de grond hebben
we onder controle dankzij gecontroleerd
materiaal, zoals beton, bentoniet, zand, grind
of zelfs on site gemixte gebiedseigen grond.”
Roel vult aan: "De test heeft uitgewezen dat
wanneer je E-walls toepast tot in de zandlagen,
je zettingen minimaliseert. Met de toevoeging
van Enviro-Mat aan de E-wall bereik
je een ondergrond waar je zonder probleem
een kraanopstelplaats kunt creëren."
VAN THEORIE NAAR PRAKTIJK
De vuurdoop voor de innovatieve oplossing vond
plaats in Zeewolde, waar kraanopstelplaatsen
voor de bouw van windmolens moesten worden
gerealiseerd en er sprake is van zeer slappe
ondergrond. "In theorie wisten we dat het moest
werken", zegt Peter van Halteren. "De modellen
zijn gesimuleerd in software. De uitkomst was
veelbelovend. In de praktijk hebben we een test
gedaan en deze extreem zwaar belast, waarbij
we natuurlijk alles zorgvuldig hebben gemonitord."
Roel voegt toe: "De goede numerieke resultaten
uit de simulatie werden vergeleken met de data
uit de praktijktest. In Plaxis hebben we vervolgens
de hele test kunnen verklaren en nabootsen."
TWEE DUIDELIJKE OPTIMALISATIES
Ronald vervolgt: "We hebben twee optimalisaties
met ons systeem. We kunnen toe met minder
cement en werken met een lichter mengsel
(mortel). Door gebiedseigen grond (uit de
sleuf) terug te brengen met andere materialen,
zoals cement met Geosta als additief, werken
we duurzaam met hele goede eigenschappen."
Roel voegt toe: "Met Geosta maak je de mix
hard én flexibel. Dat geeft de flexibiliteit en
taaiheid om te kunnen vervormen, in plaats van
te breken." Ronald: "We rekenen momenteel
aan wat de grenzen zijn die we hieraan moeten
stellen. Voor Mammoet is dit zeer interessant
om te gebruiken."
ENORM TOEPASSINGSVELD
Voor alle belasting die meer bedraagt dan
10 ton per m 2 is normaliter in deze grondslag
een hele zware fundering nodig. Tijdrovend,
kostbaar en minder duurzaam.
"Door onze gecombineerde technieken
kunnen ondergronden belastbaar gemaakt
worden op diverse plaatsen. Denk bijvoorbeeld
aan containerterminals, landingsbanen
en op plekken waar tijdelijke gebouwen
worden neergezet. Daar ligt ons bereik."
Peter licht toe: "De E-wall is ooit bedacht
als optimalisatie van de soilmixwand maar
kent veel meer toepassingen. Denk je eens
in dat dit wordt toegepast als anti-piping of
stabiliteitsoplossing bij dijkwerken, of voor
de wanden van kleine gemalen of kelders.
Gecombineerd met de Enviro-Mat komen
daar nog eens vele mogelijkheden bij zoals
wegstabilisatie, laydown areas en meer.
Een mooie samenwerking om funderingsissues
op te lossen, waar dan ook." Roel benadrukt
tot besluit dat de oplossing absoluut
maatwerk in fundatie betekent. "We kunnen
variëren met de afstanden tussen de E-walls,
we kunnen de diepte bepalen, de richting.
Als basis hebben we een gekalibreerd model
in handen. Het is post-engineering op basis
van post-analyse." ■
79

Tekst | Susan Peek Beeld | HKV Ochten | Beelen.nl | GMB
Effectief werken begint
bij het dragen van de
juiste werkkleding
Het is op iedere werkplek belangrijk dat kleding lekker zit. Dat is in de gww niet anders. Maar binnen
deze sector moet kleding naast comfortabel, ook functioneel zijn en bescherming bieden. Draagcomfort
en veiligheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, want kleding die niet lekker zit, wordt
niet (goed) gedragen, wat ten koste gaat van de bescherming. Dat weten ze als geen ander bij HKV
Ochten. De totaalleverancier voor benodigdheden voor de grond-, weg- en waterbouw, biedt naast
wegbebakening, gereedschappen en reclame & signproducten ook een verrassend en veelzijdig assortiment
aan kwalitatief hoogwaardige bedrijfskleding en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM).
HOOG SERVICELEVEL
Bert Oomen, senior-accountmanager bij HKV
Ochten praat over de kwaliteit en persoonlijke
aanpak van het bedrijf. “Dat ons servicelevel
heel hoog ligt, vinden wij heel vanzelfsprekend,
maar kennelijk is het onze onderscheidende
factor… Dat blijkt wel uit de langdurige relaties
die we hebben opgebouwd. Niet alleen
met onze klanten, maar ook met onze leveranciers
zoals Helly Hansen, Dassy, Tricorp, Bahco,
Kelfort, No Risk en Sika. Met deze A-merken
staan we garant voor maximale kwaliteit met
behoud van een marktconforme prijs.”
ZOVEEL MENSEN ZOVEEL WENSEN
HKV Ochten biedt bedrijfskleding voor élke
professional. Of het nou voor een transportmedewerker
is of voor een grote aannemer in
de infra, of het nou om een lange onderbroek
gaat of een maatwerk fleece jack. “Maar de
ene klant is de andere niet”, weet Oomen
en vervolgt: “kleding ligt heel gevoelig. Door
oprecht geïnteresseerd te luisteren, verder
te vragen en te begrijpen wat de situatie en
persoonlijke behoefte is, komen we erachter
waar de eventuele uitdagingen zitten. Ik
schets niet wat we kunnen bieden, maar vraag
wat de klant wil. Op die manier stemmen wij
onze dienstverlening optimaal af op het bedrijf
en adviseren we wat het beste is. Want
het gaat zoveel verder dan alleen de juiste
pasvorm.” Volgens Oomen zijn het de kleine
details of aanpassingen die het verschil maken,
waardoor de functionaliteit en het comfort
van de kleding optimaal wordt afgestemd
op de gebruiker. “Een iets langere achterkant
van de jas? Ja hoor. Extra binnenzak? Geen
probleem. Oplossing voor de duimstok?
Check! Natuurlijk kan het soms lastig zijn,
maar juist ons enthousiasme en creativiteit
HKV Ochten biedt een gepersonaliseerd bestelsysteem, die het complete
kledingpakket van de klant bevat. Er kan op afdelings-, functie- of individueel
niveau besteld worden. (Beeld: HKV Ochten)
Primeur: HKV Ochten ontwikkelt een circulair, sneldrogend, antibacterieel en vlam
vertragende kledinglijn voor de medewerkers van Beelen.nl. (Beeld: Beelen.nl)
80

De RWS-kledinglijn van Quest biedt het hoogst haalbare in
comfort, wind- en waterdichtheid én voldoet volledig aan de
eisen die Rijkswaterstaat eraan stelt. (Beeld: HKV Ochten)
‘We steken je graag in
een nieuw jasje’
81

GMB, in 2020 volledig in een nieuw jasje gestoken
door HKV Ochten, is erg te spreken over de kwaliteit
van de nieuwe kleding. (Beeld: GMB)
logo wilt onderscheiden, biedt Quest een
uitkomst. Je kunt de complete huisstijl door
laten vertalen naar een eigen kledinglijn. Wij
verzorgen het gehele proces, van gesprek,
tot advies, ontwerp, productie en levering.
De kleding wordt volledig in eigen beheer
geconfectioneerd. Zo staken we anderhalf
jaar geleden GMB in een nieuw jasje. Met
een enorme diversiteit aan disciplines binnen
GMB, waren er minstens net zo veel behoeftes
qua bedrijfskleding. Wat de één prettig
vindt, is voor een ander maar niks. We willen
aan zoveel mogelijk behoeftes tegemoetkomen,
maar binnen één bedrijfsuitstraling.”
Ook Beelen, een snelgroeiende recyclaar en
groot sloopbedrijf, weet dat je voor persoonlijke
aandacht en individuele wensen bij HKV
Ochten moet zijn. Binnenkort krijgen ook zij
een volledig nieuwe kledinglijn.
ABSOLUTE PRIMEUR
Met de nieuwe kledinglijn van Beelen heeft HKV
Ochten een absolute primeur te pakken. De stof
die gebruikt is voor de kledinglijn is tot nu toe nog
niet toegepast in de markt. “Door heel goed te
weten wat de klant doet, borduren we verder in
de wens en de mogelijkheden van de klant. Zo
hebben we in dit geval onder andere geopperd
een antibacterieel garen te verweven in de stof.
Het eindresultaat is een circulair, sneldrogend, antibacterieel
en vlam vertragende kledinglijn, geheel
naar wens van de klant en gebruiker. Uniek!”
BLIJVEN INNOVEREN
HKV Ochten blijft constant verbeteren en
doorontwikkelen waarbij ze de wensen en opmerkingen
van haar klanten meeneemt in het
verbeterproces. “Niet alleen wat kleding betreft
hoor”, zegt Oomen en noemt als voorbeeld
het gepersonaliseerd bestelsysteem
waardoor HKV Ochten de klant nog verder
ontzorgd. “Compleet in hun eigen huisstijl
waar alle producten gecategoriseerd in zitten.
Op afdelings-, functie- of individueel niveau kan
er besteld worden.” Oomen besluit: “Op alle
vlakken kwaliteit leveren en zo een langdurige
relatie met tevreden klanten opbouwen, dat is
waar HKV Ochten voor staat.” ■
zorgt ervoor dat we oplossingen voor dat
soort uitdagingen bedenken.”
EIGEN LABEL: QUEST
“Vanwege eisen aan kwaliteit en continuïteit
hebben we ons eigen label in het leven geroepen.
Onder de naam Quest bieden we geoptimaliseerde
bedrijfskleding, waarin we de beste
elementen van bestaande standaardkleding hebben
toegepast. Zo hebben we onder andere een
RWS-kledinglijn in de markt gezet, die het hoogst
haalbare biedt in comfort, wind- en waterdichtheid
én volledig voldoet aan de eisen die Rijkswaterstaat
eraan stelt. Maar we bieden ook maatwerk.
Op basis van de vraag en gecombineerd
met onze ideeën en kennis op het gebied van kleding,
design en productie creëren we een uniek
ontwerp of complete collectie.” Oomen noemt
als voorbeeld een fleecejas, de Dinkel, van het eigen
label Quest. “We willen de fleece-kwaliteit
van Tricorp maar maken ons eigen model: een
wat stoerdere stof van hoge kwaliteit bij de rits
aan de voorzijde, manchet bij de pols en afsluitbare
ritsen. Bij het jack, de Amstel, werken we
met de topkwaliteit van Siopor, maar hebben we
de achterzijde met 7 cm verlengd, is er een andere
zakzetting toegepast, zijn er manchetten bij
de pols toegevoegd en hebben we de binnenzijde
van de nek van zwarte stof gemaakt.”
VOLLEDIG EIGEN KLEDINGLIJN
“Ook wanneer je je als bedrijf op het gebied
van bedrijfskleding meer dan alleen met een
HKV Ochten biedt maatwerk. Op basis van de vraag en gecombineerd met onze ideeën en kennis op het gebied
van kleding, design en productie creëren we een uniek ontwerp of complete collectie. (Beeld: HKV Ochten)
82

Groeneveldt Marine Construction B.V. is
al meer dan 12,5 jaar een vertrouwd
Groeneveldt Marine Construction B.V. is
adres voor het bouwen van
al meer dan 12,5 jaar een vertrouwd
werkschepen. Met een team van
adres voor het bouwen van
enthousiaste medewerkers bouwen wij
werkschepen. Met een team van
voor onze klanten het gewenste schip.
enthousiaste medewerkers bouwen wij
Onze mensen denken klantgericht,
voor onze klanten het gewenste schip.
hebben een servicegerichte opstelling,
Onze mensen denken klantgericht,
zijn zelfstandig en er is niets teveel.
hebben een servicegerichte opstelling,
Daarom zijn zelfstandig is ons motto: en er is niets teveel.
“Alles Daarom wat is ons niet motto: te koop is maken wij”
“Alles wat niet te koop is maken wij”
Werkschepen
Werkschepen
Sondeerschepen
Sondeerschepen
Duwschepen
Duwschepen
Kraanschepen
Kraanschepen
Pontons
Pontons
Werkschepen
Sondeerschepen
Duwschepen
Kraanschepen
Pontons
Noordeinde 121-123
3341 LW Hendrik – Ido -Ambacht
Noordeinde T : 078-7440105 121-123
3341 E : info@groeneveldtmarineconstruction.nl
LW Hendrik – Ido -Ambacht
W: T : www.groeneveldtmarineconstruction.nl
078-7440105
E : info@groeneveldtmarineconstruction.nl
W: www.groeneveldtmarineconstruction.nl
00025242002.indd 1 16-06-21 09:46

THEMA RAIL
Tekst | Jan Mol Beeld | iStock
Wist je dat je nu al beter
spoort in Noord?
Spoorplan Noord-Nederland loopt in sneltreinvaart
Gevoelsmatig had ik altijd de indruk dat de ontwikkelingen in de rail-infra zich voornamelijk
concentreerden rondom de Randstad en het midden van het land. Niets is echter minder waar.
In 2023 moet Spoorplan Noord-Nederland afgerond zijn. Een enorm project dat ervoor zorgt
dat de reismogelijkheden met de trein in het noorden flink toenemen, waardoor er snellere
verbindingen in de regio zelf en van en naar de Randstad ontstaan.
Meer treinen, langer en sneller.
‘De diversiteit van de projecten is groot en
strekt van spooruitbreiding, nieuwe stations tot
ongelijkvloerse kruisingen en opstelterreinen'
84

THEMA RAIL
Betere overstapmogelijkheden zijn onderdeel van het plan.
Station Groningen.
Naast het feit dat Noord-Nederland in mijn ogen
wint aan toekomstbestendigheid door de talloze
projecten, is mijn mening dat het beter ontsluiten
van Nood-Nederland mogelijkheden schept
om de woonproblematiek die de Randstand teistert
op te lossen. Wonen in Noord-Nederland
en werken in de Randstad, dankzij snelle treinverbindingen,
wordt aantrekkelijk. We nemen u
even mee op reis door het noorden.
PRORAIL DOET HET NIET ALLEEN
Spoorplan Noord-Nederland bestaat uit
circa twintig spoorprojecten die tezamen
een investering van 1 miljard euro bedragen.
De projecten worden door ProRail uitgevoerd
in opdracht van het ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat en de provincies
Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel
en samen met vervoerders NS en Arriva.
De diversiteit van de projecten is groot en
strekt van spooruitbreiding, nieuwe stations
tot ongelijkvloerse kruisingen en opstelterreinen.
Alles draagt bij aan een betere bereikbaarheid
van het noorden. Er kan sneller
gereisd worden door de inzet van meer
treinen, door betere overstapmogelijkheden,
dankzij nieuwe verbindingen en het sneller
laten rijden van treinen. De nieuwe railinfrastructuur
gaat daarvoor zorgen.
bij de Goddeloze Singel. Om de veiligheid
verder te vergroten, gingen er in totaal op
het traject vijf particuliere overwegen dicht.
Drie onbeveiligde overwegen zijn nu beveiligd
met halve overwegbomen. Voor de extra
sneltrein en de langere sneltreinen in de
spits zijn aanpassingen nodig geweest aan de
sporen en perrons. Die aanpassingen waren
niet overal even groot. Zo werden in
Feanwâlden, De Westereen, Buitenpost en
Grijpskerk alleen de perrons verlengd.
In opdracht van de provincie Drenthe verdubbelt
ProRail het spoor bij station Emmen Zuid.
Treinen uit beide richtingen kunnen elkaar
straks passeren op het station, waardoor de
dienstregeling verbeterd wordt. De reistijd tussen
Emmen en Zwolle is straks korter. Er komt
een extra spoor en perron. Het spoor tussen
Zwolle en Emmen wordt over een lengte van
600 meter verdubbeld. Hiermee is tijdens de
aanleg van de onderdoorgang in de Nieuw
Amsterdamsestraat in 2010 al rekening mee
gehouden. Het station Emmen Zuid krijgt een
tweede perron. Trappen verbinden de perrons
met de onderdoorgang. Het nieuwe perron
krijgt een wachtruimte in dezelfde stijl als de
wachtruimte op het huidige perron. De werkzaamheden
duren tot 2022.
Spoorplan Noord-Nederland duurt tot en
met 2023. Wilt u zelf op de hoogte blijven van
de ontwikkelingen? Kijk dan op: prorail.nl/programmas/spoorplan-noord-nederland
■
Geraadpleegde bron voor dit artikel: prorail.nl
EEN KLEINE GREEP
UIT DE PROJECTEN
Tussen Groningen en Leeuwarden reden
twee stoptreinen en één sneltrein per uur.
Met de toevoeging van een extra sneltrein
rijden er nu twee sneltreinen en twee stoptreinen
per richting, per uur. Naast de extran
sneltrein zijn er ook langere treinen gaan rijden,
met meer snelheid op sommige punten.
Om dat veilig te kunnen doen is een aantal
overwegen aangepakt. In Groningen werd
de overweg bij de Paterwoldseweg vervangen
door een onderdoorgang. Hetzelfde
gebeurde in Hurdegaryp en bij de overweg
Werken in de Randstad en wonen in Noord-Nederland wordt een stuk aantrekkelijker.
85

THEMA RAIL
Tekst | Roel van Gils Beeld | Kouwenberg Infra
Open frontboring met
waterslot onder spoorrails
Als gevolg van een verstopte duiker onder het spoor stonden in Oudesluis regelmatig diverse tuinen
onder water. Bij nader inzien bleek de sterk verouderde duiker ook nog eens lek. Reden voor Pro-
Rail om snel actie te ondernemen. Kouwenberg Infra stond in voor het boren van een nieuwe duiker
onder het spoor door en het dempen van de bestaande duiker. De specialist in sleufloze technieken is
daarbij in goed overleg op diverse punten afgeweken van het initiële plan van de spoorbeheerder.
Kouwenberg Infra is al vele jaren gespecialiseerd
in het ontwerpen en aanbrengen van
leidingen en duikerconstructies onder wegen,
vaarwegen en spoorwegen. “We zijn gewend
om deze werkzaamheden in onderaanneming
uit te voeren, maar hebben ons voor het project
in Oudesluis als hoofdaannemer ingeschreven
op de uitvraag van ProRail”, begint Sjoerd
Janssen van Kouwenberg Infra. “Het betrof een
UAV-GC-contract waarbij we verantwoordelijk
waren voor het complete plaatje inclusief
nulmeting, inspecties, bodemonderzoek, afstemming
met omwonenden en risicobeheersing.”
Zijn collega Teun van Ras vult aan: “Daar
zit ook direct onze kracht: dankzij onze jarenlange
ervaring kunnen we voor elke situatie een
passende oplossing bedenken om zoals in dit
geval een bestaande constructie veilig en kwalitatief
te dempen om vervolgens even verderop
gecontroleerd een nieuwe boring onder het
spoor door te maken.”
BESTAANDE
CONSTRUCTIE GEDEMPT
“De bestaande stalen duiker was 19 meter lang
met twee betonnen inspectieputten naast het
spoor en twee kleine uitliggers richting de wa-
De nieuwe duiker is 26 meter lang, uitgevoerd als een GVK-buis 860mm uitwendig, en loopt van watergang tot watergang.
86

THEMA RAIL
Door het toepassen van een waterslot is voorkomen dat er spoeling onder het spoor plaatsvindt door het
aanwezige grondwater.
tergang”, legt Janssen uit. “De staat van het hele
object liet nogal te wensen over, zo bleek tijdens
een schouwing. De inspectieputten stonden op
instorten en de duiker was vanwege diverse
lekkages helemaal dichtgeslibd. Het spoor vertoonde
zelfs ter plaatse van de bestaande duiker
verzakkingen.” Van Ras: “Om nog meer problemen
met de oude duiker te voorkomen, zijn we
in overleg met ProRail afgeweken van het initiële
plan zoals beschreven in het Bestek. In plaats van
het reinigen en doorspuiten van de bestaande
duiker, met kans op het wegspoelen van zand en
slib onder het spoor, hebben we de bestaande
constructie eerst volledig dichtgezet en ontlucht.
Vervolgens zijn ook de inspectieputten en
uitliggers verwijderd.”
VAN EEN SCHILDBORING
NAAR OPEN FRONTBORING
Circa 145 meter verderop werden vervolgens
de voorbereidingen getroffen voor de nieuwe
duikerconstructie. De nieuwe duiker is 26 meter
lang, uitgevoerd als een GVK-buis 860mm
uitwendig en loopt van watergang tot watergang.
Inspectieputten zijn daarmee overbodig.
Van Ras: “Ook hier zijn we voorafgaand
in overleg met ProRail gegaan om het plan te
finetunen. Hieruit is het oorspronkelijke plan,
het uitvoeren van een schildboring, omgezet
naar een open frontboring met waterslot, met
name vanwege de beperkte ruimte om het
benodigde containerpark op te tuigen. Ook
bleek de ondergrond niet draagkrachtig genoeg
om de boorkop te kunnen dragen. Door
het toepassen van een waterslot is voorkomen
dat er spoeling onder het spoor plaatsvindt
door het aanwezige grondwater. In drie
weken tijd hebben we de klus op locatie geklaard,
van het inrichten van het werkterrein
en het plaatsen van de bekisting in de watergangen
tot het droogpompen van de put, het
boren zelf en daarmee het verbinden van beide
watergangen.”
“Het maken van een boring onder het spoor
door met of zonder waterslot, is voor ons dagelijkse
kost. De grootste uitdaging zat hem
voor ons in de voorbereiding en de contractbeheersing
als hoofdaannemer voor ProRail”,
blikt Janssen terug. “Maar ook daarin zijn we
geslaagd. Sterker nog, de volgende klus voor
ProRail dient zich alweer aan: het realiseren
van een vijftal spoorkruisingen op het emplacement
van Rotterdam Centraal Station.” ■
Open Front boringen
Gesloten Front boringen
Pilootgestuurde
avegaar boringen
Pipe Cracking
0412-405404
www.kouwenberginfra.nl
info@kouwenberginfra.nl
Kouwenberg Infra
Industriepark 2c
5374 CM Schaijk
87

THEMA RAIL
Tekst | Jan Mol Beeld | Mobilis/Bouwfotografe/Daisy Komen
Scheiding hoog- en
laagfrequent treinverkeer
in en rond Geldermalsen
De Lingense Alliantie heeft het project goed op de rails staan
Onder de naam 'SpoorOmgeving Geldermalsen' (SOG) werd begin 2019 het project gelanceerd
om het hoog- en laagfrequent van elkaar te scheiden, in en rond Geldermalsen. De uitvoering
werd gegund aan Mobilis en Dura Vermeer, die samen met opdrachtgever ProRail onder de naam
'De Lingense Alliantie' opereren. Hun werk: het uitbreiden van het emplacement van twee naar
vier perrons en het aanleggen van een derde spoor, genaamd 'De Merwede-Lingelijn, die zal lopen
tussen Dordrecht en Geldermalsen. GWW Magazine spreekt hierover met Peter Boonen, senior
Uitvoerder bij Mobilis, Hoofduitvoerder bij De Lingense Alliantie.
IN DECEMBER CIRCA
80% OPGELEVERD
"De bouw is begin 2019 gestart", opent Peter
het gesprek. "Voor het hele project zijn vijf buitendienststellingen
ingecalculeerd. In de buitendienststelling
van zomer 2020 is het complete
emplacement in ongeveer 700 uur omgebouwd,
in een zes weken durende buitendienststelling. De
treinenloop werd tijdens deze periode minimaal
verstoord. Vanaf dat moment is de focus verlegd
naar een zevendaagse buitendienststelling, die afgelopen
zomer 2021 plaatsvond. Inmiddels is het
derde spoor, de Merwede-Lingelijn, aangesloten
en in dienst gesteld. Geldermalsen beschikt nu dus
over drie sporen vanaf het noorden."
Treinen hoeven nu dus geen gebruik meer te
maken van een wissel, maar rijden op eigen
spoor richting station Geldermalsen. "Het afgelopen
jaar hebben we de perrons voorbereid
op deze uitbreiding", vervolgt Peter. "Zo is de
luifel boven de perrons klaargemaakt en is op
het station zelf een nieuwe reizigerstunnel in
gebruik genomen. De oude voetgangersbruggen
zijn verwijderd. We verwachten in december
2021 zo'n 80% te hebben opgeleverd."
SPLITSING CIVIELE
EN RAILWERKEN
Binnen de alliantie zijn de taken goed verdeeld.
TBI-onderneming Mobilis neemt de civiele kant
Peter Boonen: "Binnen een alliantie is het anders werken". Foto: Bouwfotografe.
Binnen de strakke planning hoort ook dat er ‘s avonds en ‘s nachts doorgewerkt
wordt. Foto: Bouwfotografe.
88

THEMA RAIL
Onder de naam 'SpoorOmgeving Geldermalsen' (SOG) werd begin 2019 het project gelanceerd om het hoog- en laagfrequent van elkaar te scheiden, in en rond Geldermalsen.
voor haar rekening. Daaronder vallen de uitbreiding
van de spoorbaan, die nu verbreed is
met het derde spoor, er zijn drie onderdoorgangen
gebouwd, er is een derde spoorbrug
over de Linge gebouwd, de reizigerstunnel onder
het station is gerealiseerd en de nieuwe
perronoverkappingen zijn gemaakt. Dura Vermeer
Rail is verantwoordelijk voor het aanleggen
van de spoorbaan en de spoorse kabels
en leidingen. "Vorig jaar zomer is er veel spoor
weggehaald en zijn de sporen voorbereid voor
de buitendienststelling, om afgelopen zomer
weer in dienst te kunnen geven", legt Peter uit.
"Om de grootste tunnel (de auto- en fietstunnel)
te kunnen inrijden is een hellingbaan gegraven,
de tunnel zelf is in de naburige weilanden
opgebouwd en via de randweg naar zijn bestemming
gebracht."
BALANS VINDEN TUSSEN
WERKDRUK EN VEILIG WERKEN
Peter noemt als een van de grootste uitdagingen
het vinden van de balans tussen de werkdruk
(die altijd groot is bij buitendienststellingen)
en veilig werken, in het bijzonder voor
de reizigers. "Veiligheid gaat voor alles. Maar
om toch aan de werkdruk te kunnen voldoen,
moet er slim gefaseerd worden. Tevens moet
je vooruit kunnen werken, zodat je in die zeven
dagen buitendienststelling nog ruimte overhoudt.
In die buitendienststelling hebben we
vooral werk gedaan dat echt alleen maar in dat
tijdvak gedaan kon worden."
‘Om toch aan de werkdruk te kunnen voldoen,
moet er slim gefaseerd worden'
Het afgelopen jaar is de luifel boven de perrons
klaargemaakt en is op het station zelf een
nieuwe reizigerstunnel in gebruik genomen.
(Beeld: Daisy Komen)
"Binnen een alliantie is het anders werken", benadrukt
Peter. "ProRail is ook onderdeel van de
ontwerpende partij. Risico's worden gedeeld,
de portemonnee wordt gezamenlijk beheerd.
In de alliantie is de uitdaging om de belangen
van de afzonderlijke partijen ondergeschikt te
laten zijn aan die van de alliantie. Daarin zijn
we goed geslaagd." Wat gaat er nu gebeuren,
vragen we. "Afgelopen zomer zijn de geluidsschermen
geplaatst, nu kunnen we zonder hinder
voor het treinverkeer onze werkzaamheden
buiten de geluidsschermen uitvoeren. Tot
die werkzaamheden behoren onder andere
het realiseren van de onderdoorgang Nieuwsteeg
bestaand uit de aanleg van de hellingbanen
en trapopgangen voor de onderdoorgang.
Verder zullen we het station afbouwen, vooral
detailwerk. Denk aan het aanbrengen van betegeling,
led-lichtlijnen, plafonds en straatwerk.
Langs het spoor leggen we calamiteitenpaden
aan, vluchtwegen en afrastering."
Wanneer in december het grootste deel van
het project is opgeleverd, is station Geldermalsen
toekomstbestendig. Dankzij slim plannen,
efficiënt werken en een goede communicatie
binnen de alliantie kan iedereen tevreden terugkijken
op een project waarbij zo min mogelijk
hinder is ontstaan. ■
89

Voor ons
is geen brug
te ver
Bekijk alle projecten
op onze website!

Ga
naar
pilz.nl
Veilig onderweg in de digitale toekomst
De spoorwegindustrie verandert van analoge techniek naar digitale spoorwegtechniek en -automatisering.
Met deze toenemende digitalisering nemen ook de eisen aan veiligheid toe. Waar veel mensen worden
vervoerd, is veiligheid prioriteit nummer één. Als autoriteit op het gebied van industriële veiligheid, levert
Pilz oplossingen voor veiligheid op en rondom het spoor. Bijvoorbeeld voor wisselaandrijvingen, spoorwegovergangen
en sein- en besturingstechniek.
Veilig onderweg met PSS 4000-R
Centraal in onze veiligheidsoplossingen staat automatiseringssysteem
PSS 4000-Rail. Dit bewezen automatiseringssysteem is bestand tegen
elektromagnetische storingen, extreme temperaturen en mechanische
belasting. Bovendien voldoet het systeem aan de voorschriften van het
Europese normeringsinstituut CENELEC. Met de goedgekeurde PLCbesturingen
PSSuniversal PLC-R en I/O-koppen heeft u tal van veilige,
digitale elektronicamodulen tot uw beschikking. De programmering
vindt eenvoudig en intuïtief plaats via de grafische programma-editor
PASmulti of, voor wie het graag groter aanpakt, met de programmeertalen
volgens EN/IEC 61131-3.
Kijk voor meer informatie op (nieuwe url)....
Met automatiseringssysteem PSS 4000-R
realiseert u heel eenvoudig veilige spoorwegautomatisering!

THEMA RAIL
Tekst | Chris Elbers Beeld | Pilz Nederland
Ruime railexpertise
tilt spoorveiligheid
naar hoog niveau
Het primaire doel van Pilz, internationaal aanbieder van oplossingen voor de veiligheids- en automatiseringstechniek,
is installaties zodanig te automatiseren dat de veiligheid van mens, machine en
milieu altijd is gegarandeerd. De overdracht van de binnen het bedrijf aanwezige kennis geldt daarbij
als een van de speerpunten. Bijvoorbeeld rondom het veiliger maken van railapplicaties.
De Europese wetgeving omvat twee railgerelateerde
richtlijnen, waarvan één betrekking
heeft op rail safety. “Deze richtlijnen
worden het meest gebruikt en zijn het
belangrijkst”, aldus Robert Romijn, safety
consultant/trainer binnen Pilz. “Simpelweg
omdat je bij calamiteiten op de wettelijk
vastgestelde regels wordt afgerekend. Om
aan de geldende wetgeving te kunnen voldoen,
heeft CENELEC (Europees Comité
voor Elektrotechnische Normalisatie, red.)
voor railapplicaties onder meer de EN50126
ontwikkeld. Deze en andere normen gebruiken
we niet alleen zélf bij de ontwikkeling
van nieuwe diensten en producten, ook
delen we de binnen ons bedrijf aanwezige
kennis op dat vlak graag met de markt. We
leggen uit hoe de normen, met name die op
het gebied van veiligheid, voor infrastructuur
én rijdend materieel in de praktijk gebruikt
moeten worden.”
AANSLUITING OP ERTMS
Met de intensieve kennisdeling voorziet Pilz
duidelijk in een groeiende behoefte. Zelfs bij
bedrijven die al jaren op en rond het spoor
actief zijn. “Vaak is men niet voldoende op de
hoogte van de regels en de laatste stand der
techniek”, vervolgt Romijn. “Pilz brengt daar
vanuit een ruime kennis en kunde verandering
in. Zo zijn we momenteel druk bezig onze
services aan te laten sluiten op ERTMS, de
Europese standaard voor treinbeveiliging en
-besturing. Op dat gebied staat de komende
jaren nog heel veel te gebeuren. En daar anticiperen
we op, bijvoorbeeld met de oprichting
van een nieuwe internationale business unit.
Deze gaat zich richten op railactiviteiten en
het ontwikkelen van veilige interfaces ten be-
hoeve van de infrastructuur. Initiatieven waarmee
we de railsector uit veiligheidsoogpunt
op maat gaan bedienen. Zo heeft ProRail kort
geleden een aanbesteding uitgezet voor het
versnellen van het ERTMS-traject ter vervanging
van het huidige treinbeveiligingssysteem
ATB. Onze ideeën worden daarbij als buitengewoon
veelbelovend beschouwd.” ■
GENERIEKE CONTROLLER VOOR VERSCHILLENDE SOORTEN WISSELS
Het Zwitserse VT Verkehrs- und Industrietechnik AG (VT AG), experts in spoor- en
wisselbouw, wenste het centrale controle- en bewakingssysteem voor acht wissels
van verschillende typen te moderniseren. Op basis van het automatiseringssysteem
PSS 4000 Rail ontwikkelde VT AG samen met Pilz een gecentraliseerde controller
voor alle soorten wissels. Deze generieke besturingsoplossing heeft als voordeel dat
deze slechts één keer hoeft te worden gecertificeerd en in de toekomst kan worden
overgedragen naar andere soorten wissels. Op deze manier zorgt de innovatieve
retrofit ervoor dat bedrijfsprocessen soepel én veilig verlopen.
Van wetgeving naar CENELEC-normen.
92

THEMA RAIL
Het spoormaterieel van VT AG veilig op weg dankzij de expertise van Pilz.
'Via een intensieve kennisdeling voorzien we in een
groeiende behoefte'
Projectmanagement volgens EN50126.
ACTIEF IN DE SPOORSECTOR
Pilz levert al zo'n 10 jaar (veiligheids)
oplossingen langs de spoorweg,
bijvoorbeeld bij wisselbesturingen,
spoorwegovergangen, seinbesturingen
en besturingstechniek. Dat doet
het voor de complete spoorsector;
van heavy rail tot light rail en het
industriële spoor. Binnen de geboden
veiligheidsoplossingen staat het
automatiseringssysteem PSS 4000
Rail centraal. Daar dit systeem
voldoet aan de strenge richtlijnen van
de wet- en regelgeving binnen de
spoorsector (CENELEC), is het bestand
tegen elektromagnetische storingen,
extreme temperaturen, trillingen en
mechanische belasting.
93

THEMA RAIL
Industriesporen Terneuzen.
Tekst | Stefan van Velsen, uitvoeringsbegeleider Sector Spoor bij Iv-Infra Beeld | Iv-Infra
Op weg naar een
toekomstbestendig en
duurzaam spoor
met circulaire bovenbouwvernieuwing
Bijdragen aan een duurzame samenleving, onder andere door meer mensen in staat te stellen om
voor de trein te kiezen. Het is een van de ambities van ProRail. De verwachting is dat het aantal
treinreizigers de komende jaren flink zal groeien. Om te voldoen aan deze verhoogde vraag naar
spoorcapaciteit en de toekomstbestendigheid te kunnen garanderen, wordt het spoor de komende
jaren op veel locaties grondig aangepakt. Onderdeel hiervan zijn de benodigde bovenbouw
vernieuwingen (BBV’s). Een technische uitdaging waarbij ook nog aan duurzaamheid te winnen valt.
KLASSIEKE BBV
Bij BBV’s wordt op een locatie de volledige
bovenbouw vernieuwd. De bovenbouw van
het spoor betreft de spoorstaven, dwarsliggers
en ballast. Vanuit vigerende regelgeving
(OVS00056-5.1 en - 6.1) gelden tal van eisen
die gaan over toe te passen spoorstaafkwaliteiten
en –typen, type dwarsliggers en toe te
passen dikten voor het ballastbed. Bij een ‘standaard’
BBV worden, conform deze regelgeving,
de ontwerpen en andere benodigde documen-
ten/plannen die nodig zijn om het werk daadwerkelijk
uit te voeren opgesteld. Afhankelijk
van het project vult Iv-Infra hiervoor de rol in
van uitvoeringsbegeleider om ProRail te ondersteunen
en van advies te voorzien bij de
beoordeling van de door de aannemer opgestelde
documenten, plannen en ontwerpen.
Anderzijds kan Iv-Infra als erkend ingenieursbureau
ook ondersteuning bieden aan de aannemer
bij het opstellen van de benodigde documenten,
plannen en ontwerpen.
DUURZAME BBV ZEELAND
EN WEST-BRABANT
ProRail heeft de ambitie om steeds duurzamer
en circulair te werken. Om invulling aan
deze ambitie te geven is het ‘pioniersproject’
circulaire BBV West-Brabant en Zeeland opgestart.
Binnen deze BBV zal op vier locaties,
met industriesporen die minder frequent bereden
worden, het spoor ‘vernieuwd’ worden
met hergebruikt materiaal. Het doel
is om zo weinig mogelijk nieuw materiaal
94

THEMA RAIL
en onderdelen in te brengen en in plaats
daarvan vrijkomend materiaal uit andere
BBV’s slim te hergebruiken. Daarnaast
moet het project als voorbeeld dienen voor
toekomstige BBV’s.
Dit klinkt misschien simpel, gewoon gebruikt
materiaal terugplaatsen en klaar is Kees. Maar
het is ook van belang dat het spoor veilig
blijft, en de restlevensduur moet voldoende
zijn zodat hergebruik daadwerkelijk rendabel
is. Zodoende is kritisch gekeken naar de huidige
regelgeving die geldt bij een BBV en of
er onderbouwd en verantwoord van die regelgeving
afgeweken kan worden. Na afstemming
met de vakspecialisten van ProRail is
een reeks maatregelen vastgesteld om aan de
duurzame ambities te voldoen.
Een greep uit de toegepaste maatregelen
Voor het hergebruiken van bovenbouw materiaal
(BBM) zijn eisen voorgeschreven in de
richtlijn RLN00412 van ProRail. Het grootste
probleem met deze richtlijn is dat de gehanteerde
voorwaarden te streng zijn voor de
industriesporen waar deze BBV betrekking
op heeft. Door het veel lagere aantal treinbewegingen
en de lagere baanvaksnelheden,
vergeleken met de doorgaande sporen die je
op de hoofdbaan vindt, ligt de slijtagesnelheid
van het ijzerwerk (spoorstaven en wisseldelen)
veel lager. Om tot een acceptabele restlevensduur
te komen kan nog gebruik worden
gemaakt van spoorstaven en wisseldelen
die meer slijtage hebben dan de RLN00412
toestaat. De marge voor hergebruik is op
deze sporen dus groter. Een gedeelte van de
spoorstaven en wisseldelen dat vrijkomt bij
een standaard BBV zal dan ook nog prima
hergebruikt kunnen worden op locaties waar
minder treinbewegingen zijn.
Hetzelfde principe geldt voor vrijkomende
dwarsliggers. Als er geen gebreken worden
geconstateerd is een dwarsligger prima te hergebruiken.
Ook is het niet nodig om altijd een
Uitsnede van een getoetst legplan.
Klassieke BBV op de Waalhaven.
zwaar type dwarsligger (zoals de 14-0XX liggers)
toe te passen. Door het lagere aantal
treinbewegingen kan in veel gevallen afgeschaald
worden naar een lichter type liggers zoals de
NS90 of duoblokken. Op deze manier is de
hoeveelheid nieuw beton die wordt ingebracht
lager, deels ook omdat de beschikbaarheid van
gebruikte NS90 en duoblokken groter is.
Vanwege het kleine aantal treinbewegingen
op de industriesporen in dit pilotproject volstaat
het om een dunner ballastbed aan te
leggen. Daarnaast kan de bestaande ballast
gezeefd worden, om vervolgens alleen de
kleine fractie (< 22 mm) af te voeren. Ook
hier is een ruimere marge voor hergebruik genomen
ten opzichte van de vigerende regelgeving.
Hier door hoeft minder nieuwe ballast
aangevoerd te worden.
Om hergebruikt materiaal te kunnen toepassen,
zal dit verzameld en waar nodig opgeknapt
moeten worden. Momenteel worden vanuit
verschillende BBV’s in de omgeving van Zeeland
en West-Brabant materialen verzameld en opgeslagen
op een zogenaamde ‘materialenhub’.
Ten slotte is gekeken om andersoortige materialen
toe te passen. Zo wordt voor de
schouwpaden gebruik gemaakt van olivijn
(een mineraal dat CO 2
opneemt) in plaats
van het gebruikelijke porfier. Ook wordt op
een aantal sporen een alternatieve dwarsligger
van zwavelbeton toegepast, welke een
lagere milieu-impact heeft dan cementbeton.
ROL IV-INFRA
Bij de circulaire BBV in Zeeland en West-
Brabant is Iv-Infra betrokken als uitvoeringsbegeleiding.
Echter gezien het afwijkende
karakter van deze BBV is ook de rol
van uitvoeringsbegeleider anders. Naast het
voorzien van advies bij de beoordeling van
de door de aannemer opgestelde documenten,
zal ook veel meer op constructieve wijze
meegedacht moeten worden aan de invulling
van deze plannen. Het resultaat is dat een
veel meer geïntegreerd team ontstaat dat is
opgebouwd uit zowel aannemer, ProRail, uitvoeringbegeleiding
en aanvullende externe
adviseurs. In plaats van het slechts toetsen
van plannen zal je juist in gesprek moeten
met de aannemer en ProRail om samen tot
een acceptabele invulling te komen, waarbij
ook de duurzame ambities worden behaald.
Nu alle plannen, ontwerpen en benodigde
documenten (met daarin de duurzame maatregelen
verwerkt) zijn afgerond, zal de circulaire
BBV Zeeland en West-Brabant in 2022 in
uitvoering gaan. ■
95

THEMA RAIL
Kandt in het hart van de actie, Amsterdam.
Tekst | Jan Mol Beeld | Kandt BV
Werken aan en langs
het spoor met eigen
ontwikkeld materieel
Aannemer in funderingstechnieken biedt unieke service
"We komen via het spoor echt overal", begint Marco Kandt, van het gelijknamige aannemingsen
funderingsbedrijf. Met meer dan 40 jaar expertise, 60 medewerkers en projecten in Nederland,
België en Duitsland bewijst het bedrijf elke dag weer haar meerwaarde binnen de wereld van
de railinfra. "Funderingstechnieken en rail liggen bij ons dicht bij elkaar. Met ProRail als vaste klant
zie je ons overal op en langs het spoor. Als funderingsaannemer beschikken we over diverse
spoorgebonden machines, die we in eigen beheer hebben ontwikkeld."
96

THEMA RAIL
Tevens is er een aantal losse lorrie-onderstellen ontwikkeld, waarmee Kandt materieel op de plek van
bestemming kan krijgen, via het spoor.
Gewoon per trein afgeleverd.
GOEDGEKEURD VOOR
SPOORWERK EN
FUNDERINGSWERK
"Kandt beschikt over kranen en krollen die gekeurd
zijn voor spoorwerk en funderingswerk.
We hebben een breed scala aan funderingsmaterieel
die we over het spoor op elke plek
kunnen krijgen. Zo is er een spoorgebonden
heimachine gebouwd, waarmee we heiwerkzaamheden
voor o.a. de fundaties voor portalen
en geluidschermen verrichten. Tevens is
er een aantal losse lorrie-onderstellen ontwikkeld,
waarmee we niet verrijdbaar materiaal op
de plek van bestemming kunnen krijgen, via het
spoor. Dat we overal middels het spoor kunnen
komen met al onze machines, is redelijk
uniek te noemen", aldus Marco.
Wanneer Kandt gebruik maakt van het spoor,
moeten er buitendienststellingen plaatsvinden.
"Tenzij we ons materiaal via werktreinen kunnen
verplaatsen, ingepland in de reguliere dienstregeling.
We zijn ingericht op het PVR van ProRail,
ofwel het 'Profiel voor Vrije Ruimte'. Ons materieel
valt volledig binnen de kaders van de maatvoering
die in het PVR beschreven staan." Kandt
is dus naast hun normale funderingscapaciteiten
ook gespecialiseerd in rail.
VERANKERINGEN VOOR
BOVENLEIDINGSPORTALEN
Actueel bij Kandt BV is een project waarbij er
verankeringen zijn aangebracht voor bovenleidingsportalen.
Marco legt uit: "We plaatsten
schotelankers bij de portalen in Sevenum, in
opdracht van BAM Rail. De portalen waaraan
de bovenleidingen hangen, staan op betonblokken.
Vroeger stabiliseerde men de onderlinge
betonblokken met een koppelstang ertussen.
Die koppelstangen zijn obstakels voor
de hedendaagse treinen die automatisch rails
leggen. Die koppelstangen moeten dus verdwijnen,
maar zonder dat de stabiliteit van het
portaal in gevaar komt. Wij boren daarom links
en rechts van zo'n betonblok schotelankers, die
schuin onder de spoorbaan steken. Per betonblok
worden deze ankers onderling gekoppeld
met een steunbalk, die tegen de betonnen voet
zit. Zo is de portaalpoot gefixeerd en heeft de
trein die rails legt ruim baan."
EEN ECHT FAMILIEBEDRIJF
Marco's vader, Arie Kandt, is meer dan 40 jaar
geleden uit het niets begonnen met het zelf repareren
en verbouwen van machines. Vandaag
de dag is dat een van de unieke expertises van
Kandt BV. "We bouwen, verbouwen en passen
machines aan. Voor elke uitdaging proberen
we een eigen oplossing te vinden. Zo is ons
eigen merk Kandt Special Crane ontwikkeld.
We werken in onderaanneming veel samen
met ProRail en Movares en zijn betrokken bij
de aanleg van diverse onderdoorgangen. Denk
ook aan de fundaties voor Rotterdam Centraal,
Amsterdam Centraal, Utrecht Centraal
en Den Haag Centraal. Ook grote projecten
als de Zuidas vinden we op ons pad."
Kandt is goed ingespeeld op deadlines, die keihard
zijn in de infra, zo ook bij railprojecten.
"Dankzij eigen transportmiddelen kunnen we
heel snel schakelen en ook bij calamiteiten op of
langs het spoor heel snel in actie komen", aldus
Marco. “De slagvaardigheid en vindingrijkheid
zit in het DNA dat Arie dit bedrijf geschonken
heeft. Hij heeft Kandt BV letterlijk en figuurlijk
'op de rails gezet' en daar zijn we trots op!" ■
Aanbrengen schotelankers.
Het plaatsen van Leka grout injectiepalen.
‘De slagvaardigheid en vindingrijkheid zit in het
DNA dat Arie dit bedrijf geschonken heeft'
97

Oplossingen
door maatwerk.
Bij Kandt kunt u onder meer terecht voor het leveren, aanbrengen en eventueel
weer verwijderen van uw (verankerde of gestempelde) damwandconstructie
en het trillen, heien of boren van paalconstructies (al dan niet in spoorse
omstandigheden). Veel van het materieel is geschikt om in een omgeving te
werken met een hoogtebeperking.
- SINDS 1978 -
Kandt b.v. Hoogeveenenweg 21, 2913 LV Nieuwerkerk aan den IJssel
t 0180 - 633 048 e kandtbv@kandtbv.nl www.kandtbv.nl

Brandveiligheid in de infra
Streven naar een optimale veiligheid
Download de nieuwe brochure en ontdek:
• Hoe Colt kan ondersteunen bij ontwerp en realisatie van ventilatiesystemen
en / of overdrukinstallaties
• Hoe Colt adviseert en begeleidt in het proces van inspectiecertificering voor
rookbeheersingssystemen
• De voordelen en toepassing van CFD techniek in het ontwerp en beoordeling
van unieke oplossingsrichtingen
"People feel safer in Colt conditions" | www.coltinfo.nl

THEMA RAIL
Tekst | Colt International/Chris Elbers Beeld | Colt International
Het belang van inspectiecertificatie
in onder meer
weg- en spoortunnels
Al sinds het Bouwbesluit 2012 moeten alle brandbeveiligingsinstallaties, waaronder Rookbeheersingssystemen
(RBS), voorzien zijn van een geldig inspectiecertificaat dat is afgegeven op grond van het
CCV-Inspectieschema Rookbeheersingsinstallaties. Voldoen aan deze eis blijkt in de praktijk echter
niet altijd even eenvoudig. Vooral bij bestaande RBS-systemen ontbreekt vaak informatie over het
waarom van de betreffende installatie. Verder zijn ontwerpstukken en uitgangspunten soms niet te
achterhalen, is de techniek niet van deze tijd of komt het gebruik of de lay-out van het betreffende
object niet meer overeen met de oorspronkelijke uitgangspunten.
Behalve dat uitgangspunten eenduidig en
structureel moeten zijn vastgelegd en het
doel van de installatie nadrukkelijk beschreven
dient te zijn, dient de certificering uitge-
voerd te worden door een ISO 17020 type
A geaccrediteerde inspectie-instelling (II).
“Behalve een inspectie op de uitgangspunten
moet er eveneens een initiële inspectie
van de installatie plaatsvinden”, zegt Stan
Veldpaus, projectadviseur rookbeheersingssystemen
namens Colt. “Deze certificeringsverplichting
geldt veelal ook voor brandbe-
R11 België.
100

THEMA RAIL
veiligingssystemen die zijn voorzien in een
infrastructurele omgeving, zoals een tunnel.
Na het certificeren van de installatie is het
afgegeven certificaat één jaar geldig. Binnen
dat jaar dient er adequaat beheer en onderhoud
te worden uitgevoerd. Voor rookbeheersingssystemen
geldt dat dit conform
NEN2654-3 moet gebeuren.”
VOORDELEN VAN HET CERTIFICEREN VAN
BRANDBEVEILIGINGSSYSTEMEN:
• Iedereen weet wat hij/zij van de betreffende installatie kan verwachten
• Er is sprake van een doeltreffende installatie
• Er is sprake van optimalisatie
• De samenwerking tussen de verschillende installaties wordt gedegen beproefd
• De installatie zal langer in bedrijf blijven
VROEG BETREKKEN
Bij een inspectie op basis van de CCV-regeling
dient de inspectie-instelling (II) het geheel te
toetsen op doelmatigheid. Alleen een doelmatige
installatie resulteert in een certificaat.
“Eventuele afwijkingen op de norm of aannames
met betrekking tot het te verwachten
brandscenario kunnen door de inspectieinstelling
ter discussie worden gesteld”, legt
Veldpaus uit. “Daarom is het zaak om de II zo
vroeg mogelijk in het proces te betrekken.”
DOEL BEREIKEN
Een inspecterende instantie wordt door veel
partijen nogal eens als 'lastig' beschouwd.
Onterecht volgens Veldpaus. “Ook een inspectie-instelling
streeft ernaar om veilige en
effectieve brandbeveiligingssystemen te realiseren.
Op basis van de aanwezige expertise
zal men alles in het werk stellen om dit
doel met alle betrokken partijen te bereiken.
Ook in bestaande situaties en wanneer er
om wat voor reden dan ook onderbouwd is
afgeweken van vigerende normering is een
inspectie-instelling vaak bereid om binnen de
grenzen van de CCV-regeling mee te denken
over een mogelijkheid het certificaat tóch te
kunnen verstrekken.” ■
Ventilatoren t.b.v. perronventilatie BEW.
COMPLEET CONCEPT VOOR
TUNNELVENTILATIE
Als het gaat om tunnelveiligheid
staat bij het ontwerpen van een
rookbeheersingssysteem voor spoor-,
metro- en verkeerstunnels de
veiligheid van personen voorop. Zo
ook rondom de installatie van een
rookbeheersingssysteem in veertien
van de in totaal vijftien ondergrondse
metrostations van de RET. “Dergelijke
systemen hebben als prioriteit de
aanwezige personen in geval van brand
of andere calamiteiten in korte tijd
een veilige vluchtweg te bieden”, aldus
Veldpaus. “Daarnaast is het zaak om de
beste omstandigheden te creëren voor
hulpdiensten, zodat zij hun werk effectief
en zo veilig mogelijk kunnen verrichten.”
Noord/ZuidLijn Amsterdam.
101

ABOUT DISA YOUR SUBSEA
SOLUTIONS SPECIALIST
We are DISA International, your specialists in pioneering subsea
solutions. Since 2003 we have been diving into different segments
of the marine and underwater world where our inventive
and comprehensive solutions are relied upon by our
international client base.
WHAT WE DO
Diversification and international expansion has led to us broadening
and deepening the DISA brand, and we now operate
globally with four distinct divisions.
CIVIL CONSTRUCTION
OFFSHORE RENEWABLES
OFFSHORE OIL & GAS
WRECK REMOVAL
“At DISA, we really enjoy bringing tried and tested concepts,
techniques and specialist personnel across from one division to
solve different operational challenges in another. This efficient,
economical, and sustainable approach to subsea projects is
what sets us apart and gives us our competitive edge.”
WORLDWIDE UNDERWATER
SOLUTIONS
Follow us on
www.disa-international.com

KORTRIJK XPO
9+10 MAART 2022
ORGANISED BY
www.techni-mat.eu @technimat Techni-Mat @TechniMatBE
TREKAUTO MET HOOG LAADVERMOGEN
MERCEDES ACTROS QUADRO
- laadvermogen 29 T
- bumper>vangmuil 8,0 m
Groenekan T. 088 625 96 00 | Zwolle T. 088 625 96 70 | www.veldhuizen.nl | info@veldhuizen.nl

THEMA WATERWERKEN
Tekst | Jan Mol Beeld | Nering Bögel/iStock
Keuze in straatrioleringsproducten
onderhevig
aan omstandigheden
Waarom je soms een stap verder moet denken (en zetten)
Als er één naam op straat ligt in Nederland, dan is het wel Nering Bögel. Of liever gezegd: in de straat.
Het meer dan 250 jaar oude bedrijf levert innovatie oplossingen voor een optimale infrastructuur en
is onder andere gespecialiseerd in afvoerputten en -goten, goten en rooster, vloerluiken, afdekkingen,
kolken en putafdekkingen, terugslagkleppen, koppelingen en olie- en vetafscheiders. De kans is groot
dat het eerste putdeksel dat u opzoekt in een willekeurige Nederlandse straat hun naam draagt. Voor
de leek zien wellicht alle putafdekkingen en rioolroosters er hetzelfde uit, toch kunnen er verschillen
zijn. Richard Janssen, directeur en eigenaar van Nering Bögel uit Weert, licht het een en ander toe.
SOMS KAN EEN
STANDAARDOPLOSSING
OVERLAST VEROORZAKEN
“Putafdekkingen worden hoofdzakelijk van laminair
gietijzer gemaakt”, opent Janssen het gesprek.
“Ze dienen om toegang te verschaffen tot het rioolstelsel,
voor inspectie en ontstopping. De afdekkingen
voldoen weliswaar aan de Europese
en nationale richtlijnen en keuringen, echter vijf
procent van het totaal is niet geschikt voor de situatie
waarin zij gebruikt zijn. Dat komt omdat de
omstandigheden de uitvoering zouden moeten
bepalen van straatrioleringsproducten.”
1: Een kolk met een gietijzeren stankscherm, de traditionele kolk - 2: Een kolk met de nieuwe clickklep, nieuw
en geschikt voor het vuilwaterstelsel – 3: De traditionele kolk met een gietijzeren stankscherm, in combinatie
met de vuilvanger – 4: Een kolk met vuilvanger, zonder stankscherm, goed voor de meest optimale waterafvoer
in combinatie met het voorkomen van vervuiling van het achterliggende systeem.
Als voorbeeld schetst Janssen welke problemen
zich kunnen voordoen: “Allereerst kan er geluidsoverlast
optreden. Dit fenomeen komt voort
uit een verschil in geluid dat optreedt. Een autoband
die over asfalt rolt is in principe luidruchtig.
Door de continuïteit van het geluid dat er gemaakt
wordt, valt dit geluid niet op. We horen
het pas als er een verschil optreedt, bijvoorbeeld
wanneer de band over een putdeksel rolt. Wij
hebben een oplossing voor het zo goed mogelijk
opheffen van het geluidsverschil, namelijk het putdeksel
voorzien van een betonvulling. Daarmee
wordt het verschil in resonantie tussen het wegdek
en het putdeksel kleiner en is er daadwerkelijk
sprake van minder geluidsoverlast.” Een ander
bekend probleem is de verminderde grip die putdeksels
bieden, met name gevaarlijk voor fietsers
en motorrijders, omdat de band maar met een
104

THEMA WATERWERKEN
“We kunnen de ruwheid van de betonvulling aanpassen, waardoor het putdeksel goede antislip eigenschappen krijgt.”
Lau voelt zich in zijn wijsheid soms net Albert Einstein.
klein oppervlak contact maakt met de weg. Ook
daar komt het putdeksel met betonvulling van
pas. “We kunnen de ruwheid van de betonvulling
aanpassen, waardoor het putdeksel goede antislip
eigenschappen krijgt. Daarmee verminderen
we niet alleen de geluidsoverlast, maar verhogen
we ook nog eens de veiligheid.”
GALM, VERZAKKING EN
GASVORMING
“Een ander probleem is dat door niet gevulde
ruimte en waterresonantie er een galm kan
ontstaan in het rioolstelsel. Het riool werkt op
dat moment als een geluidsversterker, hinderlijk
voor de omwonenden. Ook daar heeft Nering
Bögel een oplossing voor, wie daar interesse in
heeft moet gewoon even bellen. Kijken we naar
de problematiek rondom verzakkingen, dan kunnen
we constateren dat deze vooral op plaatsen
voorkomen waar zwaar verkeer rijdt. Ook daar is
iets aan te doen, door speciale conisch gevormde
betonvoeten toe te passen, van NeBoplan.”
Gietijzer en beton kunnen worden aangetast door
gassen die in het riool gevormd worden, de zogenaamde
H2S gassen. “Vooral beton kan daar last
van hebben”, legt Janssen uit. “Om dat probleem
het hoofd te bieden, beschikt Nering Bögel over
mogelijkheden om de samenstelling van het betonmengsel
aan te passen, zodat het resistenter
wordt tegen de invloeden van deze gassen.”
EFFICIËNT WERKEN
MET DE MULTIKOLK
Duurzaam produceren staat hoog in het vaandel
in Weert. Dat zien we aan veel dingen terug
(niet in de laatste plaats aan de enorme hoeveelheid
zonnepanelen op de daken van de panden),
bijvoorbeeld aan de Multikolk. Janssen licht toe:
“De Multikolk is een basiskolk van beton, die we
slim kunnen uitrusten met accessoires als een
gietijzeren stankscherm, een kunststof klik-klep
of een rvs bladvanger, voor een optimale waterafvoer.
Het slipvangdeel van de kolk is variabel
tot maximaal twee keer de basisuitvoering. Op
deze manier kunnen we efficiënt produceren.”
Tot besluit zegt Janssen: “Door te werken met
beton en gietijzer appelleren we aan de wens
om cradle to cradle te werken. Alles is 100%
Om de problematiek rondom verzakkingen tegen
te gaan is er de speciale conisch gevormde
betonvoet, van NeBoplan.
recyclebaar. Ook zijn we volop bezig met het
aanpassen van het cementdeel in ons beton,
door te experimenteren met toevoegingen en
deels vervangers om op die wijze de milieueffecten
te beperken.” ■
‘Door te werken met beton en gietijzer appelleren
we aan de wens om cradle to cradle te werken'
105

THEMA WATERWERKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | DISA International
Specialist in onderwater
oplossingen
Als specialist in baanbrekende onderwater oplossingen gaat DISA International geen uitdaging uit de weg.
Zo heeft het wereldwijd opererende bedrijf de afgelopen jaren een grote bijdrage geleverd aan de bouw
van zeesluis OpenIJ in IJmuiden, de grootste zeesluis ter wereld. Een gesprek met Managing Director
Didier De Graaff over dit omvangrijke project en de internationale expansie van het DISA-merk.
“Sinds 2003 vertrouwt onze internationale klantenkring
op onze inventieve en uitgebreide oplossingen
voor de zee- en onderwaterwereld”,
begint De Graaff. “We staan voor operationele
uitmuntendheid, veiligheid en transparantie om
onze klanten de hoogste kwaliteit te bieden.
Bij DISA vinden we het erg leuk om beproefde
concepten, technieken en gespecialiseerd personeel
van de ene divisie over te brengen om
verschillende operationele uitdagingen in een
ander proces op te lossen. Deze efficiënte, economische
en duurzame benadering van onderwater
projecten is wat ons onderscheidt en ons
een concurrentievoordeel geeft.”
ZWARE OMSTANDIGHEDEN
Diversificatie en internationale expansie hebben
ertoe geleid dat DISA zich verder heeft
kunnen ontwikkelen en verdiepen. “We zijn
nu wereldwijd actief met vier verschillende divisies,
offshore olie en gas; civiele bouw; offshore
hernieuwbare energiebronnen - mogelijk
gemaakt door C-Ventus en tot slot zijn we
gespecialiseerd in het verwijderen van wrakken.
We hebben een hechte en professionele
De afdeling civiele bouw is binnen DISA gespecialiseerd in onderwaterdiensten voor de aanleg, reparatie en
onderhoud van een breed scala aan infrastructurele projecten.
Veiligheid staat altijd voorop en de sterke staat van dienst op het gebied van veiligheid weerspiegelt dit.
106

THEMA WATERWERKEN
Een mooi voorbeeld van een project waarin de baanbrekende onderwater oplossingen en expertise van DISA van grote toegevoegde waarde zijn geweest, is de bouw van
zeesluis OpenIJ in IJmuiden.
samenwerking met onze klanten. Ze hebben
begrip voor de zware omstandigheden waarin
we werken, maar weten ook dat ze op ons
kunnen vertrouwen voor een betrouwbaar
en succesvol resultaat, waarbij de veiligheid
nooit in het gedrang komt. Veiligheid staat altijd
voorop en onze sterke staat van dienst op
het gebied van veiligheid weerspiegelt dit. Via
een geïntegreerd kwaliteitssysteem, ondersteund
door een internationaal certificeringsen
veiligheidsbeleid voor al onze medewerkers,
wordt dit voortdurend bewaakt.”
VERWACHTINGEN OVERTREFFEN
De afdeling civiele bouw is binnen DISA gespecialiseerd
in onderwaterdiensten voor de
aanleg, reparatie en onderhoud van een breed
scala aan infrastructurele projecten. “In de
loop der jaren hebben we een reputatie opgebouwd
als toonaangevende onderwateraannemer
en leveren we een wezenlijke bijdrage aan
onder meer de bouw van tunnels, aquaducten,
havenuitbreidingen, bruggen en sluizen. Om
dit allemaal mogelijk te maken, realiseren we
jaarlijks tussen de 90.000 m3 en 120.000 m3
aan onderwater betonvloeren. Een effectieve
planning en logistiek stelt ons in staat om onze
teams op zeer korte termijn overal ter wereld
in te zetten en onze diensten aan te bieden.
Onze knowhow en ervaring in de civiele bouw
hebben bewezen de belangrijkste factoren te
In de loop der jaren heeft DISA een reputatie opgebouwd als toonaangevende onderwateraannemer en levert een
wezenlijke bijdrage aan onder meer de bouw van tunnels, aquaducten, havenuitbreidingen, bruggen en sluizen.
zijn om aan de verwachtingen van onze klanten
te voldoen en deze te overtreffen.”
OPENIJ
Een mooi voorbeeld van een project waarin de
baanbrekende onderwater oplossingen en expertise
van DISA van grote toegevoegde waarde
zijn geweest, is de bouw van zeesluis OpenIJ
in IJmuiden. “Op 12 juli 2021 hebben wij na een
periode van vijf jaar onze laatste mijlpaal bereikt
en daarmee alle onderwater werkzaamheden
afgerond die nodig zijn voor de bouw van dit
omvangrijke infrastructurele project. In totaal
hebben we aan dit project 95.190 werkuren en
22.550 duikuren besteed met 187 door DISA
aangestelde personen, variërend van duikbegeleiders,
duikers, voormannen en projectmanagers.
Als DISA zijn we er met recht trots op dat
we deel hebben mogen uitmaken van dit geweldige
en wereldwijd unieke project.” ■
107

THEMA WATERWERKEN
Tekst | Jan Mol Beeld | Arie Mastenbroek fotografie
Bijzondere expertise
in stalen bruggen
Van der Zalm Metaalindustrie verbindt oevers en kaders
Als we denken aan staalconstructies, dan denken we aan Brakel. Daar werkt Van der Zalm
Metaalindustrie BV elke dag aan de meest uiteenlopende constructies in staal. Met een eigen
engineeringsafdeling bouwt Van der Zalm aan vele stalen bouwwerken in Nederland. Het
ontwerpen, samenstellen, lassen en monteren van volumineuze constructies voor onze grond-,
weg- en waterbouw en de industrie is er dagelijkse kost. Tot het leverprogramma behoren
onder andere aanmeervoorzieningen, bruggen en brugdelen, offshore voorzieningen, buispaalconstructies,
scheepsbouw en machinebouw. We zijn te gast bij Kees Van der Zalm, directeur en
Simon Knaap, projectleider/R&D manager, om een paar bijzondere bruggen de revue te laten
ROOSENDAALSE ROLBRUG
Een mooie brug om mee te beginnen is de
Roosendaalse rolbrug, in opdracht van Aannemingsbedrijf
Damsteegt & Aannemingsbedrijf
Vissers Ploegmakers, naar een ontwerp van
Maters en de Koning. Het kanariegele gevaarte
is een voetgangersbrug die de wijk Stadsoevers
met het stationsgebied verbindt. De brug ligt
over De Vliet en loopt in een Z-vorm naar de
overkant. Kees: "Deze brug heeft een semipermanent
karakter. Hij is eigenlijk het hele jaar
door statisch aanwezig, vandaar dat er ook zitjes
op de brug zijn gemaakt. Elke maand wordt
de brug geopend, maar speciaal wanneer Sin-
terklaas met zijn boot over De Vliet komt. Dan
rolt de 29 meter lange brug zo'n 18 meter de
kade op, over rails. Je kunt je voorstellen dat
we enorm veel contragewicht hebben moeten
toevoegen, om de brug niet te laten kiepen."
WATERLANDSE WEGBRUG
(CIRKELBRUG)
Een bijzonder project, zegt Simon. "We bouwen
een fiets- en voetgangersbrug over de
Waterlandseweg (N305) en de Hoge Vaart
in Almere, ter hoogte van landschapskunstwerk
de Groene Kathedraal en bedrijventerrein
Stichtsekant”. De nieuwe verbinding
is een aanwinst voor het fietspadennetwerk
en de routes voor de recreatieve wandelaar.
In totaal beslaat de brug zo'n 240 meter met een
maximale breedte van 7,5 meter. Gebouwd op 4
vaste pijlers (midden) en 10 scharnierende pijlers
(verdeeld over de lengte). Kees: "De brug bestaat
uit 6 delen, waarvan 4 secties over het water zijn
vervoerd en 2 secties over de weg. Het zwaarste
deel weegt circa 100 ton." Een mooi detail is de
spiltrap en de lift die halverwege de brug geplaatst
zijn. Opmerkelijk is het ontwerp van de brug. “In
de geplooide en gekromde vormen zat veel overeenkomst
met scheepsbouw waar wij ook de nodige
ervaring mee hebben”, legt Simon uit. "De uit-
Plaatsing rolbrug Roosendaal
Brugdeel plaatsen op de 4 vaste pijlers
108

THEMA WATERWERKEN
Alle delen geplaatst
Een vaste pijler klaar voor transport
daging zat in de lengte en in de verbindingen. De
brug is opgeknipt, maar berekend als één doorlopende
ligger, die zijn sterkte pas krijgt als de koppelingen
verbonden zijn. Dit was het meest kritische
punt in het ontwerp. De verbindende koppelingen
zijn na het lassen allemaal volledig nabewerkt
op onze eigen freesbank. Verantwoordelijk voor
het ontwerp zijn Aannemingsbedrijf Reimert en
wUrck Architectuur en Landschap. De hoofdconstructeur
in dit project is Arup.”
Over de materiaalkeuze zegt Kees: "De brug past
qua vorm en materiaal prachtig in het landschap.
Er is gebruik gemaakt van cortenstaal en hout.
Van der Zalm heeft voor deze brug alle UO-berekeningen
in samenwerking met PT STructurals.
Bijzonder is ook dat er maar liefst 500 stuks M36
10.9 bouten gebruikt zijn, die volledig op voorspanning
gezet moesten worden, met ca. 50 ton
trekkracht per bout. Omdat de brug flexibel is
krijg je de verbindingen niet vlak. De ruimte tussen
de flenzen is geïnjecteerd met Diamond, ultra
sterk vulmateriaal." Tot besluit concludeert
Simon: "De brug was voor ons een werkelijk
prachtige uitdaging om te bouwen, met dank aan
onze opdrachtgever Aannemingsbedrijf Reimert.
Van der Zalm kan haar specialisme volledig kwijt
in dit soort opdrachten." ■
Freesbewerking van boutgaten in een vaste pijler
109

THEMA WATERWERKEN
Tekst en Beeld | Iv-Infra en TAUW
Snel beoordelen van grote
aantallen niet-waterkerende
objecten op waterkeringen
De Waterwet schrijft voor dat alle primaire waterkeringen in Nederland elke 12 jaar
beoordeeld worden op veiligheid. Sinds 2017 gebeurt dit aan de hand van het Wettelijk
Beoordelingsinstrumentarium (WBI 2017). Onderdeel hiervan is het beoordelen van de invloed
van niet-waterkerende objecten (NWO’s) op de veiligheid van de waterkering. Een NWO is een
object dat in, op of nabij de waterkering staat en mogelijk een negatieve invloed heeft op de
stabiliteit en veiligheid van de waterkering. Voorbeelden zijn bomen, gebouwen en leidingen.
Het Hoogheemraadschap van Schieland en
de Krimperwaard (HHSK) heeft in, op en nabij
haar 70 km primaire keringen bijna 18.000
bomen en ruim 3.000 gebouwen staan. De
invloed van al deze objecten op de waterveiligheid
moet beoordeeld worden. Echter is
de standaard beoordelingsmethode conform
het WBI2017 minder geschikt voor grote aantallen
objecten. Om de NWO’s van HHSK
te kunnen beoordelen hebben Iv-Infra en
TAUW gezamenlijk een methode ontwikkeld
die geschikt is voor grote aantallen objecten.
De methode valt binnen de ‘Toets op Maat’
van het WBI2017.
EISEN AAN DE METHODE
Om grote aantallen te kunnen beoordelen is
het wenselijk om het aantal individuele berekeningen
en de benodigde gegevens beperkt
te houden. Daarnaast moet de methode geschikt
zijn voor automatisering, zodat zo min
mogelijk handwerk noodzakelijk is. Een tweede
eis was, in het kader van de zorgplicht,
dat niet alleen de invloed van de objecten
op de faalkans binnen de ‘standaard’ faalmechanismen
wordt meegenomen, maar dat er
ook een oordeel over de objecten zelf wordt
gegeven. Hiermee is het namelijk makkelijker
om beheer en beleid vorm te geven, bijvoorbeeld
door het kappen van bepaalde bomen
die een gevaar vormen.
INDELING OBJECTEN
IN RISICOKLASSE
De eerste stap van de ontwikkelde methode is het
toekennen van een risicoklasse tussen I (verwaarloosbaar
risico) en V (groot risico) aan alle objecten.
De risicoklasse van een object wordt bepaald
door te kijken naar het faalpad, oftewel de gebeurtenissen
die achtereenvolgens op moeten treden
voordat een overstroming ontstaat. Dit wordt gedaan
per faalmechanisme (macrostabiliteit, piping
etc.) en per zone van het dwarsprofiel (kruin van
Faalpad macrostabiliteit binnenwaarts (STBI) bij boom in achterland.
Maatgevend glijvlak STBI met en zonder invloed van boom (als gevolg van
ontgrondingskuil).
110

THEMA WATERWERKEN
de kering, binnentalud etc.) waarin het object zich
bevindt. Kansen per gebeurtenis worden ingeschat
door middel van expert judgement. Hoe meer gebeurtenissen
achtereenvolgens op moeten treden
en hoe kleiner de kans van optreden per gebeurtenis,
hoe lager de risicoklasse. Bij het toekennen
van de risicoklasse wordt ook rekening gehouden
met de (reeds uitgevoerde) ‘reguliere’ beoordeling
van het dijkvak.
Voor het indelen van de objecten in risicoklasses
is alleen informatie nodig over de locatie van het
object op de waterkering. Door de risicoklasse
vervolgens te combineren met de categorie
waarin de WBI-beoordeling van het dijkvak
valt, wordt een eerste toetsoordeel gegeven.
Wanneer zowel de faalkans van het dijkvak als
de risicoklasse van het object laag zijn kan het
object worden ‘goedgekeurd’, zo niet wordt de
beoordeling voortgezet. Het voordeel hiervan is
dat bij de volgende beoordelingsronde dit oordeel
van de objecten eenvoudig bijgewerkt kan
worden door de resultaten van de nieuwe beoordeling
van het dijklichaam in te voeren (de
risicoklasses blijven in principe gelijk).
BEREKENING FAALKANS DOOR
MIDDEL VAN INVLOEDSFACTOR
De objecten die niet zijn goedgekeurd op basis
van de risicoklasse worden ingedeeld in clusters
op basis van het faalmechanisme, de zone van
de waterkering en eigenschappen van de dijk.
Per cluster wordt het maatgevende object bepaald,
waarvoor vervolgens een berekening
wordt uitgevoerd. Door per cluster alleen het
maatgevende object te beschouwen blijft het
totaal aantal berekeningen beperkt. Voor dit
project zijn in totaal 74 clusters onderscheiden.
Per cluster wordt de bestaande berekening
van het dijklichaam aangepast om hierin de invloed
van het object mee te nemen, bijvoorbeeld
door het schematiseren van een ontgrondingskuil
(als gevolg van een omgevallen
boom) in de stabiliteitsberekening. Door de
faalkansen van deze berekeningen met elkaar
te vergelijken kan een ‘invloedsfactor’ worden
bepaald, die aangeeft hoeveel groter de
faalkans wordt door het meenemen van de
invloed van het NWO. Deze factor wordt
vervolgens toegepast op de faalkans van alle
dijkvakken met objecten binnen dit cluster. Indien
de faalkans van het dijkvak met invloed
Risicoklasse per boom of gebouw voor een dijkstrekking bij Krimpen aan de Lek.
van het NWO in dezelfde categorie valt als
zonder NWO, worden alle objecten van het
cluster in het specifieke dijkvak goedgekeurd.
Als de categorie wel verandert worden de
objecten afgekeurd, waarbij wordt opgemerkt
dat aanscherping mogelijk is door de overgebleven
objecten individueel te beschouwen
AUTOMATISERING
Om de grote aantallen objecten snel te kunnen
toetsen zijn grote delen van de methode
geautomatiseerd. Zo heeft de 3D-scanauto van
Iv-Infra over de dijk gereden, waarmee een puntenwolk
van de omgeving van de waterkering is
gemaakt. Op basis van deze puntenwolk kunnen
met zelfontwikkelde scripts objecten worden
herkend en parameters zoals de boomhoogten
en stamdiameter worden afgeleid.
Met GIS-scripts is vervolgens per een object
een dwarsprofiel gegenereerd, op basis waarvan
is bepaald in welke zone van de waterkering
het object staat en in welk toetsvak (per
faalmechanisme) het object gelegen is. Op basis
van het toetsvak zijn de categorie van de
beoordeling van het dijklichaam en de belangrijkste
gegevens van het faalmechanisme aan
het object gekoppeld. Op deze manier kan ook
per object automatisch een risicoklasse en (na
het indelen van de objecten in clusters) een
invloedsfactor worden bepaald.
RESULTATEN
Op basis van de indeling in risicoklasses konden
ruim 9.000 van de bijna 18.000 bomen, en ongeveer
1.700 van de 3.000 gebouwen, direct worden
goedgekeurd. Van de overgebleven objecten
kon over ca. 6.000 bomen en 1.200 gebouwen
(nog) geen oordeel worden geveld, omdat de
WBI-beoordeling van het dijklichaam nog niet
was uitgevoerd. De resterende objecten zijn verder
beoordeeld op basis van clustering en bepaling
van de invloedsfactor. Dit heeft er uiteindelijk
toe geleid dat alle gebouwen, en het merendeel
van de bomen, konden worden goedgekeurd.
238 bomen zijn ‘afgekeurd’ op één of meerdere
faalmechanismen. De voornaamste reden hiervoor
is dat zij op het buitentalud of de kruin van
de waterkering staan, waar deze kering grotendeels
uit zand bestaat. Wanneer deze bomen
omwaaien kunnen zij een gat in de bekleding van
de waterkering veroorzaken, waardoor het dijklichaam
snel kan eroderen bij een maatgevende
storm. Omdat het optreden van deze storm gecorreleerd
is aan het omwaaien van de bomen
is de kans op tijdig herstel klein, in tegenstelling
tot de meeste andere objecten. ■
'Op basis van de indeling in risicoklasses konden ruim 9.000
van de bijna 18.000 bomen, en ongeveer 1.700 van de 3.000 gebouwen,
direct worden goedgekeurd'
111

THEMA WATERWERKEN
Water loopt over de PowerDrain.
Tekst en beeld | ACO
(R)evolutie op het
gebied van afwatering
Vroeger ging hemelwater vaak rechtstreeks naar het riool. Tegenwoordig is het wegspoelen van regenwater
via rioleringssystemen ‘not done’ en worden er klimaatadaptieve eisen gesteld aan watermanagementoplossingen.
Het hemelwater beschikbaar houden voor nuttige toepassingen is vaak een van die eisen. Een waterdicht
afwateringssysteem hoort hierbij. Nu denk je misschien dat dergelijke eisen alleen spelen in binnenstedelijk
gebied. Maar niets is minder waar. Steeds vaker worden er ook oplossingen gevraagd voor intensief en
zwaarbelaste verkeersgebieden. Daarom is de PowerDrain met Sealin technologie ontwikkeld.
POWERDRAIN VOOR
INTENSIEF ZWAARBELASTE
VERKEERSGEBIEDEN
De gloednieuwe PowerDrain lijngoot is voorzien
van een 12mm gietijzeren randbescherming en
een versterkt polymeerbetonnen gootelement.
Hierdoor is deze lijngoot ideaal voor intensief en
zwaarbelaste toepassingen. Denk bijvoorbeeld
aan busstations, winkelstraten, industrieterreinen,
parkeergarages en luchthavens.
PERMANENT WATERDICHT
De PowerDrain lijngoot is standaard voorzien
van een Sealin-afdichting en voldoet ruim-
schoots aan de waterdichtsheidseisen van
EN1433 en BRL5211 (KOMO). DE EPDM-afdichting
van de Sealin zit afgeschermd in het
gootprofiel en kan hierdoor niet beschadigd raken
door mechanische reiniging van de goten of
klimatologische inwerking. Een langdurige waterdichtheid
is hierdoor gegarandeerd. Doordat
water niet meer tussen de gootelementen
kan doorsijpelen, wordt schade aan constructies,
verzwakking van betonnen funderingen en
vervuiling van het grondwater voorkomen
Omdat het EPDM-rubber niet geschikt is voor
duurbelasting en licht minerale vloeistoffen - zoals
olie en benzine - en het rubber niet vervangen kan
worden, maakt het de Sealin-goten minder geschikt
voor toepassingen in vloeistofdichte vloeren.
Daarom is voor vloeistofdichte vloeren de Power-
Drain met SF-veiligheidsvoeg beschikbaar.
VERWERKINGSGEMAK
Functie alleen is niet genoeg. Daarom is de
PowerDrain doorontwikkeld op het gebied
van verwerkingsgemak. Want dankzij de geïntegreerde
EPDM-afdichting is afkitten van de
stootvoegen/elementen onderling niet meer
nodig. Dat bespaart tijd en geld tijdens de bouwfase
van projecten. Hierdoor heb je het beste uit
112

THEMA WATERWERKEN
twee werelden: water wordt snel en veilig opgevangen
en afgevoerd waarbij de ondergrond en
het grondwater maximaal worden beschermd
én het bespaart tijdens de inbouwfase.
De PowerDrain Sealin is ook verkrijgbaar
in Type-I. Hierdoor is er op een voldoende
krachtige ondergrond geen betonommanteling
nodig, zodat het verwerken van deze
lijngoot een grote tijdbesparing en dus geld
oplevert. In diverse praktijksituaties is al gebleken
dat de PowerDrain-I Sealin een voordelige
oplossing is. Lees bijvoorbeeld ook de
referentiecase waarin een aannemer de rekensom
maakte en blij is met zijn uiteindelijke
keuze.
MAXIMALE VEILIGHEID EN
VANDALISMEBESTENDIG
Voor de PowerDrain Sealin is een volledig
nieuw vergrendelingsmechanisme ontwikkeld
dat met een hoorbare klik veiligheid garandeert
– de Powerlock. Bij een uitgenomen
rooster steken de vergrendelingsnokken aan
de zijden van het rooster uit. Wanneer het
rooster in de goot wordt gelegd, is stevig
aanduwen met de voet voldoende. Hierdoor
schuift de vergrendeling terug over de rand
van het frame en klikt deze vervolgens veilig
vast in de gietijzeren rand. Het rooster is
nu verkeersveilig vergrendeld en kan zonder
gereedschap niet meer worden ontgrendeld.
Maximale veiligheid en vandalismebestendig!
Omdat de nieuwe Powerlock-roosters geïntegreerde
elastomeerdempers hebben zorgt
dit, in combinatie met de nieuwe roostervergrendeling,
ervoor dat je geruisloos over de
lijngoot rijdt. Dus nooit meer rammelende
losliggende roosters. Hierdoor is de Power-
Drain Sealin zeer geschikt voor binnenstedelijke
toepassingen.
BREED INZETBAAR MET
OOG VOOR DESIGN
Met de Drainlock ® en Powerlock roosters is
er een zeer ruime keuze aan roosters in vele
vormen, kleuren en materialen. De roosters
voor deze lijngoot voldoen aan alle eisen, zowel
op het esthetische als functionele vlak. Zo
is er voor elke gewenste uitstraling een passend
roosterdesign, zelfs custom-made oplossingen
zijn mogelijk.
Voor toepassingen bij hellingbanen, opritten
en inritten van parkeergarages en bedrijfshallen
is het bijzonder belangrijk dat het water
van opzij de goot instroomt en niet over het
rooster heen kan schieten. Het langsstaafdesign
van het rooster voorkomt dit op effectieve
wijze. Zo blijven bedrijfshallen en garages
zelfs bij hevige regenval droog. Op hellingen
komt daar, afhankelijk van de hellingshoek,
nog de hogere stroomsnelheid van het water
bij. Dit is echter geen probleem voor het
nieuwe Powerlock rooster.
KWALITEIT AFSTROMEND
HEMELWATER VERBETEREN
In het verleden ging het hemelwater vaak
rechtstreeks naar het riool. Met het oog op
klimaatadaptatie zijn collect, clean, hold en release
belangrijke elementen in de afwateringsketen
geworden. Want tegenwoordig willen
we wateroverlast voorkomen en de riolering
ontlasten. Voorwaarde hierbij is een betere
kwaliteit van het afstromende hemelwater.
Door alleen het water op te vangen met deze
nieuwe PowerDrain Sealin lijngoot, ben je er
dus niet. Daarom heeft ACO ook andere aanvullende
oplossingen in huis om een betere
kwaliteit van het afstromende hemelwater te
realiseren. Zij adviseren je graag zodat er betere
doordachte en uitvoerbare oplossingen
komen die sneller te verwerken zijn. "askA-
CO" noemen ze dat. Van deze ‘way of working’
mogen ontwerpers, aannemers en opdrachtgevers
natuurlijk gratis gebruik maken.
Dus heb je een vraag over het monitoren, opvangen,
reinigen, vasthouden en afvoeren van
water? #askACO.
REFERENTIES
Inmiddels zijn de eerste referentieprojecten
gerealiseerd met deze PowerDrain Sealin.
Op het dak van de parkeerkelder was er
geen afvoermogelijkheid van het hemelwater
via de bodem. Omdat ook de inbouwruimte
voor een afwateringssysteem beperkt was
door de geringe inbouwhoogte van maximaal
50 cm, vond ACO hier de oplossing
met de PowerDrain-I Sealin. “Dankzij de lage
inbouwhoogte, was er geen inbouw in betonommanteling
nodig en met deze lijngoot
van ACO was het een vrij simpele manier
van inbouwen”, vertelt Alexander Ruijters,
senior werkvoorbereider bij Infrascoop.
WINKELCENTRUM VOORKOMT
WATEROVERLAST MET SUBTIELE
EN STRAKKE LIJNAFWATERING
“Toch was deze lijngoot niet de meest voor
de hand liggende keuze”, vertelt Hennie
Heesterbeek, bedrijfsleider bij Daams Valkenswaard.
“Dit kwam vanwege de hoge
prijs. Maar toen we ons er verder in verdiepten
bleek dat er enorme inbouwvoordelen
waren, waardoor de ACO PowerDrain-I
Sealin toch voordelig uit de bus kwam. Het
geringe grondverzet en het niet hoeven toepassen
van een mortelproduct om de goot
te stellen, heeft ons een grote tijdsbesparing
en dus geld opgeleverd.” U vindt diverse
QR-codes in de advertentie elders in dit
blad. Deze brengen u na gescand te zijn direct
naar de referentiecases die in dit artikel
vermeld staan. ■
PowerDrain bij hellingbaan parkeergarage.
Lijngoot PowerDrain.
Een aantal roosters dat geschikt is in combinatie
met een gietijzeren randbescherming.
113

Nieuw
Het veelzijdige gootsysteem
voor waterdichte oplossingen
ACO DRAIN® PowerDrain Sealin
ACO biedt dé waterdichte oplossing voor
zware verkeersbelastingen met het
vernieuwde gootsysteem ACO PowerDrain
Sealin. Een belangrijke vernieuwing is dat
naast de gietijzeren roosters met Powerlock
vergrendeling, alle roosters uit ons
Ruime roosterkeuze voor elk project
Multiline programma met de Drainlock®
vergrendeling ook op deze goot passen.
Hierdoor heb je een een ruime keuze aan
roosters in vele vormen, kleuren en materialen.
De roosters voldoen aan alle eisen,
zowel op het esthetisch als functioneel vlak.
veilig
• zelfvergrendelende
Powerlock
• geïntegreerde
elastomeer dempers
Powerlock rooster
D400
Gietijzer
Nieuw
Powerlock rooster
F900
Gietijzer
Nieuw
Langsstaafrooster
Gietijzer
Traanplaat
Gietijzer
gesloten
Sleufrooster
Heelguard
Gietijzer
dicht
• standaard geïntegreerde
Sealin afdichting
Maasrooster Q+
Verzinkt staal
RVS
Sleufrooster
Gietijzer
sterk
• 12 mm brede gietijzeren
randbescherming
• Robuust gootelement
ACO BV • www.aco.nl • info@aco.nl
ACO. creating
the future of drainage

Met de Battery Box
schonere en stillere
energie in bouw en infra
Geen project is 100% hetzelfde. De hybride
oplossingen van Bredenoord zijn specifiek
afgestemd op uw situatie. Slimme combinaties
van onder meer duurzame energie,
het net, aggregaten en batterijsystemen
zorgen voor rendabele stroomoplossingen.
Er zijn steeds meer opties in energieopslag.
Naast kleine batterijen in de ESaver is er
ook de koppelbare Battery Box van 600 kW
die in een uur kan op- en ontladen.
www.bredenoord.com
+31 (0)55 301 85 01 • rental@bredenoord.nl

THEMA WATERWERKEN
Gemaal IJmuiden is het grootste gemaal van Europa en in staat om maar liefst
260.000 liter water per seconde van het Noordzeekanaal in zee te lozen.
Dankzij een tijdelijke hoogspanningsinstallatie van Bredenoord konden de
generatorsets op afstand worden geplaatst, zodat de naastgelegen woonwijk
geen hinder ondervond van lawaai en uitlaatgassen.
Tekst | Roel van Gils Beeld | Bredenoord
​Hoogspanning voor
grootste tijdelijke
pompinstallatie ooit
In april vorig jaar gaf één van de zes megapompen (met een opbrengst van 50 kuub per seconde) van
gemaal IJmuiden de geest en bleek de staat van een tweede pomp ook niet meer al te best. Het reviseren
van beide pompen zou minimaal een jaar in beslag nemen. Om het verlies aan capaciteit op te
vangen werd een noodinstallatie geplaatst met een hele batterij aan pompen, gevoed door dieselgeneratoren.
Dankzij een tijdelijke hoogspanningsinstallatie van Bredenoord konden de generatorsets op afstand
worden geplaatst, zodat de naastgelegen woonwijk geen hinder ondervond van lawaai en uitlaatgassen.
Gemaal IJmuiden is het grootste gemaal van Europa
en in staat om maar liefst 260.000 liter water
per seconde van het Noordzeekanaal in zee
te lozen. “In het stormseizoen gaan bij hoogwater
en inlandse wind de sluizen dicht en pompt
het gemaal het water over de sluizen heen, zodat
het Westland droge voeten houdt”, zegt Gert-
Jan Elfrink van Bredenoord. “Om de functie van
de twee defecte pompen over te nemen, heeft
Van der Kamp een noodinstallatie gebouwd op
twee locaties met beide een pompcapaciteit van
36.000 liter water per seconde.”
8 MW DOOR DE LUCHT
De pompen in de noodinstallatie worden
aangedreven door elektromotoren. Elfrink:
“Aanvankelijk was het idee om pal naast deze
pompsets diesel aangedreven generatoren te
plaatsen. Gezien het benodigde vermogen van
8 MW, zou dat veel hinder opleveren voor de
aangrenzende woonwijk in de vorm van lawaai
en uitlaatgassen. De enige oplossing was om de
opstelplaats van de generatorsets te verplaatsen.
Dat impliceerde wel dat het vermogen van
8 MW een grotere afstand van zo’n 400 meter
zou moeten overbruggen. Het pakket aan koper
dat daarvoor nodig is, nog los van of het
wenselijk is, is dan onbetaalbaar. Om dat te
voorkomen, is de oplossing gevonden in hoogspanning.
Want, hoe hoger de spanning, hoe
lager de stroom. Via transformatoren wordt
de spanning verhoogd van 400 V naar 22.000
Volt om vervolgens 400 meter verderop bij de
pompen de spanning via transformatoren terug
te brengen naar 400 Volt.” De hoogspanningskabel
is via een steigerconstructie op 5 meter
hoogte door de lucht verplaatst. “We hebben
ook nog gekeken om deze in de grond te verwerken,
maar daar was het al te ‘druk’. Door
de lucht bleek de meest veilige oplossing.”
De noodvoorziening is ruim een half jaar in
bedrijf geweest, van oktober 2020 tot juni
2021 om precies te zijn. In die periode zijn
beide pompen van het gemaal in Engeland gereviseerd
en weer teruggeplaatst in het gemaal
in IJmuiden.
Bredenoord is een bekende speler in de noodstroomvoorziening
en groot geworden in de
bronbemaling. “We verhuren generatoren van
klein tot groot in alle mogelijke varianten op diesel,
waterstof, gas of elektro. Dankzij een specifiek
uitlaatgasreinigingssysteem in combinatie met
een batterijvoorziening zijn we zelfs in staat om in
Natura2000-gebieden onder strenge milieueisen
energie op te wekken”, besluit Elfrink. ■
116

THEMA WATERWERKEN
Bell 100 baggerpomp met flat barge head voordat hij wordt neergelaten in de gracht.
De A-frame dredger van Bell Dredging die wordt ingezet bij de bouw van een
parkeergarage onder de Singelgracht in Amsterdam.
Tekst | Susan Peek Beeld | Bell Dredging
Projectspecifieke
A-frame dredger ingezet
bij de bouw van een parkeergarage onder de Singelgracht in Amsterdam
Pal onder de Singelgracht, in het centrum van Amsterdam, bouwt Mobilis in opdracht van de
gemeente Amsterdam aan een ondergrondse parkeergarage: de Singelgrachtgarage-Marnix.
Een ambitieus project waarbij Voorbij Funderingstechniek is gevraagd de fundering te realiseren.
Bij het aanbrengen van de groutankers op de bodem van de Singelgracht
komt grout vrij dat uiteraard verwijderd moet worden. Hiervoor is Bell
Dredging ingeschakeld. “Na een proef van een week, waarin wij met behulp
van een zelfontwikkelde A-frame dredger hebben laten zien dat we
op deze manier in staat zijn het grout te verwijderen, kregen we de definitieve
opdracht”, vertelt Luca Stoop, rental manager bij Bell Dredging.
Zelfvoorzienende A-frame dredger
“In slechts drie weken tijd hebben wij een compleet autonome A-frame
dredger ontwikkeld voor dit project. Deze bestaat uit drie pontons waar
in het midden voorop het A-frame staat waar onze Bell 100 baggerpomp
aan hangt. Ook het power pack (voor de aandrijving van de pomp) en de
water jet pomp (om het materiaal los te jetten van de bodem) bevinden
zich op de pontons. Er is slechts één operator nodig om de dredger te
besturen.” Stoop legt uit dat de dredger in het water ligt en met een
draad vanuit elke hoek vast aan de damwanden bevestigd zit, waardoor
de dredger zich als een schaatsenrijder op het water kan voortbewegen.
Binnenstedelijke uitdagingen
“Door middel van kabels laten we de pomp zakken en wordt het
materiaal snel en efficiënt van de bodem weggezogen, zonder de
groutankers daarbij te beschadigen.” Bell Dredging stort vervolgens
het vrijgekomen materiaal in beunbakken (te water) die met behulp
van duwboten naar de loslocatie worden gevaren. “Minder hinder,
minder transport en beter voor het milieu: belangrijke factoren bij
een binnenstedelijk project en voor de gemeente Amsterdam.” Stoop
besluit: “We zijn er trots op dat we snel en adequaat hebben gereageerd
op de vraag en projectspecifieke oplossingen hebben aangedragen
en zo een mooie bijdrage leveren aan dit fantastische project
in Amsterdam.” ■
117

THEMA WATERWERKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | Low & Bonar, Jane van Raaphorst, Patrick Vanhopplinus
Multifunctioneel geocomposiet
vormt unieke dilatatie tussen diepwand
en permanente betonwand
Aannemerscombinatie Sassevaart bouwt de twee sluishoofden van de Nieuwe Sluis Terneuzen in een
bouwkuip. De betonnen buitenstructuren van de sluishoofden worden ‘rechtstreeks’ tegen de bouwkuipwanden
(diepwandpanelen) gestort. Om beide constructies te scheiden en onafhankelijk van elkaar te
kunnen laten bewegen, wordt gebruik gemaakt van de unieke eigenschappen van EnkaDrain CK20. Een
multifunctioneel geocomposiet en in deze toepassing met recht een wereldwijd toonaangevende oplossing.
Enka Solutions heeft een breed portfolio Enka-
Drain geocomposieten voor verticale en horizontale
applicaties, zoals drainage, vibratiedemping
en in dit geval dilatatie. Deze producten zijn
toepasbaar in zowel bouw- als civieltechnische
projecten, bijvoorbeeld langs kelderwanden, bij
brughoofden en in tunnelbouw. “De specifieke
bouwmethodiek van de sluishoofden vroeg om
een uniek product”, begint Kennard van Malenstein,
Sales Manager Enka Solutions bij Low & Bonar.
“Er was relatief weinig ruimte om te bouwen.
Traditionele methodes tussen de twee constructies
waren daarom geen optie. De alternatieve
oplossing moest in een lange functionele levensduur
voorzien vanwege de verwachte langdurige
zettingsperiode en vervorming. Er diende daarbij
rekening te worden gehouden met het uitbuigen
van de bouwkuipwanden na droogzetting, en
met een druk van 50 kN/m 2 bij het storten van
de 24 m hoge betonnen constructie.”
STABIEL, MAAR FLEXIBEL
“In overleg met de aannemerscombinatie en na
uitgebreide berekeningen en proeven om de
Installatie van EnkaDrain CK20 als verloren bekisting en blijvende dilatatie (beeld: Jane van Raaphorst)
118

THEMA WATERWERKEN
te installeren tegen de tot 24 meter hoogte reikende
wanden. Het fungeert hier als verloren
bekisting en waarborgt blijvende dilatatie. Tijdens
de installatie is de PVC-folie naar binnen
gericht. De PVC-laag voorkomt doordringen
van betonmelk tijdens het storten van de betonnen
constructies van de sluishoofden waardoor
er geen ‘hard’ contact tussen die twee constructies
kan ontstaan. Door de stabiele, maar toch
flexibele kernstructuur biedt het geocomposiet
ruimte voor vervorming (z-richting). Tegelijkertijd
is het compressiebestendig en in staat om
de verwachte druk van 50 kN/m 2 op te vangen,
waardoor de buiten- en binnenwandconstructie
ook bij zetting en vervorming geen contact met
elkaar zullen krijgen.”
De PVC-laag voorkomt doordringen van betonmelk tijdens het storten van de betonnen constructies van de
sluishoofden waardoor er geen ‘hard’ contact tussen die twee constructies kan ontstaan. (beeld: Patrick Vanhopplinus)
werking in deze unieke toepassing te simuleren,
is gekozen voor EnkaDrain CK20 als de juiste
oplossing”, vervolgt Van Malenstein. “EnkaDrain
CK20 is uiterst veelzijdig qua toepassingsmogelijkheden
en beantwoordde aan de behoeftes
van de klant. Dit type EnkaDrain bestaat uit een
20 mm zeer stabiele kern van onze Enka-technologie,
die aan één zijde is voorzien van een
waterdoorlatend geotextiel en aan de andere
zijde van een speciale PVC-folie. EnkaDrain is
licht van gewicht en daarom snel en eenvoudig
236839_Advertentie_EnkaDrain_197x130mm_WT.pdf 1 29-09-2021 09:23
MAATWERKROLLEN
IN DEELLEVERINGEN
In totaal heeft Low and Bonar inmiddels ruim
12.000 m 2 aan EnkaDrain CK20 geleverd voor de
Nieuwe Sluis Terneuzen. “Op wens van de aannemerscombinatie
hebben we maatwerkrollen in
deelleveringen geleverd om snijverliezen tot een
minimum te beperken.” Low and Bonar is overigens
ook betrokken geweest bij het andere mega-sluiscomplex
dat recent in Nederland is opgeleverd.
“Voor de Zeesluis bij IJmuiden hebben we
in nauwe samenwerking met Geopex, ingenieurs
van de Baggerij en projectmanagers van OpenIJ,
speciale zinkstukken ontwikkeld waarin onze
EnkaDrain ZB 350 geïntegreerd is om bij eventuele
extreme onderdruk het opkomend grondwater
onder het colloïdaal beton te kunnen
transporteren naar de daarvoor bedoelde uitstroomopeningen.
Ook hier werd een aangepaste
maatvoering geleverd. We denken altijd graag
mee en leveren voor elk project passende oplossingen”,
besluit Van Malenstein. ■
EnkaDrain ® multifunctionele geocomposieten
Drainage · Filtratie · Bescherming · Vibratiedemping · Verloren bekisting · Dilatatie
advertentie nog op studio, nog niet klaar voor plaatsing
EnkaDrain 5006H
EnkaDrain B10
EnkaDrain CK20
Westervoortsedijk 73, 6827 AV Arnhem | T +31 85 744 1300
www.enkasolutions.com | info@enkasolutions.com
119

THEMA WATERWERKEN
Tekst | Jan Mol Beeld | De Bentonietfabriek
Bentoniet komt
voortaan uit Bodegraven
Naast productie ook een sterke innovatie in Bentoniet en Grout producten
In januari 2018 is De Bentoniet Fabriek opgericht in Woerden. Sinds juli 2021 staat De Bentoniet
Fabriek met volledig vernieuwde machines in Bodegraven. We spreken Marcel Griffioen die de zaak
leidt in Bodegraven. "We zijn snel gegroeid", begint Marcel het gesprek. "In 2018 zagen we de vraag
naar Bentoniet en Grout producten dermate toenemen dat we in extra productielijnen moesten
investeren. De kwaliteit van onze producten en de manier waarop we de producten aanbieden
leverden binnen korte tijd veel afnemers op.”
ENGINEERING OP MAAT
De Bentoniet Fabriek maakt innovatieve producten.
“We kunnen diversen polymeren op maat
toevoegen aan een mengsel. Het is een stukje
engineering op maat. Naast de standaard verpakkingen
denken we ook graag mee over andersoortige
verpakkingen en hoeveelheden.
Bentoniet en Drillgrout producten kunnen we
leveren in kleine zakken van 25 kg en in Big Bags
van 500 tot 1.000 kg. We zijn dan ook trots op
wat we maken en hoe flexibel we daarin zijn. We
kunnen in Bodegraven met vernieuwde silo’s en
aangepaste productielijnen op hoog niveau produceren
en staan garant voor tijdige levering.”
BENTONIET HV
In eigen beheer ontwikkelde De Bentoniet Fabriek
het product Bentoniet HV. "Het is een bijzondere
samenstelling. Het gaat om Bentoniet waarmee
een stabiel boorgat gemaakt kan worden met minder
kilo’s per kuub water. Er is dus minder vaste
stof, opslag en transport nodig. Dit betekent niet
alleen een kostenbesparing maar het is ook duurzamer”,
legt Marcel uit. "Het is een professioneel
'product' waarmee grote tunnels geboord kunnen
worden. En deze Bentoniet is goed recyclebaar."
Inmiddels wordt de Bentoniet vaak toegepast bij
boortunnels in Nederland en Europa. Het product
wordt zelfs wereldwijd verscheept. “Onze Bentoniet
is ingezet bij drie grote boringen in Taiwan.
Ook tref je ons product aan in Denemarken en
Duitsland. We hebben de certificaten in huis om
te voldoen aan de daar geldende eisen.”
GROOT IN DRILLGROUT
Het Drillgrout dat in Bodegraven geproduceerd
wordt, is een uniek product. "Zeer concurrerend
in prijs en verbruik", licht Marcel toe. "Ideaal voor
Productielijn met afvulstation.
De Bentonietfabriek in vogelvlucht.
120

THEMA WATERWERKEN
Bentoniet en Drillgrout producten kunnen worden
geleverd in kleine zakken van 25 kg en in Big Bags
van 500 tot 1.000 kg.
toepassing bij boringen in overspannen grondwatergebieden.
Diverse opdrachtgevers gebruiken
het bij horizontaal gestuurde boringen in “kwelgebieden”
-waar sprake is van een hoge grondwaterdruk-
om grondwaterstroming in de boortunnels
tegen te gaan. Onze Drillgrout producten worden
ook toegepast voor het opvullen van aardwarmtesondes.
En het is een belangrijke en noodzakelijke
stap voor een efficiënte werking van aardwarmtesystemen
bij verticale boringen. Daarmee zijn
onze Drillgrout producten een belangrijk product
geworden binnen de energietransitie.”
BENTONIET STAVEN
Bentoniet staven dienen om boorgaten af te
dichten zodat water uit verschillende watervoerende
lagen niet vermengd raakt na het boren.
“In eigen beheer hebben we een koker ontwikkeld
die gevuld is met Bentoniet en koppelbaar
is, zodat een juiste afdichting van het boorgat gegarandeerd
wordt. Het basisconcept, wat biologisch
afbreekbaar is, is ontwikkeld en getest.
Op dit moment zijn we bezig om feedback van
klanten te verwerken om het gebruiksgemak en
verwerking te optimaliseren.” ■
“We kunnen in Bodegraven met vernieuwde silo’s en aangepaste productielijnen
op hoog niveau produceren en staan garant voor tijdige levering.”
Marcel Griffioen leidt de zaak in Bodegraven.
121

THEMA WATERWERKEN
Ook in de Kromme Nolkering, een keersluis die gelegen is in het Heusdensch Kanaal tussen Heusden en Wijk en Aalburg, zitten afdichtingen van Trelleborg.
Tekst | Jan Mol Beeld | Trelleborg Ridderkerk BV
Waterdichtheid is werk
voor echte specialisten
Trelleborg ontwerpt en produceert afdichtingen voor grote waterbouwprojecten
Bij de allergrootste waterbouwprojecten die ons land rijk is (denk bijvoorbeeld aan sluizen en
waterkeringen) ligt het voor de hand dat we vooral kijken naar de werkzaamheden die
volumineus zijn. Toch wordt er belangrijk werk verricht dat aan ons oog onttrokken is.
Zoals het waterdicht maken van diverse onderdelen.
Niet zichtbaar, maar wel van levensbelang.
Trelleborg uit Ridderkerk is een echt
expertisebedrijf dat overal ter wereld actief
is in het waterdicht maken van bouwkundige
constructies. Onlangs heeft het bedrijf nog
de order verkregen voor het leveren van de
afdichtingen voor de Fehmarnbelt ‘immersed
tunnel’ die met z’n 18 kilometer lengte de
langste gecombineerde auto/rail tunnel ter
wereld wordt. Ook in Nederland is Trelleborg
‘kind aan huis’ bij bouwconsortia. Een gesprek
met Trelleborg medewerkers Bob Rijnders,
Sales manager watermanagement, Emal
Kamal, design engineer en Arend van Hattum,
supervisor buitendienst.
DE ONZICHTBARE VRIEND
VAN HET PROJECT
"Zo zou je ons wel kunnen omschrijven", lacht
Bob. "Onze seals komen weliswaar niet in
beeld, maar als ze er niet zouden zitten, dan
zou het maar een natte boel worden. Onze
seals vinden hun weg naar diverse onderdelen
bij grote projecten, zoals bijvoorbeeld als voegstrook
in dilataties tussen betonnen vloeren, afdichtingen
voor schuiven en sluisdeuren."
Emal gaat als design engineer al vroeg aan tafel
met de opdrachtgevers. "Al in de eerste ontwerpfase
mogen we advies geven. Initieel ondersteunen
we de engineers. Na elkaar beter
te hebben leren kennen komen er dan op dagelijkse
basis emails binnen van de ontwerpers,
van een project, met uiteenlopende vragen
over hoe een bepaalde constructie af te dichten,
aan welke specificaties de afdichtingen dienen
te voldoen, wat de karakteristieken zijn van
de afdichtingen, wat de levensduur verwachting
is, hoe deze in de constructie te bevestigen et
cetera. Op afgesproken tijden gaan wij dan een
dag naar hen toe om in meerdere disciplines de
engineers te ondersteunen en te adviseren."
VERSCHILLENDE SITUATIES
VRAGEN OM VERSCHILLENDE
AFDICHTINGEN
"Er zitten diverse compressie seals van Trelleborg
in de constructies, zo zitten deze ver-
122

THEMA WATERWERKEN
De interne en externe waterstops die Trelleborg
in diverse projecten adviseert, worden
in situ in de constructies verwerkt.
Arend licht toe: "Afhankelijk van de af te
dichten situatie of eisen komen de compressie
profielen op specifieke locaties terecht.
Onze waterstops worden ingestort
tussen de voegen van het te storten beton.
De zelf activerende lipseals zitten bijvoorbeeld
in sluizen verwerkt, om de volledige
omtrek van puntdeuren heen. De ene keer
in een tunnelconstructie, de andere keer op
een bepaalde nivelleerschuif of waterkering,
zeer divers, simpelweg waar het benodigd is
in de constructie."
De Scheepslift van Strépy-Thieu is een scheepslift op het Centrumkanaal in de Belgische provincie
Henegouwen. Ook hier zorgde Trelleborg voor de afdichtingen.
WAAR MOETEN DE AFDICHTINGEN
TECHNISCH AAN VOLDOEN?
Bob: "De afdichtingen dienen te voldoen aan
een bepaald (toegestaan) lekdebiet en er
worden eisen gesteld aan de levensduurverwachting,
demonteerbaarheid, veerkarakteristiek,
rubberhardheid, geometrie, bestendigheid
tegen bepaalde omgevingsfactoren
en de mogelijkheid om reparatie en vervanging
aan gedeelten van de afdichting uit te
kunnen voeren."
werkt in onder andere schuivensystemen, tussen
vloeren, wanden en in beweegbare constructies",
legt Emal uit. "Ze voldoen aan alle afdichtingseisen
die specifiek gelden voor dergelijke projecten.
Vaak maken we afdichtingen op maat, zoals bijvoorbeeld
dempingen die relatief hoogfrequente
belasting van het eigengewicht van kleppen moet
dempen, tijdens het uitstromen van water en
secundair moeten fungeren als afdichting."
Daar voegt Arend aan toe: "Verder leveren
we onze Omega profielen veel, met bijbehorende
klemsystemen, samen met de W9CUiprofielen.
Voordat wij aan het werk gaan,
controleren we de staat van het oppervlak,
zodat we er zeker van zijn dat we een goede
afsluiting kunnen garanderen. Installatie zelf
wordt meestal gedaan door de opdrachtgever,
echter met onze supervisie." ■
Trelleborg Ridderkerk BV /PA Infrastructure
Verlengde Kerkweg 15 • 2985 AZ Ridderkerk, the Netherlands • Office : + 31 (0)180 495 555
www.trelleborg.com/marine-and-infrastructure
www.trelleborg.com
00028279001_trelleborg.indd 1 14-07-21 12:28
123

THEMA WATERWERKEN
Tekst en Beeld | AGRU
Gebruik van meerwater voor
warmtepomptechnologie
Het werkgeverscentrum "Centre Patronal" is een Zwitserse werkgeversorganisatie die in
Lausanne is gevestigd. De stad ligt aan het Meer van Genève in het Franstalige Zwitserse kanton
Vaud. Om een stap dichter bij CO 2
-neutraliteit te komen, investeerden zij in een veelbelovende
milieutechnologie. Door gebruik te maken van het diepe water van het Meer van Genève is
het nu mogelijk om op een milieuvriendelijke manier te verwarmen en te koelen. AGRU
Kunststofftechnik leverde geschikte pijpleidingen van de hoogwaardige kunststof PE 100-RC
voor het gebruik van meerwater. Professionele duikers van het Zwitserse bedrijf Hydrokarst
Swiss installeerden de pijpleiding en lieten deze zakken op de bodem van het meer.
Het werkingsprincipe van het gebruik van
meerwater is eenvoudig uit te leggen: met behulp
van een warmtepomp wordt energie onttrokken
aan het water, dat door compressie op
een hoger, bruikbaar temperatuurniveau wordt
gebracht. Daarbij wordt een veelvoud van het
elektrisch vermogen dat voor de warmtepomp
wordt gebruikt, als warmte opgewekt en
wordt de voor verwarming benodigde energie
met tot 50% verminderd. Meren en grote
rivieren vormen gigantische warmtereservoirs
die tot op heden nauwelijks zijn benut. Zelfs
een bevroren meer kan in het midden van de
winter milieuvriendelijke verwarmingsenergie
leveren. Het principe van de warmtepomp kan
ook worden gebruikt voor koeling, waardoor
energievretende airconditioningsystemen volledig
overbodig worden.
Het Meer van Genève ligt op de grens tussen
Zwitserland en Frankrijk. Het is het grootste
meer in beide landen. Het diepste punt, 310
meter, bevindt zich voor de stad Lausanne.
Het Patronaal Werkgeverscentrum is hier gevestigd.
Het investeert in een nieuwe faciliteit
die gebruik maakt van het water van het
Meer van Genève om het gebouw te koelen
en te verwarmen. Daartoe wordt diep water
aangezogen, verwarmd of gekoeld met warmtepomptechnologie
en na gebruik weer in het
meer teruggebracht. AGRU leverde in totaal
800 strekkende meter AGRULINE-leidingen
met een buitendiameter van 500 mm in SDR
11 voor de bouwwerkzaamheden, die zullen
lopen van september 2020 tot maart 2021.
Het bedrijf Hydrokarst Swiss, dat met de installatie
werd belast, laste de door AGRU geleverde
pijpstaven in inlaat- en uitlaatpijpen in de
delta van de Rhône, de meest waterrijke rivier
van Frankrijk. AGRU leverde indrukwekkende
speciale onderdelen, zoals 6 meter hoge geperste
bochten, die worden gekenmerkt door
een zeer lage stromingsweerstand. De kanten-klaar
gemonteerde pijpleiding werd voorzien
van betonnen ballast en over een afstand
van 20 km op het wateroppervlak naar de locatie
getrokken. Om knikken te voorkomen,
hebben de speciale duikers de pijpleidingen in
een S-vormige boog laten zakken tot een diepte
van 80 m. Daar is de watertemperatuur het
hele jaar door zeer laag, bijna constant tussen
4° en 8° Celsius, wat ideaal is voor de werking
van een warmtepomp.
Markus Ebster, Hoofd BU XXL Piping Systems
vertelt: "De concurrentie voor dit spannende
project was groot, AGRU scoorde met kwaliteit,
engineering en technische ondersteuning
tijdens planning en realisatie. Al voor de start
konden wij de planner overtuigen van de voordelen
van onze geëxtrudeerde kunststofbuis
met massieve wand in vergelijking met de oorspronkelijk
geplande GVK-buizen. Het einde van
fossiele brandstoffen is te voorzien, AGRU levert
de technologie van engineering plastic voor
een klimaatneutrale energievoorziening." ■
AGRU leverde geperste bochten voor de zeewaterinlaatpijp. (Beeld: Hydrokarst Swiss)
124

THEMA WATERWERKEN
De pijpleiding werd voorzichtig onder water gezet en in een S-vormige boog tot
een diepte van 80 m neergelaten. (Beeld: Hydrokarst Swiss)
De voorgemonteerde pijpleiding werd 20 km over het Meer van Genève naar de
locatie gesleept. (Beeld: Hydrokarst Swiss)
125

THEMA WATERWERKEN
Tekst | Sablebonne Communications Beeld | Innodeen
Geen uitdaging wordt
uit de weg gegaan
als het gaat om duurzaamheid en levensduur
In Lochem worden oplossingen van hoogwaardige circulaire kunststoffen en biocomposieten voor
onder andere grond-, weg- en waterbouw ontwikkeld en geproduceerd . “Samen met de klant
gaan wij iedere uitdaging aan als het gaat om duurzaamheid en levensduur”, vertelt Jos Beverborg,
commercieel technisch adviseur bij Innodeen.
Innodeen heeft vier hoofdgroepen voor kunststoffen:
Hollodeen, Durodeen, Compodeen en
Eelodeen. Ieder materiaal heeft zijn specifieke
eigenschappen en meerwaarde. “Voor de civiele
techniek zijn Hollodeen en Compodeen
eigenlijk het meest interessant. Hollodeen is een
zeer slijtvast en onbreekbaar materiaal wat onder
andere zeer geschikt is voor fenders, stootranden
en wrijfgordingen. Compodeen is een
houtvezel composiet met de natuurlijke uitstraling
van hout maar met de duurzaamheidseigenschap
van kunststof en wordt onder andere ingezet
voor vlonders en oeverbeschoeiing.”
UPCYLING EN RECYLING
De vraag naar circulaire materialen wordt
steeds groter, merkt Jos Beverborg op. “Hollodeen
is al volledig recyclebaar en bestaat al
tot 90% uit gerecycled materiaal. Compodeen
is ook volledig recyclebaar maar onlangs hebben
wij daarin een nieuwe stap gezet in de
vorm van upcycling. In samenwerking met Saxion
hogeschool en Veolia (afvalverwerker) zijn
wij erin geslaagd om kwalitatief goede grondstof
te leveren voor het maken van nieuw
biocomposiet dat volledig uit restmateriaal bestaat.
Het aandeel houtvezel (72%) is afkomstig
van onder andere oude en kapotte pallets,
verpakkings- en sloophout (ook wel A-hout
genoemd) en het aandeel kunststof PP (28%)
komt letterlijk uit de bekende oranje PMD bak
of zak. Zo heeft Innodeen weer een mooie stap
gemaakt in de groene richting”, aldus Beverborg.
SAMENWERKING MET TOELEVE-
RANCIERS EN VERWERKERS
“We besteden veel aandacht aan onderzoek
en ontwikkeling”, vervolgt Jos Beverborg. “We
werken samen met toeleveranciers en verwerkers
aan vernieuwende oplossingen. Het mooie
Compodeen.
126

THEMA WATERWERKEN
is dat er altijd ruimte is geweest voor creativiteit
en samenwerking met andere partijen. Dan
ontstaan nieuwe mogelijkheden, ook in andere
markten. Die kruisbestuiving kan hoogwaardige
oplossingen opleveren met gegarandeerde
kwaliteit. En dat wordt in steeds meer sectoren
herkend.” Heeft u een uitdaging? Laat het dan
weten, dan biedt of ontwikkelt Innodeen voor u
de best passende oplossing. ■
Hollodeen.
PROJECTSPECIFIEKE OPLOSSINGEN
VAN DUURZAME KUNSTSTOFFEN
CREËREN WE SAMEN
Samen voor
het beste resultaat
INNODEEN levert projectspecifieke oplossingen van duurzame kunststoffen, die worden
toegepast in de civiele techniek. Denk aan fenders, stootranden, oeverbeschoeiing,
geleidestrippen, lagers, oplegplaten, sparingen etc. Volledig volgens uw wens uitgewerkt.
INNODEEN.NL
127

Tekst | Susan Peek Beeld | GroenLeven
Drijvende zonneparken
Economisch en ecologisch aantrekkelijk
Zonne-energie: onmisbaar bij het behalen van de klimaatdoelstellingen, waarbij Nederland in 2050
nagenoeg CO 2
- en energieneutraal moet zijn. Maar de energietransitie verloopt traag dus het is belangrijk
dat er nóg meer zonne-energieprojecten worden gerealiseerd. De ruimte om zonnepanelen
te plaatsen is echter beperkt. GroenLeven maakt van zonne-energieopwekking op locaties met een
dubbelfunctie echt de nieuwe norm en creëert zonne-energiebronnen op daken, kassen, parkeerplaatsen,
vuilstorten, industrieterreinen én water.
Een gesprek met Willem Biesheuvel, projectmanager
Floating Solar bij GroenLeven, over
de mogelijkheden en voordelen van drijvende
zonneparken. “Nederland telt duizenden ongebruikte
zandwinplassen, binnenwateren en
baggerdepots. Deze zijn bijzonder geschikt
voor zonnepanelen op het water.”
GROOT DRIJVEND ZONNEPARK
Zo heeft GroenLeven op de Bomhofsplas in Zwolle
in 2020 het destijds grootste drijvende zonnepark
van Europa gerealiseerd (18 hectare groot -
27,4 megawatt). Samen met de Sekdoornse plas in
Zwolle (14,5 megawatt) worden maar liefst 12.000
huishoudens van duurzaam opgewekte stroom
voorzien. Biesheuvel is trots op de efficiënte manier
en de snelheid waarmee zo’n zonnepark gebouwd
wordt: “Op locatie wordt er aan een soort
lopende band gewerkt om zo’n park stap voor
stap op te bouwen. Elk zonnebootje heeft vier
drijvers waar het stalen frame omheen geklemd
wordt. Onder een hoek van 12 graden worden
de zonnepanelen in het frame geklemd, waardoor
een paneel eenvoudig onderhouden of vervangen
kan worden. Er worden 2.000 panelen per
dag geplaatst. Niet alleen het tempo waarin het
gebouwd en geplaatst wordt, ook de schaal van
zo’n soort project maakt dat je écht wat bijdraagt.”
ECOLOGIE SPEELT EEN
BELANGRIJKE ROL
Bij de drijvende zonneparken van GroenLeven
speelt ecologie een belangrijke rol. “Het moet niet
alleen in het landschap passen, maar ook de ecologie
niet verstoren. Hier is bij het ontwerp van
de constructie goed over nagedacht: Een speciale
verankering in de bodem houdt het zonnepark
op zijn plaats. Hierbij ontzien wij de oevers, waar
ecologisch gezien het meeste leven zit. Om te zorgen
dat de zonnepanelen voldoende licht en lucht
doorlaten, liggen ze iets hoger op het water en zit
er extra ruimte tussen de panelen, waardoor de
warmte weg kan. Een zandwinningsput is best diep,
het water is zelfs in de zomer best koel, wat een
positief effect op de opbrengst heeft en je zo meer
rendement uit je panelen haalt. Ook de oost-westopstelling
draagt bij aan een gelijkmatigere verdeling
van de opbrengst over de dag.” GroenLeven
werkt samen met ecologisch adviesbureau Buro
Bakker aan een langdurige studie om te kijken wat
de invloed van het zonnepark is, zowel boven als
onder water. “We gaan heel bewust en zorgvuldig
om met allerlei aspecten ten aanzien van de
ecologie.” Biesheuvel noemt de biohutten. “Dit
zijn gevlochten korven, gevuld met hout- of schelpmateriaal,
die aan de zijkanten van het park onder
water worden bevestigd. Ze bieden bescherming
Er is vanuit het zonnepark maar één kabel nodig om de stroom in het netwerk
te krijgen.
De zonnebootjes gaan per negen het water op. Bij de Bomhofsplas zijn er
uiteindelijk 6000 bootjes toegepast.
128

Drijvend Zonnepark Bomhofsplas Zwolle.
aan jonge visjes, stimuleren de vispopulatie en fungeren
als kraamkamer. Ook de Hanze Hogeschool
Groningen heeft een jaar lang onderzoek gedaan
bij ons zonnepark met sensoren midden onder het
park en aan de zijkanten. De uitkomsten van het
onderzoek waren verrassend positief. Omdat het
systeem vrij hoog op het water ligt, kan de waterstroming
zijn gang gaan, kan licht en lucht er doorheen
en heeft het weinig invloed op de temperatuur
en het zuurstofgehalte van het water.”
GEÏNTEGREERD SYSTEEM
Bij de bouw van drijvende zonneparken is een
goede planning en coördinatie een vereiste.
“Daarnaast is het belangrijk dat we de stroom
veilig aan land brengen en dat we ook dit proces
optimaliseren. Voor een zonnepark zijn ook
omvormers en transformatoren nodig. Uniek bij
ons systeem is dat deze ook op het water drijven.
Wij hebben een standaard systeem ontworpen
waarbij alles is geïntegreerd. Er is vanuit het
zonnepark maar één kabel nodig naar land om
de stroom in het netwerk te krijgen. Het hele
bouwproces kan bovendien CO 2
-neutraal uitgevoerd
worden, doordat vanaf de start enkele
zonnebootjes in de stroom voorzien. Heel milieuvriendelijk
maar ook efficiënt omdat een zandwinplas
vaak erg afgelegen ligt. De zonnebootjes
die gebruikt worden voor het bouwproces, zijn
het laatste puzzelstuk van het totale zonnepark.”
FANTASTISCHE INNOVATIE
“Dit soort innovatieve systemen, onze drijvende
zonneparken met een dubbelfunctie, zijn
fantastische projecten waarmee GroenLeven
een steentje -of eigenlijk een hele grote steenbijdraagt
aan de energietransitie en het klimaatakkoord
van Nederland. Als experts van
zon op water blijven we onderzoeken en zien
we dat de mogelijkheden enorm zijn. Met onze
gedachte en de techniek erachter en zonder
de ecologische aspecten die erbij komen kijken
uit het oog te verliezen, werken we aan een
schonere en betere wereld.” Biesheuvel besluit:
“Drijvende zonneparken zijn functioneel,
duurzaam en onmisbaar.” ■
Aan een soort lopende band wordt het park efficiënt en in een hoog tempo
gebouwd. De eerste reeks zonnebootjes zorgen voor de stroomvoorziening op de
bouw. Er is een batterijopslag aanwezig op locatie.
GroenLeven heeft een standaard systeem ontworpen waarbij alles is geïntegreerd,
ook de omvormers en transformatoren.
129

Buitenkans
met zonne-energie
‘De ruim 23.000 drijvende zonnepanelen in onze zandwinplas
in Tynaarlo geven de plas een tweede functie door het
opwekken van schone energie. De komst van het zonnepark
klonk alle stakeholders als muziek in de oren. Toen nog
een extra stuk water beschikbaar kwam, was uitbreiding
een logisch gevolg. Ook dit hebben we weer in goede
samenwerking uitgevoerd met GroenLeven. Zo zetten
we samen met GroenLeven flinke stappen in het realiseren
van onze klimaatambities.’
Arnold Nijland, manager zandwinning Roelofs Groep
Arnold zag een buitenkans voor de zandwinplassen van Roelofs Groep:
drijvende zonneparken. Het bleek een duurzame investering in de
bedrijfsvoering, de gebieden én in de toekomst van het bedrijf.
Het wateroppervlak levert groene zonnestroom en daarnaast kan de
zandwinning gewoon doorgaan.
Inmiddels telt Nederland 10 drijvende zonneparken van GroenLeven en
is daarmee koploper in Europa. GroenLeven regelt alles: de ontwikkeling,
het omgevingsmanagement, de plaatsing, aansluiting en het onderhoud.
Wie nu slim handelt, profiteert van zonne-energie op zandwinplassen én
draagt direct bij aan een groenere toekomst.
Pak ook jouw
buitenkans
Vraag een vrijblijvend
adviesgesprek aan op
groenleven.nl/water
GroenLeven
installeerde al ruim
350.000
drijvende zonnepanelen.
GroenLeven is opgericht in 2012 en marktleider in drijvende
zonneparken | Uniek eigen systeem dat rekening houdt met
onderwaterecologie en biodiversiteit.

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | EasyStairs
Tijdelijke toegangstrappen
Voor elke situatie; onder elke hoek
Als er ergens aandacht is voor veiligheid, dan is het wel in de Grond-, Weg- en Waterbouw.
Voor elke risicovolle situatie gelden regels die medewerkers beschermen en ongevallen voorkomen.
Met uitzondering van de plekken waar zij moeten klimmen of afdalen. Dan zijn zij aangewezen
op wankele trappen en wiebelende ladders.
Met een uitgebreide collectie stabiele, verstelbare trappen met leuningen -
van veilige, verstelbare trappentorens tot modulaire trappen en kooiladders
- rekent EasyStairs af met onveilige ladders op de bouwplaats. De tijdelijke
toegangstrappen zijn op alle fronten doordacht. Ze zijn veilig, duurzaam,
snel te plaatsen, gemakkelijk te transporteren en scherp geprijsd. Met een
breedte van 70-100 cm kunnen twee personen elkaar eenvoudig passeren
en kleine zaken meenemen met een hand aan de leuning. Voor bijzondere
situaties is er de trap met kooi. “Deze kan bijvoorbeeld in tanks worden
geplaatst als nooduitgang”, vertelt Gert Huisman, directeur van EasyStairs.
STEVIG VERANKERD
Alle trappen van EasyStairs zijn verstelbaar in hoeken van 30°-55° en laten
zich in elke stand uitstekend stabiliseren. Op drie contactpunten worden ze
veilig verankerd. Huisman signaleert dat veel bouwbedrijven eerst de tijdelijke
toegangstrappen huren en deze daarna toch vrij snel aankopen. “Dat is geen
enkel probleem. We verhuren, verkopen en monteren de trappen.” ■
De kooiladderput kan in tanks worden geplaatst.
Verkoop & Verhuur van trappen
voor Grond- Weg & Waterbouw
De trappen zijn verstelbaar en volgen exact de hoek van het talud.
easystairs.nl
131

Tekst: De Schans/Jan Mol Beeld | Gert te Lintelo
Nieuwe elektrische
wielladers vergroten de
kans op een opdracht
De Schans brengt met Relly eigen elektrische wielladers op de markt
Elektrische machines zijn in opmars, maar het aanbod is nog beperkt. Als stratenmaker zonder een
e-machine loop je steeds vaker het risico uitgesloten te worden bij een aanbesteding. Voor De Schans, met
een jarenlange ervaring op het gebied van compact materieel, was dat reden om onder de merknaam Relly
drie nieuwe wielladers te ontwikkelen, met een capaciteit van 1.000, 1.300 en 1.800 kg. De Relly 100 is de
lichtste van een volkomen nieuwe serie wielladers met een hefvermogen van 1.000, 1.300 en 1.800 kg.
NEDERLAND IS EEN
VAN DE KOPLOPERS
“De vraag naar elektrisch neemt sterk toe”, vertelt
Jan-Willem Slegh van De Schans in Hedel.
“Nederland behoort daarbij tot de koplopers,
samen met Zweden en Noorwegen, landen waar
we ook actief zijn. Het aanbod is echter beperkt,
terwijl de vraag juist in het compacte segment
waarin wij actief zijn zeer groot is. In de loop der
jaren hebben we veel ervaring opgedaan met
aanpassingen. Zelf een geheel nieuwe elektrische
wiellader bouwen was een logisch vervolg.”
De Schans presenteert de elektrische Relly wielladers
tijdens de BouwMachines Kennisdag op 30
november op het Bouw & Infrapark in Harderwijk.
Stratenmakers zijn de belangrijkste doelgroep
van De Schans, terwijl ook hoveniers het bedrijf
weten te vinden. Kenmerkend voor de
Relly is een simpele bediening en een grote
wendbaarheid. Het rijklare gewicht bedraagt
1.250 kg. Aan de ontwikkeling van de Relly 100,
130 en 180 is gewerkt door een vierkoppig
team, met Gijs Oomen als software- en elektronica-expert,
Vincent Luites als mechanical
engineer en 3D-ontwikkelaar en Jarny Hoskam
die het mechanische werk voor zijn rekening
nam. Wim van Overdam, ten slotte, heeft als
‘operations manager’ de verbindende taak het
totale project te sturen.
NIEUW, DOORDACHT CONCEPT
Bij elektrificatie wordt vaak een fossiele machine
als basis gebruikt. “Begrijpelijk,” zegt Vincent
Luites, “maar gaandeweg ontdekten we dat dit
niet ideaal is. Een elektromotor kun je gemakkelijker
een andere plek geven dan een diesel
en dan kun je ook voor andere componenten
de meest logische plek zoeken. Neem de elektromotor
en de hydraulische pomp, die zitten
bij de Relly met een speciaal voor dit doel gekozen
riemaandrijving gekoppeld naast elkaar.”
PROPORTIONELE JOYSTICK
Eenvoudige bediening en een vertrouwd gevoel,
bij een elektrische machine moet je dan soms
‘omdenken’. Jarny Hoskam noemt het ‘gaspedaal’
als voorbeeld. “Bij een dieselmotor regelt
een stang tussen pedaal en brandstofpomp de
gasdoorvoer. Bij een elektromotor bedient het
gaspedaal een potmeter. Die moet je heel subtiel
afregelen om hetzelfde gevoel in het pedaal
te krijgen. Een elektromotor levert immers meteen
het volle koppel en je wilt niet dat je wordt
gelanceerd als je het pedaal licht aantipt.”
MEER TOEPASSINGS-
MOGELIJKHEDEN
Jarny vertelt dat zo’n proportioneel ventielenblok
diverse voordelen heeft: “Bij proportionele
bediening kun je niet alleen de reactiesnelheid
instellen, maar ook meerdere functies inprogrammeren.
Je hebt veel meer toepassingsmogelijkheden
en hoeft bij het wisselen van hulpstukken
niet langdurig te sleutelen. Je kiest via
het touch screen-display een andere functie en
kunt aan het werk. Standaard zijn er drie menu’s.
Om te beginnen heb je shovelbediening en
machinaal straten. Een legklem stuur je met een
zijwaartse beweging van de joystick, zoals de
stratenmaker dat graag heeft. Het derde menu,
bijvoorbeeld voor een veegmachine of maaien,
regelen wij in naar wens van de klant.”
Relly is een 100% Nederlands product. Een
carrosseriebouwer verzorgt de bouw van het
chassis en de montage van de basistechniek.
In Hedel worden de laatste componenten
gemonteerd en wordt de machine zorgvuldig
ingeregeld voor aflevering. De productie
is inmiddels begonnen, met een opbouw naar
meer dan vierhonderd per jaar.
BOUWMACHINES KENNISDAG
De Schans presenteert de elektrische Relly wielladers
tijdens de BouwMachines Kennisdag op
30 november op het Bouw & Infrapark in Harderwijk.
Het thema is ‘Praktisch Innoveren’. ■
132

Het motorvermogen bedraagt 15 kW, de Lithium-Ion
accu heeft een capaciteit van 315 Ah.
133

Aboma Advies en Wilgh SQE werken inmiddels al anderhalf jaar intensief samen en detacheren ruim zeventig veiligheidskundigen op locatie.
Tekst | Roel van Gils Beeld | Aboma
Veiligheidskundig
personeel op locatie
Twee paar ogen zien meer dan één
Veiligheid heeft topprioriteit in de bouw en infra. Het optuigen van bouwveiligheidsprocessen en
het adviseren en begeleiden van de projectorganisatie rondom veiligheid vraagt vooral bij de start
van een project veel aandacht en menskracht. Reden voor Aboma Advies en Wilgh QSE om samen
het detacheringsloket ‘veiligheidskundigen op locatie’ te starten. Een gesprek met Nico Stolk, die
recent als senior veiligheidskundige via het detacheringsloket de opstart van het Prestatiecontract
Vaarwegen Oost-Nederland heeft begeleid.
Met het programma Vaarwegen Oost-Nederland
onderhoudt Rijkswaterstaat de vaarwegen
in het oosten van het land. Doel is om
de hoogwaterveiligheid en leefomgeving voor
mens en dier te waarborgen, maar ook een
vlotte en veilige doorvaart van de scheepvaart
mogelijk te maken. “De opdracht is voor meerdere
jaren aanbesteed”, legt Nico uit. “Wij zijn
ingeschakeld om te ondersteunen bij het schrijven
van de veiligheidsplannen en de risico-inventarisatie.
Projecten zijn net vliegtuigen, er is
heel veel energie nodig om ze in de lucht te
krijgen. Extra ‘handen’ zijn dan meer dan welkom.
Heijmans heeft bij het project Vaarwegen
Oost-Nederland de eerste drie maanden dan
ook dankbaar gebruik gemaakt van ons detacheringsloket.
Nu eenmaal in de ‘lucht’, staan
wij standby om waar nodig bij te springen.”
'Het optuigen van bouwveiligheidsprocessen en het adviseren en
begeleiden van de projectorganisatie rondom veiligheid vraagt vooral bij
de start van een project veel aandacht en menskracht'
134

VEILIGHEIDSRISICO’S
Belangrijk onderdeel van het project Vaarwegen
Oost-Nederland vormt het uitbaggeren van de
Waal tussen Lobith en Woudrichem. Stolk: “Met
verschillende schepen wordt het zand verplaatst
van ondiepe stukken naar diepere geulen om zo
min of meer een vlakke bodem te creëren met
voldoende diepgang. Wij hebben in de beginfase
van het project een wezenlijke bijdrage geleverd
aan het opstellen van alle documenten rondom
veilig werken. Onderdeel daarvan is het in kaart
brengen van alle mogelijke veiligheidsrisico’s op
locatie. In dit geval dus ook op het water. Niet
heel vervelend”, lacht Stolk die als veiligheidskundige
veel ervaring heeft in de offshore. “Op
dit project krijg je bovendien een mooi beeld
van de prachtige werking van de natuur: hoe
kiezelstenen vanuit Duitsland al rollend steeds
kleiner worden. Daarnaast verdient Heijmans
ook zeker een compliment vanwege de vele inspanningen
die worden gedaan ter bevordering
van het veiligheidsbewustzijn. Er heerst een hele
prettige sfeer in de organisatie.”
Belangrijk onderdeel van het project Vaarwegen Oost-Nederland vormt het uitbaggeren van de Waal tussen
Lobith en Woudrichem.
Aboma Advies en Wilgh SQE werken inmiddels
al anderhalf jaar intensief samen en detacheren
ruim zeventig veiligheidskundigen op locatie.
“We merken dat er behoefte aan is. Niet
in de laatste plaats vanwege de complexiteit
van projecten en steeds strengere regelgeving.
In onze wereld kan het kleinste risico tot grote
gevaren leiden. Twee paar ogen zien meer dan
één”, besluit Stolk. ■
Aboma bv
Maxwellstraat 49 a
6716 BX Ede
Postbus 141
6710 BC Ede
T 0318 691920
info@aboma.nl
www.aboma.nl
Zijn alle veiligheidsrisico’s
op jouw project in kaart gebracht?
DUURZAAM BOUWEN
AAN VEILIGHEID EN KWALITEIT.
135

Een goede beurs presenteert een visie op de toekomst.
Tekst en beeld | Easyfairs
Infra Relatiedagen
gaan bruisen
Veel innovaties, demonstraties en nog meer netwerken
De Infra Relatiedagen op 1, 2 en 3 februari in de Evenementenhal Hardenberg presenteert de
nieuwste ontwikkelingen voor de weg- en waterbouw. Het event presenteert state-of-the-art innovaties
en laat oplossingen zien voor concrete problemen. De Infra Relatiedagen is het grootste
netwerk event voor de weg- en waterbouw voor Noordoost Nederland.
Jacqueline Seton, community builder van de
Infra Relatiedagen, kijkt vol verwachting uit
naar de komende editie. “We zijn er helemaal
aan toe om elkaar weer live te ontmoeten.
Alle seinen staan op groen. Alle zeven hallen
van het complex zijn ‘bijna uitverkocht’. Het is
duidelijk dat exposanten zich willen profileren
in de markt. Met de Infra Relatiedagen bieden
we daarvoor de juiste ambiance. Het is bij ons
altijd een mix. We willen innovaties presenteren
in de juiste netwerkomgeving. Het gaat
bij ons niet alleen om de specificaties van een
product, maar vooral om het gesprek.”
VISIE OP DE TOEKOMST
Een goede beurs presenteert een visie op de
toekomst. Volgens Jacqueline Seton staan de Infra
Relatiedagen in het hart van de toekomst.
“De sector heeft met grote uitdagingen te maken.
Ik noem er twee: duurzaamheid en de
energietransitie. Hoe moet de sector daarop
inspelen? De Infra Relatiedagen geeft daar heel
praktisch antwoord op. Bijvoorbeeld door themaroutes
over de beurs te leggen. Zo brengen
we bezoekers op een heel efficiënte wijze in
contact met innovaties die specifiek inspelen op
het verduurzamen van het wegennet. Met 360
exposanten is het belangrijk dat we bezoekers
met de juiste deelnemers in contact brengen.”
Seton geeft nog een ander voorbeeld: “Een ander
heet hangijzer in de sector is het personeelstekort.
Samen met de markt gaan we studenten
136

interesseren voor de sector. We willen vooral
benadrukken hoe dynamisch werken in de infra
is. De bevlogenheid van de sector willen we
overbrengen op studenten. We pushen het gesprek
tussen werkgever en student. We willen
laten zien dat infra letterlijk de rode draad is om
'Op de beursvloer gaat
het spetteren'
Samen met de markt gaan we studenten interesseren voor de sector.
Jacqueline Seton: “De Infra Relatiedagen staan in
het hart van de toekomst.”
een maatschappij te laten functioneren. En dat
het een sector is die een cruciale rol speelt in
bijvoorbeeld de hele verduurzamingsstrategie.”
Op de beursvloer gaat het spetteren, weet
Jacqueline Seton zeker. “Hoe? Door onze
exposanten te vragen hun innovaties echt
op een voetstuk te plaatsen. Dat kunnen ze
letterlijk doen, maar ook door in hun stand
korte kennissessies te geven, of een demonstratie.
Leven in de brouwerij. Je zult op 1, 2
en 3 februari vooral een hallencomplex zien
dat bruist. Van de innovaties, demonstraties,
lezingen en vooral heel veel netwerkmomenten.
Uiteindelijk komen uit het echte gesprek
de mooiste dingen voort.” ■
1, 2 & 3 februari 2022
Evenementenhal Hardenberg
Kom contactloos zaken doen op het platform van de grond-, weg- en waterbouw.
Ontmoet professionals, spijker uw kennis bij én ervaar wat er speelt in de sector.
Dat kan allemaal op één veilige plek.
#werkenindeinfra
www.infrarelatiedagen.nl
Vanaf december kunt u uw ticket reserveren via
www.infrarelatiedagen.nl/ticket
137

THEMA WEGENBOUW
De foto’s in de industriële omgeving: “Op
North Sea Port in Vlissingen ligt het eerste
wegdek ter wereld met lignine gebaseerd
asfalt in de onder-, tussen- en deklaag.”
Tekst en Beeld | Joop Groen
CHAPLIN:
Samenwerkingsprogramma
op weg naar groen asfalt
Kunnen we straks op grote schaal asfalt gebruiken op plantaardige basis? De aanleg van proefrijstroken
met ‘bioasfalt’ in Nederland moet de noodzakelijke kennis en ervaring opleveren om deze technologie
straks op grote schaal te gaan toepassen. Het fossiele bestanddeel van asfalt, bitumen, wordt daarbij vervangen
door lignine, een belangrijk bestanddeel van planten en bomen. Met als doel de wegenbouw te
vergroenen, koolstofdioxide langdurig in wegen vast te leggen en minder afhankelijk te zijn van aardolie.
Samenwerking over de hele waardeketen
CHAPLIN staat voor Collaboration in aspHalt
Applications with LIgniN en heeft als doel om
de ontwikkeling en commercialisatie van lignine
houdend asfalt te stimuleren. Joop Groen is namens
Circular Biobased Delta programmaleider
voor CHAPLIN: “We zagen kansen om het fossiele
bitumen te vervangen door het biobased
lignine. Rijkswaterstaat heeft mooie overzichten
waaruit blijkt dat asfalt in de wegenbouw de belangrijkste
component is voor de CO2-emissie
en dat dit dus het juiste onderwerp is om aan te
werken. Daarom hebben we een aantal partijen
uit de hele waardeketen bij elkaar gebracht; bedrijven,
overheden en kennisinstellingen. Er zaten
veel partijen bij die elkaar nog niet kenden,
of elkaar al wel kenden maar nog niet gewend
waren met elkaar samen te werken. Zo wilden
we de kritische massa bereiken die nodig is om
de transitie voor elkaar te krijgen.”
Het consortium achter CHAPLIN bestaat inmiddels
uit 29 deelnemers. Naast wegbeheerders
(Rijkswaterstaat, een vijftal provincies en
enkele gemeenten), wegenbouwers en producenten
van asfalt (Boskalis, DuraVermeer
en TWW/,Roelofs, H4A en NTP) en lignine
(waaronder Nederlandse bioraffinaderijen als
Avantium, Vertoro en Biondoil). De kennispartners
zijn Asfalt Kennis Centrum (AKC),
Q8 Research, TNO, Universiteit Utrecht en
Wageningen Universiteit & Research (WUR).
De nieuwe asfalttechnologie die CHAPLIN tot
wasdom wil brengen, is ontwikkeld door o.a.
AKC en WUR. Deze cross sectorale samenwerking
is uniek en ook hard nodig.
138

THEMA WEGENBOUW
Programmamanager Joop Groen: “Alle deelnemers
begrijpen dat ze andere partijen in de
waardeketen nodig hebben om deze innovatie
te kunnen opschalen en ze hebben met elkaar
gemeen dat ze koploper zijn. Ze willen voorop
lopen en dragen ieder op hun eigen manier bij
aan de doorontwikkeling van deze technologie
die helpt om de wegenbouw te vergroenen.
Het begint natuurlijk met de koplopers, maar
ons consortium is open. Iedereen die samen
met ons deze ontwikkeling wil stimuleren en
toepassen is welkom. Een prioriteit is om er
nog meer wegbeheerders bij te betrekken,
omdat zij vanuit hun positie een sturende rol
hebben. Ik nodig geïnteresseerden van harte
uit om contact met mij op te nemen.”
WEG ALS OPSLAGPLAATS
VOOR CO 2
De biobased vervanger voor het fossiele
bitumen is lignine, een stof die een natuurlijke
binder is en stevigheid geeft, zoals het
ook in planten en bomen doet. Het komt als
reststroom vrij bij de productie van onder
andere pulp en cellulose. Bij het ontstaan
van lignine, tijdens de groei van planten en
bomen, wordt koolstofdioxide uit de atmosfeer
opgenomen en, eenmaal verwerkt in
asfalt, voor lange tijd vastgelegd in de weg.
Een bijkomend voordeel is dat met lignine de
wegenbouwers een alternatieve grondstof
geboden wordt voor bitumen. Door verbetering
van de raffinageprocessen van aardolie
komt de kwaliteit én de beschikbaarheid
van het restproduct bitumen immers steeds
meer onder druk te staan. ❯
Wegdek: “Op het oog is eer geen verschil tussen asfalt met bitumen en
asfalt met lignine”
Oranje poeder: “Het plantaardige bindmiddel lignine wordt in poedervorm aan
asfalt toegevoegd”
139

THEMA WEGENBOUW
CHAPLIN XL EN CHAPLIN TKI
Binnen het programma lopen sinds de start begin
2020 twee projecten: CHAPLIN XL en CHAPLIN
TKI. Elk met een eigen focus, structuur, deelnemers en
financiering. Het project XL levert straks belangrijke
resultaten die nodig zijn voor aanbestedingstrajecten,
op het gebied van LCA, techno-economische analyses
en milieu en klimaataspecten. Het CHAPLIN-TKI
project heeft als doel de doorontwikkeling van lignine
gebaseerd asfalt naar TRL niveau 6/7 te brengen. Eind
dit jaar zijn alle vooraf gedefinieerde werkzaamheden
in beide projecten afgerond. Dit betekent echter niet
dat het werk erop zit en lignine-houdend asfalt dan
marktrijp is. Joop Groen: “Om de technologie naar
TRL-niveau 9 te brengen, het niveau dat nodig is om
de markt op te gaan, dienen er nog diverse stappen
genomen te worden. Daarom wordt momenteel gewerkt
aan het definiëren van een nieuw project en de
financiering en uitvoering hiervan.”
INVESTERING IN
VERGROENING WEGENBOUW
Voor het CHAPLIN programma zijn grote investeringen
nodig: asfaltcentrales moesten worden omgebouwd
en vele tonnen lignine aangeschaft om de
proefstroken te kunnen leggen. Ook is er flink geïnvesteerd
in het benodigde onderzoek- en ontwikkelingswerk.
Daarom was een subsidie van de Rijksdienst
voor Ondernemend Nederland (RVO.nl)
zeer welkom om met de projecten CHAPLIN-XL en
-TKI te kunnen starten. RVO stimuleert Duurzaam,
Agrarisch, Innovatief en Internationaal ondernemen.
Het CHAPLIN-programma past naadloos binnen
hun doelstellingen. Ook de CHAPLIN deelnemers
investeerden uiteraard, in geld en in natura.
AL MEER DAN 20 PROEFSTROKEN
Overigens liggen door heel Nederland inmiddels 20
proefstroken die gemonitord worden. De eerste dateert
al uit 2015. Het percentage bitumen dat in het
bio-asfalt is vervangen door lignine, ligt voor deze
proefstroken nu tussen de 35 en 50 procent. Joop
Groen: “Die 50% vervanging is al een groot volume.
Onze tactiek is om eerst te laten zien dat het technisch
goed gaat en daarmee al veel impact, in de vorm
van CO 2
-reductie, is te behalen. We weten dat meer
dan 50% mogelijk is, maar naar 100% gaan is niet alleen
maar bitumen wegnemen en lignine toevoegen; dat
vraagt nog om technische ontwikkeling. Onze visie is bitumen
100% vervangen door biobased materiaal, maar
daar hebben we nog geen tijdsplanning aan gehangen.”
Het groene asfalt is tot nu toe vooral in deklagen toegepast.
Logisch, aldus Groen, want de toplaag van een
wegdek wordt het meest vervangen. North Sea Port
had in 2020 de primeur om als eerste proefvakken
te laten aanleggen met lignine gebaseerd asfalt zowel
in de onder-, tussen- als deklaag. Elke laag heeft een
eigen samenstelling van het ligninehoudende asfalt en
“TWW legde in op dracht van de
Provincie Overijssel op de N765 een
proefstrook aan van 300 meter”.
140

THEMA WEGENBOUW
‘De biobased vervanger voor het
fossiele bitumen is lignine'
er is nog gerecycled asfalt bijgemengd. En op de
N987 tussen Siddeburen en Wagenborgen is in
juni dit jaar een 250 meter lang proefvak aangelegd
met het eerste asfalt waarin Nederlandse
lignine verwerkt is. Binnenkort volgen weer twee
nieuwe proefstroken binnen het TKI project in
de gemeenten Bergen op Zoom en Altena. Dr.
ing. Richard Gosselink, coördinator CHAPLIN-
TKI en bioraffinage en lignine expert, van Wageningen
Food & Biobased Research (WFBR):
“Eind 2021 ronden we het TKI project af en
kunnen we de resultaten publiceren. Tot nu toe
zijn de resultaten zeer bemoedigend. Het ziet er
naar uit dat we een klimaatvriendelijk alternatief
voor traditioneel asfalt in handen hebben dat
wat levensduur en belasting- en weersbestendigheid
betreft minimaal even goed presteert.”
NOMINATIE WOW PRIJS
De ontwikkelingen rond CHAPLIN worden in
eigen land op de voet gevolgd door de pers en
professionals in de wegenbouw en aanverwante
sectoren. Een recente blijk van waardering is de
nominatie voor de WOW prijs: Om het jaar
reikt het WOW-platform, het platform voor
water en (vaar-)weg beheerders, een juryprijs
van € 10.000 en een publieksprijs van € 5.000
uit. De prijs dient als eervolle vermelding voor
mooie en inspirerende samenwerkingsprojecten
in de civiele techniek. Uit de vele tientallen
inzendingen behoort het programma CHAPLIN
dit jaar tot de 8 genomineerden. Stemmen kan
tot 5 november 12.00 uur via de website. De
winnaars worden later die dag bekendgemaakt.
INTERNATIONALE
BELANGSTELLING
De Nederlandse wegenbouw heeft een goed
imago in het buitenland als het gaat om innovatie.
Zo is ZOAB een echt Nederlandse vinding. Ook
met lignine gebaseerd asfalt lopen we aan kop.
TNO en Wageningen Research hebben hier een
grote bijdrage aan geleverd. Er is bijvoorbeeld
een Europees lignine-netwerk dat wordt geleid
door Wageningen. Ook in het buitenland is er
veel belangstelling voor het Nederlandse biobased
asfalt. Martin Junginger, hoogleraar Biobased
Economy aan de Universiteit Utrecht en projectcoördinator
van CHAPLIN-XL: “De kansen die
bio-asfalt biedt, worden nationaal en internationaal
erkend. Omdat Nederland voorop loopt,
kijken wegenbouwers en -beheerders reikhalzend
uit naar onze testresultaten.” Natuurlijk zijn
er ook in het buitenland partijen die iets kunnen
toevoegen aan innovatie in de wegenbouw en
toepassing van lignine. Joop Groen: “Daarom zijn
we nu hard bezig om op Europees niveau projecten
te ontwikkelen en daarvoor in Brussel ondersteuning
en financiering te zoeken.” Hij plaatst
wel één kanttekening: “Europese samenwerking
is veelbelovend, maar ingewikkeld om op te zetten.”
Kortom, in eigen land en op Europese schaal
is er nog werk aan de winkel op weg naar duurzame
vergroening van de wegenbouw. ■
Voor meer informatie:
Joop Groen
Circular Biobased Delta (CBBD)
Programma directeur
141

THEMA WEGENBOUW
Tekst | Jan Mol Beeld | Possehl/iStock
Levensduur verlengend
onderhoud aan
's lands wegen
Het duurzame alternatief voor vervanging van asfalt
Begin dit jaar werd door Koninklijk Bouwend Nederland de commissie Wegdek Onderhouds
Technieken, afgekort WOT, opgericht. Een samenvoeging van de commissies Oppervlaktebehandeling
en Emulsie Asfaltbeton, met als doel één stem te hebben richting de markt, met als focus
Onderhoudstechnieken. Erik de Leeuw, directeur van Possehl, spreekt met GWW Magazine in
zijn rol als voorzitter van de commissie WOT.
"De focus bij wegdekbeheer ligt nog steeds op het uitvoeren van correctieve reparaties."
142

THEMA WEGENBOUW
"De focus bij wegdekbeheer ligt nog steeds
op het uitvoeren van correctieve reparaties",
opent Erik het gesprek. "Overheden hebben
onderhoud uitbesteed in meerjarige contracten,
die veelal worden uitgevoerd door
asfaltproducenten. De werkwijze is om eerst
correctieve reparaties te verrichten aan het
wegdek, reactief onderhoud dus. Daarna
gaat men over tot het vervangen van het
wegdek. Begrijpelijk als je dit beziet vanuit
het standpunt van de asfaltproducent, maar
niet als je ziet dat het ook anders kan. Wij
pleiten voor gepland, preventief levensduur
verlengend onderhoud."
DERTIG JAAR OP DE TELLER
Wanneer er gekozen wordt voor periodiek
preventief onderhoud, dan kan een levensduur
van het wegdek van 30 jaar worden
gehaald, stelt Erik. "Dat is goed voor een
verminderde CO 2
-uitstoot, beter voor alle
stakeholders, van gebruiker tot beheerder
maar ook en vooral veel beter voor het milieu.
Ergo, het is veel duurzamer. Gebruik je
daarbij koude applicatietechnieken die in situ
worden gemengd, dan scoor je nog hoger op
de milieu prestatieladder."
Volgens Erik is de asfalt-lobby een feit en sterk
aanwezig: "Daarom wordt het advies van de
commissie WOT sneller geaccepteerd door
overheden, dan door de asfaltsector. We zijn
het echter aan onszelf en ons nageslacht verplicht
om te kijken naar het grotere plaatje.
Onze uitdaging is daarom hoe we de neuzen
dezelfde kant op krijgen. We verzorgen om
die reden gastcolleges en ontwikkelen vooraan
in de keten dus. We leren deelnemers
om te kijken naar onderhoudsmogelijkheden,
in plaats van totale vervanging. Onafhankelijke
partijen beoordelen onze MKI-scores.
Kortom: we presenteren goed gefundeerde
alternatieven waarmee de levensduur van het
wegdek wel 30 jaar kan bereiken."
Levensduurverlenging is per definitie duurzaam
De commissie WOT heeft de onderhoudstechnieken
door derden laten onderzoeken,
met als resultaat een goed onderbouwd advies.
"Koude applicatietechnieken verdienen
CO2-technisch de voorkeur. We kunnen
asfalt sealen met een dunne laag die veroudering
voorkomt door UV-belasting, we
kunnen scheurtjes repareren met een laag
bitumen, afgestrooid met mineralen of emulsie
asfaltbeton toepassen. Het zijn allemaal
aanpassingen die snel uitgevoerd kunnen
worden, zonder dat er sprake is van de anders
noodzakelijke ophoging van putten en
wegmeubilair en er wordt een verminderde
Erik de Leeuw, directeur van Possehl, tevens voorzitter van de commissie WOT.
CO 2
-uitstoot gediend. Zo stel je de komst
van kostbaar en milieubelastend nieuw asfalt
uit met alle nadelen van dien, ondanks alle
inspanningen voor recyclage. Levensduurverlenging
is per definitie duurzaam, niet alleen
in onze sector."
MET ELKAAR, VOOR ELKAAR
Onderhoudstechnieken zijn ook onderhevig
aan innovatie, schetst Erik. "We werken continu
aan het verbeteren van materialen en
processen. Het moet simpel en doeltreffend
zijn. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje:
samen moeten we in 2030 en 2050 laten
zien wat we gedaan hebben. Het is letterlijk
'met elkaar, voor elkaar'. Onderhoud wordt
uitgevoerd met 'proven technology', is duurzaam
en dient ook nog eens een economisch
belang. Mobiliteit wordt minimaal verstoord
tijdens de uitvoering en wegen zijn sneller
en langer weer beschikbaar. Nu nog de bewustwording
op gang brengen bij de wegbeheerders.
Het zou mooi zijn als zij ook in de
ontwerpfase al rekening gaan houden met
preventief onderhoud. Vooraf investeren, is
achteraf oogsten." ■
‘Het zou mooi zijn als in de ontwerpfase
van wegen al rekening wordt gehouden met
preventief onderhoud’
143

THEMA WEGENBOUW
Tekst | Jan Mol Beeld | Saferoad
Hergebruik gedemonteerde
geleiderail: beter dan het origineel
Kwaliteitsborging waarbij absoluut niets aan het toeval wordt overgelaten
Wellicht herinnert u zich het artikel nog over het hergebruik van gedemonteerde geleiderail, precies een
jaar geleden. Daarin vertelde Herman Odijk, Managing Director bij Saferoad Holland, over de ketenverkenning
voor duurzame geleiderail op initiatief van Rijkswaterstaat. Begin 2020 was de verkenningsgroep
bij elkaar gekomen, met daarin ontwikkelaars, producenten, consultants, verzinkerijen en de overheid.
Odijk had zitting in de kerngroep en schetste
wat de uitkomst was van de gedane onderzoeken.
Wij citeren: “Een belangrijke uitkomst
Het metalen CE-registratielabel dat alles
traceerbaar maakt.
was dat we de oude geleiderail zouden moeten
hergebruiken bij de aanleg van nieuwe vangrail.
Dat brengt echter wel een belangrijke verantwoordelijkheid
met zich mee. Enkel de onderdelen
van een gedemonteerde geleiderail direct
samenstellen tot een nieuwe geleiderail
maakt dat het niet automatisch een nieuwe
goedgekeurde geleiderail wordt."
Sindsdien is er hard gewerkt door Saferoad
Holland en heeft de nieuwe bedrijfstak Reno-
Rail het licht gezien. Een kwestie van 'niet lullen,
maar poetsen'. Odijk vertelt er uitvoerig over
in een interview met GWW Magazine.
WAAROM BETER
DAN HET ORIGINEEL?
Een vraag die we met open vizier stellen, aangezien
we te maken hebben met geleiderail
die decennialang van alles heeft meegemaakt
langs de weg. Odijk: "In de tijd dat de geleiderails
die nu gedemonteerd worden gefabriceerd
werden, waren de controlemiddelen
en testmogelijkheden die we nu hebben niet
aanwezig of slechts beperkt beschikbaar. Er
werd veel op basis van steekproeven gedaan.
Stel dat we gedemonteerde geleiderails alleen
visueel zouden controleren, opnieuw zouden
verzinken en ongecontroleerd zouden terug-
Het zou mooi zijn als Rijkswaterstaat in 2023 minimaal 30% hergebruikte geleiderail kan inzetten.
144

THEMA WEGENBOUW
hergebruikte geleiderails in het wegbeeld zien
die op alle fronten getest, gemeten en geregistreerd
zijn. We leven in 2021 en we kunnen
dat vandaag. Dat je daar ruimte, machines en
instrumenten voor nodig hebt, spreekt voor
zich. Dat is dan ook een behoorlijke investering
geweest bij RenoRail."
Je zou niet zeggen dat deze geleiderails al eens
gebruikt zijn.
plaatsen, waarna er steekproeven gedaan
worden... dan heb je geen enkele garantie op
kwaliteit. En juist daar hebben we ons hard
voor gemaakt vorig jaar: we willen alleen maar
Registratienummer ingeponst.
Een gedemonteerde plank wordt eerst visueel
beoordeeld. Daarna wordt deze machinaal
getest op vorm, afmetingen en dikte.
De plank wordt in een mal gelegd en de
staalkwaliteit wordt getoetst. "En dat dus
niet alleen bij de plank zelf, maar ook bij elk
kritisch onderdeel dat samenhangt met de
montage. We slaan alle gegevens digitaal op,
elk onderdeel onder een eigen uniek nummer.
Alles is volledig traceerbaar, de nummers
zijn langs de weg af te lezen. Van elk
onderdeel wordt een controlefoto gemaakt
bovendien", schetst Odijk. "En waarom niet?
Als we nieuw produceren, doen we dat ook.
Omdat we de gedemonteerde geleiderail
testen en keuren op alles wat er maar te
meten valt, kunnen we meer kwaliteit garanderen
dan vroeger, toen hij nieuw uit de
fabriek kwam. Daarom durf ik rustig te stellen
dat een gedemonteerde en heringezette
geleiderail die bij RenoRail vandaan komt
beter is dan het origineel."
‘Door onze werkwijze weten
we merkonafhankelijk van elk onderdeel
wat de kwaliteit is'
Gedemonteerde geleiderail ligt klaar om aangepakt te worden.
NIETS AAN HET
TOEVAL OVERLATEN
Ook de Notified Bodies zijn er duidelijk over:
de geleiderail en bijbehorende onderdelen
die opnieuw gebruikt worden, moeten qua
kwaliteit en standaard voldoen aan de criteria
van nieuw geproduceerde onderdelen.
“Door onze werkwijze weten we merkonafhankelijk
van elk onderdeel wat de kwaliteit
is. We kunnen alle gegevens van elk onderdeel
oproepen. De Notified Body heeft aangegeven
dat op deze manier, RenoRail aan de
geldende CE-normen voldoet."
Er wordt dus niets aan het toeval overgelaten.
De carbon footprint is beter dan wanneer
het staal gerecycled zou worden, de
LCA's (Life Cycle Analyses) zijn beter... Saferoad
heeft de lat enorm hoog gelegd, onder
andere door ook de staalkwaliteit te meten.
Ten tijde van dit interview is het team van
RenoRail drukdoende met de voorbereidingen
om in de ketenverkenning de resultaten
voor te kunnen leggen aan Rijkswaterstaat.
"We kijken uit naar pilotprojecten in 2022,
zodat we het proces verder kunnen stroomlijnen.
Het zou mooi zijn als Rijkswaterstaat
in 2023 minimaal 30% hergebruikte geleiderail
kan inzetten. Gloednieuw, met een
spreekwoordelijke strik erom, in de vorm
van een stalen label waarop het CE registratienummer
van het systeem staat inclusief
het RenoRail kwaliteitsmerk." ■
145

Innovatie in Bermbeveiliging
De nieuwe RenoRail
Beter dan origineel
Voldoet NEN EN 1317-5:2007+A2:2012/C1:2012
CE gecertificeerd
De nieuwe RenoRail van Saferoad
Op initiatief Rijkswaterstaat en in samenwerking met
ketenpartners. Een tweede leven voor goede geleiderail met
kwaliteitsborging.
NIEUW
· Alleen goedgekeurde onderdelen worden ingezet
· Volledig traceerbaar door unieke nummering onderdelen
· Grote stap in behalen klimaatdoelstellingen
· Per project uitvoerbaar
Meer informatie:
(0519) 29 85 55
holland@saferoad.nl
saferoad.nl

‘Inrichters
van de
buitenruimte’
‘Bij ons ervaart u de
kennis op het gebied
van advisering,
ontwerp, aanleg
en onderhoud van
tuinen, (bouw)terreinen
en groenvoorzieningen’
‘KENNIS EN
CREATIVITEIT’
‘Wij hebben
alles in huis
om complete
projecten te
realiseren.’
BELEEF ’T
BUITEN.
0488 44 30 93
info@vdbh.nl
Lakemondsestraat 13b
4043 JC Opheusden

THEMA WEGENBOUW
Tekst | Jan Mol Beeld | Van de Bijl & Heierman BV
Mooi houden wat mooi
is met halfverharding
Half verharde paden en wegen gaan beter op in de omgeving
Wanneer overheden of andere opdrachtgevers wegen en paden goed begaanbaar willen maken
-en houden- zonder teveel impact op de omgeving te veroorzaken, dan kiest men vaak voor
halfverharding. Van de Bijl en Heierman BV is specialist op het gebied van half verhard wegdek,
commercieel adviseur Martin Stufken vertelt erover.
"We spreken gemakshalve over twee groepen
halfverharding, namelijk mét en zonder
bindmiddel. Wie voor beheervriendelijkheid
gaat, komt dan al snel terecht voor halfverharding
met bindmiddel. De uitstraling daarvan
is meer solide, neigend naar asfalt. Evengoed
oogt het fraaier dan asfalt. Gaat men voor
een maximale, natuurvriendelijke uitstraling,
dan komt halfverharding zonder bindmiddel in
beeld. De keuze in grondstoffen en kleuren is
daarbij groot, zodat aan bijna ieder gewenst
beeld voldaan kan worden."
OVERAL WAAR ASFALT
ONGEWENST IS
Halfverharding wordt toegepast op onverharde
wegen, landwegen, paden en eigenlijk
op elke plek waar begaanbaarheid belangrijk
is, maar asfalt ongewenst. "We kunnen rustig
stellen dat halfverharding inmiddels een belangrijk
onderdeel is van het recreatieve wegennetwerk",
vervolgt Stufken. "Daarnaast zie
je halfverharding vaak als onderhoudsweg bij
watergangen, sluizen, op pleinen en veel bij
particulieren. Dat laatste is een echte trend,
in nieuwbouwwijken wil men steeds meer kavelwegen
met landelijke uitstraling. Ook daar
is asfalt niet gewenst en komt ons product in
beeld. Dat halfverharding een grote rol speelt
in natuurgebieden, is een feit. Door de juiste
Van de Bijl & Heierman BV ziet dat steeds meer opdrachtgevers ook onderhoudscontracten afsluiten.
148

THEMA WEGENBOUW
Aanbrengen bermverharding.
Aanleggen van recreatief pad.
keuze in grondstof en fractie ontstaat een weg
of pad dat opgaat in het omgevingsbeeld."
Halfverharding aanleggen is een specialisme
Het begint vaak met het kiezen van het juisteproduct,
maar het verwerken staat onherroepelijk
op een gedeelde eerste plaats.
Een team van specialisten van Van de Bijl &
Heierman verwerkt dagelijks -en inmiddels
aldecennialang-halfverharding voor bermen,
HALFVERHARDING
Halfverharding vraagt wel om specifiek onderhoud, gebonden halfverharding wat
minder dan de ongebonden variant. Van de Bijl & Heierman BV ziet dat steeds
meer opdrachtgevers ook onderhoudscontracten afsluiten. De mate waarin Van
de Bijl & Heierman daarin kan ontzorgen, maakt dat de drempel om te kiezen
voor halfverharding steeds lager wordt.
Depot locatie in de buurt van het werk.
wandel- en fietspaden, rijwegen, schouwpaden,
sportterreinen, parkeer- en kampeerplaatsen.
“Voor het aanleggen en onderhouden van halfverharding
is er een uitgebreidwagen- en machinepark
voorhanden. Vantevoren afgestemd
op het type werk komenwe met de juiste machines”,
aldus Martin.Naast de kennis die aanwezig
is hoe verschillende typen halfverharding
verwerkt moetenworden, wordt er met
de opdrachtgevernauwkeurig naar de waterhuishouding
gekeken. "Bij een hevige regenbui
moet het wateradequaat worden afgevoerd,
dus moet er altijd gezorgd worden voor voldoende
afschot.Uiteindelijk komt dat overtollige
water naasthet pad in de grond terecht.
Het regenwateris vaak het meest gewenst in
de bodem, zodatverdroging zoveel mogelijk
wordt tegengegaan. Wortelopdruk van bomen
is mindergroot, omdat er ook water door de
halfverharding heen sijpelt. Bovendien is halfverharding
enigszins flexibel, waardoor deze
licht mee kan bewegen met de ondergrond.
De kans op scheurvorming is dus zeer klein”,
legt Martin uit.
'WE DRAGEN GRAAG
EEN STEENTJE BIJ'
De halfverhardingen die door Van de Bijl &
Heierman worden toegepast dragen bij aan
circulariteit en hebben tal van goede eigenschappen.
"We dragen graag een steentje bij
aan duurzaamheid", aldus Stufken. "De voordelen
van onze halfverharding zijn, naast het
feit dat het om een circulair product gaat,
meer grip, een stabielere ondergrond, goede
waterafvoer, prima waterdoorlatendheid, het
voorkomt stofvorming en, niet onbelangrijk,
het is kostenbesparend."
Een groot voordeel van halfverharding, toegepast
in de buurt van bomen, is dat er geen
scheurvorming in de weg ontstaat door opdrukken
van boomwortels. "Er is immers
geen condenslaag aanwezig, zoals onder het
asfalt wel het geval is. Het schadebeeld aan
weg of pad is daarom veel minder. We kunnen
bij asfaltvervanging ook het oude asfalt
wegfrezen en vermengen met de ondergrond,
mits het niet teerhoudend is. Is er wel
sprake van teerhoudend asfalt, dan voeren
we dit conform de regels af en vullen we uit
met granulair gesteente, waaroverheen dan
de sierlaag komt." ■
149

THEMA WEGENBOUW
Tekst | Jan Mol Beeld | VGB Asfalt BV
Primair afstrooimateriaal
uit circulaire grondstof
Asfaltfreesmateriaal opgewaardeerd als grondstof voor oppervlakbehandelingen
Nederland is een innovatieparadijs, zeker als we kijken naar wat er allemaal binnen onze infrasector
wordt ontwikkeld. Een sterk staaltje innovatiekracht, bijdragend aan duurzaamheid, komt voort uit
een samenwerking tussen de bedrijven Latexfalt BV en VGB Asfalt BV. Leon Peters, commercieel
adviseur wegenbouw & hoofd uitvoering wegen bij Latexfalt BV en Sjoerd Beliën, directeur en
eigenaar van VGB Asfalt BV, vertellen over de nieuwste duurzame ontwikkeling.
MEIERIJSTAD KIEST
VOOR DUURZAAM
Meierijstad is een Nederlandse gemeente, die
per 1 januari 2017 werd ingesteld door fusie
van drie Oost-Brabantse gemeenten in de regio
Meierij: Schijndel, Sint-Oedenrode en Veghel.
Als moderne gemeente probeert Meierijstad
zoveel mogelijk te kiezen voor duurzame
oplossingen en stelt duurzaamheid dan ook als
voorwaarde voor samenwerking met bedrijven.
VGB Asfalt BV is specialist is het verwerken
van asfalt en aanbrengen van bitumineuze
oppervlakbehandelingen en nam als onderaannemer
van Roy Verstegen BV het onderdeel
oppervlakbehandelingen en het asfaltonderhoud
aan binnen de gemeente. Eén van de
projecten betreft het onderhoud aan de Heiweg
in Schijndel. Samen met Latexfalt BV, leverancier
van kleeflaagemulsies en bitumen voor
de wegenbouw, leverde het bindmiddel aan
VGB Asfalt BV. Samen werd gekeken hoe dit
onderhoud zo duurzaam mogelijk kon worden
uitgevoerd. Sjoerd vertelt: "We hebben gekeken
wat we konden met freesasfalt van diverse
asfaltdeklagen. De vraag die we daarbij stelden,
was of het bitumen om de steentjes nog bruikbaar
was en of dit meerwaarde zou bieden op
de levensduur van de oppervlakbehandeling.
Kan dat nog gebruikt worden als vervanger van
regulier afstrooimateriaal?"
Leon vult aan: "We hebben proeven gedaan
in ons eigen laboratorium. De uitkomst was
positief: het bitumen die om de steentjes zat,
bleek voldoende affiniteit te hebben met het
bindmiddel dat wij gebruiken voor de toepassing
in oppervlakbehandelingen. Het principe
van een oppervlakbehandeling is dat een bitumineus
bindmiddel in combinatie met afstrooimateriaal
levensduur verlengend werkt.
Deklagen verouderen door vocht, vorst en
uv-straling. Met een bitumineuze oppervlak-
Tijdens en ná het afstrooien ontstaat er hechting
tussen de bitumenemulsie en het afstrooimateriaal.
De Heiweg in Schijndel.
Het eindresultaat mag er zijn.
150

THEMA WEGENBOUW
"Het bindmiddel komt van Latexfalt, de emulsie wordt gesproeid in doseringen die worden bepaald door de toestand van de weg en de omgeving.”
behandeling wordt er een bindmiddel aangebracht,
in de vorm van emulsie, al dan niet
gemodificeerd, of een “warm” bindmiddel.
Als laatste wordt daar steenslag overheen
gestrooid, voor meer grip en een esthetisch
effect. Normaliter is het afstrooimateriaal afkomstig
uit steengroeves, maar nu zijn we in
staat om 60% van dit materiaal te halen uit de
recycling van oude steentjes”. Goed nieuws
dus voor de duurzaamheidsdoelstellingen van
de gemeente Meierijstad. "We zeven tot een
fractie 4-8", voegt Sjoerd toe. "Het bindmiddel
betrekken we van Latexfalt, de emulsie wordt
gesproeid in doseringen die worden bepaald
door de toestand van de weg en de omgeving.
Latexfalt adviseert ons in die keuze."
PROEFVAK VAN 5.000 M 2
“Tijdens en ná het afstrooien ontstaat er hechting
tussen de bitumenemulsie en het afstrooimateriaal.
Het bindmiddel kruipt als het ware
tegen de steentjes op. Daarom was het zo belangrijk
om te weten dat het bitumen die om
de steentjes zit affiniteit heeft met het te gebruiken
bindmiddel. Op dit moment monitoren
we een proefvak van vijf vierkante kilometer,
gemaakt op 15 juni jongstleden", legt Leon
uit. Sjoerd is tevreden met de resultaten die tot
nu toe blijken. Leon vervolgt: "Het ziet er heel
goed uit, er is strak werk geleverd, de steeninbedding,
en dus de hechting is goed, waardoor
er nauwelijks sprake is van materiaalverlies."
Na Meijerijstad volgde de gemeente Oss,
met 40.000 m 2 . "Dat is geen proef, maar
"We hebben aangetoond dat oude steenslag met bitumen veilig kan worden ingezet als primaire grondstof.”
meteen het definitieve werk", geeft Sjoerd
aan. " De gemeente Oss was ook zeer tevreden
over het proefvak in Meierijstad en besloot
om alle slijtlagen binnen de gemeente
op deze wijze uit te laten voeren door VGB
Asfalt BV. Door zo te werken wordt er een
hoop transport bespaard en vindt er minder
CO 2
-uitstoot plaats. Daarnaast is er minder
primaire bouwstof nodig om het werk
te kunnen maken." Tot besluit zegt Sjoerd:
"We hebben aangetoond dat oude steenslag
met bitumen veilig kan worden ingezet
als primaire grondstof, in plaats van deze te
moeten gebruiken als secundaire grondstof
in onderlagen. Door op deze betaalbare en
duurzame manier de levensduur van een
weg te kunnen verlengen, wordt er op alle
fronten winst geboekt. Door goed vooronderzoek,
gezamenlijke kennis, deskundig
advies en zorgvuldige toepassing ligt er een
eindproduct van topkwaliteit. We hebben
geen patent aangevraagd, we willen dat deze
werkwijze voor iedereen beschikbaar is, met
het oog op het maatschappelijk belang." ■
151

Latexfalt® Slijtlaagemulsie
Een slijtlaag is een onderhoudsmethode om de weg te conserveren en zo
te beschermen tegen vochtindringing en mogelijke ontstane steenrui.
Latexfalt heeft diverse emulsies ontwikkeld
welke geschikt zijn voor verschillende
behandelingen van wegoppervlakten en
slijtlagen.
De uitgebalanceerde Slijtlaagemulsies van
Latexfalt bevatten uitstekende
benattings- en hechteigenschappen.
Latexfalt Slijtlaagemulsies zijn speciaal
ontwikkeld voor het aanbrengen van
oppervlakbehandelingen in de maanden
april tot augustus.
Latexfalt Slijtlaagemulsies zijn verkrijgbaar als
standaard Slijtlaagemulsie variant met
goede benattings- en hechteigenschappen
en als polymeergemodificeerde variant.
De modificatie fungeert om benattings- en
hechteigenschappen te verbeteren en om
eventuele kleine scheurtjes in het wegdek te
kunnen vullen.
Specialist in duurzame slijtlagen
Gemeente Meierijstad
5.000 m 2 slijtlaag met 60% gerecyclede steenslag
VGB21132-advertentie-GWW-197x130.indd 1 29-09-2021 13:49

MEER DAN ALLEEN FIETSPADEN
Possehl heeft al miljoenen vierkante meters door heel Nederland bekleed met toplagen zoals Thermoflex
en EAB. Onze rode fietssugestiestrook en- fietspadbekleding is alom bekend maar dat we ook betrokken
zijn bij diverse kunstwerken, unieke bruggen en dat we gekleurde toplagen kunnen aanbrengen in elke
gewenste kleur zelfs met glitters, is minder bekend.
Sinds we werken met glasaggregaat als afstrooimateriaal hebben we
ons portfolio flink uit kunnen breiden. Met iedere RAL-kleur beschikbaar,
kunnen we niet alleen natuurlijke grondstoffen nabootsen maar ook felle
kleuren toepassen met circulaire afstrooimaterialen. Dit werkt natuurlijk
perfect samen met onze Thermoflex Biobased wanneer een reductie van
de CO2-uitstoot zonder af te doen aan kwaliteit belangrijk is. Wat velen
ook niet weten is dat de slijtlagen van Possehl ook geschikt zijn voor
verschillende brugdekken, tunnels en viaducten.
DE BRUGGEN DIE WE INMIDDELS BEKLEED HEBBEN ZIJN NIET ALLEEN
KUNSTWERKEN OM TE ZIEN, MAAR ZIJN OOK ERKEND ALS UNIEKE BOUWWERKEN.
Waar wij onze slijtlagen aanbrengen op verschillende wegdekken,
kan dit ook op diverse ondergronden. Dit houdt in dat wij ook
gemakkelijk bruggen kunnen bekleden met als ondergrond
bijvoorbeeld hout of staal. Wanneer dit bekleed is met een van onze
slijtlagen creëert dit niet alleen een veiligere verkeersituatie maar
het conserveert ook het onderliggende materiaal.
Neem bijvoorbeeld Thermoflex, een van onze unieke plastische
slijtlagen die over de jaren heen geperfectioneerd is tot de het product
wat het nu is. Thermoflex is verenigbaar is met een ruime keuze aan afstrooimaterialen.Door de elastische,
thermoplastische werking herstellen scheuren en craquelé zich vanzelf omdat het spanningsloos op de
verharding ligt. Het vergt dus weinig onderhoud maar draagt wel bij aan het conserveren van de onderlaag,
ongeacht of de ondergrond al beschadigd is of niet, wat resulteert in een toplaag die ruim 20 jaar meegaat.
Omdat de toplaag meer grip heeft dan een regulier wegdek, hebben weersomstandigheden en chemicaliën
zoals vorst en strooizout hier weinig invloed op wat resulteert in veiligere verkeersituaties.
De bruggen die we inmiddels bekleed hebben zijn niet alleen
kunstwerken om te zien, maar zijn ook erkend als unieke
bouwwerken. De Melkwegbrug in Purmerend staat bijvoorbeeld
in de top tien mooiste fietsbruggen en de Hovenring in
Eindhoven heeft een eigen artikel gehad in National Geographic
ter ere van het ontwerp en de praktische uitvoering.
We zijn trots op wat we doen en op de projecten die we realiseren.
Dit delen we dan ook graag met iedereen. Bij ons op locatie in
Oosterhout hebben we het afgelopen jaar hard gewerkt aan een nieuw Experience Center waar we niet alleen
onze vele verhalen en projecten kunnen delen, maar ook bezoekers kunnen meenemen in het
productieproces van Thermoflex. Met alle mogelijke afstrooimaterialen beschikbaar kan men
zelfs eigen proefmonsters samenstellen in elke willekeurige kleur en fractie.
We nodigen geïnteresseerden dan ook van harte uit om een
kijkje te komen nemen en zich
te laten inspireren.
POSSEHL.NL
POSSEHL SPEZIALBAU NEDERLAND

THEMA WEGENBOUW
Tekst | Jan Mol Beeld | Possehl
Het fietsverkeer neemt
enorm toe, dus ook de
belasting van fietspaden
Met de juiste toplaag wordt ieder fietspad in goede conditie gehouden
Nederland is van nature al een fietsland. Door het toegenomen milieubewustzijn, de komst van
elektrische fietsen en het duurder worden van autorijden nemen steeds meer mensen de fiets.
Logisch dat dus ook de belasting op fietspaden toeneemt. Om ervoor te zorgen dat er comfortabel
en veilig gefietst kan worden, is het van belang dat de juiste toplaag is aangebracht. Een goede
toplaag gaat lang mee, geeft een goede grip en beschermt de onderlagen.
Possehl Spezialbau uit Oosterhout mag zich internationaal
expert noemen in toplagen voor
verkeerswegen, fietspaden, landingsbanen, industriële
vloeren en nog veel meer toepassingen.
Al meer dan 30 jaar is het bedrijf succesvol
met hun product Thermoflex. Erik de Leeuw,
directeur bij Possehl: "Thermoflex is een product
van het eerste uur dat aan een constante
evolutie onderhevig is. Het groeit mee met de
wensen en eisen van de tijd."
UITSTEKENDE EIGENSCHAPPEN
Thermoflex beschikt over uitstekende eigenschappen,
die zelfs uniek te noemen zijn. "Het product
is plastisch en kan spanningsloos worden aangebracht.
Dat houdt in dat het lang blijft hechten
aan het wegdek. De levensduur nadat het is aangebracht
bedraagt gemiddeld 20 jaar. Daarmee is
Thermoflex ook een uitermate duurzaam product.
Ons eerste project in Nederland hebben we
zo'n 35 jaar geleden uitgevoerd, in de gemeente
Tilburg. Daar brachten we een fietssuggestiestrook
aan op asfalt, als alternatief voor de toen
gangbare rode markering. Van deze rode markering
is bekend dat ze snel wegslijt. De gemeente
kende ons van de coatings die we hadden aangebracht
op het asfalt van de landingsbanen op vliegbasis
Gilze-Rijen. De logische gedachtegang moet
zijn geweest: als het goed is voor vliegtuigen, dan is
het zeker goed voor fietsers. En gelijk hadden ze."
MILIEUVRIENDELIJK
Thermoflex is als duurzaam product ook milieuvriendelijk
vanwege het geringe verlies aan
microplastics. "Tegenwoordig zijn we ons volledig
bewust van de negatieve impact die microplastics
op ons milieu hebben. Juist doordat
Thermoflex spanningsloos wordt aangebracht
en heel goed hecht, is het probleem van microplastics
beduidend kleiner dan bij traditionele
markering. Bovendien hebben we tegenwoordig
een biobased variant in ons programma.
Daarin zijn 15% van de chemische stoffen vervangen
door biologische stoffen."
Possehl werkt met natuurgesteenten, maar
ook met gerecycleerd afstrooimateriaal, zoals
glas. “Het voordeel van werken met gerecycleerd
glas is dat we het kunnen kleuren.
Combineer biobased Thermoflex met glas
als afstrooimateriaalen je slaat meteen een
mooie brug naar de doelstellingen van 2030,
wanneer 50% van onze bouwstoffen circulair
van aard moeten zijn." Het glas wordt aangeleverd
door een speciaal daarvoor aangewezen
recyclepartner. De kleuring wordt aangebracht
met watergedragen epoxy.
VEILIGHEID STAAT VOOROP
Wie kiest voor Thermoflex, kiest ook voor
veiligheid, zo blijkt. "Vooraan in de keten mag
Thermoflex is een 'levend materiaal' dat meegroeit
met de tijd.
‘Ons doel is om binnen nu en drie jaar voor
70% te werken met biobased grondstoffen'
154

THEMA WEGENBOUW
Juist doordat Thermoflex spanningsloos wordt aangebracht en heel goed hecht, is het probleem van microplastics beduidend kleiner dan bij traditionele markering.
het iets duurder zijn, achteraan in de keten
is het per m 2 goedkoper, omdat het langer
meegaat dan de rode markering op fietspaden",
schetst Erik. “Thermoflex is getest op
stroefheid en waterbergend vermogen en
scoort hoog. Het is niet voor niets dat onlangs
nog voor Thermoflex werd gekozen bij
de aanleg van de Hovenring in Eindhoven.
Een iconische fietsbrug die dankzij Thermoflex
nog veiliger is."
EXPERIENCE CENTER
Wie meer wil weten over de mogelijkheden
die Thermoflex te bieden heeft, is vanaf begin
2022 welkom in het Experience Center
van Possehl, in Oosterhout. "Daar laten we
zien welke materialen en kleuren er toegepast
kunnen worden. Ik schat dat we er meer
dan 90 kleuren in afstrooimaterialen kunnen
tonen. Van natuurlijk gesteente tot gecoat
glas. Thermoflex is een 'levend materiaal' dat
meegroeit met de tijd. Ons doel is om binnen
nu en drie jaar voor 70% te werken met
biobased grondstoffen."
De Bromtol rotonde in Oosterhout, deze is met glasaggregaat afgestrooid.
Meer weten over Thermoflex? Bezoek dan
de website van Possehl. ■
155

THEMA WEGENBOUW
Tekst | Jan Mol Beeld | Roof2Road
Een Boeing die over
je oude dak taxiet?
Zeker niet ondenkbaar!
Bitumen van daken naar wegen: circulariteit in optima forma
CO2-uitstoot reduceren staat ook in de infra bovenaan in de agenda. In de wegenbouw wordt er
voortdurend geïnnoveerd om zoveel mogelijk circulair te werken. Het gebruik van circulaire bitumen
in asfalt levert een wezenlijke bijdrage aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. Het bedrijf
Roof2Road is leverancier van circulaire bitumen aan de infrasector. Het bijzondere daarbij is dat
deze bitumen eerst op daken hebben gelegen... een lichtend voorbeeld van circulair denken buiten
vastomlijnde kringen. Eigenaar en directeur Gerben Bijker zegt erover: "Circulariteit kent geen grenzen.
We doen het voor de BV Nederland. Bitumen die wij van de daken halen zijn hoogwaardig van
kwaliteit en kunnen de 'virgin' bitumen vervangen die uit de raffinaderij komen."
Asfalt met bitumen van Roof2Road op Zestienhoven Airport.
156

THEMA WEGENBOUW
Close-up van 100% circulair asfalt.
PILOTPROJECT IN FRIESLAND
Bijker heeft bedrijfskunde gestudeerd en is
betrokken geweest bij diverse duurzame projecten.
"Dat resulteerde op een gegeven moment
in een pilotproject in Friesland, waarbij
we bitumen die van daken kwamen, circulair
hebben ingezet in nieuwe dakbedekking. Dat
beviel zo goed, dat mijn bedrijf Roof2Roof
een feit werd. De voorwaarde voor het circulair
inzetten van bitumen van daken is dat
deze van moderne daken komen, dus bitumen
die per rol zijn gelegd. Oude teermastiek daken
komen dus niet in aanmerking, het is zelfs
verboden deze te hergebruiken", legt Bijker
uit. "De overstap naar Roof2Road was snel
gemaakt, omdat in de infra ook behoefte is
aan circulaire bitumen. Enerzijds leveren we
dus nieuwe dakbedekkingen, anderzijds leveren
we circulaire bitumen als bindmiddel voor
nieuw asfalt. Als circulair leverancier werken
we branche overstijgend, zelf denk ik dat dat
meer zou moeten gebeuren, willen we met
elkaar de klimaatdoelstellingen halen."
VERWERKER VAN HET MATERIAAL
Roof2Roof en Roof2Road opereren gebroederlijk
naast elkaar als de verwerker van het
materiaal. Met een nieuwe fabriek die momenteel
in Amsterdam wordt gebouwd,
wordt er flink 'aan de weg getimmerd'. "Ons
doel is om de kringloop te sluiten", zegt Bijker.
"Circulariteit kan bijna niet mooier aangetoond
worden dan met het werk dat wij
verrichten." Op onze vraag hoe de markt reageert
op circulaire bitumen, luidt het antwoord:
"Dat kan beter. Het is ook wel logisch
dat er met argusogen naar circulaire bitumen
gekeken wordt. Vroeger had dakbitumen een
slechte naam, die bij veel mensen in het geheugen
gegrift staat. Men snapt niet dat het
nu wél op een schone manier kan, op basis
van onze nieuwe bitumenketen. Op dat vlak
valt er nog veel te winnen, door goede voorlichting
te geven en mooie referentieprojecten
in beeld te brengen."
Bitumen verwerkende bedrijven mogen in
hun handen knijpen met Roof2Roof en Roof-
2Road. Immers, het circulaire alternatief is
goedkoper dan nieuwe bitumen en is daarnaast
veel duurzamer. "Door ermee te werken
bereik je zonder extra moeite een betere
MKI (Milieu kosten indicator)-score. Zo is de
MKI-waarde van een ton nieuwe bitumen €
106,- en die van Roof2Road bitumen slechts
€ 3,25. Wanneer je beseft dat de MKI impact
van asfalt voor bijna 50% wordt bepaald door
de bitumen, dan zijn de milieuvoordelen van
Roof2Road bitumen ongekend groot. Daarnaast
is het een PAK-vrij product, helemaal
schoon. Als je die voordelen bekijkt, dan kun
je je afvragen of het milieutechnisch nog verantwoord
is om er geen gebruik van te maken.
Zelf zie ik dat de markt er klaar voor is en er
ook echt bedrijven zijn die de voorkeur geven
aan dit circulaire product. Een heel mooi
voorbeeld van circulair werken vind ik de inzet
van circulaire bitumen bij de aanleg van
de nieuwe asfaltbaan voor crashtenders op
Rotterdam The Hague Airport. Daar zitten
niet alleen circulaire bitumen in het asfalt verwerkt,
de bron van deze bitumen is nota bene
het dak van een logistiek centrum... op Schiphol!
Hoe circulair wil je het hebben?" ■
Roof2Road
Taurusavenue 100
2132 LS Hoofddorp
T 088 600 2 600
W www.roof2road.nl
E info@roof2road.nl
Roof2road.indd 1 30-09-2021 11:09
157

THEMA WEGENBOUW
Het Kokowall HA-A3 geluidsscherm langs de A6 ten behoeve van het Floriade terrein in Almere.
Tekst | Susan Peek Beeld | Kokosystems BV
Steeds meer aandacht voor
‘groene’ geluidsbeheersing
Vooral op plekken waar bedrijventerreinen grenzen aan bestaande (woning)bouw, is er steeds meer aandacht
voor groene geluidsbeheersing. Geluidsoverlast moet tot een minimum beperkt worden, maar een
geluidsscherm moet het liefst zo min mogelijk opvallen. De Kokowall ® geluidsschermen van Kokosystems
zorgen voor een aanzienlijke geluidsisolatie én hebben een warme uitstraling die in elk landschap past.
BEGROEIBAAR GELUIDSSCHERM
“Bedrijventerreinen hebben vaak met omwonenden
te maken”, weet Arjan Kick, projectmanager
bij Kokosystems BV. Hij constateert
dat zijn geluidsschermen een hoge acceptatiewaarde
hebben bij omwonenden vanwege
het natuurlijke en duurzame karakter. “De
schermen bestaan uit met duurzame kokosvezel
omwikkelde buizen. Daarmee vormen
ze de ideale aanhechting voor diverse soorten
klimplanten. Binnen enkele jaren zijn de Kokowall
® geluidsschermen volledig begroeid.” Kick
legt uit dat -vanwege onderhoudstechnische
redenen- de kant aan het bedrijventerrein zelf
meestal geen beplanting bevat. “We passen
vaak de Kokowall ® HA-Minwol variant toe
waarbij één zijde afgewerkt is met duurzame
kokosvezels en de andere zijde afgewerkt is
met een laag minerale wol afgewerkt met een
kunststof en een verzinkt stalen gaasnet.”
GELUIDSBEHEERSING
Kick merkt dat er bij bestemmingswijzigingen
steeds vaker rekening wordt gehouden met
geluidsbeheersing en dat geluidsschermen
vaker worden opgenomen in bestekken. “In
een bebouwde omgeving is een groene toepassing
belangrijk en zijn onze producten uitermate
geschikt.” Het Kokowall ® HA-Minwol
geluidsscherm heeft een hoge geluidsisolatie
en geluidsabsorptie en is daarmee uiterma-
158

THEMA WEGENBOUW
‘Natuurlijke uitstraling,
duurzaam karakter en
hoge geluidsabsorptie’
te geschikt om langs een bedrijventerrein te
plaatsen of bij andere plekken waar hogere
geluidsabsorberende eisen worden gesteld.
‘HARTSTIKKE HOLLANDS’
Het Kokowall ® systeem is een Nederlandse
uitvinding die volledig in Nederland wordt geproduceerd.
“We zijn er trots op dat we dit
voorjaar bij het Floriadeterrein in Almere een
geluidsscherm hebben mogen plaatsen. Echt
een uniek project waarbij het internationale
evenement, de Wereldtuinbouwtentoonstelling
Floriade, uiteindelijk onderdeel uitmaakt
van de totale gebiedsontwikkeling. Dura Vermeer
zal het daarna namelijk door ontwikkelen
voor woningen. Het is logisch dat er een
natuurlijk geluidsscherm is gerealiseerd. Het is
fantastisch dat wij dat hebben mogen doen!”
Kokosystems plaatste een 8,5 meter hoog Kokowall HA-Minwol geluidsscherm langs het distributiecentrum van
DHL Cargo in Brussel.
Op de grondwal langs de A6 realiseerde Kokosystems
daar een scherm van maar liefst
690 meter lang en 3 meter hoog, met aan
beide zijden Kokowall ® afwerking en voorzien
van extra absorptie aan de geluidszijde. “Binnen
twaalf weken na het verstrekken van de
opdracht hebben we het scherm volledig aangeplant
opgeleverd. Dankzij de natte Hollandse
zomer is de beplanting flink gaan groeien en
staat het er inmiddels prachtig bij! ■
BEKIJK
onze corporate video op kokosystems.nl
Producent van natuurlijke geluidsschermen
Kokosystems B.V. biedt u Turn-Key geluidsscherm projecten voor diverse toepassingen in de buitenruimte.
Wij realiseren al bijna 20 jaar projecten voor overheden en diverse opdrachtgevers uit de GWW. Wij
begeleiden projecten van A tot Z; van ontwerp & engineering tot installatie en beplanting.
| KOKOSYSTEMS B.V. | 0174-244838 | INFO@KOKOSYSTEMS.NL | WWW.KOKOSYSTEMS.NL |
159

Ooit gedacht dat er 1.000 meter waterleiding in één dag kan worden vernieuwd? Hurkmans Groep heeft bewezen dat het kan in het Brabantse Neerkant.
Tekst | Roel van Gils Beeld | Hurkmans Groep
Ketenintegratie in de
ondergrondse infrastructuur
De Nederlandse ondergrond raakt steeds voller. Vooral in stedelijke gebieden is het een steeds grotere
uitdaging om nieuwe ‘netten’ aan te leggen, bestaande te onderhouden en waar nodig te vervangen.
Volgens Johan van Otterdijk van Hurkmans Groep is er steeds meer behoefte aan een nieuwe
samenwerkingsvorm tussen aannemer en opdrachtgever. Samenwerken in de keten is de toekomst,
het Somerense bedrijf heeft hierin de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan en grote stappen gezet.
“We schuiven als aannemer in de ondergrondse
infrastructuur steeds verder op in
de keten”, begint Johan. “Dat betekent dat
wij steeds vaker als adviserende en ontwerpende
partij optreden. Daarnaast nemen wij
in een project het omgevingsmanagement op
ons, inclusief afstemming met bevoegd gezag
en omwonenden. We hebben hiervoor zelfs
onze organisatiestructuur aangepast. We
hebben als familiebedrijf de laatste jaren dan
ook een enorme transitie doorgemaakt om
voor te sorteren op de (nabije) toekomst.
Daar plukken we overigens nu al de vruchten
van. Zo zijn wij één van de drie contrac-
tanten binnen het innovatieve Samenwerking
in de Keten (SIDK) contract in opdracht van
drinkwaterbedrijf Brabant Water.”
RUIMTE VOOR INNOVATIE
Hurkmans groep is al sinds jaar en dag actief als
aannemer voor Brabant Water. “SIDK is een
nieuwe manier van samenwerken tussen drinkwaterbedrijf
en aannemer”, vervolgt Johan. “Het
is een toonbeeld van ketenintegratie waarbij we
zorgdragen voor het complete ontwerp, realisatie,
oplevering en kwaliteitsborging. Het netontwerp
en de afstemming met bevoegd gezag
gebeurde aanvankelijk altijd door het nutsbedrijf
zelf. Nu nemen wij dat als aannemer van A tot Z
voor onze rekening. Binnen het UAV-GC raamcontract
is veel ruimte voor de aannemerij om
zaken anders te kunnen doen. We krijgen dus
'We schuiven als aannemer in de ondergrondse
infrastructuur steeds verder op in de keten'
160

alle vrijheid in de keuze van aanlegmethodieken
en hebben meer mogelijkheden om innovatieve
oplossingen toe te passen.”
EEN KILOMETER WATERLEIDING
VERVANGEN IN ÉÉN DAG
“Een mooie referentie binnen het innovatieve
samenwerkingsverband met Brabant Water
was het vernieuwen van een waterleiding in
Neerkant”, zegt Johan. “De grote uitdaging in
dit project zat hem in het feit dat het ging om
een eindleiding, hierdoor moesten bewoners
heel lang van het water afgesloten worden.
Ooit gedacht dat er 1.000 meter waterleiding
in één dag kan worden vernieuwd? Klinkt als
een bijna onmogelijke opgave. Maar middels de
techniek van relinen, een perfecte projectorganisatie
en hard werken, hebben we deze klus in
samenwerking met Holland Drilling in slechts
12 uur geklaard. Een topprestatie.”
“Regelmatig worden we uitgenodigd door partijen
om een toelichting te geven over deze
vernieuwende wijze van samenwerking. Een
manier van samenwerken die essentieel is om
toekomstige uitdagingen het hoofd te kunnen
bieden”, besluit Johan. ■
Hurkmans Groep heeft in Neerkant gebruikt gemaakt van de techniek van relinen.
Wij zijn Hurkmans Groep, een Brabants
familie bedrijf met 350 hardwerkende,
goed opgeleide medewerkers. We zijn
gespecialiseerd in de realisatie van
boven- en ondergrondse infra-projecten.
Leidingen voor water, warmte en gas
en kabels ten behoeve van elektriciteit,
data en media. Voor onze opdrachtgevers
zorgen we er voor dat alle projecten,
zonder gedoe, tot een goed einde komen.
Onze dochteronderneming Ockhuizen
verzorgt grondboringen, bronbemalingen
en persboringen. Daarnaast verzorgt
Mart Geers Limburg de aanleg van boven
en onder grondse infrastructuur in de
industriële omgeving, met name voor de
petrochemie.
161

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Van de Kreeke Leidingtechniek
Rioolinspecties uitgebreid
met satellietcamera
Een goede investering voor gemeentes
Wegwerkzaamheden zijn belastend voor de omwonenden. Om die reden worden zoveel
mogelijk inspecties en reparaties uitgevoerd voordat het weggedeelte weer wordt bestraat
of geasfalteerd. Met de innovatieve inspectiebus met satellietcamera van Van de Kreeke
Leidingtechniek kunnen deze inspecties nog beter worden uitgevoerd. Hiermee kunnen
de hoofdriolen en huisaansluitingen worden geïnspecteerd.
Van de Kreeke Leidingtechniek heeft al ruim 20
jaar ervaring in leidinginspectie. Met behulp van
camera-inspectie brengt zij haar opdrachtgevers
op de hoogte van de staat waarin ondergrondse
leidingen en leidingnetwerken verkeren. “Tot nu
toe inspecteerden we dan uitsluitend het hoofdriool”,
vertelt Ed Goossens, Technical Salesma-
nager van Van de Kreeke Leidingtechniek. “Met
de nieuwe inspectiebus kunnen we ook de huisaansluitingen
meenemen.”
EEN VOORSPRONG
Van de Kreeke Leidingtechniek plukt hier
de vruchten van haar Belgisch/Nederlandse
roots. “In België is de inspectie van de huisaansluitingen
op het hoofdriool verplicht.
We hebben de kennis dus al in huis en liggen
een stap voor op Nederland. De inspecties
gaan bovendien snel. Een inspectie van 25%
van de aansluitingen geeft een goede indruk
van het geheel van het net.”
De innovatieve inspectiebus is een investering in de toekomst.
162

en camera’s. Nieuw is de satellietcamera, waarmee
de inspecteurs vanuit het hoofdriool kunnen
controleren of ook de huisaansluitingen voldoen
aan de Europese norm NEN EN 13508-2.
LANGETERMIJNVISIE
Van de Kreeke Leidingtechniek ziet de aanschaf
van de bus als een investering in de
toekomst. “De extra inspectiemogelijkheden
moeten ervoor gaan zorgen dat we onze
plaats in de top 3 van reparaties behouden.
Het vraagt wel een langetermijnvisie van onze
opdrachtgevers. Vaak struikelen ze over de
prijs. Een rekensommetje maakt echter duidelijk
dat ze het meerbedrag binnen enkele
jaren dubbel en dwars terugverdienen.” ■
De bus is uiterst efficiënt ingedeeld.
INSPECTIE MET SATELLIETCAMERA
De inspectiebus is uiterst efficiënt ingericht. De
schone bedieningsruimte vertoont alle kenmerken
van een kantoor, compleet met computers en
printers. In de natte ruimte bevinden zich de hulpmiddelen
voor de inspectie, zoals wegafzettingen
'De satellietcamera
laat snel zien of het
riool voldoet aan de
Europese norm NEN
EN 13508-2'
VEELZIJDIG IN BOUW
WWW.VANDEKREEKE.EU | WWW.HABENU-VANDEKREEKE.COM
BOUW
WEGENBOUW
VASTGOED
SERVICE
SPECIALE
TECHNIEKEN
163

In Aalst werden de vernieuwde centrumstraten voorzien van ingebouwde LEDlines, gecombineerd met de lijnafwatering.
Tekst | Niels Rouvrois/Susan Peek Beeld | LEDtechnic
De meerwaarde
van decoratieve en
ingebouwde ledverlichting
Wie een partner zoekt op het vlak van ledverlichting in de openbare ruimte, komt al snel bij
LEDtechnic terecht. Het dynamische bedrijf uit Maldegem focust zich op de markt van de ledverlichting
en is gespecialiseerd in het aanbieden van lineaire, waterdichte en slagvaste systemen.
“Eén van de vele toepassingen is het inbouwen van ledverlichting in de grond, eventueel in
combinatie met een lijnafwateringssysteem of zelfs verwerkt in geprefabriceerde
funderingsbalken”, aldus Piet Devriese, directeur bij LEDtechnic.
Met LEDlines als decoratieve verlichting ingebouwd
in de grond biedt LEDtechnic ook een
interessante toepassing als accentverlichting of
geleiding in bijvoorbeeld stadscentra of publieke
ruimtes. Devriese: “Onze LEDline armaturen
zijn volledig waterdicht, slagvast en ideaal voor
grondinbouw om hiermee continue lichtlijnen te
creëren. Ze zijn overrijdbaar met luchtbanden
op matige snelheid. In deze toepassing levert
LEDtechnic een totaalplaatje waarbij wij de klant
volledig ontzorgen en begeleiden gedurende het
gehele proces, van ontwerp tot en met de plaatsing
van de volledige verlichtingsinstallatie.”
IN COMBINATIE MET
LIJNAFWATERING
Er zijn meerdere mogelijkheden voor het inbouwen
van de lichtlijnen: zo kunnen ze bijvoorbeeld
gecombineerd worden met een lijnafwateringssysteem.
Devriese: “Zo worden lichtlijn en afwatering
in één en hetzelfde product toegepast.
Een mooi voorbeeld hiervan vind je in Aalst,
waar de vernieuwde centrumstraten zijn voorzien
van onze ingebouwde LEDlines, gecombineerd
met de lijnafwatering van ACO. Het resultaat
is een aangename, mooie en sfeervolle
geleiding in de binnenstad.”
164

VERWERKT IN
FUNDERINGSBALKEN
Een andere interessante toepassing is het gebruik
van geprefabriceerde funderingsbalken
waarin de LEDlines verwerkt worden, met als
doel het garanderen van de belastingsklasse.
Dit principe paste LEDtechnic onlangs nog
succesvol toe in het Putten. Voor dit project
is er samengewerkt met lichtadviesbureau
SPECTRUM en EBEMA, producent van hoogwaardige
bestratingselementen uit beton.
Een andere interessante toepassing is het gebruik van geprefabriceerde funderingsbalken waarin de
LEDlines verwerkt worden.
De voordelen van deze toepassing zijn groot.
“Zo zorgt de maximale belastingsklasse voor
een continue en verzekerde kwaliteit van de
uitvoering. De drie meter lange elementen
met hefvoorzieningen zorgen voor een vlotte
uitvoering en dankzij een tand- en groefsysteem
op de kopse kanten van de funderingsbalken
wordt een perfecte uitlijning
gegarandeerd. Er kunnen zowel systemen
ontwikkeld worden waarbij de bestrating
bij de lichtlijn aansluit, als systemen met andere
afwerkingen langs de lichtlijn, zoals natuursteen,
prints en looks in beton, gekleurd
beton…”, besluit Devriese. ■
Lineaire LEDverlichting voor openbare buitentoepassingen
Maatwerk – Projectbegeleiding - Installatie
LEDtechnic bvba – Vliegplein 55F – B-9991 Maldegem – +32 50 68 89 52 – info@ledtechnic.be - www.ledtechnic.be
Naamloos-4 1 23-07-2021 13:49
165

Tekst en Beeld | Dutch Fiber Trading
‘Dutch Fiber kunststof wapeningsvezel
is een duurzame oplossing’
Een kunststofvezel toepassen als wapening voor beton biedt vele voordelen ten opzichte van het
traditionele staal. Het is vrijwel altijd goedkoper en de vezel laat zich snel, gemakkelijk en gelijkmatig
verwerken tot in de uithoeken van het betonproduct. Met als resultaat een duurzaam betonproduct
met een gunstigere CO 2
-footprint.
Dutch Fiber is geautoriseerd distributeur en voorraadhouder voor Forta
Corp. USA en levert vanuit Hoorn meerdere typen kunststofvezels . “De
toepassingsmogelijkheden van kunststofvezels zijn legio”, verzekert Henk
Hilverink. “De Forta-Ferro 54 ® macro/micro vezel laat zich bijvoorbeeld
bij (industriële) vloeren toepassen. Door de homogene verdeling van de
vezels wordt de slijtvastheid van het betonoppervlak verhoogd. Vooral bij
industrievloeren is dat van groot belang. De Forta-Ferro ® vezels worden
onder meer gebruikt bij prefab betonproducten zoals dorpels, trappen,
rioolbuizen, fietspaden, landbouwwegen, havenkades, platform en opstelplaatsen
voor vliegtuigen of parkeerdaken. Ook andere toepassingen en
combinaties zijn mogelijk. Forta-Ferro 54 vezels zijn CE gecertificeerd.”
DEKKING TOT IN DE HOEKEN
De Forta-Ferro 54 ® vezel wordt geleverd in water oplosbare zakken van
1 kg, die in het beton worden gemengd. Het voordeel daarvan is dat de
vezel zich overal in het beton verspreidt. Hilverink: “Bij het gebruik van een
staalnet als wapening krijg je nooit dekking tot in de hoeken en je krijgt een
laagje beton op het staal, om te voorkomen dat er vocht bij de wapening
komt. De kunststofvezels zitten overal en daarmee voorkom je dat er
stukken beton gaan afbreken(transportschade). Je krijgt ook geen betonrot.
In sommige gevallen kun je een betonelement dunner uitvoeren. Het
is meestal goedkoper, omdat je kunt besparen op staal, je sneller kunt produceren
en je soms kunt besparen op de hoeveelheid beton. Er zijn geen
arbeidskosten voor het vlechten van de staalwapening, met het huidige
gebrek aan personeel in de bouw is dat een voordeel.” De kunststofvezel
laat zich nog niet overal toepassen, zoals bij grotere betonconstructies en
overspanningen. Hilverink: “Van sommige kunststofvezels is de buigtreksterkte
niet toereikend. Forta-Ferro ® is een vezel met een hoge e-module,
waarmee hogere constructieve krachten kunnen worden opgevangen.
STEEDS MEER RUIMTE VOOR TOEPASSING
KUNSTSTOFVEZELS
De nationale en internationale eisen en voorschriften aan vezelbeton laten
steeds meer ruimte voor het toepassen van de constructieve kunststofvezels.
Die kunnen gelijke of zelfs betere prestaties leveren dan staalvezels
en tegelijkertijd leveren ze de reeds bekende voordelen van kunststofvezel
beton. Zoals een hogere buigtreksterkte en een gegarandeerd beter
scheurgedrag, zeer goede verwerkingseigenschappen en een hoge verbondenheid
met de betonmatrix. Vezeldosering moet geoptimaliseerd worden
om te voldoen aan zowel de kwaliteitseisen als de economische voordelen.
Bij de ontwikkeling van Forta-Ferro ® is daaraan gedacht. Wij voeren ook
berekeningen volgens EURO code 2 uit om aan te geven welk type vezel
in welke dosering moet worden toegepast. Hybride oplossingen zijn daarbij
ook mogelijk, door de combinatie van staal en kunststof heb je dan minder
staal nodig. Al met al betekent het toepassen van de Forta-Ferro ® kunststofvezel
als wapening bovendien een betere CO 2
-footprint. Dat kan aannemers
voordelen bieden bij inschrijvingen op aanbestedingen. ■
Opslaghal van staal met een vloer van kunstvezel gewapende beton.
FORTA-FERRO 54
MACRO SYNTHETISCHE VEZELS ALS
CONSTRUCTIEVE BETONWAPENING
P.O.BOX 356 - 1620 AJ HOORN • +31 229 211 011
info@dftrading.eu • www.dftrading.eu
166

GROND/WEG/WATERBOUW
PARTNER WORDEN
VAN GROND WEG
WATERBOUW?
Zowel op de website als in de gedrukte
versie bieden we u de mogelijkheid om
onderdeel uit te maken van het overzicht
met de meest gerenommeerde fabrikanten
en toeleverancieres in de branche.
Zo kunt u onder andere:
• Toegevoegd worden als
partner op de servicepagina’s
van het vaktijdschrift
• Een kosteloze vermelding krijgen in
de geheel vernieuwde bedrijvenindex
op gww-bouw.nl
• Een gesponsorde positie met persoonlijke
profielpagina op gww-bouw.nl verkrijgen
• Uw eigen profielwidget inzetten,
gekoppeld aan de redactionele content,
nieuwsberichten en overige
relevante marketingtools
Ook geïnteresseerd?
• Bel naar +31 495 45 00 95
• Ga naar gww-bouw.nl/adverteren
• Scan de QR code
Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze
samenwerkingspakketten
MELD JE
GRATIS AAN
SCAN DE
QR CODE
gww-bouw.nl

INFRAPARTNERS
Scan deze QR code met uw
smartphone voor uitgebreide
informatie over de Infrapartners
gww-bouw.nl/bedrijf
ABOMA BV
MaxWellstraat 49a
6716 BX EDE
Postbus 121
6710 BC EDE
T +31 318 69 19 20
E info@aboma.nl
W www.aboma.nl
ALTENBURG FUNDERINGSTECHNIEK BV
Postbus 26
8530 AA Lemmer
Industrieweg 17
8531 PA LEMMER
T +31 514 58 88 20
F +31 514 58 88 39
E info@altenburggroep.com
W www.altenburggroep.com
ANTEA GROUP
Postbus 10044
1301 AA ALMERE
T +31 36 530 80 00
E info.nl@anteagroup.com
W www.anteagroup.nl
BIA GROUP
Skagerrakstraat 6
7202 BZ ZUTPHEN
T +31 88 303 22 00
E info.nl@biagroup.com
W www.biagroup.com
INGENIEURSBUREAU BOORSMA
G. Sondermanstraat 2
9203 PV DRACHTEN
Postbus 647
9200 AP DRACHTEN
T +31 512 58 03 00
F +31 512 52 52 96
E drachten@boorsma-consultants.nl
W www.boorsma-consultants.nl
BOSKALIS NEDERLAND
Waalhaven Oostzijde 85
Postbus 4234
3006 AE ROTTERDAM
T +31 10 288 87 77
F +31 10 288 87 66
E nederland@boskalis.nl
W www.boskalis.nl/nederland
CROONWOLTER & DROS
Marten Meesweg 25
3068 AV ROTTERDAM
T +31 88 923 33 44
E info@croonwolterendros.nl
W www.croonwolterendros.nl
DIESEKO GROUP B.V.
Lelystraat 49
3364 AH SLIEDRECHT
T +31 184 41 03 33
E info@diesekogroup.com
W www.diesekogroup.com
DYNAMOSTAAL BV
BOUWINFRASUPPORT.COM
Dynamostraat 31
3903 LK VEENENDAAL
Postbus 135
3900 AC VEENENDAAL
T +31 318 50 93 30
F +31 318 55 61 41
E info@bouwinfrasupport.com
W www.bouwinfrasupport.com
W www.dynamostaal.com
BAREND KEMP BV
Molesteyn 47
3454 PT VLEUTEN DE MEERN
T +31 30 666 60 66
E info@kemp-groep.nl
W www.kemp-groep.nl
BRINKMANN & NIEMEIJER MOTOREN BV
Postbus 50
7390 AB TWELLO
T +31 571 27 69 00
E info@bnmotoren.nl
W www.bnmotoren.nl
GM RECYCLING BVBA
Krommeveldstraat 1
B-9971 LEMBEKE (B)
T +32 9 378 39 47
E info@gmrecycling.be
W www.gmrecycling.be
168

INFRAPARTNERS
Scan deze QR code met uw
smartphone voor uitgebreide
informatie over de Infrapartners
gww-bouw.nl/bedrijf
GOOIMEER B.V.
Damsluisweg 67
1332 EB ALMERE
Postbus 30219
1303 AE ALMERE
T +31 36 537 03 33
F +31 36 537 03 32
E mail@gooimeer.nl
W www.gooimeer.nl
HAKKERS BV
Oudsas 11
4251 AW WERKENDAM
Postbus 11
4250 DA WERKENDAM
T +31 183 50 11 22
F +31 183 50 16 65
E info@hakkers.com
W www.hakkers.com
HUPKES HOUTHANDEL DIEREN B.V.
Sprankerenseweg 79
6951 DE DIEREN
T +31 313 41 91 00
F +31 313 42 00 39
E info@hupkes.nl
w www.hupkes.nl
0313 - 419 100
sales@hupkes.nl
www.hupkes.nl
VAN DER KAMP
Hoekerweg 1
8042 PH ZWOLLE
T +31 38 422 20 09
E info@vdkamp.eu
W www.vdkamp.eu
LEICA GEOSYSTEMS B.V.
Turfschipper 39
2292 JC Wateringen
T +31 88 001 80 00
E customercare.nl@leica-geosystems.com
W www.leica-geosystems.com/nl-nl
maatwerk in hout voor
grond-, weg- en
waterbouw
LEYENAAR TAAPKEN LAMAKER BV
Kamerlingh Onnesweg 7
4131 PK VIANEN
Postbus 191
4130 ED VIANEN
T +31 347 37 48 44
F +31 347 37 79 08
E verkoop@ltl.nl
W www.ltl.nl
VAN HATTUM EN BLANKEVOORT
Korenmolenlaan 2
3447 GG WOERDEN
T +31 348 43 51 00
F +31 348 43 51 11
E info@vhbinfra.nl
W www.vhbinfra.nl
HYUNDAI HEAVY INDUSTRIES EUROPE NV
Vossendaal 11
B-2440 GEEL
T +32 14 56 22 00
E info@hyundai.eu
W www.hyundai.eu
MAX BÖGL NEDERLAND BV
Pedro de Medinalaan 5a
1086 XK AMSTERDAM
T +31 20 398 11 30
E info@nl.max-boegl.com
W www.max-boegl.de/nl/
HOFFMANN BODEMTECHNIEKEN B.V.
Beekerheide 17-19
5741 HB BEEK EN DONK
T +31 492 38 66 66
E info@hoffmanngroep.com
W www.hoffmanngroep.com
IPV DELFT
Oude Delft 39
2611 BB Delft
T +31 15 750 25 75
E info@ipvdelft.nl
W www.ipvdelft.nl
MOBILIS
Landdrostlaan 49
7327 GM Apeldoorn
Postbus 20175
7302 HD Apeldoorn
Nederland
T +31 55 538 22 22
E info@mobilis.nl
W www.mobilis.nl
HOOGMARTENS WEGENBOUW
Hagelkruisweg 2
5993 SC MAASBREE
T +32 89 81 02 30
E info@hoogmartens.be
W www.hoogmartens.be
KOKOSYSTEMS B.V.
Saturnus 9
2685 LX POELDIJK
Postbus 107
2290 AC WATERINGEN
T +31 174 24 48 38
F +31 174 24 02 45
E info@kokosystems.nl
W www.kokosystems.nl
NLMK PLATE SALES S.A.
Rue de Clabecq 101
B-1460 ITTRE
T + 32 2 391 91 00
E quard@eu.nlmk.com
W www.eu.nlmk.com/en/
169

INFRAPARTNERS
Scan deze QR code met uw
smartphone voor uitgebreide
informatie over de Infrapartners
gww-bouw.nl/bedrijf
VAN OORD NEDERLAND
Schaardijk 211
3063 NH ROTTERDAM
Postbus 8574
3009 AN ROTTERDAM
T +31 88 826 00 00
F +31 88 826 50 10
E info@vanoord.com
W www.vanoord.com
PERI NEDERLAND B.V.
Bekistingen, steigers en Engineering
Postbus 304
5480 AH SCHIJNDEL
T +31 73 547 91 00
F +31 73 549 36 51
E info@peri.nl
W www.peri.nl
SAES INTERNATIONAL B.V.
Lozerweg 10
6006 SR WEERT
T +31 495 56 19 29
E info@saes.nl
W www.demolitiontools.eu
TENSAR INTERNATIONAL B.V.
Helftheuvelweg 11
5222 AV S-HERTOGENBOSCH
T +31 73 624 19 16
E info@tensar.nl
W www.tensar.nl
TEXION GEOKUNSTSTOFFEN NV
Admiraal de Boisotstraat 13
B-2000 ANTWERPEN
T +32 3 210 91 91
F +32 3 210 91 92
E info@texion.be
W www.texion.be
TOPCON
De Kronkels 14
3752 LM BUNSCHOTEN-SPAKENBURG
T +31 33 299 29 39
E customerservice.nl@topcon.com
W www.topconpositioning.com
VAN LAECKE GROUP
Schatting 8
8210 ZEDELGEM
België
T +32 50 55 18 90
Vleugelboot 51
3991 CM HOUTEN
Nederland
T +31 30 68 68 100
E info@vanlaeckegroup.com
W www.vanlaeckegroup.com
VAN SCHAIK GRONDVERZET
Dorpsstraat 1
3481 AE HARMELEN
T +31 348 442 852
E info@vanschaikgrondverzet.nl
W www.vanschaikgrondverzet.nl
VOORBIJ FUNDERINGSTECHNIEK B.V
Postbus 20701
1001 NS AMSTERDAM
T +31 20 407 71 00
F +31 20 407 71 99
E info@voorbijft.nl
W www.voorbijdunderingstechniek.nl
STRUKTON CIVIEL NOORD & OOST BV
Kelvinstraat 1
Postbus 355
7570 AJ OLDENZAAL
T +31 6 51 56 33 49
E marlon.snijders@strukton.com
W www.struktonciviel.nl
TELE RADIO BV
Tiber 2
2491 DH DEN HAAG
T +31 70 419 41 27
E info@teleradio.nl
W www.teleradio.nl
TRIFLEX
Boerendanserdijk 35
8024 AE ZWOLLE
T +31 38 460 20 50
E info@triflex.nl
W www.triflex.nl
UNIHORN BV
Verbinders in infra
Scharwoude 9
1634 EA SCHARWOUDE
Postbus 58
1633 ZH AVENHORN
T +31 229 54 78 50
E
info@unihorn.nl
W www.unihorn.nl
XYLEM WATER SOLUTIONS
NEDERLAND B.V.
Pieter Zeemanweg 240
3316 GZ DORDRECHT
Postbus 1126
3300 BC DORDRECHT
T +31 78 654 84 00
F +31 78 651 09 36
E xylemwatersolutionsnl@xyleminc.com
W www.xylemwatersolutions.com/nl
ZIUT
Nieuwe Plein 1b
6811 KN ARNHEM
T +31 26 800 19 00
E info@ziut.nl
W www.ziut.nl
170