Stedenbouw 771

luitgevers

Platform over nieuwbouw, renovatie, restauratie en transformatie

EDITIE

771

PLATFORM OVER NIEUWBOUW, RENOVATIE, RESTAURATIE EN TRANSFORMATIE - JAARGANG 75 - 2021

De modernste technieken in een

transparante en aardbevingsveilige jas

Getrapte gevel zorgt voor daglicht

en riante buitenruimtes

Nieuw museaal concept belicht

geschiedenis van schoenen en leer

STEDENBOUW.NL


We bouwen

aan de

vloer

van

morgen

Dat is wat we doen. Elke dag. Door te bouwen op een

stevige fundering en met een continue focus om morgen nóg

beter te presteren dan vandaag. Dankzij een doordachte totaalaanpak

- van engineering tot realisatie - maken wij dé vloer die elk succes kan dragen.

+31 (0)413 38 90 90 www.vanberlo.com


EDITIE

771

Voorwoord

Goed nieuws voor de bouw in 2022

Na twee jaar van lichte krimp in 2020 en 2021, groeit naar verwachting in 2022 de bouwproductie

weer. Belangrijkste factor is de toename in het aantal bouwvergunningen. Dat blijkt uit het Vooruitzicht

bouw van het ING Economisch Bureau. Naar verwachting worden volgend jaar circa 70.000 nieuwe

woningen gebouwd. Goed nieuws is bovendien dat het beperkte aanbod van sommige bouwmaterialen

(hout, staal en plastics) nog maar bij een beperkt aantal aannemers tot problemen zal leiden.

Ook in deze Stedenbouw editie is er volop aandacht voor woningbouw. Zo openen we de laatste uitgave

van dit jaar met de Grotius woontorens in het Haagse stationsgebied. Met hun statige voorkomen en natuurstenen

gevels – die naar boven toe lijken af te brokkelen – geven Grotius I en Grotius II de stadsentree

en skyline van Den Haag nieuw elan. Afgelopen juli en september bereikten de woontorens hun hoogste

punt; een bekroning van 2,5 jaar werken op topniveau. Gezamenlijk bieden de woontorens ruimte aan

655 huurappartementen, die hoogwaardig worden afgewerkt. In 12 artikelen en projectkaders leest u niet

alleen alles over de unieke vormgeving en opbouw van de torens, de lichtgewicht balkons en de (klimaat)

installaties, maar ook over hoe 15.000 m 2 isolatieglas bijdraagt aan een aangenaam binnenklimaat.

Andere interessante woningbouwprojecten in deze uitgave zijn bijvoorbeeld de ontwikkeling van woonwijk

Hyde Park in Hoofddorp, met specifieke aandacht voor blok Kensington, de nieuwbouw van appartementencomplex

’t Quadrant in Apeldoorn, de nieuwbouw van woontorens Zaligheid, Gerechtigheid en

Heerlijkheid (project: De Slotvrouwe) in Heemskerk en de nieuwbouw van gebouw Leyhof in proeftuin

Erasmusveld in Den Haag.

Is het dan alleen maar woningbouw dat deze uitgave de klok slaat? Zeker niet. Ook liefhebbers van utiliteits-

en industriebouw worden ruimschoots bediend. Bijvoorbeeld met de artikelreeks over Amsterdam

Logistic Cityhub in het Amsterdamse havengebied. Op amper 7 minuten varen van het Amsterdamse

centrum wordt gebouwd aan een nieuw en uniek logistiek centrum voor de Amsterdamse stadsdistributie.

Doel van de XXL stadshub is om de logistiek van onder meer bouwmaterialen, pakketten en horecaartikelen

in de hoofdstad centraal en milieuvriendelijk aan te pakken via elektrisch aangedreven vervoer

over de weg en het water. De nieuwbouw bestaat uit zo’n 300.000 m 2 BVO, waarvan zo’n 120.000 m 2

opslag- en distributieruimte, 80.000 m 2 mezzaninevloeren, 11.000 m 2 kantoorruimte, 200 laad- en losdocks

en 1.700 parkeerplekken voor auto’s, busjes, bak- en vrachtwagens, verdeeld over 4 verdiepingen.

Verderop in deze uitgave vertelt ondernemer en bedenker van de last mile oplossing Wim Beelen alles

over deze bijzondere opbouw.

Daarnaast vindt u alle ins en outs over de nieuwbouw van brugbedieningscentrum It Swettehûs in Leeuwarden,

de transformatie van het Porsche Centrum Rotterdam in Rotterdam, de revitalisering van project

Tripolis in Amsterdam, de uitbreiding van WTC Amsterdam in Amsterdam, de nieuwbouw van het RIVM/

CBG hoofdkantoor in Utrecht, de nieuwbouw van Feringa Building in Groningen en de nieuwbouw van

Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best in Best. Kortom: we hebben weer een bomvolle uitgave voor u. Ik

wens u weer veel leesplezier! Namens het voltallige team van Stedenbouw wens ik u bovendien fijne

feestdagen en alle goeds voor 2022!

Lieke van Zuilekom


771

Platform over nieuwbouw,

renovatie, restauratie en transformatie

Jaargang 75 | 2021

Verschijnt 6 x per jaar

ISSN 0165-3997

UITGEVER

Schatbeurderlaan 6

Postbus 249

6000 AE Weert

+31 495 45 00 95

info@louwersmediagroep.nl

louwersmediagroep.nl

Vestiging België

Domein De Herten

Hertsbergsestraat 4

B-8020 Oostkamp

+32 50 36 81 70

info@louwersmediagroep.be

louwersmediagroep.be

14 28

EINDREDACTIE

Lieke van Zuilekom

REDACTIETEAM

Patricia van der Beek, Tamara Brouwers,

Johan Debaere, Tjerk van Duinen, Roel van Gils,

Ramona Kezer, Jan Mol, Desiree Pennings, Niels

Rouvrois, Jan-Kees Verschuure, Liliane Verwoolde

en Lieke van Zuilekom

PROJECTMANAGEMENT

Sander van Hout

s.vanhout@louwersmediagroep.nl

Randy van den Hoek

r.vandenhoek@louwersmediagroep.nl

Yakup Yalcin

y.yalcin@louwersmediagroep.nl

42

52

SECRETARIAAT

Manuela Depenbrock

Sandra Reijnders

ADVERTENTIES

Een hoge resolutie PDF moet worden aangeleverd

via de AdPortal. Mocht u nog geen uploadlink

hebben ontvangen, stuur een email naar

traffic@louwersmediagroep.nl

ABONNEMENTSPRIJS

€ 81,- per jaar excl. BTW

Buiten Nederland: € 129,00 per jaar excl. BTW

ABN Bank

IBAN NL78ABNA0490282067

BIC ABNANL2A

t.n.v. Louwers Mediagroep

o.v.v. Stedenbouw magazine

Informatie over abonnementen:

+31 495 45 00 95

ADRESWIJZIGINGEN

Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing

naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland

OPZEGGINGEN

Indien twee maanden voor het verstrijken van de

abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van

op zegging is ontvangen, wordt het abonnement

auto matisch met een jaar verlengd.

DOELGROEP

Verspreiding vindt plaats via abonnementen

en via gerichte distributie aan architecten,

aannemers, opdrachtgevers, project-ontwikkelaars,

zorginstellingen, woningbouwverenigingen en andere

opdrachtgevers,(semi-)overheidsinstellingen,

brancheorganisaties, toeleveranciers en verwante

organisaties.

VORMGEVING/ART DIRECTION

studio@louwersmediagroep.nl

DRUKWERK

Drukkerij Hendrix, Peer

Woning- en Utiliteitsbouw

DEN HAAG Grotius.................................................................................................................................................................................................8

GRONINGEN Feringa Building..........................................................................................................................................................................22

BEST Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best......................................................................................................................................................30

AMSTERDAM Horecapaviljoen Johan Cruijff Boulevard.............................................................................................................................36

VLISSINGEN Hillebrand......................................................................................................................................................................................40

AMSTERDAM Amsterdam Logistic Cityhub...................................................................................................................................................42

Topprestaties in (systeem)funderingen.....................................................................................................................................................50

AMSTERDAM WTC Amsterdam........................................................................................................................................................................52

Techni-Mat kijkt enthousiast uit naar tweede editie..............................................................................................................................60

HOOFDDORP Hyde Park.....................................................................................................................................................................................62

HEERENVEEN Eurofins.......................................................................................................................................................................................70

DEN HAAG Audi Terminal.................................................................................................................................................................................71

Gezonde en vitale mensen: ook op kantoor............................................................................................................................................74

LEEUWARDEN It Swettehûs..............................................................................................................................................................................76

Gevels bouwen voor de toekomst..............................................................................................................................................................84

ROTTERDAM Porsche Centrum Rotterdam....................................................................................................................................................86

VIANEN Sluiseiland..............................................................................................................................................................................................93

’S-HEERENBERG DC Panattoni.........................................................................................................................................................................95

AMSTERDAM Tripolis-Park.................................................................................................................................................................................96

Niets uit deze uitgave mag worden over genomen of ver menig vuldigd zonder

uitdruk kelijke toestemming van de uitgever en zon der bronvermelding.

Hoewel dit blad op zorg vuldige wijze en naar beste weten is samen gesteld

kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid

of volledig heid van de informatie. Zij aan vaar den dan ook geen enkele

aansprake lijkheid voor schade, van wel ke aard ook, die het gevolg is van

hande lingen en/of beslis singen die gebaseerd zijn op deze informatie.


Inhoud

76

118

93 122

152

MEPPEL Isala/Noorderboog...................................................................................................................................................................................102

UTRECHT RIVM/CBG...............................................................................................................................................................................................106

AMSTERDAM d’Oude Raai....................................................................................................................................................................................109

ENSCHEDE Elektramat............................................................................................................................................................................................110

EDITIE

771

PLATFORM OVER NIEUWBOUW, RENOVATIE, RESTAURATIE EN TRANSFORMATIE - JAARGANG 75 - 2021

VOLENDAM Sportcampus ETB Cas Sombroek...................................................................................................................................................114

APELDOORN ’t Quadrant.......................................................................................................................................................................................118

HEEMSKERK De Slotvrouwe..................................................................................................................................................................................122

DEN HAAG Gebouw Leyhof...................................................................................................................................................................................125

HILVERSUM Anna's Hoeve.....................................................................................................................................................................................128

PLATFORM OVER NIEUWBOUW, RENOVATIE, RESTAURATIE EN TRANSFORMATIE

ALPHEN AAN DEN RIJN Kloppend Hart.............................................................................................................................................................130

AMSTERDAM AICS..................................................................................................................................................................................................132

BREDA GR8 Hotel.....................................................................................................................................................................................................136

EDITIE 771

De modernste technieken in een

transparante en aardbevingsveilige jas

Getrapte gevel zorgt voor daglicht

en riante buitenruimtes

Nieuw museaal concept belicht

geschiedenis van schoenen en leer

STEDENBOUW.NL

DEN HAAG Sonate...................................................................................................................................................................................................138

‘Samen met onze opdrachtgevers maken we de mooiste projecten’.....................................................................................................142

Grotius, Den Haag

Beeld | Steven Scholten

WAALWIJK Schoenenkwartier...............................................................................................................................................................................144

DEN HOORN Van der Valk-hotel...........................................................................................................................................................................148

LEIDEN Garenmarkt 1a...........................................................................................................................................................................................150

WAMEL De Wamelse Poort....................................................................................................................................................................................152

Blijf gratis en eenvoudig op de

hoogte van het laatste nieuws.

Volg ons op social media en meld

je aan voor onze nieuwsbrief!

stedenbouw.nl

OSS DC Plus...............................................................................................................................................................................................................154

Bouwpartners.............................................................................................................................................................................................................157


Grotius Den Haag

Tekst | Patricia van der Beek

GROTIUS I EN II:

Beeld | MVRDV, Bert Rietberg en Steven Scholten

De Grotius-torens zijn een welkome aanvulling op de

Haagse stadsentree en skyline. (Beeld: Bert Rietberg)

KROONJUWELEN

in Haags stationsgebied

Majestueus. Zo laten Grotius I en II zich het best omschrijven. Met hun statige voorkomen en natuurstenen gevels,

die naar boven toe lijken af te brokkelen, geven zij de stadsentree en skyline van Den Haag nieuw elan. Afgelopen

juli en september bereikten de woontorens hun hoogste punt. De ultieme bekroning in 2,5 jaar bouwen op topniveau.

8 | STEDENBOUW.NL


Grotius Den Haag

Grotius I en II bestaan in totaal uit 655 huurappartementen.

De ontwikkeling is in handen van

Provast. Architectenbureau MVRDV maakte het

ontwerp, bouwcombinatie J.P. van Eesteren/BESIX

draagt zorg voor de uitvoering. “De torens fungeren

als spin-off voor een complete make-over van

het gebied tussen de Utrechtsebaan en het Centraal

Station”, vertelt projectdirecteur Jurjen Thomas van

Provast. “Wij zagen dit gebied als kans om iets

aan het woningtekort te doen. In overleg met de

gemeente Den Haag heeft dit uiteindelijk geleid

tot een gebiedsvisie, met als ambitie: het creëren

van een levendige, hoogstedelijke en tegelijkertijd

parkachtige omgeving waar je prettig kunt wonen,

werken en recreëren. Daaronder valt ook het deels

overkappen van de Utrechtsebaan en het doortrekken

van de wandelpromenade naar Bezuidenhout.”

COMPLEET ANDERE WERELD

Met hoogten van respectievelijk 120 en 100 meter,

maar zeker ook door hun beeldbepalende ontwerp,

zijn Grotius I en II een welkome aanvulling op de

Haagse stadsentree en skyline. Thomas: “Samen

met de gemeente en de architect gaven we met

dit gebouw invulling aan de gebiedsvisie. Door

twee torens te bouwen, konden we spelen met

hoogtes en zichtlijnen. Tussen de torens ontstond

bovendien ruimte voor een aangenaam groen binnengebied.

De creativiteit van MVRDV, bekend van

architectonische hoogstandjes als de Markthal en

Depot Boijmans van Beuningen, komt onder meer

terug in de gevels. Deze zijn bekleed met natuursteen

in zeven verschillende kleurtinten, van beige

tot gitzwart, en lijken op de bovenste etages af

te brokkelen.” Cees Guijt, projectmanager bij Provast

voegt toe: “Die bovenste etages spannen letterlijk

en figuurlijk de kroon. De beleving in dat

deel van de torens is fenomenaal. De bijzondere

buitenruimtes, de afwerking met rabatdelen en

de terrassen met groen en uitzicht doen je in een

compleet andere wereld wanen.”

GEVARIEERDE PIXELMATIGE

VERDIEPINGSOPBOUW

Sinds februari 2019 voert bouwcombinatie J.P. van

Eesteren/BESIX de nieuwbouw van Grotius I en

II uit. Een omvangrijke en complexe klus die de

nodige inventiviteit vergt. Uitvoerder Ron Nijs van

BESIX licht toe: “De woontorens zijn opgebouwd

uit een parkeerkelder, een plint met commerciële

ruimten, het middenstuk met appartementen en

ten slotte de kroon met appartementen. Vanaf

de eerste verdieping trokken we de torens op

met een klimkist, tot aan het gedeelte waar het

gebouw begint ‘af te brokkelen’. Daarbij moet

je je voorstellen dat uit het gebouw ‘pixels’ zijn

weggehaald. Dit gebeurt op elke verdieping op

een andere manier. Voor de klimkist was dit niet

handig. We voerden de bovenste verdiepingen dan

ook grotendeels uit met traditionele bekistingen.

Ook dit was, door die gevarieerde pixelmatige verdiepingsopbouw,

niet eenvoudig. Om een idee te

geven: er waren zes maanden voor nodig om het

geheel uit te engineeren.” Hoofduitvoerder Raymond

Wuister van J.P. van Eesteren vult aan: “Om

er zeker van te zijn dat de gevels aan de esthetische

wensen en kwaliteitseisen voldeden, maakten

we een mockup van een pixel. Inclusief balkons,

balkonranden en aansluitdetails. Die mockup

hebben we tot in detail geoptimaliseerd. Dit om te

voorkomen we dat we op 120 meter hoogte voor

onaangename verrassingen kwamen te staan.” ❯

De torens staan pal naast een tramviaduct en een drukke verkeersader. (Beeld: MVRDV)

Projectinfo

Duurzame warmte en koeling voor Grotius

Een zeer belangrijk aspect binnen het ontwerp van

project Grotius is uiteraard duurzaamheid. Roodenburg

levert hier, in opdracht van Eteck, een grote bijdrage

aan met de realisatie van een WKO-installatie.

Een binnenstedelijke bouw als dit brengt grote

uitdagingen met zich mee. De bronnen voor de

WKO moesten op een vrij klein terrein gerealiseerd

worden. In overleg met de gemeente zijn de bronnen

tijdens het project ook nog eens verplaatst.

Roodenburg heeft een open warme en koude bron

gemaakt van elk 80 m³. Ook is een stadsverwarmingsaansluiting

aanwezig, die Roodenburg op de

WKO-installatie heeft aangesloten.

De woontorens worden verwarmd en gekoeld

vanuit de WKO-installatieruimte die in de kelder van

Grotius II is gesitueerd. Daarvandaan loopt de distributie

door de gebouwen heen tot aan de afleversets

in de woningen. Er wordt gebruik gemaakt van een

hoge temperatuur en changeover leidingnetwerk,

omdat er behoefte is aan warmte en koeling. De

laagtemperatuur warmtepompen voorzien in 80%

van de warmtevraag en de hoogtemperatuur warmtepomp

voorziet in 50% van de warmtevraag voor

warmtapwater. De werkzaamheden verlopen mede

door de fijne samenwerking met opdrachtgevers en

nevenaannemers zeer voorspoedig.

STEDENBOUW.NL | 9


inkler)

wordt de gezondheid van alle bouwplaatsmedewerkers geborgd.”

Bureau voor bouwkostenadviezen

Adviesbureau H. Janssen Echt bv

K

T +31 (0)475 41 80 00

E info@hjanssenecht.nl

W www.hjanssenecht.nl

Bouwkosten inzichtelijk en beheersbaar

STEDENBOUW.NL | 55

745098_ Janssen 1-4.indd 1 28-09-17 09:22

12/21/2020 12:02:22 PM

Met PERI ben je zeker van een veilige bouwplaats!

Maak kennis met onze brede range aan producten

PERI VARIOKIT, PERI UP Flex steigers,

MAXIMO bekisting met MXK platform,

en PERI SKY ANCHOR voor een

gegarandeerd veilige werkplek.

Bezoek onze website voor meer informatie

en een overzicht van onze vele oplossingen!

Bekistingen

Steigers

Engineering

www.peri.nl

WWW.HIJ5.NL


Grotius Den Haag

Bijzondere buitenruimtes, afwerking

met rabatdelen en terrassen met groen

en weids uitzicht. (Beeld: MVRDV)

AFBOUWEN IN DRIE

BOUWSTROMEN

Begin juli dit jaar was Grotius II op hoogte. Grotius

I volgde eind september. Enkele maanden voor de

oplevering van de ruwbouw werd al gestart met

het wind- en waterdicht maken van de torens, op

de voet gevolgd door de afbouw. “We voorzagen

het gebouw op verschillende verdiepingen van

een waterkerende laag”, zegt Wuister. “Daaronder

konden we starten met de afbouwwerkzaamheden,

waaronder het aanbrengen van de gietvloeren, de

binnenwanden, de plafonds, het sanitair en zelfs de

keukens en het behang. Zo gaan we bij Grotius I in

vier fasen, en bij Grotius II in drie fasen naar boven.

Onlangs zijn we een derde afbouwstroom gestart,

waarbij we van boven naar beneden werken. Dit

om de beoogde planning te halen.” Nijs voegt toe:

“Qua grootte en planning moet je dit werk niet

onderschatten. We hebben het hier in omvang over

twee verticale VINEX-locaties die binnen 39 maanden

gerealiseerd moeten zijn.”

BINNENSTEDELIJK BOUWEN

Wuister benadrukt dat naast de planning ook

het binnenstedelijk bouwen de nodige aandacht

vergt. “We hebben te maken met een beperkte

bouwruimte, pal naast een tramviaduct en een

drukke verkeersader. Wij moeten het verkeer zo

min mogelijk hinderen. Een logistieke uitdaging,

zeker als je bedenkt dat alleen voor het aanvoeren

van het beton al bijna vierduizend vrachtwagens

nodig waren!” Nijs: “We werken met een

ticketsysteem en laten vrijwel alles, op afroep,

just-in-time leveren.” De bouwplaats wordt tevens

omgeven door de Koninklijke Bibliotheek, de

tijdelijke huisvesting van de Tweede Kamer en het

Gerechtsgebouw. “Niet de minste partijen om rekening

mee te houden”, aldus Thomas. “Wij hebben

vanaf een vroeg stadium geïnvesteerd in een

goede relatie met alle stakeholders. Dat werpt in

de uitvoering zijn vruchten af.”

VEILIGHEIDSMAATREGELEN

Dat veiligheid de hoogste prioriteit heeft, staat als

een paal boven water. De nieuwbouw van de Grotius-torens

is bovendien het eerste grote project

in Den Haag waar de Landelijke richtlijn bouw- en

sloopveiligheid van kracht ging. Wuister: “Veiligheid

vormt samen met kwaliteit, planning, logistiek

en omgevingsmanagement een dynamisch

krachtenveld waarin je steeds met elkaar op zoek

gaat naar de meest verantwoorde oplossing. Zo

hebben we tijdens het heiwerk de Utrechtsebaan

een aantal keer ‘s nachts moeten afsluiten. In de

bibliotheek hebben we tijdens de heiwerkzaamheden

circa 350 keer ontruimd om de veiligheid van

werknemers te waarborgen. Ook werken we met

crashdecks en voeren we vanuit veiligheidsoogpunt

regelmatig werkzaamheden ’s nachts uit.” ❯

Projectinfo

Specialist staat in voor de coördinatie van de

installaties bij de bouw van de woontorens

Een gebouw realiseren is niet simpel. Zo moet er een basisconstructie

met muren en dak komen, waarna de verschillende

installaties geïntegreerd moeten worden om het tot een functioneel

gebouw om te toveren. Voor elk van die installaties wordt

een expert ingezet. Om de diverse disciplines goed op elkaar af

te stemmen, kiezen aannemers vaak voor een specialist in de

installatiecoördinatie. Bij de realisatie van de woontorens Grotius

I en II in Den Haag doet bouwcombinatie BESIX en J.P van

Eesteren hiervoor een beroep op HIJ5 Facilities.

“Het is onze taak om te controleren of elke installateur zijn werk

goed doet en om de coördinatie tussen de installatietechnische

disciplines uit te voeren. Eventuele knelpunten worden snel

opgelost om grotere problemen en oponthoud te vermijden.

Daarom houden we bij dit project met de verschillende firma’s

voor elektra, WTW-ventilatie, sprinkler, loodgieterswerk, brandveiligheid,

overdrukinstallatie, stadsverwarming/WKO, … – in

totaal 6 partijen – op vaste momenten installatiecoördinatieoverleg.

Verder nemen we de afstemming met de nutsbedrijven en de

toezichthoudende instanties voor onze rekening”, vertelt senior

adviseur Theo Haverkamp. “Vooral het grote aantal betrokken

partners en de hoogte van de torens maakt dit project uitdagend.

Bepaalde installaties en de montage en inbedrijfstelling ervan

worden immers specifiek daarop afgestemd. Zo moest de droge

blusinstallatie bijvoorbeeld al in een vroeg stadium actief zijn,

omdat er anders niet boven 70 meter gebouwd mag worden.”

Projectinfo

Bouwkundig adviesbureau focust op het

kostenmanagement van bouwprojecten

Voor aannemers is het belangrijk om in een vroeg stadium van

een project al een duidelijk beeld te krijgen van de kosten. Daarom

werden de specialisten van Metron Bouwadvies bij woontorenproject

Grotius I en II in Den Haag betrokken, om in nauwe

samenwerking met de afdeling Calculatie van J.P. van Eesteren

de kosten te bepalen.

“Vanuit onze kantoren in Hummelo en Vianen werken we aan

verschillende bouwkundige en civieltechnische projecten in

heel Nederland en dit zowel voor ontwikkelende als uitvoerende

opdrachtgevers. We staan in voor de toetsing van de haalbaarheid

van een bouwproject, maar verzorgen evenzeer gedetailleerde

inschrijf- en directiebegrotingen voor onze klanten. We

verzorgen diverse calculaties, van ramingen voor een eerste

schetsontwerp tot een werkbegroting op uitvoeringsniveau en

dat voor volledige projecten of deeltrajecten. Indien gewenst

zorgen we ook voor financiële begeleiding tijdens de engineering”,

zegt directeur en bouwkostenadviseur Toon Krechting.

“We zijn al sinds 2007 een vaste partner van BESIX voor de calculatie

van haar Nederlandse projecten en rekenden zo de laatste

jaren al meerdere hoogbouwprojecten door. We kennen de

problematiek dan ook door en door. J.P. van Eesteren is eveneens

geen onbekende voor ons. We werden in september 2017, toen

nog in de voorlopige ontwerpfase, al ingeschakeld om samen

met de bouwcombinatie alles door te rekenen. We bleven nadien

bij dit project betrokken, zelfs nog tijdens de uitvoeringsfase.”

STEDENBOUW.NL | 11


Grotius Den Haag

Projectinfo

Complete E-installatie in handen van een specialist

Voor het (mede)ontwerp, de engineering en de realisatie van de volledige

E-installatie in de woontorens Grotius I en II kon de bouwcombinatie van

BESIX en J.P. van Eesteren rekenen op de expertise van een specialist als

Rijndorp Installaties uit Zoeterwoude.

“Als elektrotechnisch installatiebureau ligt de focus bij ons vooral op

projecten in de utilitaire bouw en grondgebonden woningbouw, op brandmeldinstallaties

en op service en onderhoud. Zo werden we ook in een

vroeg stadium betrokken bij dit project in Den Haag. We gaven advies en

ondersteuning in de ontwerpfase en kregen de opdracht om de volledige

E-installatie in de appartementen te integreren. We staan ook in voor de

montage van het voedingssysteem voor beide woontorens, de toegangscontrole

alsook de bekabeling voor de werkzaamheden van onze collegainstallateurs”,

vertelt Frank Veltman, directeur bij Rijndorp Installaties.

“Samen met de bouwcombinatie volgen we ook de planning voor de integratie

van alle installaties in de gebouwen op en zijn zo verantwoordelijk

voor de coördinatie van die werken en de logistiek die daarbij komt kijken.

Dit zorgt voor de nodige uitdagingen. De werkzaamheden van de verschillende

installatiebedrijven en de leveringen van de materialen moeten

immers goed op elkaar afgestemd worden om zo een vlotte werking te

realiseren. Daarbij is een goede communicatie tussen alle partijen cruciaal,

zeker nu er ook nog eens met alle maatregelen rond COVID-19 rekening

gehouden moet worden.”

Pixelmatige opbouw van de verdiepingen. (Beeld: Bert Rietberg)

WILO LEVERT DE COMPLETE

POMPHUISHOUDING, OOK

DE BLUSINSTALLATIES

• Voor droge- of natte

blusleidingen

• Samenbouw volgens actuele

regelgeving brandveiligheid

• Voor hoogbouw >70 meter

• Zoneregeling

• Jockey pomp (optioneel)

• Klantspecifieke samenbouw

TOTAAL TECHNIEK

Bij Rijndorp Installaties is veel mogelijk.

Van advies tot ontwerp, van installatie tot

het maken van afspraken voor onderhoud.

Met onze klantgerichte instelling zullen wij u

niet teleurstellen. Wij komen graag met u in

contact om u te ondersteunen bij uw project.

• Electrotechniek

• (LED) verlichting

• Zonnepanelen

• Oplaadpalen

• Brandmeldinstallaties

• Beveiligingsinstallaties

• Datanetwerken en WiFi

• Domotica

• Service en onderhoud

• Inspecties

www.rijndorp.com

12 | STEDENBOUW.NL

1431 Advertentie stedebouw.indd 1 14/10/2021 Advertentie.indd 14:40 1 02-11-2020 11:12


Grotius Den Haag

Projectinfo

Droge blusinstallatie voor beide woontorens

Veel gebouwen in Nederland zijn voorzien van één of meerdere droge blusleidingen, ook

wel bekend als ‘droge’ stijgleidingen en gebruikt om bluswater vanaf straatniveau naar

de hoger gelegen verdiepingen te brengen. Dit is immers verplicht in gebouwen waarbij

de hoogste vloer van een verblijfsgebied boven de 20 meter hoogte ligt.

Bij gebouwen die hoger zijn dan 70 meter, zoals Grotius I en II, moeten aanvullende voorzieningen

zoals een pompinstallatie geïntegreerd worden om het bluswater op hoogte te

krijgen. Voor een dergelijke installatie kan men best een beroep doen op een specialist.

De Groot Installatiegroep schakelde Wilo uit Westzaan in om mee te denken over dat

bluswatertransport in de beide woontorens.

“Elk gebouw is uniek en vereist dan ook een bluswaterinstallatie op maat. Er moet bovendien

overal rekening gehouden worden met de eisen van de brandweer. Zo werden we

door installatiebedrijf De Groot bij het project Grotius I en II betrokken om mee te denken

over het watertransport en de droge blusinstallatie”, stelt Ramon van Balen van Wilo

Nederland B.V. “In de kelder werd één gemeenschappelijke pompinstallatie geïnstalleerd

om beide torens via een afzonderlijk leidingnet van bluswater te voorzien. We monteerden

de bekabeling van de pompinstallatie in de kelder samen met de mensen van De

Groot, die de leidingen in de kelder en de stijgleidingen in de woongebouwen aanlegden.

Onze specialisten stonden ook in voor de inbedrijfstelling van het volledige systeem, dat

intussen al meer dan 9 maanden actief is. De installatie functioneert nu in een modus

voor de bouwfase en binnenkort wordt ze dan definitief ingeregeld om zo gedurende vele

jaren de brandveiligheid te garanderen.”

TOPSPORT

Met de afbouw nog in volle gang kijken opdrachtgever

en aannemer alvast met trots op de gedane

werkzaamheden terug. “We staan er niet altijd

bij stil, maar we maken hier iets heel bijzonders”,

realiseren Wuister en Nijs zich. Thomas en Guijt

beamen dit: “Grotius is een prachtig project in een

dynamische omgeving met veel potentie. Om dit te

realiseren, bedrijft de bouwcombinatie topsport.

In een zeer korte periode hebben ze twee imposante

woontorens neergezet, die in het eerste en

tweede kwartaal van volgend jaar al opgeleverd

zullen worden. En dat in een tijd van COVID-19,

schaarste in materialen en personeelstekort. Een

enorme prestatie.” ❚

Bouwinfo

Ontwikkelaar

Provast, Den Haag

Architect

MVRDV, Rotterdam

Bouwkundig aannemer

Bouwcombinatie J.P. van Eesteren/BESIX

Bouwkundig advies

Adviesbureau H. Janssen Echt BV

Projectinfo

Doordacht hydraulisch klimsysteem met maatwerk

paneelbekisting om snel én veilig te bouwen

Voor de paneelbekisting, het klimsysteem en bijhorende engineering voor

de woontorens Grotius I en II deed de bouwcombinatie van BESIX en J.P. van

Eesteren een beroep op de ervaring en kennis van PERI Benelux.

Adding the EXTRA

to the ORDINARY

Ontdek onze modulaire liftenreeks van de

nieuwe generatie die slimme oplossingen

biedt voor individuele behoeften. Flexibel,

duurzaam en met technologie van de volgende

generatie: EXTRA is onze nieuwe

standaard.

“Elk project is uniek en daarom gaan onze eigen engineers steeds samen

met de opdrachtgever op zoek naar een totaaloplossing. Dat was voor dit

project niet anders. De bouwcombinatie wilde een zelfklimmend bekistingssysteem

om de bouwkraan te ontlasten en snel te kunnen werken. De

gemeente Den Haag stelde hoge eisen op het vlak van veiligheid voor wie op

de bouwplaats actief is en voor de mensen rondom de bouw”, geeft Martin

Pols, sales engineer bij PERI, aan. “Voor de in het werk gestorte binnenwanden

wordt de MAXIMO paneelbekisting ingezet, voor de buitenwanden het

maatwerk VARIO GT24 paneelsysteem. Om op elk moment de bouwveiligheid

te kunnen garanderen, maken de aannemers gebruik van ons RCS-C

klimsysteem met geïntegreerd windscherm. Als een verdieping is afgerond,

schuiven de hydraulische cilinders van het systeem uit zodat alle klimunits

inclusief de bekisting een verdieping naar boven kunnen klimmen. Hierdoor

is het gebruik van een bouwkraan niet nodig. Vooral de kroon van de

torens was een uitdaging, maar dankzij onze knowhow en ervaring konden

we samen met de bouwcombinatie ook hiervoor een doordachte oplossing

engineeren, waardoor de veiligheid te allen tijde gewaarborgd bleef.”

De nieuwe Schindler 1000, 3000 en 5000

STEDENBOUW.NL | 13


Grotius Den Haag

Tekst | Johan Debaere

Beeld | Heuvelstaal Bekistingen

In totaal 133 sparingen voor gevel,

binnenwand, vloer en trapgat

Toen de bouwcombinatie van BESIX en J.P van Eesteren de opdracht kreeg van vastgoedontwikkelaar Provast om de twee

immense woontorens Grotius I en II te realiseren, kwam ze bij Heuvelstaal Bekistingen terecht. Deze specialist nam eerst

het denk- en rekenwerk voor zijn rekening, gevolgd door de productie van alle raam- en deursparingen voor gevel en

binnenwand, evenals de vloer- en trapgatsparingen. In totaal gaat het om 133 elementen.

Heuvelstaal Bekistingen uit Oss is gespecialiseerd

in de ontwikkeling en productie van betonbekistingen

en -mallen op maat, die door aannemers

eenvoudig en zonder behoefte aan tijdrovende

gereedschappen op de bouwplaats ingezet kunnen

worden. “We hebben bij de aannemers een

sterke reputatie als het gaat om het uitdenken,

berekenen, ontwikkelen en produceren van betonbekisting

en -mallen in staal. Zo werden we ook in

een vroeg stadium door de bouwcombinatie gecontacteerd,

om te ondersteunen bij de realisatie

van beide woontorens in hartje Den Haag”, vertelt

general manager Bas Tims. “We hebben eerst het

volledige project met de aannemers doorgenomen

en de verschillende afmetingen vastgelegd. Vervolgens

hebben we heel wat denk- en rekenwerk

uitgevoerd, waaruit een conceptvoorstel ontstond

dat nadien door onze mensen verder ontwikkeld

werd tot een finaal product.”

20.000 ONDERDELEN

Na de calculatie en engineering kreeg Heuvelstaal

ook de opdracht om de verschillende elementen

te produceren en in overleg met de uitvoerders

'Na de calculatie en

engineering kregen

we ook de opdracht

om de elementen

te produceren'

De specialist maakte gevel-, binnenwand-, vloer- en trapgatsparingen.

14 | STEDENBOUW.NL


Grotius Den Haag

op de bouwplaats te leveren. “We hebben uiteindelijk

voor de eerste woontoren 40 gevelsparingen,

19 binnenwandsparingen, 9 vloersparingen

en 5 trapgatsparingen gemaakt. Voor de tweede

hoogbouw waren dat respectievelijk 33 gevel-, 14

binnenwand-, 8 vloer- en 5 trapgatsparingen. Dat

brengt het totaal op 133 sparingen en in totaal

meer dat 20.000 verschillende onderdelen, die dan

samengesteld worden tot stijlen en dorpels”, gaat

de general manager verder. “Elke sparing werd in

onze productie als een uniek bouwpakket met een

eigen tekening samengesteld en zo op de bouwplaats

geleverd, waardoor het risico op fouten bij

de uitvoering tot een absoluut minimum beperkt

werd. We waren dan wel niet zelf op de bouwplaats

actief, maar leverden alle bekistingen in

nauw overleg met de aannemers en stonden de

uitvoerders bij met de nodige raad.” ❚

Elke sparing werd als een uniek bouwpakket met een eigen

tekening samengesteld en zo op de bouwplaats geleverd.

Heuvelstaal produceerde in totaal 133 elementen.

Innovatieve

bekistingen

Slim samenwerken

maakt samen sterker.

Prefab

Gietbouw

In situ

Specials

HEUVELSTAAL BEKISTINGEN B.V.

Maaskade 35

5347 KD Oss

The Netherlands

www.heuvelstaal.nl

STEDENBOUW.NL | 15


Grotius Den Haag

Tekst | Johan Debaere

Beeld | Schindler Liften

Primeur voor de

Nederlandse hoogbouw

Liften die

meegroeien

met een

gebouw

Een primeur voor Nederland. De imposante Grotius woontorens

die in Den Haag worden gebouwd, maken allebei gebruik

van Schindler CLIMB Liften. In tegenstelling tot een

bouwlift bevinden deze liften zich binnenin het gebouw en

kunnen zij meegroeien met de bouw van beide torens.

“Het gebruik van traditionele bouwliften zorgt voor ontzettend veel vertraging

tijdens de bouw”, zegt productmanager Maarten Bijl. “Groepen bouwvakkers

moeten beneden wachten totdat ze naar boven kunnen. Omdat bouwliften

relatief traag zijn, komt het bij hoogbouwprojecten voor dat werklui 45 minuten

tot een uur staan te wachten. Bij elkaar zijn dit veel verloren uren, die een

enorme kostenpost vormen.” De bouwlift stijgt of daalt ongeveer 0,5 meter

per seconde, terwijl de Schindler CLIMB Lift in die tijd 3 meter aflegt.

BOUWLIFTEN OVERBODIG

Liften worden bij de meeste hoogbouwprojecten pas geplaatst als de hoogste

verdieping bereikt is. Het Schindler CLIMB Lift principe werkt anders. Hierbij

is het mogelijk om de liften al in een vroeg stadium te monteren. Vervolgens

groeien zij met het gebouw mee. Grotius is het eerste Nederlandse project

waarbij de Schindler CLIMB Liften toegepast worden, in nauw overleg met

de bouwcombinatie van BESIX en J.P. van Eesteren. Wilfred Looman, projectmanager

bij Schindler Liften: “We hebben samen met BESIX en J.P. van

Eesteren in het verleden ook al met succes verschillende hoogbouwprojecten

gerealiseerd, maar hierbij integreerden wij de liften pas als de hoogste verdieping

bereikt was.”

Het Schindler CLIMB Lift principe.

16 | STEDENBOUW.NL


Grotius Den Haag

De imposante Grotius woontorens die in Den Haag gebouwd

worden, maken allebei gebruik van Schindler CLIMB Liften.

'Dankzij deze liften kan

efficiënter, sneller én veiliger

gebouwd worden'

IN EEN WEEKEND EEN HOGERE LIFT

In het prestigieuze Haagse project is nu dus gekozen voor Schindler CLIMB Liften,

die al geplaatst worden als de 14e verdieping bereikt is. “Dit principe

wordt al veel in het buitenland gebruikt. We maken gebruik van een tijdelijk

machineplatform met een stalen dak, dat boven de lift gebouwd wordt en telkens

een aantal verdiepingen hoger geplaatst wordt. Zo kunnen we erboven

gewoon verder werken.” Zodra er vijf verdiepingen bij komen, worden ook de

liften omhoog getrokken. Dit gebeurt in een weekend en ook de keuring vindt

dan plaats, zodat het werk op maandag gewoon verder kan gaan. Bijl: “De

liften zorgen ervoor dat efficiënter en sneller gebouwd kan worden, met meer

gemak. Ook is deze oplossing veiliger.”

Project Grotius is nog in volle gang. Looman: “Terwijl men in één van de

woontorens al helemaal tot de top kan stijgen, zijn we in de andere toren

nog bezig met de realisatie van laatste liften. Eind dit jaar moeten alle

liftsystemen in de gebouwen volledig klaar zijn.” Wanneer een project als

Grotius helemaal af is, krijgen de liften hun interieur en blijven zij dienst

doen als liften voor de gebruikers. ❚

Het machineplatform wordt gefixeerd na een ‘climb’.

STEDENBOUW.NL | 17


Grotius Den Haag

Op de bouwplaats zijn de

balkons met een kraan op

de tunnelbekisting geplaatst

en goed gepositioneerd.

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Granito Betonproducten

Prefab balkonsystemen komen optimaal tot hun recht in Grotius-woontorens

Lichtgewicht balkons

met een volledig vlakke bovenzijde

Met een hoogte van 120 en 100 meter zijn woontorens Grotius I en Grotius II niet alleen belangrijk voor de stadsentree

van Den Haag, maar ook een waardevolle aanvulling in de skyline. Kenmerkend voor de gebouwen zijn de spectaculaire

bekroning, natuurstenen gevelbekleding én hoogwaardige BALQOON ® balkonsystemen van Granito Betonproducten,

waarmee de prefabgedachte en legolisering van de bouw naar het allerhoogste niveau worden gebracht.

“Tijdens de bouwbeurs van 2017 maakte ontwikkelaar

Provastgoed Ontwikkeling B.V. voor het eerst

kennis met BALQOON ® . Partner Boudewijn Hellingman

en voormalig ontwikkelingsmanager Annelot

Daggelders hebben ons al in een heel vroeg

projectstadium gekoppeld aan architecten Gideon

Maasland en Sanne van Manen, die zeer te spreken

waren over de praktische én esthetische mogelijkheden

van de prefab balkonsystemen”, vertelt Ton

Tetteroo, directeur van Granito Betonproducten. “In

de ontwerpfase hebben wij een haalbaar en maakbaar

plan voor de lichtgewicht en intern afwaterende

BALQOON ® balkonsystemen uitgewerkt, waarna

BALQOON ® is voorgeschreven in het bestek. Vervolgens

hebben wij in opdracht van bouwcombinatie

J.P. van Eesteren/BESIX de prefab balkonsystemen

geproduceerd en geleverd.”

PERFECTE AANSLUITING

Voor het Grotius-project zijn relatief kleine balkons

ontworpen, vertelt Tetteroo. “BALQOON ®

komt hier optimaal tot zijn recht, omdat de beschikbare

oppervlakte maximaal benut kan worden.

BALQOON ® is namelijk volledig vlak én vrij

van opstanden en goten. De holle balkons kenmerken

zich bovendien door een laag gewicht,

waardoor ook de hoofddraagconstructie lichter

uitgevoerd kon worden.” In totaal heeft Granito

Betonproducten 549 balkons geproduceerd en

kant-en-klaar en just-in-time op het project aangeleverd.

“Bijzonder is dat tijdens de productie

ook natuurstenen platen zijn vastgestort aan de

zijkanten van de balkons, waardoor de balkonsystemen

en gevelafwerking straks in één esthetisch

hoogwaardige lijn doorlopen.” Op de bouwplaats

zijn de balkons met een kraan op de tunnelbekisting

geplaatst en goed gepositioneerd. Vervolgens

is het beton voor de binnenvloeren tegen de balkons

aan gestort, met tevens een perfecte bouwkundige

aansluiting als resultaat.

In navolging van de BALQOON ® balkonsystemen

heeft Granito Betonproducten ook de betonnen

trappen en de betonnen wanden voor de liftkernen

van Grotius I en II mogen produceren en leveren. ❚

18 | STEDENBOUW.NL


Grotius Den Haag

Tekst | Johan Debaere

De juiste opbouw en dikte van de beglazing

draagt bij aan een aangenaam binnenklimaat

15.000 m² isolatieglas met een

zonnewarmtewerende coating

Onze hedendaagse architectuur wordt gekenmerkt door vele en grote raampartijen en vliesgevels met een beglazing die

qua opbouw en dikte moet voldoen aan steeds strenger wordende eisen op het vlak van thermische isolatie, akoestiek,

brandwerendheid én zonnewarmtewering. Voor gevelbouwers is dit vaak het sein om de hulp van een expert in glasadvies

en glasoplossingen in te roepen. Vandaglas is zo’n onafhankelijke adviseur en producent. De firma telt heel wat

vakbekwame engineers en beschikt over eigen productie- en transformatielocaties voor floatglas, isolatieglas, gebogen

enkel- en isolatieglas, gelaagd en gehard veiligheidsglas alsook (LED) spiegels en lakglas.

“Er is veel kennis en ervaring nodig om voor elke

toepassing de correcte beglazing te voorzien. Toen

de bouwcombinatie van BESIX en J.P. van Eesteren

aan Alkondor de opdracht gaf om de gevel van de

Grotius woontorens in Den Haag uit te voeren,

contacteerde de gevelbouwer ons om mee te denken

over de opbouw en dikte van de beglazing, die

aan strenge (geluid)eisen moest voldoen, mede

door de toepassing in hoogbouw”, legt commercieel

technisch adviseur Stephan Bremmers uit.

“We namen de engineering voor onze rekening

en leverden uiteindelijk 15.000 m² isolatieglas

met de zonnewarmtewerende coating PLANI-

THERM SUN van Saint-Gobain, met een lichttoetreding

van 72% en een zonnetoetredingsfactor

(g) van 0,38. Naast onze eigen productie van

isolatieglas hebben we als onafhankelijke leverancier

van glas een breed netwerk van productiepartners.

Voor deze woontorens hebben we

alles in eigen huis geproduceerd. Een belangrijk

aspect was om de beglazing just-in-time op de

juiste locatie te krijgen op een bouwplaats in het

centrum van Den Haag. Een goede afstemming

met de uitvoerder was daarbij cruciaal. We hebben

ondersteund in de ontwikkeling van op maat

gemaakte bokken om het glas op de bouwplaats

vlot en veilig te transporteren.” ❚

expert partners in glas

Onafhankelijk

advies voor

de juiste glaskeuze

Als onafhankelijk glasbedrijf met kennis

van glas én de glasmarkt hebben wij altijd

een maatwerk glasoplossing bestaand uit

de beste en state-of-the-art basisproducten

die beschikbaar zijn.

Onze mensen zijn betrokken glasprofessionals

die luisteren, observeren, begrijpen.

Onze teams denken in mogelijkheden en

helpen uw uitdagingen om te zetten in

succesverhalen.

info@vandaglas.com

www.vandaglas.com

STEDENBOUW.NL | 19


Grotius Den Haag

Tekst | Johan Debaere

Beeld | NOVENCO Building & Industry

Duurzame woontorens met

hoogwaardige overdruksystemen

en parkeergarageventilatie

Bij het ontwerp en de realisatie van elk project moet men ook ruim aandacht besteden aan de veiligheid van de gebruiker.

Dat geldt voor industriële, commerciële en openbare gebouwen, maar ook voor residentiële projecten, zoals Grotius

I en II naast het Centraal Station in Den Haag. NOVENCO Building & Industry is al jaren gespecialiseerd in life safety

systemen voor onder meer tunnels, parkeergarages en hoogbouwprojecten. De firma uit Bergschenhoek is een gecertificeerd

rookbeheersingsbedrijf en kreeg van bouwcombinatie BESIX en J.P van Eesteren de opdracht voor het ontwerp,

de levering, de installatie en de inbedrijfstelling van de gecertificeerde overdruksystemen voor beide woontorens én het

ventilatiesysteem voor de parkeergarage.

“In geval van brand in de woontorens zullen onze Clear Choice overdruksystemen

ervoor zorgen dat de trappenhuizen vrij van rook blijven en dat

bewoners zo voldoende tijd krijgen om de woontoren veilig te verlaten.

Deze systemen zijn ontworpen met behulp van Revit 3D/

BIM en omvatten 2 NovAxTM axiale overdrukventilatoren

en 4 ZerAx ® gecertificeerde axiale RWA-ventilatoren. Om

de functionaliteit te garanderen, worden in elk van de

6 schachten overdrukkleppen geïnstalleerd. Voor de

aansturing van de systemen zorgen verschillende

besturingskasten in combinatie met 70 Clear

Choice Interface Boxen voor de aansturing en

monitoring van de ca. 220 gecertificeerde rookkleppen

en ca. 210 druksensoren. Er zijn ook

8 afsluitkleppen met rookdetectoren en aanzuigroosters

geïnstalleerd”, licht Business

Development Manager Jos Wissink de installatie

toe. “Voor een gezonde lucht in de

ondergrondse parkeergarage werd een ventilatiesysteem

met 10 CGF 500 stuwkrachtventilatoren

geïnstalleerd. Toerengeregelde

NovAX axiaalventilatoren, in een schacht

met grote ventilatieroosters, SCHAKO HKU

jaloeziekleppen, ventilatiekanalen en een

dakkap garanderen een adequate toevoer

van verse lucht en afvoer van verontreinigde

lucht. Alle componenten worden bediend via

een centraal besturingssysteem met een geïntegreerd

CO/LPG-detectiesysteem.”

Alle systemen van NOVENCO werden op maat van

het project ontwikkeld. Bij dergelijke hoogbouwprojecten

moet immers rekening gehouden worden met

afwijkende weersinvloeden en temperaturen tussen de begane

grond en de hoger gelegen verdiepingen. Verder worden

in de woontorens de onderste verdiepingen al helemaal afgewerkt,

terwijl men boven nog aan de ruwbouw bezig is. Daar moet tijdens de

installatie van het overdruksysteem ook rekening mee gehouden worden. ❚

De energiezuinige ZerAx

ventilator wordt ingezet voor

de overdrukventilatie.

20 | STEDENBOUW.NL


Grotius Den Haag

Voor een gezonde lucht in de ondergrondse

parkeergarage werd een ventilatiesysteem met

10 CGF 500 stuwkrachtventilatoren geïnstalleerd.

'We zijn een specialist in life

safety systemen voor onder

meer tunnels, parkeergarages

en hoogbouwprojecten'

Bijna 75 jaar ervaring

VENTILATIE EN

ROOKBEHEERSING

voor parkeergarages,

tunnels en veilige

vluchtwegen

Pure competence in air. Sinds 1947.

Innovaef. Duurzaam. Betrouwbaar.

Gecerficeerde rookbeheersingssystemen voor

veilige vluchtroutes, tunnels en parkeergarages

NOVENCO Building & Industry B.V. | www.novenco-building.com/nl

STEDENBOUW.NL | 21

SB77021-00028557001-NBI-197x130_final.indd 1 24/09/2021 08:47:41


Feringa Building Groningen

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Ballast Nedam

Feringa Building, Groningen:

De modernste technieken in een

transparante en aardbevingsveilige jas

Op de campus van de Rijksuniversiteit Groningen bouwt Ballast Nedam één van de grootste laboratoriumgebouwen van

Nederland en de universitaire wereld: Feringa Building. Deze indrukwekkende nieuwbouw voor de faculteit Science and

Engineering krijgt een volume van 350.000 m 3 , een bruto vloeroppervlak van 64.000 m 2 en een lengte van 260 meter. In

totaal worden zes bouwdelen gerealiseerd, met daartussen algemene voorzieningen. Na de oplevering zal het gebouw

ruimte bieden aan zo’n 1.400 studenten, 850 medewerkers, 450 zuurkasten, 3 kilometer labtafels en 30 lasertafels.

De open structuur wordt kracht bijgezet door een glazen vliesgevelplint op de begane grond

en eerste verdieping, evenals een luchtkussendak ter plaatse van de hoofdentree.

Ballast Nedam is in dit project verantwoordelijk

voor de ruwbouw, afbouw en gevels van Feringa

Building. “Het project is traditioneel aanbesteed

met een bestek en tekeningen. In maart 2019 kregen

we de opdracht voor de bouw gegund en zes

maanden later al zijn we met onze werkzaamheden

gestart”, vertelt Eddy Wiegertjes, projectdirecteur

bij Ballast Nedam. “Architect Ector Hoogstad

heeft een gebouw ontworpen met drie aaneengeschakelde

V-vleugels. Voor de fundering van het

gebouw hebben wij gaten van ruim 30 meter diep

geboord en trillingsvrije en grondverdringende

Fundexpalen gerealiseerd. Vervolgens is gestart

met de grondafgraving voor de fietsenkelder,

het auditorium en de cryostaatkelders nabij het

atrium. Voor de cryostaatkelders is in verband met

magnetisme gekozen voor een combinatie van

beton en RVS wapening, terwijl voor de overige

ruimtes staalwapening is toegepast.”

In totaal worden zes bouwdelen gerealiseerd, met daartussen algemene voorzieningen.

Vanaf de begane grondvloer wordt Feringa Building

opgebouwd uit prefab kolommen, prefab

balken, breedplaatvloeren en in het werk gestorte

stabilisatiewanden. Het gebouw krijgt vijf functionele

bouwlagen, vertelt Wiegertjes, met kantoren,

collegezalen en een breed scala aan specialistische

laboratoria. “Wat deze labs extra bijzonder maakt,

is dat ze onderling uitwisselbaar zijn. Een fysisch

lab kan bijvoorbeeld relatief eenvoudig worden

omgebouwd tot een (bio)chemisch lab. En ook

andere ruimtes zijn flexibel inzetbaar. Bovenop de

functionele bouwlagen komt één extra bouwlaag

voor de technische installaties. Voor deze bouwlaag

is gekozen voor een staalconstructie.”

AARDBEVINGSVEILIG

De volledige constructie voor Feringa Building is

aardbevingsveilig ontworpen, met seismische poe-

22 | STEDENBOUW.NL


Feringa Building Groningen

Feringa Building wordt in twee fases gebouwd. Op dit moment is Ballast Nedam druk bezig met de ruwbouw, gevels en daken van fase 1.

'Wat deze labs

extra bijzonder

maakt, is dat

ze onderling

uitwisselbaar zijn'

Vanaf de begane grondvloer wordt Feringa Building opgebouwd uit prefab kolommen,

prefab balken, breedplaatvloeren en in het werk gestorte stabilisatiewanden.

ren die de horizontale krachten van een eventuele

aardbeving vanuit de stabilisatiewanden moeten

afdragen naar de bodem. “Tussen de diverse bouwdelen

zijn grote dilataties toegevoegd, om eventuele

horizontale bewegingen in de gebouwdelen te

kunnen opvangen. Bovendien wordt de gevel zo

licht mogelijk uitgevoerd. Gekozen is voor houtskeletbouw

binnenspouwbladen, aluminium puien en

geanodiseerde composiet panelen in wiebervorm.”

OPEN STRUCTUUR

Zeer bijzonder is de voorzijde van het gebouw, volgens

Wiegertjes. “Hier is gekozen voor ‘melkmeisjes’;

een bijzondere constructiemethode voor de

breedplaat verdiepingsvloeren waarbij we de kolommen

aan de buitenzijde laten hangen en niet

laten doorlopen tot aan de begane grond. Tijdens

de bouw zijn tijdelijke kolommen toegevoegd die,

zodra de vakwerkconstructie van het dak gereed

is, voorzichtig worden verwijderd. Vanaf dat moment

worden de krachten omhoog afgedragen

naar de vakwerkconstructie in de dakopbouw,

waarna de twee kolommen in het midden de

krachten weer afdragen naar de fundatie. Het resultaat

is een heel open structuur aan de voorzijde

van het gebouw. Deze open structuur wordt kracht

bijgezet door een glazen vliesgevelplint op de

begane grond en eerste verdieping, evenals een

luchtkussendak ter plaatse van de hoofdentree.”

GASLOOS

De volledige nieuwbouw functioneert straks gasloos.

“Het gebouw is hoogwaardig geïsoleerd en

luchtdicht. Onder andere 900 m 2 zonnepanelen,

warmtewisselaars en twee WKO-bronnen moeten

voorzien in een duurzame energievoorziening”,

vertelt Wiegertjes, die tot besluit de bouwplanning

deelt. “Feringa Building wordt in twee fases gebouwd.

Op dit moment zijn we druk bezig met de

ruwbouw, gevels en daken van fase 1. In januari

2022 wordt gestart met de afbouw. De eerste fase

wordt in het tweede deel van 2022 opgeleverd.

Na de sloop van twee aanpalende gebouwen kan

gestart worden met het laatste bouwdeel.” ❚

Bouwinfo

Opdrachtgever

Rijksuniversiteit Groningen (RUG)

Architect

Ector Hoogstad

Aannemer

Ballast Nedam

Laboratoriuminrichting

Wesemann

Installaties

De Groot-Lammerink Installatiecombinatie B.V.

Cleanrooms

Kelvin Reinraumsysteme GmbH

Kozijnen en vliesgevel

Façadis Gevelbouw

Aluminium gevelafwerking

Aldowa

Start bouw

september 2019

Oplevering

medio 2025

STEDENBOUW.NL | 23


Feringa Building Groningen

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | AL-KO Luchttechniek

FERINGA BUILDING, GRONINGEN:

21 kasten behandelen circa

een miljoen kilo lucht per uur

Met 64.000 m 2 vloeroppervlakte wordt Feringa Building één van de grootste en meest indrukwekkende universiteitsgebouwen

van Nederland. Het ontwerp voorziet in tal van state-of-the-art faciliteiten. Bovendien zijn de duurzaamheidsambities

hoog. De luchtbehandelingskasten van AL-KO Luchttechniek sluiten hier uitstekend op aan.

'In de zomer

wordt de

platenwisselaar

ingezet als

indirecte

adiabatische

koeler'

AL-KO Luchttechniek levert 21 identieke luchtbehandelingskasten, met een totale luchthoeveelheid van 840.000 m 3 /h.

24 | STEDENBOUW.NL


Feringa Building Groningen

AL-KO Luchttechniek is gespecialiseerd in professionele

lucht- en klimaatbehandeling. Volgens het

motto ‘Quality for life’ adviseert, ontwerpt en levert

dit bedrijf, gevestigd in Roden, al meer dan 25

jaar lang doordachte, betrouwbare en efficiënte

luchtbehandelingsconcepten. Ook voor Feringa

Building werd een concept op maat uitgewerkt.

“In opdracht van De Groot-Lammerink Installatiecombinatie

B.V. en de RUG leveren wij 21 identieke

luchtbehandelingskasten, met een totale luchthoeveelheid

van 840.000 m 3 /h”, vertelt ing. Anne

Rozema, directeur van AL-KO Luchttechniek. “Een

m 3 lucht weegt circa 1,2 kilo, wat betekent dat

per uur meer dan een miljoen kilo lucht door de

filters, kruisstroomwisselaars, verwarmings-/koelelementen,

luchtkanalen en andere installatiecomponenten

worden geleid. Om dit mogelijk te

maken, vraagt om een stukje hogere wiskunde. In

ons ontwerp hebben we nadrukkelijk gezocht naar

manieren om de weerstand van de elementen zo

laag mogelijk te houden. Vervolgens hebben we

de best passende ventilatoren en motoren met het

hoogste rendement geselecteerd, waarmee zeer

gunstige Life Cycle kosten worden geborgd.”

ADIABATISCHE KOELING

Tijdens het ontwerp van de luchtbehandelingskasten

heeft AL-KO Luchttechniek het bestek van Ar-

cadis als uitgangspunt gebruikt en waar mogelijk

geoptimaliseerd, vertelt Rozema. “Een belangrijke

wens was de integratie van adiabatische koeling.

Als warmteterugwinelement hebben wij in onze

luchtbehandelingskasten een dubbele polypropyleen

(kunststof) platenwisselaar opgenomen, met

een zeer hoog warmteterugwinrendement. In de

zomer wordt deze platenwisselaar ingezet als indirecte

adiabatische koeler. De retourlucht die uit

Feringa Building wordt afgezogen, wordt bevochtigd

met behandeld water waardoor de temperatuur

ervan daalt. Vervolgens wordt de afgekoelde

retourlucht door de platenwisselaar geleid, waar zij

de vers aangezogen buitenlucht kruist. Dankzij deze

techniek kan deze buitenlucht efficiënt en in twee

trappen worden gekoeld. In theorie is een temperatuurverlaging

van de buitenlucht tot circa 8°C mogelijk,

afhankelijk van de relatieve vochtigheid in

het gebouw. Dit biedt grote voordelen in de warme

zomermaanden, omdat hierdoor flink bespaard kan

worden op mechanische koelcapaciteit.”

HOOGWAARDIGE

ANTI-CORROSIECOATING

Omdat je in laboratoriumomgevingen soms te maken

hebt met licht verontreinigde lucht, voorziet AL-

KO Luchttechniek alle luchtbehandelingskasten van

een hoogwaardige anti-corrosiecoating. “Hierdoor

Anne Rozema, directeur van AL-KO Luchttechniek.

worden de kasten én alle componenten beschermd”,

aldus Rozema, die tot slot de bouwkundige randvoorwaarden

aanhaalt: “Alle onze luchtbehandelingskasten

zijn ontworpen met inachtneming van de bouwkundige

beperkingen. De kasten worden just-in-time

op het project aangeleverd en met een hijskraan op

de bovenste verdieping gehesen, waarna het dak er

overheen wordt gebouwd. Om de kasten tijdens de

bouw te beschermen tegen weersinvloeden, worden

zij voor levering zorgvuldig ingeseald.” De laatste

kasten worden in 2024 geleverd. ❚

“Met onze energievriendelijke adiabatische koeling,

zorgen wij voor een aangenaam binnenklimaat

en kunt u gerust ademhalen”

STEDENBOUW.NL | 25


WIE DROOMT OVER

LANDMARKS,

WORDT GEZIEN.

SPECIALIST IN METALEN GEVELBEKLEDING

010 - 208 37 88 | WWW.ALDOWA.NL

These colours are in our metal sample portfolio box. You

may order it on www.euramaxlab.com

…or think outside the box


Feringa Building Groningen

Tekst en beeld | Euramax

PREMIUM COIL COATER

geeft kleur aan Feringa Building

Ector Hoogstad Architecten ontwierp Feringa Building,

waarvoor premium coil coater Euramax Coated Products

vijf AnoMax kleuren levert. De kleuren zullen de gebouwschil

een warme en geraffineerde esthetiek verlenen.

De vijf projectspecifieke AnoMax kleuren die ontwikkeld zijn

voor Feringa Building.

Joost Ector: “Feringa Building is een heel groot gebouw, dat bovendien aardbevingsbestendig

moet worden uitgevoerd. Daarom viel de keus op een lichtgewicht

metalen gevel. Die mocht wat ons betreft niet te vlak worden en

we vonden de gevelvlakken ook te groot om ze simpelweg met horizontale

en verticale naden onder te verdelen. Uit die overwegingen ontstonden de

wiebertjes in het uiteindelijk ontwerp. Qua kleur wilden we evenmin dat het

eindresultaat vlak zou worden. Vandaar de keuze om de aluminium composiet

schubben/wiebertjes te voorzien van een aantal kleurschakeringen die

dicht bij elkaar liggen en samen een gemêleerd beeld opleveren. De gekozen

AnoMax kleuren verwijzen naar de technische functie van het gebouw en zijn

tegelijkertijd warm en vriendelijk.”

Jorrit Scheepers, Architectural Advisor ​BNLX, DACH & Scandinavia: “Feringa

Building is een landmark in de Benelux en ver daarbuiten. Ik kijk dan ook

enorm uit naar het eindresultaat. De 5 AnoMax kleuren hebben eenzelfde

kleurdiepte als geanodiseerd aluminium. Door gebruik te maken van een 3

laags PVDF coatingsysteem met speciale effectpigmentatie wordt eenzelfde

esthetiek verkregen als bij anodiseren. De kleurdiepte en kleurconsistentie

van het voorgelakt aluminium in combinatie met de kostenefficiëntie van het

continue bandlakproces maken AnoMax de ideale oplossing voor grote en

complexe gevels.” ❚

'Qua kleur wilden we evenmin dat

het eindresultaat vlak zou worden'

Door de juiste coatingkeuzes te maken in het voortraject, kun je van elk project iets echt bijzonders maken.

STEDENBOUW.NL | 27


Feringa Building Groningen

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Aldowa

18.000 geanodiseerde wiebertjes

geven Feringa Building cachet

Vanaf 2023 zal Feringa Building van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) dé nieuwe eyecatcher op de Zernike Campus

zijn. De indrukwekkende nieuwbouw is door Ector Hoogstad Architecten vormgegeven als drie slim geschakelde V-

vleugels. Voor de gevelafwerking is gekozen voor ca. 12.000 m 2 kozijnen en vliesgevels, in combinatie met ca. 18.000

geanodiseerde aluminiumcomposiet panelen in een karakteristieke wiebertjesvorm. De panelen worden in onderaanneming

van Ballast Nedam geëngineerd en geproduceerd door Aldowa. Bovendien staat de marktleider in metalen en

aluminiumcomposieten gevelbekleding in voor de montage.

De panelen worden aselect en dakpansgewijs op de verschillende gevels gemonteerd.

“Verspreid over de drie vleugels wordt ca. 13.000

m 2 aan geanodiseerde aluminiumcomposiet panelen

aangebracht”, vertelt Martien Trouborst,

projectmanager bij Aldowa. “Gekozen is voor

panelen in vijf anodisatietinten (4x grijs en 1x

champagne), die aselect en dakpansgewijs op

de verschillende gevels gemonteerd worden. Per

gevel hebben we in samenspraak met de architect

de meest optimale maatvoering bepaald.

Bovendien hebben we het ontwerp zichtbaar en

voelbaar gemaakt in een mock-up. Na akkoord

zijn we met de productie gestart.”

Elke wieber betreft een aluminiumcomposieten

plaat die in de fabriek van Aldowa in Rotterdam

zorgvuldig wordt gefreesd en gevouwen,

aldus Trouborst. “In het werk worden de HSBelementen

en Primo beplating van de gevel door

onze montagemensen voorzien van aluminium

Elke wieber betreft een aluminiumcomposieten

plaat die in de fabriek van Aldowa in Rotterdam

zorgvuldig is gefreesd en gevouwen.

Verspreid over de drie vleugels wordt ca. 13.000 m 2 aan

geanodiseerde aluminiumcomposiet panelen aangebracht.

'De komende maanden

zullen de gevels steeds

mooier worden'

beugels en hoeklijnen, waarop de panelen worden

vastgeschroefd. In november zijn we met de

montagewerkzaamheden gestart.” Een uitdaging

voor Aldowa is met name de omvang van

het project, in combinatie met de hoge bouwsnelheid

en soms lastige bereikbaarheid van de

gevelvlakken. “Een goede afstemming is essentieel,

waarin we tot op heden uitstekend kunnen

voorzien. De komende maanden zullen de gevels

steeds mooier worden.” ❚

28 | STEDENBOUW.NL


Luchtreinigers

Luchtreinigers

Schone en gezonde lucht

in gebouwen

Verwijdert

tot 99,9%

van virussen

en aerosolen

uit de lucht 2

Als de ventilatie in een gebouw niet goed is, wordt de kans op de overdracht van virussen

groter. En een gezonde omgeving voor werken en wonen is van het allergrootste belang.

Om het risico op overdracht binnen te verlagen, beveelt de WHO luchtreinigers aan 1 .

Philips luchtreinigers zijn ontworpen met NanoProtect HEPA-filters en bieden een hoge

CADR (Clean Air Delivery Rate). Kortom: met een Philips luchtreiniger kunt u weer gaan

werken terwijl u uw medewerkers schone lucht biedt. Samen maken we het leven beter.

scan de QR-code

voor meer info

1 https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/media-resources/science-in-5/episode-10---ventilation-covid-19.

2 Microbial Reduction Rate Test, uitgevoerd bij Airmid Health group Ltd., getest in een met influenza A(H1N1) verontreinigde testkamer

van 28,5 m 3 . Een luchtreiniger op zichzelf beschermt niet tegen COVID-19, maar kan deel uitmaken van een plan om uzelf en uw gezin

te beschermen met meer ventilatie en schone lucht (US Environmental Protection Agency).


Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best Best

Tekst | Tjerk van Duinen

Beeld | Huybregts Relou

BREEAM ‘Outstanding’

voor transparante nieuwbouw

Logistieke

uitdagingen bij

Van der Valk Best

Op een steenworp afstand van de A2, niet ver van knooppunt

Ekkersweijer, wordt hard gewerkt aan een nieuw hotel voor

het Van der Valk-concern. Begin november heeft hoofdaannemer

Huybregts Relou aan de Eindhovenseweg-Zuid het hoogste

punt bereikt. Het gebouw bestaat uit een toren en een

onderbouw met souterrain en omvat straks onder meer 198

hotelkamers, een restaurant, een bar, een brasserie, vergaderzalen,

een wellness met fitness, een zwembad en een skybar

op de bovenste (twaalfde) verdieping.

Plaatsing van een BALQOON ® -element aan de laagbouw.

30 | STEDENBOUW.NL


Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best Best

De nieuwe loot aan de Van der Valk-boom krijgt

een zeer transparante gevel en moet volgens de

plannen uiteindelijk voldoen aan de hoogst mogelijke

BREEAM-score. Jimmy van Eijndhoven,

werkvoorbereider en projectleider voor Huybregts

Relou, geeft aan dat bij een gevel van voornamelijk

glas, het halen van credits voor geluid in de

BREEAM ‘Outstanding’ in principe onmogelijk is.

“De glaspakketten zouden dan namelijk onbetaalbaar

worden, en zelfs voor een luxehotel gaat dat

een stapje te ver. Het gebouw krijgt nu geluidswerend

en zonwerend glas van ‘slechts’ 72 millimeter

dik. BREEAM ‘Outstanding’ wordt door alle andere

duurzaamheidsfactoren in het project behaald.

Uiteindelijk kwamen we voor het ontwerpcertificaat

uit rond de 90%, terwijl 85% al voldoende is

voor vijf sterren.”

CIRCULAIR BETON

Duurzaamheidswinst bij dit project wordt notabene

voor een niet onaanzienlijk deel geboekt in het

betonnen casco. Op een fundering van vibropalen

en poeren is een vloer gestort die de basis vormt

voor de goeddeels in het werk gestorte draagconstructie.

Van Eijndhoven: “Tot en met de tweede

verdieping is alles, op de breedplaatvloeren na, in

het werk gestort, daarboven zijn alleen de twee

kernen van prefab beton. In totaal is 4.200 m³

beton gestort en daarin is veel gerecycled materiaal

verwerkt. We werken hiervoor samen met

Jansen Beton, dat uit afvalstromen gecertificeerde

producten maakt, waaronder verschillende kwaliteiten

betonmortel. Juist met beton scoren we

veel punten voor BREEAM. Het feit dat onder het

parkeerterrein rond het gebouw puin is gebruikt

helpt ook mee.”

'In totaal is 4.200 m³ beton gestort en daarin

is veel gerecycled materiaal verwerkt'

STEIGERLOGISTIEK

Logistiek is dit geen eenvoudig gebouw. Van Eijndhoven:

“De zware gevelelementen met schuifpui

van glas en aluminium worden compleet met stelkozijn

van bovenaf tussen het casco en de rondom

lopende steiger naar beneden getakeld. Daarvoor

heeft steigerbouwer LSB uitschuifkortelingen toegepast

die ons tijdelijk waar nodig een vrije speelruimte

geeft van 90 centimeter. Met een speciale

hijsconstructie tegen het draaien en de benodigde

begeleiding om de zoveel verdiepingen, krijgen

we alle elementen op hun plek.”

BALKONS EN GEVELELEMENTEN

Vervolgens kan de steiger zakken en kunnen de

beeldbepalende witte betonnen gevelelementen

aan de gevel gemonteerd worden. “Er is zowel voor

de balkons als de verticale elementen gekozen voor

het BALQOON ® -systeem”, vervolgt Van Eijndhoven.

“Daarbij worden de elementen met een isokorfconstructie

aan het casco gehangen: de balkons van

boven naar beneden met het zakken van de steiger

mee, de verticale elementen van beneden naar boven.

Die laatste hangen elk aan de bovenkant aan

een isokorf en staan onderin op het onderliggende

element. Je begrijpt dat we al vroeg aan tafel zaten

met de steigerbouwer om te zorgen dat we overal

rekening mee hebben gehouden.”

Het ingepakte casco.

SKYBAR

De bekroning van het gebouw is de skybar op

de twaalfde verdieping. De skybar met terug liggende

gevel is opgezet als een staalconstructie

met een dak van kanaalplaten. Daaromheen

komt een rondloop gemaakt van een staalconstructie

met puien van glas en aluminium. “Een

omgekeerde L-vorm van glas, door Facédo en

Schüco gemaakt uit hetzelfde aluminium profiel

waarmee ze de andere puien hebben gebouwd.

Maar voor het zover is moeten eerst alle verticale

gevelelementen op hun plek staan. Pas dan

kunnen we de prefab dakrand monteren, en daar

komt de glazen dakpui op te staan. Logistiek is

het inderdaad een uitdagend project.” ❚

STEDENBOUW.NL | 31


Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best Best

Tekst | Jan Mol

Beeld | P.A.M. Teunissen Architectenburo BV

Maar liefst 4.500 m 2 vliesgevel en 400 kozijnen

Weer een Toekan die

kan pronken met een

schitterend nieuw nest

Van der Valk blijft als vanouds investeren in nieuwe hotels,

waarbij de lat hoog gelegd wordt als het om kwaliteit en

uitstraling gaat. In Best bij Eindhoven verrijst momenteel de

jongste telg van de Van der Valk hotels, met een aansprekende

architectuur. Het ontwerp is gemaakt door P.A.M. Teunissen

Architectenburo BV. Facédo uit Velp levert er de vliesgevels

en de kozijnen/schuifdeuren. Een gesprek met projectmanager

Bram Leijser en (oude rot in het vak) Ben Slebus, uitvoerder

op dit project.

EEN KROON OP HET WERK

“In dit werk zit 4.500 m 2 vliesgevel en circa 400 stuks aan kozijnen, die vooral bestaan

uit schuifdeuren vanwege de vele balkons en Franse balkons”, opent Leijser

het gesprek. “Alle profielen die we hiervoor gebruiken, komen van Schüco. Een

bijzonder detail wordt gevormd door de manier waarop de Skybar op de twaalfde

verdieping is ontworpen. Daar is sprake van vliesgevels met rondom daglicht,

zodat je niet alleen van het panorama rondom kunt genieten, maar ook van de

hemel boven je. In totaal spreken we over circa 350 m 2 daglicht. Van de 4.500 m 2

vliesgevel bevindt zich circa 1.000 m 2 op het dak, ten behoeve van de Skybar. Het

is letterlijk en figuurlijk een kroon op het werk.”

'WE LEVEREN HET HELE MAATPAK'

Slebus ziet het gevelwerk dat door Facédo gemaakt wordt voor het prestigieuze

hotel als een mooie jas voor het gebouw. “We leveren het hele maatpak”, schetst

hij. “De geveldelen worden gevormd door Schüco FW60SI elementen, de schuifdelen

zijn Schüco ASE80LC kozijnen. De kozijnen gaan inclusief stelkozijnen en

beglazing omhoog, de tussenliggende stroken worden geïsoleerd en voorzien van

koud/warmdelen. Daarmee verzorgt Facédo dus de volledige thermische schil, inclusief

luchtdichtingen en de koud/warmgevel.” Leijser voegt toe: “De deuren in de

restaurants worden gemaakt met Schüco ADS75SI profiel en de ramen met Schüco

AWS SI profiel.”

ZES METER KOZIJN DOOR DE LUCHT

Eén van de grote uitdagingen was het hijsen van de kozijnen. Een klus die je aan

Slebus met zijn jarenlange ervaring rustig kunt overlaten: “Er moesten kozijnen

van 6 meter door de lucht, achter de steigers van de aannemer langs en in afstemming

met de aannemer, vanwege de bouwkranen. Met slecht weer en wind is het

een hele uitdaging om in zo'n krappe ruimte te hijsen.”

'We leveren het hele maatpak'

Zo komt het nieuwe hotel eruit

te zien. (Artist impression: P.A.M.

Teunissen Architectenburo BV).

32 | STEDENBOUW.NL


Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best Best

BREEAM PROJECT

Leijser zegt tot besluit: “Vanwege Eindhoven Airport

op een steenworp afstand is er gekozen voor

geluidsisolerende triple beglazing met RW46. Tevens

is het glas sterk zonwerend, met een ZTA van

24%. Dit is een BREEAM gecertificeerd project,

wij garanderen dat alle aluminium- en glasdelen

Cradle-to-Cradle gecertificeerd zijn.” Het werk is

gestart aan het begin van dit jaar en moet zijn voltooiing

naderen in maart 2022. ❚

Er moesten kozijnen van 6 meter door de lucht.

In dit werk zit 4.500 m 2 vliesgevel en

circa 400 stuks aan kozijnen, die vooral

bestaan uit schuifdeuren vanwege de

vele balkons en Franse balkons.

Facédo is dé innovatieve partner op het

gebied van geveltechniek en biedt een

volledig pakket producten en een

compleet scala aan diensten onder één

dak.

Facédo doet meer dan het leveren en

monteren van hoogwaardige

gevelelementen. Facédo levert een

totaalproduct.

Facédo B.V. | Postbus 3025 | 6802 DA Arnhem

Bezoekadres: Gildestraat 13 | 6883 DB Velp

T: 026.370.13.60 | F: 026.370.10.29

E: info@facedo.nl | W: www.facedo.nl

STEDENBOUW.NL | 33


Als achteraf

nog vroeg

genoeg is.

Koudebrug

oplossing

voor achteraf

montage van

balkons.

BALQOON® NEDERLAND B.V

Platinastraat 6b

6031 TW Nederweert

Info@balqoon.nl

0031 475 579 055

Traploos nastelbaar


Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best Best

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Granito Betonproducten

Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best:

Stijlvolle combinatie

van witte beton en glas

Het nieuwe Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best krijgt langzaam vorm. Zowel aan de binnen- als buitenzijde krijgt het

hotel een luxe en hoogwaardige afwerking. Om een optimale daglichttoetreding én fenomenaal uitzicht te borgen,

is gekozen voor grote glaspartijen in combinatie met de BALQOON ® balkonsystemen van Granito Betonproducten.

“We zijn al in de ontwerpfase benaderd door Paul

Teunissen, architect bij P.A.M. Teunissen Architectenburo

en één van de huisarchitecten van de

familie Van der Valk”, vertelt Ton Tetteroo, directeur

van Granito Betonproducten. “Paul was zeer

gecharmeerd van de BALQOON ® balkonsystemen

in project Coolhouse in Scheveningen. Naast de

combinatie van witte beton en glazen balustrades

was hij zeer te spreken over de mogelijkheden voor

achterafmontage. Gezamenlijk met de architect

heb ik een haalbaar en maakbaar plan voor 277

BALQOON ® balkonsystemen uitgewerkt, die geproduceerd

en geleverd worden in opdracht van Huybregts

Relou. Bovendien produceren en leveren wij

203 kolomschijven in witte beton, die een bijzondere

kwaliteit toevoegen aan het gevelontwerp.”

STELBALKON VOOR EEN

PERFECTE VERANKERING

“Voor de montage van de BALQOON ® balkonsystemen

is een losgekoppeld koudebrug-verankeringssysteem

meegestort in hoofddraagconstructie”,

vertelt Tetteroo. “In de engineeringsfase

hebben we een stelframe (stelbalkon) ontwikkeld,

waarin de verankeringen zijn gefixeerd. De stelframes

zijn door de aannemer meegenomen in de

randbekisting voor de vloeren, waardoor de prefab

balkonsystemen straks naadloos en heel eenvoudig

aan de constructie kunnen worden opgehangen.

Voor de kolomschijven is een soortgelijke

constructie uitgewerkt, waarbij de schijven aan de

bovenzijde worden verankerd.”

GEEN HOLLE MAAR

MASSIEVE ELEMENTEN

Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best is één van de

eerste projecten van Granito Betonproducten waarin

geen holle maar massieve balkonelementen voor

achterafmontage worden toegepast, vertelt Tetteroo.

“Een optie die steeds beter mogelijk wordt, nu

koudebrugverankeringen steeds grotere gewichten

kunnen opvangen. Voor Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best

is gekozen voor relatief smalle balkons.

Aan de voorzijde van de elementen hebben wij een

aluminium strip geïntegreerd. Hierin kunnen

straks balusterloos glaspanelen

gemonteerd worden, met een volledig transparante

balustrade als resultaat.”

In navolging van de BALQOON ® balkonsystemen

en kolomschijven produceert en levert Granito

Betonproducten ook de betonnen trappen, bordessen

en dakranden voor Valk Exclusief hotel

Eindhoven-Best. ❚

Valk Exclusief hotel Eindhoven-Best is

één van de eerste projecten van Granito

Betonproducten waarin geen holle

maar massieve balkonelementen voor

achterafmontage worden toegepast.

STEDENBOUW.NL | 35


Horecapaviljoen Johan Cruijff Boulevard Amsterdam

Tekst | Liliane Verwoolde

Beeld | MBB Bouw / Teo Krijgsman

Bouwen in de aanloop van het EK

Een horecapaviljoen in het zicht

van de Johan Cruijff Arena

Op de plek die velen kennen als het ‘FEBO-gebouwtje’ – tussen AFAS Live en de Johan Cruijff Arena in Amsterdam – staat

nu een nieuw horecapaviljoen. Drie bouwlagen met royale luifels nodigen bezoekers van de Johan Cruijff Arena uit om

hier voor en na de evenementen even neer te strijken.

Het ellipsvormige horecapaviljoen werd gebouwd

in opdracht van Bon Groep, in samenwerking met

Azur Hold en ligt op een geliefde zichtlocatie. Voor

bezoekers van de Johan Cruijff Arena valt het paviljoen

onmiddellijk in het oog. Het paviljoen is

geheel onderkelderd en telt daarboven drie bouwlagen.

Op een deel van de onderste laag neemt

ook FEBO weer haar intrek.

STRAKKE DEADLINE

Voor de bouw van het horecapaviljoen was MBB

gebonden aan een strakke deadline. “Dit had te

maken met het aankomende EK”, vertelt Ewout

'Het is een pareltje geworden'

Een plek waar bezoekers voor en na evenementen kunnen neerstrijken.

36 | STEDENBOUW.NL


Horecapaviljoen Johan Cruijff Boulevard Amsterdam

Vanuit het paviljoen is de arena zichtbaar.

van Rossum, projectleider van MBB. “Er liep een

overeenkomst dat het casco voor de start van het

EK zou staan, inclusief de basisvoorzieningen. Dit

heeft ons zowel in de voorbereidingsperiode als

tijdens de uitvoering veel spanning en hectiek bezorgd.

Het vergunningentraject liep bijvoorbeeld

tot in december 2020, terwijl wij de materialen

toen al lang hadden ingekocht. En tijdens het

bouwproces werden nog allerlei ontwerpbesluiten

genomen, die we vervolgens onmiddellijk moesten

uitvoeren.”

LOGISTIEKE UITDAGINGEN

“De gemeente Amsterdam had bovendien aan

de UEFA toegezegd dat zij in de voorbereidingsperiode

een gedeelte van de Boulevard tot haar

beschikking zou krijgen”, vult Stephan Bon, directeur

van MBB aan. “Dit betekende voor ons dat de

bouwhekken tijdig verwijderd moesten zijn, dat

de dagelijkse bevoorrading voor 9.00 uur moest

plaatsvinden en dat wij alleen nog binnen konden

werken. Overigens hebben al deze factoren tezamen

er wel voor gezorgd dat het ontwerpproces

werd gecomprimeerd tot een half jaar. Voor een

gebouw van dit formaat en deze functie is dat

uniek te noemen.”

RONDE VORMEN

Extra aandacht vroeg de ellipsvorm van het paviljoen.

De ronde lijnen, die bovendien op elke

bouwlaag verschillen, vroegen een intensieve

engineering, gekoppeld aan grote hoeveelheden

detailtekeningen. “Gelukkig hebben we deze expertise

zelf in huis”, vertelt Bon. “Hierdoor konden

we – mede door de inzet van veel vaste bouwpartners

– het tempo hoog houden, de kwaliteit

bewaken en de zaken optimaal coördineren.”

De bouwhekken moesten tijdig worden verwijderd.

PARELTJE

Inmiddels nadert het horecapaviljoen op de Arena

Boulevard zijn voltooiing. Terwijl MBB werkt aan

de afbouw van de luifels van het paviljoen, zijn

de horecaondernemers al geopend. “Het was nog

een uitdaging om de maatwerk horeca-installaties

van de drie huurders samen te voegen met de

standaardinstallaties. Dat vroeg van onze installateurs

behoorlijk wat improvisatietalent. Er moest

dus nog heel wat gebeuren, maar het is een pareltje

geworden.” ❚

STEDENBOUW.NL | 37


Horecapaviljoen Johan Cruijff Boulevard Amsterdam

Extra aandacht vroeg de ellipsvorm van het paviljoen.

De houten plafonds zorgen voor een luxe uitstraling.

Bouwinfo

Opdrachtgever

Bon Groep i.s.m. Azur Hold

Constructeur

Bouwadviesbureau Strackee, Amsterdam

Architect

September Architectuur, Utrecht

Uitvoerder

MBB, Maarssen

Installateur

Bosman Bedrijven, Amersfoort

Bouwsom

circa € 4 miljoen

Bouwperiode

juli 2020 – september 2021

HARO

ALUMInium

ALUMInium

Projectinfo

Glasgevel geeft horecapaviljoen extra uitstraling

In opdracht van MBB Maarssen leverde Haro Aluminium de aluminium

kozijnen met beglazing voor het horecapaviljoen op de

Johan Cruijff Boulevard.

HARO

HARO Aluminium Veenendaal BV is vanaf het begin van de jaren ’90 het

adres voor levering en montage van aluminium gevel producten, zoals:

ramen, deuren, vliesgevels, automatische deuren, serres en brandwerende

kozijnen.

HARO Aluminium is actief in zowel nieuwbouw als renovatie in de

utiliteitsbouw, kantorenmarkt, winkels, showrooms, zorg, scholen en

andere overheidsgebouwen. Ook in de woningbouw worden steeds

vaker aluminium kozijnen toegepast. Op onze website

www.haroalu.nl vindt u een overzicht van een aantal

zakelijke en particuliere projecten.

Haro Aluminium Veenendaal B.V.

Wageningselaan 62

3903 LA VEENENDAAL

Tel. +31 (0)318 541679

Fax.+31 (0)318 540514

E-mail: info@haroalu.nl

“Dit is niet het eerste project voor bouwbedrijf MBB. We werken

al ruim 15 jaar met elkaar samen voor de meest uiteenlopende

projecten. We weten dan ook perfect wat we aan elkaar hebben.

Zo werden we voor dit project benaderd voor de levering van

alle zonwerende puien en buitendeuren, alsook voor 15 automatische

schuifdeuren op de begane grond”, licht Pieter Zoetekouw,

projectleider bij Haro Aluminium toe. “We produceren en

leveren ramen, deuren en vliesgevels voor woningen en andere

gebouwen en gaan daarbij een stapje verder dan andere firma’s

in het uitvoeren van de details. We denken namelijk ook met

onze klanten mee voor en tijdens de uitvoering en montage van

de systemen. Bij kleinere projecten voeren onze eigen vakbekwame

medewerkers ook de montage uit. Voor de grotere

projecten werken we samen met vaste montagebedrijven.

Vooral de gesegmenteerde stand van de puien met verschillende

hoeken vormde hier de grootste uitdaging. Voor de

montage van alle aluminium kozijnen en buitendeuren waren

we ongeveer 3 weken op deze bouwplaats actief, d.w.z. 1 week

per bouwlaag. De 15 automatische schuifdeuren werden in een

tijdspanne van 2 weken geplaatst.”

www.haroalu.nl

38 | STEDENBOUW.NL


shaping facades | shaping infrastructure | shaping cities

projects@sorba.com

www.sorba.com


Hillebrand Vlissingen

Tekst | Lieke van Zuilekom Beeld | ASK Romein/Hillebrand

Staalconstructiebedrijf verdubbelt strategische locatie in haven van Vlissingen

‘THE FUTURE LOOKS BRIGHT’

ASK Romein is een hoofdaannemer en staalconstructiebedrijf met diverse vestigingen in Nederland en België. Om leidend

te zijn in álle vormen van staalbouw, nam de bedrijvengroep in 2017 constructiebedrijf Hillebrand over. Afgelopen zomer

werd een nieuwe stap gezet in de groeiambitie, met de aankoop van de loodsen van voormalige scheepswerf de Donge

in Vlissingen. Dankzij deze strategische aankoop kunnen ASK Romein én Hillebrand in de toekomst nog grotere en complexere

staalbouwprojecten binnenhalen.

Hillebrand produceert en levert complexe staalconstructies voor de bruggenbouw,

weg- en waterbouw en offshore sector. “Op dit moment zijn wij een

gekende en gewaardeerde speler in het middensegment, maar onze ambitie

is om op termijn ook een vooraanstaande rol te vervullen in het hogere

segment”, aldus Jan Krielaart, Business Unit Director bij Hillebrand. “De aankoop

van de Donge is in dit kader een logische stap. De voormalige scheepswerf

bevindt zich op een steenworp afstand van onze bestaande vestiging

in Vlissingen, aan de Kraayerthaven. Beide locaties worden slim verbonden

door een nieuwe kade in het water. Bovendien wordt de complete locatie

gefaseerd omgebouwd tot een nieuwe, moderne constructiewerkplaats voor

infra en offshore.”

GEEN BEPERKINGEN MEER

“De ligging in de haven van Vlissingen is uniek: aan open zee, ten zuiden van Nederland

en ten noorden van België. Maar ook met zeer diep vaarwater, waardoor

de grotere installatieschepen direct kunnen aanmeren”, aldus Krielaart. “Hierdoor

zijn hoogte-, breedte- en lengtebeperkingen van onze constructie-elementen niet

langer aan de orde. Schepen en pontons kunnen direct voor onze productiefaciliteiten

aanmeren. Alle bruggen en offshore constructies die we bouwen, kunnen

bovendien rechtstreeks en zonder belemmeringen van sluizen of bruggen over

open water worden vervoerd. Om een optimaal transport vanuit de hallen en

vanaf het afbouwplein over de kade naar de pontons en schepen te borgen, wordt

de bestaande scheepshelling van de Donge dichtgemaakt.”

40 | STEDENBOUW.NL


Hillebrand Vlissingen

Op dit moment wordt druk gewerkt aan de aanleg van nieuwe wegenis, de renovatie

van de bestaande kantoren en de realisatie van bijkomende kantoorfaciliteiten.

De ligging in de haven van Vlissingen is uniek: aan open zee,

ten zuiden van Nederland en ten noorden van België.

'Hoogte-, breedte- en

lengtebeperkingen van onze

constructie-elementen zijn

niet langer aan de orde'

VOLLEDIGE REALISATIE IN EIGEN BEHEER

De afgelopen maanden zijn enkele loodsen op het terrein van Hillebrand afgebroken.

Op dit moment wordt druk gewerkt aan de aanleg van nieuwe wegenis,

de renovatie van de bestaande kantoren en de realisatie van bijkomende

kantoorfaciliteiten, aldus Krielaart. “Zodra dit alles gereed is, gaan we over tot

de bouw van de nieuwe kade, de vervanging van de huidige beplating door

een afwerking in onze huisstijl, de realisatie van een nieuwe conserveringshal,

enzovoort.” Alle werkzaamheden worden in eigen beheer door de ASK Romein

bedrijven uitgevoerd. Binnen enkele jaren moet de vernieuwbouw gereed zijn,

maar nu al wordt op volle kracht geproduceerd. Begin november zijn zelfs alle

activiteiten én personeel vanuit Middelburg naar Vlissingen verhuisd, waardoor

één centrale en modern geoutilleerde locatie voor infra en offshore ontstaat.

Met de nieuwe scheepswerf beschikt Hillebrand over een locatie waar alle

benodigde faciliteiten voor groei voorhanden zijn. Het terreinoppervlak is

uitgebreid van circa 20.000 tot ruim 50.000 vierkante meter. Bovendien is

het overdekte oppervlak verdubbeld, van 10.000 naar bijna 20.000 vierkante

meter. Een belangrijk onderdeel hiervan is een hal van 170 meter lang, 40 meter

breed en 40 meter hoog, waar omvangrijke staalmodules geassembleerd

kunnen worden. ❚

STEDENBOUW.NL | 41


Amsterdam Logistic Cityhub Amsterdam

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Central Trade Park

Amsterdam Logistic Cityhub

Een nieuwe

kijk op logistiek vastgoed

In het Amsterdamse havengebied, op amper 7 minuten varen van het centrum, wordt

gebouwd aan een nieuw logistiek centrum voor de Amsterdamse stadsdistributie.

Een unicum in Nederland. Zo mogen we Amsterdam Logistic Cityhub wel noemen. In het Amsterdamse havengebied, op

amper 7 minuten varen van het centrum, wordt gebouwd aan een nieuw logistiek centrum voor de Amsterdamse stadsdistributie.

Doel van de XXL stadshub is om de logistiek van onder meer bouwmaterialen, pakketten en horeca-artikelen

in de hoofdstad centraal én milieuvriendelijk aan te pakken via elektrisch aangedreven vervoer over de weg en het water.

De nieuwbouw bestaat uit zo’n 300.000 m 2 BVO, waarvan zo’n 120.000 m 2 opslag- en distributieruimte, 80.000 m 2

mezzaninevloeren, 11.000 m 2 kantoorruimte, 200 laad- en losdocks en 1.700 parkeerplekken voor auto’s, busjes, bak- en

vrachtwagens. Het terrein beschikt over een eigen kade aan het Noordzeekanaal en een uitstekende ontsluiting naar de

stad en snelweg A10.

De projectlocatie in het Westelijk Havengebied

was lange tijd in gebruik door chemieproducent

Chemtura, dat in 2017 werd overgenomen door

Lanxess. “In 2018 las ik in de krant dat de fabriek

zou worden gesloten”, vertelt Wim Beelen, ondernemer

en bedenker van de last mile oplossing. “Als

ondernemer vind ik het heel prettig om aan het

water te ontwikkelen, omdat je vanaf hier onbeperkt

toegang hebt tot de hele wereld. Daarom

heb ik deze meest pesticideverontreinigde locatie

van Nederland op eigen risico gekocht en gesaneerd.

Vervolgens heb ik een connectie gemaakt

met het water, door middel van een 180 meter lange

kade, waarna ik op zoek ben gegaan naar een

passende nieuwe bestemming. Welke behoefte

hebben ondernemers? De stad? En het gebied?”

DE ONDERNEMER ALS

UITGANGSPUNT

“De logistieke sector kiest steevast voor single-tenant

ontwikkelingen, waarbij een gebouw wordt

verhuurd aan één enkele gebruiker”, benadrukt

Beelen. “Deze gebouwen zijn niet gericht op samenwerking

en kruisbestuiving. Zonde, want ondernemers

hebben hier wel degelijk behoefte aan.

De afgelopen decennia is met name logistiek vastgoed

ontwikkeld voor financieel gewin. In 95%

van de gevallen is hierbij gefocust op de koper van

het pand, in plaats van op de gebruiker. Mijn ambitie

daarentegen is juist om vanuit de gebruiker te

ontwikkelen, mét de beste connecties naar de stad,

via de weg en het water. Voor dit project ben ik in

de huid gekropen van de logistieke ondernemer:

hoe zou hij of zij willen werken? Welke faciliteiten,

indelingen, robuustheid, zwaartes én uitzichten

passen daarbij? Amsterdam Logistic Cityhub faciliteert

álle ondernemers in de e-commercesector en

pakketdiensten. Ook biedt het een uitkomst voor

partijen in de bouw en offline retail, die in het

gebouw alles kunnen doen. Van kantoorfuncties

tot halgebruik en/of de opslag van (gevaarlijke)

stoffen. Pas toen de ontwikkeling klaar was, heb

Wim Beelen, ondernemer en bedenker

van de last mile oplossing.

ik gekeken naar de kosten. Vervolgens is een partij

gezocht die gelooft in parkmanagement. Die partij

vonden we in Central Trade Park (CTP), dat het

gebouw heeft aangekocht en verantwoordelijk is

voor het onderhoud en beheer.”

42 | STEDENBOUW.NL


Amsterdam Logistic Cityhub Amsterdam

Amsterdam Logistic Cityhub is specifiek ontwikkeld voor haar gebruikers.

'Mijn grootste waardering kan zijn dat

over circa vijf jaar nog vijf tot tien van

deze gebouwen in Nederland staan'

TRANSPORT,

BEREIKBAARHEID EN MILIEU

In zijn ontwikkeling heeft Beelen alle uitdagingen

van de stad meegenomen, benadrukt hij.

Bijvoorbeeld ten aanzien van transport, bereikbaarheid

en milieu. “Amsterdam slibt dicht. Met

de nog altijd groeiende populatie en toenemende

congestie, in combinatie met een zero emissie

doelstelling, is er grote behoefte aan alternatieve

transportvormen en -faciliteiten. Interessant voor

de stad én haar ondernemers is niet alleen om

transporten te verduurzamen, maar ook om zoveel

mogelijk te clusteren. Dat er één boot, één truck,

één bestelwagen of één fiets beschikbaar is waarin

alle bedrijven hun leveringen kunnen plaatsen.

In Amsterdam Logistic Cityhub worden single pakketten

en orders straks efficiënt gebundeld tot één

complete order, die ook in één keer weggebracht

kan worden.” Daarnaast heeft Beelen uitgebreid

aandacht besteed aan de parkeerfaciliteiten. Want

ook parkeren is een heikel punt in de sector, vertelt

hij. “Opnieuw gedreven vanuit financiële motieven

bouwen ontwikkelaars nog te vaak gebouwen

zonder goede parkeerfaciliteiten. Parkeren levert

immers geen geld op. In plaats hiervan wordt alle

beschikbare grond benut om verkoopbare hallen

te bouwen, waardoor direct overlast ontstaat voor

de buren én buurt. In alle plannen die ik voor dit

plangebied heb getekend, ben ik juist vanuit de

parkeergarage gestart. Het resultaat is een goed

gebouw, dat toegespitst is op de eindgebruiker en

dat zichzelf straks verkoopt.”

GROOTSTE WAARDERING

Grond is schaars in Nederland, benadrukt hij.

“Daarom heb ik ervoor gekozen om vier verdiepingen

bovenop elkaar te bouwen. Onder het tweede

vloerveld zijn alle parkeerfuncties geïntegreerd,

terwijl op de bovenste laag alle kantoren worden

ingericht. De logistieke markt heeft 2,5 jaar lang

hard om mijn plannen gelachen. Nu de bouw is

gestart echter, heeft elke logistieke ontwikkelaar

het ineens over brownfields, meerlaags grondgebruik,

daktuinen, cityhubs en last mile oplossingen.

Dat geeft aan dat de focus verandert. Mijn

grootste waardering kan zijn dat over circa vijf

jaar nog vijf tot tien van deze gebouwen in Nederland

staan. Ons land kan ze zeker gebruiken.” ❚

Onder het tweede vloerveld zijn alle

parkeerfuncties geïntegreerd, terwijl op de

bovenste laag alle kantoren worden ingericht.

Bouwinfo

Initiatiefnemer

Wim Beelen

Investeerders

Larendael (Wim Beelen) en Bridges Real Estate

(Paul Vermaat)

Vastgoedinvesteerder en beheerder

Central Trade Park (CTP)

Architect

Convexarchitecten

Aannemer

Bouwbedrijf Vrolijk

Prefab betonconstructie

Holcon BV

Engineering betonconstructie

Lincon BV

Staalconstructie

Reijrink Staalconstructie

Aluminium kozijnen, deuren

en vliesgevelsystemen

V.P.G. Aluminium Ramen en Geveltechniek B.V.

STEDENBOUW.NL | 43


Amsterdam Logistic Cityhub Amsterdam

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Holcon BV

Één van de grootste prefab

betonprojecten van dit moment

In het Westelijk Havengebied van Amsterdam is op 1 april 2021 gestart met de bouw van Nederlands eerste XXL logistieke

en multi-storey stadshub. Amsterdam Logistic Cityhub beschikt over een ruime tweelaagse distributiehal, mezzanine,

hoogwaardige kantoorruimte en ADR-opslag, evenals 1.680 overdekte parkeerplaatsen, 200 laad- en losdocks en een

privékade. Voor het casco van deze imposante nieuwbouw is gekozen voor een slimme combinatie van staal en prefab

beton. In opdracht van Bouwbedrijf Vrolijk is Holcon BV verantwoordelijk voor de engineering, productie en levering van

het prefab betoncasco. De engineering wordt uitgevoerd onder de vlag van Lincon BV, dat in opdracht van Bouwbedrijf

Vrolijk tevens een brug slaat naar de ontwerptekeningen.

“Onze prefab systemen vinden hun weg naar alle

gebouwdelen van Amsterdam Logistic Cityhub”,

vertelt Bas van Oosterhout, projectleider bij prefab

betonproducent Holcon BV. “Vanwege de omvang

van dit project, in combinatie met de korte doorlooptijd,

vinden engineering, productie en levering

gelijktijdig plaats. Bij het schrijven van dit artikel

(eind oktober, red.) is met ruim 1.800 kolommen,

1.400 balken, 800 wanden en 600 TT-platen circa

50% van het tekenwerk productiegereed.” Met

circa 23.000 kuub beton tot nu toe, is dit één van

de grootste prefab betonprojecten van dit moment,

vertelt hij. “Onze uitdaging is om in relatief

korte tijd deze grote aantallen prefab elementen te

produceren en zo efficiënt mogelijk naar de Amsterdamse

haven te vervoeren. Het engineeringstraject

is in dit kader enorm belangrijk. We zitten

wekelijks met Bouwbedrijf Vrolijk en Lincon BV

aan tafel om zaken goed af te stemmen. Bovendien

hebben wij een belangrijke rol in de engineeringsfase,

waarin wensen en mogelijkheden continu

worden afgestemd. Zo hebben we al in een zeer

vroeg stadium aangegeven met welke mallen wij

graag willen werken en welke productiewijze onze

voorkeur heeft. Een deel van de balken en kolommen

wordt bijvoorbeeld al in de productie voorzien

van voorspanning, waardoor de totale hoeveelheid

wapening gereduceerd kan worden. Dit biedt niet

alleen voordelen tijdens productie en montage,

maar leidde eveneens tot een economisch sterkere

aanbieding. Zo zoeken we continu naar een optimum

in engineering, productie én prijs.”

TECHNISCH HAALBAAR EN

MAAKBAAR ONTWERP

Aan de basis van de productie en montage van

de prefab betonelementen liggen de tekeningen

van Lincon BV; een ingenieursbureau met de wortels

in de wereld van beton en betonconstructies.

Uniek is dat aan de noordzijde van het gebouw al flink gebouwd wordt, terwijl de zuidzijde zich nog in de ontwerpfase bevindt.

44 | STEDENBOUW.NL


Amsterdam Logistic Cityhub Amsterdam

'We zoeken continu naar een optimum

in engineering, productie én prijs'

“In samenwerking met Holcon BV en Bouwbedrijf

Vrolijk vertalen wij het esthetische ontwerp van

Convex Architecten en constructieve ontwerp van

IMD naar een technisch haalbaar en maakbaar ontwerp

voor het prefab casco”, vertelt directeur Joost

Kooiman. “Omdat je hierbij altijd te maken hebt

met hiaten, slaan wij in opdracht van Bouwbedrijf

Vrolijk tevens een brug tussen de detailengineering

en ontwerptekeningen. Wat wil de architect? En

hoe heeft de hoofdconstructeur hier invulling aan

gegeven? Matcht dit met elkaar? Of zijn op bepaalde

vlakken optimalisaties gewenst? Maar ook:

welke afspraken zijn gemaakt met onderaannemers

en leveranciers? Door dit al in een vroeg stadium af

te stemmen, vallen geen zaken tussen wal en schip

en blijven faalkosten tot een minimum beperkt.”

Als voorbeeld noemt Kooiman het verzoek om

in de bouwfase geen stempels onder de balken

te plaatsen. “In opdracht van Bouwbedrijf Vrolijk

hebben wij de constructie opgeknipt in elementen

die uitstekend te produceren, vervoeren,

hijsen en monteren zijn. Vervolgens hebben wij

voor Holcon BV de daarbij horende detailengineering

verzorgd. In de diverse integrale overleggen

is steeds gezocht naar een optimum voor alle

partijen, met als doel om voor elke discipline het

hoogst haalbare te realiseren.”

De prefab systemen vinden hun weg naar alle gebouwdelen van Amsterdam Logistic Cityhub.

De prefab betonelementen worden tijdelijk opgeslagen in de Amsterdamse haven

en just-in-time geleverd. Hierdoor kan de montage onverminderd doorgaan.

CONTINUE AFSTEMMING

Uniek is dat aan de noordzijde van het gebouw

al flink gebouwd wordt, terwijl de zuidzijde zich

nog in de ontwerpfase bevindt. Een flinke uitdaging,

volgens Kooiman. “Met name omdat bepaalde

onderdelen onlosmakelijk verbonden zijn.

De stabiliteitswanden aan de noordzijde kunnen

bijvoorbeeld van grote invloed zijn op een stukje

detailontwerp aan de zuidzijde. Dit vraagt om een

continue afstemming: wat staat al in het werk?

Welke onderdelen zijn reeds geproduceerd? En wat

betekent dit voor de overige elementen? In dit project

doen we steeds vier stappen vooruit en eentje

terug. Door de realiteit van de dag moeten we constant

zaken optimaliseren. Dit vraagt om kennis en

expertise, waarover wij met bijna 25 jaar ervaring

ruim beschikken. Bovendien kunnen we snel op- en

afschalen wanneer het project hierom vraagt.”

‘DE KRAAN HOEFT NOOIT

STIL TE STAAN’

Alle prefab betonelementen worden geproduceerd

op de productielocaties van Holcon BV in Xanten

en Hattersheim am Main (Duitsland). Vanaf laatstgenoemde

locatie zijn al meerdere volle schepen

richting de Amsterdamse haven vertrokken, aldus

Van Oosterhout. “Hier liggen de producten tijdelijk

in opslag, waar de faciliteiten voor just-in-time

levering op afroep beschikbaar zijn. Daarmee bieden

we de montagepartij maximale flexibiliteit. De

kraan hoeft nooit stil te staan.” ❚

STEDENBOUW.NL | 45


752-11685_Holcon BV 1-2.pdf 1 04-10-18 12:16

HOLCON BV is de juiste partner voor de realisatie van uw project in Utiliteitsbouw, GWW en

Woningbouw. We leveren niet alleen duurzame producten met een uitstekende kwaliteit, ook

de engineering en montage van uw ruwbouwproject is bij HOLCON in vertrouwde handen.

Experts in beton

Wij ontwerpen, berekenen en modelleren alle

soorten betonconstructies. Van prille ideeën

tot nauwkeurige uitvoeringstekeningen,

volledig gemodelleerd in 3D.

Kom jij ons team versterken?

Ben jij modelleur en heb je enkele jaren

ervaring met Revit en Tekla? Of ben je net

afgestudeerd en wil je je ontwikkelen als

3D-ontwerper? Dan zoeken wij jou!

VACATURE ALERT

Bekijk onze vacatures: www.lincon.nl

NANENGAT 11 - 3356 AA PAPENDRECHT | 078 - 699 51 51 | INFO@LINCON.NL


Amsterdam Logistic Cityhub Amsterdam

Tekst | Lieke van Zuilekom

2.590 TON STAAL

voor Amsterdam Logistic Cityhub

Voor de constructie van de allereerste multi-storey logistieke stadshub van Nederland is gekozen voor een slimme combinatie

van beton en staal. In opdracht van Bouwbedrijf Vrolijk ontwerpt, produceert, conserveert en monteert Reijrink

Staalconstructie circa 2.300 ton staal ten behoeve van de kantoren en warehouses, evenals circa 290 ton hulpstaal voor

de montage van de gevelbeplatingen.

“Op de betonnen onderbouw monteren wij circa

600 ton staal, ten behoeve van de kantoorverdiepingen”,

vertelt Corné van Roovert, projectleider

bij Reijrink Staalconstructie. “Het gaat voornamelijk

om zware stalen liggers en kolommen, waarvan

de eersten op circa 24 meter boven peil worden

geplaatst. In totaal realiseren wij drie stalen

balklagen: twee voor de verdiepingen en één voor

het dak, waarop Vrolijks prefab betonbouw de kanaalplaten

aanbrengt.”

Zowel de kantoorverdiepingen, betonnen onderbouw

als de warehouses worden afgewerkt met

stalen gevelbeplating. Voor de montage van deze

gevelbeplating op het beton realiseert Reijrink

Staalconstructie een stalen achterconstructie. “In

totaal omvat onze opdracht zo’n 290 ton horizontale

UNP-profielen, kokers en strippen, die middels

een hoeklijnverbinding en DEMU-bevestigingsankers

aan de betonconstructie worden bevestigd.”

De grootste hoeveelheid staal (1.700 ton) wordt

echter verwerkt in de drie warehouses. “Onze

12 meter hoge staalconstructie wordt gebouwd

op een betontafel van 12 meter, waarmee de

totale hoogte van de warehouses uitkomt op 24

meter”, aldus Van Roovert. “De staalconstructie

bestaat voornamelijk uit samengestelde vakwerkspanten

met HEA boven- en onderregels en

kokerschoren. In totaal monteren wij circa 150

moerspanten van 12 meter en 325 kinderspanten

van 23 meter, waarvan de grootste spanten een

hoogte van 4,60 meter hebben. Om deze spanten

vanuit onze fabriek in Esbeek naar de bouwlocatie

te vervoeren, wordt speciaal transport ingezet.”

De staalconstructie voor de warehouses

moet begin april gereed zijn. Aansluitend start

Reijrink Staalconstructie met het staalwerk voor

de hellingbaan/omloopconstructie. ❚

We steel

the future!

Welkom bij

de modernste

staalfabriek van

Europa.

Wij beschikken over een volautomatische

hightech machinelijn en mogen ons de

meest innovatieve staalfabriek van Europa

noemen. Daarbij kunnen bouwen op een

geweldig gedreven team van 120 medewerkers.

Maar ook in ontwikkelingen zoals

BIM, Lean, BREEAM en Design & Build blijven

we up-to-date. Juist dat maakt dat we

met regelmaat in het voortraject van een

project al een adviserende rol spelen.

We steel the future!

Esbeek & Someren, Tel.: 013 5041585

Amsterdam Logistic Cityhub

Reijrink staalconstructie realiseert tal van uitdagende projecten in de

regionale en (inter)-nationale bouwwereld.

ONTDEK WAARIN WE EXCELLEREN OP WWW.REIJRINK.COM

STEDENBOUW.NL | 47


Amsterdam Logistic Cityhub Amsterdam

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Central Trade Park

Amsterdam Logistic Cityhub:

Ruim 11.000 m 2 aluminium kozijnen,

deuren en vliesgevelsystemen

'De keuze voor aluminium

in dit project is een

logische, vanwege de

locatie aan het water'

V.P.G. is enorm trots dat zij mag meebouwen aan deze last mile oplossing.

Nederlands eerste multi-storey XXL logistieke stadshub wordt voorzien van een kwaliteitsvolle gevel in aluminium. In

opdracht van Bouwbedrijf Vrolijk levert en monteert V.P.G. Aluminium Ramen en Geveltechniek B.V. ruim 11.000 m 2 aluminium

kozijnen, deuren en vliesgevelsystemen, inclusief 10.000 m 2 vliesgevels, 26 automatische schuifdeuren en 100

draaideuren. Daarmee is Amsterdam Logistic Cityhub het grootste project voor de Nieuwkuijkse gevelspecialist, die dit

jaar haar 25-jarig jubileum viert.

V.P.G. is enorm trots dat zij mag meebouwen aan deze last mile oplossing.

Maar ook dat zij wederom het vertrouwen heeft gekregen

van Bouwbedrijf Vrolijk, om de aluminium gevelsystemen te leveren

én monteren. “Onze samenwerking gaat al meer dan 20 jaar terug”,

benadrukt Richard van Zanten, directeur/eigenaar van V.P.G.

Aluminium Ramen en Geveltechniek B.V. “In navolging van bijvoorbeeld

Fresh2You, Cornelisland I t/m V en Spoormaker zijn we ook in

dit project al in de engineeringsfase betrokken. Gezamenlijk hebben

we het ontwerp van Convexarchitecten vertaald naar een haalbaar

en maakbaar uitvoeringsontwerp, zonder in te boeten aan de esthetische

kwaliteit die de architect en opdrachtgever voor ogen hadden.”

De keuze voor aluminium in dit project is volgens Van Zanten een logische,

vanwege de locatie aan het water. Bovendien garandeert aluminium een laag

gewicht, een hoge sterkte en minimaal onderhoud. “Het complete project

wordt uitgevoerd met vliesgevelprofielen en hoge afdeklijsten van systeemhuis

Reynaers, die op een projectspecifieke lengte geëxtrudeerd zijn”, vertelt

hij. “Gekozen is voor de CW 50 serie, terwijl de ramen en deuren worden

uitgevoerd in CS 77. Het gehele project wordt voorzien van triple beglazing.”

Begin januari 2022 start V.P.G. met de productie van de gevelelementen. Enkele

weken later gaat de montage van start. Alle werkzaamheden worden

begeleid door de eigen uitvoerders en projectleiders van de gevelspecialist.

De grootste uitdaging volgens Van Zanten zit straks in het logistieke gedeelte.

De vliesgevels – met zeer grote glasoppervlakken – beginnen namelijk pas op

een hoogte van 27 meter vanaf maaiveldniveau. Rondom het gebouw worden

hefsteigers aan het dak opgehangen, vanaf waar de montagewerken worden uitgevoerd.

Voor het beglazen maakt V.P.G. gebruik van speciale kranen, met een

flinke hijshoogte en ver bereik. Alle producten worden just-in-time op het project

aangeleverd en direct verwerkt. “Het weer – en dan met name de wind – op de

bouw zal zeer bepalend zijn voor de voortgang van de montage. In augustus 2022

hopen we onze werkzaamheden volgens planning op te leveren.” ❚

48 | STEDENBOUW.NL


Strijp TQ - Eindhoven

073 51 19 472

www.vpgalu.nl

info@vpgalu.nl

Touwslager 38

5253 RK NIEUWKUIJK

Ricoh - Den Bosch

Naamloos-6 1 11-11-2021 13:56

Word jij onze duurzame collega?

Onze Batenburgers werken graag samen met veel passie en energie aan creatieve oplossingen voor onze klanten. Onze kernwaarden geven aan

wie wij zijn en waar wij voor staan; creatief, intiem en energiek! Word jij ook een Batenburger?

www.werkenbijbatenburg.nl

Smarter focus.

Technologische ontwikkelingen gaan wereldwijd steeds sneller. Batenburg Techniek helpt opdrachtgevers met het maken van strategische

keuzes en het toepassen van nieuwe technologieën.

Brighter tomorrow.

De wereld van morgen vraagt nú om het zetten van stappen. Als technisch dienstverlener creëren we milieuwinst door te innoveren.

Zo dragen we bij aan een duurzame wereld voor toekomstige generaties.


Tekst | Roel van Gils

Beeld | Van Berlo

Topprestaties in

(SYSTEEM)FUNDERINGEN

Sinds de oprichting in 1979 is Van Berlo uitgegroeid tot een absolute marktleider

in het realiseren van industriële en supervlakke betonvloeren. De expert

in bedrijfsvloeren is daarnaast gespecialiseerd in funderingstechnieken en het

prefabriceren van onder andere funderingsbalken, dock- en laadkuilconstructies.

Met name die combinatie maakt dat er vaak interessante besparingen gerealiseerd

kunnen worden. Onder meer het nieuwe XXL-distributiecentrum in

Echt-Susteren en de nieuwe plant van DHL in Wijchen zijn daar het ‘levende’

bewijs van.

MINI VIBROPALEN

Met de divisie Funderingstechnieken produceert

Van Berlo jaarlijks ruim 200.000 stuks Mini Vibropalen.

“Het zijn in de grond gevormde palen waarmee

we de planning van onze opdrachtgevers vaak een

positieve boost kunnen geven”, zegt Glenn Verhoef,

commercieel directeur bij Van Berlo. “We kunnen

namelijk in korte tijd een grote hoeveelheid palen

produceren. Normaliter calculeren we met 250 palen

per dag per machine (heistelling), maar op het

project DHL in Wijchen hebben we in 2017 een absoluut

record gevestigd. Hier hebben we op één dag

maar liefst 1.059 palen van gemiddeld 7,71 meter

lengte geproduceerd met één machine. Met recht

een topprestatie. Het voordeel van deze techniek

ten opzichte van bijvoorbeeld het toepassen van

een prefab funderingspaal is dat we snel kunnen

starten, in verhouding veel meer meters kunnen

maken en dat het geheel binnen twee weken al belast

kan worden.”

SYSTEEMFUNDERINGEN

De divisie Van Berlo Systeemfunderingen is inmiddels

ook aardig op stoom. Verhoef: “Met een

kleine 20 medewerkers storten we jaarlijks in onze

fabriek ongeveer 5.500 m 3 beton. We produceren

hier onder meer prefab funderingsbalken en poeren,

dock- en laadkuilconstructies voor logistieke

hallen. Het gaat om een serieuze jaarproductie

van circa 660 T-stukken voor de dockconstructie

en maar liefst 29 kilometer aan prefab funderingsbalken.

Het voordeel is dat we deze producten

onder geconditioneerde omstandigheden in de

fabriek produceren. Daarna is het een kwestie van

stellen op locatie en afvullen met beton. Ruim 30

medewerkers zijn continu op locatie bezig met

het stellen en afstorten van prefab elementen. Op

die manier realiseren we ruim 45 projecten per

jaar, waaronder DC Dokvast in Echt-Susteren. De

grootste prestatie die we hier als team hebben geleverd,

is dat we voor dit distributiecentrum van

'Onze betonfabriek is afgelopen

maand KOMO gecertificeerd

en we doen volop proeven met

gerecycled en circulair beton'

Ondanks dat Van Berlo veel beton verwerkt, zet het

familiebedrijf in op duurzaamheid en circulariteit.

50 | STEDENBOUW.NL


Met de divisie Funderingstechnieken produceert Van Berlo jaarlijks ruim 200.000 stuks Mini Vibropalen.

ruim 100.000 m 2 in slechts vijf weken (!) tijd de complete fundering, dock- en

laadkuilconstructies en laadkuilvloeren hebben gerealiseerd. Zo hebben we

voor aannemer Heembouw een tijdswinst geboekt van minstens een week of

zeven door de fundering prefab uit te voeren.”

DUURZAAMHEID EN CIRCULARITEIT

Ondanks dat Van Berlo veel beton verwerkt, zet het familiebedrijf in

op duurzaamheid en circulariteit. “Producten die we op vrijdagmiddag

storten, maken we uit een betonmengsel met minder cement: low im-

pact beton. Deze elementen worden namelijk pas op maandagochtend

uit de mallen gehaald en hebben dus langer de tijd om uit te harden dan

producten die we doordeweeks storten”, legt Verhoef uit. “Onze betonfabriek

is bovendien afgelopen maand KOMO gecertificeerd en we doen

volop proeven met gerecycled en circulair beton. Zo verwerken we nu al

betongranulaat in beton voor de Mini Vibropalen en in onze (systeem)

funderingen. Daarnaast zijn we bezig met de ontwikkeling van een nieuw

type betonmengsel in ons eigen lab, met het oog op duurzame en scheurvrije

vloeren.” Wordt dus vervolgd! ❚

Van Berlo is gespecialiseerd in het prefabriceren van onder andere funderingsbalken, dock- en laadkuilconstructies.

STEDENBOUW.NL | 51


WTC Amsterdam Amsterdam

Vliesgevels van uitwaaierende aluminium stijlen en

glas geven de toren een organische geladenheid.

Tekst | Jan-Kees Verschuure

Beeld | PLP Architecture

Met ‘TOWER TEN’ richting

een alzijdig ensemble

World Trade Center Amsterdam wordt dit jaar voorzien van een karakteristieke uitbreiding: Tower Ten. Volgens Ron Bakker

van PLP Architecture, met OZ Architects als uitwerkend architect verantwoordelijk voor het ontwerp, vormt de laatste

renovatieslag een organisch verband met het bestaande gebouwencomplex aan de Zuidas. “Met Tower Ten borduren wij

voort op de succesvolle renovatie van eerder deze eeuw, en krijgt het WTC een eigentijds gezicht aan het Beatrixpark.”

Het oorspronkelijke WTC is in het midden van de

jaren tachtig gebouwd als rationele opeenvolging

van gerasterde blokken van betonnen frames en

glazen vliesgevels. Zowel OZ Architects als de

twee partners in PLP Architecture, Lee Polisano

en Ron Bakker, waren betrokken bij een eerdere

uitbreiding in 2002. De grondige renovatie van de

vier oorspronkelijke torens en de substantiële uitbreiding

van de campus werd meer dan tien jaar

geleden voltooid, onder meer met een verbeterde

verbinding naar station Zuid.

PROMINENTE ENTREE

PLP is nu terug om de derde grote ontwerpslag

te leveren. De recente ingreep bestaat uit drie

nieuwe, geschakelde paviljoengebouwen aan de

Strawinskylaan, grenzend aan een uitkragende

nieuwbouwtoren van 22 verdiepingen aan de

Beethovenstraat. De laatste toevoeging betreft

de tiende toren van het WTC-complex, sinds de

oplevering doorgegroeid naar ruim 150.000 m²

bvo. Het project voegt 32.000 extra vierkante

meters toe aan de bestaande toren D (20.000

m²) en voorziet tevens in de renovatie. De nieuwe

Tower Ten wordt vooral geschikt gemaakt voor

kantoren. Horeca en publieke voorzieningen zijn

voorzien in een plint van twee lagen, met een

prominente entree aan de Beethovenstraat. De

capaciteitsvergroting brengt een horizontale uitbreiding

van de 2-laagse ondergrondse parkeergarage

met zich mee.

VERTICALE GELEDING

De 80 meter hoge Tower Ten heeft een sterke verticale

geleding en wordt het nieuwe beeldmerk

van het WTC. Vliesgevels van uitwaaierende aluminium

stijlen en glas geven de toren een organische

geladenheid. Bakker refereert zelf aan hoge

grassen om de visuele werking van de nieuw toren

te illustreren. Om Tower Ten te koppelen met de

bestaande hoogbouw is het bestaande betonskelet

compleet gestript. Na het verwijderen van de

gevels worden vanaf de parkeergarage een tweede

kern en een staalskelet van twaalf bouwlagen

tegen de bestaande toren aangebouwd. Bovenop

toren D verrijzen nog eens tien lagen in staal;

vakwerkspanten met zware profielen en dubbele

schoren fungeren als overdrachtsconstructie. De

extra funderingsbelasting wordt opgevangen met

130 nieuwe funderingspalen.

Lobby's fungeren als verkeersgebieden.

52 | STEDENBOUW.NL


WTC Amsterdam Amsterdam

'De combinatie van

nieuwe en behouden

elementen maakt een

verscheidenheid aan

plattegronden mogelijk'

Tower Ten krijgt een entree aan de zijde van Beatrixpark.

FLEXIBELE VLOERVELDEN

'Ten' wordt gecompleteerd met een nieuw plintgebouw

van 35 meter hoogte. Hierop komt een

golvend dak van staal en glas, in aansluiting op de

slanke kappen die de torens van het WTC visueel

verbinden langs de Strawinskylaan. Bakker: “De

combinatie van nieuwe en behouden elementen

zal een verscheidenheid aan plattegronden mogelijk

maken, passend bij huidige en nieuwe werkplektypes:

van co-working en kleine huurders tot

grotere hoofdkantoren met meerdere verdiepingen.

De paviljoens zijn daartoe vooral uitgelegd

met grote, flexibel in te vullen vloervelden. Voor

de kleurstelling van de gevelstijlen hebben we een

sample genomen van een zelfportret van Rembrandt

uit de National Gallery in Londen.”

De 80 meter hoge toren wordt het nieuwe beeldmerk van het WTC.

ATRIA

Het ontwerp is gecertificeerd met BREEAM 'Excellent'.

De daken van de lagere constructies worden

bekroond met toegankelijke, beplante terrassen

en de nieuwe Tower Ten is voorzien van een daktuin.

Atria verbinden de nieuwe en aangrenzende

gebouwen als verkeersgebieden en zorgen voor

meer daglicht in het inmiddels sterk verdichte

WTC. Bakker: “Met de nieuwe paviljoens sluiten

we aan op de succesvolle renovatie van eerder

deze eeuw; Tower Ten is een organische toevoeging

aan het bestaande WTC en geeft de zijde aan

het Beatrixpark een eigentijds gezicht.” ❚

Zijde Strawinskylaan.

Bouwinfo

Opdrachtgever

CBRE Investment Management

Architecten

PLP Architecture/OZ Architects

Aannemer

Ballast Nedam

Installaties

Unica

Oplevering

2022

STEDENBOUW.NL | 53


Netwerk van Bedrijven

building intelligence


WTC Amsterdam Amsterdam

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Unica Installatietechniek bv

Bouwen aan een duurzame én veilige

uitbreiding van WTC Amsterdam

Het World Trade Center (WTC) Amsterdam wordt fors gerenoveerd en uitgebreid met een 49.000 m 2 grote toren (Tower

Ten). Naast de volledige renovatie van de voormalige D-toren (17.000 m 2 ) vindt er ook een uitbreiding plaats van 32.000

m 2 . Unica Installatietechniek bv legt in beide gebouwen aan de Zuidas de technische installaties aan. Hierin staan duurzaamheid,

kwaliteit én gezondheid van medewerkers centraal.

“In opdracht van CBRE Investment Management, namens het CBRE Dutch

Office Fund, en in onderaanneming van Ballast Nedam verzorgen wij de elektrotechnische,

werktuigbouwkundige, sanitaire, brandmeld- en sprinklerinstallaties

in dit omvangrijke project”, vertelt Bart van Schie, projectmanager

bij Unica Installatietechniek bv. “Om te voldoen aan de hoge BREEAM-NL ‘Excellent’

en WELL Building standaarden, is op het terrein een WKO-installatie

aangelegd en aangesloten op twee water/water-warmtepompen. Zo benutten

we de duurzame energie uit de bodem om de nieuwe toren te verwarmen en

koelen. Als afgiftesysteem in de kantoortuinen is gekozen voor klimaatplafonds.

Na oplevering functioneert het gebouw all-electric. De installatie van

LED-verlichting, bewegingssensoren, elektronische kranen én waterbesparend

sanitair resulteert in een minimaal energie- en waterverbruik.”

OPTIMALE BRANDVEILIGHEID

Om de brandveiligheid in WTC Amsterdam te borgen, wordt het complete project

door Unica Fire Safety voorzien van een brandmeld- en ontruimingsinstallatie.

Ook wordt op alle verdiepingen een sprinklerinstallatie aangelegd. “Voor een

optimale flexibiliteit in de kantoortuinen wordt de sprinklerinstallatie uitgelegd

op een stramienmaat van 1,80 meter”, aldus Van Schie. “Een sprinklertank in de

parkeergarage onder het gebouw voorziet in voldoende water om onverhoopte

branden te blussen of onder controle te houden totdat de brandweer ter plaatse

is.” Naar verwachting zijn in juni 2022 alle installaties gereed voor gebruik. ❚

PREFAB LEIDINGSETS

Van tevoren zijn alle installaties door Unica Installatietechniek bv uitgewerkt

en geclasht in een Revit-model. Bovendien worden alle cv- en gekoeld waterleidingen

onder ideale arbeids- en weersomstandigheden geprefabriceerd in

de Unica werkplaats. “Hierdoor hoeft op de bouw niet meer gelast te worden”,

aldus Van Schie. “Voor het boren van de ophangpunten van de prefab

leidingsets maken wij gebruik van een boorrobot, die op basis van ons

Revit-model en stofvrij alle boorwerkzaamheden verricht. Zo leveren wij een

essentiële bijdrage aan actuele bouwthema’s zoals kwaliteit, duurzaamheid,

faalkostenreductie én gezondheid van medewerkers.”

Unica Installatietechniek bv legt in dit project de technische

installaties aan. Hierbij wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan

duurzaamheid, kwaliteit én gezondheid van medewerkers.

STEDENBOUW.NL | 55


WTC Amsterdam Amsterdam

Bouwput met combiwand. (Beeld: CRUX)

Tekst | Tjerk van Duinen

Beeld | CRUX en Van Rossum Raadgevende Ingenieurs

Ontwerp bouwput en funderingen

ANKERS en PALEN boren

in bekend terrein

Bouwputten ontwerpen voor de buurt van de Zuidas is altijd complex. Dat geldt des te meer voor het gebied ten zuiden

van de Strawinskylaan, waar de A10, trambanen, fietstunnels, grote gebouwen en talloos veel leidingen en kanalen de

zaak verder compliceren. Geen probleem voor CRUX. Dit adviesbureau op het gebied van geotechniek, geohydrologie

en bodem ontwierp al eerder meerdere bouwputten aan de Zuidas, waaronder die van de nieuwe rechtbank (NACH). Nu

mocht het op herhaling voor de uitbreiding van het WTC, een halve kilometer verderop. Ballast Nedam bouwt langs de

Beethovenlaan Tower Ten, een toren van 22 verdiepingen (32.000 m 2 ) terwijl op de hoek Strawinskylaan-Beethovenlaan

gebouw D gerenoveerd en opgetopt wordt.

Voor deze operatie is de parkeergarage inmiddels

uitgebreid langs de Beethovenlaan en werd de

bestaande fundering versterkt om de extra draagkracht

aan te kunnen. Ruim een jaar voor aanvang

van de bouw startte CRUX met het ontwerpen van

de bouwput en de funderingen. Senior Adviseur

Geotechniek ing. Jefta Bouma: “Hoewel de bouwlocatie

iets van de A10 af ligt, hadden we wel

rekening te houden met de trambaan op de Strawinskylaan,

twee fietsonderdoorgangen, toekomstig

Zuidasdok, kabels, leidingen en een installatie

voor warmtekoudeopslag. We zijn goed bekend

met de lokale situatie en met de Amsterdamse ondergrond,

dus met een reeks sonderingen konden

we in samenspraak met constructeur Van Rossum

een passend ontwerp maken.”

VERANKERDE BOUWPUT

De bouwput voor de nieuwe parkeergarage was

niet zozeer groot maar vooral ingewikkeld. “Deze

15 meter brede en 7 tot 8 meter diepe kuip is uitgevoerd

met een combiwand van stalen buizen en

damwanden”, vervolgt Bouma. “Om de overlast

binnen de perken te houden, zijn de buispalen

geboord en de damwanden drukkend getrild.

Spanningsbemaling voorkwam dat de grondwaterdruk

te groot zou worden. Omdat stempels in

zo’n smalle bouwkuip erg onpraktisch zijn, is de

kuip voorzien van zware gordingen en twee lagen

schroefinjectieankers. Ter plekke van de WKO hebben

we een derde laag aan laten brengen zodat de

werking van die installatie niet verstoord wordt.

Bij de fietstonderdoorgangen was het vooral zaak

de paalfundering daarvan niet te raken met de

ankers. In nauw overleg met de aannemer en constructeur

is bepaald hoe de ankers hier tussen de

palen aangebracht konden worden.”

GROUTPROP

Voor het dragen van de nieuwe Tower Ten en de

optopping van gebouw D heeft CRUX een versterking

van de bestaande fundering ontworpen. Bouma:

“De werkruimte hiervoor was zeer beperkt en

dat was aanleiding om in deze poldergarage Very

High Pressure Lost Rod, of VHP-LR-palen aan te

brengen vanaf de vloer van niveau -1. Deze zeer

smalle jetgroutpalen worden in segmenten tot

de derde zandlaag geboord, ruwweg op 23 meter

diepte, en vormen daar een dikke groutprop

56 | STEDENBOUW.NL


WTC Amsterdam Amsterdam

'We dienden rekening te houden met een

trambaan, twee fietsonderdoorgangen,

toekomstig Zuidasdok, kabels,

leidingen en een WKO-installatie'

van 80 centimeter breed. Vervolgens wordt deze

nieuwe fundering geactiveerd met behulp van een

constructie van stalen liggers en vijzels onder de

bestaande poeren.”

Inmiddels is de nieuwbouw al flink op hoogte en

blijkt de zakking van het nieuwe WTC-gedeelte

ruim aan de verwachtingen te voldoen. “Medio

2020 waren wij in principe al klaar, maar hebben

tijdens de uitvoering aannemer en opdrachtgever

altijd bijgestaan met raad en advies. Dat is onderdeel

van onze dienstverlening.” ❚

Constructie van stalen liggers en vijzels onder de bestaande poeren.

(Beeld: Van Rossum Raadgevende Ingenieurs)

Voor het versterken van de fundering zijn VHP-LR-palen (blauw)

toegepast. (Beeld: Van Rossum Raadgevende Ingenieurs)

+31 (0)20 4943070

info@cruxbv.nl

cruxbv.nl

Amsterdam

Delft

Eindhoven

Geotechniek


Grondonderzoek

Funderingen en grondconstructies

Bouwkuipen

Boortunnels en sleufloze technieken

State-of-the-art dijktoetsing

Zettingsarme of -vrije systemen

Dynamica en aardbevingen

Omgeving


Belendingenonderzoek

Trillingspredicties

Vervormingsanalyses

Schadepredicties

Monitoringsplannen

Monitoring en begeleiding

Schadeonderzoek

Geohydrologie


Bemalingen en pompproeven

Grondwaterstatistiek en klimaat

Infrastructurele projecten

Grondwaterneutraal bouwen

Omgevingsbeïnvloeding en monitoring

Bodemenergiesystemen

Geochemie

Grondverbetering


Bodeminjectie

Jetgrouting

Mixed-in-Place

Compensation grouting (compaction)

Compensation grouting (fracture)

Grondbevriezing

Bodem


Milieuhygiënisch bodemonderzoek

Toepasbaarheid grond en bouwstoffen

Werken in verontreinigde grond

Milieukundige begeleiding

Advisering asbestsanering

STEDENBOUW.NL | 57


Constructief advies

www.vanrossumbv.nl

Specialist in staal(constructies)

-Utiliteitsbouw

-Procesindustrie

-Turnkey projecten

-Woningbouw

Tel. 0514 - 58 18 44

www.staalbouwnagelhout.nl


HARBOUR FENSTER

ONZE UNIEKE ALUMINIUM

GEVELOPLOSSING

De combinatie van spuiventilatie en geluidsreductie op de gevel is uniek bij

Harbour Fenster. Het is een dubbelkozijn principe waarbij het buitenste raam

fungeert als gebouwgebonden geluidscherm, uitgevoerd met een permanente

opening in het kozijn. Met Harbour Fenster voldoe je aan de eisen die aan een

dove gevel worden gesteld mét behoud van thermische isolatie, daglichttoetreding

en vereiste spuiventilatie.

GELUIDWERENDE GEVEL BIJ

STUDENTENHUISVESTING

Harbour Fenster is door Intal

voor het eerst toegepast bij

een bijzondere studentenhuisvesting,

Laan van Spartaan in

Amsterdam.

Met Harbour Fenster worden

de geluidsgolven gebroken

terwijl de ventilatiestroom

intact blijft.

MEER INFORMATIE OVER INTAL EN HARBOUR FENSTER?

GET CONNECTED! 0226 34 15 25 | CONNECT@INTAL.NL | INTAL.NL


Tekst: Niels Rouvrois

Beeld: Techni-Mat

Ook Sustainability Award & Technical Award worden uitgereikt!

TECHNI-MAT kijkt enthousiast

uit naar tweede editie

InfraTech en Matexpo, twee toonaangevende vakbeurzen in Nederland en België op het gebied van bouw en infrastructuur,

organiseren op 9 en 10 maart 2022 in Kortrijk Xpo de tweede editie van Techni-Mat, een tweedaagse vakbeurs voor

alle spelers binnen de infra en ruwbouw. De beurs is het verzamelpunt van knowhow voor de sector en focust vooral

op technieken en materialen. Net als in 2020 zullen ook in 2022 met de Sustainability & Technical Award weer prijzen

worden uitgereikt.

De allereerste editie van de beurs vond normaal

gezien plaats op 25 en 26 maart 2020, maar werd

omwille van corona verschoven naar oktober.

Organisatoren Infratech en Matexpo slaagden

er wonderwel in om vorig jaar een coronaproof

fysiek debuut op poten te zetten. Naast 125 interessante

exposanten en een gevarieerd seminarieprogramma

was de uitreiking van de allereerste

Techni-Mat Awards één van de hoogtepunten tijdens

de tweedaagse beurs.

RUIME DOELGROEP

Techni-Mat richt zich specifiek op aannemers uit

infra en ruwbouw: technische directeurs, aankopers,

calculatoren, studiebureaus, werf- en

projectleiders en algemene directie. Maar ook

opdrachtgevers/bouwheren behoren tot het

doelpubliek, van federale, gewestelijke, provinciale

en gemeentelijke overheden tot zorginstellingen.

Uiteraard bereikt Techni-Mat ook de private

opdrachtgevers en nutsbedrijven. Kortom, alle

belangrijke spelers uit de sectoren funderingen &

bouwskelet, daken & gevels, infra, tunneltechnieken,

riolering & water, openbare ruimte & mobiliteit,

energie en verkeersinfrastructuur komen op

Techni-Mat aan hun trekken.

Ondanks de ongewone omstandigheden, werd er

in 2020 een mooie basis gelegd voor deze nieuwe

vakbeurs. Het mooie kader, de strakke organisatie

en het sterke inhoudelijke programma zorgden

voor een positieve sfeer onder de aanwezigen.

Ook de bezoekers, in totaal 1.659, waren aangenaam

verrast door het diverse aanbod op de beurs.

“Een nieuwe beurs in de markt zetten, is altijd een

uitdaging. In deze tijden is het nog moeilijker,

maar we waren ervan overtuigd dat Techni-Mat

moest doorgaan, in het belang van de sector. En

als je dan ziet dat er een goede sfeer is en er weer

fysieke contacten worden gelegd, dan ben je blij

dat je hebt doorgezet en dat de markt ook gevolgd

is”, liet een tevreden beursdirecteur Gregory Olszewski

na afloop van de eerste editie optekenen.

VERDER OP HET ELAN

Voor Stedenbouw blikt de beursdirecteur graag

vooruit op de tweede editie in maart. Olszewski:

“Techni-Mat is de meest efficiënte manier om

'We mikken opnieuw op een gevarieerd

publiek, diverse standhouders, een

interessant seminarieprogramma en

een spannende award-uitreiking'

60 | STEDENBOUW.NL


Techni-Mat is een tweedaagse

vakbeurs voor alle spelers binnen

de infra en ruwbouw.

in korte tijd heel veel (potentiële) partners te

ontmoeten. Tevens is het de ideale plek voor

spontane nieuwe ontmoetingen die vaak tot

hele mooie samenwerkingen kunnen leiden. Op

Techni-Mat krijgen standhouders de kans om hun

producten of diensten volop in de kijker te zetten.

Wat de tweede editie in maart 2022 betreft, gaan

we verder op het elan van een geslaagde eerste

editie. We mikken opnieuw op een gevarieerd

publiek, diverse standhouders, een interessant

seminarieprogramma en een spannende awarduitreiking.

We gaan ervan uit dat de beurs op een

zo goed als normale manier zal plaatsvinden. We

hebben vorig jaar in ieder geval getoond dat we

ook een mooi en succesvol coronasafe evenement

kunnen organiseren.” ❚

Wilt u deze beurs bezoeken?

Registreer u online met de code

STB7122 voor GRATIS toegang via

www.techni-mat.eu

Award-uitreiking

Tijdens Techni-Mat zullen er inspirerende keynotes en conferenties

plaatsvinden omtrent actuele onderwerpen die spelen binnen de sector.

Ook de Sustainability Award en Technical Award worden voor de tweede

keer uitgereikt. In 2020 gingen respectievelijk STRADUS en CGK Group

met de awards naar huis. Het contentprogramma wordt samengesteld

in samenwerking met partners zoals Bouwunie, FEDBETON, Confederatie

Bouw, Aquaflanders, OBAC-BGO, Digitaal Vlaanderen en Fereb. Meer

info over het programma is binnenkort te vinden op www.techni-mat.eu.

STEDENBOUW.NL | 61


Hyde Park Hoofddorp

Tekst | Jan-Kees Verschuure

Beeld | De Vries en Verburg

Getrapte gevel zorgt

voor daglicht en

riante buitenruimtes

Met Hyde Park in Hoofddorp wordt een kantorenwijk getransformeerd tot een autoluwe en gasloze woonwijk met grootstedelijke

allure. Kensington, ontworpen door Barcode Architects, vormt één van de eerste blokken in deze ontwikkeling

en zet de standaard, met vooruitstrevende architectuur en verschillende gevelafwerkingen. De Vries en Verburg realiseert

233 luxueuze appartementen in verschillende groottes, met riante buitenruimtes.

De getrapte gevel van Kensington staat voor duurzaam wooncomfort.

62 | STEDENBOUW.NL


Hyde Park Hoofddorp

Hyde Park komt op de plaats van het voormalige

kantorenpark Beukenhorst-West, gelegen naast

NS-station Hoofddorp. Voor de gehele ontwikkeling

worden WKO-bronnen geslagen, zodat de

wijk gasloos kan worden ontwikkeld. Het ontwerp

kenmerkt zich door een diversiteit aan woningen,

die in hoogte variëren en een architectonisch

ensemble vormen dat verder gaat dan het traditionele

bouwblok. Barcode Architects heeft geëxperimenteerd

met zowel hoogtes als dakvorm,

waardoor een binnentuin en getrapte gevels zorgen

voor veel daklicht en riante buitenruimtes. Dit

resulteert in een breed scala aan woningtypes die

aansluiten bij een diverse groep kopers.

BOUWMETHODE

Kensington is het eerste blok van Hyde Park, en De

Vries en Verburg is hoofdaannemer. “Wij zijn tijdens

de uitwerking van het DO in beeld gekomen;

dat houdt in dat aan de kwaliteit van het plan niet

is getornd en dat wij de bouwmethode en logistiek

hebben kunnen optimaliseren”, zegt projectleider

Ronald van Klaren. “In het verleden hebben

De Vries en Verburg en ontwikkelaar Snippe Projecten

al goed samengewerkt bij grote projecten,

zoals Holland Park in Diemen. We weten dus wat

we aan elkaar hebben.” De aannemer is eind

november 2020 begonnen met de funderingswerkzaamheden.

“Er is een in het werk gestorte

'Aan de kwaliteit

wordt niet

getornd'

parkeerkelder aangelegd waartoe de grond vier

meter is uitgegraven. Op de binnenplaats komen

kanaalplaatvloeren en het casco wordt uitgevoerd

met breedplaatvloeren en betonnen wanden. Het

HSB-binnenblad wordt in de ruwbouw meegenomen.

We hebben twee torenkranen tot onze beschikking

en het pand wordt volledig gesteigerd.”

EPC

Een bewuste keuze: het bouwblok Kensington bestaat

uit zeven 'huizen' met verschillende gevelafwerkingen,

zoals stucwerk, steenstrips, natuursteen

en traditioneel metselwerk. “Je kunt dan

kiezen voor prefab bouw en bijbehorende montagemethoden,

maar dat was niet in alle gevallen

mogelijk”, vervolgt Van Klaren. “Daarom wordt

het gebouw compleet gesteigerd.” Kensington is

in Revit uitgewerkt, met gelinkte modellen van

constructeur en installatie-adviseur. De installaties

zijn zoveel mogelijk uit het zicht verwerkt (bijvoorbeeld

in vloeren). Een EPC van 0,4 wordt bereikt

met behulp van een WKO, ondersteund door WTW

en zonnepanelen. “Wij denken met een volledig

gebimd gebouw, waardoor clashes zoveel mogelijk

zijn opgevangen in de engineeringsfase, tempo

te kunnen maken in de uitvoering. Wij zijn nu op

de eerste verdiepingsvloer met de ruwbouw (medio

oktober 2021; red.); einde tweede kwartaal

van 2023 hopen wij op te leveren.” ❚

In de overgang naar het maaiveld zitten de meeste logistieke knopen.

Dit najaar verrezen de eerste cascodelen in het zicht.

Bouwinfo

Opdrachtgever

Hyde Park Ontwikkeling 789

Architect

Barcode Architects

Uitvoering

De Vries en Verburg

Adviseurs

Van Rossum Raadgevende Ingenieurs

(bouwkunde), DPA (bouwfysica, brandveiligheid),

Hiensch Engineering (installaties),

Skaal Bouweconomisch Adviesbureau

(kostenbeheersing)

Installateurs

Kosinus (E), Breman Harderwijk (W&S),

Rodenburg (WKO), STEBOMA (ventilatie)

Programma

233 luxe appartementen (35.000 m²)

STEDENBOUW.NL | 63


wij zoeken jou!

wij zoeken jou!

Wie zijn wij

Wie zijn wij

De Kock Betonbouw is een jonge,

frisse club betonbouwers. We zijn

De Kock Betonbouw is een jonge,

gespecialiseerd in grootschalige

frisse club betonbouwers. We zijn

utiliteitsprojecten.

gespecialiseerd in grootschalige

utiliteitsprojecten.

Sinds 2002 zijn we bezig om als

betrouwbare partner ontzorgend

Sinds 2002 zijn we bezig om als

ruwbouwprojecten aan te nemen

betrouwbare partner ontzorgend

en te realiseren. We zijn een

ruwbouwprojecten aan te nemen

full-service aannemer waarbij

en te realiseren. We zijn een

we de werkvoorbereiding en

full-service aannemer waarbij

projectbegeleiding op ons nemen.

we de werkvoorbereiding en

projectbegeleiding op ons nemen.

Wij zoeken jou!

Wij zoeken jou!

Werkvoorbereider/

Werkvoorbereider/

tekenaar

tekenaar

Wij zoeken een aanpakker die goed is

in 3D en zijn ontwerpen wil toetsen in

Wij zoeken een aanpakker die goed is

de praktijk op de bouwplaats.

in 3D en zijn ontwerpen wil toetsen in

de praktijk op de bouwplaats.

Uitvoerder/

Uitvoerder/

projectbegeleider

projectbegeleider

Wij zoeken een spin in het web

Iemand die onze projecten

Wij zoeken een spin in het web

succesvol kan uitvoeren!

Iemand die onze projecten

succesvol kan uitvoeren!

Adres

Adres Taxandriaweg 11, 5142 PA, Waalwijk

Website

Website dekockbetonbouw.nl

Email

Email info@dekockbetonbouw.nl


Hyde Park Hoofddorp

Tekst | Jan-Kees Verschuure Beeld | De Kock Betonbouw

Cascobouw in 4D BIM

DYNAMISCH STUREN OP TIJD

Het casco van Kensington wordt vanwege de lage repetitiegraad (wisselende woonbeuken en verschillende woningtypes)

volledig in het werk gestort. Met ruim 18.500 m³ te verwerken beton en 36.000 m² vloervelden is het een volumineus

project. De Kock Betonbouw heeft met hoofdaannemer De Vries en Verburg een grote logistieke inbreng, die de

betonaannemer aanstuurt tot eind volgend jaar. “Wij zijn leidend in de ruwbouwplanning”, zegt Martin de Kock. “Vanaf

de gevelsluiting neemt De Vries en Verburg de logistieke coördinatie over.”

De uitvoeringsmethode van het casco-ontwerp

is in BIM/Revit vormgegeven; dat is bij De Kock

Betonbouw dé standaard. Koppeling tussen model

en planning resulteerde in een secure '4D-check'

om fouten en knelpunten in de planning zichtbaar

te maken. “Zo wisten we welke tijdelijke voorzieningen

we moesten treffen, zoals werkplatforms

en randtafels, en konden we hiermee al rekening

houden in de prijsvorming.” 4D BIM is driedimensionaal

ontwerpen voorzien van de factor

tijd. Deze ontwikkeling is steeds meer gangbaar

in bouwprocessen, waardoor clashes in de uitvoeringsplanning

beter kunnen worden voorzien.

“Het constructieve 3D-model wordt door ons nog

eens op een planningsmodel gelegd.”

RUIMTE VOOR TEGENVALLERS

De planning is dynamisch, vervolgt De Kock.

“Geen enkel woonblok is hetzelfde waardoor

cyclisch werken geen zin heeft. Het storten van

de wanden in relatie met de kraanbezetting per

bouwstroom bepaalt de snelheid in het werk. De

impact van tegenvallers of verschuivingen door

wind- en regenuitval beperken we door buffers

op te nemen of de werkwijze te optimaliseren.

Zo plannen we bijvoorbeeld extra ruimte in op

sleutelmomenten tijdens verschillende bouwfasen

– uiteraard in overleg met de opdrachtgever, omdat

je uitloopruimte nodig hebt in de opbouwfase.

Vele partijen zijn van ons werk afhankelijk.” Een

haalbare en betrouwbare planning is nodig om

planningszekerheid te bieden naar andere partijen.

“Producenten van prefab beton hebben het zo

druk dat planningszekerheid een issue wordt, en

wij sturen volledig op ruwbouwplanning.”

DAGPLANNINGEN

De Kock werkt op basis van dagplanningen. “De

bouwplaats is krap en de opslag beperkt. We

komen naar verwachting 3.000 kraanuren tekort

op de vaste torenkranen, opgelost met een

mobiele kraan. De effecten van een extra kraan

of werkzaamheden van andere partijen zijn niet

zichtbaar in een balkenplanning. In de overgang

van de kelder naar de bovenbouw zitten daarom

de meeste clashes met impact op de bouwsnelheid.

Alle logistieke processen dienen continu

op elkaar te worden afgestemd. Met dagplanningen

zijn de onderlinge raakvlakken tastbaar,

waardoor we kunnen focussen op vertrouwen

en elkaars expertise; dat is het succes van dit

bouwproject.” ❚

'Alle logistieke processen dienen

continu op elkaar te worden afgestemd'

Tijdelijke voorzieningen als werkplatforms en

randtafels zijn in het BIM-model opgenomen.

In de overgang naar het maaiveld zitten de meeste logistieke knopen.

STEDENBOUW.NL | 65


HYDE PARK HOOFDDORP

www.devriesverburg.nl

BOUWEN OP KARAKTER


Hyde Park Hoofddorp

Tekst | Jan-Kees Verschuure

Bouwstenen voor

energievoorziening

en installaties

De betrokkenheid van installatietechnisch adviseur Hiensch Engineering bij

Hyde Park gaat verder dan alleen het technisch ontwerp voor de bouwblokken.

Hiensch maakte het Masterplan Energievoorziening voor de gehele gebiedsontwikkeling.

“Wij ontwerpen de bouwstenen voor de technische voorzieningen”,

zegt directeur Jan Sier. In het geval van Kensington voorziet Hiensch bijvoorbeeld

in het technische deel van het DO in BIM, met onder meer leidingenzones

waarop de installateurs hun detailengineering baseren.

Hyde Park krijgt uiteindelijk 3.800 woningen, die

all-electric op een WKO-voorziening worden aangesloten.

Het bouwblok Kensington (circa 233

appartementen) vormt de aftrap van het project

en bestaat uit 7 verschillende 'huizen'. De stedenbouwkundige

opzet – de transformatie van een

bedrijventerrein naar een woonwijk – alsmede

de getrapte gevelstructuur van het bouwblok vragen

om een integrale ontwerptechnische aanpak,

volledig in BIM/Revit. “Onze aanpak sluit aan bij

de manier van werken in de utiliteitsbouw”, zegt

Sier. “Deze gebiedsontwikkeling is zeker niet te

vergelijken met traditionele woningbouw, waarbij

de hoofdaannemer bouwkundige voorzieningen

aanlegt voor technische voorzieningen en de installateurs

aansluiten.”

MAAKBAARHEID

Een blok als Kensington moet maakbaar zijn en

de wijk als geheel moet kunnen functioneren

zoals gepland. Hiensch Engineering voorziet zowel

in het Masterplan Energievoorziening als in

het installatie-advies voor de eerste opstallen, in

'Onze aanpak sluit aan bij de manier

van werken in de utiliteitsbouw'

opdracht van Hyde Park B.V. Eteck wordt de exploitant

van de duurzame energievoorziening.

Kensington wordt gebouwd door 1 aannemer en

bestaat uit 7 gebouwdelen die elk een eigen technische

infrastructuur bezitten. Dat vraagt intensieve

samenwerking in een volledige BIM-omgeving.

Sier: “Wij leggen de basisstructuur vast waarmee

technische voorzieningen maakbaar worden voor

de installateurs, en waarop zij in de eigen projectengineering

kunnen voortborduren. Alle ontwerppartijen

werken in BIM, waaronder ook de architect,

de constructeur en de hoofdaannemer.”

NUTSVOORZIENINGEN

De getrapte gevelstructuur met buitenruimtes van

Kensington laat weinig ruimte voor installaties

aan dak en gevels, de WTW-voorziening is om

die reden in de kelder voorzien. Het luchtbehandelingssysteem

gaat gepaard met een CERA-systeem,

waarbij de verse lucht vraaggestuurd wordt

aangevoerd. De installatieruimte voor standleidingen

vraagt extra aandacht. Dat houdt in: geen

overmaat, maar afstemming. Sier: “Toetsing van

het ontwerp aan de praktijk is onze rol tijdens de

uitvoering.” Vanuit de nutsvoorzieningen moet

uiteindelijk voldoende vermogen beschikbaar zijn

voor de gehele wijkontwikkeling. “Een andere uitdaging

is het opschalen van de stroombron. Hyde

Park wordt in fases gebouwd; de voortdurende

betrokkenheid van netbeheerders is nodig voor de

aanleg van extra infrastructuur.” ❚

STEDENBOUW.NL | 67


Complete weeg- en veiligheidsoplossingen

volledig naar uw wens.

BEBAKENING:

Dag/nacht

bebakening

Verhuur - verkoop | www.rds.eu | info@rds.eu

Orlaco

Zoomcamera

Bij ons staat alles wat we doen in het teken van de toekomst

met een beter woon- en werkklimaat. Dat doen we

niet alleen, dat doen we samen met onze eigen mensen

en samen met onze klanten. Bovendien doen we dat niet

straks, dat doen we nu. Daar hebben we een gewaagd doel

aan gekoppeld, namelijk dat Breman in 2025 energiepositief

is. Wij geloven dat wanneer wij energiepositief zijn, we meer

energie teruggeven dan het kost aan medewerkers, klanten

en de aarde. En als we samenwerken, kunnen we vandaag

al het verschil maken voor morgen.

Dát is waar wij voor gaan.

Hoe energiepositief kun jij zijn in 2025?

Breman. Iedereen energiepositief

Breman onderscheidt zich door de breedte van expertises.

Van woningbouw, woningrenovatie, service en onderhoud tot

aan utiliteit. En dat in combinatie met een landelijke dekking.

Hier door kan Breman de volledige levenscyclus van veel

verschillen de soorten installaties garanderen. We plaatsen uw

installatie en zorgen ook dat deze optimaal blijft presteren.

Meer weten over ons? Ga dan naar breman.nl

Iedereen energiepositief


Hyde Park Hoofddorp

Tekst | Jan-Kees Verschuure

Beeld | Breman

‘Ontwerpen in BIM, samenwerken

tijdens de uitvoering’

Een getrapt woonblok als Kensington stelt technisch ontwerpers voor uitdagingen. Zo is een volledig verticaal standleidingensysteem

bijvoorbeeld niet uitvoerbaar in het appartementencomplex. “Sowieso kun je niet meer zonder 3D BIM”,

zegt Bertus de Zwaan van Breman Installatiegroep. “Een pand moet eigenlijk al virtueel gebouwd zijn voordat de bouw

start, en een goede samenwerking op locatie is essentieel.”

Het technisch ontwerp voor Kensington is volledig

'gebimd'. De Zwaan: “In dit geval heeft installatieadviseur

Hiensch het TO in algemene lijnen uitgewerkt,

met basisleidingenzones. Wij hebben daar

detailoplossingen voor geboden.” Breman Harderwijk

legt het leidingwerk aan vanaf het hoofdriool

en de waterleiding en werkt het sanitair compleet

af in alle 233 appartementen. “Ook verzorgen wij

de vloerverwarming inclusief montage. Wij hebben

daarnaast te maken met Rodenburg voor de WKO.

De ventilatie- en luchtbehandelingssystemen zijn

van STEBOMA. In de regel is het zo dat discussies

in de BIM-fase al worden afgerond. Dat is nodig,

anders kun je in de knel komen. En er is altijd een

gemeenschappelijk belang: het gebouw tijdig opleveren.

Elkaars standpunten begrijpen is essentieel.

Hier zijn partijen actief die qua aanpak goed

met elkaar overweg kunnen. Met hoofdaannemer

De Vries en Verburg hebben we bijvoorbeeld ook

Holland Park in Diemen gebouwd.”

GETRAPTE STANDLEIDINGEN

Woongebouwen als Kensington zijn vrij rigide

van structuur. “Omdat het al in BIM staat, kun je

vooruit”, vervolgt De Zwaan. Bijna al het leidingwerk

wordt geprefabriceerd, waardoor het zoveel

mogelijk in definitieve staat op locatie komt. “Zo

hebben we hier te maken met getrapte leidingen.

De ontluchtingskanalen van het riool lopen bijvoorbeeld

horizontaal. Daarnaast biedt terrassenbouw

met getrapte gevels en dakterrassen weinig

ruimte voor externe installatieoplossingen, en de

architect wil er in het exterieur zo weinig mogelijk

van zien. Ook is het zo dat koperswensen vaak pas

aan het eind van het proces komen. Ik kan niet genoeg

benadrukken dat je het gebouw tegenwoordig

al virtueel gebouwd moet hebben voordat de

bouw start. En dat je in de uitvoering altijd een

goede samenwerking in de praktijk moet brengen,

vanuit wederzijds begrip. Als dat allemaal lukt, is

installeren een mooi vak.” ❚

'Hier zijn partijen actief die

qua aanpak goed met

elkaar overweg kunnen'

Het gehele installatieontwerp is uitgewerkt in 3D BIM.

Het ontwerp in de praktijk.

STEDENBOUW.NL | 69


Eurofins Heerenveen

'Dankzij een technisch plafond

met installatieringleidingen wordt

een optimale indelingsvrijheid in

de laboratoriumruimtes geborgd'

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Batenburg Installatietechniek

EUROFINS, HEERENVEEN:

Omdat het gebouw een laboratoriumfunctie heeft, werden

heel specifieke eisen gesteld aan o.a. veiligheid, hygiëne, (drink)

waterbehandeling, luchtverversing, drukhiërarchieën en temperaturen.

Hoogwaardig installatiepakket

voor nieuw laboratoriumgebouw

In Heerenveen is gestart met de nieuwbouw van Eurofins Food, Feed, Water Benelux. Naast het hypermoderne Microbiologie

Laboratorium opent in maart 2022 een nieuw Chemie Laboratorium. De 3.000 m 2 grote nieuwbouw omvat 1.600 m 2

laboratoriumruimten, ondersteunende kantoorruimten, een ontvangst en kantine en bedrijfsruimten met PGS-15 opslag. In

onderaanneming van Aan de Stegge Twello is Batenburg Installatietechniek verantwoordelijk voor alle installatietechnieken.

“In een bouwteam met de hoofdaannemer hebben

wij het advies en ontwerp voor de werktuigbouwkundige,

elektrotechnische en sanitaire

installaties verzorgd”, vertelt projectleider Frank

Oostewechel. “Bovendien zijn we verantwoordelijk

voor de complete realisatie. Omdat het

gebouw een laboratoriumfunctie heeft, werden

heel specifieke eisen gesteld aan o.a. veiligheid,

hygiëne, (drink)waterbehandeling, luchtverversing,

drukhiërarchieën en temperaturen. Om

een constante temperatuur in de laboratoriumruimtes

te borgen, hebben wij een dedicated

klimaatinstallatie met luchtverwarming en luchtkoeling

ontworpen. Hierbij is het lab ingedeeld

in vijf temperatuurzones. Buiten het gebouw zijn

drie lucht/water-warmtepompen opgesteld. Bovendien

is een koelbatterij in de luchtbehandelingskast

geïntegreerd. Nakoelers in de kanalen

voorzien in de fijne klimaatafstemming, terwijl

textiele luchtzakken voor een gelijkmatige luchtverdeling

zorgen.” Het kantoor heeft zijn eigen

luchtbehandelingsinstallatie gekregen, vertelt

hij, met een VRF-systeem en warmtepomp.

Naast de klimaatinstallaties realiseert Batenburg

Installatietechniek de installaties voor perslucht,

technische gassen (helium, stikstof en zuurstof),

demiwater en proceswaterbehandeling. “De riolering

is volledig door ons uitgevoerd in Polyetheen

(PE)”, aldus Oostewechel. “Bovendien hebben wij

de procesafzuiging voor de zuurkasten en labtafels

verzorgd, evenals de (hemel)waterafvoeren,

LED (nood)verlichting, CCTV, toegangscontrole

en inbraakbeveiliging, een CAT6A data-installatie

en de aarding- en bliksembeveiliging.” Voor de

energievoorziening van de nieuwbouw heeft Batenburg

Installatietechniek een nieuw trafostation

ontworpen, geproduceerd, geïnstalleerd en

gekoppeld aan de inpandige verdeelkasten. Voor

de energiedistributie in de labruimtes heeft de totaalinstallateur

een ringleiding van railkokers en

kabelgoten aangelegd. De overige gebouwdelen

worden gevoed middels kabelgoten en distributiekabels.

“Alle installaties zijn verbonden met één

centraal gebouwbeheersysteem. Dankzij een technisch

plafond met installatieringleidingen wordt

een optimale indelingsvrijheid in de laboratoriumruimtes

geborgd.” ❚

70 | STEDENBOUW.NL


Audi Terminal Den Haag

Tekst | Tamara Brouwers Beeld | PHB De Combi

Het nieuwe vlaggenschip van Audi

Teamwork pays off!

PHB De Combi realiseerde in opdracht van Wittebrug Autogroep de grootste Audi Terminal van Europa, op het Forepark

in Den Haag, direct grenzend aan de A12 en A4 en naast het ADO Den Haag Stadion. Ondanks verschillende vertragingen

slaagde het team erin om het pand binnen de afgesproken 260 werkdagen te realiseren. De terminal bestaat uit twee

showrooms, een geavanceerde werkplaats en kantoorruimte.

De Audi Terminal werd ontworpen door Jacobs

Architekten uit Eindhoven en de directievoering

was in handen van KBMA (Kroeze Bouwmanagement)

uit Wijchen. In totaal beslaat het gebouw

ongeveer 6.400 m 2 . Projectleider Bart van Beek

van PHB De Combi uit Elst: “Het was een erg leuk

project om aan te werken, met verschillende technische

hoogstandjes, die passen bij de luxe uitstraling

van het Audi merk.”

De tegelvloer is kenmerkend voor het hoge afwerkingsniveau.

HOOG AFWERKINGSNIVEAU

De buitenkant van het pand wordt gekenmerkt

door sandwichpanelen met een hoge isolatiewaarde

die de gevel volgen. Hierop is een speciale

geperforeerde Audi-plaat in aluminiumkleur

aangebracht. Als enige ter wereld heeft deze Audi

Terminal een atrium met glazen dak. “Binnen zijn

verschillende technische hoogstandjes te zien, zoals

een schuine gebogen balustrade die een soort

snelweg verbeeldt. ›

STEDENBOUW.NL | 71


Audi Terminal Den Haag

Ook voor afgesloten werkplekken is gezorgd.

Een luxe garage als dit vroeg om een hoog afwerkingsniveau.

Dat is te zien in de tegels en de

wandafwerking en aan het feit dat het afwerkingsniveau

van de werkplaats (met 25 verzonken hefbruggen)

even hoog is als van de kantoorruimte.”

Ondanks de luxe van de Audi Terminal is ook aan

duurzaamheid gedacht. Zo is het gebouw voorzien

van vloerverwarming. Het gebouw wordt verwarmd

door middel van een warmtepomp, de energie

wordt opgewekt door 1.156 zonnepanelen en er is

computergestuurde zonwering geïnstalleerd.

ALLE NEUZEN DEZELFDE KANT OP

“De grootste uitdaging van deze bouw was om de

neuzen van de onderaannemers en nevenaannemers

dezelfde kant op te krijgen”, zegt Van Beek.

“We hadden 260 werkdagen bouwtijd, maar buiten

onze invloedsfeer kregen we te maken met

flinke vertraging.” In totaliteit waren er 75 werkdagen

oponthoud op meerdere momenten van

het proces. “Hierdoor moesten wij continu onze

Bouwinfo

Architect

Jacobs Architekten

Uitvoering

PHB De Combi

Directievoering

KBMA (Kroeze Bouwmanagement)

planning bijstellen, capaciteit heroverwegen en in

gesprek gaan met alle andere betrokken partijen.

Een intensief traject dat vraagt om flexibiliteit en

commitment van iedereen.”

Toch slaagde PHB De Combi er in om het pand

binnen de afgesproken tijd af te maken. “Waar het

'Alle betrokken partijen waren bereid

om hun eigen belangen aan de kant

te zetten voor het grotere doel'

Op het dak liggen 1.156 zonnepanelen.

om gaat, is dat de overall planning klopt. Ik ben er

trots op dat het toch gelukt is. We hebben het zeker

niet alleen gedaan, om dit te laten slagen was

iedereen nodig. Alle betrokken partijen waren bereid

om hun eigen belangen aan de kant te zetten

voor het grotere doel.” Met een mooi feest werd

de nieuwe Audi Terminal in november geopend. ❚

72 | STEDENBOUW.NL


Audi Terminal Den Haag

Tekst | Johan Debaere

Beeld | ACN Totale Afbouw

Plafond- en wandsystemen maken

interieurafwerking compleet

De gevel van een gebouw is vaak het visitekaartje van de eigenaar. Maar ook de afbouw van het interieur is een belangrijke

schakel in het beeld dat bezoekers van een pand krijgen. Dat geldt zeker ook voor de showroom van een automerk.

Daarom werden de specialisten van Afbouw Coördinatie Nederland (ACN Totale Afbouw) gecontacteerd voor de afbouw

van de plafonds en de wanden in de nieuwe Audi Terminal van de Wittebrug Autogroep in Den Haag.

“ACN is eigenlijk een verzameling van vijf gerenommeerde

afbouwbedrijven, namelijk HWD Duurzaam,

Böhnke van de Broek, Verhaag Afbouwprojecten,

Bosma plafonds en wanden en Vithebo. Zij hebben

Op de afdeling verkoop werd gekozen voor

spanplafonds, waarboven zich lichtbakken bevinden.

hun kennis, ervaring en krachten gebundeld, zodat

voor elk specifiek project in Nederland de beste

specialisten ingezet kunnen worden. Samen met

aannemers voeren we de meest uiteenlopende pro-

In de showrooms monteerde ACN Totale

Afbouw geperforeerde gipsplafonds.

jecten uit”, legt Thomas Jacobsen, bedrijfsleider van

ACN Totale Afbouw, uit. “Zo waren we ook betrokken

bij de afbouw van deze nieuwe Audi-vestiging

van de Wittebrug Autogroep. In de showrooms voor

nieuwe wagens en occasionmodellen monteerden

we geperforeerde gipsplafonds. In de kantoorruimten

installeerden we systeemplafonds, terwijl

in de gangen en over de hele begane grond metalen

roosterplafonds geïntegreerd werden. Op de

afdeling verkoop werd gekozen voor spanplafonds,

waarboven zich lichtbakken bevinden. Verder stonden

we in voor de montage van alle scheidingswanden

in het volledige gebouw. Een dergelijke

opdracht is misschien niet zo uitzonderlijk, maar

het blijft toch een mooie referentie in een omgeving

waar veel mensen komen.” ❚

DE LAATSTE HAND

AAN GAVE PROJECTEN

Wij hebben plek voor:

MONTAGEMEDEWERKERS en een

PROJECTLEIDER/UITVOERDER

Ben jij een oplossingsgerichte doorzetter met technisch inzicht?

Kijk dan snel verder op www.c-acn.nl

Voor informatie, bel Thomas Jacobsen: 0318-576450

www.c-acn.nl

STEDENBOUW.NL | 73


Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Ned Air

Gezonde en vitale

mensen: ook op kantoor

Gezonde en vitale mensen. Zowel op school, thuis als op het werk. Dát is al meer dan 30 jaar de ambitie van Ned Air; een

toonaangevende fabrikant van luchtbehandelingssystemen, warmteterugwinunits en dakventilatoren. “De luchtkwaliteit

in scholen krijgt zo langzamerhand de aandacht die het verdient, al was er wel een coronapandemie voor nodig om de

problematiek op de kaart te zetten”, meent Wouter Wijma, algemeen directeur van Ned Air. “De volgende stap is om ook

onze woningen én kantoren van een gezond binnenklimaat te voorzien.”

Kantoorgebouwen worden steeds beter geïsoleerd.

Bovendien worden steeds grotere glasoppervlakken

toegepast, zodat in het voorjaar, de

herfst en de winter de zon het gebouw (mede) kan

verwarmen, aldus Wijma. “In de zomer echter ligt

oververhitting op de loer, waarop geanticipeerd

moet worden. Bovendien vraagt betere isolatie

om betere ventilatie. Om gebouweigenaren hiervan

bewust te maken, hebben Binnenklimaat Nederland,

Platform Duurzame Huisvesting, RVO en

TVVL in 2018 het Programma van Eisen Gezonde

Kantoren opgesteld, dat dit jaar een update kreeg.

Centraal in het programma staan de vier thema’s

lucht, licht, klimaat en geluid, met voor ieder

thema drie ambitieniveaus (A, B en C). Binnen het

thema ‘lucht’ zijn bijvoorbeeld CO 2

-concentratie

en luchtverversing belangrijke onderwerpen. Zo

moet in een kantoor met klasse C 25 m 3 lucht per

persoon per uur ververst worden, tegenover 40

m 3 /h bij klasse B en 60 m 3 /h bij klasse A.”

LUCHTVERVERSING PER

PERSOON OF RUIMTE-INHOUD?

Ned Air brengt de richtlijnen voor gezonde kantoren

graag onder de aandacht van adviseurs, opdrachtgevers

én eindgebruikers. “Inmiddels merken

we dat de meeste adviesbureaus al met een

schuin oog naar het PvE kijken”, vertelt Wijma.

“Het Rijksvastgoedbedrijf kijkt zelfs heel secuur.

Hier maken de eisen zelfs standaard deel uit van

alle projecten. En zo volgen steeds meer opdrachtgevers.”

Toch is er ook nog veel discussie, merkt

hij. “Wat wij bijvoorbeeld terughoren uit de markt,

is of het wel verstandig is om luchtverversing in te

richten per persoon. Is het niet beter om het aantal

vierkante meters of kuubs als uitgangspunt te nemen?

Immers variëren bijvoorbeeld vergader- en

spreekkamers sterk qua bezetting. Datzelfde geldt

dus voor de hoeveelheid lucht die hier op ieder

moment benodigd is. In deze situaties adviseren

wij vaak om een luchtbehandelingskast met VAVregelaars

te installeren, terwijl in andere ruimtes

een ‘standaard’ installatie voldoet.”

MODULAIR OPGEBOUWD

Welke behoeften een kantoorgebouw ook heeft:

Ned Air biedt een uitgebreid gamma luchtbehandelingskasten,

die volledig naar klantwens samengesteld

én opgeschaald kunnen worden. “Hierbij

kunnen we klantspecifieke wensen zoals luchtbevochtiging,

ontvochtiging, fijnstof- en HEPA-filters,

adiabatische koeling, geluidsdemping, et cetera

perfect integreren”, aldus Wijma. “Omdat geen

project gelijk is, worden al onze luchtbehandelingskasten

modulair opgebouwd. Circa drie jaar

geleden zijn wij bovendien gestart met een intern

proces, om al onze luchtbehandelingskasten te

standaardiseren. Zonder in te boeten aan klantspecifieke

opties. Hierdoor kunnen we nog altijd

maatwerk leveren, maar dan wel op basis van

standaard componenten en modules. Dankzij onze

‘mass customization’ kunnen we installaties nog

sneller produceren én wordt de kans op fouten tot

een minimum beperkt.”

In de grotere kasten worden – afhankelijk van de

vraag – veelal warmtewielen toegepast.

RotorLine luchtbehandelingskast.

74 | STEDENBOUW.NL


Wijma vergelijkt de aanpak graag met het modulaire

MQB platform van Volkswagen en Audi,

waarbij bijvoorbeeld de afstand van de bestuurdersstoel

tot aan het stuur, de vooras en de ophanging

van de motor vast liggen. “Ditzelfde geldt

voor het hart van onze luchtbehandelingskasten,

die we volledig naar klantwens opschalen. Van

daaruit breiden we de kast steeds verder uit, conform

de (vermogens)wensen én specificaties van

de klant. Bijvoorbeeld onze EveryLine 1000 en

EveryLine 2000 beschikken over exact dezelfde

basis, maar zien er totaal anders uit. Het frame,

de panelen, de filters en andere componenten zijn

namelijk op maat opgeschaald.”

DIVERSE

UITVOERINGSMOGELIJKHEDEN

Dankzij de EveryLine luchtbehandelingskasten

met warmteterugwinning (WTW) van Ned Air

kan eenvoudig en snel een gezond en comfortabel

binnenklimaat gerealiseerd worden, in elke

gewenste (kantoor)ruimte. De units bieden veel

mogelijkheden qua uitvoering, regeltechniek,

accessoires en extra componenten en voldoen

volledig aan de eisen van ErP 2021. “Interessant

voor de kantorenmarkt zijn ook onze RotorLine

luchtbehandelingskasten met energiebesparende

warmtewielen, voor luchtdebieten van 2.400

tot 44.000 m 3 /h”, aldus Wijma. “Ook deze units

bieden mogelijkheden voor customizing en kunnen

volledig plug-and-play worden geleverd. Zowel

de RotorLine als EveryLine komen, afhankelijk

van de wensen van de klant en de gewenste

luchthoeveelheden, in aanmerking voor de Energie

Investeringsaftrek (EIA).” ❚

'Omdat geen project gelijk is, worden al onze

luchtbehandelingskasten modulair opgebouwd'

EveryLine in combinatie met warmtepompen.

TOjuli/BENG

Ned Air is gespecialiseerd in warmteterugwinning.

Ruim 30 jaar geleden stond de fabrikant zelfs mede

aan de wieg van de allereerste platenwisselaar. “Inmiddels

zijn hier diverse varianten op gekomen, zoals

de kruisstroom- en tegenstroomwisselaar en kunststof

warmtewisselaar, maar voor de kleinere luchtbehandelingskasten

tot 5.000 m 3 /h borduren we nog

altijd op voort op deze techniek”, vertelt Wijma. “In

de grotere kasten worden – afhankelijk van de vraag

– veelal warmtewielen toegepast. Wanneer in dit geval

gekozen wordt voor absorptie-warmtewielen, dan

kunnen gebouweigenaren naast warmteterugwinning

ook hun luchtvochtigheid beter beheersen. Hierdoor

hebben zij minder koeling nodig, waardoor ook de

TOjuli eis aan de west- of zuidzijde van het gebouw

(BENG) probleemloos wordt gehaald.”

STEDENBOUW.NL | 75


It Swettehûs Leeuwarden

Tekst | Tamara Brouwers Beeld | IMAZZO

Gerecycled hout centraal in bijzonder ontwerp

Circulair icoon van Fryslân

In opdracht van de provincie Fryslân startte Bouwgroep Dijkstra Draisma eind 2020 met de bouw van It Swettehûs, hét

circulaire icoon van Fryslân. Deze centrale komt in Leeuwarden en wordt gebruikt om 40 Friese bruggen op afstand te

bedienen. Naast een werkplek voor ongeveer 20 brugbedienaars worden het nieuwe gebouw en terrein straks de uitvalsbasis

voor provinciale medewerkers vaarwegbeheer, nautische zaken en de technische dienst voor onderhoud van

bruggen en sluizen.

In de basis dient het pand om ruim 40 Friese bruggen

op afstand te kunnen bedienen. It Swettehûs,

vlakbij een ontsluitingsweg naar Leeuwarden, heeft

echter ook een haven gekregen. Heerke Osin ga,

projectleider van Bouwgroep Dijkstra Draisma: “Het

wordt de uitvalsbasis voor de technische dienst en

is een plek waar boten onderhouden worden. Ander

personeel van de provincie kan hier ook werken en

de drukte van de stad vermijden.”

BELANGRIJKE MIJLPAAL

BIJNA BEREIKT

“We zijn nu bezig met de afbouw”, zegt Osinga.

“Sinds 1 december zijn er al vier mensen in het

Swettehûs werkzaam.” De brugbediening is gesitueerd

op de bovenste verdieping van het gebouw,

die lijkt bijna te zweven door de glazen gevels die

de verdieping eronder kenmerken. “Deze ‘doos’

wordt gekenmerkt door de houten lamellen. Deze

bepalen de constructie, maar zijn ook op het plafond

toegepast en lopen van binnen naar buiten

toe.” Sinds de eerste brugbedienaars aan de slag

zijn, wordt de rest van het gebouw afgebouwd.

Basralocus palen als deel van de constructie.

76 | STEDENBOUW.NL


It Swettehûs Leeuwarden

De stalen trap van It Swettehûs.

Ook de binnenkant is bekleed met hout.

Bouwgroep Dijkstra Draisma werkt al sinds 9 juli

2019 aan It Swettehûs. Samen met een team, dat

bestaat uit GEAR architecten, Sweco, ITBB, de

Waard en Donkergroen. Een zo circulair mogelijk

pand was het doel. “In de ontwerpfase was

dit best lastig. Welke materialen ga je toepassen

en zijn zij ook voldoende beschikbaar?” Daarom

huurde de bouwgroep een materiaalscout in, die

in kaart bracht welke materialen geschikt en beschikbaar

waren. “Het hoofdbestanddeel is hout.

We hebben gebruik gemaakt van de tropische

hardhoutsoort Basralocus. We gebruiken getrokken

meerpalen opnieuw in het pand. Zowel op

lengte om de constructie mee te vormen en als

planken aan de gevel en in het gebouw.” Daarnaast

wordt It Swettehûs zo gebouwd dat het

pand weer gedemonteerd kan worden. ›

STEDENBOUW.NL | 77


It Swettehûs Leeuwarden

DUURZAAMHEID

Ook duurzaamheid speelt een erg belangrijke rol

bij de bouw van It Swettehûs. De energie wordt

opgewekt door 1.000 zonnepanelen die op daken,

maar ook op een grondwal langs het kanaal geplaatst

zijn. “Voor het aanleggen van de haven

worden damwanden uit een vorig provinciaal

project hergebruikt”, legt Osinga uit. “Op de damwanden

zijn leidingen geplaatst die thermische

energie uit de bodem en het oppervlaktewater

gaan halen. Dit zorgt voor koeling in de zomer en

verwarming in de winter. Dit is een primeur voor

Fryslân.”

ENERGIEZUINIGE SLIMMIGHEDEN

Het project kent nog enkele andere energiezuinige

slimmigheden, zoals een parkeerterrein met

opladers voor elektrische voertuigen, gevoed door

zonnepanelen. Daarnaast is de werkplaats van It

Swettehûs bekleed met hergebruikte koelcelpanelen.

Deze panelen zijn afkomstig van een grote

koelcel in de Randstad. De panelen zorgen aan

de binnenkant voor een industrieel uiterlijk. De

buitenkant wordt bekleed met een profielplaat.

“Deze materialen voldoen heel goed aan de isolatiewaarden

die we moesten bereiken.” ❚

'Het hoofdbestanddeel is hout.

We hebben gebruik gemaakt van de

tropische hardhoutsoort Basralocus'

Houten bekleding van het plafond.

de Waard

“voor kleine projecten niet te groot en voor grote projecten niet te klein”

“voor kleine projecten niet te groot en voor grote projecten niet te klein”

• Grond-, straat- en rioleringswerk

• Grond-, straat- en rioleringswerk

• Sloop-, asbest- en saneringswerk

• Sloop-, asbest- en saneringswerk

• Transport & Overslag

• Transport & Overslag

• Zandwinning de Tsjonger

• Zandwinning de Tsjonger

• Dieselopslag Sneek

• Dieselopslag Sneek

De energie wordt opgewekt door 1.000 zonnepanelen.

Zeewolde / Sneek / Meppel / Nijeholtpade

Baardmeesweg 20 3899XS Zeewolde tel: 036-522 12 39

www.dewaardbv.nl

78 | STEDENBOUW.NL


It Swettehûs Leeuwarden

Projectinfo

Circulair spanningsveld

Inmiddels zijn de eerste brugwachters aan het werk in It Swettehûs. De

afbouw is in volle gang. Noorman Bouw- en milieu-advies is als adviseur

betrokken bij dit project, dat onder meer bijzonder is omdat er voor

40% gebruik is gemaakt van hergebruikte materialen.

Directeur en eigenaar Tineke Noorman legt uit dat Noorman Bouw- en

milieu-advies meedenken centraal stelt. “Wij geven onder meer advies

op het gebied van bouwfysica en brandveiligheid. Hierbij bekijken we of

de gemaakte keuzes binnen de regelgeving passen. Als blijkt dat dit nog

niet het geval is, denken we mee over een oplossing.”

Bij het Friese project ontstond een spanningsveld omdat minimaal 40%

van de materialen circulair moest zijn. “Dit is uitdagend, omdat qua bouwfysica

aantoonbaar moet zijn dat onderdelen van de constructie voldoen.

Het gaat dan om brandwerendheid, maar bijvoorbeeld ook om geluidsisolatie.”

Noorman zegt dat de circulariteitsgedachte en het steeds meer

belabelen en certificeren moeilijk samengaan. “Hier moeten we over

nadenken, want het is niet wenselijk dat het één het ander in de weg zit.”

In It Swettehûs werd een deel van de constructie toch in staal uitgevoerd.

“Daarnaast heeft het bedrijf één centraal trappenhuis. Dit zou van hout

worden, maar vanwege brandwerendheid is toch voor beton gekozen.”

Projectinfo

Hollands Hout in It Swettehûs

Een bijzonder pand verdient een bijzondere vloer. Voor het Friese paradepaardje

It Swettehûs werd de vloer verzorgd door Doetinchem Parket.

Eigenaar Chris de Vries: “Bouwgroep Dijkstra Draisma zocht contact met

ons. Zij vroeg of wij haar konden helpen aan een gebruikte parketvloer. Op dit

aantal m 2 was dit echter een heel lastige zaak.” Gelukkig beschikte Doetinchem

Parket over een duurzame troef: “Wij leveren de Bruynzeel Hollands

Hout vloer. Deze vloer is gemaakt in samenwerking met Staatsbosbeheer en

bestaat uit hout van Nederlandse eikenbomen die selectief gekapt worden.”

De vloer paste helemaal binnen de duurzaamheidsgedachte van het Friese

project. “Dit is het eerste grotere project dat met Hollands Hout is uitgevoerd.

In totaal is er ongeveer 315 m 2 parket gelegd op de eerste en tweede verdieping.

De afwerking van de vloer is uitgevoerd met lijnzaadolie van Nederlandse

bodem, gemaakt door Rigo Verffabriek.”

Vorig jaar nam Doetinchem Parket de activiteiten en medewerkers van

Bruynzeel Vloeren over. “We hebben nog ruim voorraad, maar hebben ook

de samenwerking om nieuw Hollands Hout te produceren.” De Vries besluit:

“We zijn erg blij met de samenwerking tijdens dit project, we kwamen op

een hele fijne opgeruimde bouw. Dat is lang niet overal zo!”

UW SPECIALIST IN HOUTEN VLOEREN

Nieuwe vloeren | Restauraae | Renovaae

0314 32 42 00 | Info@doeenchemparket.nl

www.doeenchemparket.nl

STEDENBOUW.NL | 79


It Swettehûs Leeuwarden

Tekst | Tamara Brouwers Beeld | Visser Konstruktie Veenwouden

Puzzelwerk van hout en staal

FRIESE UITDAGING

Visser Konstruktie Veenwouden BV verzorgde de stalen draagconstructie voor It Swettehûs. Hierbij lag de complexiteit

in de combinatie van staal met hout. Projectleider Eelke Hofman: “Wij staan erom bekend dat we een uitdaging niet uit

de weg gaan!”

'We zijn niet puur een hallenbouwer,

maar richten ons graag op

bijzondere constructies'

De stalen constructie van It Swettehûs.

80 | STEDENBOUW.NL


It Swettehûs Leeuwarden

Staal en hout verbinden was de uitdaging.

Visser Konstruktie Veenwouden aan het werk.

It Swettehûs is een grotendeels Fries project, uitgevoerd

door Bouwgroep Dijkstra Draisma. “Dit is een

zakenpartner van ons, zij kent dus onze expertise.

We zijn niet puur een hallenbouwer, maar richten

ons graag op bijzondere constructies.” In het geval

van It Swettehûs werd staal met heel veel nieuw en

gebruikt hout gecombineerd. “Een deel daarvan is

zichtbaar, de stalen kolommen en vakwerkspanten

bijvoorbeeld, maar de metalen platen en consoles

die de houten liggers met elkaar verbinden niet.”

A&I Kwant BV uit Veendam heeft de 3D-engineering

voor Visser Konstruktie gedaan. “In nauw

overleg met de aannemer en de hoofdconstructeur

heeft zij voor ons in detail uitgewerkt hoe we staal

en hout het beste konden combineren.” Ook op de

bouwplaats zorgden de consoles die hout en staal

verbonden voor puzzelwerk. “Onze monteurs

kregen die en moesten alles aan elkaar zien te

knopen. Zo moesten eerst consoles aan liggers gemonteerd

worden in de juiste volgorde, voordat de

liggers op hun plek gehesen konden worden.” Visser

Konstruktie was negen weken onafgebroken

op de bouwplaats aanwezig voor de opbouw van

het casco met de houten prefab vloerelementen.

In een later stadium zijn de trappen en hekwerken

aangebracht. “We zijn erg tevreden met het mooie

project en de goed verlopen samenwerking.” ❚

STEDENBOUW.NL | 81


It Swettehûs Leeuwarden

Tekst | Tamara Brouwers

Beeld | Hupkes Houthandel Dieren

Groot volume circulair hout

Van GEBRUIKT HOUT

naar NIEUW PRODUCT

Hupkes Houthandel is specialist in

het vervaardigen en leveren van

grond-, weg- en waterbouwproducten,

met ruim 100 jaar ervaring in

zagen, schaven en CNC-bewerken

van hardhout. Begin 2020 werd het

bedrijf door een scout benaderd over

de bouw van It Swettehûs.

Hupkes creëert maatwerkoplossingen in o.a.

Azobé, Bilinga, Groenhart en Basralocus. Roelof

Lantinga is verantwoordelijk voor de verkoop van

dit project: “Wij werden benaderd omdat wij zowel

het hout hebben, als dit kunnen bewerken.

Niet dat het een eenvoudige klus was. De vraag

was welke materialen er geschikt waren en welke

wij beschikbaar hadden.”

Directeur Stefan Meinhardt: “Roelof en ik begonnen

ongeveer vier jaar geleden serieus met het

aanbieden van gerecycled hout. Voor It Swettehûs

hebben we, van onze nationale en internationale

projecten, het grootste volume gerecycled hout

tot nu toe geleverd.” Dit hout is afkomstig van

meerpalen, damwanden en wrijfhouten die gerenoveerd

of vervangen moesten worden. Lantinga:

“Het is altijd weer een verrassing hoe het hout

eraan toe is na jarenlange verwering in de buitenlucht.

Als het onder water is geweest, zitten hier

bijvoorbeeld schelpdieren/bagger en algen op.”

Omdat het hout eerst een uitgebreide bewerking

nodig heeft, kent hergewonnen hout zijn beperkingen.

“Soms vraagt een klant naar een product of

hoeveelheid die niet mogelijk is. Het bewerken van

dit hout is ingewikkeld vanwege aanwezig staal of

andere gebreken. De palen die wij opkopen, zijn

niet oneindig lang. Daarnaast zagen en schaven

wij er in onze zagerij in Dieren de slechte stukken

af. Zo ontstaat een nieuw product.” Dit mag vaak

een FSC keurmerk dragen. “Voor dit project was in

eerste instantie maar één soort beschikbaar in dit

volume”, zegt Lantinga. “Een deel van de getrokken

palen hebben we hetzelfde gelaten en ander

deel gezaagd. Dit ging om 20 vrachtwagens vol.

Het materiaal komt zoveel mogelijk uit Friesland.

Deel van de constructie.

82 | STEDENBOUW.NL


It Swettehûs Leeuwarden

Hout na uitgebreide bewerking.

Herwonnen hout.

Ca. 96 Basralocus palen werden gebruikt voor de constructie. Overige palen

zijn gezaagd en gebruikt voor de gevel, zowel binnen als buiten. Voor de haven

en steigers werd ook Azobé en Karri gebruikt.” ❚

'Het is altijd weer een verrassing hoe

het hout eraan toe is na jarenlange

verwering in de buitenlucht'

Hupkes Wijma B.V.

Haatlandhaven 3

8263 AS Kampen

Vestiging Dieren:

0313- 419100

Vestiging Kampen:

038-3316444

Specialist in hardhout en hardhouten constructies

STEDENBOUW.NL | 83


Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Hydro Building Systems

Gevels bouwen

voor de toekomst

De bouwsector is goed voor 39% van de wereldwijde energie-gerelateerde koolstofemissie. De CO 2

-voetafdruk van een

gebouw bestaat uit twee fasen, waarbij de gebruiksfase 72% vertegenwoordigt, terwijl de bouw- en productiefase 28%

voor zijn rekening neemt.

GERECYCLEERD EN

KUNSTSTOFARM ALUMINIUM

WICONA staat synoniem voor aluminium profielsystemen,

ontwikkeld voor de projectbouw, die

voldoen aan de hoogste eisen qua duurzaamheid,

kwaliteit en technologie. “Binnen WICONA

geloven wij dat wij de verantwoordelijkheid én

het vermogen hebben om het meest brandende

probleem van vandaag en morgen aan te pakken:

de klimaatverandering”, vertelt Perry Hermans,

Country Manager Benelux WICONA GEVELSYS-

TEMEN bij Hydro Building Systems. “Onze diepgewortelde

duurzaamheidsambitie wordt onder

andere ingevuld door het gebruik van gerecycleerd

en koolstofarm aluminium. Hydro CIRCAL

betreft een hoogwaardige aluminiumlegering van

topkwaliteit, gemaakt van ten minste 75% gerecycleerd

end-of-lifecycle aluminium (post-consumer

schroot). Dit aluminium is afkomstig uit ramen, deuren

en vliesgevels van gebouwen die aan het eind

van hun levensduur zijn gekomen. Verspreid over

twee productielocaties in Europa wordt al het vrijgekomen

aluminium gefragmenteerd, gesorteerd

en bewerkt/omgesmolten voor de productie van

nieuwe en kwalitatief hoogwaardige aluminium

profielen. Daarmee zijn architecten, ontwikkelaars,

aannemers én eindgebruikers verzekerd van een

duurzaam en hoogwaardig product én wordt onze

CO 2

-reductie naar een nieuwe level getild. Hydro

CIRCAL heeft een CO 2

-voetafdruk die tot de laagste

ter wereld behoort: 2,3 kg CO 2

per kilo aluminium.”

Alle nieuwe producten van WICONA worden ontworpen

en geproduceerd volgens de circulaire levenscyclus

en volgen de Cradle-2-Cradle principes,

vertelt Hermans. “Onze recycleerbare en circulaire

materialen en producten zijn voorzien van EPD's

en voldoen aan de internationale normen en voorschriften

zoals BREEAM, LEED en DNGB.”

WICSLIDE 150 PS

WICSLIDE 150 PS is een fraai ogende hybride

schuifoplossing die alle kenmerken van een raam

combineert met de voordelen van een schuifsysteem.

“Dankzij een hoogwaardige thermische isolatie,

optimale lucht- en waterdichtheid en uitstekende

akoestische prestaties is het WICSLIDE 150

PS offset-schuifsysteem dé innovatieve oplossing

om de uitdagingen van de klimaatverandering

aan te pakken. De profielen zijn geëxtrudeerd uit

Hydro CIRCAL 75R aluminium, waarmee een optimale

duurzaamheid wordt geborgd. Bovendien

is WICSLIDE 150 PS speciaal ontwikkeld voor een

hoog wooncomfort.”

WICTEC 60 NG

WICTEC 60 NG betreft een verbeterde hoogrendementsgevel

op basis van Hydro CIRCAL 75R aluminium,

die specifiek is ontworpen voor grotere

Perry Hermans, Country Manager

Benelux WICONA GEVELSYSTEMEN

bij Hydro Building Systems.

WICSLIDE 150 PS is een fraai ogende hybride schuifoplossing die alle kenmerken

van een raam combineert met de voordelen van een schuifsysteem.

84 | STEDENBOUW.NL


WICTEC 60 NG. WICLINE 70 SG WICTEC EL EVO.

'Samen met

onze partners

kunnen wij

het volledige

gevelproject

beheren'

overspanningen en zwaardere vullingsgewichten, aldus Hermans. “Deze gevel

biedt plaats aan verdiepingshoge panelen met een gewicht tot 850 kg en een

maximale vullingsdikte van 62 mm. WICTEC 60 NG is gecertificeerd met C2C

Silver en garandeert voor een grote diversiteit aan ontwerpmogelijkheden.”

WICTEC EL EVO

WICTEC EL EVO is een snel te monteren gevelsysteem voor gebouwen van

elke omvang, waarbij de gevelelementen (kozijnen) inclusief glas op de bouwplaats

worden afgeleverd. Dankzij een just-in-time logistiek, talrijke patenten

en een breed assortiment aan accessoires biedt WICONA met EL EVO een

hoge kwaliteitsstandaard. “Met deze nieuwe C2C-gecertificeerde elementengevel

in Hydro CIRCAL aluminium bouwt de sector mee aan de duurzame stad

van morgen.”

WICLINE 70 SG

Glas is één van de basiskenmerken voor het gevelontwerp in de moderne

architectuur, benadrukt Hermans. “Daarom biedt WICONA nu ook een nieuwe,

verborgen glasvleugel aan: de WICLINE 70 SG. De naar binnen opengaande

vleugel biedt een optimaal comfort voor de gebruiker, dankzij de efficiënte

ventilatie en het vergrote glasoppervlak. Bovendien stroomt daglicht maximaal

naar binnen.” ❚

WICTEC EL EVO is een snel te monteren gevelsysteem

voor gebouwen van elke omvang.

Over WICONA

WICONA is dé wereldwijde referentie in technologisch

geavanceerde projectoplossingen voor aluminium gevels, deuren

en ramen. Het Duitse merk is in 1948 opgericht in Ulm en

behoort tot de Noorse Hydro Group, wereldleider in aluminium.

Alle WICONA ramen, deuren en gevelsystemen zijn duurzaam,

energievriendelijk, inbraak- en geluidswerend én multifunctioneel.

“Samen met onze partners kunnen wij het volledige gevelproject

beheren. Dit resulteert niet alleen in een naadloze aanpak,

maar ook in een vlotte samenwerking tussen architecten,

aannemers en ontwikkelaars én in een optimaal eindresultaat.”

STEDENBOUW.NL | 85


Porsche Centrum Rotterdam Rotterdam

Tekst | Jan-Kees Verschuure

Beeld | Aldowa

BOUWORGANISATIE OP MAAT

VAN UNIEKE TRANSFORMATIE

Op een zichtlocatie langs de A20 wordt eind dit jaar het nieuwe Porsche Centrum Rotterdam opgeleverd. FixPlan voert

in opdracht van gebouweigenaar Frame Vastgoed de ruwbouwwerkzaamheden uit. De specialist in bouw en onderhoud

neemt in de gebouwtransformatie de bouwkundige uitvoering en coördinatie op zich, tot en met het wind- en waterdicht

maken. “De hedendaagse aannemer is steeds meer manager van een bouwproces”, aldus algemeen directeur Dennis

Noppen van FixPlan.

Het bestaande pand, direct gelegen aan de A20 in

de Spaanse Polder, was al langer een herkenningspunt

in Rotterdam-West: als de Mercedes-showroom

van importeur John van Dijk. Het Delftse cepezed,

huisarchitect van de autofabrikant, ontwierp

het nieuwe Porsche Centrum Rotterdam als transformatieproject

met behoud van het casco. Ruwbouwaannemer

FixPlan maakt het nieuwe pand

wind- en waterdicht; de installatie- c.q. afbouwtechnische

contractdelen van de transformatie aan

de Schuttevaerweg zijn aangenomen door HOMIJ

Technische Installaties en To Build (totale afbouw).

CORPORATE IDENTITY

“Porsche Centrum Rotterdam heeft een specifieke

invulling en strikt voorgeschreven corporate identity”,

vertelt Noppen over de projectopzet. “Transformatie

met behoud van het casco is sowieso

niet de gemakkelijkste weg. Een dergelijke aan-

86 | STEDENBOUW.NL


Porsche Centrum Rotterdam Rotterdam

pak vraagt specialistische partijen in het gehele

traject, ook in het kader van risicospreiding. Wij

opereren in bouwteamverband en doen waar wij

goed in zijn: de opdrachtgever volledig ontzorgen

in de ruwbouwfase. In feite transformeren wij hier

de gehele constructie: een donker gebouw uit het

einde van de 20e eeuw is onder meer voorzien van

een atrium en lichtstraten.” Om dit te realiseren,

zijn vloerdelen verwijderd en bestaande vloeren

constructief versterkt. Ook is de constructie opnieuw

vormgegeven in staal.

ORGANISATIE RUWBOUWPROCES

Een opsomming: FixPlan voert een deel uit van het

sloopwerk, het grondwerk, de terreininrichting, het

geschikt maken van de riolering, het betonwerk, de

realisatie van de staalconstructies, het aanbrengen

van de lijmwapening ter versterking van de bestaande

betonvloeren, de realisatie van compleet

nieuwe gevels, het monteren van bedrijfsdeuren en

dak- en wandbeplating. Daarnaast richt FixPlan de

bouwplaatsvoorzieningen in voor alle nevenaannemers.

Op het achterterrein wordt een nieuwbouwdeel

gerealiseerd, met onder andere een wasstraat.

De organisatie van het gehele ruwbouwproces is

dus in handen van FixPlan. “Wij hebben bijvoorbeeld

ook het ketenpark ingericht en verzorgen

een groot deel van de kranen voor alle onder- en

nevenaannemers. Veel grotere bouwbedrijven hebben

dergelijke activiteiten afgestoten de afgelopen

jaren, wij zijn er juist goed in.”

De ronde kopgevel bood forse uitdagingen in ontwerp en engineering.

'Alleen de eindoplevering telt'

OPLEVERING

Naar verwachting wordt het Porsche Centrum Rotterdam

eind dit jaar opgeleverd. Een overdracht

in tijd tussen nevenaannemers is er in feite niet

geweest, zegt Noppen. “Er zijn geen deelopleveringen,

installateurs en afbouwers zijn immers al

in het gebouw actief als wij nog bezig zijn met de

uitvoerende werkzaamheden. Alleen de eindoplevering

telt. Wij hebben op deze kleine bouwvlek

geluk gehad met de omgeving: terrein van 'buren'

Van Mossel en KPN kon worden gebruikt voor

opslag, een deel van de bouwplaatsinrichting is

ingevuld op het terrein van GLS. Het organiseren

van een bouwproject is zeker op dit soort locaties,

langs de drukke A20, niet te onderschatten. De hedendaagse

aannemer is steeds meer manager van

een bouwproces.” ❚

Een cassettegevel met stroken glas zorgt voor een strakke uitstraling.

Bouwinfo

Opdrachtgever Frame Vastgoed

Huurder Pon Luxury Cars

Architect cepezed

Ruwbouw FixPlan Bouw & Onderhoud

Afbouw To Build

Installaties HOMIJ Technische Installaties

Bouwperiode 2019 - eind 2021

Programma circa 16.500 m²

STEDENBOUW.NL | 87


Porsche Centrum Rotterdam Rotterdam

Tekst | Jan-Kees Verschuure

Beeld | EBRS

Hybride

levering

en

montage

in staal

Diverse staalconstructies voor de

meest moeilijke hoeken of lastig bereikbare

plaatsen waren aan de orde

bij de transformatie van het kantoorpand

van Van Dijk tot Porsche

Centrum Rotterdam. Specialist EBRS

ontwierp mee aan de hybride hoofddraagconstructie

van het pand en

produceerde en monteerde tevens

de gevelconstructies, staalplaatbetonvloeren

en trappenhuizen van

het hoofdgebouw, alsmede de staalconstructie

van het nieuwe wasstraatgebouw.

“In de ontwerpfase houden we bij EBRS rekening

met in een bestaande omgeving geldende aspecten”,

vertelt directeur-eigenaar Peter de Kok. “Zowel

in de berekening, tekening als in montage. Zo

verloopt het montage- en installatieproces zonder

haperingen, met als voordeel één partij in de communicatie

met de diverse bouwpartners. In overleg

met opdrachtgever en constructeur denken we direct

mee. Uiteraard zorgen we ook voor de montage,

in eigen beheer.”

Bij Porsche Centrum Rotterdam was sprake van

een uitvoerige inbreng van de staalbouwer. Naast

een bijdrage aan het constructie-ontwerp, de levering

en montage voor de inpandige staalconstructie,

waarbij stalen kolommen en liggers zijn toegevoegd

aan het gewijzigde betoncasco, verzorgde

EBRS in diverse bouwstromen ook de levering en

montage van gevel- en dakconstructies en stalen

trappenhuizen, alsmede de staalconstructie van

het nieuwe wasstraatgebouw aan de achterzijde.

Projectleider Bart Knippels: “Eén partij als staal-

Het inpandige staal voor de hoofdconstructie bedroeg 55 ton.

88 | STEDENBOUW.NL


Porsche Centrum Rotterdam Rotterdam

'Eén partij als aanspreekpunt

voor de staalconstructie'

bouwer betekent dat er één aanspreekpunt is, en

de logistiek van de montage in hanteerbare bouwstromen

kan worden geleid.”

Het inpandige staal voor de hoofdconstructie bedroeg

55 ton (stabiliteitsportalen, vloersparingen

en videranden). Voor de constructie van de dakverhoging

leverde en monteerde EBRS 135 ton

staal en voor de verdiepingen van de prominente

ronde gevel 45 ton. Het hulpstaal voor de sandwichpaneelgevel

en vliesgevels bedroeg 30 ton,

net als het hulpstaal voor de geveluitkraging. De

staalconstructie van de wasstraat bedroeg 32 ton.

Verder leverde en monteerde EBRS 750 m² staalplaat-betonvloeren

en verscheidene trappen en

balustrades voor de showrooms en vide, alsmede

industriële trappen naar de werkplaats, het magazijn

en de kelder. De Kok: “Het geeft veel voldoening

om een doorslaggevende bijdrage te leveren

aan de hoofddraagconstructie en uitstraling van

Porsche Centrum Rotterdam.” ❚

Staal, het is onze

tweede natuur

EBRS staalconstructies voor PON Luxury Cars

Ontwerpen, construeren en monteren van

maatwerk staalconstructies in een hand.

Bel: 0162 46 09 96 • www.ebrs.nl

STEDENBOUW.NL | 89

EBRS 197x130.indd 1 17-09-2021 12:03


Porsche Centrum Rotterdam Rotterdam

Tekst | Jan-Kees Verschuure

Totaaloplossing voor

lichtdoorlatende dakconstructie

Het ontwerp voor het vernieuwde Porsche Centrum Rotterdam vroeg een duurzame dakoplossing onder architectuur. Licotec

(lichtdoorlatende constructies) verzorgt een totaaloplossing voor de dakconstructie, met lichtstraten, dakgoten en dakopstanden.

“Hiermee ontzorgen wij zowel opdrachtgever, architect als hoofdaannemer”, vertelt projectleider Albert Riggeling.

Het Porsche Centrum Rotterdam heeft in de basis een

plat dak voorzien van dakbedekking. Ingeschakeld

door de architect, engineerde en produceerde Licotec

een zelfdragende constructie onder afschot voor het

gebouw: zadeldaken voorzien van lichtstraten met

maximale lichtinval, alsmede beloopbare dakgoten.

“Wij kunnen van advies tot bouwlogistiek een totaaloplossing

aanbieden voor dergelijke hoogwaardige

ontwerpvragen”, zegt Riggeling. “De aannemer

heeft een adviesplicht aan de opdrachtgever met betrekking

tot eisen in het kader van doorvalveiligheid

en dakonderhoud. Met de gekozen totaaloplossing

zijn architectuur, functionele aspecten en uitvoering

van de dakconstructie in één hand.”

Licotec produceerde 8 lichtstraten van 20 meter

lang en 4,5 meter breed, alsmede enkele kleinere,

evenals alle dakgoten voor de hemelwaterafvoer.

“De lichtstraten zijn voorzien van ZHR++ glas met

zonwerende coating en een hoge isolatiewaarde. De

zadeldakconstructies zijn in het kader van architectuur

en lichtinval uitgevoerd met een enkele nok en

slechts enkele profielen.” De hoofdaannemer is ontzorgd

met een totaaloplossing voor de uitvoering,

waartoe Licotec eigen kranen inbracht. In dit geval

heeft Licotec ook de dakopstanden geleverd. “Hiermee

kon een minimaal aantal partijen de uitvoering

verzorgen, een logistieke vereiste.” Rond de kerstperiode

van 2020 is de montagefase afgerond. ❚

'Architectuur, functionele aspecten

en uitvoering in één hand'

DUURZAME

DAKOPLOSSINGEN

DUURZAME

DAKOPLOSSINGEN

DUURZAME

DAKOPLOSSINGEN

DUURZAME

DAKOPLOSSINGEN

DUURZAME

DAKOPLOSSINGEN

RENOVATIE

VERDUURZAMING

OPWAARDERING

Wij zijn Licotec. Specialisten

in het technisch ontwerpen,

produceren en uitvoeren

van complete duurzame

dakoplossingen.

Wij zijn Licotec. Specialisten

in het technisch ontwerpen,

produceren en uitvoeren

van complete duurzame

dakoplossingen.

WWW.LICOTEC.NL

Wij zijn Licotec. Specialisten in het technisch

ontwerpen, produceren en uitvoeren van

complete duurzame dakoplossingen.

Wij zijn Licotec. Specialisten

in het Wij technisch zijn Licotec. ontwerpen, Specialisten

produceren in het technisch en uitvoeren ontwerpen,

van produceren complete duurzame en uitvoeren

dakoplossingen.

van complete duurzame

dakoplossingen.

RENOVATIE

VERDUURZAMING

OPWAARDERING

RENOV

VERDU

OPWA

90 | STEDENBOUW.NL

Naamloos-5 1 28-04-20 16:50

RENOVATIE


Porsche Centrum Rotterdam Rotterdam

Tekst | Jan-Kees Verschuure

‘ENGINEERING RONDLOPENDE

GEVEL LUISTERT NAUW’

De gevelafwerking van Porsche Centrum Rotterdam wordt volledig volgens de Corporate Identity van de Duitse autofabrikant

afgewerkt. Aldowa ontwerpt, levert en monteert alle aluminium gevelpanelen aan het transformatiepand.

“Vooral de CI-gevel is een uitdagend ontwerp – een samengestelde ronde gevel met minieme toleranties”, vertelt projectmanager

Martien Trouborst.

In de engineeringsfase van het project is een jaar

lang intensief samengewerkt tussen architect VBJ,

bouwer van de stalen gevelconstructie EBRS en

Aldowa. De specialist in aluminium gevelsystemen

produceert naast 64 gekromde elementen voor

de CI-gevel twee aluminium cassettegevels met

omvangrijke elementen van 5 bij 1,2 meter (gesloten

gevel aan de snelwegzijde) en geperforeerde

aluminium cassettes voor de glazen gevel aan de

kantoorzijde. Alle elementen zijn uitgevoerd in

het kenmerkende grijs van de bestaande Porscheshowrooms

en worden in eigen beheer door Aldowa

gemonteerd. “Zowel voor de CI-gevel, de

snelwegzijde als de kantoorzijde verzorgen wij de

esthetische gevelafwerking. De thermische dichting

wordt verzorgd door de bouwer van de gevelconstructie;

daar sluiten wij op aan, met minieme

toleranties. Aan de staalconstructie zit niet meer

dan een lipje waaraan de elementen met M16-

bouten worden verankerd.”

PORSCHE-HANDBOEK

De cassettegevel biedt met haar enorme elementen

een strakke uitstraling langs de snelweg

A20; de perforatiegevel zorgt in combinatie met

de glazen gevel erachter voor voldoende daglicht

in het interieur. Het was een hele klus om

de definitieve setting uit te ontwerpen; vanzelfsprekend

moet ook de architect het Porschehandboek

volgen. Met name aan het definitieve

technisch ontwerp van de rondlopende CI-gevel

is lang gesleuteld, zegt Trouborst. “Het gewenste

eindresultaat staat vooraf vast, maar voor het

gevelontwerp, waarin elementen als logo en

LED-verlichting zijn opgenomen, definitief op

papier staat, ben je met meerdere partijen een

jaar verder.” De CI-gevel is samengesteld uit 64

aluminium gevelelementen van circa 2,5 meter

lengte. De gekromde elementen zijn tweezijdig

gecoat, met aan de onderzijde van ieder element

een unieke golvende uitsnijding die als geheel

verwijst naar de achterzijde van een Porsche,

waarbij de LED-verlichting voor de remlichten

staat. “Het totale gevelbeeld alleen al is een bezoekje

aan de showroom waard.” ❚

WIE DROOMT OVER

LANDMARKS,

WORDT GEZIEN.

SPECIALIST IN METALEN GEVELBEKLEDING

010 - 208 37 88 | WWW.ALDOWA.NL

STEDENBOUW.NL | 91


Sluiseiland Vianen

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | SBB

Sluiseiland, Vianen:

EEN WTW-SYSTEEM OP MAAT

VOOR IEDERE WONING

Het Sluiseiland in Vianen krijgt een nieuwe bestemming als woongebied. Binnen de drie plandelen Kop Zuid, Centraal en

Kop Noord worden in totaal 184 gebouwd, waarvan 56 appartementen, 89 herenhuizen en 39 woningen in C.P.O. Alle

woningen worden gasloos, energiezuinig en zeer goed geïsoleerd. “Een goed ventilatiesysteem is essentieel om zowel

de woningen als bewoners te laten ademen, hun gezondheid en comfort te borgen en vochtproblemen te voorkomen”,

aldus Olivier Lagerwerf, projectleider bij STEBOMA vestiging IJsselstein. “In opdracht van Smit’s Bouwbedrijf voorzien

wij 139 woningen van een warmteterugwinsysteem. Omdat geen woning gelijk is, worden alle WTW-systemen exact op

maat uitgeëngineerd.”

De WTW-systemen van STEBOMA voorzien in een

comfortabel en gezond binnenklimaat in de woonkamers,

slaapkamers, badkamers, keukens en toiletten.

“In de grondgebonden woningen worden de

WTW-units veelal in de technische ruimte op zolder

geïnstalleerd”, vertelt Lagerwerf. “Een standalone

doorvoer in het dak zorgt hier voor de aan- en

afvoer van voldoende lucht. In de appartementen

daarentegen is een technische kast ingericht, waarbij

aanzuiging en afvoer van lucht plaatsvindt via

collectieve kanalen (standleidingen).”

In opdracht van Smit’s Bouwbedrijf voorziet STEBOMA 139 woningen van een warmteterugwinsysteem.

Een goed ventilatiesysteem is essentieel om zowel de woningen als bewoners te laten

ademen, hun gezondheid en comfort te borgen en vochtproblemen te voorkomen.

OPTIMAAL COMFORT, MINIMAAL

ENERGIEVERBRUIK

In de woon- en slaapkamers komen CO 2

-sensoren,

die een vraaggestuurde ventilatie mogelijk maken.

“Zodra de CO 2

-waarden hier boven een vooraf bepaalde

grenswaarde komen, zullen de WTW-units

automatisch in een hogere stand ventileren. Net zolang

totdat het CO 2

-gehalte weer op peil is”, aldus

Lagerwerf. “Zo maakt vervuilde binnenlucht snel

en efficiënt plaats voor verse, zuurstofrijke lucht.

Dankzij de combinatie met warmteterugwinning is

het overal in de woning heerlijk toeven, zonder dat

hier veel energie voor nodig is.” In de badkamers en

keukens is gekozen voor een driestandenregeling.

GOEDE DOORSPOELING

IN IEDERE RUIMTE

De ventilatiecapaciteiten van de WTW-units lopen

uiteen van 235 tot 378 m 3 /h. “Op basis van de ontwerptekeningen

van Smit’s Bouwbedrijf hebben

wij de capaciteiten per woning bepaald”, aldus Lagerwerf.

“Hierbij is nadrukkelijk aandacht besteed

aan de eventuele overflow tussen individuele ventilatiezones.

In verschillende woningen staan bijvoorbeeld

de woonkamers en keukens in een open

verbinding, wat specifieke eisen stelt aan de luchttoevoer

en luchtafzuiging. Om ook in deze ruimtes

een goede doorspoeling van verse lucht te borgen,

kwam onze uitgebreide expertise goed van pas.” ❚

STEDENBOUW.NL | 93


WIJ PRODUCEREN

WIJ PRODUCEREN

Wanden

Wanden

Kolommen balken

Kolommen & balken

Trappen bordessen

Trappen & bordessen

Balkon- galerijplaten

Balkon- & galerijplaten

Dock elementen

Dock elementen

Specials

Specials

Kanaalplaatvloeren

Kanaalplaatvloeren

CONTACT

CONTACT

PRECO BV 085-1122360

PRECO BV 085-1122360

IJSSELDIJK 31

INFO@PRECO.NL

IJSSELDIJK

7325WZ APELDOORN

31

INFO@PRECO.NL

7325WZ

WWW.PRECO.NL

APELDOORN

WWW.PRECO.NL

VOLG ONS OOK OP FACEBOOK EN LINKEDIN!

VOLG ONS OOK OP FACEBOOK EN LINKEDIN!


DC Panattoni ’s-Heerenberg

Tekst | Roel van Gils

Beeld | Preco

Dat smaakt

naar meer…

Op een strategische locatie in ’s-Heerenberg, nabij de Duitse grens, ontwikkelt vastgoedontwikkelaar Panattoni een

nieuw en state-of-the-art distributiecentrum. Preco werd door aannemer Goldbeck ingeschakeld voor de levering van

prefab T-elementen ten behoeve van de dockconstructies en geïsoleerde prefab wanden voor de gevelplint. Een project

dat naar meer smaakt voor de totaalleverancier van prefab betonelementen.

Panattoni is een van origine Duitse vastgoedontwikkelaar die in rap tempo

zijn portfolio op de Nederlandse markt aan het uitbreiden is. Op de logistieke

hotspot DocksNLD in ’s-Heerenberg wordt nu door Goldbeck gebouwd aan

een distributiecentrum met een totale oppervlakte van circa 24.000 m 2 . “Wij

hebben de opdracht gekregen voor het leveren van circa 800 m 2 aan geïsoleerde

wanden voor de gevelplint en 22 T-elementen”, zegt Inge van de Weerd

van Preco. “In principe een routineklus voor ons als totaalleverancier, ware het

niet dat we wel gewerkt hebben volgens de Duitse principes met afwijkende

verbindingen.”

Preco werd door aannemer Goldbeck ingeschakeld voor de levering

van prefab T-elementen ten behoeve van de dockconstructies

en geïsoleerde prefab wanden voor de gevelplint.

De gevelplinten en T-elementen zijn inmiddels al gemonteerd op locatie. Van de

Weerd kijkt terug op een uiterst prettige samenwerking met Goldbeck. “Het is een

fijne organisatie met korte lijnen. Dat bevordert de engineering en werkvoorbereiding.

Binnen een week was alles definitief en konden we onze productie opstarten.

Dat heeft het project voor ons echt wel tot een succes gemaakt.” Zowel voor

Preco als voor Goldbeck smaakt het naar meer. “We hebben de volgende vier panden

ook al in opdracht”, zegt Van de Weerd. “Daarbij mogen we hetzelfde concept

leveren als bij het pand in ’s Heerenberg. Eén daarvan is al gerealiseerd in Moerdijk,

er volgen er nog twee in Zaandam en één in Heerlen.” Het distributiecentrum

in ’s-Heerenberg zal naar verwachting in mei 2022 worden opgeleverd. ❚

STEDENBOUW.NL | 95


Tripolis-Park Amsterdam

Tekst | Johan Debaere

Beeld | MVRDV

De bestaande kantoorgebouwen wordt nieuw leven ingeblazen

Opvallende glazen ‘landscaper’

omarmt bestaande gebouwen

én vormt geluidsbuffer

Het Tripolis-Park op de Amsterdamse Zuidas wordt nieuw leven ingeblazen. Architectenbureau MVRDV staat in opdracht

van Flow Development in voor de herontwikkeling en nieuwbouw op deze site. De drie bestaande monumentale gebouwen,

ontworpen door architect Aldo van Eyck, worden volledig gerenoveerd en geoptimaliseerd. Langs de A10 komt een

transparant en open kantoorgebouw, 155 meter lang en 11 verdiepingen hoog, dat naast en deels over de bestaande torens

gerealiseerd wordt. Deze landscaper vormt tevens een geluidsbuffer tussen de drukke ringweg rond Amsterdam en

de achterliggende site. De werkzaamheden startten in februari 2020 en zullen in de tweede helft van 2022 afgerond zijn.

“Aldo van Eyck was zijn tijd ver vooruit. Hij zag

toen al in dat kantoorgebouwen eigenlijk ontmoetingsplaatsen

moesten zijn. Op het Tripolis-Park

realiseerde hij toen drie gebouwdelen, T100, T200

en T300. Zowat 3,5 jaar geleden kregen we van

vastgoedontwikkelaar Flow Development de opdracht

om de campus te hertekenen. Er waren veel

leegstaande kantoren en door het labyrint dat op

de site ontstaan was, leken mensen de weg kwijt

te raken”, vertelt architect Gideon Maasland van

MVRDV. “We hebben ruimschoots de tijd genomen

om andere projecten van architect Van Eyck

te bekijken en zo inspiratie op te doen. Al heel snel

groeide het idee om een nieuwbouwvolume over

de bestaande gebouwen heen te realiseren, maar

daarmee was het denk- en ontwerpwerk nog niet

over. Tijdens het hele ontwerpproces gingen we

met de plannen ook bij Tess van Eyck, dochter van

Aldo van Eyck, langs omdat we zeker wilden zijn

dat ons renovatie- en nieuwbouwproject bij het

gedachtegoed van haar vader aansloot. Tijdens

het traject werd de campus ook als monument

aangewezen, waardoor er nog nieuwe aandachtspunten

bij kwamen.”

Het Tripolis-Park ondergaat een ware metamorfose met de renovatie van de bestaande gebouwen en de realisatie van een opvallend nieuwbouwvolume.

96 | STEDENBOUW.NL


Tripolis-Park Amsterdam

Een schets van

het project met

de bestaande

gebouwen en het

nieuwbouwvolume.

GLAZEN NIEUWBOUWKANTOOR

OVER GERENOVEERDE

GEBOUWEN HEEN

MVRDV wilde in de eerste plaats de bestaande gebouwen

nieuw leven inblazen. Zo wordt T100 losgekoppeld

van dit project en krijgt dit gebouw na

de renovatie een herbestemming naar woonunits.

T200 en T300 worden grondig gerenoveerd, waarbij

onder meer de verbeterde isolatie en nieuwe

kozijnen in het oog springen. “We bestudeerden

vooraf de detaillering van de gevels en kozen voor

een vloeiende en elegante overgang tussen de kozijnkleuren

in plaats van de vaal geworden kleuren

uit het verleden. We creëerden ook landschappen

met groen en trappen op de daken, waardoor het

groen uit de omgeving als het ware omhoog getrokken

wordt en de daken ook perfect passen in

het duurzaamheidsprincipe”, licht de architect toe.

“Beide bestaande gebouwen lijken als het ware

een hap uit een nieuwbouwvolume weg te nemen.

En deze hap is groter dan het gebouw zelf, waardoor

er ruimte tussen oud en nieuw ontstaat: de

tussenruimte. Net die tussenruimte was voor Van

Eyck van essentieel belang bij zijn ontwerpen.”

De nieuwbouw langs de A10 heeft een open elementengevel

met aluminium cassettes, die over

de bestaande gebouwen zweeft. “Dit venster is

155 meter lang en 50 meter hoog. Op de begane

grond bevinden zich entrees, ontvangstruimten,

kantoren en andere voorzieningen, waarboven

11 verdiepingen met kantoren komen. Opvallend

element is het transparante atrium, het hart van

de site, waar we onder meer de liften, toiletten

en trappenhuizen integreren, die we zo uit de bestaande

gebouwen kunnen halen om de gewenste

open vloeren te creëren. In de kelder zijn de parkeergarage,

fietsenstalling, technische ruimten

en bergingen ondergebracht. Dit gebouw krijgt

bovendien een bijkomende functie als geprogrammeerd

geluidsscherm langs de drukke ring.” ›

'We wilden dat ons project

bij het gedachtegoed

van de oorspronkelijke

architect aansloot'

Een groot venster langs de A10. Een elementengevel met aluminium cassettes zorgt

voor veel lichtinval en transparantie. Dit gebouw fungeert ook als geluidsbuffer.

De bouwwerkzaamheden zijn volop in uitvoering en zullen

tegen het tweede kwartaal van volgend jaar afgerond zijn.

STEDENBOUW.NL | 97


Tripolis-Park Amsterdam

BREEAM ‘OUTSTANDING’ EN WELL

De bouwwerkzaamheden zijn in volle uitvoering

en zullen in de tweede helft van volgend jaar

afgerond worden. Niet alleen bij de bestaande

gebouwen, maar vooral ook bij het nieuwbouwvolume

werd veel aandacht besteed aan energiezuinigheid

en duurzaamheid, waardoor het

project uiteindelijk BREEAM ‘Outstanding’ wordt

en een WELL-label draagt. “We kozen voor LEDverlichting

en daglichtregeling in combinatie met

een verlichtingsregelsysteem en bezettingsdetectie.

Het waterverbruik in de toiletten en urinoirs,

wastafels en douches wordt automatisch onder

controle gehouden. Terwijl in de oude gebouwen

klimaatplafondeilanden geïntegreerd werden,

kozen we in de nieuwbouw voor gesloten klimaatplafonds.

Verder wordt gewerkt met vraaggestuurde

ventilatie, warmteterugwinning in de

luchtbehandelingskasten en warmtepompen”,

verduidelijkt Maasland. “Naast de uitstekende

isolatie van gevels en daken zorgen ook de PVpanelen

op de nieuwbouw en de innovatieve

liftsystemen met energieterugwinning uit de liftbewegingen

voor energie-efficiëntie. Op het dak

wordt ook regenwater opgevangen, dat dan in

een regenwaterretentiesysteem gebruikt wordt.

Oplaadpunten voor elektrische auto’s, de toepassing

van verantwoorde materialen zoals FCS hout

en het hergebruik van materialen en volledige gebouwen

maakt het plaatje compleet.” ❚

Opvallend element is het transparante atrium.

Bouwinfo

Opdrachtgever

Flow Development

Architect

MVRDV, Rotterdam

Constructeur

Van Rossum Raadgevende Ingenieurs, Amsterdam

Hoofdaannemer

G&S Bouw, Amsterdam

Projectinfo

Gespecialiseerde partner integreert onder meer

sanitaire en brandbestrijdingsinstallaties

Ook de installaties dragen hun steentje bij om de gebouwen op

Tripolis-Park energiezuinig en duurzaam te maken. Daarom

werden de installatiebedrijven ook zorgvuldig geselecteerd,

omwille van hun kennis en ervaring.

“We werden door de Bosman Bedrijven B.V. gevraagd om de

sanitaire en drinkwatervoorzieningen, de hemelwaterinstallatie

en de vuilwaterafvoer voor het nieuwbouwvolume te engineeren

en te integreren. Verder staan we in voor de montage van

de droge blusleidingen en brandslaghaspels”, vertelt Eddy Meijer,

projectleider bij installatiebedrijf J.C. Kersbergen. “Vooral de

omvang maakt dit project complex. Een goede planning is dan

ook essentieel om alle materialen tijdig beschikbaar te hebben

en just-in-time op de bouwplaats te leveren. De installaties zelf

behoren tot onze corebusiness. J.C. Kersbergen begon als een

eenmans-loodgietersbedrijf met lokale klanten, maar is intussen

uitgegroeid tot een landelijk opererend installatiebedrijf met meer

dan 70 vakbekwame mensen in dienst. We zijn gespecialiseerd in

zink- en dakwerk, sanitaire installaties en brandbestrijdingsinstallaties

voor de utiliteits-, kantoren- en appartementenbouw,

zowel voor renovatie- als nieuwbouwprojecten.”

98 | STEDENBOUW.NL


Tripolis-Park Amsterdam

Vanaf de snelweg doet de landscraper denken aan een venster. (Beeld: Proloog)

Tekst | Liliane Verwoolde

Beeld | MVRDV en Proloog

Revitalisering van de

gebouwen van Van Eyck

Totaalbeeld Tripolis-Park. (Beeld: Proloog)

Tripolis:

een stedenbouwkundig statement

Het Tripolis-complex langs de A1-Zuid bij Amsterdam wordt op spectaculaire wijze herontwikkeld. Twee van de drie monumentale

gebouwen worden volledig gerenoveerd met respect voor het gedachtegoed van architect Aldo van Eyck. Naast

de bestaande torens verrijst een indrukwekkende ‘landscraper’. Twaalf verdiepingen hoog en toch luchtig en transparant.

Het architectonisch concept voor het nieuwe Tripolis-Park

is gemaakt door architect Winy Maas van

MVRDV. Dit bureau maakte de eerste opzet in 3D

en werkte het concept uit tot en met de ontwerpfase.

Daarna nam EGM architecten, als uitwerkend

architect, het model en de verdere uitwerking over.

“Aan de ene kant bestaat dit werk uit de restauratie

van een meestermonument”, vertelt Gary Cornel,

projectmanager van EGM architecten. “Aan de

andere kant is daar de nieuwbouw van een prachtig

kantorencomplex. Tel hier de omvang van het

werk en het spraakmakende karakter bij op en het

zal duidelijk zijn dat we hier te maken hebben met

een stedenbouwkundig statement.”

CREATIEVE VERBINDINGEN

De ‘landscraper’ – evenwijdig aan de A1 – biedt

straks 50.000 m 2 kantoorruimte en is opvallend

transparant. Alle gebouwgevels zijn grotendeels

van glas waardoor het gebouw functioneert als een

venster dat een doorkijkje biedt op het achterliggende

monument van Van Eyck. “Overal in het project

worden oud en nieuw met elkaar verbonden”,

vertelt Vincent Ketting, partner van EGM architecten.

“Dat vraagt om creatieve verbindingen, fraai

en kloppend. Nu is dat een kwaliteit van EGM. We

zijn sterk in complexe projecten en detailleringen.”

De glazen gevels maken de landscraper licht en transparant. (Beeld: MVRDV)

Tijdens hoogtijdagen zijn acht tot tien bouwkundigen

en technische tekenaars actief. “We toetsen het model

van MVRDV, voeren de projectleiding en zijn medeverantwoordelijk

voor de technische uitwerking.

Nu de eerste huurders zich hebben gemeld, moet het

project echt in mei 2022 worden opgeleverd.” ❚

STEDENBOUW.NL | 99


In vijf stappen een

glasbestek downloaden.

Simple, easy & fun.

www.agcnederland.nl/

bestekken

IN VIJF STAPPEN UW GLASBESTEK

TE DOWNLOADEN IN SUF, OSF EN WORD

Er kunnen veel functies en eigenschappen aan glas worden toegevoegd, dat maakt het zo’n indrukwekkend en veelzijdig

materiaal. Hierdoor zijn er duizenden verschillende samenstellingen te creëren, waarvan in onze bestekservice zo’n 80%

is opgenomen.

U kunt gebruik maken van:

- Referentiebestekken, hierbij is een referentiewaarde gebruikt van bijvoorbeeld een glasdikte of -samenstelling.

- Optiebestekken zijn deels ingevuld en deels nog vrij in te vullen.

- De open bestekken zijn volledig handmatig in te vullen door professionele bestekschrijvers.

Welk bestek u ook kiest, wij staan u graag bij om te toetsen of het bestek voldoet aan alle geldende eisen en normen in

de toegepaste omgeving.

AGC Nederland Holding B.V. - sales.nederland@eu.agc.com - www.agcnederland.nl/bestekken/


Tripolis-Park Amsterdam

Tekst | Johan Debaere Beeld | AGC Nederland Holding B.V.

16.000 m² zon- en geluidwerende

beglazing voor landscaper langs de A10

Bij de herontwikkeling en nieuwbouw van Tripolis-Park zijn heel wat grote namen betrokken, waaronder ook Rollecate.

De gevelbouwer benaderde glasproducent AGC om mee te denken over de juiste beglazing voor het transparante kantoorgebouw

langs de drukke ring rond Amsterdam, die bovendien ook fungeert als geluidsbuffer voor de achterliggende

campus. AGC levert maar liefst 16.000 m² zonwerende beglazing Stopray Vision-52 en Stopray Vision-62 voor respectievelijk

de atriumgevel en de kozijnen.

Glazen gevels, zoals bij het nieuwe kantoorgebouw op het Tripolis-Park, vereisen geavanceerd glas, dat

zoveel mogelijk daglicht binnenlaat en tegelijkertijd de opwarming van het binnenklimaat tot een minimum

beperkt. “In 2018 werden we door gevelbouwer Rollecate bij het project betrokken om samen na te

denken over de optimale beglazing voor deze specifieke toepassing, waar naast de transparantie ook de

akoestiek een belangrijke rol speelt", vertelt Erwin Bruinink, accountmanager bij AGC Nederland Holding

B.V. “Aan de uiteindelijke productie en levering ging een heel traject vooraf. Zo leverden we eerst een

technische fiche en monsters van de zonwerende beglazing. Na een bezoek op de bouwplaats maakten

we grotere monsters met de geselecteerde beglazing en tot slot produceerden en leverden we op vraag

van de opdrachtgever en architect een 1-op-1 mock-up.”

'De beglazing houdt

de warmte buiten in

de zomer en voorkomt

warmteverlies in de winter'

AGC levert 16.000 m² zonwerende beglazing in twee uitvoeringen: Stopray Vision-52 en Stopray Vision-62.

Deze beglazingen, voor toepassing in isolatieglas, zijn uitgerust met een dubbele zilveren coating,

waardoor ze een uitstekende bescherming bieden tegen warmte en zonlicht. “Stopray Vision-62 en Vision-52

worden gekenmerkt door een zontoetredingsfactor van respectievelijk 33% en 27% en laten afhankelijk

van het type 62% of 52% zichtbaar licht door. Deze beglazingen houden dus de warmte buiten

in de zomer en voorkomen warmteverlies in de winter. Bovendien combineert dit glas zijn zonwerende

eigenschappen met een uitstekende akoestische isolatie en de mogelijkheid om grote raampartijen te

realiseren”, legt Bruinink uit. “Op vraag van de architect werd bij dit project met een dikkere beglazing

gewerkt om het pillowing effect op de gevel te voorkomen. De eerste leveringen dateren al van 2019 en

in de zomervakantie van 2022 zal alles uitgeleverd zijn.” ❚

Voor Tripolis-Park levert AGC maar liefst 16.000 m² zonwerende beglazing

in twee uitvoeringen: Stopray Vision-62 en Stopray Vision-52.

Dit glas combineert zijn zonwerende eigenschappen

met een uitstekende akoestische isolatie.

STEDENBOUW.NL | 101


Isala/Noorderboog Meppel

Tekst | Jan-Kees Verschuure Beeld | Egbertdeboer.com - Rendering Bouwconsortium TDE

Lean bouwen aan eerste all-electric

ziekenhuis van Nederland

De nieuwbouw voor Isala Diaconessenhuis en Zorggroep Noorderboog in Meppel is een project dat landelijke aandacht

trekt: een lean ontworpen en efficiënt gebouwd gasloos streekziekenhuis met revalidatiekliniek. Met de bouw van het

nieuwe medische complex in de 'oksel' van de snelwegen A28 en A32 kunnen inwoners uit de wijde omgeving van Meppel

vanaf het tweede kwartaal van 2022 terecht in één van de modernste ziekenhuizen van Nederland.

Naast de realisatie draagt bouwconsortium TDE,

bestaande uit Trebbe, Dura Vermeer en ENGIE,

zorg voor het onderhoud en de exploitatie van

het nieuwe pand, voor een periode van 25 jaar.

“Wij hebben dit ziekenhuis volgens planning in 2

jaar tijd gebouwd”, vertelt Adri van Veggel (bedrijfsleider

Dura Vermeer Bouw Hengelo) namens

TDE. Bij ingebruikname voldoet het nieuwe ziekenhuis

aan de hoogste eisen op het gebied van

comfort, patiëntvriendelijkheid, duurzaamheid,

hygiëne en flexibel ruimtegebruik, aldus de bouwers.

Zo wordt Isala Meppel het eerste all-electric

ziekenhuis van Nederland. Het gebouw heeft

een bruto vloeroppervlak van 17.583 m² voor

ziekenhuiszorg; de geriatrische revalidatiekliniek

van Noorderboog telt 64 klinische plaatsen en

5.337 m². De bouwdelen voor Isala en Noorderboog

worden als één geheel gerealiseerd, naast

het oude ziekenhuis. “Lean vormgegeven, en dat

is: minimale verkeersruimten c.q. looplijnen voor

patiënt en personeel.”

WKO

Architectenbureau Vakwerk heeft het ziekenhuis

ontworpen in samenwerking met ingenieursbureau

Deerns. Het wordt voorzien van een 7x 24

uurs Spoedeisende Hulp, een OK-complex met 4

operatiekamers, 1 behandelkamer OK-klasse 2,

een kliniek met 100 bedden en 24 bedden dagverpleging,

alsmede voorzieningen voor dialyse, oogheelkunde,

LAB-ruimten, radiologie en nucleaire

geneeskunde. In het ontwerp speelt duurzaamheid

een grote rol: het pand heeft geen gasaansluiting

meer en draait op zonnepanelen en een warmtekoudeopslag.

Een slim ontworpen ziekenhuis met

een uiterst betrouwbare bedrijfsvoering, gerealiseerd

met een relatief traditionele bouwmethode.

De eerste paal voor de funderingen is in februari

2020 geslagen; eind 2021 worden beide voorzieningen

opgeleverd. “De planning verloopt volledig

volgens opzet”, zegt Van Veggel medio oktober.

“Wij zijn op dit moment bezig met de afbouw en

laatste opnames, waardoor het gebouw eind dit

jaar kan worden opgeleverd.”

EFFICIËNTE BOUWMETHODE

Uiteraard zijn voor duurzame installaties uitgebreide

installatievoorzieningen getroffen en vergen

bouwkundige delen als het OK-complex extra

aandacht. In het Uitvoerend Ontwerp leidt dat niet

tot bijzonderheden, aldus Van Veggel. TDE voert

het ontwerp van Vakwerk Architecten uit. Royal

HaskoningDHV was constructeur van het Definitief

Ontwerp; Lucassen is uitwerkend constructeur

namens TDE. “Het gebouw is als DO aangenomen

en binnen de bouwcombinatie uitgewerkt tot UO,

waardoor optimalisaties hoogstens in de materialisatie

hebben plaatsgevonden. De relatie met

het ziekenhuis in de bouworganisatie is direct en

verloopt soepel.”

De bouwmethode is gestoeld op een paalfundering

op zandgrond, een mix van prefab en gestorte constructiedelen

afgewerkt met anhydriet dekvloeren.

Aluminium zetwerk c.q. profielbeplating (Aluform) is

gebruikt als voornaamste eindafwerking. De binnenwanden

zijn grotendeels uitgevoerd in metal stud.

GROEN ZIEKENHUIS

Isala/Noorderboog krijgt naast diverse dakgebonden

installaties en opbouwen op de afzonderlijke

bouwdelen een groene daktuin op de gemeenschappelijke

plint. Daarbij hebben de architecten

de omgeving als inspiratiebron gebruikt. Patiënten

zijn in het nieuwe ziekenhuis omringd door

daglicht en hebben uitzicht op het nabijgelegen

Reestdal. Het gebouw valt volgens de ontwerpers

weg in de landelijke omgeving. Medio maart 2022

wordt het ziekenhuis als het goed is ingehuisd.

TDE blijft dan nog 25 jaar verantwoordelijk voor

het bouwkundig en installatietechnisch onderhoud,

waarbij ENGIE zorg draagt voor de energieprestaties

in het eerste all-electric ziekenhuis

van Nederland. “In twee jaar tijd zetten wij een

volledig functionerend pand neer voor ingebruikname.

Het is een compact geheel geworden, zowel

in ontwerp als uitvoering”, besluit Van Veggel. ❚

De voornaamste eindafwerking is aluminium zetwerk.

102 | STEDENBOUW.NL


Isala/Noorderboog Meppel

Het gebouw valt volgens de ontwerpers weg in de landelijke omgeving.

Bouwinfo

Opdrachtgevers

Isala en Noorderboog

Ontwerp

Vakwerk Architecten en Deerns

Constructie

Royal HaskoningDHV (DO);

Lucassen bouwconstructies (uitwerkend)

Uitvoering

Bouwcombinatie TDE

(Trebbe, Dura Vermeer, ENGIE)

Bouwperiode

begin 2020 – eind 2021

Programma

17.583 m² ziekenhuis en

5.337 m² revalidatiecentrum

'Het gebouw is als DO

aangenomen en binnen

de bouwcombinatie

uitgewerkt tot UO'

Het ziekenhuis krijgt naast diverse dakgebonden installaties een daktuin.

Eind 2021 worden de voorzieningen opgeleverd.

STEDENBOUW.NL | 103


egbertdeboer.com

architectural photography

Merckt Groningen

Een ontwikkeling van MWPO

VCA-VOL Gecertificeerd

06-41394578

egbertdeboerfotografie@gmail.com

@ egbertdeboer.com

Ontwerp door: www.sickcommunication.nl

...brengt ideeën tot leven

Installatietechniek en

bouwfysica onder één dak

Deerns is als on af han ke lijk in ge ni eurs bu reau ge spe ci a li seerd in ad vies, ont werp en uit voeringsbege lei ding op

het vlak van in stal la tie tech niek, bouw fy si ca, ener gie voor zie ning en duur zaam heid. On ze ex per ti ses dra gen bij

aan duur za me, in tel li gen te en toe komst besten di ge ge bou wen die doen waar voor ze be doeld zijn.

On ze ex perts ken nen de uit da gin gen van on ze op dracht ge vers. We zijn in staat snel tot een pas send ad vies en

ont werp te ko men, kun nen bouw be ge lei ding van in stal la ties ver zor gen en le veren na zorg. Zo dat er ge bou wen

ont staan die wer ken voor men sen.

Anna van Buerenplein 21F, 2595 DA Den Haag | T. 088 374 00 00 | www.deerns.nl

063DEE_AdvStedenbouw_V1.indd 1 16/11/2021 09:10


Isala/Noorderboog Meppel

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Vakwerk Architecten

ISALA ZIEKENHUIS:

duurzaam in al zijn facetten

Het Isala ziekenhuis wil het eerste all-electric ziekenhuis van Nederland worden. Om dit mogelijk te maken, wordt tijdens

de bouw van het nieuwe streekziekenhuis (Isala Diaconessenhuis) met revalidatiekliniek (Zorggroep Noorderboog) in

Meppel nadrukkelijk aandacht besteed aan duurzaamheid, energiebesparing, hygiëne, flexibel ruimtegebruik en comfort.

De nieuwbouw moet bij oplevering volledig voldoen aan de BENG-eisen én

aan de hoogste kwalificatie van de Milieuthermometer van het Milieuplatform

Zorgsector. Ook moet het gebouw als het ware opgaan in zijn omgeving.

Het Isala grenst namelijk aan een gebied dat is aangemerkt als ecologische

hoofdstructuur. Vakwerk Architecten en ingenieursbureau Deerns hebben de

bijzondere nieuwbouw ontworpen. “Binnen het bouwteam hebben wij het

Technisch Programma van Eisen (TPVE), VO en DO voor de (klimaat)installaties,

akoestiek, bouwfysica en brandveiligheid gemaakt”, vertelt projectmanager

Mark Visser. “Tijdens de realisatie van de nieuwbouw verzorgen wij

bovendien de directievoering en kwaliteitscontrole. Behoudens de medische

gassen functioneert de nieuwbouw 100% gasloos. Een zware elektriciteitsaansluiting

van 2,5 MW was dan ook onontbeerlijk. Bovendien worden op het

dak van het ziekenhuis 400 zonnepanelen geïnstalleerd, met een gezamenlijk

piekvermogen van 135 kW. Om verspilling van energie tegen te gaan, stemmen

we middels een smart buildingsysteem de energie voor verwarming, koeling

en verlichting af op het ruimtegebruik.”

VERWARMING, KOELING EN WARM TAPWATER

De meeste medische ruimten worden geklimatiseerd middels lucht,

vertelt Visser. “In de beddenruimtes, waar mensen overnachten en/of

behandeld worden, voorzien klimaatplafonds in de gewenste verwarming

en koeling. Voor de opwekking van warmte en koude is op het

terrein een warmte-koudeopslag gerealiseerd en gekoppeld aan drie

water/water-warmtepompen.” Twee warmtepompen zijn geschikt voor

hoge temperatuur koeling en lage temperatuur verwarming, vertelt hij.

“Omdat sommige processen om lage temperatuur koeling en ontvochtiging

vragen, kan de derde warmtepomp ook lage temperatuur koeling

leveren. Elektrische doorstroomtoestellen voorzien (groepen) tappunten

vraaggestuurd van warm water. Dankzij dit concept wordt een goede

legionellabeheersing geborgd. Bovendien wordt warmteverlies in distributieleidingen

voorkomen.”

OPTIMALE AFSTEMMING

In nauwe samenwerking met de aannemerscombinatie en architect heeft

Deerns de installatietechnieken en bouwkundige elementen constructief,

technisch en esthetisch afgestemd. “Het resultaat van al deze inspanningen

mag er zijn”, aldus Visser. “Het ziekenhuis heeft een hoogwaardige uitstraling

én blinkt uit in duurzaamheid. Zowel energetisch als in ruimtegebruik.

Alle ruimtes kunnen namelijk eenvoudig aan toekomstige zorgbehoeften

worden aangepast.” ❚

Het ziekenhuis heeft een hoogwaardige uitstraling én blinkt uit in duurzaamheid.

STEDENBOUW.NL | 105


RIVM/CBG Utrecht

Tekst | Jan-Kees Verschuure

Beeld | Ferross Staalbouw

SLANKE VLOERLIGGERS,

HOGE KWALITEIT STAAL

De staalconstructie van de nieuwbouw

voor RIVM/CBG is geleverd

door Ferross Staalbouw. In totaal

heeft Ferross 220 ton staal geleverd:

SFB-liggers voor de verdiepingsvloeren

en ondersteunende elementen,

just-in-time, voor de eerste tot en met

de vijftiende verdieping. Consortium

MEET ontwerpt, bouwt, financiert,

onderhoudt en exploiteert de nieuwbouw

voor de duur van 25 jaar in PPS.

Het ontwerp heeft de hoogste score

behaald op het gebied van duurzaamheid

(BREEAM 'Outstanding').

De nieuwbouw voor RIVM/CBG wordt in het najaar

van 2021 opgeleverd. Ferross is leverancier van al

het constructieve en bouwkundige staal, in opdracht

van prefab betonbouwer Byldis. “Een uitstekende

samenwerking, die projectoverstijgend is”,

zegt projectleider Johan Langendonk van Ferross.

“Wij leveren voor dit project, naast ondersteunende

onderdelen, alle stalen liggers voor de verdiepingsvloeren,

een just-in-time levering die in de montagefase

door Byldis wordt overgenomen. Dat laatste

is iets arbeidsintensiever dan met eigen monteurs,

maar in dit project logistiek de beste keuze.”

De staalbouwer verzorgt de detailengineering binnen

een uitgewerkt constructie-ontwerp, waarbij

slanke vloerliggers worden gebruikt in combinatie

met prefab betonvloeren. De afkorting SFB staat

voor 'Slim Floor Beam'. Deze liggers zijn eenvoudiger

te fabriceren dan hoed- of petliggers. Men

vormt ze door een brede strook staal onder een

standaard warmgewalst profiel te lassen. De koppen

van de kanaalplaten sluiten aan de zijkant

tegen de flenzen van het profiel en de holle ruimten

aan weerszijden in het profiel kunnen worden

gevuld met beton.

MAATWERK

SFB-liggers worden vaak gekozen vanwege het

lichte constructiegewicht (belangrijk in het kader

van de BREEAM-systematiek) en de bouwsnelheid.

“De aangelaste staalplaat zorgt voor voldoende

constructiesterkte. Omdat hier een hoge

kwaliteit staal wordt gebruikt, S355, is het mogelijk

om de juiste overspanningen te halen. Een

Het repetitieve karakter zorgde voor snelheid tijdens de verdiepingsbouw.

106 | STEDENBOUW.NL


RIVM/CBG Utrecht

'Just-in-time levering van

materialen kan alleen als de

samenwerking goed verloopt'

just-in-time levering van materialen in een project

van dit formaat kan alleen als de samenwerking

goed verloopt. De samenwerking tussen Ferross

en Byldis was uitstekend. Dat is van groot belang:

de coördinatie van zo'n project, ook als het gaat

om laatste wijzigingen, blijft in eigen hand, waardoor

snel geschakeld kan worden zonder dat de

ene partij op de andere moet wachten. Wij merkten

tijdens de verdiepingsbouw dat het repetitieve

karakter voor snelheid zorgde.”

RIVM/CBG is uitvoerig getoetst door de opdrachtgever.

Dat hield in dat een CE-markering voor de

producten moest worden overlegd. “Hoewel dit

voor ons een levering is zonder montage op basis

van een uitgewerkt constructie-ontwerp, is het wel

degelijk maatwerk op basis van detailengineering

en montagemethode, uiteraard in samenwerking

met Byldis. Voor een hybride constructie als deze is

dat een prima samenwerkingsvorm.” ❚

STEDENBOUW.NL | 107

Untitled-4 2 22/09/2021 14:05


RIVM/CBG Utrecht

Tekst | Jan-Kees Verschuure

‘KWALITEIT GEEFT DE DOORSLAG’

De nieuwbouw van het RIVM/CBG-hoofdkantoor behelst 21.000 m² dakwerken. Op alle bouwdelen verzorgt Winans Dakwerken

de dakisolatie, dakbedekking en dakopbouwen. Het kwaliteitsborgingsysteem van de dakaannemer, gehanteerd

bij een eerder project voor het Rijksvastgoedbedrijf, werd als leidraad genomen in Utrecht, met uitgebreide kwaliteitstoetsing

in verband met de contractduur.

Het kwaliteitsborgingsysteem van Winans is eerder succesvol toegepast tijdens

de nieuwbouw voor EMA, vertelt Harjo Wind. “Het omvat een eerste

interne keuring op kwaliteit en controle op certificering van materialen. Vervolgens

keurt de aannemer de montage en als laatste laten wij een externe

partij nog een keuring doen, mede in verband met verzekeringen, waarna garantiestelling

kan worden verleend. Dat is goed bevallen bij de opdrachtgever

en wordt ook hier toegepast, mede omdat wij willen voorlopen op de Wkb en

omdat dit project 25 jaar onder contract blijft bij de bouwcombinatie.”

Het RIVM-pand is in dezen bijzonder omdat de labgedeelten trillingvrij moeten

worden uitgevoerd. “In de montage diende rekening te worden gehouden

met de werking van het gebouw. Vanuit het uitgangspunt van beloopbare daken

is hier gekozen voor meerlaagse bitumineuze dakbedekking. Er is sprake

van 7 bouwdelen, met verschillende eisen en divers gebruik van de daken.

Sommige dakoppervlakken worden bijvoorbeeld in hechte samenwerking met

de groenaannemer als groendak afgewerkt, andere worden betegeld. Wij verzorgen

tevens de dakisolatie en dampremmende lagen, alsmede dakopbouwen

als dakranden en de valbeveiliging. Resultaat is een project dat op kwaliteit

van materialen en een uitgebreide kwaliteitstoetsing is gestuurd.” ❚

'In de montage diende rekening

te worden gehouden met de

werking van het gebouw'

WINANS DAKWERKEN

ON TOP OF IT

Winans Dakwerken is gespecialiseerd in het leveren

en aanbrengen van bitumineuze en kunststof

daksystemen.

En uw betrouwbare partner voor het realiseren

van ondermeer groendaken, parkeer- en leefdaken,

energiedaken en dakveiligheid.

Winans beheert, inspecteert en onderhoudt de top

van gebouwen.

Scheepsdiep 12 - 8356 VJ Blokzijl Tel: 0521 - 37 15 55

E-mail: info@winans.nl

www.winans.nl

108 | STEDENBOUW.NL


d’Oude Raai Amsterdam

Tekst | Patricia van der Beek

Beeld | KeraStone

Modulaire tegels geven kleur aan

vernieuwd woonzorgcentrum

Van een traditioneel verzorgingshuis naar een modern appartementencomplex dat voldoet aan alle eisen voor goede

zorg aan senioren. Die transformatie onderging woonzorgcentrum d’Oude Raai in Amsterdam. De wandtegels van Maxus

Ceramics leveren hieraan een functionele en esthetische bijdrage.

De renovatie van d’Oude Raai is een opdracht van

Stichting Cordaan, uitgevoerd door Dura Vermeer.

Marc Prosman Architecten maakte het ontwerp.

“In nauw overleg met de gebruikers bepaalden

we het interieur van de vernieuwde d’Oude Raai”,

vertelt architect Brian de Bruijn. “Herkenbaarheid

per verdieping was een belangrijk uitgangspunt.

Dit voerden we door in het interieur, de gangwanden,

de vloerafwerking en het meubilair. Maar ook

in de tegels van de badkamers.”

CONTRASTERENDE LAMBRISERING

De Bruijn vervolgt: “Voor de bewoners, waaronder

ook mensen met een gezichtsbeperking,

is het belangrijk dat zij het witte sanitair in de

badkamers goed kunnen onderscheiden. Hiervoor

is het wenselijk om een kleurcontrast te creëren

tussen de wanden en het sanitair. Wij hebben dit

vormgegeven met een betegelde lambrisering in

een contrastkleur die aansluit op het kleurenpalet

van de verdieping. De gekleurde tegels omzomen

de badkamer en zorgen voor herkenbaarheid en

sfeer. Boven de lambrisering is het tegelwerk wit.

Dit maakt de badkamer fris en licht.”

Lambrisering van tegelwerk in de kleur Amazon Green.

VRIJHEID OM TE SPELEN

MET KLEUR

Functionaliteit en esthetiek gaan hand in hand in

d’Oude Raai. Om de badkamers de beoogde uitstraling

te geven, zijn voor het tegelwerk diverse

kleuren gekozen uit het brede assortiment van de

Radix collectie van Maxus Ceramics: Amber, Amazon

Green, Coral Red, Turquoise en Sky Blue. Net als

de andere gekleurde tegels in het assortiment, in

totaal meer dan honderd, hebben zij een modulaire

opzet. De tegels zijn in verschillende combineerbare

formaten te verkrijgen. Dit levert een enorme ontwerpvrijheid

op. Bovendien hebben de tegels een

concurrerende prijs, zodat binnen elk budget een

unieke sfeer gecreëerd kan worden. ❚

De tegels in Coral Red zorgen voor herkenbaarheid en sfeer.

Kleurcontrast tussen de amberkleurige wanden en het sanitair.

STEDENBOUW.NL | 109


Elektramat Enschede

Tekst | Ramona Kezer

Beeld | Groothuis Bouwgroep

Toekomstbestendig bouwproject in Enschede

‘Het hele pand is

duurzaam en recyclebaar’

Groothuis Bouwgroep realiseerde in Enschede een nieuw pand voor online elektrotechnische groothandel Elektramat.

Het pand bestaat uit een winkel, magazijn en kantoor en voldoet aan het hoogste energielabel. “We gaan voor duurzaam

en toekomstbestendig vastgoed. Luchtdicht bouwen in combinatie met een duurzaam installatiesysteem zorgt voor een

goed binnenklimaat voor onze medewerkers.”

Schets van het pand van Elektramat.

In 2018 groeide Elektramat uit haar jasje en besloot

het bedrijf een nieuw pand te realiseren. Er

werden meerdere aannemers benaderd en uiteindelijk

viel de keus op Groothuis Bouwgroep.

Bedrijfsleider Xander Berendsen van Elektramat:

“Zij communiceerde prettig en was fanatiek. Ook

beschikte ze over een mooi portfolio en dacht ze

direct goed met ons mee.”

DUURZAAMHEID

“Het is onze kracht om vanaf het begin vanuit de

klantwensen mee te denken naar een optimaal

project”, vertelt Willem Jan van de Worp, manager

Klant & Markt van Groothuis Bouwgroep.

“Samen met architect BGA maakten we studies

en kwamen we tot een ontwerp.” Elektramat had

verschillende wensen. Zo moest er voldoende opslagruimte

zijn, evenals ruimte voor laden en lossen

en moet het pand zo duurzaam mogelijk zijn.

Berendsen: “We wilden een goed zonnepark op

het dak kunnen leggen en dat is gelukt. We hebben

nu ruim twaalfhonderd panelen en daarvoor

Ook het kantoor is sfeervol ingericht.

110 | STEDENBOUW.NL


Naamloos-4 1 12-11-2021 12:48

Elektramat Enschede

Projectinfo

'We gaan voor duurzaam en

toekomstbestendig vastgoed'

Bestaand en nieuw vormen één geheel

Toen Elektramat in 2019 een nieuw bedrijfspand liet bouwen in Enschede, was het

BGA bouwkundig ontwerp en advies die de nieuwbouw ontwierp. Toen de elektrotechnische

groothandel een jaar later besloot om verder uit te breiden, was het

dan ook een logische keuze om BGA opnieuw te vragen. Dit keer ontwikkelde het

bouwkundig bureau een magazijn, kantoren en een laaddock.

BGA bouwkundig ontwerp en advies ontwerpt en begeleidt bouwkundige projecten en

werkt ze uit. Dat doet het bureau voor particuliere en zakelijke klanten, voor aannemers

en architecten. Eigenaar Harold Groothedde ging bij de uitbreiding bij Elektramat

uit van de reeds bestaande bouw en maakte een ontwerp dat naadloos in elkaar overloopt.

“Het magazijn sluit aan met een doorgang naar het bestaande magazijn. Ook de

puzzelstukjes van de bestaande en nieuwe kantoren vallen goed samen. De glazen

gevel en overkragende luifels hebben we doorgezet. Om te voorkomen dat de glazen

gevel te lang zou worden, hebben we een visuele knip gemaakt door middel van een

houten gevel van verticale delen. Dat is de overgang van het bestaande naar het nieuwe

gedeelte, met erachter een buitenruimte voor het personeel.”

Fase 2 tijdens de bouw.

zijn zware nutsaansluitingen gerealiseerd. Op alle vlakken voldoet het pand

aan de laatste eisen met betrekking tot de GPR duurzaamheidscertificering.

Het hele pand is voor een groot deel recyclebaar. Ook beschikken we over

warmtepompen voor zowel vloerverwarming als airconditioning.”

Het gebouw heeft een eigen kleurstelling, waardoor het een unieke uitstraling

heeft in de omgeving. Toch sluit het perfect aan binnen de omgeving qua hoogte

en massa. Groothedde: “We hebben het maximale volume neergezet binnen de

gestelde kaders; het Programma van Eisen van Elektramat, het bestemmingsplan

en de maximale brandcompartimentering. Dat was een leuke uitdaging. Het gebouw

is zeer duurzaam en GPR-gecertificeerd.” De bouw verloopt inmiddels voorspoedig.

Naar verwachting wordt de nieuwbouw voor het eind van het jaar opgeleverd.

Van de Worp vult aan: “Als bouwer vinden wij het belangrijk om kwalitatief

hoogstaande gebouwen te ontwikkelen en te realiseren. Onder andere

door materiaalkeuzes en door luchtdicht te bouwen, in combinatie met een

duurzaam installatiesysteem zodat het binnenklimaat comfortabel blijft.” Berendsen:

“Het ontwerp moest daarnaast voldoen aan strenge eisen vanuit de

gemeente, om in het straatbeeld te passen. Ook de logistieke ontsluitingen

zijn uitgewerkt met gescheiden verkeersstromen, wat bijdraagt aan de veiligheid.

Dat is allemaal goed opgepakt door Groothuis.”

TOEKOMSTBESTENDIG

Fase 1 van de bouw bestond uit het kantoor, de showroom en het magazijn

met een totale oppervlakte van 6.500 m 2 en werd na een bouwtijd van

zes maanden eind 2019 opgeleverd. Fase 2 leverde nog eens 3.500 m 2 extra

magazijnruimte op en werd eind 2021 opgeleverd. “Voor fase 1 waren wij

verantwoordelijk voor het totale ontwerp, de engineering, de vergunningsaanvraag

en de realisatie”, aldus Van de Worp. “Daarnaast adviseerden we

over duurzaamheid. Vanuit de behoefte van Elektramat is gekeken naar hoe

de bedrijfsvoering nu en in de toekomst kan plaatsvinden. De bouw is zo

multifunctioneel mogelijk voorbereid. Qua logistieke stellingsystemen zijn er

verschillende mogelijkheden. Zo is een deel van fase 1 inmiddels voorzien van

een halfautomatisch systeem met shuttlekasten.”

Fase 2 van de bouw is voorzien van een ultra vlakke vloer, waarop inductiegeleide

voertuigen gaan rijden. Dit draagt bij aan de veiligheid en je kunt

werken met smalle gangen en dus meer palletplaatsen.

Elektramat wil haar personeel een mooie en goede werkplek bieden. De inrichting

van het kantoor is dan ook sfeervol, modern en gericht op groepsdynamiek.

Tussen de gebouwen van fase 1 en fase 2 komt een binnentuin om

rustig te kunnen lunchen. Via een bordes kunnen medewerkers veilig en snel

andere delen van het pand bereiken. ❚

STEDENBOUW.NL | 111


Elektramat Enschede

Projectinfo

Engineering en realisatie van elektrotechnische

installaties door een gespecialiseerde partner

De goede werking van installaties hangt niet alleen af van de apparatuur,

maar vooral ook van een vakkundige en correcte montage. Toen de directie

van Elektramat besloot om haar faciliteiten in Enschede uit te breiden,

deed ze wederom een beroep op De Jong Elektra & Kluswerken voor de

engineering en realisatie van de elektrotechnische installaties.

“Als vaste relatie van Elektramat staan we sinds 2017 via outsourcing in

voor de montage van haar installaties. Voor de nieuwbouw van Elektramat

in Enschede ontwierpen en integreerden we ook alle elektrotechnische

installaties. Vandaag de dag wordt gewerkt aan de uitbreiding

van deze locatie. Al in de ontwerpfase werden we opnieuw gevraagd

om intelligente oplossingen op maat te ontwerpen en de integratie

binnen de originele plannen te controleren”, vertelt directeur Daniël de

Jong. “Ik had al jaren in diverse installatiebedrijven meegedraaid, toen

ik in 2014 besloot om een eigen bedrijf te starten. De ervaring heeft

me geleerd dat luisteren naar de klant en communiceren met andere

aannemers belangrijk is om elk project tot een goed einde te brengen.

Inmiddels telt De Jong Elektra & Kluswerken 20 vakbekwame medewerkers.

Men kan hier terecht voor laadoplossingen voor elektrische

voertuigen, groepenkasten/verdeelinrichtingen, E-utiliteit en onderhoud

van E-installaties. Het afgelopen jaar lag de focus vooral op groepenkasten,

laadpalen en specifieke oplossingen voor de utiliteitsbouw. ”

De showroom.

Het magazijn.

Bouwinfo

Opdrachtgever

Architect

Hoofdaannemer

Elektramat

BGA bouwkundig ontwerp en advies

Groothuis Bouwgroep

Nieuwbouwproject

Elektramat fase 2 te Enschede

Bij dit project hebben wij ruim 5.000 m 2 aan

dak- en gevelbeplating geleverd en gemonteerd.

Dit alles in een hoog tempo, met maatwerk,

en van zeer hoogwaardige kwaliteit.

Benieuwd wat we voor u kunnen betekenen?

Neem vrijblijvend contact met ons op.

dé specialisten

in dak- en wandbeplating

UTILITEITSBOUW

AGRIBOUW

RENOVATIE

www.hardeman-vanharten.nl

Volg ons ook via F T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl

112 | STEDENBOUW.NL


Elektramat Enschede

Tekst | Desiree Pennings

IJzersterk in staal

Familiebedrijf levert staalconstructie en

trappen voor nieuwbouw Elektramat

Elektramat breidt uit op haar mooie zichtlocatie in Enschede. Familiebedrijf Tasche verzorgt er de staalconstructie en de

stalen trappen. Voor het reeds bestaande gedeelte werd Tasche ook gevraagd, dus de medewerkers weten perfect wat

er van hen verwacht wordt.

“Het gaat om ongeveer 150 ton staal. Voor ons was het geen heel erg groot

project, maar de bijzonderheid zat hem in de afstemming met de opdrachtgever.

We hebben alles geëngineerd, geproduceerd en just-in-time aangeleverd, zodat

iedereen zo effectief mogelijk kon werken zonder elkaar in de weg te zitten”,

zegt Coen Wesselink van Tasche Staalbouw. Om dit voor elkaar te krijgen, levert

het bedrijf alleen wat direct gemonteerd kan worden. Pas daarna wordt de volgende

vracht geleverd. “Voor dit project hebben we ook de kanaalplaatvloeren

gemonteerd in opdracht van Groothuis Bouwgroep”, aldus Wesselink.

Tasche Stalen Trappen produceert en monteert de trappen voor de industriehal,

de buitenruimte en een interieurtrap voor het kantoorgedeelte. Robert

Zegger van Tasche Stalen Trappen vertelt: “Drie jaar geleden hebben we de

eerste fase ook gemaakt. De stalen trappen en loopbruggen moesten perfect

op elkaar aansluiten. Het gaat nu om een uitbreiding, waardoor we weten wat

we moeten doen. Aan het einde van dit jaar zitten alle trappen erin.”

OP TIJD EN VOLGENS AFSPRAAK

Voor Tasche en haar opdrachtgever loopt het project volgens planning en naar

tevredenheid, ondanks de stijgende staalprijzen en het tekort aan grondstoffen.

Wesselink: “We hebben zo voordelig mogelijk ingekocht bij verschillende

leveranciers en we hebben er bij de engineering rekening mee gehouden. Op

deze manier kunnen we toch op tijd en volgens afspraak leveren.” ❚

Van Koersveldweg 6

7665 SG Albergen

Tel. 0546 - 449010

Eenhuisstraat 6

7665 PZ Albergen

Tel. 0546 - 480160

Past. Boddestraat 16

7666 LB Fleringen

Tel. 0546 - 621954

WWW.TASCHESTAALBOUW.NL • TEL. 0546 - 449010

STEDENBOUW.NL | 113


Sportcampus ETB Cas Sombroek Volendam

Tekst | Johan Debaere

Beeld | Mercuur Bouw

Turnhal, gymzaal, dansstudio en dojo onder één dak

Sporten in een ‘open’

multifunctioneel complex

met een opvallende vormgeving

In november nemen de gemeente Edam-Volendam, Katholieke Stichting Club en Buurthuiswerk (CBW), turnvereniging Sint

Mauritius en Budocentrum Fun en Fit het nieuwe Sportcampus ETB Cas Sombroek in Volendam in gebruik. Wat oorspronkelijk

bedoeld was als een gymzaal groeide uit tot een multifunctioneel sportcomplex met een grote turnhal, een gymzaal, een

dansstudio met twee danszalen en een dojo. Mercuur Bouw realiseerde dit bijna-energieneutrale gebouw van de hand van

Kuiper Steur Architecten in bouwteamverband. Het ontwerp valt op door een markante vormgeving met schuine gevels, veel

gebouwhoge glaspartijen, een dakrand in witte polyester composiet en een dak met sedumbegroeiing.

'Geen gesloten gebouw,

maar een sportcomplex met

een extravert karakter'

Een markante vorm met schuine gevels onder een hoek van 60° maakt het ontwerp van Sportcampus ETB Cas Sombroek opvallend, open en mooi.

114 | STEDENBOUW.NL


Sportcampus ETB Cas Sombroek Volendam

De meeste sport- en turnhallen zijn eerder ‘gesloten’,

vaak eentonige gebouwen. De nieuwe Volendamse

Sportcampus ETB Cas Sombroek, ontworpen

door Kuiper Steur Architecten, wordt echter gekenmerkt

door een markante vormgeving en een zeer

open en extravert karakter. “Oorspronkelijk had de

gemeente Edam-Volendam een nieuwe stek voor de

lokale turnvereniging Sint Mauritius in gedachten,

maar gaandeweg groeide het project uit tot een

multifunctionele sportaccommodatie met een gymzaal,

een turnzaal met een laag plafond en ‘hoge’

turnhal op de benedenverdieping en een zaal voor

zelfverdedigingssporten (dojo) en dansstudio met

twee zalen op de bovenetage”, legt projectleider

André Boon van Mercuur Bouw uit. “De gemeente

wilde voor de realisatie zoveel mogelijk lokale partners

inschakelen. We hebben onze roots in Volendam

en alhoewel we nu in Purmerend gevestigd

zijn, konden we toch voor deze tender inschrijven

en kregen we de opdracht toegewezen. Samen met

het architectenbureau, M 3 Energie en Pieters Bouwtechniek

hebben we het project verder ontwikkeld

en gerealiseerd. We dachten vooraf goed na over de

uitvoering en de materiaalkeuze, bijvoorbeeld het

gebruik van polyester composiet voor de dakranden.

Binnen had elke ruimte zijn eigen uitdagingen,

maar in de danszalen moesten vooral materialen

gebruikt worden die enerzijds voor een goede ruimteakoestiek

zorgen en anderzijds voorkomen dat er

storend lawaai in andere ruimten is.”

SCHUINE GEVELS,

GROTE GLASPARTIJEN,

SCHANSKORVEN EN SEDUM

Mercuur Bouw startte eind november met de werkzaamheden

voor dit nieuwe pareltje aan de toegangsweg

naar de wijk Broeckgouw. Zo ontwierpen

de architecten een modern gebouw, dat gekenmerkt

wordt door schuine gevels onder een hoek

van 60°. “We boorden 122 betonnen palen in de

grond, waarop een betonnen vloer gegoten en een

robuuste staalconstructie gemonteerd werd”, gaat

de projectleider verder. “Zowel de voor- als achtergevel

bestaan uit een gebouwhoge vliesgevel met

slanke profielen en grote glaspartijen, die zorgen

voor veel lichtinval. De andere verticale geveldelen

zijn opgetrokken in schanskorven. Op de schuine

zijden valt onmiddellijk de sedumbegroeiing op. Het

geheel wordt afgerond met een opvallende brede

dakrand in witte polyester composiet. Het dak zelf

bestaat uit staal bekleed met sedum.” ❯

De constructie voor de vormgeving

met schuine gevels.

Projectinfo

De opvallende gevel is deels

opgebouwd uit schanskorven

Voor de bekleding van gevels gebruikt men vandaag de dag de

meest uiteenlopende materialen: crepi, hout, aluminium, staal,

cortenstaal, … zelfs schanskorven uit gepuntlaste gaaspanelen

met rechthoekige of vierkante mazen, gevuld met gebroken

natuursteen, gebroken puin, afgekeurde bakstenen of andere

materialen. Zo bestaat de gevel van Sportcampus ETB Cas

Sombroek uit een combinatie van schuine elementen onder een

hoek van 60°, gebouwhoge vliesgevels met grote glaspartijen

en verticale geveldelen opgetrokken in schanskorven.

“We leverden en plaatsten 440 m² schanskorven met een dikte

van 30 cm, die aan de achterliggende muur zijn verankerd”,

vertelt Sjoerd Endel, zaakvoerder van Nautilus Eco-Solutions

B.V. uit Warmenhuizen. “De schanskorven zijn opgebouwd uit

gepuntlaste gaaspanelen en opgevuld met handmatig steengezette

Doornikse breuksteen. De volledige uitwerking van

ontwerp tot uitvoering nam ongeveer 16 weken in beslag. Vooral

de hoogte van de constructie vormde een uitdaging, maar dankzij

onze expertise konden we het ontwerp van de architect in

een gepaste oplossing omzetten.”

“We leveren al 25 jaar alle mogelijke schanskorfconstructies

voor de versteviging van oevers en grondkeringen, de realisatie

van geluidsweringen en muren, de bekleding van gevels en

wanden en de creatie van architecturale elementen voor buiten

en binnen. Met de Aqua-Flora ® producten bieden we bovendien

een manier om zo snel en duurzaam mogelijk een natuurvriendelijke

oever of drijvend groen te creëren. Daarvoor worden met

oever- en waterplanten voorgekweekte kokosmatten gebruikt.”

Projectinfo

‘Een gezonde geest in een gezond lichaam voor

elke sporter, dankzij een gezond binnenklimaat’

In ruimten waar mensen individueel of in groepen intensief

hun sport beoefenen – turnen, dansen, … of trainen voor een

zelfverdedigingssport – is een gezond en comfortabel binnenklimaat

cruciaal. Daarom werken hoofdaannemers voor deze

installaties vaak samen met specialisten zoals Schermer Installatietechniek

uit Hoorn.

“We hebben in 70 jaar tijd een ruime ervaring en kennis

opgebouwd in loodgieterswerk, luchtbehandeling, airconditioning,

centrale verwarming, gas, watervoorziening, perslucht

en meet- en regeltechniek”, vertelt Barend Schermer,

die als derde generatie van de familie al meer dan 10 jaar

aan het hoofd van het installatiebedrijf staat. “Bij elk project

denken we met onze opdrachtgevers mee om een gepaste

oplossing te ontwikkelen. Daarbij werken we met de nieuwste

technieken.”

“In Volendam hadden we in opdracht van Mercuur Bouw de

installatiewerken in sporthal De Seinpaal uitgevoerd. Aangezien

de gemeente zeer tevreden was over het resultaat, koos

zij voor dezelfde hoofdaannemer en zijn bouwpartners om

de nieuwe Sportcampus ETB Cas Sombroek te realiseren. Zo

werden we door Mercuur Bouw en de andere bouwteampartners

ingeschakeld om de klimaatinstallaties voor dit project te

ontwikkelen en te monteren. Dit gebouw is volledig gasloos. We

integreerden een WKO-installatie die warmte en koude uit de

bodem onttrekt. Een warmtepomp zorgt voor het opwekken van

de warmte en WTW-luchtbehandelingskasten staan in voor het

duurzaam ventileren van de ruimten.”

STEDENBOUW.NL | 115


00025045001 - Schermer BV Installatietechniek.indd 1 18-01-21 11:45

Nautilus voor Creativiteit en Kwaliteit

in Schanskorven en Aqua-Flora®

Schanskorven staan bekend om hun brede toepasbaarheid, van erfafscheiding tot

gevelbekleding. Inmiddels hebben wij al 26 jaar ervaring in het ontwerpen en bouwen

van schanskorfconstructies in Europa. Met een door TNO geteste en bewezen

levensduur van minimaal 47 jaar, wordt uw project nóg duurzamer.

Liever groener? Geen probleem, met onze Aqua-Flora® producten maken we in een

handomdraai natuurvriendelijke oevers.Het vergroenen van een kademuur, of een

drijvend eiland, het behoort allemaal tot de mogelijkheden.

Het combineren van beiden, zoals hier in Kudelstaart, zorgt voor een ultieme robuuste

én groene oever. Bij dit project zijn voorgegroeide schanskorfmatrassen gebruikt met

ervoor een extra versteviging van steenrollen. (De schanskorfmatrassen zijn niet meer

zichtbaar, omdat deze zo mooi begroeid zijn met Aqua-Flora® matten, t.h.v. de gele

bloemen.)

Warmenhuizerweg 20 Warmenhuizen | 072 - 5331399 | info@nautilusecosolutions.com

www.nautilusecosolutions.com


Sportcampus ETB Cas Sombroek Volendam

Projectinfo

‘Voor de afbouw klop je

aan bij een vakman’

Het dak bestaat uit staal met sedumbedekking.

SPORTEN IN EEN BIJNA-

ENERGIENEUTRAAL COMPLEX

Sportcampus ETB Cas Sombroek wordt vanaf november

het nieuwe thuis van Katholieke Stichting

Club en Buurthuiswerk (dans- en yogazaal), Sint

Mauritius (turnhal en gymzaal) en Budocentrum

Fun en Fit (dojo). Ook de gemeente Edam-Volendam

is één van de huurders. “Als hoofdaannemer

stonden we in voor de ruwbouw en binnenafbouw

van deze sportaccommodatie. Bij het ontwerp

Projectinfo

Aluminium kozijnen en vliesgevels geven

de sportcampus een chique uitstraling

werd gekozen voor een hoogwaardige afwerking.

Bovendien is er veel aandacht besteed aan duurzaamheid

en energiezuinigheid”, sluit Boon af.

“Dit bijna-energieneutrale sportcomplex is volledig

gasloos. Een bodemwarmtepompinstallatie

zorgt voor het koelen en verwarmen van alle ruimten.

Dit gebouw omvat een sedumdak, dat ook zal

functioneren als waterbuffer en verder dragen PVpanelen

bij aan een verhoogde energiezuinigheid.

Sporten is gezond, vooral als de locatie top is.” ❚

De vliesgevels en aluminium kozijnen voor sportcampus ETB Cas Sombroek in Volendam

werden geleverd en geplaatst door Akuflex. Hiermee is gekozen voor een fraaie, duurzame

gevel met minimaal onderhoud.

Het vliesgevelsysteem AA100Q HI van Kawneer is hoogwaardig geïsoleerd en past hiermee

perfect in de hedendaagse bouw. “Daarbij is in Volendam gekozen voor een mooie

oppervlaktebehandeling, namelijk licht brons geanodiseerd”, vertelt Marco Bakker van

Akuflex. “Dit geeft het gebouw een chique uitstraling. Bovendien kan geanodiseerd

aluminium milieuvriendelijk gerecycled worden.”

Het ontwerp en de engineering van de schuine ruiten en de structurele tussennaad vroegen

extra aandacht. “Wij verzorgen het hele traject voor onze opdrachtgevers”, vertelt

Bakker hierover. “Van ontwerp tot montage. Dat maakt het makkelijk om met elkaar te

overleggen en de beste oplossingen te bedenken. Na de ontwerpfase worden de elementen

geproduceerd in onze eigen productiehal en vervolgens gemonteerd door onze eigen

vakmensen. De opdrachtgever die zijn opdracht bij ons neerlegt, kan het echt loslaten.”

Met haar jarenlange ervaring en specialistische kennis is Akuflex een waardevolle

gesprekspartner voor opdrachtgevers, projectontwikkelaars, aannemers en architecten.

Een gevelspecialist in hoogwaardige producten voor een marktconforme prijs.

Voor de afbouw van de nieuwe Sportcampus

deed Mercuur Bouw een beroep op Stam Montagebouw,

één van haar vaste partners in projecten.

Dit deskundig afbouwbedrijf uit Nieuw-

Vennep is gespecialiseerd in de totale afbouw,

bestaande uit metalstud wanden en plafonds,

systeemwanden en -plafonds, estrichvloeren

en timmerwerkzaamheden. Voor het sportcomplex

in Volendam leverde en monteerde

de firma wanden, koven en plafonds. Bovendien

was ze verantwoordelijk voor het afsmeren

van de wanden.

“We werden in de ontwerpfase gecontacteerd,

waardoor we al in een vroeg stadium over de

uitvoering en montage van de schuine gevelelementen

en de opbouw van wanden en

plafonds konden meedenken. De uitdaging

lag hem immers vooral in de grote diversiteit

aan plaatmaterialen. Zo werden op sommige

plaatsen meerdere plaatmaterialen in één

wand gecombineerd om verschillende eigenschappen

te realiseren”, vertelt projectleider

Eduard ten Ham. “Bovendien moesten in

bepaalde ruimten materialen ingezet worden,

die enerzijds voor een goede ruimteakoestiek

zorgen en anderzijds voorkomen dat

er storend lawaai in andere ruimten is. Dat

vereiste een grote diversiteit en vulling met

isolerend materiaal, dat op zijn plaats gehouden

moest worden.”

“We hebben de eerste drie weken alleen

maar op hoogte gewerkt. Een team van vier

monteurs was non-stop bezig met het uitzetten

en opbouwen van de wanden en het isoleren

van de cannelures. Na het afwerken van

de wanden, konden we de diverse plafonds

monteren. Een goede afstemming met de

hoofdaannemer en installateurs was cruciaal

om dit project vlot te laten verlopen en

probleemloos tot een goed einde te brengen.”

Bouwinfo

Opdrachtgever

Gemeente Edam-Volendam

Architect

Kuiper Steur Architecten, Assendelft

Hoofdaannemer

Mercuur Bouw, Purmerend

STEDENBOUW.NL | 117


’t Quadrant Apeldoorn

Tekst | Desiree Pennings

Beeld | BEMOG Projektontwikkeling

46 Appartementen voor een gemixte doelgroep

Appartementencomplex

’t Quadrant in Apeldoorn

is de kroon op Groot Zonnehoeve

’t Quadrant bestaat uit een mix

van tweekamerappartementen

en grotere woningen met

drie of vier kamers.

118 | STEDENBOUW.NL


’t Quadrant Apeldoorn

In de Apeldoornse nieuwbouwwijk Groot Zonnehoeve werd in oktober het laatste gebouw opgeleverd. Appartementencomplex

’t Quadrant bestaat uit 46 woningen voor een zeer diverse doelgroep. Er zijn maar liefst veertien verschillende

woningtypes, voor starters, senioren, alleenstaanden, stellen…. Van Norel Bouwgroep bouwde het complex in opdracht

van BEMOG Projektontwikkeling.

'De woningen zijn zowel bereikbaar

voor de starter als zeer geschikt

voor andere doelgroepen'

Het was Theo Verburg Architecten uit Ede die het

gebouw ontwierp. Vanuit de gemeente Apeldoorn

en BEMOG werd heel wat van de architecten gevraagd,

zegt Sharon Kruger, projectontwikkelaar

bij BEMOG. “Maar ze hebben er een prachtig

ontwerp van gemaakt. De woningen zijn zowel

bereikbaar voor de starter als zeer geschikt voor

andere doelgroepen.” ’t Quadrant bestaat uit

een goede mix van tweekamerappartementen en

grotere woningen met drie of vier kamers. Ieder

huishouden beschikt daarnaast over een eigen privéparkeerplaats

en een eigen warmtepomp.

Over duurzaamheid is bij het ontwerpen goed

nagedacht. Alles is gebouwd volgens de laatste

eisen en dus is er sprake van een hoge isolatiewaarde,

aardwarmte, lagetemperatuurverwarming

en PV-panelen op het dak. Ben Wolters,

projectleider bij Van Norel Bouwgroep: “Eigenlijk

is dat steeds normaler. Bij iedere bouw wordt

tegenwoordig volop aandacht besteed aan energiebesparing

en duurzaamheid.”

TEGENSLAGEN HET

HOOFD GEBODEN

De appartementen liggen aan de zogenaamde

Groene Mal, de verbinding van het centrum van

Apeldoorn met de Veluwe en IJsselvallei. Bestaande

bomen, waaronder een 120 jaar oude zomereik,

moesten blijven staan. “Die eik stond in het

getekende bouwvlak en het gebouw moest er als

het ware omheen gebouwd worden. Dat was best

spannend, maar nu is hij heel mooi betrokken bij

het complex en gaat hij op in de omgeving. We

hebben voorzieningen moeten treffen om hem gezond

te houden”, aldus Kruger.

Het project kende ook een aantal uitdagingen. In

eerste instantie was dat de economische crisis in

2008. Kruger: “BEMOG tekende een realisatieovereenkomst

met de gemeente in 2007. Door de

economische crisis hebben de plannen een tijdje

stil gelegen, maar in 2016 hebben we het weer

opgepakt.” Woonwijk Groot Zonnehoeve kreeg

langzaamaan gestalte en in 2019 gingen de woningen

van ’t Quadrant in de verkoop. Binnen no

time waren ze allemaal verkocht. De bouw startte

in maart 2020. De vooruitzichten waren goed,

maar toen kwam COVID-19. ›

STEDENBOUW.NL | 119


’t Quadrant Apeldoorn

“Dat had een enorme impact op de bouw, met

name in de voorbereiding en met leveringen”,

zegt Wolters. “Gelukkig is het project binnen de

gestelde termijn opgeleverd. Dat hebben we voor

elkaar gekregen door werkzaamheden anders te

plannen en door extra mensen in te zetten.”

PRACHTIG PROJECT

In oktober werden de woningen opgeleverd. Inmiddels

zijn de eerste mensen verhuisd. BEMOG

kijkt terug op een goede samenwerking met Van

Norel, zegt Kruger. “Er zijn geen problemen geweest.

Het is een prachtig project geworden met

een mooi ontwerp en een goede samenwerking.

Het is de kroon op Groot Zonnehoeve.” ❚

De eerste bewoners zijn inmiddels verhuisd.

Bouwinfo

Opdrachtgever

BEMOG Projektontwikkeling

Architect

Theo Verburg Architecten

Hoofdaannemer

Van Norel Bouwgroep

Staalconstructie en stalen trappen

Tasche Staalbouw

Bouwperiode

maart 2020 – oktober 2021

Bouwen aan

de toekomst

Van Norel Bouwgroep is een familiebedrijf.

Het bouwen zit ons in het bloed:

• nieuwbouw

• verbouw en renovatie

• klein en groot onderhoud

• utiliteitsbouw

• turnkey projecten (Design & Construct)

• projectontwikkeling

0578 615 311

contact@vannorel.nl

Volg ons op:

www.vannorel.nl

120 | STEDENBOUW.NL

11-11-2021 11:13


’t Quadrant Apeldoorn

Tekst | Desiree Pennings

Beeld | Bemog Projektontwikkeling en Tasche Stalen Trappen

Complexe bouw met veel facetten

Familiebedrijf levert

ijzersterk resultaat

Familiebedrijf Tasche uit Albergen bestaat uit drie onderdelen: Staalbouw,

Stalen Trappen en Landbouwmechanisatie. De eerste twee onderdelen werkten

bij appartementencomplex ’t Quadrant samen met Van Norel Bouwgroep om

alle stalen onderdelen te realiseren, inclusief de gehele staalconstructie.

Tasche verzorgde de stalen galerijen, glasbalustrades,

binnenhekken, stalen trappen en stalen trapleuningen.

’t Quadrant bestaat uit een staalconstructie met stalen

galerijen, glasbalustrades, binnenhekken, stalen

trappen en stalen trapleuningen. Heel wat werk dus

voor Tasche Staalbouw en Tasche Stalen Trappen. “Er

was weinig ruimte om de balustrades naar boven te

krijgen en we konden niet van buitenaf monteren.

Daarom hebben we alles met een minikraan naar

boven gebracht en van binnenuit gemonteerd”,

vertelt Robert Zegger, bedrijfsleider bij Tasche Stalen

Trappen. Zijn collega Tom Oude Voshaar, projectleider

bij Tasche Staalbouw, vult hem aan: “We hebben het

staal gepoedercoat geleverd en deels gemonteerd

in verschillende fases. Bij appartementen heb je met

veel facetten te maken waarmee je rekening moet

houden, zoals leveranciers van balkons, breedplaten,

verschillende soorten behandelingen. Dat maakte

het project complex.”

Van Norel Bouwgroep is een bekende opdrachtgever

voor Tasche, waardoor er een goede samenwerking

plaatsvond. Het project duurde lang van

engineering tot oplevering, maar toch werd alles

volledig op tijd geleverd en gemonteerd. Zegger:

“De balustrades kwamen er aan het einde van

de bouwfase in. Vooraf werd alles gepoedercoat

en op kleur gebracht. Er mochten daarna dus

geen werkzaamheden meer plaatsvinden die de

producten konden beschadigen. Inmiddels is het

appartementencomplex opgeleverd en wonen de

eerste mensen er al in.” ❚

Van Koersveldweg 6

7665 SG Albergen

Tel. 0546 - 449010

Eenhuisstraat 6

7665 PZ Albergen

Tel. 0546 - 480160

Past. Boddestraat 16

7666 LB Fleringen

Tel. 0546 - 621954

WWW.TASCHESTAALBOUW.NL • TEL. 0546 - 449010

STEDENBOUW.NL | 121


De Slotvrouwe Heemskerk

Tekst | Johan Debaere

Beeld | ERA Contour

Koop- en huurappartementen met uitzicht op middeleeuws kasteel

Drie iconische slanke

woontorens in een park

Zaligheid, Gerechtigheid en Heerlijkheid lijken wel termen uit de Bijbel. Het zijn echter de namen van de appartementsgebouwen

die op dit moment aan de rand van de gemeente Heemskerk en met uitzicht op Slot Assumburg worden gebouwd.

In opdracht van wooncorporatie Woonopmaat en TBI-onderneming ERA Contour tekende Groosman architecten

project De Slotvrouwe, dat bestaat uit drie slanke en even grote woontorens met in totaal 222 appartementen. Ontwikkelende

bouwer ERA Contour is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en de bouw van de woningen en trekt voluit de

kaart van co-makership met vaste onderaannemers en leveranciers. De palen van de eerste toren werden in mei 2020

geheid en naar verwachting zal dit project in het najaar van 2022 opgeleverd worden.

Wonen in een groen park én met uitzicht op een

middeleeuws kasteel – de bewoners van de 21

koop- en 201 huurappartementen van project De

Slotvrouwe in Heemskerk zullen van dit idyllische

plaatje kunnen genieten. Het is meteen ook een project

dat ERA Contour op het lijf is geschreven. “Elke

toren krijgt zijn eigen naam. Zo komt de naam ‘Zaligheid’

van de ‘acht zaligheden’, een rij beroemde

woningen die vroeger langs de Tolweg stonden,

terwijl ‘Gerechtigheid’ verwijst naar de rechtspraak

op het binnenplein van het kasteel en ‘Heerlijkheid’

naar de heer die gezag had over zijn domein”, vertelt

bedrijfsleider Wim Paul. “Net als bij onze andere

projecten is ‘samenwerken’ hier het codewoord. Zo

hebben onze afdelingen Initiatief en Concept en

Plan- en Projectontwikkeling tijdens de ontwikkeling

en uitwerking heel intensief samengewerkt met

Woonopmaat, de gemeente Heemskerk, Groosman

architecten en andere betrokken partijen. Er is in het

voorontwerp goed nagedacht over de architectuur

en inrichting van De Slotvrouwe, evenals over de stedenbouwkundige

invulling, want de karakteristieke

gebouwen zullen samen met het park voor een verbinding

tussen het Slot en de buurt zorgen.”

De gevels zijn uitgevoerd in baksteen en hebben een grid waarbinnen met gevelopeningen is gespeeld.

122 | STEDENBOUW.NL


De Slotvrouwe Heemskerk

'Een goede samenwerking is

de sleutel tot een succesvolle

realisatie van elk project'

De appartementsgebouwen liggen aan de rand van de gemeente Heemskerk, met uitzicht op Slot Assumburg.

De 3 slanke woontorens van project De Slotvouwe op

een rij: Zaligheid, Gerechtigheid en Heerlijkheid.

De gevel van Gerechtigheid staat nog in de steigers, terwijl

Zaligheid op de achtergrond al ‘uitgepakt’ is.

ICONISCHE TORENS

De woontorens met twaalf verdiepingen zijn identiek,

maar worden toch telkens anders benaderd.

De gevels zijn uitgevoerd in baksteen en hebben

een grid waarbinnen met gevelopeningen is gespeeld.

De smalle en hoge gevelopeningen benadrukken

de hoogte van de gebouwen, terwijl de

speels gemetselde gevels voor een warm uiterlijk

zorgen. De woontorens hebben een duidelijke

plint die open is en op het maaiveld landt. De bovenste

twee lagen worden in de architectuur samengevoegd

en vormen de kroon van het gebouw.

In die plint en kroon zijn sommige delen in een

licht metselwerk uitgevoerd, wat zorgt voor een

variërend beeld tussen plint, middenrif en kroon.

“Ook voor de uitvoering kiest onze afdeling Realisatie

bewust voor een nauwe samenwerking met

opdrachtgever en bouwpartners. We zetten vol in

op die samenwerking met onze onderaannemers

en leveranciers”, gaat Paul verder. “Het Realisatieteam

vormt tijdens de bouw de kern van dit

netwerk. Het team bestaat uit een bedrijfsleider,

hoofduitvoerder, deeluitvoerders, de voorlieden,

de projectorganisatoren en de vaklui op de bouwplaats.

Dit team kan rekenen op de ondersteuning

van een inkoper, een logistieke medewerker, een

wooncoach en een projectadministrator.”

EEN STIJLVOLLE EN

DUURZAME DAME

De Slotvrouwe, met een variatie van woningen tussen

de 33 en 106 m², wordt niet alleen een stijlvolle,

maar zeker ook duurzame dame. Deze energiezuinige

en goed geïsoleerde appartementen worden

volledig aardgasvrij. Het project omvat individuele

bodemsystemen met warmtepompen, die voor verwarming

en warm water zullen zorgen, maar ook voor

de koeling op warme dagen. “De woontorens krijgen ook

voorzieningen voor onder meer dwergvleermuizen, vlinders,

huismussen en zwaluwen”, sluit de bedrijfsleider af.

“In mei 2020 werden de palen voor de eerste woontoren

geheid. In het najaar van 2022 zal dit project naar verwachting

opgeleverd worden.” ❚

Bouwinfo

Opdrachtgever

Wooncorporatie Woonopmaat, Heemskerk

Architect

Groosman architecten, Rotterdam

Ontwikkelende bouwer

ERA Contour, Zoetermeer

STEDENBOUW.NL | 123


De Slotvrouwe Heemskerk

Tekst | Johan Debaere

Beeld | ERA Contour

Per tunnelcyclus van 7 werkdagen wordt 1 verdieping in beton gegoten

Hoofdaannemer zocht gespecialiseerde

co-maker voor gietbouwwerk

Bij de realisatie van project De Slotvrouwe zet ERA Contour vol in op co-makership.

Daarbij werkt ze bij voorkeur samen met vaste onderaannemers en leveranciers.

Zo werd ook Van Muijen Betonbouw uit Obdam gevraagd om een prijsofferte

in te dienen voor een groot gedeelte van de betonwerkzaamheden.

“We werden geselecteerd voor de bovengrondse

tunnelgietbouwwerkzaamheden, nodig om de

drie woontorens met samen 21 koop- en 201

huurappartementen te realiseren. Een andere comaker

voert eerst de werken aan de kelderbak van

de woontorens uit. Zodra de onderbouw voor een

woontoren klaar is, starten we met de betonwerken

voor de realisatie van de 12 verdiepingen. Dit

project nam ongeveer een jaar in beslag”, vertelt

projectcoördinator Ton Muurman. “In december

2020 startten we met de montage van de tunnelbekistingen

voor de begane grond van het eerste

appartementsgebouw, die de naam Zaligheid

draagt. Per tunnelcyclus van 7 werkdagen werd

1 laag van het skelet in beton gegoten. In maart

was deze eerste woontoren op hoogte en konden

we de tunnelbekistingen direct overplaatsen naar

het tweede gebouw. Daarna werd het skelet van

appartementsblok Gerechtigheid helemaal gegoten,

gevolgd door de derde fase, namelijk het gietbouwwerk

voor de wanden en vloeren van blok

Heerlijkheid.”

ALS HET MAAR NAT EN GRIJS IS

Voor Van Muijen Betonbouw is dit uiteindelijk een

alledaags project. De veelzijdige betonbouwer,

gespecialiseerd in de natte beton, produceert en

levert de complete betonnen ruwbouw voor projecten

in de woning- en utiliteitsbouw. “We willen

onze opdrachtgevers volledig ‘ontzorgen’, wat

inhoudt dat we het volledige traject organiseren

van het bedenken van een effectieve bouwsystematiek

en alle noodzakelijke voorbereidingen tot

de uitvoering van een bouwwerk”, gaat de projectcoördinator

verder. “We passen ons steeds

flexibel aan de behoeften van elk project aan en

onze ervaren medewerkers denken graag met de

klant mee om tot een kwalitatief hoogwaardige

oplossing te komen. Bij ons werken immers alleen

maar echte betonbouwers, die graag werken met

alles wat nat en grijs is.” ❚

Van Muijen Betonbouw

stond in voor de

tunnelgietbouwwerkzaamheden.

124 | STEDENBOUW.NL

Naamloos-4 1 08-11-2021 13:44


Gebouw Leyhof Den Haag

Tekst | Desiree Pennings

Beeld | Van Wijnen

Gebouw Leyhof in Proeftuin Erasmusveld, Den Haag

Groen leven in de stad

In Den Haag wordt gebouwd aan de nieuwe woonbuurt Erasmusveld, met als kernthema’s groen, duurzaamheid

en collectiviteit. De plek waar zo’n 370 woningen worden gebouwd, bevindt zich aan een ecologisch lint, tussen de

volkstuinen en sportvelden in. Het is de bedoeling dat de bewoners hier op een bewuste en gezonde manier gaan

leven. Aan fase 1 wordt momenteel hard gebouwd. Gebouw Leyhof moet in het voorjaar van 2022 opgeleverd

worden door bouwer Van Wijnen.

De bewoners zullen samen leven in het groen, maar wel middenin de stad.

Leyhof komt te bestaan uit 108 appartementen.

Duurzaamheid is een belangrijk thema. Er komt

niet alleen plaats voor mensen om te wonen,

maar ook voor planten en dieren. Bovendien worden

de woningen duurzaam gebouwd met hout,

gevelstenen, aardwarmte en koeling, PV-panelen

gecombineerd met groene daken en wadi’s voor

de opvang van regenwater. “Er is een collectieve

WKO-installatie die de woningen voedt. Per appartement

is er een Booster warmtepomp die

individueel ingeregeld kan worden”, vertelt René

Bestebreurtje, projectleider bij Van Wijnen.

Luchtfoto van juli 2021. De bouw vorderde al gestaag.

SAMEN DELEN

Een ander thema waarmee rekening wordt gehouden

tijdens de bouw is ‘sharing.’ Het is de bedoeling

dat de bewoners hier echt samen gaan wonen,

vertelt Bestebreurtje. “Boven de parkeergarage

komt een collectieve daktuin, die afgewerkt wordt

met vlonderdelen, zitjes en een paviljoen. ›

STEDENBOUW.NL | 125


Gebouw Leyhof Den Haag

Daarnaast hebben mensen hun eigen balkon en

tien luxe woningen krijgen een buitenruimte met

wintertuin. Dat is een overdekte buitenruimte die

geopend en gesloten kan worden met een glazen

wand. Daarnaast zijn er collectieve ruimtes, zoals een

gezamenlijke wasruimte, bibliotheek, logeerkamer

en feestruimte. Ook komen er deelauto’s en -fietsen.”

Voor de eigen ruimtes kunnen de kopers kiezen uit

diverse afwerkingen. Keukens, badkamers en sanitair

worden door Van Wijnen in opdracht op maat

gemaakt. Zo ontstaan er 108 aparte woningen die

perfect passen bij de nieuwe bewoners.

VLOTTE BOUW

De bouw startte in de zomer van 2020 en vorderde

snel, mede dankzij de bouwmethode. Het

werk is uitgevoerd in tunnelbekisting in combinatie

met houten spouwbladen. De kozijnen en

beglazing waren al in de fabriek gemonteerd.

Bestebreurtje: “Daardoor waren we snel winden

waterdicht. Met name de gevel en de daken

zijn opvallend, want hier komen veel materialen

bij elkaar. Dit is een uitdaging voor de uitvoering,

maar het zorgt er ook voor dat het eindresultaat

heel mooi wordt. We zijn echt trots op

dit project.”

EERSTE EN TWEEDE FASE

Gebouw Leyhof is de eerste fase van Erasmusveld

en wordt opgeleverd in het voorjaar van 2022. Fase

twee start naar verwachting in het tweede kwartaal

van 2022 en bestaat uit 125 grondgebonden

woningen en 137 appartementen, verdeeld in twee

bouwblokken. “De bouw verloopt voorspoedig.

Ondanks corona lopen we prima op schema. We

hebben steeds de gedachte gehad om vanaf april

2022 op te leveren en het ziet ernaar uit dat dit

gaat lukken. We hebben nog geen last van leveringsproblemen.

Materialen moet echter wel weken

eerder besteld worden dan vroeger. Het heeft

dus wel impact op de uitvoering, maar we liggen er

niet door stil”, aldus Bestebreurtje. ❚

'Met name de gevel is opvallend, want

hier komen veel materialen bij elkaar'

In de gezamenlijke daktuin zullen bewoners elkaar ontmoeten.

Projectinfo

Metselwerk geeft woningen

Erasmusveld een frisse uitstraling

De 350 woningen binnen Proeftuin Erasmusveld bestaan voor

een groot deel uit metselwerk. In combinatie met het hout geeft

dit de gebouwen een frisse uitstraling. Metselbedrijf Stout uit

Ooltgensplaat verzorgt het totale pakket aan metselwerk, inclusief

het voegwerk, lijmwerk en isoleren.

In de opvallende gevel wordt gebruik gemaakt van een mix aan materialen.

Metselbedrijf Stout voert de werkzaamheden uit in opdracht van

hoofdaannemer Van Wijnen. De samenwerking met dit bedrijf

en met de andere aannemers verloopt goed, vertelt Jan Willem

Stout, uitvoerend directeur bij het metselbedrijf. “We zijn er in

het afgelopen jaar aan het werk geweest. We werken altijd met

dezelfde onderaannemers en hebben dus altijd korte lijntjes.

We ervaren een fijne samenwerking. Het is altijd de uitdaging

om het werk soepel te laten verlopen voor alle partijen, maar

we zien dat dit project erg goed verloopt.”

126 | STEDENBOUW.NL


00029334001 - Metselbedrijf Stout.indd 1 24-11-2021 11:11

Gebouw Leyhof Den Haag

Projectinfo

Uniek in staalconstructies

De staalconstructie en de trappen voor gebouw Leyhof werden

geleverd en gemonteerd door VIETS Staalconstructie uit Harskamp.

Daaraan begon het bedrijf in januari 2021 en de medewerkers

zijn er nu nog steeds bezig. Staal aanbrengen in een

bestaande constructie brengt immers de nodige uitdagingen

met zich mee. Het project verloopt helemaal naar wens en ook

de samenwerking met opdrachtgever Van Wijnen en andere

aannemers verloopt prima.

De werkelijkheid begint al aardig op de artist impression te lijken.

Bouwinfo

Ontwikkeling

BPD

Bouw

Van Wijnen

Start bouw zomer 2020

Oplevering april t/m de zomer van 2022

VIETS Staalconstructie kan in eigen beheer staalconstructies

ontwerpen, uitvoeren en monteren dankzij de innovatieve

benadering en professionele materiaalbehandeling. Het bedrijf

hanteert een unieke werkmethodiek waarbij zelfontwikkelde

machines en gereedschappen een belangrijke rol spelen. De

hooggekwalificeerde medewerkers beheersen bovendien ieder

hun eigen specialisme. Zo ontwerpen zij met behulp van de

nieuwste CAD/CAM-systemen en zijn de lassers onder meer

NEN-gecertificeerd. De VIETS-montageploegen verzorgen een

naadloze afwerking op locatie. Voor alle hoogwaardige productietechnieken

is de moderne werkplaats in Harskamp uitstekend

toegerust, bijvoorbeeld met CNC-machines en interne

transportmogelijkheden tot 30 ton.

Stoofstraat 7 3257 AZ | 0610932679

STEDENBOUW.NL | 127


Anna’s Hoeve Hilversum

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | BAM

65 huurappartementen in Anna’s Hoeve, Hilversum

Mooi wonen met zicht

op de Anna’s Berg

65 huurappartementen met optimaal zicht op het nabijgelegen groen. Dat is het resultaat van kansen benutten en ‘creatief

puzzelen’, zoals architect Leendert-Jan Huyser het noemt.

De 65 sociale huurappartementen in de Hilversumse

wijk Anna’s Hoeve worden gebouwd in

opdracht van Dudok Wonen. Deze huurders- en

koperscorporatie vroeg drie architecten om een

visie aan te leveren voor de invulling van ‘vlek

2.31B’. Hoe kon dit perceel op een efficiënte manier

worden ingedeeld met inachtneming van de

gemeentelijke envelop? Het was TVA architecten

die hierop het beste antwoord gaf. Zij ontwierp

een tweeledig gebouw waarbij de parkeerkoffer

achter het gebouw wordt geplaatst, ingepakt in

het groen.

CONSTRUCTIE VAN STAAL

EN KALKZANDSTEEN

Voor BAM Wonen Bouwen op Maat hebben de

gedeelde beukmaten wel consequenties. Een betoncasco

met breedplaatvloeren is nu geen optie.

“Daarom is gekozen voor een constructie van

staal en kalkzandsteen”, vertelt Walter Veensma,

projectleider van BAM Wonen Bouwen op Maat.

“De gekozen combinatie van prefab die deels op

de staalconstructie steunt en deels is aangestort,

is wel een bewerkelijke klus. Al deze onderdelen

moeten nu meelopen met de ruwbouwcyclus en

dat zorgt wel voor uitdagingen bij de uitvoering

van dit project.”

'Genieten van volop daglicht'

PLANOPZET

“Om het gewenste programma van Dudok Wonen

te realiseren, was een recht-toe-recht-aan

galerijflat ongetwijfeld de simpelste oplossing

geweest”, vertelt Huyser, architect van TVA architecten.

“Maar dit zou onmogelijk op de plot passen

en niet voldoen aan de uitgangspunten zoals

geformuleerd in het beeldkwaliteitsplan. Ook de

ruimtelijke kwaliteit met uitzicht op het park en de

Anna’s Berg zou niet worden benut. Maar door te

kiezen voor woningenplattegronden met een zogenaamde

wisselbeuk hebben nu alle driekamerappartementen

uitzicht op het openbare groen en

is voldoende leven gecreëerd aan de galerijzijde.”

EEN FRAAI GROEN BINNENGEBIED

De twee gebouwdelen openen zich op het uitzicht,

de Anna’s Berg. Het groen van dit landschap wordt

als het ware het gemeenschappelijke binnengebied

‘ingetrokken’. Hiermee ontstaat een groen

semiopenbaar binnengebied dat de woonkwaliteit

en sociale interactie vergroot. Door de twee

gebouwen te verbinden met twee boven elkaar

geplaatste loopbruggen kan worden volstaan met

een entree, trappenhuis en liftschacht, wat weer

bijdraagt aan de efficiëntie van het plan.

Om de bewoners te laten genieten van volop licht en de naastgelegen Anna’s

Berg wordt gekozen voor twee gebouwen, gericht op het groen.

128 | STEDENBOUW.NL


Anna’s Hoeve Hilversum

EEN KLUWE VAN LEIDINGEN

Een grotere uitdaging vormt de gekozen installatie,

die bestaat uit een collectief opwekkingssysteem

met een all-electric water/water-warmtepomp op

het platte dak van de gebouwen. Het opwekkingssysteem

wordt beheerd vanuit een ondergrondse

technische ruimte. Veensma: “Deze verwarmingsen

koelingsinstallatie brengt een gigantische kluwe

van leidingen met zich mee. Het is een immense

uitdaging voor de installateurs om deze kluwe te

ordenen en overzichtelijk te houden.” Dankzij de

goede voorbereidingen verloopt het werk vlot en

volgens planning. “De ruwbouw is nu opgeleverd

en op de onderste bouwlagen is gestart met de

afbouw. Hier verschijnen nu de buitengevels in

rode baksteen. Die geven onmiddellijk kleur aan

het gebouw en geven al een indruk van de toekomstige

sfeer.” ❚

Een collectief opwekkingssysteem met all-electric water/waterwarmtepomp

zorgt voor een kluwe van leidingen.

Bouwinfo

Opdrachtgever

Dudok Wonen, Hilversum

Architect

TVA Architecten, Ede

Constructeur

Fundament Bouwadvies bv, Laren

Uitvoering

BAM Wonen Bouwen op Maat, Nieuwegein

Installaties

Foppen Installatietechniek Amersfoort,

Bouwman Installatietechniek Wijk en Aalburg,

Hardeman Installaties Veenendaal, Vaanler Bilthoven

Bouwsom

€ 7,8 miljoen

Bouwperiode

mei 2021 – mei 2022

Foppen InstallatIe technIek

voor passende InstallatIes en

passend werk!

Foppen Installatie Techniek (FIT) is een expert op het gebied van gas, water, riool en sanitaire installaties

in de projectmatige nieuwbouw. Wij richten ons voornamelijk op loodgieterwerkzaamheden voor

nieuwbouw en renovatie. Dit geldt zowel in de utiliteitbouw als in de (luxe)woningbouw.

natrIumweg 12 | 3812 pv amersFoort | t. 033 - 463 21 53 | F. 033 - 465 90 41

Foppen Installatie Techniek Advertentie 197x130mm FINAL.indd 1 02-09-11 10:22

STEDENBOUW.NL | 129


Kloppend Hart Alphen aan den Rijn

Tekst | Patricia van der Beek

Beeld | IJsselmonde / Architectuurfotograaf Rob van Esch

Duurzame gevels

met individuele

expressie

Appartementen met trapgevels. (Beeld: Architectuurfotograaf Rob van Esch)

Comfortabele appartementen met in het oog springende trapgevels en ruime balkons. Gevarieerde vierlaagse waterwoningen,

met een eigen parkeergarage in het souterrain. En riante villa’s waar je in alle luxe geniet van de groene

omgeving. Met project Kloppend Hart heeft Alphen aan den Rijn er een levendig en toekomstbestendig stukje stad bij.

De gevels, waarvan het grootste deel tot stand is gekomen met keramische steenstrips, dragen hieraan hun steentje bij.

Kloppend Hart is het sluitstuk in de ontwikkeling

van de wijk Kerk & Zanen in Alphen aan den Rijn.

Het woongebied biedt ruimte aan 76 woningen,

bestaande uit zestien villa’s, twintig waterwoningen

en veertig appartementen verdeeld over twee

gebouwen. Duurzaamheid en comfort staan hoog

in het vaandel. Met onder meer een aardwarmtepomp,

zonnepanelen en hoogwaardige isolatie

behalen de woningen een EPC-waarde van nul.

EIGEN UITSTRALING

Studio VVKH maakte het ontwerp voor Kloppend

Hart. Binnen de contouren van het plangebied gaf

zij vorm en inhoud aan de woningen. “Onze ontwerpvisie

is met name geënt op het uitzicht op het

Groene Hart”, vertelt architect Ronald Knappers.

“Dit leidde bij de appartementen tot ideaal georiënteerde,

ruime terrassen, deels uitgevoerd in loggiastijl,

deels als volledige buitenruimte. Door de

compositie van terrassen en massa gaven we elk

appartement een eigen uitstraling. De waterwoningen

en villa’s hebben dezelfde vormentaal en

individuele expressie, waarbij de waterwoningen

een waar feestje zijn. Elke woning is anders, zowel

qua gevelbeeld als qua indeling. Sommige zijn

voorzien van een uitbouw, andere zijn uitgevoerd

met een praktijkruimte. Of ze hebben een vergrote

achterzijde en een vide op de eerste verdieping.”

KERAMISCHE STEENSTRIPS

Het uitgangspunt bij het ontwerp van de gevels

was dat ze opgebouwd werden uit een spouwmuur

en traditioneel metselwerk. Dit bleek in de

praktijk echter een lastige opgave. Directeur Ron

Blom van BM van Houwelingen, het bouwbedrijf

dat de woningen van Kloppend Hart realiseerde,

licht toe: “Het aanbrengen van metselwerk is

arbeidsintensief en vraagt vakmanschap. Het is

in deze tijd van personeelsschaarste heel lastig

om over genoeg goede metselaars te beschikken.

Als alternatief stelden we aan de architect

voor om de appartementen en waterwoningen te

voorzien van buitengevelisolatie, afgewerkt met

keramische steenstrips. Wij hebben op dit gebied,

bij nieuwbouw- en renovatieprojecten, goede ervaringen

met IJsselmonde. Zij is gespecialiseerd

in het aanbrengen van buitengevelisolatiesystemen

van Sto Isoned.” Knappers voegt toe: “Dat

was voor ons wel even slikken. Kloppend Hart is

een typisch metselwerkproject waarbij de steen

heel belangrijk is. We hadden zelfs al een steen

voor ogen. Toch besloten we in het voorstel van

de aannemer mee te gaan. Met name het milieuaspect

gaf de doorslag. Bij de vervaardiging

van steenstrips komt veel minder CO 2

vrij dan bij

metsel stenen.”

VAN GOUDGEEL TOT OXIDEROOD

“Via IJsselmonde werden wij bij het project betrokken

om mee te denken over de toe te passen

keramische steenstrips”, vertelt projectmanager

Niels Kempen van Sto. “In samenspraak met de

architect, de aannemer en IJsselmonde is gekozen

voor een geëxtrudeerde strip in (DF) Duits formaat

240 x 52 x 14 mm uit onze StoBrick PO serie. Deze

steenstrips worden bij ons zusterbedrijf in Duits-

130 | STEDENBOUW.NL


Kloppend Hart Alphen aan den Rijn

land geproduceerd. Vervaardigd uit Westwalder klei

zijn ze zeer sterk, waardoor ze relatief dun gerealiseerd

kunnen worden. Bovendien heeft deze steenstrip

een extreem lage wateropname. Dit bevordert

het kleurbehoud en maakt de strips goed bestand

tegen vorst.” Uit de zes kleurenseries van de Sto-

Brick-collectie viel de keuze op vier kleuren uit uit

de StoBrick PO serie: goudgeel, okergeel, carbongrijs

en oxiderood. Kempen: “Het buitengevelisolatiepakket

waar deze steenstrips op aangebracht

worden, is StoTherm Vario. Dit isolatiesysteem is

opgebouwd uit een lijmlaag, een isolatiepakket en

een cementhoudende mortelweefsellaag.”

GEDEGEN VOORBEREIDING

Dat de gevels werden omgezet van spouwmuur

met traditioneel metselwerk naar buitengevelisolatie

met keramische steenstrips, had qua engineering

nogal wat voeten in aarde. “Die engineering lag bij

ons”, zegt Jacco Oostenbrug van IJsselmonde. “We

hadden onder meer te maken met verschillende

isolatiediktes, variërend van 16 tot 25 centimeter.

Die dikke isolatielaag was nodig om de duurzaamheidsambities

te behalen. Een ander aandachtspunt

betrof de individuele uitstraling van de gevels.

Dat vereiste een gedegen voorbereiding, waarbij

we heel scherp in beeld moesten hebben hoeveel

steenstrips we van elke kleur nodig hadden. Gezien

de schaarste in materialen en lange levertijden was

later bijbestellen geen optie.”

VAKWERK

“Onze grootste zorg was dat we steenstrips te

kort zouden komen”, vult Bas Boere van IJsselmonde

aan. “Door de goede voorbereiding voorkwamen

we dit en hielden we de voortgang in het

werk. Een omstandigheid waar we minder invloed

op hadden, was de wind. Die speelde ons met

name parten bij de realisatie van de trapgevels.

Qua planning moesten we rekening houden met

extra montagetijd, omdat we keramische steenstrips

op locatie voegen.” Knappers vult aan: “Het

team van IJsselmonde heeft vakwerk geleverd. De

steenstrips zitten er mooi op, veel strakker en met

minder toleranties dan traditioneel metselwerk.

Waterwoningen met individuele expressie.

Tegelijkertijd zie je met het blote oog niet dat het

steenstrips zijn. Ik ben zeer tevreden met het eindresultaat

en overtuigd van de mogelijkheden van

steenstrips. Zeker met het oog op duurzaamheid

heeft deze gevelafwerking de toekomst.” ❚

'Je ziet met het blote oog

niet dat het steenstrips zijn'

Kloppend Hart is het sluitstuk van de wijk Kerk & Zanen.

STEDENBOUW.NL | 131


AICS Amsterdam

Tekst | Tjerk van Duinen

Beeld | De Vries en Verburg/Guido Jongebreur en Mecanoo Architecten

De Amsterdam International Community School is opgeleverd

Het lange wachten wordt beloond

Pal achter het grote universiteitscomplex van de VU op de Zuidas is eind november de Amsterdam International Community

School (AICS) opgeleverd. Op 10 januari aanstaande gaan 1.400 leerlingen voor het eerst gebruik maken van het

duurzame schoolgebouw. De in fraai metselwerk gehulde school van vijf lagen is ontworpen door Mecanoo Architecten

en in 25 maanden tijd gerealiseerd door De Vries en Verburg, die binnen de kaders van het perceel qua uitvoering verantwoordelijk

was voor alles behalve de losse inrichting.

Het imposante atrium van de AICS. (Beeld: De Vries en Verburg/Guido Jongebreur)

132 | STEDENBOUW.NL


AICS Amsterdam

De AICS is een school die basis- en middelbaar

internationaal onderwijs aanbiedt. Tevens verzorgt

de instelling, onderdeel van de Esprit Scholengroep,

buitenschoolse opvang voor haar eigen

leerlingen.De nieuwbouw aan de A.J. Ernststraat

vervangt de huidige locatie achter het WTC.

GGZ-TERREIN

Er is lang gezocht naar een goede plek voor een

nieuw gebouw, wat geen verrassing is voor een

gebied als de Zuidas. Dat lukte uiteindelijk aan

de A.J. Ernststraat, waar GGZ InGeest en Cordaan

een vestiging hadden. De kavel van Cordaan is gecombineerd

met één van de twee delen van het

GGZ-terrein. Het andere deel is nog in gebruik

door GGZ. Op de gecombineerde kavel zijn de oorspronkelijke

opstallen gesloopt. Van het gesloopte

GGZ-deel is de kelder gehandhaafd en daarop

en eromheen is de nieuwe school van ongeveer

16.000 m 2 gebouwd. Daarvoor was eerst een

constructieve ingreep nodig. Guido Jongebreur,

projectleider voor De Vries en Verburg Bouw: “In

Buitenveldert is het bouwen van nieuwe kelders

niet toegestaan. Slopen betekent permanent kwijt

en dat betekent weer verlies van kostbare ruimte.

Omdat de bestaande kelder en fundering niet

draagkrachtig genoeg waren om de nieuwbouw

te kunnen dragen, moest een nieuwe fundering

worden gemaakt.”

KELDERBEHOUD

Daartoe is de oudbouw tot op het kelderdek

gesloopt en zijn na het aanbrengen van stalen

manchetten gaten in de vloer geboord waardoorheen

vervolgens groutinjectiepalen zijn geboord.

Een prop van grout zorgt voor de waterdichting

bij de aansluitingen paal-oude vloer. “Daar is de

20 cm dikke betonvloer op gestort waardoor de

oude kelderbak een soort omhulsel wordt die

om de nieuwe constructie hangt”, vertelt Jongebreur.

“Zo heeft de school toch een kelderniveau

waarin de fietsenstalling, opslag, installaties en

een sprinklerbassin een plek hebben gekregen.”

Ook voor de overige funderingen zijn groutinjectiepalen

gebruikt. Hierop is een betonvloer gestort

waarop een bovenbouw is gemaakt met twee

betonkernen en daaromheen staalconstructies en

kanaalplaatvloeren. “In het ontwerp zitten grote

overspanningen en veel vides, daar is het gebruik

van een staalconstructie uitermate geschikt”, verduidelijkt

Jongebreur.

E-VORM

Het AICS-gebouw heeft een plattegrond in de

vorm van een hoofdletter E. Het hoofdvolume telt

vijf lagen, de vleugels hebben een horizontaal en

verticaal getrapte opbouw. Op de begane grond

nemen de centrale hal, aula, keuken, kantine, een

kleine gymzaal en kantoren de meeste ruimte in

van het hoofdvolume. Op de tweede verdieping

vinden we onder meer een Adventure Room en

op de derde verdieping een aparte grote gymzaal

voor basisonderwijs en middelbaar onderwijs en

een omkooid buitenspeelplein. Les- en praktijklokalen,

werkplekken en spreekruimtes zijn te

vinden in de vleugels en op alle verdiepingen van

het hoofdvolume. Voor de materialisering van het

interieur is gekozen voor onderhoudsvrij schoon

beton en veel bamboe (kozijnen en meubilair).

Binnenwanden zijn gemaakt met metalstudwanden.

De lattengevel in het atrium is betimmerd

met hout, afkomstig van de bomen die voor de

nieuwbouw op het terrein moesten wijken.

Eén van de twee gymzalen. (Beeld: De Vries en Verburg/Guido Jongebreur)

Vogelvluchtimpressie zijde A.J. Ernststraat. (Illustratie: Mecanoo Architecten))

STEEN, GLAS EN GROEN

Met het zakken van de steigers kwamen enkele

maanden terug de gevels tevoorschijn van het

schoolgebouw. Het merendeel is opgetrokken uit

donker gemêleerd metselwerk met aluminium

kozijnen en triple beglazing. Jongebreur: “Een

hoogstandje van Mecanoo, dat al het metselwerk

helemaal heeft uitgetekend. De sportzalen

op de hoeken hebben door uitkragende stenen

een prachtig reliëf gekregen.” De zuidgevels en

oostgevel hebben op de onderste twee lagen een

aftimmering met verduurzaamd hout waartegen

groengevels zijn gemonteerd met diverse klimplanten.

Met het groenplan voor het maaiveld

zorgen die voor een aangename verblijfsruimte

en een geleidelijke en zachte overgang richting de

woonwijk. Ook op de niet-verblijfsdaken is groen

aangelegd in combinatie met retentiekratten die

voor de waterbuffering zorgen.

De nieuwe huisvesting van de AICS heeft geen

BREEAM-certificaat maar voldoet wel aan BENG

1 en 2. Jongebreur tot besluit: “Waar geen groen

op de daken ligt, zijn deze oppervlakken ingevuld

met heel veel PV-panelen. Verder is het gebouw

aangesloten op de stadsverwarming, die draait op

de restwarmte van de afvalverbrandingsinstallatie

Amsterdam-West.” ❚

STEDENBOUW.NL | 133


AICS Amsterdam

Projectinfo

Rank atriumhekwerk

Het hart van de AICS wordt gevormd door een groot atrium.

Langs en door dit atrium lopen vele gangpaden, trappen en

loopbruggen die deze ruimte een dynamisch karakter geven.

Al deze verkeerselementen zijn afgezoomd met ranke stalen

hekwerken van Stalent BV.

Eigenaar Cees van der Bas: “Allemaal maatwerk dat door de

architect is ontworpen en samen met ons is geëngineerd. Daarmee

zorgen we dat overal mooie aansluitingen en verdelingen

komen. Het bijzondere is dat we de antraciet grijze hekwerken

in de ruwbouw hebben gemonteerd zodat ze in de vloer konden

worden ingestort. Je ziet dus geen verbindingen, wat een heel

strak resultaat geeft. De hekwerken en samengestelde stalen

trappen in het atrium, waarvan enkele wel 1.500 kilo wegen,

zijn nadat de atriumkap is gemonteerd met twee minikranen op

hun plek gehesen.” Stalent heeft trappen en bruggen voorzien

van bamboe treden en trapleuningen. “En op de toegankelijke

dakterrassen hebben we ook de hekwerken geplaatst, evenals

de spiltrappen met bamboetreden die begane grond en 1e

verdieping in de vleugels verbinden.”

Bouwinfo

Opdrachtgever

Directie

Bouwkundig advies

Architect

Adviseurs

Esprit Scholen, gemeente Amsterdam

Versluisgroep

La Vita Bouwadvies & Begeleiding

Mecanoo Architecten

WPS (constructies), ZRi (brandveiligheid, akoestiek en

bouwfysica), Vintis Installatieadviseurs (installaties),

Vaecon (bouwkosten)

De Vries en Verburg Bouw

Easy Controls en Van Drunen

Bouwbedrijf Van Rooijen-Balk BV

Kandt bv en Hylkema

Hoogendoorn Werkendam

Kingspan Light + Air

Hoofdaannemer

Installaties

Metselwerk

Heiwerk

Interieurbouw

Lichtstraten

Bruto vloeroppervlakte ca. 16.000 m 2

Bouwperiode oktober 2019 – november 2021

Ingebruikname 10 januari 2022

Stalent BV BV is is is een een constructiebedrijf die die zich

zich

richt richt op op staalwerken binnen de de de woningbouw,

utiliteitsbouw en en en infratechniek. Bij Bij Bij het

het

ontwerpen, produceren en en en monteren kunnen

wij

wij wij u u van van

van dienst dienst zijn. zijn.

zijn. Kijk Kijk

Kijk voor voor meer

meer

informatie

informatie eens eens op op

op onze onze website.

website.

ijzersterk ijzersterk in in

in meedenken

meedenken

S ALEN

van van ontwerp tot tot realisatie

van ontwerp tot realisatie

Stalent B.V.

B.V.

T +31 T +31 (0) (0) 182 182 - 343 - 343 444

444

Stalent B.V.

T +31 (0) 182 - 343 444

Nijverheidsstraat 4

4 E info@stalentstaal.nl

E Nijverheidsstraat E info@stalentstaal.nl

2861 2861 GX GX Bergambacht

I I www.stalentstaal.nl

I 2861 GX Bergambacht I www.stalentstaal.nl

134 | STEDENBOUW.NL


AICS Amsterdam

Tekst | Tjerk van Duinen

Beeld | De Vries en Verburg/Guido Jongebreur

METSELWERK in een hoofdrol

Het metselwerk van de Amsterdam International Community School (AICS) is één van de grote smaakmakers van de

nieuwbouw aan de A.J. Ernststraat. Uitvoerder van deze omvangrijke klus is Bouwbedrijf Van Rooijen-Balk uit IJsselstein.

“Een nogal uitdagend werk”, vertelt projectleider Klaas de Bruin, niet zonder enige trots.

De uitdaging zat niet alleen in de drie verschillende formaten steen die in de gevels zijn verwerkt. De

Bruin: “Op de steigers stonden waalformaat, dikformaat en dubbelwaalformaat stenen, die volgens het

ontwerp van architect Mecanoo in een bepaalde regelmaat in de gevels zijn verwerkt. De tweede bijzonderheid

is de verdeling in hoogte: de onderste drie lagen zijn gemetseld in stootvoegloos klezoorverband.

De bovenste lagen zijn uitgewerkt in Vlaams verband met ter plekke van de sportzalen patronen van

uitkragende koppen. Dit reliëf en de verschillende lagen waren deels uitgedetailleerd en voor een deel

moesten onze mannen dit ter plekke uitzoeken.” Leo de Lange, nu drie jaar directeur van Van Rooijen-

Balk: “De architect had bijvoorbeeld een percentage uitkragende stenen bepaald. Dat lijkt fijn voor de

metselaar, maar deze vrijheid betekent een taak erbij. Het is niet meer gewoon doormetselen.”

OVEREENSTEMMING

Desalniettemin verliepen de samenwerking en informatie-uitwisseling met zowel architect als aannemer

uitstekend. “Dat begon met onze offertes en berekeningen die we voor het metselwerk en steigerwerk,

onze twee specialiteiten, mochten maken”, vertelt De Lange. “De projectleider van De Vries en Verburg is

nog met de architect op bezoek geweest in IJsselstein en we hebben samen ook ons project Narva Eiland in

Amsterdam bezocht. De architect was daarmee overtuigd van onze kwaliteiten en met de aannemer konden

we daarna overeenstemming bereiken over de prijs en onze werkwijze. Dat vertrouwen hebben we denk ik

niet beschaamd. Het is een prachtig gebouw geworden met ons metselwerk in een hoofdrol.” ❚

Steigerbouw?

www.vanrooijen-balk.nl

Specialist in metsel- en steigerwerk

STEDENBOUW.NL | 135

[Wt] VRBB Advertentie Stedenbouw.indd 1 20-11-2021 14:51


GR8 Hotel Breda

Tekst | Liliane Verwoolde

Beeld | JimJan Multimedia

De volledige ruwbouw in elf maanden:

‘HET KAN OMDAT WE ALLES

ONDER ÉÉN DAK HEBBEN’

Langs de A16 – ter hoogte van de afslag Breda-West – wordt het nieuwe GR8 Hotel Breda gebouwd. Vanaf de snelweg

zijn de vorderingen duidelijk zichtbaar. In een tijdsbestek van elf maanden wordt het casco opgetrokken voor het hotel

met zeven verdiepingen.

Het GR8 Hotel is ontwikkeld door Prohuis en wordt

gerealiseerd voor eindgebruiker GR8, een nieuwe

Nederlandse hotelketen, klaar om comfortabele

3-sterren faciliteiten te bieden aan zowel de zakelijke

als particuliere markt. Het hotel telt straks zo’n

honderd kamers en meerdere zalen en vergaderruimtes.

Het is Willy Naessens die op dit moment de

ruwbouw realiseert. In een tijdsbestek van zeventien

weken moet het totale prefab betoncasco staan.

'De montagefilm laat zien

wat van iedereen verwacht

wordt en op welk tijdstip'

Het totale casco wordt neergezet in zeventien weken.

136 | STEDENBOUW.NL


GR8 Hotel Breda

Het hotel telt straks zo’n honderd kamers en meerdere zalen en vergaderruimtes.

ALLES ONDER ÉÉN DAK

Het betoncasco neerzetten van een gebouw met

zeven verdiepingen in zo een kort tijdsbestek is

behoorlijk uniek. “Dit is zeker ook de reden dat

we dit werk gegund hebben gekregen”, vertelt

Piet van Bommel, bouwplaatsmanager van Willy

Naessens. “Binnen Willy Naessens hebben we alles

onder één dak. Het beton wordt in onze eigen

fabrieken geproduceerd, waardoor we onafhankelijk

zijn van externe partners. Dat maakt ons sterk

in juist dit soort projecten. Het begint met een

planning tot op het uur nauwkeurig. Vervolgens

wordt deze planning op een montagefilm gezet

en verspreid onder alle mensen die bij het project

betrokken zijn. Zo weet iedereen – van de afdeling

werkvoorbereiding tot de monteurs – wat van

hem wordt verwacht en op welk tijdstip.”

ROYAAL BOUWTERREIN

Een factor die de bouw van het GR8 Hotel vergemakkelijkt,

is het royale bouwterrein. Hier is al

een goede infrastructuur aanwezig; er zijn wegen

en parkeerhavens aangelegd. Willy Naessens

heeft hier volop ruimte voor het plaatsen van de

torenkraan en de aan- en afvoer van materieel

en bouw elementen. “Dit is een groot voordeel”,

vertelt Van Bommel. “Gezien de strakke planning

rijden enorme vrachtwagens hier de hele dag af

en aan, exact op datum en tijd. Dan is het een

geruststelling dat er voldoende ruimte is om calamiteiten

op te vangen. Want dat moet wel gezegd

worden, ruimte voor fouten is er niet.”

Omdat Willy Naessens vertrouwd is met de werkwijze,

verloopt het werk vlot. Van Bommel is tevreden.

“Het is een prachtige locatie. We zijn omringd

door een ploeg vaste onderaannemers en de sfeer

is goed. Zodra het project wind- en waterdicht is,

zit ons werk erop. Voor ons is dit tempo ondertussen

heel normaal, maar het blijft leuk om de

reacties van omstanders te horen: ‘Wat gaat het

toch snel!’.” ❚

Rondom de bouw is volop ruimte.

Bouwinfo

Opdrachtgever

Prohuis b.v., Capelle aan den IJssel

Architect

Bias Architecten, Rotterdam

Constructeur

Willy Naessens, Nieuwkuijk

Uitvoerder betoncasco

Willy Naessens, Nieuwkuijk

Bouwperiode

december 2020 – november 2021

STEDENBOUW.NL | 137


Sonate Den Haag

Tekst | Tamara Brouwers

Beeld | Klunder Architecten

Gracieus gebouw met veel allure

Bolero als Haagse blikvanger

In Den Haag verrijzen langs de Schedeldoekshaven twee bijzondere woontorens, naast onderwijs- en cultuurgebouw Amare.

Het stedenbouwkundig plan is van JCAU, woontoren Adagio is ontworpen door MVSA en Klunder Architecten is verantwoordelijk

voor de 85-meter hoge Bolero. Deze toren wordt volgens het bureau een gracieus gebouw met veel allure.

Nadat Jo Coenen (JCAU) het masterplan voor

project Sonate in het Spuikwartier maakte, werd

Klunder Architecten benaderd voor het ontwerp

van de woontorens Bolero en Cantate. “Bolero is

een project waar wij erg trots op zijn en waarmee

we grote toegevoegde waarde bieden aan Den

Haag”, zegt directeur Sjoerd Berghuis. Gemeente

Den Haag moet het nog eens worden over de

bouw van Cantate.

EEN PLINT MET WAUWFACTOR

Het meest in het oog springt de plint, waarvoor

veel glas en Portugees natuursteen gebruikt is,

zowel binnen als buiten. Burg: “Vanwege het opgetilde

maaiveld aan de Amare-zijde, ook wel het

stadsbalkon genoemd, hebben we gekozen voor

een plint van 10 meter hoog. Het stadsbalkon

vormt een verbinding tussen de Schedeldoekshaven

en het Spuiplein, dat bereikt wordt door

zogenaamde Spaanse Trappen. De glazen plint

zorgt voor veel transparantie en een open en aantrekkelijke

uitstraling.” De plint kreeg een arcade,

die de ruime stoep overdekt en de voetgangers

beschermt tegen de elementen.

Architect Gijs Burg: “In de beginfase hebben we

veel samengewerkt met MVSA, JCAU en de Welstandscommissie,

om de kleuren en materialen

van Adagio en Bolero op elkaar af te stemmen.”

Volgens Berghuis was de allereerste visual van het

gebouw moderner dan het uiteindelijke ontwerp.

“Er is in de loop van de tijd veel veranderd. Er was

de wens om het gebouw meer Haagse allure te

geven. Haagse gebouwen hebben vaak een bekroning

in de vorm van kantelen en deze hebben wij

ook toepast om het pand te beëindigen.” Mede

daardoor past Bolero echt in de Haagse skyline.

Project Sonate.

Bolero.

138 | STEDENBOUW.NL


Sonate Den Haag

Wie naar Bolero kijkt, ziet een gebouw dat uit twee

delen lijkt te bestaan. Berghuis: “Er was de behoefte

om het brede volume te breken in twee delen. De middenstrook

maakt dat het gebouw subtieler wordt."

In plaats van uitkragende balkons heeft Klunder Architecten

de woningen voorzien van loggia’s. Berghuis:

“Op deze manier blijven de buitenruimtes deel van het

pand.” De penthouses hebben een balkon over de hele

lengte om optimaal van het uitzicht te kunnen genieten.

Vanwege de beperkte bouwruimte is er voor een prefab

gevelsysteem gekozen. Burg: “Deze delen worden ter

plekke op hun plek gehesen, daardoor hoeft de bouwer

niet met steigers te werken. Het was een uitdaging om

de naden van de prefabdelen weg te werken. De naad

valt tussen kozijn en gevel, om zo weg te vallen in de

aanwezige lijnen in de gemetselde gevels van beige

strengperssteen.”

Het penthouse en de kantelen.

De oplevering van Bolero staat gepland voor het eerste

kwartaal van 2022, de 188 woningen in verschillende

groottes zijn inmiddels in de verhuur gegaan. Berghuis:

“Het is prettig dat we als team hebben geopereerd,

niet alleen als bureau, maar ook met de adviseurs en

ontwikkelaars. Zo’n locatie kun je niet alleen verzinnen,

daarvoor is goede samenwerking nodig en daar

zijn wij sterk in.” ❚

'De glazen plint zorgt voor veel transparantie

en een open en aantrekkelijke uitstraling'

De indrukwekkende entree.

De arcade van Bolero.

Bouwinfo

Architect Klunder Architecten

Uitvoerder Boele & van Eesteren

STEDENBOUW.NL | 139


Construction Care B.V. | Klompweg 17 | NL - 1393 PJ Nigtevecht | Tel: +31 (0) 6 107 98 509 | www.constructioncare.nl

Brandveiligheid op iedere hoogte

Onze Brandveiligheid op brandwerendheid op iedere geteste hoogte premium kunststof stelkozijnen voldoen aan brandklasse

B conform Onze op EN brandwerendheid 13501-1. Daarmee geteste gaat premium Construction kunststof Care stelkozijnen niet alleen voldoen voor kwaliteit aan brandklasse maar

bovenal B conform voor EN brandveiligheid 13501-1. Daarmee op iedere gaat Construction hoogte.

Care niet alleen voor kwaliteit maar

bovenal voor brandveiligheid op iedere hoogte.

Premium kunststof

Premium kunststof

stelkozijnen

stelkozijnen

Uniek!

Voldoet aan aan

BRANDKLASSE B B

conform

EN 13501-1

Waar Construction Care goed in is?

Waar In het

Construction produceren en leveren

Care goed van kunststof

in is?

stelkozijnen. Hoogwaardige, recyclebare

In het maatproducten, produceren en die leveren slimme bouwers van kunststof direct stelkozijnen. monteren in hun Hoogwaardige, (prefab) gevelelementen.

recyclebare

maatproducten, Construction Care die slimme produceert bouwers stelkozijnen direct monteren en instortkaders hun (prefab) kant en gevelelementen.

klaar - tot op de

Construction millimeter nauwkeurig Care produceert - en levert uw stelkozijnen ze aan volgens en uw instortkaders klantspecificatie. kant en klaar - tot op de

millimeter Welke besparing nauwkeurig in tijd - en en levert geld dat ze aan u oplevert? volgens Wij uw rekenen klantspecificatie.

het u graag voor.

Welke besparing in tijd en geld dat u oplevert? Wij rekenen het u graag voor.

Construction Care weet waar de winst in de bouw te behalen is

Construction Wij kennen Care uw processen weet waar en de uw winst logistieke in de behoeftes bouw te als behalen geen ander. is

En daarop sluiten wij

Wij naadloos kennen uw aan processen met premium-stelkozijnen en uw logistieke op behoeftes maat, just-in-time als geen levering ander. en En scherpe daarop prijzen. sluiten wij

naadloos Optimale aan CARE met gegarandeerd!

premium-stelkozijnen op maat, just-in-time levering en scherpe prijzen.

Optimale CARE gegarandeerd!

Construction Care B.V. | Klompweg 17 | NL - 1393 PJ Nigtevecht | Tel: +31 (0) 6 107 98 509 | www.constructioncare.nl


Sonate Den Haag

Voor de tweede bouwlaag van Adagio werden ruim 400 ultrakleine instort stelkozijnen

geproduceerd die als kaders voor de lichtdoorlatende lampionnen fungeren.

Tekst | Johan Debaere Beeld | Construction Care

Hoogwaardige kunststof stelkozijnen

voor brandveilige prefab betongevels

Construction Care ontwikkelde, produceerde en leverde in opdracht van hoofdaannemer Boele & van Eesteren in totaal

circa 2.000 hoogwaardige en kostenefficiënte kunststof stelkozijnen voor de beide Sonate torens Adagio en Bolero. Zo

werden in de 2e bouwlaag van Adagio ruim 400 ultrakleine instort stelkozijnen geïntegreerd die als kaders voor de lichtdoorlatende

lampionnen fungeren. Alle stelkozijnen werden ruim op tijd geproduceerd om dan op afroep en just-in-time

bij de fabrikant van de prefab betonelementen geleverd te worden.

KUNSTSTOF STELKOZIJNEN

Construction Care werd al in een vroeg stadium

door aannemer Boele & van Eesteren benaderd

om mee te denken over een geïntegreerde geveloplossing

voor de Sonate torens Adagio en Bolero.

“Samen met MVSA Architects en Klunder Architecten,

respectievelijk verantwoordelijk voor het

ontwerp van Adagio en Bolero, Boele & van Eesteren,

IBS Consultants, Vorsselmans aluminium

en de betrokken constructeurs werkten we aan

een geïntegreerde geveloplossing, die voldeed

aan alle wensen van architecten en constructeurs,

maar ook aan de brandveiligheidseisen voor

hoogbouw opgelegd door de Veiligheidsregio

Den Haag. We kwamen uiteindelijk tot een hoogwaardig

en kostenefficiënt kunststof stelkozijn,

dat perfect aan alle kwaliteitseisen en het architectonische

beeld voldeed”, vertelt Freek Drop, directeur

van Construction Care. “We ontwikkelden

een project-specifiek profiel uit vol kunststof als

basis van de stelkozijnen. Die kozijnen werden in

onze fabriek ruim op tijd geproduceerd en voorzien

van de nodige instortvoorzieningen. Daarna

werden ze op afroep en just-in-time bij Westo Prefab

Betonsystemen geleverd, waar ze vakkundig

in de prefab betonnen gevelelementen werden

ingestort. Zodra die elementen klaar waren, werden

aldaar de aluminium gevelkozijnen van Vorsselmans

erin gemonteerd.”

ULTRAKLEINE INSTORT STEL­

KOZIJNEN VOOR LAMPIONGEVEL

De stelkozijnen dragen bij aan de bouwkundige

constructie en de wind- en waterdichtheid van de

gevel, maar voldoen ook aan Brandveiligheidsklasse-B,

zoals opgelegd door Efectis Nederland,

die hierin adviseerde. Voor de 2e bouwlaag van

Adagio hadden de architecten een speciaal effect

voor ogen met lampionnen die als een lichtkrans

rondom het gebouw en zodoende ook doorlopend

in de gebogen hoekelementen lopen. “We produceerden

ruim 400 ultrakleine maatwerk instort

stelkozijnen die als kaders voor de lichtdoorlatende

lampionnen fungeren”, stelt Drop. “We

kregen de opdracht in oktober 2018 en in juli van

dit jaar werden de laatste stelkozijnen uitgeleverd.

Om het omvangrijke stortproces bij de productie

van de prefab betonelementen op gang te houden,

moesten we ruim op tijd de benodigde stelkozijnen

leveren. Een goede planning en een duidelijke

communicatie tussen de partners was dan ook

cruciaal om dit prestigieuze project aan het Haagse

Spuikwartier tot een goed einde te brengen.” ❚

'We ontwikkelden,

produceerden en leverden

circa 2.000 brandveilige

kunststof stelkozijnen'

STEDENBOUW.NL | 141


Advertorial

Tekst | Desiree Pennings

Beeld | Groenenboom

Een terugblik op 2021 en een vooruitblik op de toekomst

‘Samen met onze opdrachtgevers

maken we de mooiste projecten’

Het Rotterdamse schilders- en afwerkbedrijf Groenenboom werd bijna 85 jaar geleden opgericht. In al die tijd heeft het

bedrijf een hele reeks mooie projecten op haar naam gezet, met name grote nieuwbouwopdrachten. Ook 2021 was een

succesvol jaar voor het bedrijf, ondanks corona. “Dat hebben we te danken aan de prettige samenwerking met onze opdrachtgevers”,

zeggen projectmanager Eric van der Kroft en projectleiders Michel de Heer, Sebastian Dresen en Sven Spreij.

Als voorbeeld van een groot project dat Groenenboom

in het afgelopen jaar opleverde, noemt projectleider

Michel de Heer de nieuwe rechtbank aan

de Zuidas in Amsterdam, de NACH. “Dat was een

groot project waar we ruim een jaar bezig zijn geweest.

Op de top liepen we er met zestien schilders

rond. Omdat het zo’n groot project was, moest de

voorman alles goed onder controle houden. De

werkzaamheden bestonden onder meer uit sauswerk,

het aanbrengen van anti-graffiti en schilderwerkzaamheden

van aftimmeringen en kozijnen.”

Dit alles verliep goed, doordat opdrachtgever

Heijmans een goede bekende is van Groenenboom.

Dat geldt voor meer aannemers, weet projectleider

Sebastian Dresen. “Naast Heijmans werken we bijvoorbeeld

veel samen met bedrijven als J.P. van Eesteren,

Stebru, Dura Vermeer, Van Mierlo, Batenburg

en Van Wijnen. Dat we positief terug kunnen kijken

op 2021 heeft te maken met de prettige samenwerking.

We leren elkaar steeds beter kennen,

waardoor die samenwerking

verder kan groeien.”

Zeezicht in Scheveningen.

Little C in Rotterdam.

142 | STEDENBOUW.NL


Advertorial

MEEDENKEN IN IEDER STADIUM

Een ander project dat onlangs werd afgerond,

is het Stationspostgebouw (SPG) in Den Haag.

Dresen: “Ons werk begint pas als de wanden

staan. Aan het eind van een project komen wij

alles netjes en gereed maken voor oplevering.”

Dat het schildersbedrijf pas in een later stadium

aan de slag kan, wil niet zeggen dat ze niet in

een vroeg stadium ingeschakeld kan worden,

vindt Dresen. “We proberen al vooraf mee te

denken met de aannemer. Zo hebben we twee

jaar voor de start van de renovatie van SPG

proeven opgezet voor de architect en de aannemer,

zodat zij een afwerking konden kiezen die

bij de nieuwe uitstraling van het gebouw paste.

We houden altijd rekening met de partij die voor

ons en na ons aan het werk gaat. Omdat we

als bedrijf erg veel ervaring hebben, kunnen we

goed meedenken met onze opdrachtgevers.”

VEILIG EN BEWUST WERKEN

Wat opvalt, is dat veel van de projecten waar

Groenenboom het schilderwerk deed, eerder in

Stedenbouw verschenen. Denk aan Grotius en het

Stationspostgebouw in Den Haag, Little C en De

Groene Kaap in Rotterdam of NACH en EMA in

Amsterdam. Groenenboom is actief in heel Nederland,

maar vooral in de Randstad. Het bedrijf

werkt met 25 personeelsleden en een flexibele

schil van 60 man. Genoeg om ook de allergrootste

en ingewikkeldste projecten aan te kunnen. Het

personeel wordt daarvoor goed opgeleid en krijgt

de mogelijkheid om zich te specialiseren. De medewerkers

zijn VCA-gecertificeerd en hebben een

GPI. Bovendien is Groenenboom onlangs gecertificeerd

voor trede 2 van de Veiligheidsladder, vertelt

Sven Spreij. “We willen veilig en bewust werken in

heel de organisatie, van de medewerkers die op de

bouw rondlopen tot de directie. Het is ons doel om

elk jaar een trede omhoog te gaan.”

VERSCHILLENDE DISCIPLINES

Helaas konden sommige mooie werken niet doorgaan

in 2021, mede vanwege corona. Welk bedrijf

kreeg daar niet mee te maken? Groenenboom start

deze projecten alsnog in het nieuwe jaar. Ook wil

het bedrijf in de toekomst de bestaande disciplines

nog verder uitbreiden. “We blijven echter wel een

echt schildersbedrijf. Daar blijft de focus op liggen.

Het gaat ons om het leveren van kwaliteit, naast

een goede omgang met onze opdrachtgevers”, aldus

projectmanager Eric van der Kroft. ❚

Uptown in Rotterdam.

'We willen veilig en bewust werken

in heel de organisatie, van de

medewerkers die op de bouw

rondlopen tot de directie'

The New Amsterdam Court House (NACH) in Amsterdam.

Het Stationspostgebouw in Den Haag.

De Groene Kaap in Rotterdam.

STEDENBOUW.NL | 143


Schoenenkwartier Waalwijk

Tekst | Johan Debaere Beeld | CIVIC Public Architecture/DarcStudio

Nieuwbouw, renovatie en restauratie in één project

Nieuw museaal concept belicht

geschiedenis van schoenen en leer

In het voorjaar van 2022 opent in de westvleugel van het Krophollercomplex in Waalwijk het Schoenenkwartier, dat

zal bestaan uit een museum, een kenniscentrum en maaklabs. In opdracht van de gemeente Waalwijk stond CIVIC

Public Architecture uit Amsterdam in voor het ontwerp van de volledige renovatie van de bestaande gebouwen, de

restauratie van de monumentale delen en de realisatie van een nieuwbouwgedeelte in de voormalige binnentuin. De

grootscheepse verbouwing bij het Raadhuisplein startte in november vorig jaar en in december 2021 werd het project

door de WAM&VanDuren groep uit Winterswijk opgeleverd. Gedurende de eerste maanden van volgend jaar worden de

tentoonstellingen en de inrichting afgewerkt en het museum met allerlei audiovisuele effecten uitgebreid getest. Dan pas

wordt deze site voor het grote publiek geopend.

Met het Schoenenkwartier heeft Waalwijk er straks een trekpleister bij. De naam

verwijst alvast naar het verleden van de stad als internationaal hoofdkwartier van

schoenen en leer. Men heeft er trouwens de traditie om gebouwen en instanties

naar elementen uit de schoenhistorie te vernoemen. Zo is ‘het kwartier’ het deel

dat een schoen zijn stevigheid geeft. Een nieuwe museaal concept gaat hier de

geschiedenis van schoenen en leer belichten. Naast een museum is er ook ruimte

voor een kenniscentrum en diverse maaklabs. Eric Ruesink, projectleider bij bouwbedrijf

WAM&VanDuren, over de bouw: “We kregen van de gemeente na een aanbestedingsprocedure

de opdracht om het voormalige stadskantoor om te toveren

tot een schoenenmuseum, de monumentale delen van de site te restaureren en in

de binnentuin een nieuwbouwgedeelte te realiseren.”

144 | STEDENBOUW.NL


Schoenenkwartier Waalwijk

RENOVATIE, RESTAURATIE EN NIEUWBOUW

Het bouwbedrijf ging in november 2020 met de werkzaamheden van start. Zo

werden de bestaande gebouwen op de site eerst tot aan de hoofddraagconstructie

gestript en het laatste asbest gesaneerd. Ook het dakbeschot bleef

behouden. Na het sloopwerk werd alles heropgebouwd. De gevel is opgetrokken

in metselwerk in een speciaal verband en omvat houten kozijnen. De

grootste uitdaging in dit deel van het project was de realisatie van de gaten

met een diameter van 4,30 m in de betonconstructie van de buitengevel. De

gevel van de oude monumentale huisjes werd volledig gerestaureerd en de

geïntegreerde kozijnen werden minimaal aangepast. Binnenin kwamen wel

nieuwe wanden, plafonds en vloeren.

“De vroegere binnentuin maakte plaats voor een opvallend nieuwbouwvolume

van de hand van CIVIC Public Architecture. De gevel combineert glas en

een eigentijdse knipoog naar traditioneel metselwerk. Dit gebouw is gebaseerd

op een staalconstructie en een stalen dakbeplating. Terwijl de kopgevels

in metselwerk gerealiseerd werden, kozen architect en bouwheer voor een

opvallende open zijgevel, opgetrokken uit vliesgevelsystemen. Lichtstraten

garanderen de nodige natuurlijke lichtinval in het gebouw. Die zijn gebaseerd

op dezelfde profielen als bij de vliesgevel, wat esthetisch voor een meerwaarde

zorgt”, vult Ruesink aan. “De strakke planning voor de realisatie van dit

project vormde de grootste uitdaging. We zorgden namelijk ook voor de coördinatie

van alle bouwwerkzaamheden. Een goede communicatie tussen alle

partijen was dan ook doorslaggevend om een dergelijk project in het centrum

van de stad binnen de vooropgestelde timing te realiseren.” ❚

Naast een museum is er ook ruimte voor een kenniscentrum en diverse maaklabs.

Een vliesgevel zorgt voor de nodige natuurlijke lichtinval in de ruimten.

Bouwinfo

Opdrachtgever

Architect

Hoofdaannemer

Gemeente Waalwijk

CIVIC Public Architecture, Amsterdam

WAM&VanDuren, Winterswijk

De gebouwen werden gestript

en de gevel werd heropgebouwd

in metselwerk in een speciaal

verband. Vooral de realisatie van

de gaten met een diameter van

4,30 m was een uitdaging.

STEDENBOUW.NL | 145


Schoenenkwartier Waalwijk

Projectinfo

‘Wie de schoen past, trekke hem aan’

Gevelbouwer JM van Delft & zn. uit Drunen heeft deze schoen in

opdracht van hoofdaannemer WAM&VanDuren met veel plezier

aangetrokken.

Met dit project ontstond er een nieuwe samenwerking tussen

beide partijen en kreeg JM van Delft het vertrouwen om de

volledige stalen vliesgevel, stalen puien en stalen taatsdeur te

leveren en monteren. De door Civic ontworpen gebogen taatsdeur

van 2,5 meter hoog en 2,5 meter breed was één van de

grootste uitdagingen binnen dit project. In combinatie met een

zeer beperkte ruimte voor de montage van zowel de taatsdeur

als de vliesgevels had de gevelbouwer een aantal mooie uitdagingen

voor de boeg. Maar ook hier had zij een oplossing voor en

is het eindresultaat verbluffend te noemen. “Door goed contact

met onze profielenleverancier in Zwitserland en de expertise

en deskundigheid van onze collega’s tijdens het engineeringproces

hebben wij het voor elkaar gekregen”, vertelt projectleider

Danny van Spaandonk. Een knap staaltje werk zullen ze in

Drunen zeggen!

jmvandelft.nl

Schoenmuseum te Waalwijk

Dit is

vast het

werk van

Vlasman

FUNDAMENT VOOR VERNIEUWING

SLOOPWERKEN ASBESTSANERING KOPPENSNELLEN BOREN & ZAGEN BODEMSANERING

POSTBUS 16 l 2400 AA ALPHEN A/D RIJN l TELEFOON (0172) 49 57 70 l WWW.VLASMAN.NL

146 | STEDENBOUW.NL


wil kennis met je maken

We staan voor grote uitdagingen. We moeten duurzame woningen

bouwen en het gasverbruik van bestaande woningen verminderen.

Daarom is Vincent er. Vincent houdt niet van buiten, doet niet

moeilijk en is kostenbewust. Vincent is de nieuwe naam in

warmtepompen en wil graag kennis met je maken.

Ontmoet Vincent

Scan de QR-code of kijk op ontmoetvincent.nl


Van der Valk-hotel Den Hoorn

Tekst | Liliane Verwoolde

Beeld | TSB Bouw Vastgoed

Bouwen in een bouwteam

‘Je houdt elkaar scherp

en klimt met elkaar’

In Den Hoorn – naast afslag 12 van de rijksweg A4 – is de bouw van een gloednieuw Van der Valk-hotel in volle gang.

Het nieuwe pand biedt straks ruimte aan 142 kamers, 10 vergaderzalen en 300 plekken in het restaurant en de bar.

Het hotel wordt 38 meter hoog en ligt vanaf de A4 op een zichtlocatie.

De locatie voor het Van der Valk-hotel is ontwikkeld

door Ter Steege Bouw Vastgoed Apeldoorn

en wordt nu gebouwd door Ter Steege Bouw

Vastgoed West. Dit begon met het heien van 276

palen, waarna de beganegrondvloer kon worden

gestort en de scheidingswanden konden worden

gezet voor de entree, het eetgedeelte en de

lounge. Vanaf de tweede verdieping beginnen de

hotelkamerverdiepingen.

'Een bouwlocatie met geasfalteerde

bouwwegen, dat is bijna uniek'

Rondom het bouwwerk is volop ruimte, compleet met geasfalteerde bouwwegen.

148 | STEDENBOUW.NL


Van der Valk-hotel Den Hoorn

Zodra de bouw van de toren aanvangt, klimt het casco in een tempo van één verdieping per week.

ONTWIKKELEN EN BOUWEN

IN BOUWTEAM

Het hotel/restaurant in Den Hoorn is totaal nieuw

ontworpen en ontwikkeld. In een bouwteam –

bestaande uit opdrachtgever, onderaannemers

en leveranciers – worden voor alle situaties de

beste oplossingen gezocht. “Een bijzondere

aanpak”, vertelt Mathieu Vlasveld, commercieel

verbinder van TS Bouw Vastgoed. “Als aannemer

zijn we erg gefocust op het bouwproces en

op heldere afspraken. Nu brengen alle partijen

hun belangen naar voren en moet toch over alle

items overeenstemming worden bereiken. Deze

werkwijze biedt veel voordelen. Je houdt elkaar

scherp en leert van elkaar.”

PREFAB BETONCASCO

Een beslissing waarover snel overeenstemming

werd bereikt, was de prefab betonconstructie.

Hiermee is iedereen verzekerd van een hoog

bouwtempo. De begane grond en eerste verdieping

zijn uniek, maar zodra de bouw van de toren

aanvangt, is er een hoge mate van repetitie

en wordt het casco opgetrokken in een tempo van

één verdieping per week.

INNOVATIEVE GEVELELEMENTEN

De gevels worden opgetrokken in een combinatie

van houtskeletbouw en SIPS. “De buitenschil

wordt vervolgens bekleed met een combinatie van

steenstrips en gevelbeplating met ‘vinnen’ die de

aluminium kozijnen omranden”, vertelt Vlasveld.

“De gezaagde bakstenen met de uitstraling van

een compleet gemetselde buitengevel worden

staand verwerkt en hebben hierdoor een fraaie,

luxe uitstraling en een hoge isolatiewaarde.”

RUIMTE EN COMFORT

Ook de bouwlocatie verdient een vermelding.

Op de welbekende binnenstedelijke ‘postzegellocaties’

moet TS Bouw Vastgoed in de regel woekeren

met de ruimte, maar in Den Hoorn komen

medewerkers, leveranciers en onderaannemers

aanrijden over geasfalteerde bouwwegen en hebben

ze de beschikking over een compleet ingericht

ketenpark, vuilcontainers en parkeerhavens. “Dat

is in deze tijd bijna uniek en draagt zeker bij aan

een goed georganiseerde bouw.”

DUURZAAMHEID

Om de ecologische footprint te minimaliseren,

wordt de nieuwbouw ontwikkeld volgens de Gouden

GreenKey-certificering en de Europese Energie-

Efficiënte Richtlijn (‘EED’). Het gebouw is all-electric,

wat past bij het uitgangspunt van de Cittaslow

gemeente Midden-Delfland, die ook staat voor samenwerking

met lokale ondernemers en recepturen

die worden samengesteld met streekproducten. ❚

Het nieuwe Van der Valk-hotel ligt vanaf de A4 op een zichtlocatie.

Bouwinfo

Opdrachtgever

Van der Valk Hotel Delft A4

Architect

Architectenbureau Wiegerinck, Arnhem

Aannemer

Ter Steege Bouw Vastgoed West B.V., Rijswijk

Installateur

Linthorst Techniek, Apeldoorn

STEDENBOUW.NL | 149


Garenmarkt 1a Leiden

Tekst | Johan Debaere Beeld | Van Leeuwen Bouwbedrijf

‘Sommige gebreken worden pas duidelijk eens je bezig bent’

Monumentaal schoolgebouw wordt

omgetoverd tot woonproject met

37 appartementen

Het voormalige schoolgebouw aan de Garenmarkt 1a in Leiden ondergaat een ware metamorfose. Van Leeuwen Bouwbedrijf

kreeg de opdracht van ontwikkelaar Fairtree Capital om in het monumentale pand 37 woonunits, ontworpen door

architectenbureau Van Manen, te realiseren. De sloop- en bouwwerkzaamheden op de bouwplaats startten in mei 2021

en de nieuwe appartementen zullen in het tweede kwartaal van 2022 opgeleverd worden. De grootste uitdagingen bij

dit project zitten hem in het feit dat tijdens het bouwtraject nog aanpassingen aan de originele plannen gebeuren en dat

de aannemers bepaalde gebreken pas vaststellen, als ze effectief werkzaamheden aan het uitvoeren zijn.

Het voormalige schoolgebouw aan de Garenmarkt wordt getransformeerd naar een woonproject met 37 appartementen.

150 | STEDENBOUW.NL


Garenmarkt 1a Leiden

De oudere generatie in Leiden en omstreken kent

het statige pand aan de Garenmarkt 1a vooral

als het Luzac college. Maar eigenlijk werd het gebouw

begin jaren ’80 van de 19e eeuw door Leids

stadsarchitect J.W. Schaap ontworpen als Hogere

Burgerschool voor meisjes. Sinds oktober 2000 is

dit gebouw ook aangewezen als Rijksmonument.

“Ontwikkelaar Fairtree Capital kocht het prachtige

pand om het van schoolgebouw naar woonproject

Alle appartementen worden volledig

afgewerkt opgeleverd.

'Het gebouw wordt volledig opnieuw ingericht:

klaslokalen worden appartementen'

met 37 units te herbestemmen. Ze gaf architectenbureau

Van Manen de uitdagende taak om daarbij

de monumentale kernwaarden zo goed mogelijk

met het gewenste comfortniveau voor de appartementen

te verenigen. De hoge leslokalen van weleer

lenen zich uitstekend voor entresols, waardoor

er unieke appartementen ontstaan”, vertelt Albert

Bargeman, projectleider bij Van Leeuwen Bouwbedrijf.

“Aangezien we al meerdere projecten voor de

Zuid-Afrikaanse opdrachtgever met succes afrondden,

werden we ook voor dit gebouw geselecteerd

om binnen het bouwteam de bouwkundige werkzaamheden

uit te voeren en tevens de begeleiding

en de coördinatie van de andere bouwpartners, inclusief

de installatiebedrijven, in handen te nemen.”

De gevel van het monumentale pand wordt

grondig gerenoveerd. Hier en daar moeten ook

herstellingen uit het verleden, die niet correct

gebeurden, opnieuw uitgevoerd worden.

FLEXIBILITEIT EN VAKKENNIS

BELANGRIJK

Het is helemaal geen evidentie om een verouderd

schoolgebouw, dat bovendien als monument beschermd

is, te renoveren en om te bouwen tot een

appartementencomplex. De voormalige klaslokalen

en andere ruimten in het gebouw worden volledig

heringericht. Er worden wanden afgebroken

en nieuwe gebouwd, terwijl ook alle vloeren vervangen

worden. In de gevel zijn nieuwe kozijnen

geïntegreerd. “Bij deze renovatie moesten we uiteraard

rekening houden met de historische waarde

van het gebouw. Zo hebben we onder meer

de monumentale deurkozijnen gedemonteerd en

verplaatst. Alle appartementen, inclusief keuken,

badkamer en toiletten, zullen volledig afgewerkt

opgeleverd worden. We voeren daarbij heel wat

werkzaamheden zelf uit, maar voor onder andere

de installaties, vloerafwerking en schilderwerken

wordt een beroep gedaan op specialisten in hun

vakgebied. We blijven wel verantwoordelijk voor

de begeleiding van alle nevenaannemers en de

coördinatie van de werkzaamheden”, gaat Bargeman

verder. “Als bouwbedrijf hebben we intussen

al de meest uiteenlopende projecten gerealiseerd,

maar een monumentaal pand brengt toch nog

andere uitdagingen met zich mee. In oude gebouwen

bots je wel vaker op gebreken, die vooraf niet

bekend zijn, maar tijdens de sloop- of bouwwerkzaamheden

plots zichtbaar worden. Het komt er

als bouwteam op aan om op dergelijke problemen

flexibel en vakbekwaam te anticiperen. Zo stelden

we vast dat de reparaties aan het pleisterwerk op

verschillende plaatsen aan de gevel in het verleden

niet correct gebeurden, waardoor veel herstellingen

nu opnieuw uitgevoerd moesten worden.

Tijdens het bouwproces werden bovendien nog

aanpassingen aan de originele plannen gedaan en

een grondig kleurhistorisch onderzoek was nodig

om oude elementen in ere te herstellen. Uiteindelijk

moest dit project binnen een strakke planning

uitgevoerd worden, want de werkzaamheden

startten in mei 2021 en in het tweede kwartaal

van 2022 zullen de appartementen opgeleverd

worden. Kortom: een uitdagend project dat Van

Leeuwen op het lijf geschreven is.” ❚

In de gevel zijn nieuwe kozijnen geïntegreerd.

Er worden wanden afgebroken en nieuwe gebouwd,

terwijl ook alle vloeren vervangen worden.

Bouwinfo

Opdrachtgever

Fairtree Capital, Zuid-Afrika

Architect

Architectenbureau Van Manen, Noordwijk

Hoofdaannemer

Van Leeuwen Bouwbedrijf,

Alphen aan den Rijn

STEDENBOUW.NL | 151


De Wamelse Poort Wamel

In de nieuwe woonwijk Wamelse Poort bouwde

De Vree en Sliepen 25 nieuwe huurwoningen.

Tekst | Johan Debaere

Beeld | De Vree en Sliepen/Woonstichting De Kernen

Herstructureringsproject in twee fasen

Energiezuinige woningen

op een historische plek

Met het laten zakken van een houten brug openden vertegenwoordigers van de gemeente West Maas en Waal, de bewoners,

Woonstichting De Kernen en bouwbedrijf De Vree en Sliepen herstructureringswijk De Wamelse Poort in Wamel. De

hoofdaannemer uit Tiel realiseerde er in bouwteamformule 25 zeer energiezuinige sociale huurwoningen en 8 koopwoningen

op een historische plek waar in de middeleeuwen het kasteel Sterkenburg stond. De Kernen startte in 2016 het

project op en voerde vele individuele gesprekken met de toenmalige huurders. In mei 2019 is gestart met de sloop van in

totaal 38 verouderde woningen, wat in 3 fasen gebeurde. Op 7 oktober is het project feestelijk geopend.

Woensdag 22 mei 2019 – op die dag werd met de

sloop van 38 woningen aan de entree van Wamel

gestart. Het betekende meteen het begin van een

herstructureringsproject dat tweeënhalf jaar later

zou resulteren in 25 sociale huurwoningen en 8

koopwoningen, allemaal gasloos. “De verouderde

woningen dateerden van eind jaren ’50 en begin

jaren ’60 en de bewoners hadden klachten over

vocht en geluidsoverlast. Bij de oudste woningen

zat er nog riet in plaats van isolatie onder de dakpannen.

De Kernen heeft daarom besloten om de

bestaande woningen te slopen en nieuwbouw te

realiseren. Van 2016 tot begin 2018 hebben we

gesprekken gevoerd met elke individuele huurder.

We stelden hen onze plannen voor en samen

brachten we dan de behoeften en mogelijkheden

van de bewoners in kaart. Een aantal van hen was

onmiddellijk akkoord, terwijl anderen twijfels hadden”,

legt Marco van Herwaarden, projectleider

bij Woonstichting De Kernen, uit. “We wisten dat

dit project een grote impact zou hebben op de

betrokken bewoners. Begin 2018 organiseerden

we dan ook een informatieavond in het dorpshuis

om het resultaat van de gesprekken te presenteren.

Ook creëerden we een inloophuis, een leeg

gekomen huurwoning in de wijk, waar mensen

terecht konden met al hun vragen of gewoon even

een praatje konden maken onder het genot van

een kop koffie. Uiteindelijk zijn 12 huurders uit de

bestaande wijk in de nieuwe woonwijk Wamelse

Poort blijven wonen. De overige huurders hebben

ervoor gekozen om te vertrekken of te verhuizen

naar elders.”

BOUWEN IN FASEN

Deze ‘toegangspoort’ tot het dorp Wamel is ruim

van opzet. Er zijn verschillende typen huurwoningen:

starters-, eengezins- en seniorenwoningen.

Ook is er voldoende rekening gehouden met parkeerplaatsen.

Binnen het bouwteam was De Vree

en Sliepen verantwoordelijk voor de bouw van de

woningen. “We werden al in een vroeg stadium

bij dit project betrokken. Terwijl de bevoegde instanties

het bestemmingsplan uitwerkten en het

ontwerp getekend werd, bepaalden we al het con-

152 | STEDENBOUW.NL


De Wamelse Poort Wamel

Om tegemoet te komen aan de vraag realiseerde De Kernen

naast de huurwoningen ook 8 koopwoningen.

Er werden ook zonnepanelen gelegd. Daarvoor werden

de nutstracés in de hele wijk vernieuwd.

'De waterspuwers benadrukken

het unieke karakter van dit dorp'

In dit project is de eerste ‘Wamelse’ waterspuwer onthuld.

cept en de bouwmethodiek. We maakten vooraf ook een planning, waardoor

het voor de bewoners ruim van tevoren duidelijk was wanneer hun woningen

leeg moesten zijn en zij een ander onderkomen moesten hebben”, vertelt Teunis

van Voorthuizen, hoofd bestaande bouw bij De Vree en Sliepen. “Door de

aanwezigheid van vleermuizen, mussen en zwaluwen hebben we ook met de

flora en fauna rekening moeten houden. Om zonnepanelen te kunnen aanleggen,

werden de nutstracés in de hele wijk vernieuwd.”

HISTORIE

Op deze locatie stond vroeger een burcht, waardoor archeologisch onderzoek

gevorderd werd. Het voortraject nam dan ook veel tijd in beslag, maar in

mei 2019 kon de aannemer eindelijk starten met de sloop van de bestaande

woningen en de realisatie van het nieuwbouwproject. “De materialen werden

zorgvuldig geselecteerd: traditioneel metsel- en tegelwerk, kant-en-klare

kozijnen, prefab HSB voor de kap, wanden uit kalkzandsteen, zandcementvloeren

op de begane grond en kanaalplaatvloeren op de verdieping én energiemodules

van Factory Zero”, licht Van Voorthuizen toe. “In de zomer van

2020 werden de 14 huurwoningen en 8 koopwoningen van de eerste fase

opgeleverd. Een half jaar later begonnen we met de bouw van nog eens 11

huurwoningen. Begin oktober 2021 werd de wijk feestelijk geopend en konden

de aanwezigen ook de vondsten uit het archeologische onderzoek ontdekken.

In dit project is bovendien de eerste ‘Wamelse’ waterspuwer onthuld,

ontworpen in samenspraak met de dorpsraad, als een uniek kenmerk voor en

door het dorp.” ❚

Herstructureringswijk Wamelse Poort werd geopend door het

laten zakken van een houten brug. (Beeld: John van Gelder)

Bouwinfo

Opdrachtgever

Hoofdaannemer

Woonstichting De Kernen, Hedel

De Vree en Sliepen, Tiel

STEDENBOUW.NL | 153


DC PLUS Oss

De gehele nieuwbouw functioneert na oplevering all-electric.

Tekst | Lieke van Zuilekom

Beeld | Bouwbedrijf van de Ven

Bouw DC PLUS in Oss bevindt zich in de volgende fase

‘Het pand is gereed, de

mechanisatie is in volle gang’

Op industrieterrein Vorstengrafdonk in Oss wordt gebouwd aan één van de modernste distributiecentra van ons land.

In opdracht van PLUS realiseert Bouwbedrijf van de Ven uit Veghel een distributiecentrum van ruim 46.000 m², met ca.

6.100 m² kantoor- en gemeenschappelijke ruimten, 92 laad- en losdeuren en een productiecapaciteit van 400.000 colli

per dag. Het centrum moet vanaf medio 2022 alle 270 PLUS supermarkten in Nederland gaan beleveren en zal de bestaande

centra in Hendrik-Ido-Ambacht, Middenbeemster, Haaksbergen en Ittervoort vervangen.

Op 29 juli is fase 1 van het project opgeleverd. Drie dagen later is de firma

Witron gestart met de levering en installatie van de magazijnstellingen en

mechanische installatie, inclusief kranen, lopende banden, liften, robots, et

cetera. “Deze werkzaamheden lopen door tot medio 2022”, vertelt Toon van

Hout, Projectleider bij Bouwbedrijf van de Ven. “In de tussentijd moeten de

werktuigbouwkundige-, elektrotechnische- en sprinklerinstallateur de laatste

installatietechnische onderdelen in het gemechaniseerde deel monteren.”

Bouwbedrijf van de Ven ziet hierbij toe op de veiligheid en gezondheid van

medewerkers. Bovendien draagt de hoofdaannemer zorg voor de coördinatie

en planningsbewaking. “Wij zorgen dat alle relevante partijen tijdig op de

bouw aanwezig zijn om hun onderdelen te monteren. Zodra een aantal stellingen

gereed is, kan bijvoorbeeld de sprinklerinstallateur zijn stellingsprinklers

en sprinklerleidingen monteren. En na de realisatie van bepaalde bordessen

kan de E-installateur zijn lichtlijnen aanbrengen. Bovendien moeten in

bepaalde gebieden nog luchtkanalen en persluchtleidingen worden opgehangen.”

In het CPS-gebied realiseert Bouwbedrijf van de Ven de laatste bouwkundige

putten, waarin Witron straks haar kranen en stellingen monteert.

De bouwkundige en installatietechnische werkzaamheden moeten in maart/

april 2022 gereed zijn, zodat Witron haar installaties kan testen en in bedrijf

kan stellen. De verwachting is dat PLUS het distributiecentrum medio 2022 in

gebruik kan nemen. Dan biedt de nieuwbouw onder meer ruimte aan expeditiezones

voor inkomende en uitgaande goederen, een grote emballageruimte

en een werkplaats. Bovendien zijn op diverse plekken loopbruggen voorzien.

“Ook hebben we een ADR-kluis gerealiseerd voor de opslag van gevaarlijke

stoffen”, aldus van Hout.

BETON, STAAL EN ALUMINIUM

De volledige nieuwbouw rust op een funderingsconstructie met betonnen poeren

en funderingsbalken. “Hier bovenop hebben wij een staalconstructie gere-

154 | STEDENBOUW.NL


DC PLUS Oss

Op het terrein van het distributiecentrum is een entreegebouw met een loopbrug naar de

kantoren gemaakt, zodat de medewerkers en bezoekers het vrachtverkeer niet kruisen.

aliseerd, met een hoogte van resp. 25, 18 en 14 meter. Voor de dakafwerking is

gekozen voor stalen dakplaten, een steenwol isolatie en een PVC dakbedekking,

terwijl de gevels zijn voorzien van stalen binnendozen met gekleurde stalen

buitenplaten. De binnendozen zijn in het werk geïsoleerd, waarna de gevels zijn

afgewerkt met aluminium puien, vliesgevels en polycarbonaat zichtstroken. Het

kantoorgedeelte is uitgevoerd met metalstudwanden bekleed met HPL, glazen

systeemwanden, systeemplafonds en vloerbedekking (tapijt en PVC).”

Begin augustus is de firma Witron gestart met de levering en

installatie van de magazijnstellingen en mechanische installatie.

INFRAWERKZAAMHEDEN

Ter plaatse van de laaddocks is het dc voorzien van betonnen laadkuilen.

“Rondom het pand is bovendien een beton-, klinker- en asfaltverharding aangelegd,

waardoor de vrachtwagens van Witron schoon naar binnen kunnen

rijden”, aldus Van Hout. “Ook hebben we nog een extra hellingbaan aangelegd.

Aan de overzijde van de bouwkavel hebben we een gelijkvloers parkeerterrein

voor personenauto’s gerealiseerd. Op het terrein van het distributiecentrum

hebben we een entreegebouw met een loopbrug naar de kantoren

gemaakt, zodat de medewerkers en bezoekers het vrachtverkeer niet kruisen.

Bovendien zijn zowel het terrein rondom het distributiecentrum als de parkeerplaats

afgescheiden door spijlenhekwerken met poorten en slagbomen.”

BREEAM-NL ‘OUTSTANDING’

Aanvankelijk lag aan dit project een BREEAM-NL ‘Excellent’-ambitie ten

grondslag, benadrukt hij. “Samen met onze BREEAM-adviseurs hebben we

echter mogelijkheden gezien om nog meer credits te behalen. Dit heeft geresulteerd

in een BREEAM-NL ‘Outstanding’ ontwerpcertificaat. Op dit moment

wordt de bewijslast verzameld voor het bijbehorend oplevercertificaat.”

De duurzaamheid van het distributiecentrum heeft onder meer betrekking

op materiaalgebruik, warmteterugwinning en waterhuishouding. “De gehele

nieuwbouw functioneert na oplevering all-electric. Zowel binnen als buiten

wordt energiezuinige verlichting toegepast en op het dak zijn 11.000 PVpanelen

voorzien. Bovendien is veel aandacht besteed aan thermisch comfort

én luchtkwaliteit en zijn maatregelen zoals verlichtingsregeling, energiebemetering

en lekdetectie geïntegreerd. Afvalresten op de bouw zijn actief gescheiden

en in het beton is een vooraf bepaald percentage betongranulaat

verwerkt. Bijzonder zijn bovendien bijna 12.000 infiltratiekratten in de bodem,

die zorgen voor een gelijkmatige waterafvoer.” ❚

STEDENBOUW.NL | 155


DC PLUS Oss

Nieuwbouwproject

DC Plus te Oss

Op 29 juli is fase 1 van het project opgeleverd.

Bouwinfo

Opdrachtgever

PLUS Retail B.V.

Architect

Da Vinci Vastgoed BV

Realisatie

Bouwbedrijf L. v.d. Ven B.V.

(bouw, installaties en infrawerkzaamheden)

Onderaannemers installaties

Kanters Elektro B.V. (E), DKC Totaaltechniek B.V. (W)

en ABBS Nederland B.V. (sprinkler)

Geautomatiseerd material handling systeem

WITRON

Levering en montage van ca. 75.000 m 2

staaldak, gevelbeplating en binnenwanden

bij DC Plus te Oss.

Benieuwd wat we voor u kunnen betekenen?

Neem vrijblijvend contact met ons op.

dé specialisten

in dak- en wandbeplating

www.hardeman-vanharten.nl

Volg ons ook via F

UTILITEITSBOUW

AGRIBOUW

RENOVATIE

T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl

www.bouwbedrijfvandeven.nl

ven210493_adv_Stedenbouw_Vanderdlande_197x130.indd 1 15-12-2021 10:08:50

156 | STEDENBOUW.NL


De nieuwe EduComfort 1000

Een verademing in schoolventilatie

Deze nieuwe schoolventilatie-unit is

het resultaat van ruim 5 jaar ervaring

in het toepassen van decentrale

schoolventilatie. De EduComfort 1000

is de eerste decentrale unit ‘in het zicht’

die voorzien kan worden van koeling

én verwarming. Zo creëert u het gehele

jaar een gezond binnenklimaat.

Voldoet aan Programma van Eisen Frisse Scholen klasse B

Installatiegeluid maximaal 33 dB(A)

Verwarmen en koelen in één compacte decentrale unit

Optimale luchtstroom middels hoog inducerende JET-nozzles

www.nedair.nl/schoolventilatie


Bouwpartners

Voor uitgebreide informatie over de

Bouwpartners, scan deze QR code

met uw smartphone

stedenbouw.nl/bedrijven

CLADDING

POINT

ABOMA

Maxwellstraat 49a

6716 BX Ede

Postbus 141

6710 BC Ede

T +31 318 69 19 20

E info@aboma.nl

W www.aboma.nl

BAM WONEN ZUIDWEST

Kralingseweg 241-249

3062 CE Rotterdam

Postbus 8912

3009 AX Rotterdam

T +31 10 436 86 00

E info.wonen@bam.nl

W www.bamwonen.nl

BLR-BIMON B.V.

Aardvletterweg 3A

3417 XL MONTFOORT

Postbus 72

3417 ZH MONTFOORT

T +31 348 47 22 47

E info@blr-bimon.nl

W www.blr-bimon.nl

CLADDING POINT BV

Handelsweg 12

6662 NH Elst

T +31 26 365 06 31

E info@claddingpoint.nl

W www.claddingpoint.nl

ALHRA GLAS

Thurledeweg 121

3044 ER Rotterdam

T +31 10 477 75 96

E info@alhra.nl

W www.alhra.nl

B-BUILT BV

Lelyweg 4

4612 PS Bergen op Zoom

T +31 164 27 16 60

E info@b-built.com

W www.b-built.com

BOUWBEDRIJF M.J. DE NIJS EN ZONEN BV

Oudewal 21

1749 CA Warmenhuizen

Postbus 1

1749 ZG Warmenhuizen

T +31 226 39 70 00

CORDEEL NEDERLAND BV

Lindtsedijk 22

3336 LE Zwijndrecht

T +31 78 625 51 00

E info@denijs.nl

W www.denijs.nl

E info.nl@cordeel.eu

W www.cordeel.nl

ARCHIFIT B.V.

Industriepark 8 a

5374 CM Schaijk

T +31 486 76 00 06

E info@archifit.nl

W www.archifit.nl

VAN BERLO

Doornhoek 3715

5465 TB Veghel

Postbus 183

5460 AD Veghel

T +31 413 38 90 90

E info@vanberlo.com

W www.vanberlo.com

BOUWBEDRIJF VAN DE VEN BV

Erpseweg 3

5463 PG Veghel

Postbus 184

5460 AD Veghel

T +31 413 36 69 33

DAMANSDAK B.V.

DAKBEDEKKINGEN

DAMANS DAK BV

Minosstraat 3

5048 CK Tilburg

T +31 13 303 50 82

E info@damansdak.nl

E algemeen@bouwbedrijfvandeven.nl

W www.bouwbedrijfvandeven.nl

W www.damansdak.com

ASK ROMEIN BV

Belder 101

4704 RK Roosendaal

Postbus 1013

4700 BA Roosendaal

T +31 165 75 03 00

E info@ask-romein.com

W www.ask-romein.nl

BESTCON BV

Kanaaldijk 19

5683 CR Best

Postbus 189

5680 AD Best

T +31 499 36 63 66

E info@bestcon.nl

W www.bestcon.nl

BUDOBOUW BETON & MONTAGE

Katwolderweg 8a

8041 AD ZWOLLE

T +31 38 720 08 10

E info@budobouw.nl

W www.budobouw.nl

DEKKER KOZIJNPROJECTEN

Laantje 3

4225 PC Noordeloos

T +31 183 58 16 26

E info@dekkerkozijnprojecten.nl

W www.dekkerkozijnprojecten.nl

BAM BOUW EN TECHNIEK BV

Runnenberg 13

3981 AZ Bunnik

Postbus 12

3980 CA Bunnik

T +31 30 659 89 66

E bouwentechniek@bam.com

BETOLINQ AANNEMERS B.V.

Bosschebaan 37

5384 VX Heesch

T +31 412 74 50 52

E info@betolinq.nl

BUVA HOMECARE SYSTEMEN

Bremen 5

2993 LJ Barendrecht

Postbus 262

2990 AG Barendrecht

T +31 180 69 75 00

E info@buva.nl

DELABIE

Kommenstraat 20

B-1070 Brussel

T +32 25 20 16 76

E info@delabiebenelux.com

W www.bambouwentechniek.nl

W www.betolinq.nl

W www.buva.nl

W www.delabiebenelux.com

158 | STEDENBOUW.NL


Bouwpartners

Voor uitgebreide informatie over de

Bouwpartners, scan deze QR code

met uw smartphone

stedenbouw.nl/bedrijven

DOKA NEDERLAND BV

Longobardenweg 11

5342 PL Oss

T +31 412 65 30 30

E nederland@doka.com

W www.doka.com

FALCO B.V.

Weitzelweg 8

Postbus 18

7671 EJ VRIEZENVEEN

Bezoekadres

7671 EJ Vriezenveen

T +31 546 55 44 44

E info@falco.nl

W www.falco.nl

HARDEMAN VAN HARTEN

Lage Veldweg 10

6741 JL Lunteren

T +31 31 846 15 51

E info@hardeman-vanharten.nl

W www.hardeman-vanharten.nl

HÖRMANN NEDERLAND BV

Harselaarseweg 90

3771 MB Barneveld

T +31 342 42 94 00

E info@hormann.nl

W www.hormann.nl

DREES & SOMMER NETHERLANDS BV

Hoefbladstraat 20 - 22

2153 EX Nieuw-Vennep

T +31 6 38 32 91 79

E info@dreso.com

W www.dreso.com

DURA VERMEER

Bosmaatweg 60

7556 PJ Hengelo

Postbus 877

7550 AW Hengelo

T +31 74 255 02 55

E dvi-oost@duravermeer.nl

W www.duravermeer.nl

FONOFLOOR BV

Zuid Willemsvaart 14

5211 AV 's-Hertogenbosch

Postbus 811

5201 AV 's-Hertogenbosch

T +31 73 615 48 10

E info@fonofloor.nl

W www.fonofloor.nl

DE GROOT & VISSER BV

Marconiweg 1

4207 HH Gorinchem

T +31 183 64 65 66

E info@gv.nl

W www.degrootenvisser.nl

HEIJMANS

Graafsebaan 65

5248 JT Rosmalen

Postbus 2

5240 BB Rosmalen

T +31 73 543 51 11

E info@heijmans.nl

W www.heijmans.nl

HERCUTON BV

Touwslager 2

5253 RK Nieuwkuijk

Postbus 67

5250 AB Vlijmen

T +31 88 205 34 00

E info@hercuton.jajo.com

W www.hercuton.nl

INTAL BV

De Veken 103

1716 KG OPMEER

T +31 226 34 15 25

E info@intal.nl

W www.intal.nl

ITHO DAALDEROP

Lingewei 2

4004 LL Tiel

Postbus 21

3100 AA Schiedam

T +31 10 427 85 00

E mst@ithodaalderop.nl

W www.ithodaalderop.nl

FACÉDO BV

Gildestraat 13

6883 DB Velp

Postbus 3025

6802 DA Arnhem

T +31 26 370 13 60

E info@facedo.nl

W www.facedo.nl

DE GROOT VROOMSHOOP

Zwolsekanaal 36

7681 ED Vroomshoop

Postbus 31

7680 AA Vroomshoop

T +31 546 66 63 33

E info@degrootvroomshoop.nl

W www.degrootvroomshoop.nl

HOLCON BV

Industrieweg 8

7475 NH Markelo

Postbus 81

7475 ZH Markelo

T +31 547 35 73 15

E info@holcon.com

W www.holcon.com

J.P. VAN EESTEREN

Hanzeweg 16

2803 MC Gouda

Postbus 8

2800 AA Gouda

T +31 88 823 01 00

E info@jpvaneesteren.nl

W www.jpvaneesteren.nl

FAKRO NEDERLAND BV

De Ren 34

6562 JK GROESBEEK

T +31 24 39 78 095

E info@fakro.nl

W www.fakro.nl

HAMER

Hoofdvestiging:

Stadhoudersmolenweg 23

7317 AV Apeldoorn

Postbus 525

7300 AM Apeldoorn

T +31 55 577 72 00

E info@hamer.net

W www.hamer.net

HOMIJ TECHNISCHE INSTALLATIES BV

Lange Dreef 7

4131 NJ Vianen

Postbus 47

4130 EA Vianen

T +31 88 186 16 00

E info@homij.nl

W www.homij.nl

JM VAN DELFT & ZN

James Wattlaan 21

5151 DP Drunen

Postbus 232

5150 AE Drunen

T +31 416 37 49 25

E info@jmvandelft.nl

W www.jmvandelft.nl

STEDENBOUW.NL | 159


Bouwpartners

Voor uitgebreide informatie over de

Bouwpartners, scan deze QR code

met uw smartphone

stedenbouw.nl/bedrijven

KIM NEDERLAND

Tweelingenlaan 144

7324 BP Apeldoorn

T +31 55 368 91 91

E info@kim-nederland.nl

W www.kim-nederland.nl

KONINKLIJKE WOUDENBERG

Voorstraat 7

4233 EA Ameide

Postbus 3

4233 ZG Ameide

T +31 88 355 96 00

E info@koninklijkewoudenberg.nl

NIJHUIS BOUW BV

Molendijk Noord 92a

7461 JE Rijssen

Postbus 241

7460 AE Rijssen

T +31 548 53 54 45

E bouw@nijhuis.nl

W www.nijhuis.nl

RDS BV

IZ Harelbeke-Zuid B 2040

Spoorwegstraat 26

B-8530 HARELBEKE

T BE +32 56 29 10 10

NL +31 85 888 09 11

E info@rds.eu

W www.rds.eu

W www.koninklijkewoudenberg.nl

KINGSPAN GEÏSOLEERDE PANELEN

Lingewei 8

4004 LL Tiel

Postbus 6565

4000 HN Tiel

T +31 344 67 52 50

E info@kingspanpanels.nl

W www.kingspan.com

KINGSPAN UNIDEK BV

Scheiweg 26

5421 XL Gemert

T +31 492 37 81 11

E info@kingspanunidek.nl

W www.kingspan.com

LIEFTINK GEVELTECHNIEK BV

Produktieweg 17

2404 CC Alphen a/d Rijn

T +31 172 46 96 70

E info@lieftink.nl

W www.lieftink.nl

LOKHORST BOUW EN ONTWIKKELING

Leeghwaterweg 1

1951 NA Velsen-Noord

OTIS NEDERLAND

Papendorpseweg 83

3528 BJ Utrecht

T +31 88 750 06 00

E informatie@otis.com

W www.otis.com

VAN DEN POL ELEKTROTECHNIEK BV

Aardvletterweg 14

3417 XL MONTFOORT

T +31 348 47 34 34

E info@vandenpol.com

W www.vandenpol.com

RITE-HITE BENELUX BV

Koppelstraat 26

7391 AK TWELLO

T +31 571 27 04 44

E info@ritehite.com

W www.ritehite.com

ROBERTSON

Larserpoortweg 32

8218 NK Lelystad

Postbus 1969

8200 AD Lelystad

T +31 320 26 78 78

E info@robertson.nl

W www.robertson.nl

Postbus 79

1951 NA Velsen-Noord

ROLLECATE

H.G. Zwerusstraat 3

T +31 251 26 50 00

7951 CZ Staphorst

KLIMAATSERVICE HOLLAND BV

Nijverheidsstraat 31

3371 XE Hardinxveld-Giessendam

Postbus 118

3370 AC Hardinxveld-Giessendam

T +31 184 61 39 11

E post@klimaatservice.nl

W www.klimaatservice.nl

E info@lokhorst.nl

W www.lokhorst.nl

VAN POMMEREN

Bobinestraat 44

3903 KG VEENENDAAL

T +31 318 70 10 86

E info@van-pommeren.nl

W www.van-pommeren.nl

Postbus 3

7950 AA Staphorst

T +31 522 46 70 00

E mail@rollecate.nl

W www.rollecate.nl

NATHAN SYSTEMS

Mega 2

KONE

Rijn 10

2491 BG Den Haag

T +31 70 317 10 00

E nederland@kone.com

6902 KL Zevenaar

Postbus 90

6900 AB Zevenaar

T +31 26 445 98 45

E info@nathan.nl

PRECO BV

Ijsseldijk 31

7325 WZ APELDOORN

T +31 85 112 23 60

E info@preco.nl

SCHINDLER NEDERLAND

Verheeskade 4

2521 BN Den Haag

Postbus 28501

2502 KM Den Haag

T +31 70 384 37 00

E info@nl.schindler.com

W www.kone.nl

W www.nathan.nl

W www.preco.nl

W www.schindler.com

160 | STEDENBOUW.NL


Bouwpartners

Voor uitgebreide informatie over de

Bouwpartners, scan deze QR code

met uw smartphone

stedenbouw.nl/bedrijven

a member of the Stertil Group

STERTIL BV

Westkern 3

9288 CA Kootstertille

T +31 512 33 44 44

E info@stertil.nl

W www.stertil.com

TGM

Heesakkerweg 19

5721 KM Asten

T +31 493 32 77 22

E info@tgm.nl

W www.tgm.nl

UNILIN INSULATION

Beneluxstraat 1

5061 KD Oisterwijk

T +31 13 523 13 13

E info.nl@unilin.com

W www.unilininsulation.com

VOLKERWESSELS

Podium 9

3826 PA Amersfoort

T +31 88 186 61 86

W www.volkerwessels.com

UNSTUDIO

VAN STOKKUM

Van Coehoornstraat 10

5916 PH Venlo

T +31 77 351 88 54

GLASS SPECIALS

Beatrix De Rijkweg 12

5657EG Eindhoven

T +31 6 53 655 000

E info@thomsaglass.com

Stadhouderskade 113

1073 AX Amsterdam

Postbus 75381

1070 AJ Amsterdam

T +31 20 570 20 40

E info@unstudio.com

VORSSELMANS

Wuustwezelseweg 95

B-2990 Loenhout

E info@vanstokkum.com

W www.vanstokkum.com

W www.thomsaglass.com

W www.unstudio.com

T +32 3 690 04 40

E info@vorsselmans.be

W www.vorsselmans.be

STUDIONINEDOTS

Gedempt Hamerkanaal 111

1021 KP Amsterdam

T +31 20 488 92 69

E info@studioninedots.nl

W www.studioninedots.nl

TREBBE GROEP BV

Tubantiasingel 63

7514 AB Enschede

Postbus 4

7500 AA Enschede

T +31 88 259 00 00

E info@trebbe.nl

W www.trebbe.nl

VASTBOUW OOST

Spoelerstraat 2

7461 TW Rijssen

Postbus 240

7460 AE Rijssen

T +31 548 53 99 99

E info@vastbouw.nl

W www.vastbouw.nl

DE VRIES EN VERBURG

't Vaartland 8

2821 LH Stolwijk

Postbus 59

2820 AB Stolwijk

T +31 182 34 17 41

SOPRO NEDERLAND BV

Kruyderlaan 21A

3431 BM Nieuwegein

T +31 30 6050214

E info@soprobv.nl

W www.soprobv.nl

DE TWEE SNOEKEN

Postelstraat 49

5211 DX 's Hertogenbosch

T +31 73 614 04 07

E info@tweesnoeken.nl

W www.tweesnoeken.nl

VERCOMA BV

Rosbayerweg 41

1521 RW Wormerveer

T + 31 75 621 76 28

E info@vercoma.nl

W www.vercoma.nl

E info@devriesverburg.nl

W www.devriesverburg.nl

VAN WIJNEN

Heikampweg 6

5249 JX Rosmalen

THERMO KONSTRUKTIES BV

Van Galenweg 23

5431 LG Cuijk

T +31 485 36 30 36

E info@thermobv.nl

TWINTEC NEDERLAND BV

Gutenbergweg 6

4104 BA Culemborg

T +31 345 53 28 78

E info@twintec.nl

VERHOEVEN VASTGOEDVERBETERAARS

Leemansweg 97

6827 BX Arnhem

T +31 26 361 52 28

E info@verhoeven-vv.nl

Postbus 46

5240 AA Rosmalen

T +31 73 521 90 14

E rosmalen@vanwijnen.nl

W www.thermobv.nl

W www.twintecgroup.com

W www.verhoeven-vv.nl

W www.vanwijnen.nl

STEDENBOUW.NL | 161


Duurzamer, efficiënter

én schoner werken in

de bouw-, installatieen

infrasector?

Wij zijn jouw partner voor

mobiele-, off-grid- en

energieopslagsystemen.

Van productkeuze tot volledige systeem engineering.

Productadvies | Systeemadvies | Technisch schema | Systeeminstallatie | Systeemcheck & test | Certificering

Lemsteraak 6 | 2411 NC Bodegraven | 0172 - 650 737 | info@top.systems | www.top.systems


Wilt U ”BREEAM”

bouwen conform

EC1 PLUS?

Professionele Tegellijmen

en Voegproducten

www.soprobv.nl


Gegarandeerd goed

Wij werken met veel plezier, in een hoog tempo, staan voor

maatwerk, leveren zeer hoogwaardige kwaliteit en zijn

volledig gecertificeerd. Benieuwd wat we voor u kunnen

betekenen? Neem vrijblijvend contact met ons op.

UTILITEITSBOUW | AGRIBOUW | RENOVATIE

D hardeman-vanharten.nl

T 0318 46 15 51 | E info@hardeman-vanharten.nl

Volg ons ook via

LFX

More magazines by this user