Grond Weg Waterbouw NL 06 2021

GROND/WEG/WATERBOUW 

GROND 

WEG 

WATERBOUW 

PLATFORM OVER CIVIELE TECHNIEK & INFRASTRUCTUUR I GWW-BOUW.NL 


GRONDWEGWATERBOUW 


Platform over civiele techniek & infrastructuur 

jaargang 11 - 2021 

december - januari 6 

GWW-BOUW.NL 

6 

A16 

Rotterdam 

Infra 

Relatiedagen 

Groote Zeesluis 

Muiden 

Dijkversterking 

Gorinchem - Waardenburg 

Waardenburg 

Markermeerdijken

— 

BEWEEGBARE 

WATERKERINGEN 

— 

WATER 

RETENTIE 

— 

BLUSWATER 

OPVANG 

WATERDICHTE OPLOSSINGEN 

De klimaatsverandering is vandaag zichtbaarder dan ooit. Wateroverlast, droogte en 

overstromingen wisselen elkaar voortdurend af. Aggeres biedt al meer dan een 

decennium oplossingen aan om de gevolgen van de klimaatsverandering aan te pakken. 

BOOMGAARDDREEF 9 2900 SCHOTEN Ӏ T: +32 (0)3 633 15 50 Ӏ WWW.AGGERES.COM Ӏ SALES@AGGERES.COM

Beter bouwen begint 

met slim verbinden 

Bekijk alle projecten 

op onze website!

6 

Voorwoord 

HET JAAR 2021 WAS ‘BUSINESS AS USUAL’ VOOR DE GWW 

Dat klikt eigenlijk best saai, of niet? Toch was 2021 allesbehalve saai. Wederom een jaar waarin er gewerkt moest worden onder 

veranderde omstandigheden door de aanhoudende corona maatregelen, van iedereen in de sector werd alertheid, doorzettingsvermogen, 

verantwoordelijkheid en flexibiliteit verlangd. Gelukkig zijn de mannen en vrouwen in de infra gewend aan werken onder 

bijzondere omstandigheden en op bijzondere locaties. Dus ‘business as usual’ in de GWW betekent vooral ook: nieuwe vormen van 

(samen)werken omarmen, blijven innoveren en met elkaar verandering aanvaarden. En daar blinkt de sector in uit. 

Een rondje langs de thema’s 

Graag kom ik met de absolute klapper binnen: infraproject A16 Rotterdam. Uitgevoerd door bouwconsortium De Groene Boog, 

staat dit project bol van nog niet eerder vertoonde werkwijzen, nieuw materieel en innovaties die de weg plaveien naar morgen. Om 

er een paar te noemen: een tunnel die in den natte gebouwd wordt, met alle daarbij behorende uitdagingen, een bijna emissieloze 

bouwplaats, met groot materieel dat gewoon elektrisch ‘rond rupst’ en tal van bijzondere oplossingen in de drie deelgebieden van 

dit project waaraan is samengewerkt. Slim rekenwerk, spraakmakende werkwijzen en bovenal een strakke communicatie rondom 

het hele project maken infraproject A16 Rotterdam tot een blauwdruk voor andere projecten. In één van de langste thema’s die we 

in dit blad ooit gebracht hebben, nemen wij u mee langs alle wetenswaardigheden, in tekst en beeld. 

Een ander thema staat model voor de oer Hollandse strijd tegen het water. De Markermeerdijken worden getransformeerd van zeedijk 

naar meerdijk. Noeste arbeid en absoluut vakmanschap zijn kernwoorden bij dit mooie project, waarbij we u graag alle disciplines 

laten zien die daar de revue passeren. Net zo oer Hollands is het project Dijkversterking Gorinchem-Waardenburg. Ook daar komt 

weer eens voortreffelijk in beeld dat we in onze sector in staat zijn om oude en nieuwe kennis aan elkaar te koppelen en zo komen 

tot een optimaal veilige situatie. In het thema leest u tot in detail wat hiervoor nodig is. 

Digitalisering is een vast gegeven geworden 

Wat opvalt is dat digitalisering in de infra zorgt voor voortstuwende innovatie, op alle vlakken. Of het nu gaat om het maken van 

berekeningen, het doen van voorspellingen, het monitoren van zaken of simpelweg het beter communiceren tussen samenwerkende 

partijen, we kunnen niet meer zonder de zegen van rekenkracht. Digitalisering maakt het bovendien mogelijk om met precisie te 

bouwen. Door ‘minder robuust’ te hoeven bouwen, wordt er veel op materiaalgebruik bespaard. Betekent ‘minder robuust’ dan ook 

dat er minder sterk gebouwd wordt? Nee, in tegendeel. Door de ontwikkelingen in materialen en hulpmaterialen wordt er sterker 

gebouwd dan ooit. Per definitie dus duurzamer, ook dat is belangrijk. 

Ook voor ons als GWW-team was 2021 een jaar waarin we alle zeilen moesten bijzetten, gaat u er maar vanuit dat de dynamiek op 

de redactie de dynamiek ‘in het veld’ volgt. Met hart en ziel hebben we u vorig jaar voorzien van het laatste nieuws, dit jaar blijven 

we dat uiteraard weer doen. Ook voor ons ‘business as usual’ dus. 

Team GWW wenst u en uw naasten een gezond, succesvol en gelukkig 2022! 

Jan Mol 

Eindredacteur



gww-bouw.nl 

Jaargang 11 • Nummer 6 2021 

Verschijnt 6 x per jaar 

ISSN: 2212-9979 

UITGEVER 

Schatbeurderlaan 6 

Postbus 249, 6000 AE Weert 

+31 495 45 00 95 

info@louwersmediagroep.nl 

louwersmediagroep.nl 

EINDREDACTIE 

Jan Mol, Draeckensteijn media 

REDACTIETEAM 

Chris Elbers (Escrito), Jan Mol (Draeckensteijn Media), 

Roel van Gils (VG Produkties), Susan Peek (Suelution). 

Suzanne van Gaale (Suzanne van Gaale Tekst & 

Communicatieprojecten). 

PROJECTMANAGEMENT 

Frank Wekking 

f.wekking@louwersmediagroep.nl 

Davide Pedrini 

d.pedrini@louwersmediagroep.nl 

Wouter Jansen 

w.jansen@louwersmediagroep.nl 

SECRETARIAAT 

Manuela Depenbrock 

Sandra Reijnders 

ADVERTENTIES 

Online aanleveren: 

www.wetransfer.com 

o.v.v. Grond/Weg/Waterbouw en uw naam 

traffic@louwersmediagroep.nl 

ABONNEMENTSPRIJS 

Nederland: € 81,00 per jaar excl. BTW 

Buiten Nederland: € 129,00 per jaar excl. BTW 

IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67 

BIC ABNANL2A 

T.n.v. Louwers Mediagroep 

o.v.v. Grond/Weg/Waterbouw 

Informatie over abonnementen: 

+31 495 45 00 95 

ADRESWIJZIGINGEN 

Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing naar: 

Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland 

OPZEGGINGEN 

Indien twee maanden voor het verstrijken van de abonnementsperiode 

geen schriftelijk bericht van op zegging 

is ontvangen, wordt het abonnement auto matisch met 

een jaar verlengd. 

DOELGROEP 

Grond/Weg/Waterbouw wordt als abonnement 

en in controlled Circulation persoonsgericht 

gestuurd naar: directies en management van 

bedrijven betrokken bij de bouw van dijken, 

bruggen, kanalen, cultuurtechnisch grondwerk, 

baggerwerken, waterbouw en wegenbouw, 

ingenieurs-en architectenbureaus, toeleveranciers, 

brancheverenigingen, ministeries en rijksdiensten, 

Rijkswaterstaat (alle HID’s, hoofd ingenieur 

directeuren), provinciale, gemeentelijke en ander 

betrokken overheden. Oplage 6900 

VORMGEVING/ART DIRECTION 

studio@louwersmediagroep.nl 

DRUKWERK 

Drukkerij Hendrix, Peer 

Niets uit deze uitgave mag worden over genomen of ver menig vuldigd zonder 

uitdruk kelijke toestemming van de uitgever en zon der bronvermelding. Hoewel 

dit blad op zorg vuldige wijze en naar beste weten is samen gesteld kunnen uitgever 

en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledig heid 

van de informatie. Zij aan vaar den dan ook geen enkele aansprake lijkheid voor 

schade, van wel ke aard ook, die het gevolg is van hande lingen en/of beslissingen 

die gebaseerd zijn op deze informatie. 

Twee-fasen aanbesteden 10 

Eén kleine sensor helpt 12 

Op zoek naar een veelzijdige baan? 16 

PROJECT A16 ROTTERDAM 

Infraproject A16 Rotterdam schrijft geschiedenis voor Rotterdam en omstreken 20 

Project A16 Rotterdam krijgt eerste energieneutrale snelweg inclusief 2,2 km lange tunnel 22 

Gewapende onderwaterbetonvloer voor Rottemerentunnel 24 

Op weg naar een emissieloze bouwplaats 27 

'Zand erin, grond eruit!' 30 

Verbindingsboog en viaduct verbinden A13 en A16 met elkaar 32 

Werken onder water is 100% teamwork 35 

De juiste pomp op de juiste plek bij project A16 Rotterdam 36 

'Veilig naar de overkant' bij project A16 Rotterdam 40 

Gps-gestuurde precisie ontgraving in de natte bouwkuip 42 

Vaste grond onder de voeten dankzij geogrids 44 

Volle kracht vooruit, op de duurzaamste manier 46 

Wapeningsstaal voor de onderwaterbetonvloer van de Rottemerentunnel 48 

Onafhankelijke duurzame stroomvoorziening op elke plek 52 

De Groene Boog bouwt de Rottemerentunnel 54 

Funderingscombinatie is 'de onzichtbare vriend' van De Groene Boog 58 

'Extra handen' voor De Groene Boog 61 

Extreme hijswerkzaamheden bij de bouw van de Rottemerentunnel 62 

'Dit is een schitterende thuiswedstrijd' 64 

'We lopen graag een paar stappen harder' 66 

De Pen: Hans de Koning, Algemeen directeur van Max Bögl Nederland 68 

Afdichtingen zijn van cruciaal belang 70 

Ontzorgers op het snijvlak van infra en ICT 72 

'EMEA dealer of the Year Award 2021' van LaBounty 74 

Techni-Mat kijkt enthousiast uit naar tweede editie 76 

16 

24

Inhoud 

70 

87 

58 78 102 

INFRA RELATIEDAGEN 

Nieuw op Infra Relatiedagen 78 

Plattegrond 80 

Deelnemerstlijst 82 

Halfverhardingen uit Hoogersmilde: duurzaam, veelzijdig en onderhoudsarm 84 

Van optische meetinstrumenten tot GPS en drones 87 

(Land)meten met Zwitserse precisie 89 

Iedere infraprofessional kan zelf digitaal inmeten 90 

‘Aardige basis voor duurzame innovatie’ 92 

Hypermoderne betonplatenfabriek 94 

Specialist in tijdelijke verkeersmaatregelen 96 

Teamwerk slaat de klok in Weert 100 

Uitbreiding pakket voertuig kerende leuningen 102 

Geen één, geen twee, geen drie, maar een vierassige aanhangwagen 106 

Geotechnisch adviesbureau in lichte ophoogmaterialen en geokunststoffen 108 

DIGITALISERING 

Voordelen van integraal plannen in de infra 110 

Mark Baas (Avitec) over de Nederlandse CAD Standaard: 114 

Plan, ontwerp, bouw, onderhoud en beheer slimmere projecten met GIS 116 

Monitoring soft- en hardware voor de GWW 120

Inhoud 

Vacature Accountmanager GWW 123 

Kennispartner voor certificeringen 124 

Van Genderen: ‘De samenwerkingsvorm die Istimewa en Rijkswaterstaat hanteren 128 

staat als een huis, we vormen een team’ 

Risicobeheersing en monitoring bij ondergronds bouwen? 132 

PROJECT GROOTE ZEESLUIS MUIDEN 

De Groote Zeesluis in Muiden kan er weer jaren tegen 134 

Fluisterstille hydrauliek voor monumentaal sluizencomplex 136 

Een veelheid aan hypermoderne besturingstechnieken 139 

Mooie mix van waterbouw, renovatie en restauratie 140 

Tele Radio Benelux betrekt nieuw pand in Bleiswijk 143 

Aanpakken van wateroverlast in Geldrop-Mierlo met een blauwe aderplan 144 

Innovatieve infiltratiegoot in centrum Berlicum (NB) 146 

Samen werken aan water tijdens vakbeurs Aqua Nederland 150 

Voorspansystemen cruciaal bij genomineerden Betonprijs 2021 152 

PROJECT DIJKVERSTERKING GORICHEM-WAARDENBURG 

Op weg naar een leefbare en veilige dijk 154 

Kritische en frisse blik op risico’s 156 

Zware damwandprofielen vereisen slimme technieken 160 

Betrouwbare dijken, betrouwbare leidingsystemen 163 

Innovatieve monitoring van zakbakens 164 

Duurzame damwanden sleutel tot succes 168 

1 miljoen ton dijkenklei 170 

‘Vandaag weet je niet wat je morgen mag doen’ 172 

Unieke monitoring van woningen en objecten 176 

5000 verticale drains versnellen inklinkproces 178 

108 

116 

128 

8

Inhoud 

146 

164 

140 154 186 

Proeven van (geavanceerde) apparatuur voor bodemen waterprojecten 180 

Maar liefst 40 jaar passie voor techniek in sloop- en recycling 184 

‘Change the world of digging’ 186 

Onderscheidend in het leveren en verwerken van wapeningsstaal 189 

PROJECT MARKERMEERDIJKEN 

Markermeerdijken: van zeedijk tot meerdijk 190 

Ervaren dijkenbouwers 192 

Zakbaken op afstand monitoren 195 

Specialistische vloot voor ondiepe wateren 196 

Lokale kennis cruciaal in dijkversterkingsproject 197 

Speciale zakbaken en hekwerken 200 

De smeerolie voor grote aannemers 201 

Combiduiker Westerkogge: one of a kind 202 

‘Specials’ voor de waterbouw 205 

Wapeningsstaal integraal ontwerpen en aanbrengen 206 

Een duurzame, mooie en veilige buitenruimte voor iedereen 208 

200.000 ton breuksteen versterken de Markermeerdijken 210 

Kwalitatieve terreinafscherming 212 



GROND 

WEG 

WATERBOUW PLATFORM OVER CIVIELE TECHNIEK & INFRASTRUCTUUR I GWW-BOUW.NL 

6 


GRONDWEGWATERBOUW 



A16 

Rotterdam 

Infra 

Relatiedagen 

Blijf gratis en eenvoudig op de 

hoogte van het laatste nieuws. 

Volg ons op social media en meld 

je aan voor onze nieuwsbrief! 

gww-bouw.nl 

bouwmat.eu 

Groote Zeesluis 

Muiden 

Dijkversterking 

Gorinchem - Waardenburg 

Cover: Rottemerentunnel 

jaargang 11 - 2021 

december - januari 6 

GWW-BOUW.NL 

Waardenburg 

Markermeerdijken 

project A16 Rotterdam Consortium 

De Groene Boog 

Beeld: Topview Luchtfotografie 

Infrapartners 215 

9

Tekst en Beeld | Construct Advocaten 

Twee-fasen aanbesteden 

De varianten van Rijkswaterstaat 

Grote infrastructurele werken die middels een UAV-GC contract zijn aanbesteed, zijn inmiddels bijna 

berucht. Vaker wel dan niet halen deze de publiciteit. Denk aan Zuidasdok te Amsterdam, de A15 Maasvlakte- 

Vaanplein en de Zeesluis IJmuiden. Mckinsey schreef daarover een kritisch rapport dat leidde tot het rapport 

‘Toekomstige Opgave Rijkswaterstaat: Perspectief op de uitdagingen en verbetermogelijkheden in de GWW’ 

van Rijkswaterstaat. Om het tij te keren kondigde Rijkswaterstaat een transitie aan door middel van een 

viertal maatregelen. Eén van de aangekondigde maatregelen is het zogenoemde ‘twee-fasen proces’. 

TWEE-FASEN PROCES 

Een belangrijk kenmerk van zo’n twee-fasen 

proces is dat partijen pas prijsafspraken maken 

over risicovolle onderdelen op een moment 

dat die risico’s beter in te schatten zijn. Dit sluit 

aan op de breed gedeelde analyse dat veel 

problemen hun oorzaak kennen in het moeten 

bepalen van de prijs op een moment (tijdens 

de aanbesteding) dat nog veel onzeker of onduidelijk 

is. Hoogleraar bouwrecht aan de TU 

Delft prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis noemde 

dit tijdens haar afscheidsrede het grootste pijnpunt 

van geïntegreerde contracten. Inmiddels 

heeft Rijkswaterstaat ook een Plan van Aanpak 

gepubliceerd: ‘Op weg naar een vitale infrasector: 

plan van aanpak, aanzet tot gezamenlijk 

transitieproces’. Vervolgens is Rijkswaterstaat 

ook op diverse projecten met zo’n twee-fasen 

proces gaan experimenteren. 

VARIANTEN VAN HET 

TWEE-FASEN PROCES 

De experimenten van Rijkswaterstaat hebben 

geleid tot verschillende varianten. Een variant 

is die waarbij het twee-fasen proces tijdens de 

aanbesteding wordt doorlopen. Dit gaat als 

volgt: de aanbesteding leidt tot de keuze voor 

één partij, terwijl de prijs nog niet vast staat en 

er wordt ook nog niet definitief gegund. Deze 

partij doorloopt vervolgens de ontwerpfase 

(fase 1). Dit vindt dus plaats tijdens de aanbesteding. 

Daarna mag deze partij dan als enige 

een inschrijving doen. Als partijen daar overeenstemming 

over bereiken, wordt vervolgens 

de overeenkomst definitief gegund (fase 2, de 

uitvoeringsfase). 

Een andere variant is die waarbij een volledige 

aanbestedingsprocedure met meer partijen 

wordt doorlopen. Er wordt definitief gegund 

aan de winnaar zonder dat er een vaste prijs tot 

stand is gekomen. Met de winnaar wordt een 

overeenkomst gesloten voor fase 1 en fase 2. In 

fase 1 wordt het ontwerp uitgewerkt en daarna 

vindt één op één de prijsvorming plaats 

tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. 

Bij overeenstemming komt het tot uitvoering 

(fase 2). Bereiken partijen geen 

prijsovereenstemming dan kunnen zij van 

elkaar af. Dit wordt dan ook wel het uitstapmodel 

genoemd. Deze variant is bijvoorbeeld 

toegepast bij de renovatie van 

de Maastunnel in Rotterdam . 

Er is dus ook een instapmodel. Dit lijkt in grote 

mate op het uitstapmodel, met dien verstande 

dat na aanbesteding alleen een 

overeenkomst wordt gesloten voor 

fase 1 (het ontwerp). Als partijen 

het vervolgens eens worden 

over de prijs komt het tot een 

overeenkomst voor fase 2 

(de uitvoering) . Dit model is 

bijvoorbeeld toegepast bij 

verschillende dijkversterkingsprojecten. 

BEVINDINGEN 

Het inschakelen van 

de opdrachtnemer 

tijdens het ontwerpproces 

biedt voordelen, 

omdat hij dan 

zijn uitvoeringsdeskundigheid 

kan inzetten 

bij het maken 

van ontwerpkeuzes. 

Betrokkenheid bij het ontwerp met 

Vlnr: Edwin van Dijk, Andre Ubink, Lenneke Muller, Robert-Jan Kwaak en Thomas Rijs. 

10

zicht op een opdracht voor de uitvoeringsfase 

bevordert ook de samenwerking tussen partijen. 

Dat blijkt bijvoorbeeld uit de ervaring die 

is opgedaan met bouwteamovereenkomsten. 

Tenslotte, door de gefaseerde prijsvorming 

wordt voorkomen dat een prijs tot stand komt 

terwijl er nog veel niet duidelijk is. Dit laatste is 

immers en recept voor ongelukken gebleken. 

Uitdagend is wel of deze nieuwe aanpak past 

binnen de kaders van het aanbestedingsrecht. 

Hoe dan ook, voor zowel opdrachtgever als 

opdrachtnemer lijkt de nodige winst te behalen 

met dit twee-fasen proces. Het is een illusie om 

te denken dat daarmee problemen bij grote infrastructurele 

projecten tot het verleden zullen 

behoren, maar een stap in de goede richting is 

het zeker. ■ 

R.J. Kwaak, 

advocaat bij Construct Advocaten 

Door de gefaseerde prijsvorming wordt voorkomen dat een prijs tot stand komt terwijl er nog veel niet duidelijk is. 

11

Tekst en beeld | Keller 

Luchtfoto van het Project Grensmaas. 

Eén kleine sensor helpt 

Iedere week wordt er door het Consortium Grensmaas zo’n honderdduizend ton grind gewonnen. 

Een hoeveelheid die een enorme logistieke operatie vereist. Stilvallen van dat proces is geen optie. 

Al helemáál niet onaangekondigd. Met één enkele sensor heeft Hans van der Meer dat risico in beeld. 

Hans van der Meer is hoofd productie en technische 

dienst van de grindwinning. “Om je een 

idee te geven, één ton is elf kruiwagens. Op 

jaarbasis winnen we hier vierenhalf miljoen ton 

grind. En die grindwinning is een belangrijk onderdeel 

van het project Grensmaas. Het is de 

financiële motor en daarmee een van de drie 

belangrijke pijlers van het project. Dankzij die 

grindwinning zijn er geen kosten voor de belastingbetaler 

en zorgen we voor hoogwaterbeveiliging 

en natuurontwikkeling. Zelfrealisatie, 

noemen we dat ook wel”, legt Van der Meer uit. 

Op het moment dat we in Born aankomen 

om een kijkje te nemen bij het project, zien 

we nog een ander bijzonder initiatief. Er 

wordt een heus decor voor een openlucht 

opera opgebouwd. Artiesten op vlonders, 

schoonzwemmers in het water, belichting in 

hoogwerkers en boventiteling aan een kraan. 

De dagen erna wordt een tribune met plek 

voor duizend toeschouwers opgebouwd. Zes 

openluchtuitvoeringen van de opera De Kleine 

Zeemeermin staan gepland. Hoe cultuur 

en bedrijfsleven elkaar kunnen vinden. “We 

kregen dit verzoek van het Limburgse gezelschap 

Opera Compact en vonden het eigenlijk 

wel een heel leuk idee”, lacht Hans. “Maar 

het heeft nogal wat voeten in de aarde hoor. 

En op het water trouwens ook.” 

GRINDWINNING 

Terug naar de grindwinning. Hoe kun je in ons 

land een mooier voorbeeld vinden van een 

win-win-winsituatie. Limburg werd in 1993 

en 1995 geconfronteerd met twee overstromingen 

van de Maas die 200 miljoen euro 

12

schade veroorzaakten. De samenleving eiste 

meer hoogwaterveiligheid, maar de kosten 

van zo’n 700 miljoen euro vormden jarenlang 

een struikelblok. Totdat er met Consortium 

Grensmaas, een samenwerkingsverband van 

aannemers, grindproducenten en Natuurmonumenten 

een overeenkomst gesloten werd, 

dat zowel de hoogwaterveiligheid als de natuurontwikkeling 

betaald zouden worden met 

de opbrengst van zand- en grindwinning langs 

de Maas. De rivier heeft inmiddels driehonderdvijftig 

hectare extra ruimte gekregen om 

water af te voeren. Dat zijn zo’n 500 voetbalvelden. 

Het stroombed werd verbreed, oevers 

verlaagd en dijken verhoogd. 

De bewoners merken het direct: het waterpeil 

stijgt minder snel en blijft lager na lange 

regenperiodes. Zuid-Limburg houdt het nu 

droog bij hetzelfde waterpeil als in 1993 en 

1995. En langs de Maas wordt duizend hectare 

nieuwe natuur gerealiseerd die op termijn een 

miljoen fietsers en wandelaars trekt, zo hebben 

onderzoeken uitgewezen. 

Terug naar de grindwinning van het project 

Grensmaas, waarmee het Consortium de investering 

van 700 miljoen voor hoogwaterveiligheid 

en natuurontwikkeling moet terugverdienen. 

Dat staat of valt bij het soepele afloop 

van het logistieke proces. “Alle delfstoffen 

worden per binnenschip afgevoerd, en die 

schepen moeten aan de lopende band af en 

aan kunnen varen. Het is een constante puzzel 

om alles op het juiste moment af te kunnen 

voeren”, benadrukt van der Meer. 

De peilbuis waarin de LoRa niveausensor van 

KELLER zich bevindt. 

TOUTVENANT 

De mix van zand en grind die wordt afgegraven 

heet toutvenant. In Zuid-Limburg bestaat 

die toutvenant uit tachtig procent grind 

en twintig procent zand. Die wordt afgegraven 

met enorme graafmachines en getransporteerd 

met speciaal ontwikkelde vrachtwagens. 

“Meer noordelijker in de provincie 

bestaat het toutvenant meer uit zand dan 

uit grind. Dat heeft te maken met afzettingen 

uit de ijstijd.” Via een ingenieus systeem 

met transportbanden, zeefmachines, wassers, 

schroeftransporteurs en noem zo nog 

maar wat machines op, wordt het grind gespoeld 

en gesorteerd. Iedere afmeting grind 

heeft zijn eigen eindbestemming, van asfalt 

tot siergrind. ❯ 

13

Grond waterstanden 

In de Cloud 

Serie 36XiW 

niveausensor 

ARC-1 

3G / NB-IoT module 

ADT-1 

LoRa module 

• Zwitserse precisie: Nauwkeurigheid vanaf 0,05%FS TEB* 

• Interne datalogger voor backup (ARC-1) 

• NB-IoT, LoRa, 2G / 3G / 4G 

• Optioneel: geleidbaarheidmeting, andere materialen (Hastelloy of Titanium), ATEX 

• KELLER Kolibri Cloud : geen maandelijkse kosten 

* TEB = Total Error Band, dus de maximale fout van de niveausensor 

2G 3G 4G 

keller-holland.nl 

kolibricloud.com

Het project Grensmaas is een zelfrealisatie project over een lengte van zo’n 40 kilometer tussen Maastricht en Roosteren. 

De Grensmaas laat tijdens ons bezoek zijn grillige 

natuur al mooi zien. “Kijk”, zegt Hans, “De 

rivier is nu vele malen breder dan een paar weken 

geleden. Door de regenval is het nu een 

flinke rivier en liggen bergen afgegraven grind, 

die twee weken geleden op de oever lagen, 

nu in het water. En ook tussen de zomer en 

de winter zit een enorm verschil. In de zomer 

stroomt er gemiddeld zo’n veertig kuub water 

per seconde, in de winter kan dat wel 2500 

kuub zijn. Tijdens de overstromingen van 1993 

en 1995 was het zo’n 3200 kuub.” 

Rijkswaterstaat aangaf en dat bleek ook het 

geval, sterker nog, het bleek maar liefst een 

factor vier tot vijf méér. Omdat we het nu zelf 

kunnen monitoren, kunnen we ook tijdig aan 

de bel trekken.” 

De digitale niveausensor - serie 26 X – meet 

behalve het waterniveau ook de temperatuur, 

zowel van het water als van de lucht. “Bij ijsvorming 

kunnen we niet produceren. Dus ook dat 

willen we graag zo vroeg mogelijk weten. Onder 

normale omstandigheden wordt hier zes dagen 

per week van zeven uur ’s morgens tot zeven 

uur ’s avonds geproduceerd. Als we weten dat 

daar een verandering in komt, moeten we daar 

zo snel mogelijk op kunnen inspringen.” ■ 

WATERSTAND 

Door de aard van het productieproces is de 

voortgang in grote mate afhankelijk van de waterstand 

in de rivier de Maas. Die waterstand 

fluctueert sterk. Ook door de bediening van 

de sluizen. Van der Meer wilde die waterstand 

goed kunnen monitoren en registreren, ook 

voor de communicatie met Rijkswaterstaat. 

“Ik heb hier in de haven een niveausensor 

gemonteerd aan een meerpaal die de waterstanden 

via een LoRa-netwerk communiceert 

met de cloud. Dit systeem van KELLER geeft 

mij op een dashboard in mijn kantoor actueel 

inzicht in de waterstand. Martijn Smit van KEL- 

LER heeft ons geholpen het systeem in werking 

te stellen en dankzij de communicatie van 

de sensor met de eigen Kolibri-cloud van KEL- 

LER hebben we alle mogelijke informatie uit die 

sensor nu beschikbaar.” 

Belangrijk, want als de waterstand te laag of 

te hoog is, kan het gebeuren dat het proces 

tot stilstand komt. “We hadden zelf de indruk 

dat de waterstand veel meer fluctueerde dan 

KELLER LoRa niveausensor. 

DE GRENSMAAS 

De Grensmaas is het onbevaarbare gedeelte van de Maas, ongeveer 

47 kilometer lang en sinds 1839 de grens tussen België en Nederland. 

In de zomer soms zelfs doorwaadbaar, maar bij stevige regenval kan dit 

stroompje aanzwellen tot een enorme watermassa die in het verleden voor 

overstromingen zorgde. Een grillige regenrivier. 

Het project Grensmaas is een zelfrealisatie project over een lengte van zo’n 40 kilometer 

tussen Maastricht en Roosteren. Het is een nationaal en internationaal onderscheiden 

project voor communicatie en omgevingsmanagement. Het project duurt nog tot 2027. 

De hoogwaterbescherming en de natuurontwikkeling zijn inmiddels volgens afspraak 

gerealiseerd. De provincie Limburg heeft het Consortium inmiddels gevraagd om slimme 

en kostenbesparende plannen aan te reiken om met het oog op de klimaatverandering 

de hoogwaterveiligheid in de provincie ook op de langere termijn te kunnen realiseren. 

15

Tekst | Roel van Gils Beeld | Gemeente Amstelveen 

Op zoek naar een 

veelzijdige baan? 

Het ambtenarenschap is helemaal zo gek nog niet 

Het ontwikkelen en vernieuwen van de openbare buitenruimte en het faciliteren van bouwen 

transformatieprojecten is in een omvangrijke gemeente als Amstelveen een continu proces. Anders 

dan in een regiegemeente, heeft Amstelveen de strategie om deze ontwikkelingen zoveel mogelijk 

door eigen mensen te laten uitvoeren. Gezien de aanhoudende groei van de ‘voorstad van Amsterdam’ 

is men naarstig op zoek naar projecten technisch personeel. 

De gemeente Amstelveen is een serieus bedrijf 

met ruim duizend medewerkers. Daarvan 

zijn een kleine 250 medewerkers werkzaam 

op de afdeling Projecten en Advies en de afdeling 

Stedelijke Ontwikkeling. “Enkele jaren 

geleden hebben beide afdelingen de handen 

ineengeslagen”, zegt Maarten Wilschut, Afdelingshoofd 

Projecten en Advies bij de gemeente 

Amstelveen. “Vooral om te gebruik 

te kunnen maken van elkaars expertise en 

gezamenlijk na te denken over het beleid en 

de uitvoering ervan. Neemt niet weg dat de 

taken van beide afdelingen nog wel gescheiden 

zijn. Stedelijke Ontwikkeling richt zich 

vooral op het faciliteren van bouwprojecten 

in de gemeente, terwijl de (her)inrichting van 

de openbare buitenruimte het domein is van 

de afdeling Project en Advies.” 

BEDIENEN VAN 120.000 

INWONERS 

Beide projectorganisaties van de gemeente 

Amstelveen leveren ook diensten aan buurgemeente 

Aalsmeer. “Het bedienen van 

twee verschillende gemeentebesturen en in 

totaal 120.000 inwoners(!) maken het werk 

uitermate interessant”, vindt Wilschut. “Dat 

verklaart de omvang van onze beide projectorganisaties. 

Met de afdeling Stedelijke Ontwikkeling 

zijn we onder meer bezig met een 

aantal grote transformatieprojecten zoals 

de transformatie van kantorencomplex Kronenburg 

tot studenten- en tijdelijke woningen, 

en de verplaatsing van bedrijventerrein 

Nieuw Legmeer, een behoorlijk ingrijpende 

operatie. In Amstelveen hebben we te maken 

met de geluidscontouren van Schiphol. 

Niet overal mag woningbouw gepleegd worden. 

En laat nu net het bedrijventerrein wel 

een geschikte locatie daarvoor zijn. Daarom 

is besloten om het bedrijventerrein te verplaatsen 

naar een niet voor woningbouw 

geschikte locatie, zodat in Nieuw Legmeer 

ruimte ontstaat voor de ontwikkeling van 

3.000 woningen.” 

Je bent bij de gemeente de spin in het web. 

Alle ontwikkelingen in de gemeente Amstelveen en buurgemeente Aalsmeer 

worden zoveel mogelijk geleid en uitgevoerd door eigen projectteams. 

16

Het ontwikkelen en vernieuwen van de openbare buitenruimte en het faciliteren van bouwen transformatieprojecten is in een omvangrijke gemeente als Amstelveen 

een continu proces. 

GROOTSCHALIGE 

HERINRICHTINGSPLANNEN 

Bovenstaande ontwikkelingen voeden uiteraard 

ook de afdeling Projecten en Advies. 

Daarnaast houdt deze afdeling zich onder 

andere bezig met reguliere onderhoudsprojecten. 

Wilschut geeft enkele voorbeelden: 

“Amstelveen is gefaseerd gegroeid tot 

de grote gemeente die het nu is. Dat betekent 

dat wijken ook gefaseerd zijn opgezet. 

Woonwijken die nu dertig tot veertig jaar 

oud zijn, zijn dringend aan onderhoud toe. 

Dat betekent de riolering vervangen, de 

bestrating aanpassen en het groen aanpakken. 

Als de ene wijk klaar is, is de volgende 

alweer aan de beurt. Het is kortom een 

doorlopend proces. Los daarvan zijn we op 

grotere schaal bezig met het verbreden van 

wegen en het verdubbelen van rijbanen. Zo 

staat de drukke Bovenkerkerweg op de nominatie 

om uitgebreid te worden en zijn we 

voortdurend bezig met het aanpassen van 

kruisingen door verkeersregelinstallaties te 

vervangen voor rotondes.” 

EEN VEELZIJDIGE BAAN 

Alle ontwikkelingen in de gemeente Amstelveen 

en buurgemeente Aalsmeer worden zoveel mogelijk 

geleid en uitgevoerd door eigen projectteams, 

van schetsontwerp en technische onderzoeken 

tot aan het opstellen van bestekken, 

VO, DO’s en het toezicht tijdens de uitvoering. 

“Vooral vanwege de groei van beide gemeentes 

en de vele projecten die op ons bord liggen, zijn 

we op vrijwel alle posities op zoek naar projecten 

technisch personeel”, erkent Wilschut. “Wat 

we bieden, is in de eerste plaats een ontzettend 

veelzijdige baan met bij elk project ontzettend 

veel stakeholders. De ene dag heb je een bewoner 

aan de lijn, de volgende avond geef je een 

presentatie in de gemeenteraad over hoe je een 

project gaat aanpakken. En alles daartussen. Je 

bent bij de gemeente de spin in het web. Als ik 

voor mezelf mag spreken, heb ik zelden zoveel 

variatie in een baan ervaren als hier. De drive om 

kwaliteit te leveren is ontzettend hoog gezien de 

120.000 inwoners die we bedienen. Daarnaast is 

de werksfeer uitermate plezierig en is een gezonde 

balans tussen werk en privé gegarandeerd.” 

PAK ’T AAN IN AMSTELVEEN! 

Weet jij ook wat aanpakken is en welke aanpak 

het beste past bij onze projecten? Voor 

de afdelingen Projecten en Advies en Stedelijke 

Ontwikkeling zijn wij op zoek naar 

nieuwe collega’s voor ambitieuze projecten. 

Kijk op: aanpakkeninamstelveen.nl voor 

diverse functies! ■ 

‘Voor de afdelingen Projecten en Advies en 

Stedelijke Ontwikkeling zijn wij op zoek naar 

nieuwe collega’s voor ambitieuze projecten’ 

Maarten Wilschut. 

17

BIJ GEMEENTE 

AMSTELVEEN 

HOUDEN WE 

VAN AANPAKKEN. 

Geen twijfels, gewoon doen. Door 

onze strategische ligging en stedelijke 

complexiteit liggen er veel kansen. Elk 

project pakken we dan ook met beide 

handen aan. Groot, klein, complex of 

uitdagend: we pakken het op én pakken 

door. We stropen onze mouwen op, 

springen in het diepe en gaan er tegenaan. 

We zijn ervan overtuigd: met ons team, 

onze aanpak en onze kwaliteiten kunnen 

we alles aan. Weet jij ook wat aanpakken 

is en welke aanpak het beste past bij onze 

projecten? 

Bekijk onze vacatures voor de afdelingen 

Project en Advies en Stedelijke 

Ontwikkeling. Ontdek onze prachtige 

projecten en maak kennis met de 

aanpakkers van Gemeente Amstelveen. 

www.aanpakkeninamstelveen.nl

Haak aan bij onze 

waterprogramma’s 

Stedelijk water en ondergrond 

Waterveiligheid en keringen 

Veerkrachtig watersysteem 

Digitaal Water 

Circulariteit in de waterketen 

Ondergronds bouwen en risicobeheersing 

De merken Aveco de Bondt, 

Wareco, Primum en C5s 

vormen vanaf nu één sterk merk 

onder de naam: Aveco de Bondt. 

Een onafhankelijk bureau dat 

onderzoekt, ontwerpt en adviseert. 

Kijk op: avecodebondt.nl 

Verbindt en creëert


Tekst | Jan Mol Beeld | De Groene Boog/Topview Luchtfotografie 

Infraproject A16 Rotterdam 

schrijft geschiedenis voor 

Rotterdam en omstreken 

Nieuwe verbinding draagt bij aan mobiliteit, bereikbaarheid en leefbaarheid van de regio 

Bouwcombinatie De Groene Boog realiseert in opdracht van Rijkswaterstaat het project A16 

Rotterdam. Dit consortium wordt gevormd door de bedrijven BESIX, Dura Vermeer, Van Oord, 

TBI (Mobilis, Croonwolter&dros), Rebel en John Laing. De A16 Rotterdam wordt een 

rijksweg tussen de A16/A20 bij het Terbregseplein en de A13 bij Rotterdam The Hague Airport. 

De A16 wordt met 11 kilometer verlengd aan de noordrand van Rotterdam. 

De nieuwe verbinding zorgt ervoor dat het verkeer 

op de A13, A20 en omliggende lokale wegen 

straks vlotter door kan rijden en draagt bij aan 

een betere mobiliteit, bereikbaarheid en leefbaarheid 

van de regio. Een bijzonder project dat 

geschiedenis schrijft voor Rotterdam en omstreken, 

niet in de laatste plaats vanwege de enorme 

uitdagingen, innovatieve oplossingen en duurzaam 

werken. We spreken ten kantore van het 

project met Eelco Negen, projectmanager A16 

Rotterdam vanuit Rijkswaterstaat en met Hein 

Versteegen, projectdirecteur De Groene Boog. 

'DIE BULT ZAND LAG ER INMIDDELS 

MEER DAN 40 JAAR TE WACHTEN' 

De eerste plannen om de A16 door te trekken 

stammen uit de jaren '50. "Bij de aanleg 

van het Terbregseplein is hier al rekening mee 

gehouden", schetst Negen. "Op de zaken vooruitlopend 

heeft men toen alvast een bult zand 

gestort in die omgeving. Die heeft er dus meer 

dan 40 jaar gelegen." De verkenning voor project 

A16 Rotterdam is gestart in 2005, daaruit 

volgde uiteindelijk het Tracébesluit in 2016. 

Versteegen: "Opties die in de jaren ‘50 en '60 

wenselijk waren, konden al niet eens meer 

worden uitgevoerd. Allemaal ingehaald door 

de actualiteit in de vorm van bebouwing." Om 

te komen tot een Tracébesluit voor een project 

van deze omvang is veel tijd nodig. Negen: 

"De inpassing is zeer complex en gaat over 

meerdere bestuurlijke trajecten. Zo is een van 

de tunnelmonden opgeschoven door een bijdrage 

uit de regio in het onderhandelingstraject. 

Ook qua natuur werd er veel overlegd en 

afgestemd. Tussen einde verkenning en het afronden 

van het Tracébesluit zijn er 10 jaar verstreken. 

Dat lijkt veel, maar is voor een project 

als dit normaal." 

A13 

Oude Leede 

Rotterdam en Lansingerland 

beter bereikbaar en leefbaar 

A16 Rotterdam 

A13 

Overschie 

Landschapskaart Tracébesluit A16 Rotterdam, 

augustus 2016. 

A16 Rotterdam 

Overzicht van het definitieve tracé. 

Rodenrijs 

Schiebroek 

UP TO DATE BLIJVEN 

MET TECHNOLOGISCHE 

ONTWIKKELINGEN 

Versteegen benadrukt dat het een uitdaging 

is om up to date te blijven met technologische 

ontwikkelingen: "Het huidige, energieneutrale 

concept is vier jaar geleden bedacht. 

Om ervoor te zorgen dat alles 20 jaar mee 

kan, willen we zo laat mogelijk technische 

keuzes maken. Wanneer de weg en de tunnel 

in 2025 geopend worden, dan zul je zien 

dat veel techniek al weer aan evolutie onderhevig 

is geweest." Negen voegt toe: "Het is 

ook spannend, zo gaan we werken met gelijkstroom 

(DC) in de tunnel. Dat lijkt een hele 

goede oplossing, maar het is wel de eerste 

keer dat zoiets wordt toegepast." Versteegen: 

"Het mag op deze schaal in dit project dan 

weliswaar nog geen 'proven technology' zijn, 

wel hopen we hiermee een nieuwe standaard 

neer te zetten in duurzaamheid." 

Volgens Negen is er een sterke wens om robuuste 

innovaties te kunnen toepassen, maar krijgt 

nieuwe technologie weinig tijd om zichzelf te be- 

A20 

Hillegersberg 

Bergschenhoek 

Terbregge 

A16 

Ommoord 

A20 

20


Het gehele tracé vanuit de lucht gezien.(Foto november 2021.) 

wijzen. “De grootste uitdaging zit hem niet in de 

technologie, maar in de snelheid waarmee technologie 

verandert", aldus Negen. Nieuwe technologie 

toepassen betekent soms ook dat regelgeving 

moet worden aangepast. Versteegen geeft 

een voorbeeld: "Ledverlichting heeft een ander 

lichtspectrum dan conventionele verlichting, dit 

maakt dat huidige normering dient te worden 

aangepast om de besparing van Ledverlichting 

tot zijn recht te laten komen. Technologische ontwikkelingen 

lopen dus voor op het papierwerk." 

Negen ziet dat een aantal kenmerkende zaken 

binnen project A16 Rotterdam leerzaam is voor 

Rijkswaterstaat. Versteegen merkt op dat Rijkswaterstaat 

zich geen zorgen hoeft te maken over 

service en onderhoud, De Groene Boog heeft 

een DBFM-contract met Rijkswaterstaat. "Omdat 

we zelf alles bedacht en ontworpen hebben, 

is de kennis ook aanwezig die nodig is voor onderhoud 

en reparaties. Populair gezegd is dit project 

voor Rijkswaterstaat een schitterende 'teststraat' 

van bijna 12 km lang." Negen: "Niet alleen 

op het gebied van duurzaamheid gebeurt er veel, 

we delen onze ervaringen ook binnen ons Europese 

netwerk, zodat iedereen hiervan kan leren." 

AANZET TOT NIEUWE 

ONTWIKKELINGEN DANKZIJ 

ONDERSTEUNING VAN RWS 

"Rijkswaterstaat heeft in haar rol als 'launching 

customer' enorm geholpen, bijvoorbeeld bij 

het ontwikkelen van elektrisch aangedreven 

materieel. Rijkswaterstaat laat zien dat 

zij deze nieuwe ontwikkelingen zeer serieus 

neemt en ondernemers pakken dat op, voelen 

zich gesterkt. Elektrificatie van materieel 

is mooi als het gaat om duurzaam werken", 

vertelt Versteegen. "Nederland loopt hierin 

voorop. Als de overheid hier eisen in gaat 

stellen, dan moet iedereen uiteindelijk 'op de 

pijnbank'. Dat werkt als een katalysator voor 

duurzaam werken." 

De A16 Rotterdam heeft als project dus een 

duidelijke voorbeeldfunctie. "Het gaat om de 

inzet van jonge technologie en het lef om deze 

toe te passen. Laat ik duidelijk zijn, de A16 Rotterdam 

is zeker geen pilot, maar wel een project 

met een sterke focus op duurzaamheid en 

toekomstbestendigheid, met de gezamenlijke 

ambitie om de lat hoog te leggen", aldus Negen. 

"Rijkswaterstaat heeft die ambitie in de tenderfase 

uitgesproken, daarna werd het een gezamenlijke 

ambitie. Hoe doe je dat dan samen? 

Rijkswaterstaat en de Groene Boog hebben 

samen een programma opgezet om deze samenwerking 

een extra impuls te geven." Daar 

voegt Versteegen aan toe: "Die filosofie is er 

vanaf dag één van de samenwerking, wij nemen 

iedereen (er werken inmiddels 1.100 mensen 

op dit project) hierin mee. Een aantal mensen 

dat een sleutelrol speelt, straalt deze ambitie 

ook echt uit; niet praten, maar samen doen. 

We vullen elkaar allemaal aan en kiezen wat 

'best for project' is. Dat levert werkvreugde op 

en motiveert enorm." 

'ULTIEME VORM VAN 

LANDMARKING' 

Gevraagd naar hoe de heren zich voelen als ze 

kijken naar de A16 Rotterdam, antwoordt Versteegen: 

"Dit is echt de ultieme vorm van landmarking 

en we zijn er allemaal ongelooflijk trots 

op." Negen: "Het is meer dan indrukwekkend wat 

er allemaal gerealiseerd wordt en ook de manier 

waarop, als je kijkt naar de samenwerking en het 

duurzame karakter. En dat ook nog in vol stedelijk 

gebied!" Bij een project als dit heb je als omwonende 

en weggebruiker te maken met hinder, 

maar gezamenlijk doen we er alles aan om dit 

te beperken. Een extra pluim verdient de communicatie 

met de omgeving, die werkelijk in alles 

wordt meegenomen. "We onderhouden onze 

social mediakanalen en ontvangen ook veel betrokken 

reacties. Er vinden sympathieke acties 

plaats vanuit De Groene Boog richting de buurt 

en we merken dat de Rotterdammer ook trots is 

op wat er allemaal gerealiseerd wordt. Dat maakt 

onze trots ook weer gerechtvaardigd. We ontvangen 

regelmatig bestuurders vanuit het ministerie, 

vanuit de provincie, waterschappen en de 

gemeenten, die waarderen onze inspanningen. 

Dat doen we allemaal vanuit gezamenlijkheid. De 

eindconclusie mag dan ook zijn dat we dit alleen 

maar kunnen doen door de harmonie in samenwerken 

met elkaar en met de omgeving." ■ 

21


Artist Impression van een veld met zonnepanelen. 

Tekst | Jan Mol Beeld | De Groene Boog 

Project A16 Rotterdam krijgt eerste 

energieneutrale snelweg inclusief 

2,2 km lange tunnel 

Consortium De Groene Boog garandeert 20 jaar energieneutraliteit 

Het gonst van de bedrijvigheid op project A16 Rotterdam. In opdracht van Rijkswaterstaat realiseert 

consortium De Groene Boog, met daarin de bedrijven BESIX, Dura Vermeer, Van Oord, TBI (Mobilis, 

Croonwolter&dros), Rebel en John Laing de nieuwe A16 Rotterdam, een 11 kilometer lange rijksweg 

tussen de A16/A20 bij het Terbregseplein en de A13 bij Rotterdam The Hague Airport. Dit project 

wordt op alle vlakken gekenmerkt door een hoog innovatief gehalte, zeker als het aankomt op duurzaamheid. 

In het traject is een 2,2 km lange tunnel inbegrepen, die net zoals de weg zelf energieneutraal 

zal zijn. We hebben een gesprek met Stefan van der Voorn, contractmanager bij Rijkswaterstaat 

en Hans Pos (Croonwolter&dros), ontwerper en testmanager bij De Groene Boog. 

ZEER ENERGIEZUINIG ONTWERP 

Van der Voorn opent het gesprek: "Het energiegebruik 

van de snelweg, inclusief de Rottemerentunnel, 

was een EMVI-uitvraag. Rijkswaterstaat 

ging voor een reductie van 50% in energieverbruik, 

ten opzichte van een standaard tunnel en 

weg. De Groene Boog kwam met een ontwerp 

dat de komende 20 jaar energieneutraal is." Pos: 

"We hebben in de tenderfase gekeken naar wat 

nu echt goede oplossingen zouden zijn. Als je 

naar de meeste installaties in de Rottemerentunnel 

kijkt, dan zie je dat deze gevoed worden 

22


met DC (gelijkstroom), in plaats van AC (wisselstroom). 

Daaruit ontstond het innovatieve plan 

om te werken met een DC-netwerk. Om geen 

energie te verspillen hebben we in kaart gebracht 

hoeveel verbruik je hebt in de tunnel, we hebben 

de vermogensbalans opgemaakt." 

"De energie voor de snelweg en de tunnel 

wordt opgewekt met zonnepanelen", vervolgt 

Van der Voorn. "Het tunnelontwerp is 

zo energiezuinig, dat dat ook kan. Door te 

werken met een DC-netwerk, met extra 

lichte wanden, asfalt met een reflecterende 

coating en door ledverlichting toe te passen 

en deze zo te schakelen dat er met minder 

energie nodig is, wordt het energiegebruik 

drastisch beperkt. Op dit moment worden 

er proeven gedaan om te kijken hoe de ledverlichting 

het beste ingeregeld kan worden, 

welk beeld dit voor de weggebruikers oplevert 

en of alles voldoet aan de veiligheidsnormen." 

Pos legt uit: "Door alle besparingen 

bij elkaar op te tellen, hebben we kunnen 

vaststellen hoeveel kW we nodig hebben, 

gekoppeld aan een onderzoek of zonnepanelen 

voor deze stroom kunnen zorgen. Dat 

bleek het geval. We hebben in dit onderzoek 

de energieconsumptie van zowel de weg als 

de tunnel meegenomen, het hele tracé dus." 

AANTOONBAARHEIDSFASE 

Ten tijde van dit interview worden er testen 

uitgevoerd in diverse tunnels, waaronder de 

Gaasperdammertunnel en de Rijnlandtunnel. 

Pos: "We zitten in de aantoonbaarheidsfase. 

Ook bij het COB (centrum ondergronds bouwen) 

heeft men gekeken naar de verlichting. 

Daar zijn 13 tickets aangemaakt met mogelijkheden, 

waarvan we er 9 konden toepassen 

op de A16 Rotterdam. Collega Dennis Makkus 

van Croonwolter&dros heeft deze tickets 

in behandeling genomen en is projectleider 

geworden van dit onderzoek. Per ticket is er 

een speciale werkgroep opgericht, aan elk van 

deze groepen neemt iemand deel van Rijkswaterstaat, 

De Groene Boog en van een externe 

expertisepartij." 

De omschakeling van traditionele verlichting 

naar led is echter geen sinecure, is gebleken. 

Pos legt uit: "Led wordt anders ervaren door 

het menselijk oog. De lichtbundel is niet diffuus, 

maar gericht. Dat maakt dat led verlichting 

al snel als verblindend wordt ervaren. 

Daarom zijn we aan het onderzoeken 

hoever we de lichtintensiteit moeten 'terugschroeven' 

om nog te voldoen aan de eisen 

die er aan tunnelverlichting gesteld worden, 

zonder het menselijk oog te belasten. In onder 

andere de Gaasperdammertunnel en de 

Ketheltunnel zijn daarvoor live testen gedaan, 

met bestuurders binnen verschillende 

leeftijdsgroepen. Met die gegevens kijken 

we of het mogelijk is om een addendum te 

schrijven dat aan de NSVV (Nederlandse 

Stichting voor Verlichtingskunde) toegevoegd 

kan worden, of waarmee de NSVV aanpassingen 

kan doen. Ook wordt er gekeken naar 

de L20 camera's, die registreren hoeveel de 

tunnelmond verlicht moet worden. Daarnaast 

zoeken we voor de licht-donkerovergang 

van de tunnelmonden naar een overgang 

met lamellen die daglicht doorlaten, dat 

kost helemaal geen energie. Met de tickets 

van het COB kijken we waar de verlichting 

verbeterd en energiezuiniger kan worden." 

NOG ÉÉN GROTE WENS... 

Het concept van de tunnel past volledig binnen 

de Landelijke Tunnelstandaard. "Daarin 

gaat het met name over beschikbaarheid en 

veiligheid. Wij hebben daar duurzaamheid 

aan toegevoegd", zegt Van der Voorn. “Er 

ligt straks een mooie blauwdruk klaar waar 

nieuwe tunnelprojecten mee kunnen werken. 

Een belangrijk leerpunt in dit hele proces 

is dat je al in de planfase alle aandacht 

moet hebben voor de vraag waar de stroom 

vandaan moet komen, hoe ga je die energie 

opwekken. Dan had die locatie in het tracébesluit 

meegenomen kunnen worden." 

Er blijft nog één grote wens over in het hele 

plan: energieopslag. "De zonnepanelen geven 

de energie straks terug aan het net, terwijl 

we heel graag direct gebruik willen maken 

van de opgewekte energie. Omdat te kunnen 

doen moet de energie opgeslagen worden, 

op relevante locaties bij de weg en de tunnel. 

Je moet daar geschikte plekken voor vinden 

van zo'n 10 m 2 . Het idee laat ons niet los en 

we hebben ons erin vastgebeten. Wie weet 

lukt het ons om het voor elkaar te krijgen, 

dat zou de kers op de taart zijn", zegt Van der 

Voorn tot besluit. ■ 

HET VERSCHIL TUSSEN LED EN 

TRADITIONELE VERLICHTING 

Kijken we naar het 11 km lange tracé, dan gaat 

het bij de weg om verlichting en wegkantsystemen, 

in de tunnel (2,2 km), treffen we 54 

systemen aan die gevoed moeten worden. 

"Dat maakt dat de primaire focus op de tunnel 

ligt", vertelt Van der Voorn. "Maar, werkelijk 

alles met een energieconsumptie is meegenomen. 

De ventilatoren in de tunnel werken wel 

op wisselstroom, de rest is te voeden met gelijkstroom. 

Daar zit een enorme winst." 

Artist Impression van zonnevelden om de oksels van de snelweg bij het Terbregseplein. 

‘Op dit moment worden er proeven 

gedaan om te kijken hoe de ledverlichting 

het beste ingeregeld kan worden' 

23


Op piekdagen zijn er 35 a 40 duikteams actief (Beeld Frank de Roo). 

Tekst | Jan Mol Beeld | Topview Luchtfotografie/Vincent Basler/De Groene Boog 

Gewapende onderwaterbetonvloer 

voor Rottemerentunnel 

Slim ontwerp wordt volledig in den natte uitgevoerd 

Consortium De Groene Boog, met daarin de bedrijven BESIX, Dura Vermeer, Van Oord, TBI 

(Mobilis, Croonwolter&dros), Rebel en John Laing, realiseert in opdracht van Rijkswaterstaat 

project A16 Rotterdam. De nieuwe A16 Rotterdam wordt een 11 kilometer lange rijksweg 

tussen de A16/A20 bij het Terbregseplein en de A13 bij Rotterdam The Hague Airport. 

Onderdeel van het 11 kilometer lange tracé is 

de nieuw te bouwen Rottemerentunnel, met 

een lengte van 2,2 km (3,0 km inclusief toeritten). 

Een bijzonder project, omdat er gekozen 

is voor werken in den natte. Er wordt 

gebruikt gemaakt van onderwaterbeton, dat 

door duikteams wordt gestort. GWW Magazine 

bezocht de bouwlocatie en ging in gesprek 

met Kenneth Wyns, ontwerpmanager tunnel, 

Wim Guis, projectmanager tunnel en Sander 

Tetteroo, hoofd uitvoerder civiel tunnel. 

MEER DOEN MET 

MINDER MATERIAAL 

"Gewapend onderwaterbeton wordt vaker toegepast, 

echter het is voor het eerst dat het in dergelijke 

omvang, in dit geval 2,2 km, gebeurt", zegt Guis. 

"Het voordeel is dat er minder beton nodig is, dat 

resulteert in een lage MKI-waarde. Dat betekent 

wel dat alle werkzaamheden onder water moeten 

worden uitgevoerd: het uitgraven, het schoonmaken 

van de funderingspaalkoppen -maar liefst 7700 

stuks, het plaatsen van de dilatatievoegbalken met 

ieder een gewicht van 90 ton, het plaatsen van de 

wapening en de betonstort zelf. Op piekdagen zijn 

er dan ook 35 a 40 duikteams actief." De Rottemerentunnel 

is dus in alle opzichten een bijzonder 

24


De eerste tunnelmoten zijn gestort. 

deelproject dat dwars door het Lage Bergse Bos 

bij Rotterdam loopt, verdeeld in 34 bouwkuipen 

variërend van 50 tot 200 meter. 

ONTWERP TUNNEL 

VINDT OORSPRONG 

IN DE AANBESTEDING 

Wyns legt uit hoe tot dit ontwerp is gekomen: 

"Met behoud van kwaliteit wilden we in Dubo- 

Calc tot de meest geschikte MKI-waarde komen. 

De leidende vraag was: wat kunnen we doen met 

minder materiaal? Wat zou het meest duurzame 

ontwerp zijn? Aan de hand van de gemaakte berekeningen 

kwam aan het licht dat er sprake was van 

een 'verticaal evenwicht'. De opwaartse kracht 

op de vloer was in de tijdelijke fase van dezelfde 

grootte-orde als de neerwaartse bodemdruk in 

de definitieve fase, we konden dus met één paallengte 

werken. Economisch gezien was dat ideaal. 

Door te kiezen voor gewapend onderwaterbeton 

konden er minder palen worden toegepast. Zou je 

in dit geval voor ongewapend beton hebben gekozen, 

dan zou er een stramien met palen om de ca. 

3,5m nodig zijn geweest. Nu volstaat het om in de 

dwarsdoorsnede van de tunnel 2 palen te hebben 

onder de buitenwanden en 2 palen onder het middentunnelkanaal. 

In de doorsnede zie je dus slechts 

6 palen. Dat is niet alleen een forse materiaalreductie, 

maar betekent ook minder werk. Belangrijke 

factoren die van invloed zijn op de MKI." 

Het ontwerp ontstond tijdens de tenderfase. 

Wyns: "De tunnel heeft over 2,2 km een geotechnisch 

lengteprofiel, van maaiveld op -6 meter NAP 

tot -15/-20 meter NAP, bestaand uit lagen klei en 

veen. De samenstelling varieert wel binnen die 2,2 

km afstand. De zandlaag zit tot een meter of 2 à 

3 onder de betonvloer. In de slappe laag zit 4 tot 

5 meter dikteverschil. Ontwerptechnisch was het 

optimaal om per 25 meter een snede door te rekenen 

in functie van het vastgestelde grondprofiel. 

Zo kon de benodigde wapening worden vastgesteld 

en het aantal palen worden berekend voor 

die snede. Door parametrisch te rekenen konden 

we komen tot 5 verschillende wapeningsconfiguraties 

voor de vloer. Het voordeel van parametrisch 

ontwerpen is dat als er ergens iets wijzigt, de wijziging 

ook op andere locaties wordt doorgevoerd. 

Dat spaart een boel ingenieursuren uit." Tetteroo 

voegt toe: "Het ontwerp moest echt 'hufter proof' 

zijn, rekening houden met de behoeften van het 

ontwerp en de behoeften in de uitvoering. Daarvoor 

is er veel overleg geweest met tussen de ontwerpafdeling 

en het uitvoeringsteam.” 

ONTWERP IN EEN 

'RUIM JASJE' GESTOKEN 

"Een eigenschap van een onder water gestorte 

betonvloer is dat er veel toleranties zijn wat betreft 

de vlakheid", legt Guis uit. "De bekisting 

voor de wanden moest hiervoor geschikt worden 

gemaakt: zo heeft deze op maat gemaakte 

bekisting hydraulisch verstelbare panelen zodat 

er een goede aansluiting kan worden gemaakt 

van de wand op de vloer. Er is een mockup gemaakt 

van de gewapende onderwaterbetonvloer 

van de tunnel, zodat in den droge geoefend 

kon worden. Er is veel tijd en energie in de 

tolerantie analyse gaan zitten en het ontwerp is 

geometrisch in een 'ruim jasje' gestoken. Daar 

zit dan ook een uitdaging: hoe 'knoop' je alles 

aan elkaar binnen die toleranties?" ❯ 

De bouw van de tunnel ter hoogte van de 

Grindweg/Bergweg-zuid met de prachtige skyline 

van Rotterdam op de achtergrond. 

25


ontwerpteam heeft met BCS alle varianten in 

wapening bekeken, om tot een short list te komen. 

Daar is uiteindelijk een keuze uitgekomen. 

Om de toleranties van de (grillige) bovenkant 

van het onderwaterbeton op te vangen, hebbenwe 

met Hendriks een systeem ontworpen 

om de loze ruimtes tussen onderkant bekisting 

en bovenkant betonvloer snel af te kunnen dichten. 

De oplossing is gevonden in een systeem 

van paneeltjes van 1,5 meter, voorzien van zelf 

instellende hydrauliek. Met één druk op de knop 

kun je 15 cm hoogteverschil opvangen." 

Onderdeel van het 11 km lange tracé is de nieuw te bouwen Rottemerentunnel, met een lengte van 2,2 km 

(3 km inclusief toeritten). 

Tetteroo vult aan: "In dit ontwerpproces is ook 

BCS, de leverancier van het wapeningsstaal, veel 

betrokken. In samenspraak is door hen de hele 

wapeningsconstructie in 3D uitgetekend. Er is 

aan de voorkant heel veel aandacht besteed aan 

de details, omdat we ons geen fouten kunnen 

permitteren bij het werken onder water." Wyns: 

"Het ontwerp is door drie toetsingen gegaan, de 

gemeente, Rijkswaterstaat en SecoNed hebben 

meegekeken in de ontwerpfase." 

ONDERWATER WERKZAAMHEDEN 

IN VOGELVLUCHT 

Na het ontgraven, het aanbrengen van het 

grind en het plaatsen van de ontlastbuizen worden 

de palen schoongemaakt. Guis: "Daarna 

worden er horizontaal liggende heipalen aangebracht, 

deze liggen op het grind. Deze zorgen 

ervoor dat de wapening het grind niet raakt en 

er voldoende betondekking aanwezig is aan de 

onderzijde van de constructie. Daarop worden 

de eerste en de tweede laag wapening gelegd. 

Deze wapening wordt geprefabriceerd aangeleverd. 

Vervolgens worden de schotels aangebracht, 

met moer, om de trekkracht in de vloer 

op te nemen en af te voeren naar de betonpalen. 

Over de palen komen wapeningskorven, 

die zijn afgestemd op de toleranties van het 

aanbrengen van de palen. De korf kan zo over 

de paal, zonder te hoeven slijpen of de wapening 

aan te passen. Door te kunnen spelen met 

de lagen kunnen we de ophangwapening goed 

aanbrengen. Dan volgen er nog twee lagen bovennet, 

waarna de betonstort kan beginnen." 

Tetteroo vult aan: "Ook bijzonder is een tool 

die samen met HYTORC is ontwikkeld, waarmee 

we onder water de GEWI-staaf kunnen 

oplengen en op moment kunnen zetten." 

Ten tijde van dit schrijven zijn er inmiddels 6 

kuipen gestort en leeggepompt, van de 34 kuipen. 

Guis: "We werken op volgorde, een soort 

trein. We verwachten dat we nog 3 kuipen gestort 

hebben, voordat het Kerst is." 

BIJZONDERE DILATATIEBALK 

Normaal gesproken zou er tussen de tunnelsegmenten 

een dilatatieprofiel in den droge worden 

aangebracht. Tetteroo: "In de tender is besloten 

om prefab dilatatiebalken te maken naast de 

bouwkuip en deze in den natte te positioneren. 

Daar wordt dan aan weerszijden onderwaterbeton 

tegenaan gestort, om en om in stappen van 

20 cm, om kantelen van de balk te voorkomen. 

Het maken, transporteren en hijsen is helemaal 

gefinetuned en echt bijzonder. Een dilatatiebalk 

weegt zelf 76 ton (!) en met hijsframe weegt de 

combinatie 90 ton. Een balk wordt dan ook met 3 

kranen ingehesen. Het hijsen transportframe is 

in samenwerking met Sarens ontwikkeld. Zij hebben 

voortreffelijk meegedacht aan de voorkant 

van het proces. Zonder de juiste partners red je 

het niet, bij dit soort projecten." Wyns benadrukt: 

"Bedrijven zoals Sarens, BCS en Dyckerhoff Basal 

(beton) zijn belangrijk in de ontwerpfase, wij krijgen 

de juiste informatie van hen en kunnen hen 

als klankbord gebruiken." 

TOLERANTIES IN HET 

BETON SLIM OPVANGEN 

Tetteroo zegt over de bekisting: "De bekisting 

is speciaal voor deze tunnel ontworpen, waarbij 

er veel overleg is geweest tussen het ontwerpteam 

van Kenneth, Hendriks Precon en 

BCS. Alles moest vooruit gevlochten kunnen 

worden, zodat op locatie zo min mogelijk aan 

de wapening hoefde te worden aangepast. Het 

EEN LEERZAAM PROJECT 

Net zoals bij de andere twee deelgebieden van 

De Groene Boog is deelgebied 2, de tunnel, een 

leerzaam project. Wyns: "We blijven streven 

naar innovatieve ontwerpen met zo min mogelijk 

materiaal. Dit project heeft ons veel lessen 

geleerd. Met de eis van Rijkswaterstaat dat de 

grondwaterstand niet mocht beïnvloed worden 

en de daaruit voortvloeiende keuze voor een 

gesloten bouwkuip met een gewapende onderwaterbetonvloer 

kwamen de uitdagingen, die we 

met succes het hoofd kunnen bieden. Dit is het 

soort project dat als ijkpunt werkt voor toekomstige 

duurzame ontwerpen." ■ 

Het inhijsen van de 90 ton zware (inclusief hijsframe) dilatatiebalk. 

26


Elektrische graafmachine. 


Op weg naar een 

emissieloze bouwplaats 

De Groene Boog gaat voor een maximale reductie van CO 2 

-uitstoot 

"Het is nog niet zover: zero emission. Maar we gaan al wel voor een maximale reductie van CO 2 

- 

uitstoot op de bouwplaats." Aan het woord zijn Stefan van der Voorn, contractmanager Rijkswaterstaat 

en Sjoerd Gijezen, manager MVO voor bouwconsortium De Groene Boog (met daarin de 

bedrijven BESIX, Dura Vermeer, Van Oord, TBI (Mobilis, Croonwolter&dros), Rebel en John Laing). 

De Groene Boog realiseert in opdracht 

van Rijkswaterstaat het project A16 

Rotterdam. De A16 Rotterdam wordt een 

11 kilometer lange energieneutrale rijksweg 

tussen de A16/A20 bij het Terbregseplein 

en de A13 bij Rotterdam The Hague 

Airport. De nieuwe verbinding zorgt 

ervoor dat het verkeer op de A13, A20 

en omliggende lokale wegen straks vlotter 

door kan rijden en draagt bij aan een betere 

mobiliteit, bereikbaarheid en leefbaarheid 

van de regio. Samen vertellen zij over 

de groene maatregelen die op het project 

genomen zijn. 

MAATREGELEN IN VOGELVLUCHT 

Gijezen neemt ons mee langs alle methoden die 

worden toegepast om de CO 2 

-uitstoot drastisch 

te verminderen: “Wat enorm veel impact 

oplevert, is de grootschalige toepassing van 

HVO-brandstof, goed voor 90% CO 2 

-reductie 

ten opzichte van diesel. ❯ 

27


De e-CO2tainer (archiefbeeld). 

HVO wordt gewonnen uit restmateriaal van de 

levensmiddelenindustrie en kan 1 op 1 diesel 

vervangen. Verder hebben we een aantal zware 

(>20 ton) elektrische graafmachines in gebruik 

genomen. Daarnaast maken we gebruik van de 

e-CO 2 

tainer, een hybride aggregaat dat zowel 

batterijen als een schone generator bevat. Deze 

kan standalone gebruikt worden, of aan het net 

worden gehangen om pieken op te vangen. De 

e-CO 2 

tainer springt slechts aan wanneer nodig, 

in tegenstelling tot traditionele dieselaggregaten, 

die de hele dag staan te draaien." 

'ELEKTRIFICEREN IS MOOI, 

MAAR HOE ZORG JE VOOR 

STROOM OP LOCATIE?' 

Dat is de onderliggende vraag die beantwoord 

moest worden. Van der Voorn: "Breng je de 

oplader naar de machine, of de accu naar de 

oplader?" Gijezen: "Een elektrische rupsgraafmachine 

is niet gemaakt om efficiënt grote afstanden 

af te leggen. Het liefst breng je dan het 

accupakket naar de machine." Van der Voorn 

voegt toe dat er per locatie bekeken is wat de 

beste manier van werken is. "Dat is een continue 

zoektocht, waarbij we accepteren dat dit soort 

vraagstukken om pionierswerk vraagt. Gijezen: 

"Er zijn veel factoren van invloed om die vraag 

per situatie te kunnen beantwoorden. Wat kan 

worden geleverd door het net, welke capaciteit 

vraagt de bouw en elektrisch materieel, en op 

welke locaties is het fysiek mogelijk en de moeite 

waard om laadfaciliteiten te maken." 

EEN PERFECTE LEERSCHOOL 

Er wordt veel gepraat in de infra over alternatieve, 

schone energiebronnen om het materieel 

rollend te krijgen en houden. Het is voor 

het eerst dat op een project van deze omvang 

zo intensief wordt gekeken naar een maximale 

CO 2 

-reductie door werkelijk alles onder de 

loep te nemen als het gaat om power. Gijezen 

ziet in de werkwijze van De Groene Boog dan 

ook een perfecte leerschool voor toekomstige 

werken. "We genereren een blauwdruk waar 

iedereen iets aan heeft. Waarom zou je het wiel 

steeds opnieuw uitvinden?" Een saillant detail is 

dat deze groene manier van werken niet in de 

aanbesteding zat. Van der Voorn: "De Groene 

Boog heeft zelf thematafels georganiseerd, als 

antwoord op de overkoepelende vraag van 

Rijkswaterstaat om in 2030 emissieloos te zijn. 

Vanuit die thematafels hebben we samen met 

leveranciers van groene technologie gekeken 

waar we bij dit project al invulling kunnen geven 

aan de groene ambities van Rijkswaterstaat." 

MEER DAN EEN BELOFTE NAKOMEN 

De Groene Boog wil een stap verde rzetten, 

dan alleen de Tenderbeloftes nakomen: "We 

HVO-brandstof in plaats van diesel. 

Volledig elektrische wals. 

28


willen excelleren. De Groene Boog heeft 

een EMVU-fonds opgericht (de U staat voor 

uitvoering) en dit aangeboden aan Rijkswaterstaat. 

Drie miljoen euro om de duurzame 

maatregelen van te bekostigen. Een goede 

stimulans dus. Maar hoe ga je uiteindelijk te 

werk? De thematafels hebben veel inzichten en 

ideeën opgeleverd. Door met Rijkswaterstaat, 

experts en externe partijen aan tafel te gaan, 

zijn daar zoveel toepasbare maatregelen uitgekomen, 

dat die drie miljoen euro niet genoeg is. 

Om die reden hebben we extra steun aangevraagd 

bij het ministerie. In juni 2020 zijn daarvoor 

diverse voorstellen ingediend, waaronder 

het elektrisch materieel. In september 2020 

kregen we deze bijdrage toegewezen." Van der 

Voorn merkt op dat door de goede voorbereiding 

er een zeer concreet voorstel kon worden 

ingediend. "In 2021 zijn we voor een tweede 

ronde gegaan, die bijdrage is ook toegekend." 

Een volledig elektrische 25 ton rups graafmachine op de bouwplaats van De Groene Boog. 

EEN LEERPROCES MET 

DE NODIGE OFFERS 

Gijezen ziet het als een uitdaging om iedereen 

'aan boord te houden'. "We lopen tegen een 

aantal hobbels aan, omdat we ons op het ongebaande 

pad begeven. Maar... je leert vooral 

van de dingen die niet vlekkeloos verlopen. 

Dan is het de kunst om iedereen te blijven 

motiveren, zodat we toch samen elke keer 

de eindstreep halen." Volgens Van der Voorn 

vraagt dat naast de bereidwilligheid om te leren 

ook de nodige inspanning "We steken de 

nek op meerdere vlakken uit", zegt hij. "De 

mindset moet goed zijn, de neuzen moeten 

dezelfde kant op staan. Dat vraagt vanuit De 

Groene Boog een stuk overtuigingskracht en 

vanuit Rijkswaterstaat daadkracht. Wij weten 

dat wat er nu gedaan wordt, een katalysator 

is voor toekomstige projecten. Daarom is het 

ook zo belangrijk dat iedereen meedoet en 

blijft meedoen. We laten zien dat het kan, dat 

heeft een vliegwielfunctie. Realistisch bekeken 

zijn we er nog lang niet, maar we plaveien de 

weg naar 'steeds beter'." 

Ter afsluiting zegt Gijezen: "We zien waar we naartoe 

moeten. Om op termijn een doel te halen, 

moeten de koplopers nu worden gestimuleerd. 

We moeten ons realiseren dat wat wij nu doen, 

in 2030 een eis is. En zover weg is dat niet." ■ 

Bezoek demissionair minister Barbara Visser op 8 november. 

29



'Zand erin, 

grond eruit!' 

Aanvoer van 4.000.000 kuub zand was titanenwerk 

Het project A16 Rotterdam, uitgevoerd door bouwconsortium De Groene Boog (met daarin 

de bedrijven BESIX, Dura Vermeer, Van Oord, TBI (Mobilis, Croonwolter&dros), Rebel en John 

Laing), is het realiseren van 11 kilometer nieuwe snelweg. Deze wordt deels hoog aangelegd 

vanwege kruisingen met HSL, RandstadRail en de N471 en op een zachte, veenachtige ondergrond. 

Vanwege de hoge ligging en de slappe ondergrond 

was het noodzakelijk om in het poldergebied 

rondom de te realiseren weg de grond 

voor te belasten. Ook rondom het tunneltracé 

was veel zand nodig, voor de aanleg van 

bouwwegen. In totaal spreken we over maar 

liefst 4.000.000 kuub zand. Een enorme hoeveelheid. 

Waar haal je zoveel zand vandaan? 

GWW Magazine vroeg het aan Jan Span (projectmanager) 

en Jurian Bakker (omgevingsmanager) 

bij De Groene Boog. 

zou betekenen dat het oppervlaktewater te 

zout zou worden. Dat maakt dat we in twee 

delen hebben gewerkt. Voor het verkrijgen van 

de watervergunning mocht één deel, mits ontzilt, 

Noordzeezand zijn, het andere deel diende 

per se zoetwaterzand te zijn. Meer dan de helft 

van het totale volume (4.000.000 kuub) zand is 

van het Markermeer gekomen. Voor dit project 

moest het zand dus extra ontzilt worden, 

normaal spreken we over een chloridegehalte 

van 200mg/kg, de norm voor dit project lag 

op 35mg/kg." Het zand dat van de Noordzee 

Zand uit de Noordzee en het Markermeer 

"Het ligt bij deze hoeveelheden voor de hand 

dat je zand uit de Noordzee haalt", zegt Bakker 

en licht toe: "De vernietiging van het Programma 

Aanpak Stikstof (PAS) in mei 2019 zette echter 

een streep door volledige zandwinning in de 

Noordzee. Als gevolg van de stikstofproblematiek 

en om die reden het uitblijven van nieuwe 

vergunningen voor zandwinning op de Noordzee, 

werd er tevens naar een andere oplossing 

gezocht. Die werd gevonden op het Markermeer, 

waar op de Markerwadden een stroomgeul 

werd gerealiseerd. Daar kon het nodige 

zoetwaterzand gewonnen worden. In een later 

stadium is er via een bestaande concessie alsnog 

een klein deel zand uit de Noordzee gehaald." 

De keuze om deels met Noordzeezand en 

deels met Markermeerzand te werken werd 

overigens niet alleen door stikstofproblematiek 

bepaald. "De ziltheid van dit zand, dat als 

voorbelasting van de bodem gebruikt wordt, 

Een mijlpaal: vier miljoen kuub zand aangebracht. 

30


Zand laden op een van de loslocaties. 

‘Meer dan de helft van het totale 

volume (4.000.000 kuub) zand is van 

het Markermeer gekomen’ 

kwam, werd door hoppers gewonnen en naar 

een tussendepot gebracht in de Scheurhaven. 

De zuiger deponeerde het zand in binnenvaartschepen, 

die er vervolgens de rivier mee 

op gingen, om het zand al varende te ontzilten." 

Span voegt toe: "Het zand werd verdeeld over 

vijf overslaglocaties, te weten in Nieuwerkerk 

aan den IJssel, op twee locaties aan de Schie in 

Spaanse polder, in Schiedam en in de Keilehaven 

in Rotterdam. 

'BIJNA GEEN BEUNSCHIP MEER TE 

VINDEN IN NEDERLAND' 

De piek van de zandwinning was vorig jaar, 

toen per week tussen de 90.000 en 100.000 

kuub zand zijn weg vond naar het project. 

Span: "We hadden een groot deel van de 

beunschepenmarkt nodig. Op een gegeven 

moment hebben we op het Markermeer een 

overslagponton neergelegd, om het zand 

met droge ladingschepen in plaats van met 

beunschepen naar het project te kunnen 

brengen." Bakker: "Je kunt je voorstellen hoe 

druk het was met transport over water en 

weg. Er reden gemiddeld 80 vrachtwagens 13 

vrachten per dag. Dat is equivalent aan het 

lossen van zo'n 25 binnenschepen per dag." 

Span vult aan: "Dan heb je het over circa 

20.000 kuub zand per dag." 

IEDERE 'CLUB' ZIJN EIGEN LOSPLEK 

De uitdaging voor De Groene Boog zat vooral 

ook in het wegtransport. "Na goedkeuring van 

het wegtransportplan bleken de coronamaatregelen 

nu eens niet voor ongemak te zorgen. 

Er werd sowieso buiten de spits gereden, tevens 

was het rustig op de weg door de coronamaatregelen, 

waardoor we zonder al te veel 

hinder heel snel en efficiënt te werk konden 

gaan. We kozen voor een simultane werkwijze, 

waarbij we het storten in pools hebben opgedeeld. 

Langs het 11 km lange tracé had iedere 

'club' zijn eigen losplek, compleet met eigen 

shovel. Zo kon er parallel aan elkaar gewerkt 

worden", aldus Span. 

GROND UIT DE TUNNEL- 

AFGRAVING MAXIMAAL 

HERGEBRUIKT 

Naast de aanvoer van de immense hoeveelheid 

zand voor de voorbelasting, komt er ook 

een enorme hoeveelheid grond vrij bij het 

afgraven van de tunnel. "Maar liefst 700.000 

kuub grond", vertelt Bakker. "Deze grond hebben 

we maximaal hergebruikt, voor de wangen 

(taluds). Wel moest de afgegraven grond eerst 

voldoende drogen, op een speciaal daarvoor 

ingericht gronddepot. Een deel van de grond is 

gereserveerd voor de afdekking van de tunnel, 

als alle betonwerk gereed is." 

Net zoals bij alle andere onderdelen van 

project A16 Rotterdam geldt dat een goede 

afstemming vooraf, een strakke planning en 

een flexibele aanpak het succes bepalen. "Als 

we kijken naar de zandaanvoer en grondafvoer, 

dan kunnen we rustig zeggen dat we 

titanenwerk hebben verricht", zegt Span tot 

besluit. "Jurian en ik zijn er trots op dat door 

goed te werken in teamverband, over de gehele 

linie, er een record gebroken is als het 

gaat om zandverplaatsing." ■ 

31


Tekst | Jan Mol Beeld | Sjaak Boot Photography/Topview Luchtfotografie 

Verbindingsboog en 

viaduct verbinden 

A13 en A16 met elkaar 

Werkzaamheden met meer dan één grote uitdaging 

De nieuwe A16 Rotterdam wordt een 11 kilometer lange rijksweg tussen de A16/A20 bij het Terbregseplein 

en de A13 bij Rotterdam The Hague Airport. Het werk wordt in opdracht van Rijkswaterstaat 

uitgevoerd door consortium De Groene Boog, met daarin de bedrijven BESIX, Dura Vermeer, Van Oord, 

TBI (Mobilis, Croonwolter&dros), Rebel en John Laing. Binnen dit project valt de aansluiting van de A13 

op de A16, middels een 'verbindingsboog'. Een opmerkelijk vormgegeven tracé met daarin een viaduct 

over de A13. GWW Magazine begaf zich naar de bouwkeet op locatie, voor een gesprek met projectmanager 

Martijn Schrover en integraal ontwerpmanager Willem Peter Huijssoon van De Groene Boog. 

KUNSTWERK 10 IS EEN 

HUZARENSTUK 

“In de verbindingsboog die de A16 aansluit op 

de A13 bevindt zich kunstwerk 10, het viaduct 

over de A13, dat bestaat uit twee losse dekken 

Het plaatsen van de randelementen aan het viaduct. 

naast elkaar", begint Schrover. “Om meerdere 

redenen is dit een uniek viaduct. In de eerste 

plaats vanwege de kruisingshoek die het viaduct 

maakt." Huijssoon vult aan: "Omdat hij in 

een boog ligt, is hij breder. De curve is zo ontworpen 

dat automobilisten genoeg zichtlengte 

hebben om te zien wat er voor hen gebeurt. 

De betonplaat ligt tevens scheluw, dat wil zeggen 

dat naast het feit dat het viaduct in een 

bocht loopt, er sprake is van een lichte kanteling. 

Deze is nodig om van laag naar hoog te 

komen en vice versa. Civieltechnisch vormt dat 

een enorme uitdaging, en mede door de overspanning 

van 103 meter moest het dek in situ 

gestort worden." 

Het in situ storten was echt een huzarenstuk. 

Schrover: "Om het dek te kunnen storten 

moet een aantal factoren in de gaten worden 

gehouden. Ten eerste dient beton toegepast 

te worden met precies de goede viscositeit en 

droogtijd, om niet 'aan de wandel' te gaan naar 

het laagste punt. De snelheid waarmee gestort 

wordt en de hoeveelheid per stortfase zijn ook 

van cruciaal belang." Huijssoon: “We hanteerden 

een specifieke stortvolgorde en lieten de 

betonmortel genoeg opstijven om veilig de 

volgende stortfase te kunnen realiseren. Het is 

een dik dek, we spreken over zo'n anderhalve 

meter. Een enorme stort dus, per rijrichting 

hebben we er 24 uur over gedaan. Dit had overigens 

ook niet met prefab elementen gemaakt 

kunnen worden." 

'BOUWEN IN DIKKE PUDDING' 

Een enorme uitdaging kwam in de vorm van de 

slappe bodem waarop gebouwd wordt. "Het 

32


In de verbindingsboog die de A16 aansluit op de A13 bevindt zich kunstwerk 10, het viaduct over de A13, dat bestaat uit twee losse dekken naast elkaar. 

is echt bouwen in dikke pudding", zegt Huijssoon. 

"Voor het hele ontwerp geldt dat er 

naast een constructieve uitdaging, er ook op 

geotechnisch vlak een uitdaging ligt. Denk aan 

het opwerpen van zand- en grondterpen van 

10 tot 12 meter hoog, het aanbrengen van verticale 

drainage en tijdens de bouwfase brede 

'footprints' neerzetten om de taluds stabiel 

te houden. Zettingen die plaatsvonden bedroegen 

links en rechts 2 tot 3 meter. Daarbij 

kwam nog de extra uitdaging om de watergangen 

gangbaar te houden. Het stukje Nederland 

waar we nu bouwen is uniek." Om deze 

enorme uitdaging op bodem technisch gebied 

te onderstrepen, vertelt Huijssoon een anekdote: 

"Toen een lokale boer ons zo bezig zag, 

nam hij zijn pet af en krabde zich achter zijn 

oor. Daarna sprak hij de gevleugelde woorden: 

'Ik weet niet wat jullie aan het doen zijn, maar 

ik probeer hier al 50 jaar een dammetje aan 

te leggen, zonder succes...'. Dat geeft maar aan 

hoe complex de situatie is." 

PAALMATRASSEN VOOR 

EXTRA VEILIGHEID 

Er is links en rechts naast het viaduct gekozen 

om te werken met een paalmatras omdat er 

onvoldoende consolidatietijd beschikbaar is, in 

totaal spreken we over 2.600 palen aan beide 

zijden van kunstwerk 10. Schrover legt uit 

waarom: "Het kunstwerk zelf staat op paalfundering, 

zouden we de paalmatrassen links en 

rechts niet aanbrengen, dan kan een kleine zetting 

al van invloed zijn op de overgang van het 

zachte deel naar het harde deel. Met andere 

woorden: een zetting zou ervoor kunnen zorgen 

dat het viaduct open afrijden niet meer 

vloeiend gebeurt. Om die reden hebben we 

het palenplan dan ook haaks op de rijrichting 

ontworpen aansluitend op de geometrie van 

de A16 Rotterdam. Dit resulteert in een veilige 

en robuuste wegligging in de verbindingsboog." 

VERBOUWEN 

MET DE WINKEL OPEN 

"We zijn aan het verbouwen met de winkel 

open, ook dat is een opgave. De A13 raast gewoon 

door. Die ligt nu nog op haar oude plek, 

maar er komt een fase dat de A13 met de linker 

rijbaan onder ons kunstwerk doorgaat, zodat 

wij ruimte creëren voor de volgende bouwfase ", 

schetst Huijssoon. Daar voegt Schrover aan 

toe: "Kunstwerk 10 is een belangrijk onderdeel 

binnen het project om het verkeer om te kunnen 

zetten." Om de A16 in het midden van de 

A13 te kunnen laten aansluiten wordt de A13 

meer naar buiten gebracht. "Om die aansluiting 

te kunnen maken was er ook weer een aantal 

geotechnische uitdagingen", merkt Huijssoon op. 

"We moeten vrij snel met de weg omhoog om 

op het viaduct aan te sluiten. Bij de aansluiting 

van de A13 maken we eveneens gebruik van EPS 

als licht ophoogmateriaal onder het wegdek. Alles 

voor verkeersveiligheid en rijcomfort!" 

OOK MET DE WEIDEVOGELS 

WORDT REKENING GEHOUDEN 

In de fasering van het hele project wordt rekening 

gehouden met het broedseizoen van de 

weidevogels die in het gebied habiteren. "Het is 

goed dat daar rekening mee gehouden wordt", 

zegt Schrover. "Voor ons betekent dat niet 

meer of minder dan strak plannen en goed faseren. 

Met name het aanbrengen van de paalfunderingen 

en sloopwerkzaamheden zijn voor 

de fauna ingrijpend, dus dat werk kunnen we 

maar in een beperkte periode uitvoeren. Als 

we het toch over vogels hebben... een mooi 

schouwspel was de broedende moederkluut, 

die neerstreek in de waterpoelen die zijn ontstaan 

door het voorbelasten van de grond." 

We vragen als laatste wat A16 Rotterdam voor 

beide heren persoonlijk betekent. Huijssoon: "Ik 

ben er enorm trots op om in het Rotterdamse 

aan dit omvangrijke infraproject te mogen werken. 

Voor mij is het fijn om onderdeel te mogen 

zijn van een stuk mobiliteit van Nederland." Tot 

slot zegt Schrover: "Ik houd van dit soort complexe 

projecten en wil iets bouwen waar ik later 

met mijn kinderen op terug kan kijken. En 

als mensen dit project net als ik beleven als een 

feestje, dan word ik daar erg gelukkig van." ■ 

33

ABOUT DISA YOUR SUBSEA 

SOLUTIONS SPECIALIST 

We are DISA International, your specialists in pioneering subsea 

solutions. Since 2003 we have been diving into different segments 

of the marine and underwater world where our inventive 

and comprehensive solutions are relied upon by our 

international client base. 

WHAT WE DO 

Diversification and international expansion has led to us broadening 

and deepening the DISA brand, and we now operate 

globally with four distinct divisions. 

CIVIL CONSTRUCTION 

OFFSHORE RENEWABLES 

OFFSHORE OIL & GAS 

WRECK REMOVAL 

“At DISA, we really enjoy bringing tried and tested concepts, 

techniques and specialist personnel across from one division to 

solve different operational challenges in another. This efficient, 

economical, and sustainable approach to subsea projects is 

what sets us apart and gives us our competitive edge.” 

WORLDWIDE UNDERWATER 

SOLUTIONS 

Follow us on 

 

 

 

 

 

 

www.disa-international.com


In één duikteam zitten drie specialistische duikers, die op 11 meter diepte de 

werkzaamheden verrichten. 

Onder water werken is een specialisme op zich. 

Tekst | Jan Mol Beeld | DISA 

Werken onder water 

is 100% teamwork 

Duikploegen onmisbaar bij bouw Rottemerentunnel 

De Rottemerentunnel, onderdeel van de A16 Rotterdam, wordt door bouwconsortium De Groene 

Boog 'in den natte' gebouwd. Dat betekent dat alle werkzaamheden tot en met het storten van het 

onderwaterbeton onder water moeten gebeuren. Een zeer specialistisch werk dat wordt uitgevoerd 

door de duikploegen van DISA. Didier de Graaff, eigenaar en managing director en Marc Dröge, 

general manager civiel bij DISA gunnen ons een kijkje onder de waterspiegel. 

DAG EN NACHT WERKEN 

"We werken gemiddeld met 35 duikteams, 

op piekmomenten zelfs met 42 teams, ook 's 

nachts", begint Dröge. “In één duikteam zitten 

drie specialistische duikers, die op 11 meter 

diepte de werkzaamheden verrichten." Een 

duikteam heeft een duikploegleider, een duiker 

en een reserve duiker. "De duikploegleider staat 

boven water en controleert en coördineert het 

werk. Hij is onder meer verantwoordelijk voor 

de veiligheid van de duiker die onder water aan 

het werk is. De reserveduiker staat stand-by, 

voor het geval er afgewisseld moet worden. Bij 

een groot infraproject als de A16 Rotterdam is 

planning een hot item, de duikploegen zorgen 

ervoor dat de opvolgende werkzaamheden 

kunnen worden uitgevoerd. Zij zorgen ervoor 

dat het ‘treintje’ in beweging blijft." 

De Graaff vertelt waar de duikteams zijn ingeschakeld: 

"Wij komen al in beeld bij de ontgraving 

van de bouwkuip, daarna bij het aanbrengen van 

de wapening en nu bij het storten van het onderwaterbeton. 

We hebben veel inspecties gedaan, 

de bodem uitgevlakt, palen schoongemaakt, afgezaagd 

en opgelengd. Daarna ging het grind erin, 

waarna wij de balken hebben geplaatst waarop 

de wapening rust. De wapening is door ons aangebracht, 

inclusief alle daarbij behorende werkzaamheden. 

Vervolgens worden de dilatatiebalken 

op hun plek gelegd, voordat de betonstort 

begint. Het storten gebeurt via betondobbers." 

MEEDENKEN 

Op het einde van de kuip is er een verdieping in de 

bodem gemaakt. Om het beton hier te ’stoppen’ 

wordt er een stortafzetting geplaatst waar de wapening 

in doorloopt tot aan het tussenscherm. Aan 

de andere zijde van het tussenscherm gebeurt hetzelfde. 

"Als het tussenscherm is weggebrand dan 

kan de wapening in den droge worden doorgekoppeld. 

Daarover hebben we samen met de opdrachtgever 

nagedacht", schetst De Graaff. "Deze 

manier van werken is nog nooit eerder vertoond 

en een direct gevolg van een goede overlegstructuur. 

DISA staat bekend om innovatieve oplossingen, 

we zijn meer dan alleen een duikbedrijf." 

Wie denkt dat beide heren theoretici zijn, heeft 

het mis. De Graaff en Dröge zijn zelf duiker in hart 

en nieren geweest en weten als geen ander wat de 

duikers doormaken. “Lange dagen, zwaar werk, 's 

nachts werken. Veel van huis, vaak ver weg. Het 

zijn gepassioneerde vaklieden waar we groot respect 

voor hebben", besluit De Graaff. ■ 

35


Tekst | Jan Mol Beeld | Eekels Pompen 

De juiste pomp op de juiste 

plek bij project A16 Rotterdam 

Werken in waterrijk gebied vraagt om goed watermanagement 

Bij alle uitdagingen die bouwconsortium De Groene Boog bij project A16 Rotterdam het hoofd 

moet bieden, loopt watermanagement als een rode draad door alles heen. In de breedste zin van 

het woord. Kortweg: hoe houd je het water daar waar je het hebben wilt en hoe krijg je water 

weg op plaatsen waar je het niet wilt hebben? Het antwoord: met de juiste pomp, op de juiste 

plek. Eekels Pompen is de aangewezen specialist voor het pompwerk rondom dit grote project. 

Mark Verweij is projectmanager bij Eekels Pompen en weet alles van de pompoplossingen die door 

Eekels zijn geïnstalleerd. We spreken hem over een mooi stuk expertise in watermanagement. 

VANAF DE ONTWERPFASE 

BETROKKEN 

"De Groene Boog heeft ons al in de ontwerpfase 

van de tunnel aan tafel gehaald", begint 

Verweij. "Nog voordat er voorbelasting zou 

plaatsvinden. Dit had te maken met een tijdelijk 

gemaal in de Schieveense polder, in deelgebied 

1. Daar moest een leiding afgezonken worden, 

waarbij onze expertise gevraagd werd. Van 

daaruit zijn wij verder betrokken geraakt bij 

het project." Het leidingwerk zelf werd door 

de aannemer verzorgd, Eekels maakte de berekeningen 

voor het afzinken van een leiding 

in de Berkelse Zwet, die water loost in de 

Delftse Schie. "Een traject van 1000 meter aan 

afgezonken leiding. Wij hebben vervolgens de 

pompinstallatie geïnstalleerd en voorbereid", 

schetst Verweij. Ter plaatse is door Eekels een 

pomp met aggregaat geplaatst, met de nodige 

telemetrie. Verweij: “Op afstand worden de 

waterpeilen in de watergang gemonitord en 

wordt het debiet geregistreerd. Ook het aggregaat 

beschikt over telemetrie, we kunnen 

op afstand draaiuren monitoren, zien of er een 

beurt nodig is en zaken als oliedruk en brandstofniveau 

in de gaten houden." 

TWEE KLEINERE 

POMPINSTALLATIES AAN DE 

TEMPELDIJK 

Daarna installeerde Eekels twee kleinere pompinstallaties 

aan de Tempeldijk, voorzien van 

alarmmelding. "Bij deze kleinere pompen worden 

hybride aggregaten toegepast. Deels aangedreven 

door een verbrandingsmotor, deels 

door accu's. Weer een goede stap op weg naar 

duurzamer werken." Aan de Bergweg Zuid in 

deelgebied 2 werd Eekels vervolgens ingeschakeld 

voor een overpomping: "Daar pompen we 

inmiddels anderhalf jaar een watergang over." 

Dompelpomp met besturingscontainer. 

Drainagepomp. 

36


Aan pompen geen gebrek bij Eekels, tot geluk 

van De Groene Boog. "We werden voor nog 

veel meer vraagstukken ingezet. Zo verhuren we 

een keur aan drainpompen en vuilwaterpompen 

aan De Groene Boog", aldus Verweij. "Daarnaast 

draaien er diverse dieselpompen, voorzien van 

telemetrie op het project. Monitoring op afstand 

is van cruciaal belang wanneer er op kritieke 

plaatsen gepompt wordt. Je wilt de performance 

van de pompen immers garanderen. Grofweg 

kunnen we stellen dat onze pompen worden 

gebruikt voor droogleggingen, het managen van 

grondwaterstanden en het afpompen van water 

ten gevolge van voorbelasting. Water komt 

overal. Door voorbelasting wordt elders water 

omhooggestuwd. Onze installaties zijn gehuurd 

voor periodes van 1 tot 3 jaar. Sommige pompen 

draaien er inmiddels 1,5 jaar. Projectmatig zijn de 

cruciale pompen wel afgekaderd, maar de verhuur 

van losse pompen gaat gewoon verder. Eén 

telefoontje en het is geregeld." ■ 

Vuilwaterpomp voor drooglegging. 

Vuilwaterpomp voor drooglegging. 

Drainagepomp. 

37

Waterpeil reguleren of riolering omleggen? 

Wij hebben de juiste pompinstallatie! 

1.000+ pompen in ons 

assortiment 

Compleet met leidingwerk, 

slangen en toebehoren 

Van engineering tot 

24/7-service 

100+ jaar ervaring in de 

GWW-sector 

Hoofdkantoor – Ridderkerk 

Leidekkerstraat 2 

2984 AV Ridderkerk 

Tel: +31 (0) 180 69 69 69 

info@eekels.eu 

Chemelot – Logistiek steunpunt 

Urmonderbaan 20, Gate 1 

6167 RD Geleen 

Tel: +31 (0) 180 69 69 69 


Zwolle 

Morsestraat 15 

8013 PP Zwolle 

Tel: + 31(0) 180 69 69 69 


Stabroek 

Conservenweg 2D 

B-2940 Stabroek 

Tel: +32 (0) 52 44 67 35 

info@eekels.eu

TIJDELIJKE 

BRUGGEN 

Uw specialist in toonaangevende brugsystemen 

U ontvangt volledig (de)montage service 

Uw brugwens staat bij ons centraal 

Permanente, tijdelijke en noodbrug oplossingen op maat 

Gecertificeerd aanbieder van modulaire bruggen in Europa 

LEADING 

THE FUTURE OF 

BRIDGING 

tel +31 (0)736408770 sales@retrobridge.com www.retrobridge.nl


Tekst | Jan Mol Beeld | Sjaak Boot Photography 

'Veilig naar de overkant' 

bij project A16 Rotterdam 

Retrobridge zorgt op 13 plaatsen voor een veilige oversteek 

Om veilig te kunnen oversteken en vrijliggende bouwwegen te creëren, die het onder- en omliggende 

wegennet niet belasten, heeft bouwconsortium De Groene Boog gebruik gemaakt van de diensten 

van Retrobridge. De Retro Bridge Groep is één van Europa' s toonaangevende en leidende 

modulaire brugsysteem leveranciers. De Nederlandse vestiging in Den Bosch is opgezet en wordt 

geleid door Han Kastermans. Hij neemt ons mee langs de diverse oplossingen die ervoor zorgen 

dat in de drie deelgebieden van project A16 Rotterdam een oversteek gemaakt kan worden. 

DRIE TYPES BRUG INGEZET 

"We zijn begonnen bij de oprit naar de A20 en geëindigd tegen de A13 

aan", vertelt Kastermans. "In totaal spreken we over 13 tijdelijke bruggen, 

verdeeld over de 3 deelge-bieden. Daarbij zijn er drie soorten 

bruggen ingezet. De Retro Heavy Bridge, de Retro Light Bridge en de 

Retro Beam Bridge."De Retro Heavy Bridge is het type brug waar het 

voor Retro Bridge ooit allemaal mee begonnen is. Kastermans: "Deze 

brug is tot 48 meter overspanning vrij bruikbaar, maar tot 27 meter is 

hij 'oversized'. Daarom is de Retro Light Bridge ontwikkeld, die gaat tot 

31,5 meter overspanning en kan eenzelfde maximale last aan als zijn 

grote broer. Door de inzet van staal met een grotere sterkte kan de 

Lightversie slanker zijn." 

De Retro Beam Bridge wordt door Kastermans omschreven als een 

'veredeld stempelschot'. "De brug wordt gemaakt door het aan elkaar 

lassen van een aantal HE-balken, aan binnen en buitenzijde. Aan 

een kant wordt een prefab vangrail aangebracht. Deze brug wordt 

geleverd in 10,5 meter, 13,5 meter, 16 meter en 19 meter overspan- 

Locatie TK22B, Retro Light Bridge. 

40


‘De drie soorten bruggen 

zijn al naar gelang de behoefte 

op locatie gekozen' 

Locatie TK40B Zuid, Rotte, Retro Heavy Bridge. 

Locatie TK40B Noord, Rotte, Retro Heavy Bridge. 

ning en is niet door te koppelen in lengte. Er kan echter wel met een 

veelvoud aan wegbreedtes van 1,8 meter gewerkt worden." Dan is er 

de Retro Heavy Bridge met een maximale wegbreedte van 250 cm. 

“De drie soorten bruggen zijn al naar gelang de behoefte op locatie 

gekozen. Grofweg onderscheiden we twee soorten gebruikers, enerzijds 

de aannemers, anderzijds de openbare weggebruikers." 

14.000 TON AAN BRUGELEMENTEN 

De dertien bruggen zijn tijdelijke oplossingen, in 2019 en 2020 gebouwd, 

straks in 2022 en 2023 verdwijnen ze weer van het toneel. 

"De huurperiode ligt tussen de 33 en 149 weken", rekent Kastermans 

voor. "Retrobridge Nederland BV huurt deze elementen zelf uit de Retrobridge 

Holding. Vanuit Den Bosch stellen we de bestelde bruggen 

samen en transporteren deze naar hun locaties. Een gedeelte van de te 

ontvangen huur, wordt door ons naar Retro Bridge Holding doorgezet. 

In totaal beschikt de Holding over 14.000 ton aan brugelementen, met 

een bezettingsgraad van 90%. Daarom kom je ons denk ik tegen bij 

nagenoeg elk groot infraproject." ■ 

Locatie TK40V, Retro Light Bridge. 

Locatie TK40B Zuid, Rotte, Retro Light Bridge en TK25, Retro Light Bridge. 

Locatie TK50B, Retro Light Bridge. 

41


Tekst | Jan Mol Beeld | Topview/Verboon Maasland 

GPS-gestuurde 

precisie ontgraving 

in de natte bouwkuip 

Aannemingsbedrijf laat specialisme zien bij de Rottemerentunnel 

Bouwconsortium De Groene Boog bouwt binnen project A16 Rotterdam de Rottemerentunnel 

'in den natte'. Het ontgravingswerk was om die reden dan ook zeer specialistisch, een klus die 

op het lijf was geschreven van Aannemingsbedrijf Verboon Maasland BV. Ruud van Wijk, 

algemeen directeur bij de Verboon Maasland Groep, schetst de situatie. 

“Het is een machtig gezicht, onze grote kranen te 

zien werken in de natte bouwkuipen.” 

42


GROTE KRANEN, 

NATTE BOUWKUIPEN 

“Het is een machtig gezicht, onze grote kranen te 

zien werken in de natte bouwkuipen", opent hij 

het gesprek. "We moeten ontgraven tussen de 

palen met GEWI-ankers door die door de funderingsploegen 

zijn aangebracht. Het ontgraven 

geschiedt in twee slagen. De eerste slag werd 

tot ruim boven de ankers gedaan, de tweede 

slag gebeurt tussen de ankers, tot ontgravingsdiepte. 

Dat is precisiewerk en wordt uitgevoerd 

door onze vakmensen als machinisten, met gpsgestuurde 

kranen. Daarna wordt het slib weggehaald 

door middel van een 'diep onderwaterpomp', 

afgekort DOP. De bodem dient namelijk 

zo goed als slibvrij te zijn. Omdat dat technisch 

niet 100% slibvrij kan zijn, wordt er op het resterende 

slib een grindlaag aangebracht, waarop het 

onderwaterbeton gestort wordt." 

DRAADKRANEN MET GRIJPERS 

Met name het grondwerk tot ontgravingsdiepte 

is specialistenwerk. "Dat werk wordt 

gedaan met draadkranen met grijpers en 

DOP-pompen. De eerste slag is veel gedaan 

met hydraulische kranen, in samenwerking 

met Van Oord die onderdeel zijn van 

Het precisiewerk wordt uitgevoerd door vakmensen van Verboon Maasland als machinisten, met gps-gestuurde kranen. 

bouwconsortium De Groene Boog. Ook 

het opschonen van de damwandkassen en 

het aanbrengen van het grind gebeurt met 

hydraulische en draadkranen", schetst Van 

Wijk. Verboon Maasland is anderhalf jaar geleden 

al begonnen met de voorbereidingen 

voor dit project. "We hebben de afgelopen 

jaren al de nodige vergelijkbare opdrachten 

gedaan, voor onder andere de Rijnlandroute, 

de Blankenburgverbinding en de parkeergarage 

aan de Lammermarkt in Leiden. We 

kunnen dus putten uit de nodige ervaring." 

Ten tijde van dit schrijven zijn de graafwerkzaamheden 

voor De Groene Boog aangekomen op de 

kruising met de Rotte. "De tunnel kruist hier de 

Rotte, dit deel van de ontgraving wordt in twee 

fasen uitgevoerd zodat er geen hinder is voor het 

vaarverkeer", zegt Van Wijk tot besluit. "Volgend 

jaar komen we daar graag op terug." ■ 

Molenweg 12 | 3155 AV Maasland | Telefoon 010 592 20 22 | info@verboonmaasland.nl | www.verboonmaasland.nl 

43


“Bij De Groene Boog zijn we gestart in deelgebied 3, de President Rooseveltweg, waar een tijdelijke bouwweg moest komen en terpen opgehoogd moesten worden voor een hulpbrug.” 

Tekst | Jan Mol Beeld | Voets Gewapende Grondconstructies/HUESKER Synthetic 

Vaste grond onder de 

voeten dankzij geogrids 

De Groene Boog maakt gebruik van gewapende grondconstructies 

"In de tender is gebleken dat gewapende grond een goede toepassing is binnen het project A16 

Rotterdam. Wij hebben De Groene Boog benaderd met de boodschap dat we de uitdaging aan 

wilden gaan. We bleken een aantrekkelijke propositie te hebben en zijn vroegtijdig met de ontwerpteams 

aan tafel gegaan." Aan het woord is Gino Jongmans van Voets Gewapende Grondconstructies. 

Samen met partnerbedrijf HUESKER Synthetic heeft Voets gezorgd voor vaste grond onder de 

voeten in Rotterdam. We spreken Jongmans samen met Joris van den Berg van HUESKER. 

44


OVER DE SAMENWERKING 

Huesker is bekend als producent van hoogwaardige 

materialen die hun weg vinden in 

de wereld van de infra. De weefsels en geogrids 

van Huesker vinden we onder andere 

terug in wegdek en in funderingsconstructies. 

Een team van engineers denkt continu na 

over nieuwe toepassingen binnen alle takken 

van de GWW. De oplossingen hebben allen 

één ding gemeen: ze zijn toekomstbestendig. 

Voets Gewapende Grondconstructies heeft 

vanuit de betonwereld een evolutie doorgemaakt 

en een specialisatie ontwikkeld in 

gewapende grondconstructies. En ook daar 

geldt: Voets bouwt toekomstbestendig. Zo 

is de samenwerking met Huesker ontstaan, 

beide bedrijven vullen elkaar mooi aan en 

delen een toekomstvisie. 

VROEGTIJDIG INTEGRAAL 

ONTWERPEN 

Jongmans vertelt: "Wij bouwen niet alleen, 

maar pakken samen met Huesker vroegtijdig 

integraal de ontwerpen op. Aan de civiele 

kant levert dat veelal mooie besparingen 

op. Bij De Groene Boog zijn we gestart 

in deelgebied 3, de President Rooseveltweg, 

waar een tijdelijke bouwweg moest komen 

‘We hebben 

systeemoplossingen gecombineerd' 

en terpen opgehoogd moesten worden voor 

een hulpbrug. Daarnaast zijn we ingeschakeld 

bij het Terbregseplein, waar een fly-over gerealiseerd 

wordt. De voorbouwlocatie daar 

is grotendeels gefundeerd op paalmatrasconstructies, 

waarbij geogrids zijn gebruikt." 

Daar voegt Van den Berg aan toe: “We 

hebben systeemoplossingen gecombineerd. 

Eerst bouwen we over het paalsysteem een 

met geogrids gewapend matras, wat leidt 

tot een zettingsvrije constructie, vervolgens 

werken we door met de gewapende grondconstructies 

als grondkering." 

STUREN OP DUURZAAMHEID 

Jongmans merkt op dat er altijd gestuurd 

wordt op duurzaamheid. "Als we zien dat 

gewapende grond niet de beste oplossing 

is, dan zeggen we dat eerlijk. We werken 

voor bijna alle grote aannemers, die dat 

enorm waarderen. We kijken altijd wat we 

kunnen met ons productieapparaat, om aan 

te sluiten bij de wensen van de opdrachtgever. 

Voorop staat dat we een betrouwbaar 

eindproduct leveren in een dynamische omgeving. 

We zijn samen in staat de oplossingen 

vergaand te optimaliseren, dit vraagt 

om materiaal met specifieke eigenschappen, 

maatwerk dus en zeker ook duurzaam. 

Kenmerkend daarbij is onze flexibiliteit in 

combinatie met een korte doorlooptijd. Erg 

belangrijk om adequaat om te gaan met de 

dynamiek rondom planningen. Onze focus 

ligt daarom ook op tijdige leveringen." ■ 

Dé specialist voor: 

systeemoplossingen in 

gewapende grond van 

ontwerp tot uitvoering 

wandafwerkingen 

tegen gewapende 

grondconstructies 

actieve wand systemen 

het monteren van 

geluidsschermen 

het plaatsen van EPS als 

lichtgewicht constructie 

in zettingsgevoelige 

gebieden 

Kievitsven 108 

5249 JK Rosmalen 

Telefoon: 073 30 32 707 

E-mail: info@voetsgewapendegrond.nl 

Internet: www.voetsgewapendegrond.nl 

Gerealiseerd met HUESKER’s hoogwaardige en 

betrouwbare Fortrac grondwapening 

45


De eerste geëlektrificeerde Doosan DX300 kon na de bouwvak 2020 richting De Groene Boog. 

Tekst | Jan Mol Beeld | Ploegam BV 

Volle kracht vooruit, op 

de duurzaamste manier 

Ploegam trekt de kar op weg naar emissieloos werken 

'Vol gas vooruit' is een uitstervend begrip, we spreken liever over 'Op volle kracht vooruit'. Infraproject 

Rotterdam A16 wordt door bouwconsortium De Groene Boog waar het kan emissieloos 

uitgevoerd. Om dat te kunnen doen, heeft De Groene Boog partners nodig die hun nek uitsteken 

voor schoon werken. Ploegam is één van die bedrijven. Hun vrachtwagens draaien op HVObrandstof 

en het bedrijf staat aan de basis van het elektrificeren van bouwmaterieel in Nederland. 

Een gesprek met directeur en eigenaar Chris Ploegmakers en innovatiemanager Martin Egas. 

46


‘We zetten onze kennis op het gebied van 

elektrificatie nu breed in, met een speciaal 

daarvoor opgericht zelfstandig bedrijf, ECE' 

BIOBRANDSTOF 

"Ploegam werd ingeschakeld om zand te rijden 

op het project. Een logistieke uitdaging, 

waarbij op piekmomenten maar liefst 85 

vrachtwagens rondreden. Allemaal voorzien 

van Euro 5 en Euro 6 motoren, draaiend op 

HVO-100 biobrandstof. Een complexe klus 

op meerdere vlakken, qua capaciteit, materieel, 

planning en organisatie", opent Ploegmakers 

het gesprek. Egas voegt toe: "We 

kozen slimme routes om files te omzeilen 

en meden de spits. Door corona konden we 

echter wèl in de spits rijden, omdat het door 

de maatregelen rustig was op de weg." Ploegam 

hield een nauwsluitende administratie 

bij van elke voertuigbeweging. "We hebben 

een uitvoerder continu de laad- en loslocaties 

laten monitoren, om bij te houden wie 

waar reed en hoe vaak", licht Ploegmakers 

toe. Samen met Van Schaijk uit Nistelrode 

vulde Ploegmakers de ritten in met ieder 15 

tot 20 eigen vrachtwagens. "De rest van de 

capaciteit werd geleverd door transportbedrijven 

die wij zelf selecteerden op basis van 

de milieu-eisen op het project." 

ELEKTRIFICATIEPROCES 

IN EIGEN HAND 

Bijzonder is de manier waarop Ploegmakers 

zich inzet voor het elektrificeren van materieel. 

Egas vertelt: "In december 2019 zijn 

we begonnen met elektrificeren in eigen 

huis. Onze eerste geëlektrificeerde Doosan 

DX300 kon na de bouwvak 2020 richting 

De Groene Boog. "We hebben sindsdien 

flink geïnvesteerd in elektrificatie en kunnen 

ook het zware materieel volledig elektrisch 

maken. Als je een van de koplopers bent, 

kom je al snel een hoofdprobleem tegen: 

hoe laad je zwaar materieel op? We hebben 

de oplossing gevonden in verwisselbare accupakketten. 

Je brengt een vol accupakket 

naar de kraan in plaats van de kraan naar 

een laadstation." 

Martin vult aan: “We zetten onze kennis 

op het gebied van elektrificatie samen 

met onze leverancier Staad breed in, vanuit 

Staad B.V. is er speciaal een zelfstandig 

bedrijf, ECE (Electric Construction Equipment) 

opgericht wat zich volledig focust op 

de emissieloze bouwplaats. Het doel van 

ECE is om het voor iedereen toegankelijk 

te maken om de overstap naar emissieloos 

te doen. Met de verwisselbare accupakket 

als kloppend hart van de operatie moet dat 

gaan lukken.’’ Tot besluit zegt Egas: “Ons 

eerste 100% emissieloos project gaat volgend 

jaar in uitvoering, de dijkversterking 

van de Stenendijk in Hasselt, met Dura Vermeer. 

Emissieloos werken is geen utopie 

meer, maar realiteit.” ■ 

www.electric-ece.com 

info@electric-ece.com 

47


Hijsen dilatatiebalk in de bouwkuip. 

Tekst | Jan Mol Beeld | BCS Steenbergen 

Wapeningsstaal voor de 

onderwaterbetonvloer 

van de Rottemerentunnel 

Volledig in 3D uitgewerkt en daarna zoveel mogelijk geprefabriceerd 

Om de Rottemerentunnel 'in den natte' te kunnen bouwen, koos bouwconsortium De Groene 

Boog voor een gewapende onderwaterbetonvloer. Vanwege de complexiteit van het werken onder 

water was het wenselijk om het wapeningsstaal zoveel mogelijk prefab aangeleverd te krijgen, 

waarbij een perfecte passing een vereiste was. Specialist BCS (Buig Centrale Steenbergen) uit 

Hoogeveen werd in de arm genomen vanwege hun verstrekkende expertise en innovatieve 

werkwijze. Een gesprek met Harry Steenbergen, Gerry Meijer en directie ondersteuner 

Inge Oosting, over de levering van circa 30.000 ton staal aan De Groene Boog. 

48


Prefabricage dilatatiebalk. 

CLASHES IN HET ONTWERP 

VOORAF UITSLUITEN 

"We leveren al het wapeningsstaal voor de onderwaterbetonvloer 

en het dek van de tunnel", 

opent Steenbergen het gesprek. "De wanden 

Buitenwand tunnel. 

en het dek worden ter plaatse gemonteerd. 

In het voortraject zijn we al vroeg betrokken 

bij het ontwerpproces, wij hebben alles in 3D 

uitgewerkt, zodat we eventuele knelpunten 

konden signaleren en bespreken. Zo is er een 

paalconstructie met een verankering richting 

het wapeningsstaal. Door in 3D te werken 

kunnen clashes* gemonitord worden. Het is 

precisiewerk van begin tot eind." Meijer schetst 

de hoeveelheid staal die de tunnel nodig 

heeft: "Voor de onderwaterbetonvloer is circa 

14.000 ton nodig, voor de wanden en het dek 

nog eens 14.000 ton en voor de inritten circa 

2000 ton. In totaal dus ongeveer 30.000 ton 

aan wapeningsstaal." 

(*Door middel van Clash Detectie worden 

conflicten in het te bouwen object reeds in de 

ontwerpfase ontdekt) 

MAAR LIEFST 90% 

GEPREFABRICEERD 

Meijer vervolgt: "We moesten rekening houden 

met de verstelbare bekistingen die voor 

de wanden zijn ontworpen. De stekken voor 

de wanden worden direct in het onderwaterbeton 

meegenomen. Dat luistert heel precies, 

maar dankzij het ontwerpen in 3D is dat proces 

goed onder controle. We zijn begonnen met het 

produceren van het wapeningsstaal voor de onderwaterbetonvloer 

en het dek en hebben de 

eerste leveringen daarvoor gedaan. ❯ 

49

Masters in 

reinforcement 

made in 

since 1953 

Foto Sjaak Boot 

Foto Sjaak Boot 

Bijna 70 jaar ervaring 

in de productie van 

wapeningsstaalproducten 

en het verwerken van 

wapeningsstaal op 

de bouwplaats. 

Buig Centrale Steenbergen B.V. 

Dr. A. Philipsstraat 15 

Postbus 54 - 7900 AB 

Hoogeveen - Nederland 

T: +31 528 229 400 

E: info@bcssteel.eu 

Buig Centrale Steenbergen 

www.bcssteel.eu


Het tunneldek. 

Dan spreken we over tussen de 400 en 500 

vrachten naar de bouw, waar we op locatie 

alles hebben voorbereid." Steenbergen voegt 

toe: "Maar liefst 90% van de leveringen is 

door ons geprefabriceerd." 

SPECIALIST IN WAPENINGSSTAAL 

VOOR TUNNELS 

"De geprefabriceerde korven voor het onderwaterbeton 

worden in situ door duikers gemonteerd", 

aldus Steenbergen. "Daarom vonden we 

het belangrijk om ons 3D model in samenwerking 

te maken, het duikbedrijf is door onze opdrachtgever 

betrokken in de ontwerpfase. Hun 

mensen moeten er tenslotte onder uitzonderlijke 

omstandigheden mee werken." BCS weet exact 

wat er nodig is voor dit soort complexe opdrachten 

en kan stoelen op de nodige ervaring. "We 

worden steeds meer benaderd door de infrawereld. 

Zo vind je ons wapeningsstaal bij de Gaasperdammertunnel 

en de tunnel in de ring Groningen", 

vervolgt Steenbergen. Daar voegt Meijer 

aan toe: "Inmiddels hebben we een specialisme 

opgebouwd in wapeningsstaal voor tunnels. Ons 

machinepark is daar zelfs op ingericht. De kers op 

de taart is wel het 3D ontwerpen in het voortraject. 

In die fase kun je door samen te ontwerpen 

een product maken waarmee de opdrachtgever 

minder werk heeft en er beduidend minder faalkosten 

optreden. Vooraf investeren loont dus 

echt achteraan in de keten." 

VOLLEDIG GEAUTOMATISEERDE 

PRODUCTIE 

In het project wordt wapeningsstaal in de 

klasse B500 toegepast. Steenbergen somt op: 

"Voor de onderwaterbetonvloer passen we 

grotendeels dikte van 32 mm en 40 mm toe. 

Voor de wanden varieert de dikte tussen de 

16 mm en 25 mm, voor de dekken is dat tussen 

de 16 mm en 32 mm. We produceren de wapeningsnetten 

tot en met 40 mm dikte volledig 

geautomatiseerd -robot gestuurd- in onze 

fabriek. Netten van 3,5 meter bij 14 meter uit 

één stuk zijn daarbij geen probleem." Meijer 

merkt op dat 40 mm dik staal volledig geautomatiseerd 

kunnen verwerken echt uniek is 

en zegt: "Ook het transporteren van geprefabriceerde 

netten met dergelijke afmetingen 

is een titanenklus." Door het productieproces 

te automatiseren kan BCS de kwaliteit van 

ieder net dat de fabriek verlaat waarborgen. 

De machines worden rechtstreeks vanuit het 

3D model aangestuurd. "Uiteraard vindt er 

nog een visuele uitgangscontrole plaats", aldus 

Steenbergen. "Door alle clashes van tevoren 

in het 3D ontwerp op te lossen en met grote 

precisie te produceren leveren we een 'maatpak' 

in wapeningsstaal. Dat werkt duurzaam." 

Het betonstaal dat wordt verwerkt bestaat 

deels uit gerecycled schroot, waardoor de 

productie niet alleen duurzaam is, maar ook 

nog eens circulair. 

ALTIJD OP ZOEK NAAR 

INNOVATIEVE OPLOSSINGEN 

Oosting: “Door onze expertise en manier 

van werken kunnen we innovatief zijn. 

Bij projecten als A16 Rotterdam is dat ook 

nodig, aangezien er oplossingen gevonden 

moeten worden voor vraagstukken die weer 

voortvloeien uit de innovatieve gedachtegang 

van de ontwerpers bij De Groene 

Boog. We denken daarom grootschalig actief 

mee in het voortraject. Niet alleen onze innovatiekracht 

is belangrijk bij dit soort werkzaamheden, 

ook onze productiecapaciteit en 

logistiek zijn van cruciaal belang. Zo hebben 

we meerdere productielocaties en opslagpunten 

in Nederland, dat is voor dit soort 

werk essentieel. De planning is namelijk heilig. 

Met 30 trekkers en 100 trailers die we 

vanuit de productie direct laden, kunnen we 

'just in time' leveren." 

'MADE IN HOOGEVEEN' 

"Er wordt hier met trots gewerkt en naast 

'Made in Hoogeveen' krijgt ons werk ook het 

predicaat 'Sinds 1953' mee. De karrentrekkers 

binnen onze organisatie weten bij dit soort 

projecten het hele personeel altijd enthousiast 

te maken, alle neuzen staan dezelfde kant op. 

We doen het als team", aldus Oosting. 

Tot besluit vragen we Steenbergen of dat bedrijf 

uit 1953 nu alleen nog maar opdrachten 

van deze omvang aanneemt. Steenbergen 

lacht en zegt: "Je zult het niet geloven, 

maar mocht je een wapeningsvloertje voor 

je nieuwe douche willen maken, dan helpen 

we je gewoon. De omvang van de projecten 

die we tegenwoordig doen, zegt niets over 

onze laagdrempeligheid. We zijn daar ook te 

nuchter voor. Wie het kleine niet eert, is het 

grote niet weerd!" ■ 

51


Tekst | Jan Mol Beeld | Mobilis 

Onafhankelijke duurzame 

stroomvoorziening op elke plek 

e-CO 2 

tainer zorgt ervoor bij project A16 Rotterdam 

In dit magazine heeft u in januari 2020 al kennis kunnen maken met 

het resultaat van een revolutionair idee, ontstaan bij Mobilis. In een 

interview vertelde de 'geestelijk vader' van de e-CO 2 

tainer, Jeroen 

Ritzer-van Dinther, uitgebreid over de oplossing die Mobilis had 

gevonden voor onafhankelijke, mobiele stroomvoorziening. 

Een idee dat toen net het levenslicht had gezien, wordt nu actief 

ingezet door bouwconsortium De Groene Boog. We hebben het 

genoegen om Ritzer-van Dinther opnieuw te mogen spreken, 

ditmaal over een duurzame oplossing die volwassen geworden is. 

'POWER UIT EEN CONTAINER' 

"De e-CO 2 

tainer is doorontwikkeld tot een 

volledig inzetbare oplossing voor het verschaffen 

van duurzame energie op iedere plek", zegt 

Ritzer-van Dinther. "Na de introductie destijds, 

bij Mobilis, hebben we niet stilgezeten en heb 

ik van de e-CO 2 

tainer mijn eigen tak van sport 

mogen maken. Daarvoor is het bedrijf Electure 

in het leven geroepen. Het eindresultaat mag 

er zijn: we spreken over een container van 6 

x 2,5 x 2,5 meter die volgepakt zit met energietechnologie. 

Zo treffen we aan boord een 

aggregaat aan dat functioneert op HVO 100, 

de schone biobrandstof waar De Groene Boog 

voor gekozen heeft. Verder bevindt zich in de 

container een indrukwekkende batterij aan 

LFD-accu's, naast alle elektronica die alles aanstuurt 

en de communicatie met de buitenwereld 

verzorgt. Het is 'power uit een container' 

en nog schoon ook." 

EERSTE EURO 5 GECERTIFICEERDE 

HVO-GENERATOR 

De generator aan boord van de e-CO 2 

tainer is 

het eerste Euro 5 gecertificeerde HVO-aggregaat 

ter wereld. "Daar zijn we trots op. Naast 

de generator hebben we accu's aan boord die 

samen goed zijn voor 240 kWh aan stroom. 

Aan de buitenkant van de container is een deur 

aangebracht voor de aannemer, die toegang 

verschaft tot een display met tal van monitoringsfuncties 

en contactgegevens. Ook aan de 

buitenzijde van de container: een 380 V 3-fasen 

netaansluiting. Met deze aansluiting zijn de accu's 

op te laden en kan er bijgesprongen worden 

door het net als er piekverbruik is. Uitgaande 

power wordt geregeld via CEE-stekkers, 380 V, 

1 x 125 Ampère en 2 x 63 Ampère. Daar kun je 

alles op aansluiten waar stroom naartoe moet. 

Dat kan een 'verdeel paddenstoel' zijn op de 

bouw, maar ook elektrisch aangedreven materieel 

en voertuigen. We kunnen instellen welke 

power outlet prioriteit heeft. 

BEDIENING VIA EEN HANDIGE APP 

Het in- en uitschakelen van de e-CO 2 

tainer 

gebeurt handig via een app. "Dat doen we op 

afstand, wel is het zo dat dit de 'achterkant' van 

het systeem is, alleen wij hebben toegang", legt 

Ritzer-van Dinther uit. Ten tijde van dit schrijven 

is er één e-CO 2 

tainer reeds actief, in deelgebied 

1 van het project, waar hij de bouw- 

‘In totaal zijn er 5 e-CO 2 

tainers gepland 

voor De Groene Boog' 

Robert Jan Feijen, 

directeur Mobilis, draagt 

de e-CO 2 

tainer officieel 

over aan Jeroen Ritzer-van 

Dinther (Electure). 

52


plaats van stroom voorziet. In totaal zijn er 5 

e-CO 2 

tainers gepland voor De Groene Boog. 

Duurzaamheid komt niet alleen van de inzet 

van HVO als brandstof of het gebruik van accu's, 

maar ook van slim energiebeheer. Ritzervan 

Dinther licht toe: "Bij 'normale' dieselaggregaten 

is het zo dat deze continu in bedrijf 

zijn, ook wanneer er geen stroom afgenomen 

wordt. Dat veroorzaakt veel uitstoot van CO 2 

en fijnstof. De e-CO 2 

tainer laat zijn aggregaat 

alleen draaien wanneer het echt nodig is, bij 

off-grid gebruik loopt alles over de batterijen 

namelijk. Staat hij on-grid, dus aan het vaste net 

gekoppeld, dan kijken we naar de relatie tussen 

power input en power output. Zo kunnen we 

de e-CO 2 

tainer altijd op een zo efficiënt mogelijke 

manier inzetten." 

EEN REKENSOM 

"Een e-CO 2 

tainer kent hogere vaste kosten 

(aanschaf), maar lagere variabele kosten (verbruik). 

Een dieselaggregaat 'oude stijl' koop je 

voor minder, maar het verbruik ligt vele malen 

hoger. Ook de combinatie van de e-CO 2 

tainer 

en een netaansluiting maakt hem interessant 

als het gaat om variabele kosten en duurzaamheid. 

Een win-win situatie dus. Ik geloof heilig 

in de e-CO 2 

tainer als het gaat om TCO (total 

cost of ownership)." 

De e-CO 2 

tainer is een echt 'TBI-kindje' volgens 

Ritzer-van Dinther. "Bij Mobilis ontwikkeld 

destijds en nu gebouwd door ons zusterbedrijf 

Eekels. Mooi om te zien hoe dit 

concept doorontwikkeld is tot een in de praktijk 

inzetbare oplossing!" ■ 

53


Tekst | Jan Mol Beeld | Vincent Basler 

De Groene Boog bouwt 

de Rottemerentunnel 

Croonwolter&dros test hem reeds virtueel 

Het blijft een bijzondere gewaarwording: het ene moment ben je live in de bouwkuip van de 

Rottemerentunnel in Rotterdam, een paar dagen later sta je bij Croonwolter&dros in Amsterdam 

oog in oog met een niet van echt te onderscheiden 'digital twin' van diezelfde tunnel. Hans Pos en 

Hugo Buijense, respectievelijk testmanager en assistent testmanager namens Croonwolter&dros bij 

De Groene Boog, nemen elke dag een 'digitaal voorschot' op wat er momenteel gebouwd wordt. 

Broodnodig ook, aangezien het ontwerp van de tunneltechnische installatie, door Croonwolter&dros 

gemaakt, volledig getest en goedgekeurd in de echte tunnel moet komen. Belangrijk werk, waarbij 

het enthousiasme van de heren niet onder stoelen of banken te steken is. 

Hugo Buijense (links) en Hans Pos. 

54


Overzicht testomgeving. 

VOLLEDIG VIRTUELE OMGEVING 

De virtuele tunnel is door Croonwolter&dros 

al vaker ingezet op projecten, waaronder de 

Rijnlandroute. "Zie het als een evolutie", zegt 

Pos. "We worden er steeds beter in. Hier in 

ons kantoor in Amsterdam werken we met 

een heel team aan de Rottemerentunnel. We 

hebben de TTI (tunneltechnische installatie) 

ontworpen, we hebben het gebruikersinterface 

voor de tunnelverkeersleiding ontwikkeld 

en kunnen elk onderdeel van de TTI simuleren. 

Ook camerabeelden uit de tunnel worden 

levensecht 'gerenderd' en het systeem werkt 

volledig interactief, dus twee kanten op, zoals 

het ook in de echte situatie zal zijn. We bevinden 

ons hier in de testruimte. Boven wordt er 

geprogrammeerd. Kunnen we bepaalde delen 

niet hier testen, dan slaan we de laptop onder 

de arm en begeven we ons met het stuurprogramma 

naar de leverancier van het betreffende 

onderdeel." 

EEN STUK 'TECH TALK' 

We vragen Buijense om uit te leggen hoe het 

systeem er schematisch uitziet. Hij vertelt: "Zie 

het als een piramide. Bovenin bevindt zich de 

Graphical User Interface (GUI), dat is wat de 

tunnelverkeersleider ziet op beeld. Het is een 

dashboard waarop meldingen binnenkomen en 

van waaruit er actie ondernomen kan worden, 

wanneer nodig. Onder de GUI zit het 'brein' 

van het systeem, ook wel de 3B-module genoemd: 

Besturing, Bediening, Bewaking. Daar 

wordt de vertaalslag gemaakt van melding naar 

de GUI en instructies die komen van de GUI. 

Onder de 3B-module hangen diverse stuurprogramma's, 

die ieder een deelinstallatie 

aansturen. Denk aan slagbomen, verkeerslichten, 

blusinstallaties en camera's. Het stuurprogramma 

is onderdeel van de (deel)installatie 

en geeft een signaal aan de Autonome Logica, 

de AL. Dat is een stuk intelligente software dat 

zit 'ingebakken' in de hardware van de betreffende 

deelinstallatie op locatie. Een deelinstallatie 

mag namelijk nooit een andere installatie 

aansturen of beïnvloeden." 

Bij storingen of (verkeerskundige)meldingen 

die in het GUI zichtbaar worden, kan er op de 

calamiteitenknop gedrukt worden, waarmee 

in de 3B-module de calamiteitenprocedure in 

werking wordt gezet. “Wij kunnen diverse calamiteitenscenario's 

simuleren", vervolgt Buijense. 

Daar voegt Pos aan toe: "Uiteindelijk gaat 

het systeem draaien in de verkeerscentrale in 

Rhoon. Wat wij hier gebouwd hebben, zal daar 

ook als trainingsomgeving worden ingezet. We 

zitten nu in de FAT-fase, de Factory Acceptance 

Test van de deelinstallaties en werken 

toe naar de Integral Factory Acceptance Test 

(IFAT), dan moeten we aangetoond hebben 

dat alles werkt. In de IFAT proberen we 'use 

cases' uit. De Site Integration Test (SIT) wordt 

door Rijkswaterstaat uitgevoerd als alle deelinstallaties 

in de tunnel zijn geïnstalleerd. In onze 

testomgeving doorlopen we nu al de protocollen 

voor deze SIT en kijken of het doet wat we 

verwachten. Wij doen dat voor de techniek. 

Rijkswaterstaat test daarna zelf, om te kijken of 

alle benodigde processen goed functioneren." 

UITVOERING MOET OOK AAN 

VERWACHTINGEN VOLDOEN 

Pos merkt op dat alles niet alleen technisch aan 

de eisen moet voldoen, maar zeker ook aan 

de verwachtingen van de wegverkeersleider, 

de hulpdiensten en de weggebruiker. "Al die 

gebruikers worden in een vroeg stadium betrokken, 

er is zelfs een verkeerspsycholoog betrokken, 

voor de snelweg en de tunnel. De verkeerspsycholoog 

kijkt naar het model en hoe 

de weggebruiker het ervaart. Met de verkeersleider 

bepalen we de posities van de CCTVcamera’s 

in het model. Die posities worden 

als presets opgeslagen, inclusief een fotoboek. 

Die presets kunnen we straks in één keer uploaden. 

Op deze manier vroegtijdig (virtueel) 

testen zorgt ervoor dat we steeds slimmer 

worden. Dat heeft ook voordelen voor toekomstige 

(renovatie) tunnelprojecten." ■ 

55

DE ENERGIENEUTRALE 

TUNNEL 

Bekijk de video op energieneutraletunnel.nl 

Verkeerstunnels verbruiken enorm enorm veel energie. veel Wij energie. vinden dat Wij dit duurzamer vinden dat moet. dit Daarom duurzamer ontwikkelen moet. wij 

bij Daarom Croonwolter&dros ontwikkelen de eerste wij bij energieneutrale Croonwolter&dros tunnel. de Hiermee eerste zijn energieneutrale wij uniek in de wereld. tunnel. Hoe Hiermee we dit doen? zijn 

Bijvoorbeeld wij uniek door in de slim wereld. gebruik te Hoe maken we van dit gelijkspanning, doen? Bijvoorbeeld zonnepanelen, door restwarmte slim gebruik en door het te optimaliseren 

maken van 

gelijkspanning, zonnepanelen, restwarmte en door het optimaliserenvan het wegdek. 

van het wegdek. Nieuwsgierig naar de tunnel van de toekomst? Ga naar ENERGIENEUTRALETUNNEL.NL 

Nieuwsgierig naar de tunnel van de toekomst? Ga naar ENERGIENEUTRALETUNNEL.NL 

CWD Advertentie GWW 23x29,7.indd 1 07-Jun-18 9:5

Werken aan nieuwe 

infrastructuur 

Transport is de levensader van onze economie. 

De groeiende bevolking betekent ook meer auto’s en meer 

files. Met onze uitgebreide ervaring op het gebied van het 

ontwerpen en uitvoeren van multidisciplinaire projecten biedt 

Van Oord innovatieve oplossingen voor deze uitdagingen. 

Meer informatie op 

vanoord.com


Tekst | Jan Mol Beeld | Funderingscombinatie Voorbij-Franki 

Funderingscombinatie is 

'de onzichtbare vriend' 

van De Groene Boog 

De dragende kracht onder de infrastructuur van project A16 Rotterdam 

"Zonder fundering gebeurt er niets." Een uitspraak van Jan Leen van der Vlies, projectdirecteur 

bij Franki Grondtechnieken. Samen met Voorbij Funderingstechniek vormt Franki Grondtechnieken 

de funderingscombinatie die door bouwcombinatie De Groene Boog is gecontracteerd voor de 

funderingswerkzaamheden voor project A16 Rotterdam. Jan Leen van der Vlies, Bart de Lange 

(projectleider funderingscombinatie Voorbij-Franki bij De Groene Boog) en Erik Sandifort 

(projectleider Voorbij Funderingstechniek) vertellen over een project van fenomenale omvang. 

AL IN EEN VROEG 

STADIUM AAN TAFEL 

"We zijn betrokken vanaf de tenderfase", vertelt 

Van der Vlies. "Zo hebben we een engineer hei-, 

tril- en drukpredicties laten berekenen, hebben we 

onderzoek gedaan naar de begaanbaarheid van 

het terrein voor de zware funderingsmachines en 

hebben we meegekeken en meegedacht over het 

definitief ontwerp (DO). Daarnaast hebben we 

engineeringscapaciteit verzorgd voor De Groene 

Boog om het uitvoering ontwerp (UO) te maken 

van 34 bouwkuipen, te weten toerit Noord, Zuid 

en het gesloten deel. Samen met ingenieursbureau 

M.U.C. en Hektec zijn de UO-berekeningen gemaakt 

voor damwanden, stempelramen en ankers." 

DIVERSE WERKZAAMHEDEN 

De funderingscombinatie mag spreekwoordelijk 

gezien worden als 'de onzichtbare vriend' van 

De Groene Boog. Zo imposant als beide bedrijven 

in beeld zijn tijdens het uitvoeren van de 

werkzaamheden, zo onzichtbaar zijn hun werkzaamheden 

als het project is afgerond. De Lange 

merkt op: "Op piekmomenten waren er wel 

33 funderingsmachines tegelijk aan het werk bij 

de tunnel." Project A16 Rotterdam is in 3 deelgebieden 

onderverdeeld. Deelgebied 1 bevindt 

zich bij het vliegveld en beslaat onder andere de 

open afritten van de A13, deelgebied 2 omvat 

de bouw van de tunnel en deelgebied 3 behelst 

het maken van de fly-over, over de A20/ 

het Terbregseplein. "In het hele project treffen 

we een mix van kunstwerken aan, tijdelijke en 

definitieve", schetst Sandifort. "Onze werkzaamheden 

zijn dan ook zeer divers: het maken van 

grondkeringen, het drukken van damwanden, 

het aanbrengen van verankeringen, funderen 

met prefab palen (VSP), het aanleggen van paalmatrassen 

en het maken van combiwanden. Alle 

disciplines van ons vak komen voorbij." 

ROTTEMERENTUNNEL: 

PALEN GEPLAATST MET 

HORLOGEMAKERS PRECISIE 

"Voor het aanleggen van de tunnel is er door ons 

een damwandkuip aangelegd met damwanden 

die een lengte beslaan van circa 7 km. In het 2,2 

km lange tunneltracé zijn vervolgens circa 9.000 

VSP combipalen aangebracht", somt De Lange 

op. "Kijken we naar de tunnel, dan zijn we begonnen 

met de duiker onder de Bergweg, daar 

werden in april 2020 de eerste damwanden 

gedrukt en getrild. Zo'n 7 km damwand, twee 

langschermen en tussendoor compartimeringsschermen. 

In de bouwkuip van de tunnel hebben 

we vier types VSP-combipaal toegepast, te 

weten kern Octicon 480/buis 610, kern Octicon 

430/buis 560, kern #350/buis 560 en een type 

met 320 vierkante prefab kern in buis 508. De 

Octicon 480/buis 610 is nieuw, daar hebben we 

speciaal mallen voor de kernen en de boorpunt 

gemaakt." Van der Vlies zegt tot slot: "De palen 

in de bouwkuip van de tunnel zijn echt met 

horlogemakers precisie aangebracht." Deze extreem 

hoge maattolerantie is nodig omdat de 

onderwaterbetonvloer, in tegenstelling tot traditionele 

werkmethoden, binnen dit project direct 

wordt uitgevoerd als constructieve vloer. 

De palen moeten dus in alle richtingen binnen 

scherpe toleranties staan, zodat de duikploegen 

de wapeningskorven onder water over de 

paalkoppen (met daarin aangebrachte zware 

GEWI-staven) kunnen installeren. ■ 

FUNDERINGSWERK 

Voorafgaand aan het project De Groene Boog heeft de funderingscombinatie in 

de twee jaar hiervoor een groot funderingswerk aan de Theemsweg in Rotterdam 

uitgevoerd. Voorbij Funderingstechnieken en Franki Grondtechnieken zijn dus op 

elkaar ingespeeld. Voorbij Funderingstechnieken kenmerkt zich door een zeer breed 

scala aan funderingstechnieken, uitgebreid met een stevige positie als toeleverancier 

van staalwerken en prefab beton elementen, inclusief de hierbij behorende 

engineeringskennis. Franki Grondtechnieken kenmerkt zich sinds begin vorige eeuw als 

specialistisch bedrijf in met name diepfunderingen met een uitgebreid materieelpark 

in Noord-West Europa. Samen vormen zijn een veelzijdige, krachtige combinatie. 

58


Zo imposant als beide bedrijven in beeld zijn tijdens 

het uitvoeren van de werkzaamheden, zo onzichtbaar 

zijn hun werkzaamheden als het project is afgerond. 

59

VOORBIJ EN FRANKI SAMEN 

STERK IN FUNDERINGSWERK 

EEN STERK STAALTJE FUNDERINGSTECHNIEKEN VOOR DE A16 

Voorbij Funderingstechniek en Franki Grondtechniek verzorgen 

samen al het funderingswerk voor de verlenging van de 

A16. Dit doen we in opdracht van de Groene Boog. Kijk op 

voorbijfunderingstechniek.nl en op franki-grondtechnieken.nl 

welke technieken wij hier hebben toegepast.

00029552001 - Anker Grondverzet.indd 1 09-12-2021 16:17 


Anker Grondverzet beschikt over genoeg materieel om als het nodig is te kunnen opschalen. Anker heeft elke dag tussen de 5 en 10 

graafmachines actief op het project. 

Tekst | Jan Mol Beeld | Anker Grondverzet 

'Extra handen' voor De Groene Boog 

Met een historie die 30 jaar teruggrijpt, kent Anker Grondverzet het klappen van de zweep. 

Het bedrijf uit Nieuwerkerk aan den IJssel verhuurt (onder andere) bemand en onbemand 

materieel voor grondwerkzaamheden. We spreken met de gebroeders Anker, de 2e generatie 

binnen het familiebedrijf. "Wij zijn door De Groene Boog ingehuurd voor allerhande werkzaamheden 

rondom de bouwkuipen", wordt er verteld. "Je kunt ons zien als het paar extra handen, 

dat handen spandiensten verricht om alles schoon, opgeruimd en gangbaar te houden." 

VAN SLEUF TOT SLIBDEPOT 

"Onder de werkzaamheden vallen onder andere het schoonhouden 

van het bouwterrein, het aanleggen van slibdepots, voor het slib 

dat uit de afgraving van de tunnel komt, het graven van sleuven om 

grondwater af te voeren en het gangbaar houden van de pompinstallaties", 

somt men op. "Dat betreft dan deelgebied 2, de tunnel. In 

deelgebied 1 en 3 zijn we ook actief, onder andere met diverse graafen 

grondverzetwerkzaamheden." 

MATERIEEL INCLUSIEF BEMANNING 

Anker heeft elke dag tussen de 5 en 10 graafmachines actief op het 

project. "We zijn ingehuurd door De Groene Boog en leveren niet 

alleen het materieel, maar ook de bemanning. De samenwerking 

is erg prettig en als het allemaal zo door gaat, dan zijn we tot het 

eind van het project aan het werk voor De Groene Boog. Het grote 

voordeel is dat we ons materieel tiptop voor elkaar hebben en onze 

machinisten stuk voor stuk kundige mensen zijn. Anker Grondverzet 

beschikt over genoeg materieel om als het nodig is te kunnen opschalen. 

We werken flexibel, dus wanneer we ergens snel moeten 

inspringen, dan is ook dat geen probleem." ■ 

'We leveren niet alleen 

het materieel, maar ook de 

bemanning' 

De Vijf Boeken 12 

2911BL Nieuwerkerk aan den IJssel 

+31(0)180 314033 

info@ankergrondverzet.nl 

www. ankergrondverzet.nl 

61


Tekst | Jan Mol Beeld | Sarens Nederland BV 

Extreme hijswerkzaamheden bij de 

bouw van de Rottemerentunnel 

'Alles wat een haak heeft gaat bij ons de lucht in' 

Single-lift voorbouwlocatie (4e kraan). 

Een uitspraak van Marco IJdo, 

Senior Projectmanager bij 

Sarens. En daarmee is niets 

teveel gezegd, want de specialist 

in horizontale en verticale 

verplaatsing van (extreem 

zware en grote) goederen 

heeft in opdracht van bouwconsortium 

De Groene Boog 

bijzonder werk mogen verrichten 

voor de bouw van de 

Rottemerentunnel van het 

project A16 Rotterdam. IJdo 

praat GWW Magazine bij over 

deze fenomenale opdracht. 

VEERTIEN RUPSKRANEN 

EN ZES MOBIELE KRANEN 

De Groene Boog heeft besloten om voor de 

onderwaterbetonvloer van de Rottemerentunnel 

prefab dilatatiebalken te maken naast de 

bouwkuip en deze in den natte te positioneren. 

IJdo: "Sarens is ingeschakeld om deze loodzware 

dilatatiebalken te laden op de bouwlocatie, 

te transporteren naar de inhijslocatie en deze 

daar in de tunnelbak te hijsen. Bedenk dat een 

dilatatiebalk 76 ton weegt en met hijsframe 

erbij weegt de combinatie 90 ton. Het laden, 

transporteren en hijsen is een flinke uitdaging." 

Samen met De Groene Boog heeft Sarens een 

speciaal transportframe ontwikkeld, waar de 

betonnen balk op gelegd wordt, op een 16-liner 

trailer. Daarnaast is er een speciale hijsbalk 

in samenspraak ontwikkeld, waarmee de dilatatiebalk 

veilig gehesen kan worden. "Op dit 

moment werken we met 14 rupskranen en 6 

mobiele kranen, welke in aantal groeiend zijn", 

somt IJdo op. "Een balk wordt met 3 kranen 

ingehesen, om precies te zijn met 2 mobiele 

kranen aan een zijde van de tunnelbak en een 

62


rupskraan aan de overkant. Bij de voorbouwlocaties 

staat overigens een vierde kraan, die 

de dilatatiebalk uit de bekisting hijst en op het 

transportframe zet." 

GOEDE SAMENWERKING 

KENMERKT HET SUCCES 

Over de ontwikkeling van het transportframe 

en de hijsbalk zegt IJdo: "Goede samenwerking 

kenmerkt het succes, we zijn in nauw overleg 

getreden met De Groene Boog en samen 

hebben we voor het uiteindelijke ontwerp gezorgd. 

Er zijn berekeningen en tekeningen over 

en weer gegaan, er moesten zaken besloten 

worden zoals bijvoorbeeld hoeveel hijspunten 

de balk nodig heeft. De stijfheid van de balk 

bepaalt dat namelijk. Zo zijn we uitgekomen 

op een spreaderbeam met 32 hijspunten. Een 

mooi werkbaar en veilig geheel." 

16-L transportframe. 

Sarens staat bekend om haar maatwerk in 

transport en hijsen. "We nemen bij elke opdracht 

onze ervaring uit het verleden mee", 

schetst IJdo. “Sarens beschikt over een eigen 

engineeringsafdeling, waar niet alleen gewerkt 

is aan het ontwerp voor de hijsbalk en het 

transportframe, maar waar door onze engineers 

ook berekeningen zijn gemaakt met betrekking 

tot de grondbelasting op alle locaties 

waar we rijden en hijsen. Er wordt niets aan het 

toeval overgelaten. Ons werk voor De Groene 

Boog laat zien waartoe we als expertisebedrijf 

in staat zijn en maakt duidelijk dat goede samenwerking 

enorm belangrijk is. We zijn dan 

ook enorm trots op deze opdracht!" ■ 

SARENS 

NOTHING TOO HEAVY, NOTHING TOO HIGH 

sarens.nl 

078-6482929 

Naast regulier kraanverhuur, bieden 

wij totaaloplossingen aan voor uw 

complexe hijsen transportprojecten. 

Sarens_GWW.indd 1 03-02-2021 07:48 

00029781001 - SARENS.indd 1 30-11-21 14:45 

63


Tekst | Jan Mol Beeld | Kandt BV/Topview Luchtfotografie 

'Dit is een schitterende 

thuiswedstrijd' 

Marco Kandt over hun werk voor De Groene Boog 

"Voor Kandt BV is werken aan infraproject A16 Rotterdam bijzonder leuk", begint Marco Kandt, 

eigenaar en directeur van het gelijknamige bedrijf. “Het project zit letterlijk 'om de hoek' bij ons. 

Dit is een schitterende thuiswedstrijd dus. Voor ons persoonlijk is het extra bijzonder, omdat mijn 

familie haar roots heeft aan de Rottekade. Het ouderlijk huis van mijn vader staat letterlijk 200 meter 

van de Rotte kruising vandaan." Kandt BV is als onderaannemer ingeschakeld door de 

funderingscombinatie Voorbij-Franki. Marco praat ons bij over de verrichte werkzaamheden. 

DAMWANDEN 

DRUKKEN EN TRILLEN 

Kandt BV is bij meerdere disciplines ingeschakeld 

bij het project. Marco: "Het werk begon 

voor ons met het drukken en trillen van damwanden 

bij de rotonde in deelgebied 1, bij 

het vliegveld. Daarna volgde kunstwerk 52 in 

deelgebied 3, het Terbregseplein. In de bouwvak 

van 2020 hebben we 6 dagen non-stop 

een pijler van KW52a gefundeerd, deels werkend 

in hoogtebeperking wegens het bovenliggende 

viaduct. 'Werken op een postzegel' 

was het soms, qua ruimte." 

DIEPSTE PUNT VAN DE 

ROTTEMERENTUNNEL 

Vanaf eind 2020 plaatste Kandt BV LeKa 

grout-injectiepalen op het diepste punt van 

de tunnel. Marco licht toe: "Op het diepste 

punt van de tunnel waren extra sterke palen 

benodigd. We hebben op beide landoevers 

en in het water zelf geboord. De LeKa-paal 

betreft een in de grond gevormde, grondverdringende 

betonpaal met permanente stalen 

buis, welke schroevend -in dit geval met 

groutinjectie- op diepte wordt gebracht. De 

opbouw van de paal bestaat uit een stalen 

buis voorzien van een conische schroefpunt 

met grout omhulling. Na het aanbrengen van 

de paal wordt er een wapeningskorf afgehangen 

in de buispaal en wordt de buis gevuld 

met beton. Een zeer specialistisch werk, niet 

in de laatste plaats vanwege het feit dat de 

palen allen verdiept onder maaiveld/water 

zijn aangebracht en de kopconstructies met 

ribbels zijn uitgevoerd. Deze ribbels worden 

opgenomen in het onderwaterbeton, waardoor 

de onderwaterbetonvloer direct gezekerd 

is aan de palen." 

‘Het project zit 

letterlijk om de hoek 

bij ons' 

“In de bouwvak van 2020 hebben we 6 dagen non-stop 

een pijler van KW52a gefundeerd, deels werkend in 

hoogtebeperking wegens het bovenliggende viaduct.” 

Kandt BV is bij meerdere disciplines ingeschakeld bij 

het project. 

NIET MEER IN GEBRUIK 

ZIJNDE GIETSTALEN LEIDING 

DEELS WEGGEBOORD 

Een andere opdracht die Kandt uitvoerde, 

was het deels wegboren van een oude, gietstalen 

leiding (niet meer in gebruik) onder 

de Rotte. "Deze leiding zat het plaatsen van 

de damwand in de weg. Verwijderen van de 

leiding was geen optie, hem doorboren wel. 

Zo kon de damwand op die locatie ook aangebracht 

worden." Naast voornoemde werkzaamheden 

is er door Kandt ook het nodige 

hijswerk verricht. "Bij het plaatsen van de 

wapening en bekisting bij kunstwerk 52 hebben 

we diverse hijswerkzaamheden mogen 

uitvoeren", aldus Marco. 

64


Vanaf eind 2020 plaatste Kandt BV LeKa grout-injectiepalen op het diepste punt van de tunnel. 

KANDT BLIJFT NOG EVEN IN BEELD 

Marco kijkt al weer uit naar het volgende 

werk dat Kandt BV voor De Groene Boog 

mag doen: het verzorgen van alle buisfundaties 

voor de geluidsschermen. "Stalen buizen, 

waarin door een andere partij wapeningskorven 

worden geplaatst, waarna er poeren 

gestort worden. Op die poeren worden de 

geluidsschermen dan weer gemonteerd. We 

mogen dus nog even genieten van werken 

aan een van de mooiste infraprojecten van 

Nederland, nota bene pal naast de deur." ■ 

Het het boren van de palen in de Rotte. 

65



'We lopen graag een 

paar stappen harder' 

Een kijkje achter de (bouwcommunicatie)schermen bij infraproject A16 Rotterdam 

In deze editie van GWW krijgt u een prachtig overzicht van alle werkzaamheden rondom infraproject 

A16 Rotterdam, uitgevoerd door bouwcombinatie De Groene Boog. Dit thema had niet tot 

stand kunnen komen zonder de uitvoerige medewerking van het bouwen publiekscommunicatieteam 

van De Groene Boog. Reden voor ons om u een kijkje te gunnen achter de schermen. 

De twee communicatieprofessionals achter de bouwcommunicatie zijn Irene van Oudenniel en 

Linda Euser, beiden door de wol geverfd als het gaat om de wereld van bouw en infra. 

TEAMWERK IN OPTIMA FORMA 

Irene en Linda hebben hun sporen verdiend als 

het gaat om communicatiewerk binnen de bouw 

en infra. Voor Irene is infraproject A16 Rotter- 

dam inmiddels het 8e project waar zij deel van uit 

maakt, voor Linda is dit het 7e project. Het tweetal 

heeft al eerder met succes samengewerkt bij 

de Rijnlandroute en is op elkaar ingespeeld. "Het 

is en blijft teamwerk tussen bouwcommunicatie 

en het publiekscommunicatieteam van Rijkswaterstaat", 

opent Irene het gesprek. "Bouwcommunicatie 

bij dit soort projecten heeft drie pijlers. 

Door de complexiteit van de werkzaamheden in beeld te brengen en te laten zien hoeveel werk er wordt verzet, ontstaat er vanzelf meer begrip. 

66


Er wordt met trots en plezier gewerkt. 

We informeren de omgeving over de werkzaamheden 

en de eventuele hinder die daaruit voortvloeit, 

we houden Rijkswaterstaat op de hoogte 

van belangrijke stappen in de voortgang en we 

verzorgen de communicatie naar de moederbedrijven 

van De Groene Boog." 

Linda vult aan: "We zien het project A16 Rotterdam 

als een merk. We initiëren, coördineren, bewaken 

en voeren uit. Dat betekent dat er te allen 

tijde sprake moet zijn van eenduidige, goed gecontroleerde 

berichtgeving, in alle richtingen. Dat doen 

wij niet alleen voor de moederbedrijven, maar ook 

voor onze onderaannemers. Rijkswaterstaat doet 

dat met betrekking tot de publiekscommunicatie." 

OOK DE TROTS MAG 

UITGEDRAGEN WORDEN 

Naast het verzorgen van alle berichtgeving rondom 

de 'need to know' zaken, lopen Irene en Linda 

graag een paar passen harder voor het project. 

"Simpelweg omdat we zelf trots zijn op wat er allemaal 

gerealiseerd wordt en we graag de trots 

waarmee iedereen werkt uitdragen. Bouwers zijn 

vaak bescheiden, terwijl er grote, complexe en bijzondere 

dingen gerealiseerd worden." Irene voegt 

toe: "Bouwen kan niet zonder overlast, maar door 

de complexiteit van de werkzaamheden in beeld 

te brengen en te laten zien hoeveel werk er wordt 

verzet, ontstaat er vanzelf meer begrip. Van 'overlast 

door' naar 'fascinatie voor' het werk!" 

TIMING EN PLANNING ZIJN VAN 

CRUCIAAL BELANG 

Het werk van communicatieadviseurs in zo’n 

project is tweerichtingsverkeer. Naast het uitsturen 

van berichten en realiseren van content, 

worden Irene en Linda dagelijks bestookt met 

allerhande vragen via telefoon, whatsapp en e- 

mail. “We proberen iedereen zo goed mogelijk 

te helpen en leiden alle communicatie vanuit 

een centraal punt in goede banen. Timing en 

planning zijn van cruciaal belang. De samenwerking 

met Rijkswaterstaat is daarbij ook onmisbaar, 

die verloopt heel goed", legt Irene uit. 

Beide communicatieprofessionals hebben hun 

hart aan de bouw en infra verpand en zien zichzelf 

ook niet snel in een andere rol. "We hopen 

allebei de bouwcommunicatie voor dit project 

tot het einde te mogen uitvoeren. Er is nog zoveel 

te doen!", zegt Irene tot besluit. ■ 

Medewerkersbijeenkomst nadat de eerste bouwkuip 

succesvol is droog gepompt. 

Sympathiek en smakelijk: Linda (links) en Irene delen chocoladerepen uit aan voorbijgangers. 

67

DE PEN 

68

DE PEN 

Hans de Koning 

Algemeen directeur van Max Bögl Nederland 

'We moeten toe naar een duurzame relatie 

tussen opvoeding, opleiding en werk' 

MAAR HOE KRIJGEN WE DIE BOODSCHAP OP DE JUISTE PLAATS? 

Het blijft een heet hangijzer, niet alleen in de bouw en infra, maar bij alle sectoren waar ambacht een rol speelt: er is dringend behoefte 

aan jonge aanwas. Niet dat we er met zijn allen niets aan doen; ik kan een hele lijst produceren met goede initiatieven die vanuit de bouw 

en infra ontplooid worden om de jeugd te enthousiasmeren om voor een carrière in onze sector te kiezen. Toch blijkt het een moeizaam 

proces te zijn. Ligt dat ook niet een beetje aan het vermogen van Den Haag om 'niets te doen' met aangeleverde, relevante dossiers? 

Of ligt het aan de manier van opvoeden van de jeugd? Hebben ouders een vooringenomen standpunt ten aanzien van werken in onze 

branche? De kans is ook aanwezig dat de digitale wereld waarin jeugdigen zich elke dag bewegen, op een positieve manier van invloed kan 

zijn op hun ideeën over werk in de toekomst. 

HET WORDT TIJD DAT JONGEREN EEN REËEL BEELD KRIJGEN OVER WERKEN 

Kijk eens naar apps als Instagram en SnapChat, echte pleisterplaatsen voor jongeren. De jeugd wordt 24/7 bestookt door influencers, 

die een heerlijk luxeleven schijnen te hebben, zonder daarvoor fysiek te hoeven werken. Het zijn de nieuwe rolmodellen, met beelden 

zonder verhaal. Onze wereld is echter wèl de echte wereld, waarin gewerkt moet worden voor geld. Ik denk dat het goed zou zijn 

om meer van onze wereld te laten zien en dat we op social media ook de aantrekkelijke zaken van ons werk helder in beeld moeten 

brengen bij de jeugd. 

OUDERS, FACILITEER DE TALENTEN VAN JE KIND 

Met Max Bögl ondersteunen we de IMC Weekendschool. Daar worden kinderen uitgenodigd die onvoldoende beeld hebben van de 

arbeidsmarkt na de middelbare school. Is je vader tandarts, dan is de kans klein dat je naar de infra kijkt. Veel ouders zijn niet in staat 

om hun kinderen breed te informeren. De kinderen die wij op zondag ontvangen zijn enthousiast over de bouw en infra. De meisjes 

zijn nog enthousiaster dan de jongens, ook daar mogen we meer op inzetten. Ouders vinden het niet leuk om op een verjaardag 

te vertellen dat hun kind loodgieter wordt, of ze klagen over het gebruik van mobieltjes. Misschien wordt hun kind wel een rijzende 

ster in digitale technologie later? Faciliteer de talenten van je kind. Van onze kant moeten we de jeugd laten zien dat werken in onze 

sector net zo leuk is als het bouwen van dat zandkasteel met vader of moeder, toen je nog klein was en meeging naar het strand. Het is 

bewezen dat mensen die actief bijdragen aan het creëren van iets tastbaars, daar gelukkig van worden. Het wordt tijd dat ook de 

ouders zich daar bewust van worden. 

AFSCHEID NEMEN VAN DE TERM 'LAAG OPGELEIDEN' 

Hoe moeten we uitleggen dat we experts en vakmensen nodig hebben, als we ons bedienen van de term 'laag opgeleiden'? Is het 

duurzaam om iedereen hoog op te leiden? Met minder banen in het vooruitzicht? Ondertussen halen we massaal arbeidskrachten uit 

andere landen, om het werk te doen waar in Nederland niet naar gekeken wordt. We moeten toe naar een duurzame relatie tussen 

opvoeding, opleidingen en werk. Hoe maken we de sector aantrekkelijk? Ik denk door te vertellen over de talloze, mooie en waardevolle 

projecten die onze sector kenmerkt. De geschiedenisboekjes stoppen bij het inpolderingsverhaal, als het om de infra gaat. 

Terwijl er dag in dag uit gewerkt wordt aan het klimaatbestendig maken van ons land, we ervoor zorgen dat iedereen veilig van A naar 

B komt en we ervoor zorgen dat ons nageslacht ook nog droge voeten heeft. Het zijn de helden van de nu, de mannen en vrouwen 

in de bouw en infra. 

WERKEN IN ONZE SECTOR HEEFT DE TOEKOMST 

Wist u dat de mens van nature de behoefte heeft om zich minimaal een uur lang te verplaatsen op een dag? Vroeger kon je een uur lopen 

naar het volgende dorp. Tegenwoordig willen we in een uur zover mogelijk komen. Onze vervoersmiddelen zijn beter geworden, maar 

de ruimtelijke inrichting volgt niet echt. Er worden hele woonwijken bijgebouwd om het woningtekort op te lossen, maar al die nieuwkomers 

moeten gebruiken maken van de reeds aanwezige infrastructuur. Het gevolg: de boel slibt dicht. Meer woonruimte creëren brengt 

een aanvullende mobiliteitsbehoefte met zich mee. Werk aan de winkel dus voor de mensen in de bouw en infra! De boodschap aan de 

overheid luidt wat mij betreft dan ook: richt een ministerie van Duurzame Inrichting en Mobiliteit op. Laten we gaan samenwerken, aan 

de ene kant de overheid, aan de andere kant wij als sector. Samen problemen oplossen, daar wil je toch een bijdrage aan leveren? ■ 

69

Afsluitdijk Den Oever. 

Tekst | Jan Mol Beeld | Levvel/Rijkswaterstaat/Topview Luchtfotografie 

Afdichtingen zijn 

van cruciaal belang 

Trelleborg Ridderkerk ontwerpt en produceert afdichtingen voor de Afsluitdijk 

Trelleborg uit Ridderkerk is als expertisebedrijf overal ter wereld actief in het waterdicht maken 

van bouwkundige constructies, zo ook bij de Afsluitdijk. Trelleborg zat al vanaf de ontwerpfase bij 

bouwconsortium Levvel (BAM, Van Oord en Rebel) aan tafel, om mee te denken en te ontwerpen. 

Levvel voert in opdracht van Rijkswaterstaat de versterking van de Afsluitdijk uit. Trelleborg 

medewerkers Bob Rijnders, Salesmanager watermanagement, Emal Kamal, design engineer en 

Arend van Hattum, supervisor buitendienst vertellen over dit project. 

AL IN DE ONTWERPFASE 

AAN TAFEL 

Bob opent het gesprek: "Onze seals vinden 

hun weg naar diverse onderdelen bij de Afsluitdijk, 

zoals bijvoorbeeld als voegstrook in 

dilataties tussen betonnen vloeren, afdichtingen 

voor pompschuiven en sluisdeuren." 

Emal: "Al in de eerste ontwerpfase werden 

we uitgenodigd om advies geven. Initieel ondersteunden 

we de engineers het eerste half 

jaar op twee wekelijkse basis. Na elkaar beter 

te hebben leren kennen kwamen er op dagelijkse 

basis emails binnen van de ontwerpers 

van Levvel met uiteenlopende vragen over 

hoe een bepaalde constructie af te dichten, 

70

‘Vooraf controleren we de staat van het 

oppervlak, om er zeker van tezijn dat we een 

goede afsluiting kunnen garanderen' 

aan welke specificaties de afdichtingen dienen 

te voldoen, wat de karakteristieken zijn 

van de afdichtingen, wat de levensduur verwachting 

is, hoe deze in de constructie te bevestigen 

et cetera. Eens in de 3 tot 4 weken 

gingen wij een dag naar het kantoor inGorinchem 

om meerdere discipline engineers te 

ondersteunen en te adviseren." 

DIVERSE AFDICHTINGEN ZORGEN 

SAMEN VOOR WATERDICHTHEID 

"Er zitten diverse compressie seals van Trelleborg 

in de constructies, in de schuivensystemen 

van de bestaande spuimiddelen, de 

nieuwe spuimiddelen, de pompschuiven en 

de schotten voor de vismigratie rivier", legt 

Emal uit. "Ze voldoen aan de afdichtingseisen 

zoals opgesteld door Rijkswaterstaat. 

Wij hebben voor het terugslagkleppensysteem 

van de pompschuiven een op maat 

gemaakte demping ontworpen en gefabriceerd, 

die relatief hoogfrequente belasting 

van het eigengewicht van de terugslagkleppen 

moet dempen, tijdens het uitstromen 

van het water en secundair moet fungeren 

als afdichting." De interne en externe waterstops 

die Trelleborg in meerdere deelprojecten 

had geadviseerd, zitten reeds in de constructies 

verwerkt. Arend licht de locaties 

van de afdichtingen toe: "Afhankelijk van de 

af te dichten situatie of eisen komen de compressie 

profielen voornamelijk onder en aan 

de bovenkant van de schuiven terecht of in 

de volledige omtrek van een deur of schuif. 

Onze waterstops worden ingestort tussen 

de voegen van het te storten beton. De zelf 

activerende lipseals zitten om de volledige 

omtrek van de puntdeuren. De ene keer in 

een tunnel constructie, de andere keer op 

een bepaalde nivelleerschuif of waterkering, 

zeer divers, simpelweg waar het benodigd is 

in de constructie." 

TECHNISCHE EISEN 

Bob: "De afdichtingen moeten voldoen aan 

het toegestane lekdebiet en aan de eisen 

voor de levensduurverwachting, demonteerbaarheid, 

veerkarakteristiek, rubberhardheid, 

geometrie, bestendigheid tegen 

bepaalde omgevingsfactoren. Er moet een 

mogelijkheid zijn om reparatie en vervanging 

aan gedeelten van de afdichting uit te kunnen 

voeren." Arend vult aan: "De opdrachtgever 

heeft de waterstops van het type W9CUi al 

ingestort, in de vloer en deels in de wand. 

Trelleborg gaat deze dan daar ter plaatse 

voor de dakconstructie aan elkaar vulkaniseren, 

op afroep. Verder hebben we de 

Omega profielen met bijbehorende klemsystemen 

meegeleverd. Vooraf controleren we 

de staat van het oppervlak, om er zeker van 

tezijn dat we een goede afsluiting kunnen garanderen. 

Installatie zal in dit project gedaan 

worden door de opdrachtgever Levvel, echter 

met onze supervisie." ■ 

Trelleborg Ridderkerk BV /PA Infrastructure 

Verlengde Kerkweg 15 • 2985 AZ Ridderkerk, the Netherlands • Office : + 31 (0)180 495 555 

www.trelleborg.com/marine-and-infrastructure 

www.trelleborg.com 

00028279001_trelleborg.indd 1 14-07-21 12:28 

71

Tekst | Chris Elbers Beeld | Kimpro 

Ontzorgers op het 

snijvlak van infra en ICT 

De bovenstaande profilering mag misschien wat abstract klinken, béter kan de meerwaarde van 

Kimpro eigenlijk niet worden niet geformuleerd. Het ingenieursbureau is voor uiteenlopende 

opdrachtgevers in de infrasector de stille kracht op de achtergrond wanneer er behoefte bestaat 

aan een ‘state of the art’ automatiseringsoplossing. Een kracht die als volleerd regisseur tekent voor 

de complete projectbegeleiding, van ontwerp tot en met realisatie en overdracht aan de beheerder. 

Servicegericht, meedenkend en innovatief. Het is Kimpro ten voeten uit. 

Kimpro biedt ICT-oplossingen voor autowegen 

en vaarwegen. In de breedste zin van het 

woord. “Wat de vraag ook is, we kruipen in 

de huid van de klant en werken doelgericht 

volgens zijn visie toe naar de beste aanpak én 

oplossing”, zegt Jasper Kimstra, samen met 

compagnon René Joosse de drijvende kracht 

achter het bureau. “Als ontwerper, projectmanager 

én begeleider van de realisatie. We 

zitten vaak aan de ontwerptafel om uit te 

zoeken hoe de infratechnieken zo goed mogelijk 

met elkaar verbonden kunnen worden. 

Ongeacht de insteek of toepassing. Flexibel 

en wendbaar als we zijn, kunnen we de klant 

op alle fronten van dienst zijn. Ook wanneer 

er extra capaciteit of specifieke expertise 

nodig is. In dat geval doen we een beroep op 

een van onze partners.” 

COMMUNICATIE IS DE 

SLEUTEL TOT GOED 

PROJECTMANAGEMENT 

Het vanuit Soest opererende Kimpro biedt 

opdrachtgevers een bont palet diensten en 

producten. Zo klop je er met succes aan 

voor een gedegen interim-management, 

procesmanagement, advies en projectmanagement. 

Die laatste discipline start door- 

Jasper Kimstra is samen met compagnon René Joosse de drijvende kracht achter het bureau. 

72

'We regisseren het 

project van ontwerp tot 

en met oplevering' 

gaans met het onder de loep nemen van het 

krachtenveld waarin het project wordt uitgevoerd. 

“Zo brengen we via een haarscherpe 

analyse onder meer de stakeholders, raakvlakken 

en risico's in kaart”, vervolgt Kimstra. 

“Na het formuleren van de doelstellingen 

gaan we aan de slag. We kijken naar wat 

voor organisatie er al staat, wat er goed gaat 

en wat er beter kan. Gedurende het gehele 

traject zijn we de regisseur. Die stuurt en 

begeleidt op inhoud en werkpakketten en 

instructies en opdrachten voor de mensen in 

de teams formuleert. Zodat iedereen weet 

wat er van hem of haar verwacht wordt. Dat 

vereist veel praatwerk. We zijn met Prince2, 

Scrum en Agile weliswaar goed onderlegd 

qua methodiek, communicatie ís en blíjft de 

sleutel tot goed projectmanagement.” ■ 

BIJZONDERE OPERATIE SUCCESVOL UITGEVOERD 

Na de opening in 2016 van de Koning Willem Alexandertunnel in de A2 bij 

Maastricht, werd de definitieve bediening en bewaking ervan onder leiding van Kimpro 

ontworpen en gerealiseerd. Omdat de voor het (transport)verkeer cruciale tunnel 

niet langer dan enkele uren volledig afgesloten mocht worden, moest in korte tijd 

een technische 'openhartoperatie' inclusief test met absolute zekerheid van slagen 

uitgevoerd worden. Kimpro heeft de benodigde systemen laten ontwikkelen, door en 

door laten testen, het ombouwplan uitgewerkt en herhaaldelijk laten oefenen (inclusief 

eventuele 'rollback'). Vervolgens is de gehele ombouw in één weekendnacht succesvol 

uitgevoerd en afgetest door en met de aannemers en RWS-collega's. 

00029101001.indd 1 09-12-21 15:16 

73

Tekst | Jan Mol Beeld | SAES International BV 

'EMEA dealer of the Year 

Award 2021' van LaBounty 

SAES International BV valt in de prijzen 

"Toch mooi dat we in een relatief korte tijd voor onze inzet onderscheiden worden door onze 

leverancier LaBounty." Het zijn de woorden waarmee Jeroen Hornman, salesmanager bij Saes, het 

bericht over de uitreiking van de 'EMEA dealer of the Year Award 2021' van LaBounty aan Saes 

deelt op LinkedIn. We spreken Hornman over deze heuglijke gebeurtenis. 

EXCLUSIEF DISTRIBUTEUR VOOR DE BENELUX 

"Als je het wel beschouwd dan zijn we nog maar kort exclusief dealer 

distributeur voor de Benelux", vertelt Hornman. "Om precies te zijn 

hebben wij sinds 1 april 2020 LaBounty erbij in ons leveringsprogramma. 

Toen was er ook een feestje, met een officiële handdruk 

van Kenan Çirak, namens LaBounty. Nu schudden we elkaar weer de 

hand, omdat we van LaBounty een stuk erkenning hebben gekregen 

in de vorm van deze award." 

Kenan Çirak is Regional Sales Manager Europe bij Stanley Black & 

Decker Inc., waar LaBounty ook onder valt. We vragen hem naar 

de motivatie voor het toekennen van de prijs. Hij antwoordt: "Saes 

heeft veel succes met de grote LaBounty scharen, zoals de MS- 

D4000R Legend, de 2500R Legend en de 2250R Legend. Het zijn 

scharen die door hun formaat in een niche zitten, maar Saes is er 

het perfecte verkooppunt voor. Het bewezen succes zorgt ervoor 

dat zij met recht deze 'Europe Middle East Africa' dealer van het jaar 

2021 award hebben gekregen." 

EEN KRACHTIGE SAMENWERKING VANAF HET BEGIN 

In GWW 2 van 2020 vertelden we al over het feit dat LaBounty zelf 

Saes had benaderd om te kijken of er zaken gedaan konden worden. 

Hornman: "Wij zijn aantrekkelijk voor partijen als LaBounty vanwege 

onze goede naam, de marktpenetratie en de uitmuntende service 

die Saes International heeft, sindsdien doen we voor LaBounty in de 

Benelux de exclusieve distributie. Het merk blinkt uit in zwaar materieel, 

bijvoorbeeld met de MSD7500R, een schaar met een eigen gewicht 

van ruim13,5 ton, voor machines die totrond de 125 ton wegen. 

Ook de MSD2250R met 5,5 ton eigen gewicht doet het goed, die is 

geschikt voor machines tot50 ton.” 

De imposante LaBounty MSD4000. 

LaBounty MSD2250R. 

74

Een belangrijke factor is de hoge servicegraad die Saes biedt. "Dat 

werkt twee kanten op", zegt Hornman. "Enerzijds richting leveranciers 

als LaBounty, die daardoor verzekerd zijn van een maximale 

support op hun uitrustingstukken, anderzijds naar onze klanten toe 

die niet meer alleen naar het merk aanbouwdeel kijken, maar puur 

kopen omdat de naam Saes eraan hangt. Saes zit dus als intermediair 

tussen 'vraag en aanbod' en kan in beide richtingen de belofte waarmaken. 

Daar zijn we groot mee geworden en dat zal altijd een sterk 

punt blijven." 

Tot besluit zegt Kenan Çirak: "De gewonnen award staat niet alleen voor 

een mooie prestatie, maar is ook een aanmoediging om vooral op deze 

voet door te gaan." ■ 

Erwin Broens, Kenan Çirak en Henk Saes geven (gezien de omstandigheden) een 

'boks' in plaats van een handdruk. Het feest is er echter niet minder om! 

LaBounty MSD4000 in actie. 

75

Tekst: Niels Rouvrois Beeld: Techni-Mat 

Techni-Mat kijkt enthousiast 

uit naar tweede editie 

Ook Sustainability Award & Technical Award worden uitgereikt! 

InfraTech en Matexpo, twee toonaangevende vakbeurzen in Nederland en België op het gebied van 

bouw en infrastructuur, organiseren op 9 & 10 maart 2022 in Kortrijk Xpo de tweede editie van 

Techni-Mat, een tweedaagse vakbeurs voor alle spelers binnen infra & ruwbouw. De beurs is het 

verzamelpunt van knowhow voor de sector en focust vooral op technieken en materialen. Net als 

in 2020 zullen ook in 2022 met de Sustainability & Technical Award weer prijzen uitgereikt worden. 

De allereerste editie van de beurs vond normaal 

gezien plaats op 25 en 26 maart 2020, 

maar werd omwille van corona verschoven naar 

oktober. Organisatoren Infratech en Matexpo 

slaagden er wonderwel in om vorig jaar een 

coronaproof fysiek debuut op poten te zetten. 

Naast 125 interessante exposanten en een ge- 

varieerd seminarprogramma was de uitreiking 

van de allereerste Techni-Mat Awards een van 

de hoogtepunten tijdens de tweedaagse beurs. 

RUIME DOELGROEP 

Techni-Mat richt zich specifiek op aannemers 

uit infra en ruwbouw: technische directeuren, 

aankopers, calculatoren, studiebureaus, 

werf- en projectleiders, algemene 

directie. Maar ook opdrachtgevers/bouwheren 

behoren tot het doelpubliek, van 

federale, gewestelijke, provinciale en gemeentelijke 

overheden tot zorginstellingen. 

En uiteraard bereikt Techni-Mat ook de 

De beurs is het verzamelpunt van knowhow voor de sector en focust vooral op technieken en materialen. 

76

private opdrachtgevers en nutsbedrijven. 

Kortom, alle belangrijke spelers uit de sectoren 

funderingen & bouwskelet, daken & 

gevels, infra, tunneltechnieken, riolering & 

water, openbare ruimte & mobiliteit energie 

en verkeersinfrastructuur komen op Techni-Mat 

aan hun trekken. 

Ondanks de ongewone omstandigheden, 

werd er in 2020 een mooie basis gelegd voor 

deze nieuwe vakbeurs. Het mooie kader, de 

strakke organisatie en het sterke inhoudelijke 

programma zorgden voor een positieve sfeer 

onder de aanwezigen. Ook de bezoekers, in 

totaal 1.659, waren aangenaam verrast door 

het diverse aanbod op de beurs. “Een nieuwe 

beurs in de markt zetten is altijd een uitdaging. 

In deze tijden is het nog moeilijker, 

maar we waren ervan overtuigd dat Techni- 

Mat moest doorgaan, in het belang van de 

sector. En als je dan ziet dat er een goede 

sfeer is en er weer fysieke contacten worden 

gelegd, dan ben je blij dat je hebt doorgezet 

en dat de markt ook gevolgd is”, liet een 

tevreden beursdirecteur Gregory Olszewski 

vorig jaar na de eerste editie optekenen. 

VERDER OP HET ELAN 

Voor Grond/Weg/Waterbouw blikt de 

beursdirecteur graag vooruit op de tweede 

editie in maart. Gregory Olszewski: “Techni-Mat 

is de meest efficiënte manier om op 

korte tijd heel veel (potentiële) partners te 

ontmoeten. En het is tevens de ideale plek 

voor spontane nieuwe ontmoetingen die tot 

vaak tot hele mooie samenwerkingen kunnen 

leiden. Op Techni-Mat krijgen standhouders 

de kans om hun producten of diensten volop 

in de kijker te zetten. Wat de tweede editie 

in maart 2022 betreft, gaan we verder op 

het elan van een geslaagde eerste editie. We 

mikken opnieuw op een gevarieerd publiek, 

diverse standhouders, een interessant seminarprogramma 

en een spannende award-uitreiking. 

We gaan ervan uit dat de beurs op 

een zo goed als normale manier zal plaatsvinden. 

We hebben vorig jaar in ieder geval 

getoond dat we ook een mooi en succesvol 

coronasafe evenement kunnen organiseren.” 

InfraTech en Matexpo, twee toonaangevende vakbeurzen in Nederland en België op het gebied van bouw 

en infrastructuur, organiseren op 9 & 10 maart 2022 in Kortrijk Xpo de tweede editie van Techni-Mat, een 

tweedaagse vakbeurs voor alle spelers binnen infra & ruwbouw. 

Ook de Sustainability Award en Technical Award worden voor de tweede keer uitgereikt. 

AWARD-UITREIKING 

Tijdens Techni-Mat zullen er inspirerende 

keynotes en conferenties plaatsvinden omtrent 

actuele onderwerpen die spelen binnen 

de sector. Ook de Sustainability Award 

en Technical Award worden voor de tweede 

keer uitgereikt. In 2020 gingen respectievelijk 

STRADUS en CGK Group met de awards 

naar huis. Het contentprogramma wordt samengesteld 

in samenwerking met partners 

zoals onder andere: Bouwunie, FEDBETON, 

Confederatie Bouw, Aquaflanders, OBAC- 

BGO, Digitaal Vlaanderen en Fereb. Meer 

info over het programma is binnenkort te 

vinden op www.techni-mat.eu. 

Wenst u deze beurs te bezoeken? 

Registreer u online met de code GWN2122 voor 

GRATIS toegang via www.techni-mat.eu ■ 

'We mikken opnieuw op een gevarieerd publiek, 

diverse standhouders, een interessant seminarprogramma 

en een spannende award-uitreiking' 

77


Tekst en beeld | Easyfairs 

Nieuw op Infra Relatiedagen 

‘De eerste elektrische veegtruck in Nederland. 100% elektrisch en fluisterstil’. Het staat met grote 

letters op deze veegwagen van Van Doorn. Een primeur die te zien is op de Infra Relatiedagen, op 

1, 2 en 3 februari in Evenementenhal Hardenberg. Aan het event dat jaarlijks zo’n 16 duizend bezoekers 

op de been brengt, nemen zo’n 350 exposanten deel. 

Deze eerste elektrische veegwagen is te vinden 

op het Materieelpark van de Toekomst, 

dat als ondertitel heeft meegekregen ‘Laden, 

rijden & bouwen’. Het is voor het eerst dat 

op de Infra Relatiedagen zoveel aandacht 

wordt besteed aan geëlektrificeerd materieel, 

variërend van veegmachines tot laadpalen 

en accuwagens. Alle toonaangevende 

aanbieders zijn aanwezig. In de hal is een parcours 

uitgezet voor demo’s, in het midden 

van de hal staat het Machinistencafé. 

ELEKTRISCHE PARADEPAARDJES 

Lambert van Gameren, binnen Easyfairs verantwoordelijk 

voor het Materieelpark van 

de Toekomst: “We zijn apetrots bijzondere 

elektrische paradepaardjes te kunnen laten 

zien. Tegen bezoekers zeggen we: ‘Ga zitten 

en ervaar het geluid’. In het Machinistencafé 

krijg je uitleg van ervaringsdeskundigen. De 

meest gestelde vraag? Kun je een heel dag 

rijden op een elektrisch veegtruck. Het antwoord 

is ‘ja.’ Andere vraag is of je de motor 

nog kunt horen. Het antwoord hierop is: 

Nee, het materieel is fluisterstil. De voorbeelden 

staan in Hal 7.” 

COLLEGETOUR 

De infrasector kent een nijpend personeelsprobleem. 

Daarom ook deze editie weer een 

Collegetour met MBO- en HBO-studenten. 

Een route leidt ze langs twintig exposanten 

met opvallende innovaties en inspirerende 

verhalen. Van Gameren: “We laten vooral 

de veelzijdigheid van de sector zien. Op die 

manier hopen we ze warm te maken voor 

een baan in de infra. Aangezien we ons op 

laatstejaars richten, loopt er een aardig arbeidspotentieel 

rond.” 

De ontwikkelingen in de sector staan niet 

stil. Geëlektrificeerde machines op het Materieelpark 

van de toekomst zijn daarvan een 

flitsend voorbeeld. Kennis over de infrasector 

gaan we laagdrempelig testen in de pub- 

Infra Relatiedagen biedt juist een plek om op een veilige manier ‘gewoon’ eens met elkaar in gesprek te gaan. 

78


Het is duidelijk dat exposanten zich willen profileren in de markt. 

quiz. Lambert van Gameren: “Met als motto 

‘het mag ook leuk zijn’ organiseren we op 

woensdag 2 en donderdag 3 februari tweemaal 

per dag een pubquiz. We richten daar 

speciaal een kenniscafé voor in.” 

CONTACTLOOS ZAKEN DOEN 

OP INFRA RELATIEDAGEN 

Jacqueline Seton, community builder van de 

Infra Relatiedagen, kijkt vol verwachting uit 

naar de komende editie. “We zijn er helemaal 

aan toe om elkaar weer live te ontmoeten. 

Infra Relatiedagen biedt juist een plek om op 

een veilige manier ‘gewoon’ eens met elkaar 

in gesprek te gaan. De veiligheid van de bezoekers 

en exposanten is hierbij nog nooit zo 

belangrijk geweest. Daarom zullen alle mogelijke 

maatregelen getroffen worden voor 

een veilige beurs. Alle zeven hallen van het 

complex zijn ‘ bijna uitverkocht’. Het is duidelijk 

dat exposanten zich willen profileren in 

de markt. Met de Infra Relatiedagen bieden 

we daarvoor de juiste ambiance. Het is bij ons 

altijd een mix. We willen innovaties presenteren 

in de juiste netwerkomgeving. Het gaat 

bij ons niet alleen om de specificaties van een 

product, maar vooral om het gesprek.” 


BLIJFT GROEIEN 

De afgelopen maanden hebben wij weer 

veel mooie namen mogen toevoegen aan 

het deelnemersveld van Infra Relatiedagen 

2022. Inmiddels is bijna 90% van de beursvloer 

uitverkocht. Met namen als Hans van 

Driel, KWS Infra, Heijmans Infra, BAM Infra, 

Aannemingsmaatschappij van Gelder, Strukton 

Civiel, Tobroco, Van Doorn Geldermalsen 

BV, IKN en Kiwa KOAC BV brengt dit het 

totaal op maar liefst 307 exposanten. 

De 22e editie van Infra Relatiedagen vindt 

plaats op dinsdag 1, woensdag 2 en donderdag 

3 februari 2022 in Evenementenhal 

Hardenberg. Kijk voor meer informatie op: 

https://www.infrarelatiedagen.nl/ ■ 

‘Inmiddels is bijna 90% 

van de beursvloer uitverkocht' 

79


80


81


BEDRIJFSNAAM STAND BEDRIJFSNAAM STAND BEDRIJFSNAAM STAND 

Aannemingsbedrijf Platenkamp BV 215 

Aannemingsmaatschappij Van Gelder BV 110 

ABR Traffic Services 223 

Aco BV 411 

ADLER Arbeitsmaschinen GmbH & Co. KG 465 

Agmi Traffic BV 677 

Ahlmann Nederland 608 

Ambi Smeersystemen 702 

Amiblu Netherlands BV 212 

Ampliar Uitzendbureau B.V. 534 

Anacon-Infra BV 323 

Anema Arum 707 

Antea Group Nederland 135 

Appeldoorn BV 137 

Argex 557 

Atensus B.V. 113 

Atlas Copco 618 

Automotive Europe BV 650 

Aveco De Bondt BV 154 

AVK Nederland B.V. 439 

B-CIS 553 

Bakker & Spees BV 345 

Balm BV 486 

BAM 220 

Be-Ge Seating B.V. 671 

Beens Groep BV 463 

Beutech kunststoffen en bewerking 359 

Bind 

117A 

BioBound 102 

BMI Esha 346 

BonoTraffics BV 187 

Bouwimpex B.V. 184 

Qfact 302 

Bouwselect BV 548 

Ophof Recycling BV 687 

Brandsma Digitaal Meten 516 

Bredenoord 487 

Brimos 507 

Brink 243 

Brink Verkeer Infra B.V. 161 

Brinkmann & Niemeijer Motoren B.V. 583 

BTAdvies B.V. 556 

BTN BV 107 

Buitenkamp BV 410 

Buko Infrasupport BV 131 

ByTheWay B.V. 111 

CAD Accent 143 

Camsecured B.V. 605 

Carlson EMEA bv 532 

Certicon Kwaliteitskeuringen BV 134 

Clasal 408 

CNV Vakmensen 664 

Conrad Stanen BV 482 

DAGnl 151 

De Beijer Bouwgrondstoffen BV 241 

De Hoop Terneuzen 118 

De Lille N.V. 675 

De Waard 347 

De Wegenscanners 225 

Dehaco 663 

Diamant Beton BV 308 

Distrimex Pompen & Service B.V. 404 

Dura Vermeer Infra BV 150 

DYKA 454 

E. & R. Stessen Servicedienst BV 616 

Easyfairs Netherlands 001 

Easystairs BV 670 

Econsultancy BV 147 

Eekels Pompen BV 483 

Engcon 714 

Enginear 606 

Erdi Wegbebakening BV 204 

EURO VERBAU GmbH 610 

EUROGRAB 684 

Eurol BV 642 

Eurosteel BV 690 

Fid BV 726 

IJreka / Foreco Dalfsen BV 130 

Frank GmbH 458 

FRANSBERGEN Trading & Shipping B.V. 424 

Freesmij B.V. 353 

Freesverhuur Ommen BV 103 

FullTank 734 

Future Pipe Industries Bv 444 

Gebr. Visscher BV 461 

Geert-Jan de Kok B.V. 717 

Geesink Norba Benelux 527 

Geha-Laverman B.V. 706 

GELAN Detectiesystemen B.V. 518 

Geodirect B.V. 121 

Geomaat 217 

Georg Fischer NV 179 

Gerlasco BV 628 

GMB Rioleringstechnieken 491 

Gorman-Rupp Europe 422 

GreenMax 146 

Grip Road Inspection BV 142 

Groeneveld-BEKA 712 

Groeneveldt Grijpers BV 752 

Grondbalans BV 310 

Groot Lemmer BV 452 

GWW Totaal 

433b 

De Schans BV 656 

Haagen Draaijer 496 

Handelsonderneming Veluwenkamp BV 654 

Van Lenthe Dalfsen B.V. 249 

Hauraton GmbH & Co. KG 508 

HDW Nederland bv 754 

Hebaco BVBA 732 

Heijmans Infra BV 262 

Henken Infra 513 

HIP Groen 425 

HL ECO Services 699 

Hollandia Services BV 597 

Hoornstra-Ophof Infra BV 330 

HR Groep 574 

Hünnebeck 546 

Imbema Denso BV 

169A 

Van Voskuilen Infratechniek 631 

Infra Equipment 561 

Infrafocus 589 

Infranology B.V. 542 

Infranology B.V. 505 

InfraVak 182 

Ingenieursbureau Westenberg BV 189 

Innoclair B.V. 467 

Inter ACT BV 415 

Intercodam Infra / Beuker Kunststoffen 495 

J.L.D. International BV 446 

Jansma Drachten BV 339 

JCB Dealers 643 

Joosten Kunststoffen BV 123 

Kabel Meet Techniek-Services BV 613 

Kade-Inspectie 572 

Kavel 10 B.V. 594 

Kijlstra BV 216 

Rootbarrier BV 304 

Kiwa Koac BV 528 

Kleiss & Co.bv 522 

Knipscheer Infrastructuur BV 312 

Knoop Rental 602 

Kobato bv 591 

Koers Aannemingen 538 

Kok Lexmond BV 512 

Koninklijke Oosterhof Holman 525 

Kooiker Zuigtechniek 265 

Koop Bronbemaling 321 

KORMEE 418 

Koti Industrieel en Technisch Borstelwerk BV 558 

Koudasfalt Van den Broek Heteren BV 317 

KWS Infra BV 164 

Landustrie Sneek BV 445 

Lansink Wegenbouw 205 

Latexfalt BV 319 

Leggedoor Betontechnieken 112 

Leica Geosystems B.V. 658 

82


BEDRIJFSNAAM STAND BEDRIJFSNAAM STAND BEDRIJFSNAAM STAND 

Leicon Verkeersgeleiding 595 

Marelko Benelux BV 577 

Martens Kunststoffen BV 550 

Marxact 585 

Matemco Hulpcontructies 506 

Max Europe BV 617 

MBI BV 575 

MBS Beton BV 186 

Mécatech Industries BV 620 

Methorst Zuigtechniek 521 

Mineralz BV 565 

Morssinkhof Groep BV 519 

MPG Mortel BV 325 

MPI Pumps 434 

Mug Ingenieursbureau BV 335 

Multiline Markering BV 171 

NaviQ 639 

Nemaco Bouwmachines BV 526 

Nepocon ingenieurs & adviseurs 219 

Nering Bögel BV 502 

Nexus Infra BV 129 

Nidaplast 420 

Nimatech B.V. 693 

NKI Neede B.V. 431 

Nota Infra BV 239 

NTP BV 206 

Nederlands Wegenmarkeerbedrijf 104 

O-linq 332 

ODN Oil 

106a 

Olaf Nijenkamp Tuinplanten BV 586 

Oliehandel.nl 571 

Oogink Trilbeton BV 489 

Opticon Benelux Naarden BV 613 

Orange Lighting BV 127 

Orbis Engineering BV 210 

Ortageo Beheer B.V. 148 

Oude Hendriksman Techniek BV 662 

P & K Kraanbedrijf & Transportservice BV 647 

Pavecare 510 

PERI BeNeLux B.V. 501 

Pladdet BV 748 

PLANN Ingenieurs B.V. 173 

PMF Stalen Masten 177 

Pol Heteren BV 555 

Pon Equipment B.V. 660 

Portex Holland BV 252 

Post & Haveman BV 307 

Post Rental & Trading 727 

Prima Equipment BV 645 

Profextru 416 

Proviel B.V. Adviseurs en 

ingenieurs openbare ruimte 207 

Provincie Overijssel 320 

putrenovatie.nl 412 

PW Container 254 

QS 401 

Quattro Expertise 604 

Radius Systems 417 

Rapid Asfalt BV 227 

Hans van Driel B.V. 653 

Reimert Groep 139 

Reko Raalte BV 316 

REMONDIS Nederland B.V. 449 

Rentwereld B.V 560 

Lapinus / ROCKWOOL BV 479 

Roelofs Civiel B.V. 201 

Romfix BV 579 

Rotar International BV 689 

RvB Groep 633 

Saled Nederland B.V. 114 

Sallandse Wegenbouw BV 311 

SAVA-Verkeersregelaars 159 

Save Traffic Nederland B.V. 158 

Schaafsma Drainagebedrijf BV 466 

Schagen Infra & Salverda Bouw 233 

Scholz Benelux B.V. 301 

Schoonex reinigingssystemen BV 578 

Sebo Personeelsdiensten BV 115 

Sherpa Mini-Loaders 607 

Sijperda Verhuur BV 695 

Smit Civiele techniek 124 

SMT Netherlands B.V. 641 

Snijder Filtertechniek BV 540 

Soma Bedrijfsopleidingen 450 

Spekking BV 406 

SPIE Nederland B.V., Smart City 536 

Stadlandwater BV 352 

Steelwrist AB 666 

Steenzagerij T.T.A 523 

Stegehuis Infra B.V. 221 

Straalservice Gielis BV 720 

Streetprint Nederland VOF 117 

Strukton Civiel 305 

Struyk Verwo Infra BV 515 

Sweco Nederland 341 

Syntera 202 

Tavela B.V. 529 

TBS-SVA GROEP 509 

Tri-On Asfaltwapening 322 

Timmerhuis Groep B.V. 237 

Timmerman B.V. 721 

TOBROCO-GIANT 713 

Traffic Service Nederland 109 

Traffic Support Nederland 116 

Triflex BV 167 

Trime Group 567 

Tripservice B.V 183 

Troostwijk Veilingen 756 

TSE 188 

Tyker 229 

Unovica 211 

Van A naar Peter - Peters Party Service 213 

Van de Pol Wegbebakening 542 

Van den Broek Heteren 336 

Van der Ende Groep 407 

Van der Linden Beton B.V. 231 

Van der Ziel Milieutechniek 615.1 

Van Doorn Geldermalsen BV 552.1 

Van Ham Infra B.V. 596 

Van Heteren Weg- en Waterbouw 101 

Van Kessel Bronbemaling 149 

Van Spijker Infrabouw BV 326 

Van Swaay Duurzaam Hout 593 

Van Tongeren Trading 464 

Van Walraven 460 

Van Werven 258 

Vandervalk + Degroot BV 125 

VB Beton Belgium 674.1 

Verachtert Nederland BV 697 

Verhees Products 614 

Vermeer Benelux BV 581 

Verno Materieelverhuur BV 601 

Vialit Benelux BV 337 

Vioss BV 105 

Visscher Traffic 141 

Visser Assen BV 165 

W.O.S. Systeem BV 612 

Water2Keep 419 

Wavin Nederland B.V. 468 

Weber MT GmbH 651 

Wegdekmeten.NL BV 569 

Wegwijsrent 580 

Wemac B.V. 580 

Wesseler-Oude Booijink BV 514 

Wiejelo Equipment BV 662 

Wildkamp B.V. 119 

Wirtgen Nederland BV 701 

Wynmalen & Hausmann N.V. 669 

Zuidema Aannemers BV 349 

Zwaagstra Beton BV 357 

Zwambag Verkeerstechniek 680 

83


Tekst | Chris Elbers Beeld | Koers 

Halfverhardingen uit 

Hoogersmilde: duurzaam, 

veelzijdig en onderhoudsarm 

Sinds de oprichting in 1918 heeft Koers zich ontwikkeld tot een innovatieve en veelzijdige specialist 

in de GWW-sector. Niet alleen als het gaat om de fysieke aanleg en onderhoud van onder meer 

wegen, recreatiepaden, parkeerterreinen en ruilverkavelingswegen. Met een eigen handels-, transport- 

en R&D-afdeling voegt het familiebedrijf ook op andere vlakken welkome waarden toe. Logisch 

dat de oplossingen van Koers steeds populairder worden bij een gevarieerde groep opdrachtgevers. 

Het programma milieuvriendelijke halfverhardingen levert daaraan een aanzienlijke bijdrage. 

Jakob Baar, accountmanager Noord- en Midden-Nederland bij Koers. 

Het in Hoogersmilde gevestigde Koers staat 

stevig op de kaart in de GWW-branche. De 

grondslag daarvoor wordt mede gevormd 

door een circa 300 artikelen tellend totaalassortiment. 

Een deel daarvan betreft producten 

die voor verharding, halfverharding of cultuurtechnische 

toepassingen worden ingezet 

en volgens het cradle-to-cradle principe in eigen 

beheer worden ontwikkeld én geproduceerd. 

Daartoe beschikt Koers over een eigen 

zandwinning, een puinbrekerij, een wasser en 

een computergestuurde en sinds kort volledig 

CO2-neutrale mengcentrale. Het zijn faciliteiten 

die er sterk aan hebben bijgedragen 

dat het bedrijf de afgelopen jaren is doorgegroeid 

tot een toonaangevende ontwikkelaar 

en producent. Vooral op het gebied van halfverhardingen, 

een tak van sport waarbinnen 

Koers zich in Nederland gerust koploper mag 

noemen. “We focussen nog dagelijks op het 

verder verbeteren en optimaliseren van onze 

producten”, zegt Jakob Baar, accountmanager 

voor Noord- en Midden-Nederland. “Qua samenstelling, 

eigenschappen en toepassingen. 

Van goed naar beter en van beter naar best: 

dat is ons streven.” 

'Op het gebied van 

halfverhardingen is het 

bedrijf koploper' 

84


DE HALFVERHARDINGEN VAN KOERS: 

DurEko-mix ® : als vervanging van schelpen ideaal voor wandel- en fietspaden. 

DurEko-mix ® BIO: dankzij de hogere draagkracht geschikt voor zwaarder belaste wegen. 

KoMex ® : veelzijdige halfverharding voor recreatieve toepassingen, verkrijgbaar in vier kleuren. 

KoMex ® BIO: de halfverhardingsoplossing voor paden en wegen met uitstekende duurzame eigenschappen. 

KoTRec BIO: duurzame, gesloten halfverharding voor extra sterkte en draagkracht. 

Hydraulisch zand: geeft intensief gebruikte zandwegen een natuurlijk gezicht. 

VOORDELEN 

Vanwege het duurzame karakter worden 

halfverhardingsproducten veelal ingezet 

om bestaande schelpen-, beton- of asfaltpaden 

te vernieuwen. “Een halfverharding 

is onderhoudsarm, goed begaanbaar én milieuvriendelijk”, 

somt Baar op. “Zo zijn de 

meeste van onze halfverhardingsproducten 

wateren luchtdoorlatend en gaan ze hittestress 

tegen. Verder hebben ze een hoge 

draagkracht, een natuurlijke uitstraling en 

een zelfherstellend vermogen.” Dat alles 

maakt ze uitermate geschikt voor onder 

meer wandel- en fietspaden, parkeerterreinen, 

boomspiegels en zelfs golfbanen. 

Wat de toepassing ook is, binnen de eigen 

productiefaciliteit kan het bedrijf iedere 

Koersmix maken, ongeacht de gewenste 

mengverhouding. Opdrachtgevers zijn dus 

altijd verzekerd van maatwerk. “Naast een 

aantal standaard halfverhardingen bieden 

we sinds enkele jaren ook diverse BIO-varianten”, 

vervolgt Baar. “Door steensoorten 

te mixen met biopolymeren ontstaat een 

duurzaam en nóg hoogwaardiger product 

dat prima geschikt is voor toepassing op 

zwaarder belaste wegen en opritten.” ■ 

Voor het Nationaal Park de Hoge Veluwe werd op verzoek van de architect een speciale versie van de KoMex® 

BIO Naturel gemaakt. 

DUBBELE OPLOSSING 

Met de vernieuwde versie van de 

circulaire KoMex ® Rood presenteert 

Koers tijdens de Infra Relatiedagen haar 

meest actuele noviteit. “Deze variant is 

waterdoorlatend en warmt minder op 

dan asfalt”, vertelt Baar. “Dat maakt 

deze halfverharding tot een ideale en 

toekomstbestendige oplossing, vooral in 

binnensteden. Bovendien is de nieuwe 

KoMex ® Rood nóg sterker en harder 

dan zijn voorganger.” 

De vernieuwde KoMex® Rood werd al toegepast op de golfbaan van de Drentsche Golf & Country Club bij 

Assen (Zeijerveen). 

85

Duurzame wandel- en fietspaden 

Duurzame wandel- en fietspaden 

www.koersmix.nl 

www.koersmix.nl


Betaalbare CAD software, inclusief wegontwerp module. 

Carlson te land, ter zee en in de lucht. 

Tekst | Mark Koopmans Beeld | Carlson EMEA BV 

Van optische meetinstrumenten 

tot GPS en drones 

Vooruitstrevende hardware en software voor landmeten en civiele techniek 

Als je denkt aan landmeten, dan kom je al snel 

uit bij Carlson. Een multinational met meer dan 

130 werknemers wereldwijd die gespecialiseerd 

is in het leveren van hardware en software voor 

landmeten, civiele techniek en geografische 

informatie systemen (GIS). Carlson is voor het 

meten, ontwerpen en realiseren van GWW- en 

bouwprojecten jouw specialist. 

Carlson EMEA levert alle soorten meetinstrumenten. Van de traditionele 

optische instrumenten, naar GPS gestuurde systemen en natuurlijk ook drones. 

Maar ook een volledig gamma aan betaalbare CAD software om met 

deze hardware te kunnen werken zit in het assortiment. We vragen Rob 

van Etten, verantwoordelijk voor sales & support in Nederland, wat Carlson 

onderscheidt in de markt: “Onze klanten weten allereerst onze kennis en 

kunde te waarderen. Daarnaast nemen we een unieke positie in de markt 

in omdat we onze software zodanig hebben ingericht, dat deze ook te gebruiken 

is in combinatie met andere merken meetinstrumenten. Natuurlijk 

verkopen we graag onze eigen hardware, maar het komt wel eens voor dat 

er voor een bepaald project net even een andere deel-oplossing gewenst 

is. In dat geval kan de klant deze gewoon met onze software koppelen. We 

faciliteren dit doordat we enorm divers zijn als het gaat om data-uitwisseling 

middels verschillende bestandsformaten. Dat maakt ons een unieke partner 

voor onder andere de grond- weg- en waterbouw.” 

Carlson presenteert hun innovaties tijdens de Infra Relatiedagen (1, 2 en 

3 februari 2022 in Hardenberg). Kom eens kijken en maak kennis met 

Rob van Etten en Jeroen Harbers. ■ 

Carlson Software 

Oplossingen voor 

Landmeten 

GIS 

CAD 

We zien u graag op de 

Infra Relatiedagen, Stand 532 

CARLSON EMEA BV 

Markerkant 1338 | 1314 AN Almere 

The Netherlands | +31 36 750 1781 (p) 

EMEA@carlsonsw.com 

www.carlsonsw.com 

87

1-3 Feb 

Hardenberg 

Stand 646 

Bekijk de video 

Oplossingen voor 

veilig werken 

Vergroot het 

veiligheidsbewustzijn 

op projecten 

• Voorkom botsingen tussen machines, met 

personen en met objecten 

• Help ongevallen op projecten voorkomen door 

het veiligheidsbewustzijn van werknemers te 

vergroten 

• Persoonlijke tag voor werknemers met 

paniekwaarschuwing 

• Volledig geïntegreerd in de Leica MC1 

machinebesturing 

Leica Geosystems BV 

leica-geosystems.com/nl-nl 

©2021 Hexagon AB and/or its subsidiaries and affiliates. 

Leica Geosystems is part of Hexagon. All rights reserved.


Het modulair systeem vergroot het real-time veiligheidsbewustzijn en de zichtbaarheid van mens en machine op de bouwplaats. 

Tekst | Chris Elbers Beeld | Leica Geosystems 

(Land)meten met Zwitserse precisie 

Als vooraanstaand fabrikant van een gevarieerd pakket geografische meetbenodigdheden, mag 

Leica Geosystems op de aanstaande Infra Relatiedagen natuurlijk niet ontbreken. Het van oorsprong 

Zwitserse bedrijf, waarvan de roots meer dan 200 jaar oud zijn, presenteert in Hardenberg verschillende 

oplossingen die symbool staan voor het hoge kwaliteitsbesef en de aanwezige innovatiedrang. 

Arno Kijzerwaard blikt als senior marketing executive Benelux binnen Leica Geosystems alvast vooruit. 

Leica Geosystems, onderdeel van Hexagon 

(wereldmarktleider in digitale oplossingen 

voor ruimtelijke en industriële toepassingen), 

bedient via een uitgekiend totaalpakket afnemers 

over de hele wereld. In onder meer 

de bouw, GWW, bij overheden en in de fabricage 

vertrouwen professionals dagelijks op 

de door Leica Geosystems ontwikkelde op- 

lossingen. Daartoe behoren de innovatieve en 

uiterst precieze instrumenten, maar ook de 

geavanceerde softwaretools en verschillende 

betrouwbare services. Leica Geosystems biedt 

al sinds 1819 kwalitatieve totaaloplossingen en 

helpt klanten bij het succesvoller maken en tegelijkertijd 

duurzamer laten opereren van hun 

organisatie. 

Een persoonlijke tag waarschuwt voor machines en geeft een signaal aan de machinist. De machinist wordt 

via het machinebesturingsscherm direct op de hoogte gesteld van een onveilige situatie. 

OP DE BEURS 

Pionier, bedenker, visionair: in de wereld van metingen 

en landmeten is Leica Geosystems het allemaal. 

De verschillende oplossingen die het bedrijf 

tijdens de Infra Relatiedagen aan het publiek 

zal tonen, bewijzen het nog maar eens. "Met de 

gepresenteerde producten proberen we op de 

beurs een zo breed mogelijke weergave van onze 

expertise en technieken te geven", zegt Kijzerwaard. 

"Zo tonen we onze apparatuur voor het 

inmeten en uitzetten op bouwprojecten en diverse 

laserscanproducten, waaronder de gloednieuwe 

vliegende laserscanner Leica BLK2FLY. 

Verder komen onze machinebesturingsoplossingen 

uitgebreid aan bod. Een voorbeeld daarvan 

is de semi-automatische aansturing van graafmachines." 

Kijzerwaard vraagt tot slot speciale aandacht 

voor een hagelnieuw product dat een substantiële 

bijdrage levert aan veilig(er) werken op 

projectlocaties. "We hebben een modulair systeem 

ontwikkeld dat real-time zowel het veiligheidsbewustzijn 

als de zichtbaarheid van mens en 

machine op de volledige bouwplaats aanzienlijk 

vergroot. Door de technologie ter vermijding van 

botsingen op een slimme manier te integreren 

met onze eigen machinebesturingsoplossingen 

is een uniek product ontstaan dat voorkomt dat 

mensen, machines en voorwerpen met elkaar in 

botsing komen. Tijdens de beurs praten we onze 

standbezoekers graag uitgebreid bij over deze revolutionaire 

vinding en de voordelen ervan." ■ 

89


Tekst en beeld | marXact 

Iedere infraprofessional 

kan zelf digitaal inmeten 

Als ondernemer in de infrasector, ben je ongetwijfeld op zoek naar manieren om het uitvoeren van 

je werk gemakkelijker te maken en te blijven bouwen. Bouwen aan je bedrijf, bouwen aan Nederland. 

Eén van de mogelijkheden om dat te doen is door zelf digitaal inmeten, wat steeds meer de 

standaard wordt. Dankzij haar eigen UNI-GR1 digitale ontvanger en bijbehorende software, laat 

marXact tijdens de Infra Relatiedagen zien hoe jij in slechts 20 minuten een landmeter wordt. 

VOORBEREIDING, 

UITVOERING EN EVALUATIE 

marXact’s Jürgen Everts: “Centimeter nauwkeurige 

data helpt tijdens alle fasen van een 

infraproject. Van een gedegen voorbereiding 

tot soepele uitvoering en een accurate 

evaluatie na oplevering. Door zelf ontwerpen 

uit te zetten of punten in te meten, kun 

je een nauwkeurige planning met gedetailleerde 

offerte maken. Je weet immers wat 

de huidige situatie van bijvoorbeeld een aan 

te leggen weg is, hier pas je je plan op aan. 

Hetzelfde geldt voor je offerte; je weet hoeveel 

werk verzet moet worden en hoeveel 

tijd dat kost, daar baseer je je voorstel op. Je 

kunt zelfs gerichter materiaal inkopen.” 

Tijdens de uitvoering kun je de procesvoortgang 

gemakkelijker bijhouden, bijvoorbeeld 

door het onmiddellijk reviewen van ingemeten 

punten, lijnen en polygonen. Zo zie je al gauw 

waar nieuw asfalt wordt gestort of kabels en 

leidingen gelegd. “Dat kan je zelfs in real time 

bijhouden en zo je collega’s in het veld ondersteunen. 

Na het project kun je alle informatie 

gebruiken voor een zorgvuldige evaluatie met 

je opdrachtgever(s) en samenwerkingspartners”, 

vult collega Mustafa Cakiroglu aan. 

EIGEN HARD- EN SOFTWARE 

marXact maakt digitaal inmeten mogelijk voor 

iedereen die met een smartphone overweg 

kan, van grondwerker tot uitvoerder. Hiervoor 

ontwikkelt en produceert het bedrijf zelf alle 

benodigde hard- en software, het geheel kun 

je ervaren tijdens de Infra Relatiedagen. Cakiroglu: 

“We meten met de UNI-GR1. Dit is 

een digitale GNSS ontvanger die satellietsignalen 

ontvangt en gebruikt om een nauwkeurige 

positie te bepalen. Hiermee kunnen gebruikers 

punten, lijnen of polygonen inmeten en opslaan. 

Om het inmeten eenvoudig te maken, hebben 

we gemakkelijk te gebruiken software ontwik- 

90


keld: UNI-Connect. Alle ingemeten data wordt 

direct naar de eigen UNI-Cloud omgeving gestuurd, 

waar je de data weer makkelijk kan omtoveren 

naar een AutoCAD-tekening, je eigen 

GIS-omgeving of ander bestand. Doordat je 

kunt inloggen in de cloud vanaf kantoor, het 

veld of vanuit huis, wordt je proces optimaler. 

Wij geloven in samenwerking en infraprofessionals 

ondersteunen, daarom zijn onze producten 

open en te integreren met die van andere bedrijven. 

Zo gebruikt BAM Energie & Water onze 

UNI-GR1’s in combinatie met DiaFlow voor het 

inmeten van huisaansluitingen en doet de Siers 

Groep hetzelfde, maar dan in combinatie met de 

software van GOconnectIT. Het kan allemaal.” 

4 CENT PER METER 

Zelf de ontvanger in de hand nemen biedt 

nog meer voordelen, waaronder 

- Je aankoop snel terugverdienen dankzij 

inmeten voor 4 cent per meter 

- Zelf inmeten of een projectlocatie recht 

of wat schuin ligt 

- Referentiepunten maken voordat het 

ontwerpproces kan beginnen 

- Werken met een geïntegreerde KLICviewer 

in de hand 

- Controle houden over processen, 

projecten en ingemeten data 

- Succesvolle projectevaluaties 

dankzij opnieuw inmeten 

Collega Jurgen Everts. 

Collega Mustafa Cakiroglu. 

“Wij maken je een landmeter binnen 20 minuten tijdens de Infra Relatiedagen!” 

- Uiteindelijk, tevreden klanten met goed 

uitgevoerde opdrachten 


Everts: “Tijdens de Infra Relatiedagen vind je ons 

bij stand 585 voor al jouw vragen. Ook kunnen 

wij naar buiten waar je zelf aan de slag kan en ervaart 

hoe gemakkelijk je bijvoorbeeld een nieuw 

wegdek of stoplichten inmeet. Zo word je zelf 

een landmeter in nog geen 20 minuten! Mustafa 

en ik maken graag kennis met je én laten jou 

kennis maken met deze nieuwe mogelijkheden. 

Je zou zelfs aan het eind van de dag met een 

complete set naar huis kunnen! Lukt het niet om 

langs te komen tijdens de beurs? Dan komen we 

graag langs voor een demo op locatie!” ■ 

‘Wij geloven in samenwerking en 

infraprofessionals ondersteunen' 

91


Tekst: Van Aalst Media - beeld: Conrad Stanen 

‘Aardige basis voor 

duurzame innovatie’ 

Conrad Stanen 

Conrad haalt het beste uit onze aarde naar boven. We zijn in gesprek met eigenaar en Head 

of Innovation Bram Muurlink van Conrad Stanen in Emmeloord. Gespecialiseerd in spoelboormasten 

en volledig geautomatiseerde verticale boormachines. “Compact, multifunctioneel en 

stuk voor stuk krachtpatsers. Wij lopen graag voorop.” 

Conrad Stanen is een organisatie met historie, 

met de poten stevig in de Nederlandse 

aarde. Letterlijk en figuurlijk. “De aarde biedt 

nog zo onnoemelijk veel mogelijkheden, 

mits we er op de juiste wijze mee omgaan.” 

Muurlink: “Wij zijn fabrikant en leverancier 

van verticale boormachines en leveren aan 

bedrijven in uiteenlopende takken van sport, 

bronbemaling, bodemonderzoek en geothermie.” 

ALLE MACHINES OP MAAT 

GEPRODUCEERD 

Al meer dan een eeuw lang wordt elke machine 

die Conrad oplevert op maat ontwikkeld. 

Muurlink: “We bedenken, ontwikkelen, 

verkopen en regelen de service en het onderhoud, 

maar boren zelf niet. Wel ondersteunen 

we nieuwkomers in geothermische 

boringen met trainingen en begeleiding. Die 

samenwerking is van groot belang voor nieuwe 

ontwikkelingen. Alle machines worden 

op maat geproduceerd en aangepast aan de 

laatste wensen en eisen op het gebied van 

veiligheid, efficiëntie en duurzaamheid. En 

we ontwerpen compleet nieuwe installaties. 

Zo hebben we in de afgelopen jaren lichtgewicht 

boormachines ontwikkeld van slechts 

2.000 kg, die je eenvoudig met de aanhanger 

vervoert. Deze Boxer 50 is onmisbaar in de 

binnensteden, waar je met grote machines 

onmogelijk komt. Voorheen werden die gaten 

met de hand geboord, maar wij willen 

de fysieke belasting voor boormeesters juist 

minimaliseren”, benadrukt Muurlink. 

De SBM10 is een relatief lichte grondboormachine. 

DE SBM10 HELPT DIJKEN 

VERSTEVIGEN 

Een ander ‘hot item’ naast geothermie is de 

strijd tegen het water. De nieuwste machine 

92


'Onze boormachines zijn stuk voor stuk 

krachtpatsers' 

Head of Innovation Bram Muurlink van Conrad 

Stanen in Emmeloord. 

fabriceerde Conrad Stanen in een consortium 

met twee andere bedrijven, Henk van 

Tongeren Water & Techniek en Profextru. 

De SBM10 is een relatief lichte grondboormachine 

– de standaard funderingsmachines 

van 30 tot 40 ton zijn te zwaar - die damwanden 

van gerycycled kunststof plaatst om 

piping van dijken tegen te gaan. Deze Prolock 

Aqua damwanden zijn 100% circulair, hebben 

een levensduur van meer dan zestig jaar en 

voorkomen dat water onder de dijk doorstroomt 

en zand meeneemt. 

“Om stalen damwanden op hun plek te krijgen 

moet je trillen, wat voor schade aan de 

dijk zorgt, of drukken. Dat lukt bij kunststof 

wanden niet en daarom boren wij door de 

wand heen naar beneden. We nemen de 

wanden tijdens het boren mee. Je kunt dat 

op twee manieren doen; droog door middel 

van een avegaar of door te spoelen met een 

klein beetje water, oftewel fluïderen”, aldus 

Muurlink. “Dezelfde technieken kunnen ook 

worden toegepast bij bouwplaatsen, zodat de 

toestroom van water minder is. Deze tijdelijke 

bouwkuipen hebben als ander groot voordeel 

dat ze duurzamer zijn. De dieselpompen om 

het water weg te pompen zijn overbodig en 

dat scheelt aanzienlijk in het gebruik van energie 

en de reductie van stikstof. Eigenlijk strijden 

we niet tegen het water, maar werken we 

samen mét de aarde.. Alleen door de aarde te 

begrijpen en te respecteren kunnen we profiteren 

van haar kracht.” ■ 

DIT.IS.CONRAD 

GEDREVEN DOOR TECHNIEK, DOOR CONTINUE 

VOORUITGANG. GEPASSIONEERD IN HET ONTWIKKELEN 

VAN KLANTGERICHTE, VERTICALE GRONDBOORMACHINES 

OP DE INTERNATIONALE MARKT. 

CONRAD-STANEN.NL 

93


Tekst | Susan Peek Beeld | Zwaagstra Beton 

Hypermoderne 

betonplatenfabriek 

voor automatische productie van gebezemde platen en hoeklijnplaten 

Ze hebben beslist niet stilgezeten bij Zwaagstra Beton in Hoogeveen. In de afgelopen drie jaar 

heeft het bedrijf maar liefst tot twee keer toe een nieuwe productielocatie neergezet, als uitbreiding 

op de bestaande fabrieken. “Niet alleen de vraag in aantallen neemt toe”, zegt André Veerkamp, 

accountmanager bij Zwaagstra, “maar ook de vraag naar kwaliteit en nieuwe producten.” 

Waar Zwaagstra eerst al een imposante productiehal 

voor keer- en silowanden in gebruik 

nam, volgde slechts anderhalf jaar later een 

betonplatenfabriek. “Uitgerust met de modernste 

productiemachines die op een dusdanige 

innovatieve manier zijn ingericht dat het 

bijdraagt aan een optimaal logistiek proces”, 

volgens Veerkamp. “Hiermee breiden wij onze 

productiecapaciteit opnieuw significant uit.” 

PRACHTIG PRODUCTIEPROCES 

De fabriekshal is ingericht met een carrousel 

waarbij de platen bijna volledig geautomatiseerd 

worden geproduceerd. “Maar liefst 

negen dansende robots verrichten allerlei 

handelingen”, begint Veerkamp. “Van het 

aanbrengen van de bekistingsolie tot aan het 

in de plaat borstelen van de bezemstructuur, 

De hoeklijnplaten en gebezemde platen, die in de nieuwe fabriek geproduceerd worden, dragen allemaal het KOMO-certificaat en voldoen daarmee aan de hoogste eisen. 

94


alles geschiedt geautomatiseerd. Een prachtig 

proces”, vindt Veerkamp. 

GEBEZEMDE PLATEN 

De gebezemde betonplaten hebben een 

structuur voor extra grip en zijn daarmee 

geschikt voor o.a. voetpaden, wandelstroken 

en opslagterreinen waar veel transport 

of voetgangersverkeer is. Alle stalen mallen 

met afmeting 200x200 cm zijn in eigen 

beheer door Zwaagstra geproduceerd. “Inmiddels 

zijn we ook gestart met de productie 

van 20 cm hoge mallen, omdat de vraag 

naar dikkere betonplaten toe neemt. Het 

bouwverkeer wordt steeds zwaarder en 

dikte 20 cm kan een aslast van 40 ton dragen. 

Eind van dit jaar hebben we een magazijn 

vol nieuwe mallen en kunnen we de 

capaciteit volledig benutten.” Uiteraard zijn 

alle betonplaten die uit deze fabriek rollen, 

weer KOMO gecertificeerd, zoals we dat 

van Zwaagstra gewend zijn. 

De gebezemde betonplaten hebben een structuur voor extra grip en zijn daarmee geschikt voor o.a. voetpaden, 

wandelstroken en opslagterreinen waar veel transport of voetgangersverkeer is. 

BETONPLATEN 

MET STALEN HOEKLIJN 

Komend jaar zal Zwaagstra naast de gebezemde 

platen ook gebezemde betonplaten met een 

stalen hoeklijn gaan produceren in de diktes 14, 

16 en 20 cm. “Zodra we een flinke voorraad 

met hoeklijn hebben staan zullen we de GWWmarkt 

hier attent op gaan maken. Daarnaast 

gaan we komend jaar ook actiever aan de slag 

op de Duitse markt. We hebben een zeer ervaren 

Infra-man aangenomen om de verkoop Infra 

te versterken en om te pionieren in Duitsland”, 

zegt Veerkamp tot besluit. ■ 

BETONPLATEN KEERWANDEN GOTEN SPECIALS 

info@zwaagstrabeton.nl | zwaagstrabeton.nl 

95


Met ruim vijftien jaar ervaring in het managen van verkeer tijdens wegwerkzaamheden, evenementen en calamiteiten is Zwambag Verkeerstechniek onbetwist een 

specialist in tijdelijke verkeersmaatregelen. 

Tekst | Roel van Gils Beeld | Zwambag Verkeerstechniek 

Specialist in tijdelijke 

verkeersmaatregelen 

Met ruim vijftien jaar ervaring in het managen van verkeer tijdens wegwerkzaamheden, 

evenementen en calamiteiten is Zwambag Verkeerstechniek onbetwist een specialist in tijdelijke 

verkeersmaatregelen. “Onze dienstverlening gaat verder dan simpelweg het plaatsen van tekstborden, 

verkeersregelinstallaties of het inzetten van verkeersregelaars”, zegt directeur Alen Abrahamian. 

“Wij ontzorgen onze opdrachtgevers van A tot Z.” 

Aan opdrachtgevers geen gebrek. Zwambag 

Verkeerstechniek werkt landelijk voor 

vrijwel alle bekende infra-aannemers in 

ons land. “Met een professioneel en flexibel 

team kunnen we ons goed meten met 

de grote jongens van deze wereld”, zegt 

Abrahamian vol trots. “Onze lijnen zijn 

kort. Dat laatste is misschien wel onze 

grootste troef. We horen vaak terug van 

onze klanten dat we in staat zijn om in een 

heel kort tijdsbestek actie te ondernemen. 

Het woord ‘nee’ komt in ons woordenboek 

niet voor. Dat wordt gewaardeerd. Ons 

motto is dan ook om opdrachtgevers volledig 

te ontzorgen met tijdelijke verkeersmaatregelen 

voor een optimale verkeersdoorstroming 

en veiligheid van wegwerker 

en -gebruiker.” 

VAN VERKEERSPLAN TOT 

VERGUNNINGSAANVRAAG 

Zwambag Verkeerstechniek is ruim vijftien jaar 

geleden opgericht door Theo Zwambag en inmiddels 

heeft Alen Abrahamian als eigenaar de 

dagelijkse leiding. “We zijn breed onderlegd in 

de verkeerstechniek en beschikken onder meer 

over een engineeringsafdeling voor ontwerp en 

advies met eigen verkeerskundigen. ❯ 

96


Behalve de ‘administratieve 

processen’ is Zwambag 

Verkeerstechniek als geen ander 

in staat om de situatie ter plekke 

vakkundig in te richten. 

'Onze dienstverlening gaat verder dan simpelweg 

het plaatsen van tekstborden, verkeersregelinstallaties 

of het inzetten van verkeersregelaars' 

97


ruime voorraad bebording, botsabsorbers, 

barriers, tijdelijke verkeersregelinstallaties 

(VRI) en afzetmaterialen in alle soorten en 

maten”, zegt Abrahamian. “Omdat we centraal 

gelegen zijn in het land, het depot bevindt 

zich in Lexmond, zijn we in veel gevallen 

snel ter plaatse. Door de inzet van 

ervaren medewerkers staan wij borg voor 

een vakkundige en veilige uitvoering van de 

werkzaamheden en een uitstekende service. 

Daarnaast kunnen onze opdrachtgevers 

rekenen op vakbekwame en representatieve 

beroepsverkeersregelaars die in alle 

situaties zorgdragen voor de veiligheid van 

de weggebruiker en de -werker op de werklocaties. 

Vanzelfsprekend voldoen wij ook 

hier aan alle wettelijke eisen als het gaat om 

de juiste opleidingen en diploma’s, bedrijfswagens, 

werkkleding en communicatiemiddelen. 

Tot slot beschikken we nog over een 

calamiteitendienst, een hulplijn voor infraaannemers 

die 24/7 bereikbaar is.” 

Meedenken met opdrachtgevers en samen tot het meest optimale tijdelijke verkeersplan komen, is Zwambag 

Verkeerstechniek op het lijf geschreven. 

In overleg met onze opdrachtgevers worden 

complete verkeersplannen ontworpen 

en uitgewerkt. Een goed verkeersplan vormt 

namelijk de basis voor ieder project. Op basis 

hiervan wordt bepaald welke tijdelijke 

verkeersmaatregelen benodigd zijn, uiteraard 

volledig conform de richtlijnen CROW 

96A en B. De engineeringsafdeling heeft ervaring 

met de meest uiteenlopende situaties 

op Rijkswegen, provinciale wegen, gemeentewegen 

en evenementen. Vanzelfsprekend 

beschikken we ook over de kennis en expertise 

om de vergunningsaanvraag zo soepel 

mogelijk te laten verlopen en vergunningen 

zo snel mogelijk in bezit te krijgen.” 

AFZETMATERIALEN EN 

VERKEERSREGELAARS 

Behalve de ‘administratieve processen’ is 

Zwambag Verkeerstechniek als geen ander 

in staat om de situatie ter plekke vakkundig 

in te richten. “Wij beschikken over een 

Meedenken met onze opdrachtgevers en 

samen tot het meest optimale tijdelijke verkeersplan 

komen, is ons op het lijf geschreven, 

resumeert Abrahamian. “Niet zelden 

treden we op als adviserende partij in de 

verkeerskunde voor vele gerenommeerde 

opdrachtgevers en overheden. We worden 

ook nauw betrokken bij aanbestedingen, 

vooral ook omdat we in staat zijn om ‘out 

of the box’ te denken. Zo proberen we onderscheidend 

te zijn met oog voor de omgeving. 

Die boodschap willen we ook graag 

overbrengen aan bezoekers aan de Infra Relatiedagen 

2022. Kom gerust eens langs op 

standnummer 680. Alvast tot ziens.” ■ 

Zwambag Verkeerstechniek werkt landelijk voor vrijwel alle bekende 

infra-aannemers in ons land. 

Zwambag Verkeerstechniek is breed onderlegd in de verkeerstechniek en beschikt onder 

meer over een engineeringsafdeling voor ontwerp en advies met eigen verkeerskundigen. 

99

Tekst | Jan Mol Beeld | Nering Bögel BV 

Teamwerk slaat 

de klok in Weert 

De mensen achter de kolken, putten en afscheiders 

Wanneer we Richard Janssen van Nering Bögel in Weert vragen om terug te blikken op 2021, 

zegt hij zonder aarzeling: "Ondanks alle turbulentie in de maatschappij was het ook dit keer weer 

een jaar door mensen, voor mensen." Janssen legt uit dat de oplossingen in watermanagement die 

we van Nering Bögel elke dag tegenkomen, veel verder gaan dan het toegepast gietijzer en beton. 

"Die producten worden ontworpen, geproduceerd, getransporteerd en geplaatst door mensen. 

Onze mensen zijn betrokken bij onze producten totdat we ze 'uitzwaaien' als ze met de vrachtwagen 

meegaan. Elke keer als ik een lading het terrein zie afrijden, dan denk ik: dat hebben ze 

weer goed gedaan. Ja, ik ben trots op onze medewerkers, net zoals zij trots op ons bedrijf zijn." 

REKENING HOUDEN MET ELKAAR 

"Je ziet door de aanhoudende coronamaatregelen 

dat mensen geneigd zijn om de teugels te laten 

vieren. Rekening houden met elkaar wordt 

voor veel mensen dan moeilijk, terwijl diep in 

het hart iedereen weet dat we voor een gezamenlijke 

opgave staan. Dat vergt aanpassings- en 

doorzettingsvermogen. Daar zie ik dan ook meteen 

de congruentie met het bedrijfsleven in het 

algemeen en ons bedrijf in het bijzonder. In welke 

situatie het bedrijf zich ook bevindt, in je eentje 

krijg je niets voor elkaar. Samenwerken, elkaar in 

de waarde laten en respecteren is het devies. " 

Ook bij Nering Bögel was het een kwestie van 

aanpassen, met thuiswerken, videobesprekingen, 

mondkapjes en een anderhalve meter reglement. 

"En zo kwam het werk elke keer weer op tijd af. 

We hebben qua hiërarchie best een bijzonder 

bedrijf. Ook al ben ik zelf eigenaar en is Toin Bongers 

directeur, we draaien gewoon 100% mee in 

het bedrijf en hoeven geen lakens uit te delen. Je 

vindt bij ons geen verticale bedrijfskolom, we zijn 

horizontaal geprogrammeerd. Onze collega's weten 

wat er van hen verwacht wordt en doen hun 

werk zonder extra aansporing. Met zijn twee-entwintigen 

hebben we een mooi resultaat bereikt, 

ondanks de hindernissen die corona opwierp." 

Waar zit dat succes dan? 

Janssen: "Wij (Toin en ik) nemen bewust het 

risico om onze collega’s zelf te laten beslissen 

hoe ze hun job inrichten en uitvoeren. We ma- 

ken duidelijk wat er van hen verwacht wordt 

en laten ze vrij in hoe ze dat doel bereiken. 

Natuurlijk hebben we richtlijnen, maar binnen 

dat kader mogen zij het zelf bepalen. Dit 

kunnen we ons veroorloven omdat we maar 

met 22 collega’s zijn. De goudhaantjes zijn de 

commerciële medewerkers, zij hebben het 

dagelijkse contact met de relaties. Maar... de 

medewerkers van de logistieke afdeling zijn de 

baas, grappig he? Je kunt van alles beloven als 

verkoper, maar het moet wel keurig samengesteld 

en geladen worden. En de betrokkenheid 

van iedereen komt goed in beeld wanneer iemand 

van kantoor een foutje heeft gemaakt. 

Dan zien we een man in pak op de heftruck 

zijn ‘vergissing’ zelf laden na 17.00 uur. Dat is 

natuurlijk ook een consequentie van de vrijheid 

die de medewerkers genieten. Zo leer je ten 

minste goed communiceren met elkaar, als je 

iets vraagt, dan krijg je alle medewerking voor 

de beste oplossing. Wil je graag eigenwijs zijn? 

Dan is dat bij Nering Bögel niet wijs. Dat doe 

je maar één keer. Stiekem geniet ik hiervan en 

constateer ik dat, gezien het feit dat hier niemand 

uit eigen beweging vertrekt, onze manier 

van werken en met elkaar omgaan zorgt voor 

een relaxte werkomgeving. We hebben in jullie 

magazine iemand met 50 dienstjaren in het 

zonnetje gezet, maar het rijtje loopt per 5 jaar!" 

HAND IN EIGEN BOEZEM 

Dit was ook het jaar van de (energie) positiviteit, als 

we de edities van dit magazine teruglezen. Janssen 

knikt en zegt: "Ja, je moet als bedrijf de hand in eigen 

boezem durven steken. Als je de middelen hebt om 

iets bij te dragen aan een schonere wereld, dan zie 

ik het als een morele plicht om dat ook te doen. 

Onze zonnepanelen produceren meer stroom dan 

we nodig hebben en we geven deze weer door aan 

de energieprovider. Daarnaast zijn we continu bezig 

met circulariteit in onze productie en ook op dat 

vlak bereiken we mooie dingen. Zoals onlangs nog 

aangegeven in GWW-magazine: niets doen is geen 

optie. Er wordt veel geklaagd dat 'het te laat is'. Maar 

wat is dan het alternatief? Bij de pakken neer gaan 

zitten en wachten tot alles (versneld) naar de knoppen 

gaat. Ik dacht het niet." 

Om anderen te inspireren en duidelijke taal te 

spreken (of het goede voorbeeld te geven) is 

Lau in het leven geroepen. Een cartoon van 

een putdeksel die allerhande avonturen beleeft 

en hier en daar heldere uitleg verschaft. 

"We hebben een mascotte verzonnen om wat 

meer in de derde persoon te kunnen publiceren. 

Zo heeft Lau de opmerking gemaakt: 'De 

beste ideeën zijn simpel'. Dat is ons credo bij 

Nering Bögel. We ontrafelen graag complexe 

zaken, slaan problemen 'plat' en vragen onszelf 

continu af of iets eenvoudiger kan. Meestal is 

dat namelijk zo, weten we uit ervaring." 

We sluiten af met de blik op 2022 en vragen Janssen 

hoe hij tegen het volgende jaar aankijkt. "We 

gaan gewoon door op dezelfde voet, we kunnen 

niet anders. Het is koffiedikkijken als het gaat om 

100

"Onze zonnepanelen produceren meer stroom dan we nodig hebben en we geven deze weer door aan de energieprovider." 

corona, maar er zijn genoeg factoren waar hoop 

uit te putten is. Waar je energie van krijgt. Samenwerken, 

zoals gezegd, of dat nu per telefoon, 

video of op de werkplek is, al dan niet onder bijzondere 

omstandigheden. Ik wens iedereen die 

dit leest een gezond en succesvol 2022 toe. Probeer 

de rust die je in de kerstvakantie genoten 

hebt voort te laten duren en neem af en toe eens 

de tijd om je af te vragen wat er eenvoudiger kan. 

Hoe je dat samen kunt bereiken. Slimmer werken 

betekent meer tijd hebben voor elkaar. Dat 

maakt alles veel leuker, toch?" ■ 

101

De leuningen van BIRSTA kunnen zelfs geleverd worden in de vrachtwagen kerende klasse H4b. 

Tekst | Jan Mol Beeld | Saferoad Holland BV 

Uitbreiding pakket voertuig 

kerende leuningen 

Eco-railing voorziet nog beter in de behoefte van opdrachtgevers 

"We zijn altijd op zoek naar oplossingen die niet alleen technische verbeteringen zijn, maar ook 

esthetisch." Aan het woord is Harry Klos, projectleider bij Saferoad Holland. Saferoad heeft haar 

pakket voertuig kerende leuningen onlangs verder uitgebreid met de Eco-railing. "Deze nieuwe 

leuning is bedoeld voor toepassing op kunstwerken, maar is ook in aardebaan te gebruiken." 

MEER KEUZE BIEDEN 

Op kunstwerken wordt een leuningsysteem 

doorgaans vastgezet met palen op een voetplaat, 

die met ankers in het beton zit. Een aardebaan 

heeft in de grond geheide palen. "Normaliter is 

dat het verschil in aanbrengen tussen het kunstwerk 

en de aardebaan", aldus Harry. "Een geleiderail 

wordt doorgaans met planken uitgevoerd, 

een leuning met ronde of vierkante liggers. Met 

de Eco-railing willen we meer keuze bieden, passend 

bij de situatie en de geldende eisen. Het is 

een N1-systeem voor gebiedsontsluitingswegen. 

Bijvoorbeeld voor kleine kunstwerken, met een 

maximum toegestane snelheid van 80 km per uur 

op het kunstwerk. Afhankelijk van de weg, de eisen 

en de maximum toegestane snelheid, kan er 

voor diverse voertuig kerende klassen gekozen 

worden. Ook voor de hoger kerende vermogens 

H1 of H2. "Eco-railing is daarbij vanaf het kunstwerk 

veilig door te trekken naar de aardebaan. 

"Dat levert een rustig en esthetisch verantwoord 

beeld op", legt Harry uit. "Eco-railing kan ook nog 

eens gecoat worden in een ral-kleur naar wens, 

om te harmoniëren met de omgeving." 

102

BIRSTA leuning met overgang in aardebaan. 

DUURZAAM IN TE ZETTEN 

"Een groot voordeel van Eco-railing is dat de 

afstanden tussen de stijlen zo gekozen zijn 

(om de 2 meter), dat hij op de aanwezige 

ankers gebruikt kan worden op het kunstwerk. 

Er hoeven dus geen nieuwe ankergaten 

geboord te worden. Dat is niet alleen montage 

technisch zeer wenselijk, het werkt ook 

nog eens sneller en duurzamer", legt Harry 

uit. "Voor deze leuning is uiteraard ook geluidsreducering 

beschikbaar, dan worden er 

beugels toegevoegd waarin geluidswerende 

elementen gehangen kunnen worden. Dat 

maakt deze leuning ideaal voor inpassing in 

het landschap, in bewoond gebied is deze geluidsreductie 

zeer welkom, in druk bevolkte 

gebieden leveren viaducten doorgaans meer 

geluidsoverlast op dan men denkt. In natuurgebied 

zorgt de geluidsreductie ervoor dat 

fauna minder verstoord wordt. Achter de geluid 

reducerende elementen meet je al snel 

een reductie van 6 tot 10 dB. De Eco-railing 

kan bovendien uitgerust worden met een 

veilige anti-overklim voorziening.” 

MEEDENKEN MET DE ARCHITECT 

Het design van Eco-railing spreekt sowieso 

aan, en Saferoad kan op alle fronten meedenken 

met de architect. Harry licht toe: 

"We komen graag in de ontwerpfase aan tafel 

om met de architect mee te denken en zijn 

wensen om te zetten in een leuning op maat, 

voorzien van CE-markering conform EN1317- 

5. Ook daarin zijn we ambitieus, we willen innovatief 

en compleet zijn. ❯ 

Render van de Eco-railing, doorlopend in aardebaan. 

Via Google Maps een voorbeeld van een gevaarlijke 

situatie zonder railing in aardebaan. 

103

Voertuigkerende leuningen 

Het complete Het complete assortiment van van Saferoad Holland 

Veilig, Veilig, functioneel functioneel en mooi en mooi 

NEN EN NEN EN 1317-5:2007+A2:2012/C1:2012 

Leuningen van van Saferoad Holland 

Ontwikkeld Ontwikkeld vanuit de vanuit filosofie de filosofie dat leuningen dat leuningen een een esthetische meerwaarde kunnen bieden op de brug 

en aardebaan. en aardebaan. Functie Functie en design en design zijn zijn beschikbaar in (bijna) in (bijna) iedere iedere situatie. 

· CE gemarkeerde · CE gemarkeerde voertuigkerende leuningen leuningen conform conform EN EN 1317-5 1317-5 

· Voertuigkerend · Voertuigkerend niveau niveau van N1 van tot N1 H4b tot H4b 

· Inclusief · Inclusief project project management management vanuit vanuit Saferoad Saferoad Holland Holland 

Meer informatie: Meer informatie: 

(0519) 29 85 (0519) 55 29 85 55 

holland@saferoad.nl 

holland@saferoad.nl 

saferoad.nl

SafeLine M: de bovenligger is een ovalen buis, die over de palen zakt. 

SafeLine M is ook nog eens toepasbaar op 100 km wegen met een (groene) strook 

in het midden, waar fysieke rijbaanscheiding gewenst is. 

Uiteraard wordt Eco-railing waar mogelijk 

vervaardigd uit gerecyclede grondstoffen. 

Op alle fronten is deze leuning een grote upgrade 

ten opzichte van de oude leuningen die 

vervangen moeten worden op kunstwerken 

en een hele mooie keuze bij nieuwe kunstwerken. 

Het feit dat de geteste leuning ook 

in aardebaan kan worden doorgetrokken 

maakt hem niet alleen heel veilig, maar ook 

visueel mooi. Je ziet geen verschil in designstijl 

en de overgang verloopt vloeiend. Het 

oog wil ook wat tenslotte!" 

OVERGANGEN 'FRÖBELEN' 

IS VERLEDEN TIJD 

Herman Odijk, directeur bij Saferoad Holland, 

voegt zich bij het gesprek: "Eco-railing 

is een hele betaalbare leuning die uitermate 

geschikt is voor ontsluitingsgebieden 

bij nieuwe woonwijken en eigen toegangswegen. 

We zien dat woongebieden in rap 

tempo expanderen onder de huidige woningnood. 

Dat brengt veel nieuwe infrastructuur 

met zich mee, waaronder ook 

verbindingsbruggen waar een maximumsnelheid 

van 80 km per uur geldt. Met Ecorailing 

heb je als gemeente of provincie een 

esthetisch fraaie oplossing, die niet te zwaar 

drukt op het budget en ook nog eens veiliger 

is, omdat de leuning op het kunstwerk 

naadloos overgaat in aardebaan." 

Daar stopt het echter niet bij Saferoad: 

ook voor het zwaardere werk zijn er oplossingen 

die van het kunstwerk in de aardebaan 

doorlopen. Herman: "Opdrachtgevers 

zijn steeds meer op zoek naar dit soort 

esthetische oplossingen, waarbij een hoog 

kerend vermogen een vereiste is. Wij bieden 

die oplossingen met onze Scandinavische 

BIRSTA-lijn en de SafeLine leuningen. 

De leuningen van BIRSTA kunnen zelfs geleverd 

worden in de vrachtwagen kerende 

klasse H4b. Door het ruime aanbod is het 

'fröbelen' van overgangen tussen kunstwerk 

en aardebaan systemen verleden tijd. Naast 

het feit dat knutseloplossingen lelijk zijn, 

vormen ze ook de zwakke schakel in het totale 

kerend vermogen. Immers, we gaan ervan 

uit dat de railingen op het kunstwerk en 

in de aardebaan getest en genormeerd zijn, 

maar de zelf bedachte overgang tussen twee 

totaal verschillende constructies is dat zelden. 

Met Eco-railing en de lijnen BIRSTA en 

SafeLine is er geen excuus meer om 'broddelwerk' 

te verrichten als overgang." 

DE BRUG ALS VISITEKAARTJE 

Saferoad legt veel nadruk op het gecoat 

kunnen leveren van de oplossingen. "Onze 

ervaring is dat naarmate de brug mooier 

wordt, er vaker gekozen wordt voor een 

railing met een hoger kerend vermogen en 

een mooie, bij de omgeving passende coating. 

De brug is het visitekaartje van de 

architect tenslotte. Dan mag de railing er 

robuust uitzien, in een mooie kleur. Een duplex 

coating (zink en poedercoating) gaat 

ook nog eens 50 jaar mee", aldus Herman. 

Voor elk railingsysteem geldt dat Saferoad 

er de juiste accessoires bij kan leveren. 

"We leveren de anti-overklim beveiliging 

in verschillende uitvoeringen", legt Herman 

uit. "Het raster past bij het betreffende 

type leuning en laat zich altijd netjes 

monteren. Optisch top, qua veiligheid optimaal." 

Veel bruggen en bruggetjes stammen 

uit de jaren '50, '60 en '70 en zijn 

aan vervanging toe. Daar ligt nog een hele 

taak dus. Herman knikt en zegt: "Als je 

toch gaat vervangen, doe het dan meteen 

goed en veilig. Met de bijbehorende overgangen 

die we leveren tussen kunstwerk 

en aardebaan kun je uit de voeten onder 

alle omstandigheden. Qua design bieden 

we alle keuze. Neem onze Scandinavische 

SafeLine M bijvoorbeeld: De bovenligger 

is een ovalen buis, die over de palen zakt. 

Heel erg mooi om te zien en ook nog eens 

toepasbaar op 100 km wegen met een 

groene strook in het midden, waar fysieke 

rijbaanscheiding gewenst is. Kortom: maak 

het veiliger, maak het mooier!" ■ 

105

Tekst | Susan Peek Beeld | A&C Noyens 

Geen één, geen twee, 

geen drie, maar een 

vierassige aanhangwagen 

Het Belgische familiebedrijf A&C Noyens, streeft naar perfectie in ontwikkeling, toepassing en 

afwerking van de producten die zij leveren. “Als degelijkheid belangrijk is, moet je bij ons zijn”, 

zegt Hans Noyens, één van de drie broers die het bedrijf van hun ouders voortzetten. 

“We hebben zojuist een volledig nieuw product ontwikkeld: een vierassige aanhangwagen.” 

UNIEK MAATWERKPRODUCT 

Bij A&C Noyens krijg je een uniek maatwerkproduct 

dat bovendien volledig in eigen huis 

is geproduceerd. “Het ontwerp, het tekenwerk 

en de sterkteberekening doen we allemaal 

zelf”, zegt Noyens. “Daarna volgt het 

productieproces, waarbij wij de productie van 

het chassis, het lassen, lasersnijden en ook het 

plooien allemaal in eigen huis uitvoeren.” 

DEGELIJK EN ROBUUST 

“We kijken daarbij naar de wensen van de 

klant, de eisen vanuit weten regelgeving 

én de toepassing waar het voor ingezet 

wordt.” Noyens werkt met robuuste, kwalitatief 

hoogwaardige materialen omdat zijn 

aanhangwagens, laadbakken, opleggers of 

opbouw van een vrachtwagen nou eenmaal 

tegen een stootje moeten kunnen. “Alle producten 

zijn thermisch verzinkt met optioneel 

een extra aflaklaag in de juiste firmakleur van 

Volledig warmbad gegalvaniseerde lichtgewicht, sterke aanhangwagen. 

106

onze klant. Voor de bodem gebruiken we 

hardhouten vloerplanken.” 

TWEE VARIANTEN 

“We hebben een vierassige aanhangwagen ontwikkeld 

voor een klant die er maar liefst zeven 

van bestelde”, zegt Noyens en vervolgt: “De 

vierassige aanhangwagen, met twee assen voor 

en twee assen achter, is in twee gewichtsklassen 

gemaakt. Een lichtere variant, tot 32 ton aan 

totaalgewicht, met een kleinere bandenmaat en 

daarmee een lagere laadvloer, zo rond de 80 

cm, die geschikt is om hogere machines die niet 

zo veel wegen te vervoeren. En een variant met 

normale diepladerbanden met een vloerhoogte 

van 90 cm die een totaalgewicht tot 44 ton aan 

kan. Ideaal voor het vervoeren van wat zwaarder 

materieel, zoals graafmachines, walsen en 

bulldozers. Deze kan tevens achter een normale 

vrachtwagen, met kipper bijvoorbeeld, hangen.” 

De zeer lage laadvloerhoogte maakt de aanhangwagen geschikt om hogere machines die niet zo veel wegen 

te vervoeren. 

LICHT MAAR STERK 

Beide aanhangwagens zijn licht in eigen gewicht 

maar enorm sterk in draagkracht, volgens Noyens. 

“Ze zijn zo sterk doordat we hoge treksterktes 

in staalsoorten hebben toegepast bij de 

bouw van de aanhangwagens”, licht hij toe. Uiteraard 

is alles getest (TUV) en is de aanhangwagen 

voorzien van TUV-gekeurde verankeringspunten. 

Noyens constateert dat er zeker 

in België, maar ook steeds meer in Nederland 

gecontroleerd wordt. “Op zich een goede 

zaak,” vindt Noyens, “want veiligheid is enorm 

belangrijk.” Met het uitleveren van dit zevental 

vierassige aanhangwagens zorgt A&C Noyens 

niet alleen voor een robuuste aanhanger, maar 

ook dat de lading van zijn klant veilig en verantwoord 

getransporteerd kan worden. ■ 

107

Tekst | Roel van Gils Beeld | Kwast Consult 

Geotechnisch adviesbureau 

in lichte ophoogmaterialen 

en geokunststoffen 

Het toepassen van lichte ophoogmaterialen en geokunststoffen in de infrastructuur wint aan 

populariteit. Het vraagt wel om specialistische kennis. Met bijna vijftien jaar ervaring in deze 

materie wordt Erik Kwast van geotechnisch adviesbureau Kwast Consult veelvuldig gevraagd om 

zijn expertise. Hij is tevens voorzitter van de NGO, de Nederlandse Geotextiel Organisatie. 

Kwast Consult beschikt over specialistische 

geotechnische kennis van onder meer lichte 

ophoogmaterialen in de infrastructuur, zoals 

Bims, EPS, schuimbeton en dergelijke. Daarnaast 

wordt het adviesbureau ingeschakeld 

voor risicoanalyse en omgevingsbeïnvloeding, 

denk aan trillingsanalyses en grondvervor- 

mingen met Plaxis. Ook voor het toepassen 

van geokunststoffen in de infrastructuur (folies, 

stabiliteits-/funderingswapening, gewapende 

grond, paalmatras) en voor het ontwerpen 

van spoorinfrastructuur (spoorbanen, 

onderdoorgangen, fundering bovenleiding 

volgens OVS/RLN) zijn opdrachtgevers bij 

Erik Kwast aan het juiste adres. Kwast Consult 

werkt voor overheden, ingenieursbureaus, 

leveranciers en aannemers. 

LICHTE OPHOOGMATERIALEN 

Om gebieden met een slappe, weinig draagkrachtige 

bodem bouwrijp te maken, moet 

Aanleg folieconstructie in den natte N421 in Houten. 

108

Aanleg EPS-constructie tijdelijke Suurhoffbrug in Rotterdam. 

het terrein worden opgehoogd. “Traditioneel 

brengt men zand aan onder het te verharden 

gebied (infrastructuur), maar dat brengt zettingsproblemen 

tijdens de bouw en vele jaren 

na oplevering met zich mee”, stelt Kwast. “Er 

wordt steeds vaker gebruik gemaakt van lichte 

ophoogmaterialen voor de aanleg van zettingsarme 

infrastructuur, zoals Bims, Argex, 

EPS en schuimbeton. Elk type heeft specifieke 

kenmerken die gevolgen hebben voor de toepassingsmogelijkheden 

per locatie en project. 

Op basis van een variantenstudie en de randvoorwaarden 

– kosten, grondwaterstand, 

zettingseisen en zo voort. – brengen wij het 

juiste advies uit en verzorgen desgewenst 

de uitvoeringsbegeleiding van het aanbrengen 

van lichte ophoogmaterialen in projecten. 

Aspecten als snel bouwen, zettingsarm 

en minimale omgevingsbeïnvloeding spreken 

in het voordeel van het toepassen van lichte 

ophoogmaterialen. Zo zijn we onder meer 

betrokken geweest bij de reconstructie van 

diverse wijken in de gemeente Woerden en 

Oudewater, de tijdelijke Suurhoffbrug in Rotterdam 

en bij de N421 in Houten. Samen met 

Joosten Concepts – een samenwerkingsverband 

tussen Joosten Kunststoffen en verschillende 

producenten, ingenieurs en aannemers 

– werken we aan de zuidelijke ringweg van 

Groningen (Aanpak Ring Zuid), De Groene 

Boog A16 in Rotterdam en verbreding A9 

BaHo te Amstelveen.” 

GEOKUNSTSTOFFEN 

IN DE INFRASTRUCTUUR 

Geokunststoffen bieden veel (onbekende) 

toepassingsmogelijkheden. “Beter, anders, 

efficiënter, milieuvriendelijker, duurzamer of 

goedkoper ontwerpen en bouwen is in veel 

gevallen mogelijk met de toepassing van geokunststoffen”, 

vervolgt Kwast. “Wij hebben 

veel ervaring met het ontwerpen van folieconstructies 

voor bijvoorbeeld toeritten van 

tunnels en funderings- en stabiliteitswapening 

voor wegen en spoorwegen. Door met geokunststoffen 

te werken, worden de nodige 

optimalisaties behaald. Ook kan het ruimtebeslag 

worden beperkt door steilere taluds 

op te zetten. Ontwerpen met geokunststoffen 

is specialistisch werk. Neemt niet weg dat 

het steeds vaker zal worden toegepast”, verwacht 

Kwast. “Materialen worden bekender 

en het wordt steeds lastiger om traditioneel 

te bouwen in beperkte ruimtes. Ook kostentechnisch 

en qua duurzaamheid zijn geokunststoffen 

uitermate interessant.” 

Voor het uitwerken van economische ontwerpen 

beschikt Kwast Consult over vele jaren aan geotechnische 

expertise en ervaring met vele tientallen 

gerealiseerde projecten op zijn naam. ■ 

Kwast Consult beschikt over 

specialistische geotechnische kennis van: 

- Lichte ophoogmaterialen infrastructuur 

en sportaccommodaties: toepassing van 

Bims, Argex, EPS, Schuimbeton, e.d. 

- Risicoanalyse en omgevingsbeïnvloeding: 

trillingsanalyses en grondvervormingen 

met Plaxis. 

- Spoorinfrastructuur: geotechnisch 

ontwerp spoorbanen, onderdoorgangen 

en bovenleiding volgens OVS/RLN. 

- Geokunststoffen infrastructuur: ontwerp 

folieconstructies, stabiliteits- en 

funderingswapening, e.d. 

Contact : Kwast Consult te Houten 

T: 06 – 29 27 28 01 

E: info@kwastconsult.nl 

W: www.kwastconsult.nl 

Kwast consult.indd 1 04-11-20 16:22 

109


Bij de software-oplossing van BouwInfosys is alles volledig geïntegreerd met de backoffice. Zo wordt er maximaal geprofiteerd van eenmalige invoer en 

hergebruik van informatie. (Beeld: ReintenInfra) 

Tekst | Susan Peek Beeld | Jos Scholman | Van der Weerd Grafhorst | ReintenInfra 

Voordelen van integraal 

plannen in de infra 

Iedere aannemer in de (grond,- wegen water)bouw kent het belang van het efficiënt plannen van 

mensen en middelen. Maar dan moet je wel weten wát je gaat plannen en beseffen dat software 

een belangrijk hulpmiddel hierin kan zijn. BouwInfosys biedt -niet alleen als één van de grootste 

maar zeker ook als één van de snelst groeiende softwarehuizen in Nederland- gespecialiseerde 

software voor de bouw,- infra- en installatiebranche. 

INTEGRAAL PLANNEN 

“Bij het efficiënt plannen van mensen en middelen 

kijken we altijd naar (her)gebruik van 

reeds verworven informatie”, zegt Arno Berwers 

van BouwInfosys. “Ten opzichte van de 

traditionele manier bieden wij een softwareoplossing 

waarbij alles volledig geïntegreerd is 

met de backoffice. Zo kun je maximaal profiteren 

van eenmalige invoer en hergebruik van 

informatie. En efficiënt integraal plannen dus!” 

SNEL, EENVOUDIG EN 

INZICHTELIJK 

“Als een bedrijf een materieelstuk heeft gekocht, 

dan wordt dit door de administratie 

reeds aangemaakt. Alles is dusdanig ingericht 

en geïntegreerd in het systeem, dat het materieelstuk 

vervolgens efficiënt beheerd kan 

worden: van eenvoudig plannen in een grafisch 

drag-and-drop planbord tot het registreren 

van keuringen in het werk of onderhoud op 

de machines”, zegt Berwers en vervolgt: “De 

werkplaats heeft inzicht in deze planning en 

kan er zelf invloed op uitoefenen. Zo kan er 

snel samen met de planner besloten worden 

een keuring of het onderhoud naar voren of 

achteren te schuiven zodat het materieelstuk 

beschikbaar is wanneer het nodig zou zijn.” 

“Op het moment dat een werk is aangenomen, 

bepaalt de uitvoerder hoe het project wordt 

aangevlogen: welke werkzaamheden moeten 

wanneer uitgevoerd worden en welke machines 

en mensen zijn daarbij nodig. In ons systeem 

maken we onderscheid tussen een langeen 

korte termijnplanning. Ook deze zijn weer 

aan elkaar gekoppeld.” 

LANGE TERMIJNPLANNING 

“De uitvoerder maakt voor grotere werken 

(vaak samen met de projectleider) de projectplanning 

voor het werk. Die projectplanning 

geeft de planner al een beeld hoeveel en welke 

machines er wanneer nodig zijn. Stel: hij weet 

dat er in week 35 voor een project 2 rupskranen 

en 3 shovels nodig zijn. Het systeem helpt 

de planner om direct inzicht te verschaffen in 

de beschikbare middelen. Zijn er voldoende 

rupskranen beschikbaar en waar staan die? Als 

110


Integraal plannen in de infra is van groot belang. De softwareoplossingen van BouwInfosys kunnen hierin een belangrijk hulpmiddel zijn. (Beeld: ReintenInfra) 

blijkt dat er voor die periode onvoldoende beschikbaar 

zijn, kan de planner kijken of de planning 

kan worden aanpast of dat hij extra rupskranen 

moet inhuren. Dat inhuurmaterieel kan 

overigens ook eenvoudig in het systeem worden 

opgenomen zodat je die direct kunt plannen of 

aanvragen zodat het proces niet in gevaar komt. 

Erg belangrijk, in deze tijd van krapte.” 

KORTE TERMIJNPLANNING 

“De voordelen van integraal plannen komen 

voort uit het feit dat je inzicht hebt in beschikbare 

en gevraagde capaciteit, en deze kunt matchen 

met elkaar”, volgens Berwers. “Het ideaalbeeld 

is uiteraard dat je minimaal je eigen materieelstukken 

bezet hebt en daarnaast niet meer nodig 

hebt dan je kunt inhuren.” Nadat de lange termijnplanning 

is vastgelegd, gaat de uitvoerder in 

de praktijk de werkelijke materieelstukken aanvragen 

in de korte termijnplanning. “Met de tablet 

vraagt hij eenvoudig een rupskraan aan voor 

dinsdag t/m vrijdag. De planner ziet de aanvraag 

in het planbord en gaat de beschikbare rupskraan 

inplannen. Het systeem vraagt of er nog bepaalde 

hulpstukken mee moeten en toont welke er van 

toepassing zouden kunnen zijn. Deze zijn direct 

mee te plannen.” 

MATERIEEL, HULPMIDDELEN 

ÉN MENSEN 

“Naast het materieel en de hulpmiddelen, 

wil je uiteraard ook mensen kunnen inplannen. 

Dit gaat net zo makkelijk in ons systeem. 

Doordat alles aan elkaar gekoppeld zit, weet 

elk persoon exact welk werk hij gaat uitvoeren, 

waar hij moet werken en welk materieel 

inclusief hulpstuk hij mee moet nemen. 

Hij weet ook direct hoe lang hij die dag is 

ingepland: de verwachte urenregistratie 

verschijnt op zijn telefoon en hij hoeft deze 

enkel te bevestigen of aan te passen. Zelfs 

de verlof-, verzuim- en werktijdenregistratie 

van alle medewerkers zijn geïntegreerd 

in het systeem. Alles draagt bij aan efficiënter 

werken en draagt bij aan foutreductie. 

Daar zit het enorme voordeel ten opzichte 

van losse planprogramma’s en apps”, zegt 

Berwers tot besluit. ■ 

Aannemingsbedrijf Jos Scholman werkt met de geïntegreerde ERP software van 

BouwInfosys voor het inplannen van mens en materieel. (Beeld: Jos Scholman) 

De voordelen van integraal plannen komen voort uit het feit dat je inzicht hebt 

in beschikbare en gevraagde capaciteit, en deze kunt matchen met elkaar. 

(Beeld: Van der Weerd Grafhorst) 

111

Al 20 jaar 

de beste ERP-software 

VOOR DE GROND-, WEG- EN WATERBOUW 

De intergrale software-oplossing voor de infrabranche 

• Calculatie & besteksadministratie 

• Projectadministratie en kostenbewaking 

• Urenregistratie mens/machine 

• Projectplanning en dagplanning 

• Financiële administratie en HRM 

• Materieel met onderhoud en keuringen 

• Afvalstromen met depotbeheer 

• Portalen en apps voor uitvoering

ONTWERPEN IN NLCS? 

KIES OOK VOOR 

SNELHEID EN KWALITEIT 

NIEUW! 

INFRACAD 7 

WWW.INFRACAD.NL 

DOWNLOAD TRIAL 

ONLINE DEMO 

GRATIS WORKSHOP 

INFRACAD MAP 

Geo-informatie (PDOK) 

en KLIC verwerken 

· BGT en Kadastrale kaart importeren 

· KLIC-meldingen importeren 

· Luchtfoto’s importeren 

· Import volledig conform NLCS 

· Desktop-versie voor AutoCAD LT, 

BricsCAD en MicroStation 

NIEUW! 

NIEUW! 

INFRACAD 

#1 NLCS applicatie voor 

ontwerpen en toetsen 

· Marktstandaard voor efficiënt werken met NLCS 

· Automatische legenda en bijschriften 

· Slim samenwerken dankzij project-bibliotheken 

· Krachtige ‘Controle en herstel’ functionaliteit 

· Uitgebreide rapportage van hoeveelheden 

· Efficiënte gereedschappen en ontwerptools 

INFRACAD CE 

Landmeetkundige software 

voor professionals 

· Geschikt voor alle merken apparatuur 

· Dwars- en lengteprofielen verwerken 

· Uitzetbestanden maken en bijhouden 

· Werken met eigen meetcodes 

· Verwerking volledig conform NLCS 

· Krachtige Civil 3D gereedschappen


Tekst: Ted Gijsel | Beeld: Avitec 

“Dankzij de NLCS is 

tekenwerk een stuk duidelijker” 

Mark Baas (Avitec) over de Nederlandse CAD Standaard: 

Gebruiksgemak, uitwisselbaarheid en vooral uniformiteit. Dat zijn volgens Mark Baas de grote voordelen 

van de NLCS. Zelf levert de CAD-tekenaar van ingenieursbureau Avitec advies & techniek 

zijn ontwerpen al ruim tien jaar op conform de Nederlandse CAD Standaard. Hij ziet ook steeds 

meer vakgenoten overstappen. “Het belang van de NLCS wordt steeds groter.” 

Baas kwam in 2011 in dienst bij zijn huidige 

werkgever, samen met een andere CAD-tekenaar. 

“We kwamen allebei net van school”, 

herinnert hij zich. “En eigenlijk zijn we ons 

meteen in de NLCS gaan verdiepen. We zagen 

de grote meerwaarde: dankzij de NLCS is 

tekenwerk een stuk duidelijker. Ga maar na: er 

bestaat geen onderscheid meer in symbolen, 

lijntypes, laagnamen en andere aanduidingen.” 

DEZELFDE TAAL 

Die uniformiteit heeft volgens Baas grote voordelen. 

Zo is de stevige tijdsinvestering om tekenwerk 

van derden te interpreteren voorgoed 

verleden tijd. De tijdwinst die daarmee gepaard 

gaat, is significant. “Voorheen kostte het best 

wat tijd om andermans ontwerpen om te zetten 

naar uitvoeringsontwerpen. En als we een 

ontwerp tussentijds even naar de opdrachtgever 

wilden sturen – bijvoorbeeld om goedkeuring te 

vragen voor de oplossing van een ontwerpconflict 

– was ook niet altijd alles duidelijk. Nu spreken 

we allemaal dezelfde taal en is het tekenwerk 

wél in een oogopslag helder.” 

RIJKE BIBLIOTHEEK 

Toch was de NLCS in 2011 nog geen gemeengoed 

in de branche. Maar in de loop der jaren 

zag Baas meer en meer partijen overstappen. 

Helemaal sinds overheden de NLCS als tekenstandaard 

verplicht stellen, is het commitment 

sterk gegroeid. Het mooie aan de NLCS, stelt 

Baas, is dat iedere tekenaar zijn ontwerpen 

nog steeds een eigen signatuur kan meegeven. 

Bijvoorbeeld door te werken met zelf ontworpen 

symbolen, die je eenvoudig toevoegt 

aan de bibliotheek. 

“Bij Avitec doen we bijvoorbeeld veel rioleringswerk”, 

aldus Baas. “Daarom hadden we 

behoefte aan symbolen voor putten op ware 

grootte en voor hoekverdraaiingen. Unieke 

Medewerkers van Avitec zijn blij met de NLCS-tekeningen omdat deze tijdens de uitvoering nauwelijks nog vragen opleveren. 

114


NLCS 

De NLCS (Nederlandse CAD- 

Standaard) is een uniforme 

tekenstandaard voor de grond-, wegen 

waterbouw. De informatie in een 

NLCS-tekening is eenduidig, compleet 

én helder gestructureerd. Daardoor 

kunnen tekeningen eenvoudig 

uitgewisseld worden, is de kans op 

fouten kleiner en kan de hele GWWketen 

besparen op kosten. De NLCS 

is een BIM level 1-standaard en wordt 

beheerd door het BIM Loket. 

objecten, en toch ziet iedere NLCS-gebruiker 

in één oogopslag wat we bedoelen.” 

NIEUWE OP- EN AFRITTEN 

Momenteel werkt Avitec aan een aantal aansprekende 

projecten, zoals de herinrichting 

van ‘Het Oude Centrum’ van Emmen. Of 

neem de realisatie van nieuwe open afritten 

aan de N34 bij Klijndijk. “Dat laatste project 

doen we in opdracht van de provincie Drenthe”, 

aldus Baas. “Ik heb de 3D-modellen gemaakt 

in AutoCAD Civil 3D, een uitgebreid 

pakket met fijne gereedschappen. Zelf vind 

ik het werken met gradings en surfaces erg 

gemakkelijk. Ook het aanmaken van machinemodellen 

gaat perfect in Civil 3D, bijvoor- 

Mark Baas. 

Uitvoering reconstructie door Avitec. 

beeld voor het op de juiste locatie en hoogte 

aanbrengen van zandcunets.” 

RUST EN DUIDELIJKHEID 

De nieuwe open afritten maken de N34 een 

stuk veiliger, verwacht Baas. “Bij de oude open 

afritten draaide je de provinciale weg op vanuit 

een soort T-splitsing, zowel bij Emmen-Noord 

als bij Odoorn. In de nieuwe situatie creëren 

we bij het bestaande viaduct nieuwe rotondes 

die verkeer veel gestroomlijnder de weg op 

leiden. Dankzij de NLCS verliep het ontwerpen 

van die nieuwe situatie erg overzichtelijk. 

Ik selecteerde bijvoorbeeld steeds uitsluitend 

de laag waarin ik op dat moment werkte, en 

schakelde de rest uit. Dat zorgt voor veel rust 

en duidelijkheid op je beeldscherm. En met één 

druk op de knop controleer je aan het einde 

je hele tekening op alle NLCS-voorwaarden.” 

DUIDELIJKE SOFTWARE 

Om conform de NLCS te werken, gebruikt 

Baas diverse softwarepakketten, zoals Infra- 

CAD, InfraCAD Map en InfraCAD CE. Hij omschrijft 

ze alle drie als duidelijk, toegankelijk en 

overzichtelijk. “Neem InfraCAD Map: als basis 

voor een nieuw project laad je eenvoudig een 

kaart in van de Basisregistratie Grootschalige 

Topografie. Ook importeer ik vaak luchtfoto’s 

om te controleren of er ter plaatse veranderingen 

zijn. Dat scheelt me heel wat reistijd!” 

InfraCAD is op zijn beurt ideaal voor het 

berekenen van hoeveelheden, een functie 

die na de nieuwste upgrade zelfs passtukken 

en bochten berekent. En ook InfraCAD CE 

biedt veel mogelijkheden, aldus Baas. “Zoals 

het uitwerken van dwarsprofielen. Eigenlijk 

zouden we met CE nog veel meer kunnen, 

zoals het omzetten van meetpunten. Daar 

gaan we in de toekomst verder in duiken.” 

DÉ TEKENSTANDAARD 

Die toekomst is wat Baas betreft NLCSgekleurd. 

Hij ziet de NLCS als een meer dan 

waardevolle toevoeging aan zijn dagelijkse 

werkzaamheden. Terug naar een situatie zonder? 

Dat zou hij zeker niet meer willen. “Niet 

alleen omdat ik al tien jaar niets anders doe 

dan tekenen conform de NLCS, maar vooral 

vanwege de vele voordelen. Ik verwacht dat de 

NLCS zich gestaag verder ontwikkelt en steeds 

meer dé algemeen geaccepteerde en gebruikte 

tekenstandaard wordt.” ■ 

OVER CAD ACCENT | ARKANCE SYSTEMS 

CAD Accent | Arkance Systems is Autodesk-specialist 

met een sterke focus op Bouw en Infrastructuur. Het 

bedrijf helpt klanten met de implementatie van BIM, het 

optimaliseren van werkprocessen en werkmethodieken, en 

het standaardiseren van CAD-omgevingen. CAD Accent is 

onderdeel van Arkance Systems, een Europese organisatie 

van specialisten die met een compleet portfolio van 

hardware, software en diensten organisaties ondersteunt 

met de digitale transformatie naar BIM en Industry 4.0. 

OVER AVITEC 

Avitec is met 30 jaar ervaring partner in civieltechnische 

en infrastructurele werken. Met alle expertises in huis 

levert Avitec een totaalconcept: van initiatieffase tot 

aan de gebruiks- en onderhoudsfase. Met een vast en 

vakkundig team van zo’n 120 collega’s realiseert Avitec 

werken duurzaam, efficiënt en resultaatgericht, met oog 

voor de optimale balans tussen mens, dier en natuur. 

Avitec advies & techniek is het ingenieursbureau van de 

Avitec Groep. 

115


Gebruikers kunnen te allen tijde hun eigen data toevoegen of gebruik maken van de data beschikbaar in ArcGIS. 

Tekst | Roel van Gils Beeld | Esri Nederland 

Plan, ontwerp, bouw, 

onderhoud en beheer 

slimmere projecten met GIS 

Rijkswaterstaat, waterschappen, spoorbedrijven, 

havenbedrijven, aannemers, ingenieurs, en 

nutsbedrijven maken breed gebruik van GIS 

(geografisch informatiesysteem) in hun processen. 

Het is dé plek waar je data kan inzamelen, visualiseren, 

analyseren en delen met anderen. GIS 

biedt op verschillende manieren ondersteuning. 

Met ArcGIS is Esri marktleider in GIS-technologie. 

ArcGIS is het meest volledige Geografisch Informatiesysteem (GIS) 

op de markt. ArcGIS verzamelt verschillende databronnen om vragen 

objectief en betrouwbaar van een antwoord te voorzien. Het plaatst 

data op een kaart en kan, aan de hand van analyse tools, inzicht bieden 

in complexe vraagstukken. “Een kaart zorgt ervoor dat iedereen naar 

dezelfde data kijkt en over hetzelfde praat”, zegt Miguel Lesy van Esri 

Nederland, een bedrijf dat gezien kan worden als de grondlegger van 

GIS-technologie. “Dat verzekert een betere samenwerking tussen verschillende 

stakeholders.” 

116


KAARTLAGEN 

Het delen van ontwerpen en analyses kan via ArcGIS 

op een laagdrempelige manier én kan worden 

aangepast aan de doelgroep. Lesy: “Je werkt 

namelijk met verschillende kaartlagen en kiest 

ervoor welke data je communiceert met wie en 

onder welke vorm. Zo kunnen gemeenten bijvoorbeeld 

burgers informeren over bouwwerkzaamheden. 

Of kunnen aannemers informatie 

ophalen van omwonenden bij de renovatie van 

een pand. Ook tussen verschillende organisaties 

wordt de kaart gebruikt als communicatiemiddel. 

Bij grote bouwen infraprojecten kan elke stap 

van het proces gedeeld en aangepast worden. Impactanalyses 

rond klimaat en duurzaamheid worden 

meteen beschikbaar gesteld aan alle betrokken 

partijen. Die kunnen dan hun eigen informatie 

en analyses toevoegen en opnieuw delen met de 

relevante stakeholders.” 

PAPIER KAN WEG 

Het GIS van Esri biedt op nog veel meer manieren 

ondersteuning. Lesy geeft een aantal voorbeelden. 

“ArcGIS helpt graafschade te voorkomen 

doordat KLIC en ontwerp/uitvoeringsinformatie 

beschikbaar is in één omgeving, zowel op kantoor 

als in het veld, in 2D en in 3D. Medewerkers kunnen 

meteen zien wat in de ondergrond ligt en 

waar. Inspectie- en keuringsprocessen verlopen 

met een GIS ook veel efficiënter. Papier kan weg, 

met ArcGIS kunnen veldwerkers meteen in 2D 

en 3D alle relevante informatie opvragen én nieuwe 

informatie toevoegen. Medewerkers kunnen 

in het veld meteen werkprocessen of aanvragen 

in werking brengen. ArcGIS is daarnaast een eenvoudig 

asset management systeem dat trouwens 

standaard integreert met de grootste EAM-applicaties. 

Het kan gebruikt worden voor identificatie, 

integratie, planning, routering, uitvoering, 

analyse en rapportage. Aansluitend kan ArcGIS 

inzicht bieden in de status van zowel statische als 

bewegende assets. ArcGIS brengt verschillende 

realtime bronnen samen op één centrale plek. 

Hiermee kunnen organisaties meteen in real-time 

analyses uitvoeren en bijsturen waar nodig is.” 

OPEN DATA 

ArcGIS biedt ontzettend veel data aan binnen het 

platform. Gebruikers kunnen te allen tijde hun eigen 

data toevoegen of gebruik maken van de data 

beschikbaar in ArcGIS. En dat bevat onder meer 

Kadastrale informatie van Nederland (BRK), ondergrondinformatie 

(BRO), topografische data 

(BGT en BRT), adressen en gebouwen (BAG), 

demografische data, grenzen van gemeenten, provincies, 

waterschappen, hoogtegegevens (AHN), 

leefomgevingsdata, verkeer en infrastructuur, weer, 

geluids- en wateroverlast en nog veel meer… ❯ 

Meer dan 400.000 organisaties wereldwijd maken 

gebruik van Esri-technologie. 

117


Met ArcGIS krijgen gebruikers meer inzicht, kunnen hun processen beter ondersteunen en goed onderbouwde beslissingen nemen. 

Zowel openbare informatie als eigen data 

kunnen samengebracht worden op de kaart. 

Met ArcGIS kijkt iedereen dus naar dezelfde 

gegevens, resumeert Lesy. “Dat zorgt voor 

een stroomlijning in communicatie en verwachtingen. 

Verschillende scenario’s zijn meteen 

inzichtelijk en er kan co-creatief aan projecten 

gewerkt worden.” 

'Een GIS is dé plek waar je data kan inzamelen, 

visualiseren, analyseren en delen met anderen' 

Esri werd in 1969 opgericht in de Verenigde 

Staten. Meer dan 400.000 organisaties 

wereldwijd maken gebruik van Esri-technologie. 

In Nederland zijn dat meer dan 1.800 

organisaties, goed voor maar liefst 70.000 

gebruikers. “Als organisatie investeren we 

elk jaar 30% van onze omzet in Research & 

Development om onze koppositie in vooruitstrevende 

GIS-technologie te blijven 

behouden. Met ArcGIS krijgen gebruikers 

meer inzicht, kunnen hun processen beter 

ondersteunen en goed onderbouwde 

beslissingen nemen. Plan, ontwerp, bouw, 

onderhoud en beheer slimmere projecten 

met ArcGIS.” 

Meer informatie over ArcGIS voor GWW op 

esri.nl/aec. ■ 

Met ArcGIS kijkt iedereen naar dezelfde gegevens. 

119


Tekst | Roel van Gils Beeld | Senzorro 

Monitoring 

soft- en hardware 

voor de GWW 

Made in Holland 

XAxis Technologies heet voortaan Senzorro. Een nieuwe naam, website en rebranding die 

beter passen bij het aanbod, de techniek en de toekomstplannen van het bedrijf. Kern van alles: 

het thema ‘Senzorro signaleert alles’. Zeker als het om effectief grondwatermanagement gaat. 

Senzorro is bovendien goed in ‘koppelen’. 

In de infrastructuur wordt veel apparatuur 

voor monitoring gebruikt maar die communiceert 

voornamelijk via eigen software. Dat 

moet veel efficiënter kunnen, bedacht Jeffrey 

Tromp, founder van Senzorro. Hij ontwikkelde 

vervolgens een speciaal cloud-based 

softwareplatform dat de data van alle verschillende 

monitoringsapparatuur registreert 

en verwerkt tot bruikbare inzichten. Zowel 

die van de eigen hardware als de hardware 

van derden. 

VOLLEDIG GEAUTOMATISEERD 

MONITOREN 

Tromp weet nog precies wanneer het muntje 

viel. In 2010 legde hij tijdens het project 

Spoorzone Delft de basis voor het huidige 

softwareplatform. “Destijds was het nog veel 

manueel werk omdat meetnetten in die tijd 

zodanig kostbaar waren en niet geschikt voor 

grootschalige inzet. Ook de apparatuur was 

niet bepaald vooruitstrevend. We bevonden 

ons ten tijde van dat project al ruimschoots 

in de 21e eeuw, maar er werd gebruik gemaakt 

van techniek uit de 20e eeuw.” 

Aanvankelijk ‘knoopte’ Tromp op Spoorzone 

Delft alle verschillende systemen op de achtergrond 

aan elkaar. “Van alle registratiesystemen 

voor onder meer het registeren van 

verzakkingen, trillingen en grondwatermonitoring 

werd de data aanvankelijk manueel 

verwerkt. Alles werd met de hand uitgelezen, 

verzameld en verwerkt in een Excel-file. 

Het was een dagtaak.” Via een bekende relatie 

werd Tromp ‘ingevlogen’. “Ik heb daar 

de eerste versie van onze applicatie gepresenteerd 

en het management van zowel de 

bouwcombinatie als ProRail was direct overtuigd. 

Met behulp van onze applicatie werd 

'We focussen ons volledig op de ontwikkeling 

van nieuwe monitoringsoplossingen voor 

omgevingsmanagement' 

SZ-N02 Pro Datalogger 

120


SZ-S02 Pro Sensor 

de data van monitoring apparatuur volledig 

geautomatiseerd verwerkt en vertaald 

naar bruikbare inzichten. Onze applicatie is 

gedurende het gehele project (ruim 7,5 jaar) 

gebruikt. Van daaruit is het idee ontsproten 

om het platform breed in de markt te 

gaan inzetten.” 

Sander Derlagen, directeur van Senzorro, 

vult aan: “Het is inmiddels uitgegroeid tot 

de ‘Office365 voor omgevingsmanagement’ 

waarin data van alle aanwezige apparatuur 

en sensoren op een project wordt verzameld, 

maar ook bijvoorbeeld data vanuit de 

BRO (basisregistratie ondergrond). Onder 

sensoren verstaan we tevens klachten of 

opmerkingen van omwonenden. Ook 

die data kunnen in het platform worden 

geïintegreerd om de ‘klanttevredenheid’ 

te monitoren.” 

VERNIEUWEND 

GRONDWATERMONITORING 

Tijdens het Spoorzone-project verbaasde 

Tromp zich tevens over de gebruikte apparatuur. 

“Er werd in mijn ogen verouderde 

techniek gebruikt, veel kabels, zware accu’s 

et cetera. Na de afronding van het project 

ben ik zelf gaan experimenteren met het 

ontwikkelen en bouwen van apparatuur 

voor in eerste instantie grondwatermonitoring. 

Na twee jaar ontwikkelen samen met 

een wetenschapper die ook nu nog steeds 

een belangrijke positie heeft binnen ons bedrijf, 

is het op de markt gebracht. Het resultaat 

is een veel compacter en efficiënter 

model dan tot dan toe gebruikelijk. Het concept 

is ‘hufterproof’ en zeer betaalbaar. Het 

bestaat uit een waterdruksensor met een 

kabel naar een dichtgeseald kastje zonder 

ook maar één schakelaar of knopje. Je kunt 

het gerust, afhankelijk van meetfrequentie 

en batterijsterkte, tot wel acht jaar lang in 

een peilbuis laten zitten zonder ernaar om 

te hoeven kijken. Het toestel communiceert 

draadloos, eventueel zelfs via satellietcommunicatie, 

met onze eigen software-applicatie 

waarop de eindgebruiker kan inloggen. 

Desgewenst verzorgen we op een project 

een grondige radio-analyse met een uitgebreide 

rapportage zodat de opdrachtgever 

gegarandeerd is van een 100% werking van 

het netwerk.” 

MADE IN HOLLAND 

Senzorro biedt ingenieursbureaus, infraaannemers 

en overheden (gemeentes en 

waterschappen) een totaaloplossing. “De 

hardware verkopen we, de software is beschikbaar 

op abonnementsbasis en uit te 

breiden met tal van modules”, zegt Derlagen. 

“De techniek en hardwarecomponenten 

worden zoveel als mogelijk lokaal 

in Nederland geresourced, echt made in 

Holland.” Tromp: “Naast het buy-local principe 

in het kader van social return, bieden 

de korte lijnen ook mogelijkheden om snel 

eventuele projectspecifieke aanpassingen 

te doen zonder dat er een externe buitenlandse 

partij bij nodig is.” De komende jaren 

kunnen we van Senzorro nog veel meer 

hardware- en software-ontwikkelingen verwachten. 

“We focussen ons volledig op de 

ontwikkeling van nieuwe monitoringsoplossingen 

voor omgevingsmanagement.” ■ 

121

VAN ZO’N PROJECT 

KRIJGEN WE HET 

WATER IN DE MOND 

SZ-N02 

Pro Datalogger 

Hoogwaardige datalogger 

met hoge capaciteit accu 

en keuze voor LoRa of 

satellietcommunicatie 

NIETS ZO VERANDERLIJK ALS HET WEER 

EN HET PEIL VAN HET GRONDWATER IN 

NEDERLAND. Maar in tegenstelling tot het 

weer is het grondwaterpeil tegenwoordig 

wel uitstekend te managen. Met de techniek 

van Senzorro die alles signaleert. Sensoren 

monitoren continu de hoogte van het 

grondwater, de lucht- en de waterdruk en de 

temperatuur. Via een telemetrie node komen 

de gegevens op de server waar onze applicatie 

casedata.net ze verwerkt in grafieken, tabellen 

of andere weergaven. 

Afleesbaar op elk computerscherm, IPad en 

zelfs uw mobieltje. U heeft altijd inzicht en 

overzicht, waar ook ter wereld en u weet precies 

wanneer u handelend moet optreden. 

Dát is vernieuwend grondwatermanagement. 

Zeker als u de configuratie verder uitbreidt 

met modules als de BRO-koppeling en 

een alarmeringsmodule. Dat gaat u zoveel 

manuren en kosten besparen en veiligheid 

opleveren. Heeft u in uw werk ook veel te 

maken met grondwater? Met Senzorro houdt 

u altijd de controle. 

SZ-S02 

Pro Sensor 

RVS drukopnemer met 

kalibratie chip, Hastelloy 

membraan en Modbus 

aansluiting 

SENZORRO SIGNALEERT ALLES 

Zekeringstraat 41e 

1014 BV Amsterdam 

T. 020 717 39 43 SENZORRO.NL

VACATURE BOSCH BETON 

Accountmanager GWW 

Vacature bij Bosch Beton 

JOUW DAG 

Je beheert zelfstandig je projecten en zorgt voor de ultieme oplossing 

voor onze klanten. Na de dagstart met het salesteam ga je knallen met 

je takenlijst: 

· een architect vraagt naar een oplossing voor beschoeiing aan het water; 

· hoogteverschil opvangen bij een NS-station; 

· offerte maken voor wanden op een nieuwe gemeentewerf; 

· terreinafscheiding met keerwanden voor een particulier. 

Eind van de dag is je bellijst afgewerkt en heb je offertes uitgewerkt. Je 

hebt ook nog een aantal (potentiële) klanten benaderd en een bericht 

gedeeld op social media. Het kan voorkomen dat je daadwerkelijk op 

pad gaat en op locatie meedenkt met een klant. 

WAT BRENG JE MEE? 

· Hbo denken werkniveau; 

· enige ervaring als verkooptalent en je kent de weg in de beton- en/of 

GWW-wereld; 

· communicatief vaardig, ook aan de telefoon; 

· oplossingsgericht; 

· lef om nieuwe projecten te zoeken. 

Kom jij ons team 

versterken? 

Fotobijschrift 2. (Beeld: xxxxx) 

WAT KRIJG JIJ? 

Naast een goed salaris krijg je 30 vrije dagen, eindejaarsuitkering en een 

flinke pensioenbijdrage. Goede spullen zoals een laptop, telefoon en alle 

middelen om thuis te werken. We zijn een (h)echte werkfamilie en feestjes 

weten we te vieren! 

VRAGEN EN SOLLICITATIE 

Neem dan contact op met Gerard Vlastuin, 

Salesmanager GWW Nederland, M (06) 13 34 20 84. 

Laat ons weten waarom jij de juiste kandidaat bent en stuur je motivatie 

met cv naar hrm@boschbeton.com. Je hoort dan snel van ons! 

Scan de code met je mobiel! 

BUILDING A 

SOLID FUTURE 

123

Tekst | Susan Peek Beeld | Adobe Stock | Normec Certification 

Kennispartner 

voor certificeringen 

zorgt voor duurzame verbetering bij grond-, wegen waterbouwbedrijven 

De ontwikkelingen in de gww-sector spitsen zich de laatste jaren steeds meer toe op kwaliteit, arbo & 

veiligheid en milieu & duurzaamheid. Vooral de CO 2 

-footprint en het gebruik van secundaire grondstoffen 

zijn steeds grotere focuspunten. Normec Certification werkt als onafhankelijke certificerende instantie 

om management-, kwaliteits-, veiligheids- en duurzaamheidssytemen te toetsen en te certificeren. 

Met een erkende certificering, bijvoorbeeld in het kader van het Besluit bodemkwaliteit, laat een organisatie zien dat het voldoet aan de kwaliteitseisen en regelgeving. 

(Beeld: Adobe Stock) 

124

het Normec dienstenpakket zijn ISO 27001 en 

45001 en PSO”, zegt Werkmeester en licht toe: 

“De ISO 27001 is een ISO-normering voor informaticabeveiliging: 

hoe gaan we op een veilige, 

verantwoorde wijze om met digitale beheersing 

van rapporten en documenten. De ISO 45001 

is een internationale veiligheidsnormering (waar 

VCA nationaal is), geënt op ISO-structuur (high 

level structure). En tot slot de PSO, wat staat 

voor Prestatie Sociaalgericht Ondernemen. 

Oftewel: hoe zorg je dat je als werkgever bijdraagt 

aan de duurzame inzetbaarheid van je 

medewerkers en mensen met een afstand tot 

de arbeidsmarkt een kans geeft. Zeker in tijden 

van krapte op de arbeidsmarkt, maar ook om 

goed voor elkaar te zorgen -wat een bepaalde 

verplichting zou moeten zijn-, is dit iets wat 

steeds meer gaat spelen”, merkt Werkmeester. 

“We bieden echt een totaalpakket met één aanspreekpunt, 

een open en transparant karakter 

en geen verborgen kosten.” 

Bij het bouwen aan een duurzame en veilige werkomgeving is het belangrijk om management-, kwaliteits-, 

veiligheids- en duurzaamheidssystemen te toetsen en certificeren. (Beeld: Adobe Stock) 

“We zijn een relatief jong bedrijf, maar we beschikken 

over decennialange ervaring op het 

gebied van asbest, bodem en bouw(grond) 

stoffen. In relatief korte tijd is Normec 

Certification uitgegroeid tot een toonaangevende 

speler in de markt. Door de inzet van 

slimme IT-oplossingen is onze werkwijze efficiënt, 

transparant en kostengunstig”, zegt 

Arjen Werkmeester, commercieel directeur bij 

Normec Certification. “Het doorvoeren van 

duurzame verbetering voor onze klanten doen 

we met veel enthousiasme, kundigheid én in de 

overtuiging dat het altijd beter kan.” 

KENNISPARTNER 

“Normec Certification is geaccrediteerd 

voor een groot aanbod aan regelingen en 

certificaten en is daarmee ook dé specialist 

in certificeren”, vervolgt Werkmeester. 

“Daarbij volgen wij de ontwikkelingen in de 

sector nauwgezet en zijn we uiteraard op de 

hoogte van de huidige (en toekomstige) weten 

regelgeving. Wij nemen de tijd om onze 

klanten goed te leren kennen en bouwen 

een duurzame relatie op. Samen ontdekken 

we ruimte voor verbetering. Doordat we het 

werkveld kennen en dezelfde taal spreken, 

zijn we een echte kennispartner voor grond-, 

wegen waterbouwbedrijven.” 

BETER, VEILIGER EN EFFICIËNTER 

“Wij vinden het belangrijk dat organisaties die 

met asbest, bodem en bouwstoffen te maken 

hebben dankzij onze services beter, veiliger en efficiënter 

kunnen werken. Daarbij merken we dat 

er behoefte is aan een frisse, niet-directieve instantie, 

die ontzorgt. Normec Certification is die 

jonge en dynamische partij die de norm toetst en 

vooral kijkt wat er wél goed gaat. Zonder dat er 

een ‘noodzakelijk-kwaad-gevoel’ heerst bij onze 

klanten, maar waarvan de relevantie wordt ingezien. 

Op die manier dragen we bij aan de algehele 

performance van de organisatie.” 

TOTAALPAKKET 

Normec Certification biedt certificeringen 

op het gebied van kwaliteit (ISO 9001 en ISO 

14001), arbo & veiligheid (o.a. Veiligheidsladder 

en VCA) en milieu & duurzaamheid (MVO 

Prestatieladder en de CO2-Prestatieladder, 

MRF Keurmerk en BRL SVMS-007). Maar dus 

ook bodemcertificeringen (BRL SIKB, zoals de 

6000 en 7000) en productcertificeringen (o.a. 

BRL 2506). “De meest recente toevoeging aan 

NO-NONSENSE 

Het no-nonsense en informele karakter van 

het bedrijf is terug te zien in de dienstverlening. 

“Een voorbeeld is ons unieke online 

klantenportal, waarmee de klant 24/7 inzicht 

heeft in onder andere de voortgang van het 

(her)certificeringsproces, de status van de 

lopende certificaten en gemaakte auditafspraken. 

Maar uiteraard staan wij ook persoonlijk 

tot de beschikking van onze klanten”, 

zegt Werkmeester en besluit: dus mocht u 

behoefte hebben aan verdere toelichting of 

willen weten wat Normec Certification voor 

u kan betekenen, dan bent u altijd welkom 

voor een persoonlijk gesprek.” ■ 

Arjen Werkmeester, commercieel directeur bij Normec 

Certification. (Beeld: Normec Certification) 

125

Offerte binnen 1 dag 

Neem contact op via 

info-cert@normecgroup.com 

of 0345 585 000 

Wij zijn uw partner in certificeringen op 

het gebied van kwaliteit, veiligheid en milieu 

U kunt bij ons terecht voor Asbestverwijdering en -inventarisatie, 

Chroom-6, ISO 9001, ISO 14001, CO 2 

-prestatieladder, 

Veiligheidsladder, BRL 9335, BRL 2506, CPR2+ en VCA. 

 

Marktleider door hoogwaardige 

dienstverlening 

 

Overstappen maken wij eenvoudig 

met onze overstapservice 

 

Uw certificatiedossier via uw eigen 

klantportaal inzichtelijk 

 

Alle auditoren zijn in dienst 

en hebben ruime praktijkervaring 

 

Al uw certificaten onder één dak, 

informeer naar de voordelen 

 

Op korte termijn een certificaat 

nodig? Neem contact met ons op. 

Wij garanderen korte doorlooptijden. 

Circulair slopen wint terrein 

De missie van Normec is om een bijdrage te leveren aan 

een duurzame en veilige omgeving. Wij zijn u graag van dienst 

om het certificaat ‘Circulair Sloopproject’ te behalen. 

Normec 

Certification 

Meer informatie? Neem contact op via 

0345 585 000 of info-cert@normecgroup.com

TIJDELIJKE 

BRUGGEN 

Met onze standaard modulaire producten biedt Janson Bridging tal van bereikbaarheidsoplossingen. 

Onze slimme oplossingen zijn tijdelijk, fl exibel en kostenbesparend. 

JANSONBRIDGING.NL 

ZWAAR TRANSPORT BRUGGEN | VERKEERSBRUGGEN | PARKBRUGGEN 

FIETSBRUGGEN | VOETGANGERSBRUGGEN | MILITAIRE BRUGGEN 

WITH YOU ALL THE WAY 

BOUW & INFRA OPLOSSINGEN 

PLANNING > SURVEY > DESIGN > LAYOUT > EXECUTION > INSPECTION 

Elk type project, elke bedrijfsomvang, elke toepassing - Wij bieden een volledig programma met zeer nauwkeurige meeten 

positioneringsoplossingen die aan al uw behoeften voldoen. 

Ervaar net als andere professionals zelf onze technologie. 

topconpositioning.nl 

00025605006.indd 1 09-12-21 15:31

Tekst | Karlijn Raats Beeld | Istimewa Elektro 

Van Genderen: ‘De samenwerkingsvorm 

die Istimewa en Rijkswaterstaat hanteren 

staat als een huis, we vormen een team’ 

‘One of a kind’ stormvloedkering Ramspol krijgt nieuw beslis- en besturingssysteem 

System integrator Istimewa Elektro is al vijftig jaar specialist in de elektro- en besturingstechniek. 

Het bedrijf bouwt momenteel aan nieuwe software voor het beslis- en besturingssysteem van de 

opblaasbare stormvloedkering (SVK) Ramspol. 

SVK Ramspol. 

128

Ramspol-team voor het testsysteem. Tweede van links: projectmanager Cor van Genderen. 

De pompkelder. 

In december 2002 is SVK Ramspol geopend, 

toen nog in beheer van het waterschap Groot 

Salland (inmiddels gefuseerd tot waterschap 

Drents Overijsselse Delta). Sinds 1 juli 2014 

heeft Rijkswaterstaat het beheer en onderhoud 

overgenomen. 

SVK RAMSPOL 

SVK Ramspol treedt in werking bij een waterpeil 

van boven de 0,50 meter boven NAP 

en (noord-)westenwind. Dan vormt stuwing 

vanuit het IJsselmeer richting het Ketelmeer 

een gevaar voor het Overijsselse achterland. 

De stuw ligt normaliter op de bodem van het 

Ramsdiep. Het bestaat uit drie achter elkaar 

gelegen rubberen balgen van elk 80 meter lang 

en een dijklichaam. Bij toepassing wordt de kering 

tot op het waterniveau volgepompt met 

water en aangevuld met lucht, zodat deze boven 

water een kerende toestand bereikt. 

Voor Istimewa, met zijn grote staat van dienst 

vooral op het vlak van natte infrastructuur, is het 

werk voor Ramspol een primeur. Wat het project 

extra bijzonder maakt, is dat Ramspol de enige 

stormvloedkering ter wereld in zijn soort is. 

Vernieuwing van de hardware en software 

Het oude beslis- en besturingssysteem van 

Ramspol wordt vernieuwd omdat deze niet 

meer wordt ondersteund. Er komt nieuwe 

hardware in de vorm van (lokale) bedienplekken 

en apparatenkasten en nieuwe software, 

waaronder controllers (het redundante PLCsysteem), 

(remote) I/O-modules, en visualisatie- 

en bedieningssystemen (SCADA-systeem). 

De controllers – het zogeheten PLC-systeembevatten 

de beslis- en besturingslogica van de 

kering. Van hieruit worden de diverse functies 

van de kering aangestuurd en bewaakt. Het 

PLC-systeem bevat meer dan 1500 in –en uitgangen. 

Het kan, op basis van input van waterstanden 

en stroming van het Ketelmeer , de 

kering volledig zelfstandig en autonoom sluiten. 

Via de I/O-modules worden de sensoren uitgelezen 

en de diverse werktuigen aangestuurd. 

Werktuigen op de kering zijn bijvoorbeeld 

kleppen, pompen en seinen. 

Het visualisatie- en bedieningssysteem is een 

SCADA-applicatie, waarop de actuele status van 

de kering wordt weergegeven. Via dit systeem 

worden ook bedienen onderhoudshandelingen 

uitgevoerd en gemonitord. ❯ 

129

Ramspol, volledig kerend. 

Hiermee wordt tevens inzicht gegeven in de historische 

gegevens en trends van de verschillende 

werktuigen. 

DE ONTWERPFASE 

Istimewa werkt met diverse bedienings- en 

besturingssystemen. Manager Engineering bij 

Istimewa Wilco van Genderen is projectmanager 

van het werk bij Ramspol, waarin uitermate 

nauw wordt samengewerkt met Rijkswaterstaat. 

Hij legt uit: “Onze ontwerpervaring met 

PLC- en SCADA systemen is op het gebied van 

bruggen en sluizen dermate groot, dat er nagenoeg 

niets fout kan gaan.” 

De software is conform de J-STD-016 standaard 

ontworpen. Van Genderen vertelt dat Istimewa 

in december 2019 is begonnen aan de ontwerpfase 

en dat het product zich inmiddels bevindt in 

de testfase. “De systeemtechniek is universeel, 

ongeacht of je deze maakt voor een balgstuw, 

brug of sluis. Dat geldt ook voor de bouw van de 

systeemtechniek op locatie, aangezien Istimewa 

hierin zeer ervaren is. Wat met name nieuw is 

door de functionaliteit van de kering, is de procesvoering 

conform de J-STD- 016 standaard.” 

OVERLEG EN COMMUNICATIE 

Van Genderen: “De samenwerkingsvorm die 

Istimewa en Rijkswaterstaat hanteren staat als 

een huis, we vormen een team. Istimewa onderscheidt 

zich doordat samenwerken bij onze 

medewerkers in het DNA zit. Het contract 

vormt altijd de basis, maar wij zetten vol in op 

flexibiliteit richting de opdrachtgever en optimale 

toepassing van de techniek.” 

Om de gewenste functionaliteit van de kering 

in kaart te brengen is er veel samengewerkt 

met Rijkswaterstaat. Zo zijn er diverse werksessies 

en prototypingssessies gehouden om 

zo gezamenlijk een beter beeld te krijgen van 

de werking van de Ramspolkering. Istimewa 

heeft de kennis over de integrale balgstuwwerking 

gehaald bij diegenen die dagelijks 

bij Ramspol werken: de beheerders en het 

technisch team van Rijkswaterstaat. “Zij kennen 

alle details, zoals bijvoorbeeld over de 

processtappen van ontwateren. Of over de 

balgbetredingsvoorwaarden, waaronder men 

voor inspecties de -onder overdruk- opgeblazen 

balg van binnenuit mag binnen gaan”, aldus 

Van Genderen. 

DE TESTFASE 

In verschillende stappen heeft Istimewa de software 

op eigen locatie in Vlissingen getest, door 

middel van kleine testen tot aan grote testen. 

“De apparatenkasten en bedieningspanelen zijn 

al gereed. Inmiddels testen we het systeem integraal 

middels de integratietest”, vertelt Van 

Genderen. “Aan het einde van het jaar testen 

we het systeem samen met Rijkswaterstaat 

door middel van een Factory Acceptance Test. 

Daarin demonstreren we de systeemwerking 

aan de beheerders van Rijkswaterstaat.” 

Eind januari 2022 tot circa medio maart test 

Rijkswaterstaat het nieuwe systeem in een 

acceptatie-omgeving. Hierin heeft Rijkswaterstaat 

een kleinschalige representatie van SVK 

Ramspol gebouwd om voor te kunnen proeven 

hoe het systeem functioneert en presteert. 

De installatie-voorbereidingen op de 

Ramspol-locatie vinden plaats na het stormseizoen 

(medio oktober 2021 tot medio april 

2022). “Het is de bedoeling dat het vernieuwde 

besturingssysteem operationeel is voordat het 

volgende stormseizoen in oktober 2022 aanvangt”, 

aldus Van Genderen. ■ 

131

Tekst | Susan Peek Beeld | Aveco de Bondt 

Risicobeheersing en monitoring 

bij ondergronds bouwen? 

Digitalisering en specialistische vak- en praktijkkennis biedt antwoord 

In ons kleine kikkerlandje wordt de ruimte boven de grond steeds beperkter. Dat betekent dat 

er meer en meer onder de grond gebouwd wordt, vaak onder complexe geotechnische- en geohydrologische 

omstandigheden. In een steeds drukker wordende omgeving, gebeurt steeds meer 

en met steeds grotere gevolgen. Maar hoe zorg je voor goede risicobeheersing en monitoring bij 

grondwerkzaamheden en ondergrondse bouwprojecten? Volgens Aveco de Bondt ligt de sleutel bij 

digitalisering en informatisering doorspekt met specialistische vak- en praktijkkennis. 

Een gesprek met Maarten Kuiper (pricipal expert 

water en ondergrond) en Wouter Kooijman 

(specialist en teamleider Bemaling, Fundering 

& Monitoring). Beiden werkzaam bij Aveco 

de Bondt, daarvoor bij Wareco, dat sinds november 

samen met Primum, Aveco de Bondt 

en Compositie 5 Stedenbouw verder gaat onder 

de naam Aveco de Bondt. Een onafhankelijk 

bureau dat ontwerpt, onderzoekt en adviseert. 

COMPLEXITEIT 

OMZETTEN IN BALANS 

“Bouwen in de ondergrond, betekent bouwen 

in een veeleisende omgeving met kwetsbare bebouwing 

en infrastructuur”, zegt Kuiper. “Er wordt 

steeds vaker gebouwd in kleinere ruimtes en vlakbij 

bestaande bebouwing. De ondergrondse drukte, 

maar daarmee ook de risico’s nemen toe. Bij de 

aanleg van bouwputten, nieuwe energieleidingen, 

waterkeringen, maar ook bij rioolvervanging ligt de 

complexiteit niet alleen bij de bouwplaats en de 

ondergrond zelf, maar zeker ook richting de omgeving”, 

constateert Kuiper. “Zo heb je te maken met 

mondige omwonenden, scherper bevoegd gezag 

en beheerders. Dan is het een kwestie van balans 

bewaken tussen wat het beste is voor het project 

en voor de omgeving. Hoe? Door middel van verbinding 

en digitalisering.” 

Een diepe bouwput vrijwel direct naast kwetsbare bebouwing en infrastructuur op een slappe ondergrond. Een gecoördineerde inzet van alle kennisdisciplines is nodig 

geweest om de risico’s effectief te beheersen. 

132

GEODRIEHOEK 

“Het is enorm belangrijk om de bouwplaats in 

samenhang met de omgeving te zien. Niet alleen 

tijdens de voorbereiding, maar juist ook 

tijdens de bouw”, zegt Kooijman. “Geotechniek, 

geohydrologie en geodata -wij noemen 

het de Geodriehoek- zijn samen met funderings- 

en bodemonderzoek sterk aan elkaar 

verbonden bij ondergronds bouwen. Gelukkig 

realiseren zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers 

dat er meer nodig is dan een bouwkundige 

opname en het plaatsen van wat sensoren. 

Ze passen zich aan op de verhoogde risico’s 

en schakelen ons in.” Specialistische teams van 

Aveco de Bondt verzorgen de volledige dienstverlening 

binnen die Geodriehoek, waarbij alle 

fasen van beleid, ontwerp en uitvoering geborgd 

zijn. Om ook de digitalisering kracht bij 

te zetten, is Aveco de Bondt onlangs met hun 

partner Wings ict gestart met de joint venture 

diTTo, the Digital Twin Company. “Deze bundeling 

van krachten is qua capaciteit en kennis 

echt uniek in Nederland”, volgens Kuiper. 

VERBINDEN EN HANDELINGS- 

PERSPECTIEF BIEDEN 

“Bij het ophogen, graven of bemalen, wordt altijd 

de omgeving beïnvloed. Maar wanneer er 

schade ontstaat, is het vaak lastig te duiden wat 

de oorzaak is. Dit kan immers ook de impact 

van het klimaat zijn, autonome zakking of een 

ander bouwproject”, weet Kooijman uit ervaring. 

“Digitalisering helpt om verbanden helder 

weer te geven, meetwaardes continu te evalueren 

en handelingsperspectief te bieden. Daarbij 

is het essentieel om data te verzamelen en 

deze in open data portals als vertrekpunt voor 

analyses te nemen. En deze altijd in combinatie 

met een samenhangend omgevingsonderzoek 

door een vakkundig specialist te zien. En dát 

vervolgens af te stemmen op de praktijk binnen 

de bouwplaats”, vindt Kooijman. “Een digitale 

analyse helpt, waarbij informatie van de 

bouwplaats gekoppeld is aan de informatie van 

de omgeving. Waarbij voorspellende risicoanalyses 

automatisch worden geëvalueerd op basis 

van realtime data. Dat stelt zo’n vakspecialist 

in staat tijdig het proces aan te passen als dat 

nodig blijkt te zijn. Dan kun je bijvoorbeeld de 

plan-do-check-act aanpak effectief toepassen.” 

OVERZICHT, INZICHT 

EN DUIDELIJKHEID 

Data, informatie en technologie helpen de specialisten 

van Aveco de Bondt met het overzichtelijk 

maken van de vele raakvlakken tussen de 

bouwplaats en omgeving, om risicobeheersend 

te kunnen handelen en objectief te evalueren. 

“Het automatiseren en informatiseren, in een 

wereld met steeds minder beschikbare vakmensen, 

is een goed begin, maar niet genoeg”, 

volgens Kuiper. Hij concludeert: “Wanneer je 

Specialistische teams van Aveco de Bondt verzorgen de 

volledige dienstverlening, zoals dit monitoringsplatform, 

binnen de Geodriehoek. Daarbij worden alle fasen van 

beleid, ontwerp en uitvoering geborgd. 

digitalisering verweeft met specialistische vakkennis, 

pas dán kun je bij toenemende complexiteit 

en minder beschikbare vakmensen 

vroegtijdig risico’s binnen de bouwplaats én 

eromheen herkennen. Vooraf tot een doelmatig 

ontwerp komen ook. En hier duidelijk en 

transparant over kunnen communcieren, daar 

draait het om. Mocht er toch schade optreden, 

zorgt digitalisering voor houvast en duidelijkheid, 

over de eventuele bijdrage van het 

bouwproject ten opzichte van autonome schadebeelden, 

extreem weer of andere bouwwerkzaamheden. 

Daarom investeren we ook 

flink in digitalisering verweven met wateren 

ondergrondkennis.” ■ 

Bij werkzaamheden in de ondergrond, zoals hier bij het Paleis het Loo, ligt de complexiteit niet alleen bij de bouwplaats en de ondergrond zelf, maar zeker ook richting 

de monumentale omgeving. 

133


Tekst | Chris Elbers Beeld | Waternet 

De Groote Zeesluis in Muiden 

kan er weer jaren tegen 

Grootschalig onderhoudswerk recent afgerond 

In opdracht van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht rondde watercyclusbedrijf Waternet onlangs in 

het centrum van Muiden het groot onderhoud af van de Groote Zeesluis. Het uit 1674 daterende 

Rijksmonument, dat de Utrechtse Vecht verbindt met het IJmeer, draagt er in hoge mate aan bij dat 

de bewoners van het gebied droge voeten houden. Tegelijk geldt het kunstwerk als een markante 

magneet voor bewoners en bezoekers van de Noord-Hollandse vestingstad. 

Om de monumentale blikvanger in hartje 

Muiden functionerend én in topconditie te 

houden, is onderhoud van groot belang. Op 

reguliere basis, maar met regelmaat ook 

grootschalig. Dat laatste gebeurde andermaal 

in de periode oktober 2018 tot en met 

oktober van dit jaar. “In nauwe samenwerking 

met diverse gespecialiseerde aannemers 

heeft Waternet als uitvoeringsorganisatie 

van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht de 

onderhoudsbeurt van het sluiscomplex en de 

brug fasegewijs laten uitvoeren”, zegt Hans 

van der Pal, projectleider namens Waternet. 

“Om de overlast voor omwonenden en de 

pleziervaart zoveel mogelijk te beperken, zijn 

zowat alle werkzaamheden in de herfst- en 

winterperioden verricht. Het is überhaupt 

geen optie om het werk te plannen in het 

voorjaar en de zomer. Dán namelijk is het 

in en rondom het complex een drukte van 

belang. Enerzijds vanwege de vele recreatievaarders 

die de sluis intensief gebruiken, 

anderzijds door de vele bezoekers die vanaf 

de nabijgelegen terrassen uitkijken op dit bijzondere 

kunstwerk.” 

FUNCTIE 

De noodzaak tot het omvangrijke onderhoud 

van de Groote Zeesluis heeft alles te maken 

met de belangrijke functie ervan: zorgen dat 

het achterland droog blijft. “De sluis telt drie 

kolken: twee schutkolken en een spuikolk”, 

vertelt Van der Pal. “Die laatste wordt al vanaf 

de bouw gebruikt om het overtollige water 

van de Vecht in de toenmalige Zuiderzee te 

lozen. Sinds een aantal decennia is de functie 

van de sluis echter danig uitgebreid. Omdat 

het water in het IJmeer in het zomerseizoen 

vaak hoger staat dan in de Vecht, wordt de 

stromingsrichting in dat deel van het jaar omgedraaid. 

Daardoor stroomt het water zuidwaarts 

vanaf het IJmeer via de Groote Zee- 

Nieuw bewegingswerk (cilinder en hydraulische unit) voor een van de achttien sluisdeuren. 

EEN UNIEK WATERBEDRIJF 

Het vanuit Amsterdam opererende 

Waternet is het enige waterbedrijf 

in Nederland dat voor de gehele 

waterkringloop zorgt. Zo levert het 

drinkwater in Amsterdam en omgeving 

en zorgt daar ook voor de riolering. In 

het werkgebied van Waterschap Amstel, 

Gooi en Vecht werkt Waternet onder 

andere aan sterke dijken, waterbeheer 

en zuivering van afvalwater. 

134


Werkzaamheden aan de tolkleppen in de spuikolk. 

we dat najaar begonnen met de restauratie van 

het metselwerk en het schilderen van de diverse 

staalconstructies”, kijkt Van der Pal terug. “Daarnaast 

zijn de sluisdeuren gerenoveerd. Op twee 

na. Deze waren dusdanig rot dat ze vervangen 

moesten worden. Tijdens de vorige winter zijn alle 

bewegingswerken vernieuwd. Met het einde van 

2021 in zicht, zijn we momenteel bezig met de controle 

van alle technische dossiers. Daarna volgt de 

overdracht aan onze opdrachtgever.” ■ 

Werkponton voor de restauratie van het metselwerk in de oostkolk. 

sluis richting de rivier. Dat gebeurt met behulp 

van twee tolkleppen in de spuikolk. Een groot 

deel van het water wordt getransporteerd 

naar een aantal regionale natuurgebieden, 

waaronder het Naardermeer en de Spiegelplas 

bij Nederhorst den Berg.” 

DIVERS 

De door Waternet en haar partners uitgevoerde 

onderhoudswerkzaamheden zijn niet alleen 

veelomvattend, maar ook divers. “Nadat in het 

voorjaar van 2019 de elektrische aansturing van 

de sluisdeuren en de brug al was vervangen, zijn 

LOKALE BEDIENING 

DOOR BRUGWACHTERS 

De Groote Zeesluis en bijbehorende 

brug worden ter plaatse bediend 

via een paneel met knoppen die 

de elektrische aanen uit-signalen 

doorgeven. “Oorspronkelijk was het de 

bedoeling om tijdens dit project zowel 

de sluis als de brug geschikt te maken 

voor een bediening op afstand”, zegt 

Van der Pal. “Na intensief bestuurlijk 

overleg tussen Waterschap Amstel, Gooi 

en Vecht, de Gemeente Gooise Meren 

(waarvan Muiden onderdeel vormt, 

red.) en de inwoners, is dat initiatief 

voorlopig in de ijskast geplaatst.” 

135


Tekst | Chris Elbers Beeld | Molenmaker Techniek 

Fluisterstille hydrauliek voor 

monumentaal sluizencomplex 

Met de uitvoering van verschillende renovatiewerkzaamheden droeg Molenmaker Techniek uit 

Sneek een flinke steen bij aan het groot onderhoud van de Groote Zeesluis in Muiden. 

Directeur/eigenaar Otbert Molenmaker blikt tevreden terug op een bijzonder project. 

Molenmaker Techniek ontwerpt, maakt en onderhoudt uiteenlopende 

hydraulische systemen. Voor de offshore, scheepvaart, industrie, 

machinebouw én waterwerken. Het Muider project paste het 

bedrijf dan ook als gegoten. “In opdracht van Waternet hebben we 

verschillende werkzaamheden uitgevoerd aan het bewegingswerk 

van het sluiscomplex”, vertelt Molenmaker. “Zo zijn er 18 nieuwe 

deurbewegingscilinders met elk één hydraulisch aggregaat aangebracht 

en zijn de sluisdeuren voorzien van 36 nagelnieuwe rinketschuiven. 

Daarnaast hebben we een nieuw hydraulisch aggregaat 

met cilinder verzorgd voor het draaitechnische deel van de brug. 

Ook het opzetwerk van de brug is uitgerust met een nieuw hydraulisch 

aggregaat. Verder hebben we verschillende mechanische revisies 

verricht aan de draaibrug en de sluizen.” 

UITDAGINGEN 

Hoewel Molenmaker Techniek tijdens de renovatie hoofdzakelijk 

standaard onderdelen toepaste, is er tóch sprake van een opmerkelijke 

klus. “Allereerst was het zaak om de overlast voor het vaarverkeer 

zoveel mogelijk te beperken”, aldus Molenmaker. “Door het werk in 

drie fases uit te voeren, is dat prima gelukt. Er is telkens een kolk operationeel 

geweest. Overlastbeperking stond ook centraal tijdens de 

brugwerkzaamheden. Tijdens twee nachtelijke sessies hebben we ook 

díe tot een goed einde gebracht.” 

De échte uitdaging zat 'm in het feit dat het gros van de werkzaamheden 

vanaf het water moest worden uitgevoerd. “De ruimte op de 

projectlocatie was behoorlijk beperkt”, vervolgt Molenmaker. “Opge- 

Hydraulische installatie draaibrug Muiden. 

136


'De meeste werken zijn vanaf 

het water uitgevoerd' 

teld bij de noodzaak om de overlast voor het vaarverkeer te minimaliseren, 

heeft dat geresulteerd in deze bijzondere aanpak. Daar komt 

nog bij dat de nieuwe installaties in relatief kleine technische ruimtes 

moesten worden ingebouwd. Het was echt passen en meten. Binnen 

een uitmuntende samenwerking met EPC Groep, verantwoordelijk 

voor het realiseren van de besturingen en de systeemimplementatie, 

zijn we ook dáárin met glans geslaagd.” 

Het geluidsniveau tijdens het bewegen blijft onder 63dB(A). 

GELUIDSVRIENDELIJK 

De expertise van Molenmaker Techniek heeft de Groote Zeesluis niet 

alleen een gamma aan optimaal functionerende hydraulische technieken 

bezorgd. Conform de eisen van Waternet voorzag de hydrauliekspecialist 

het sluiscomplex ook van fluisterstille aggregaten. “De 

zeesluis is gelegen in een woon- en horecaomgeving”, zegt Molenmaker. 

“Dat gegeven vereiste een geluidsvriendelijke oplossing. Door 

gebruik van onder meer binnenvertandingspompen, elektromotoren 

met een laag toerental en specifieke dempingsringen hebben we het 

geluidsniveau van de aggregaten onder de 63 decibel weten te krijgen. 

Dat is zeer uniek.” ■ 

Hydraulische systemen 

en Cilinders voor o.a. : 

- Waterwerken 

- Industrieën 

- Machinebouw 

- Offshore & scheepvaart 

Molenmaker Techniek B.V. 

0515-434226 

www.molenmaker-techniek.nl 

info@molenmaker-techniek.nl 

www.mts-cilinders.nl 

Wagenmakersstraat 14 

8601 VA Sneek 

137


Tekst | Chris Elbers Beeld | Electronic Power Control (EPC) B.V. 

Een veelheid aan hypermoderne 

besturingstechnieken 

Actief binnen de industrie, scheepvaart en (natte) infrastructuur bewijst Electronic Power Control 

(EPC) zich al jaren als een echte specialist rondom het ontwerpen, renoveren en realiseren van 

elektrotechnische besturingsinstallaties. Zo ook tijdens de renovatie van de Groote Zeesluis in 

Muiden, een bijzonder project waarbij het familiebedrijf al vanaf het prille begin was betrokken... 

Operationeel directeur Andries de Rover, 

zoon van oprichter Dirk de Rover, is apetrots 

op het in hartje Muiden geleverde vakwerk. 

"Eind 2018 zijn we in opdracht van Waternet 

gestart met de elektrotechnische renovatie 

van het sluiscomplex. Allereerst hebben we 

voor de bediening van de twee schutsluizen, de 

spuisluis en de draaibrug de hard- en softwareengineering 

verzorgd. Daarbij is tevens rekening 

gehouden met een eventueel toekomstige 

objectbediening op afstand. Vervolgens zijn we 

in onze werkplaats begonnen met de bouw van 

de benodigde besturingskasten." 

NIEUWE BESTURINGSINSTALLATIE 

EPC maakte in het voorjaar van 2019 een begin 

met de ombouw op locatie. Daarbij werd de 

oude besturingsinstallatie in de technische ruimte 

onder het sluiswachtershuis vervangen door 

een geheel nieuw systeem. "De hydraulische 

draaibrug, de beide schutssluizen en de spuisluis 

zijn voorzien van een aparte besturing", zegt 

De Rover. "Daarnaast zijn diverse nieuwe lessenaars 

geplaatst voor de bediening van zowel 

de draaibrug en de beide sluishoofden van de 

schutssluizen aan de Vechtzijde, de sluishoofden 

aan de kant van het IJmeer als de tolkleppen en 

puntdeuren van de spuisluis. Verder hebben we 

een gloednieuw omroepsysteem geïnstalleerd 

en zijn de camera's vervangen die nodig zijn om 

het scheepvaartverkeer veilig te laten passeren." 

PUIKE SAMENWERKING 

Met de montage van een noodbediening om 

zonder gebruikmaking van de PLC de draaibrug, 

schutssluizen en spuisluis tóch te kunnen bedienen, 

kwam voor EPC het einde van de fysieke 

werkzaamheden in Muiden in zicht. "Na de oplevering 

van de nieuwe besturingsinstallatie hebben 

we hydrauliekspecialist Molenmaker Techniek 

nog geassisteerd tijdens de afkoppeling van 

de oude aandrijvingen en het plaatsen en inbedrijfstellen 

van de nieuwe", aldus De Rover. "Een 

passend besluit van een project dat we met het 

volste respect voor het monumentale object 

binnen een geweldige samenwerking met opdrachtgever 

Waternet en directievoerder Royal 

HaskoningDHV hebben uitgevoerd." ■ 

'Het sluiscomplex 

is uitgerust met 

de nieuwste 

besturingstechnieken' 

Op verschillende plaatsen zijn bedienlessenaars geplaatst. 

De draaibrug is tevens voorzien van nieuwe afsluitbomen. 

139


Tekst | Chris Elbers Beeld | De Vries Werkendam B.V. 

Mooie mix van waterbouw, 

renovatie en restauratie 

In 1963 gestart als onderhoudsbedrijf in de droge infra is De Vries Werkendam uitgegroeid tot 

een vooraanstaande specialist rondom de realisatie van waterbouwkundige en civieltechnische 

constructies en objecten. Of het nu gaat om nieuwbouw, onderhoud, renovatie of restauratiewerkzaamheden, 

de aanwezige expertise garandeert een hoogwaardige uitvoering op maat. Dat bleek 

andermaal tijdens de renovatie van de Groote Zeesluis in Muiden, een kunstwerk waarmee de 

onderneming door de jaren heen een speciale band heeft gekregen. 

Water- en betonbouw kent voor De Vries 

Werkendam amper geheimen. Onder leiding 

van de dga's Dammes Oldenburg en Jan Luijten 

bedient het familiebedrijf binnen beide disciplines 

uiteenlopende opdrachtgevers. In Nederland 

en daarbuiten. “Qua ontwerp en realisatie 

bieden we een totaalpakket”, zegt Oldenburg. 

“Zowel voor nieuwbouw, onderhoud, renovatie 

als restauratie. We hebben alles in huis om 

waterbouwkundige en civieltechnische projecten 

te realiseren. Het aanbrengen van verankeringen 

en funderingen wordt verzorgd door 

ons zusterbedrijf De Vries Titan, sinds 1999 

specialist op het gebied van de aanleg van verankerings- 

en funderingssystemen voor infraprojecten 

en de burgerlijke en utiliteitsbouw.” 

NIEUWE MIJLPAAL 

Tijdens de recente vernieuwing van de Groote 

Zeesluis bracht De Vries Werkendam zijn uitgebreide 

expertise wederom in de praktijk. De activiteiten 

zijn een vervolg op eerdere werkzaamheden 

die het bedrijf in hartje Muiden uitvoerde. 

Oldenburg beschrijft het project dan ook als een 

nieuwe mijlpaal binnen de samenwerking met 

Waternet. “We doen al tientallen jaren zaken 

met elkaar. In 2004 kregen we opdracht tot een 

grootscheepse restauratie van het metselwerk 

en de sluisdeuren van het sluiscomplex. De sluis is 

destijds volledig drooggezet en voorzien van een 

volledige overkapping om de werkzaamheden 

in geconditioneerde omstandigheden te kunnen 

uitvoeren. In 2016 hebben we een viertal deurstellen 

van de sluis gerenoveerd." 

Zo'n twee jaar terug werd De Vries Werkendam 

wederom benaderd voor een grondige 

renovatie- en restauratieronde. Nu diende 

opnieuw plaatselijk opgetreden scheurvorming 

in het metselwerk te worden verholpen 

en moesten de overige deurstellen dezelfde 

behandeling krijgen als de deurstellen in 2016. 

Alle staalconstructies van het sluiscomplex en 

de verkeersbrug zijn voorzien van een nieuw 

conserveringssysteem en het houtwerk van het 

sluishuis is gerenoveerd. Tot slot was het zaak 

een oude toegangsbrug te vervangen door een 

nieuw te bouwen exemplaar dat aansluit bij het 

monumentale karakter van de sluis. 

EEN-TWEETJE 

Oldenburg omschrijft de uitgevoerde werkzaamheden 

als een mooie mix van waterbouwkundige, 

renovatie- en restauratieactiviteiten. 

“Naast het inbrengen van onze eigen specialismen 

hebben we voor de restauratie van het 

metsel- en voegwerk een beroep gedaan op 

onze vaste partner Nico de Bont uit Vught, specialist 

in klassieke restauratie.” Het vernieuwen 

van twee specifieke sluisdeuren werd een eentweetje 

met Wijma uit Kampen, gespecialiseerd 

in het vervaardigen van houten sluisdeuren. “Bij 

het verwijderen van de buitendeurstellen in de 

middenkolk bleken twee deuren fors bescha- 

'De sluisrenovatie is een vervolg op eerdere 

werkzaamheden door het bedrijf' 

Aerial view inhangen nieuw geproduceerde sluisdeuren. 

140


Verwijderen van de bestaande sluisdeuren ten behoeve van de renovatie. 

Plaatselijk herstel metsel- en voegwerk. 

digd te zijn. Na een grondige inspectie door 

de experts van Wijma werd besloten deze te 

vervangen. Een mooie klus die we samen tot 

een goed einde hebben gebracht”, aldus Ol- 

denburg, die afsluit met lovende woorden voor 

de opdrachtgever. “Waternet verliest de waardevolle 

functie van de door hen beheerde monumentale 

kunstwerken niet uit het oog. De 

Groote Zeesluis is daarvan een prima voorbeeld. 

Het complex heeft als publiekstrekker 

een grote impact op het Muidense centrum. 

Dat besef is volop aanwezig.” ■ 

141

De Vries Werkendam B.V. uw ervaren partner op het gebied van: 

waterbouwkundige & verankerings- en funderingsprojecten! 

www.devrieswerkendam.nl 

De Vries Werkendam B.V.| Hulsenboschstraat 25| 4251LR Werkendam|info@devrieswerkendam.nl

Tekst | Pieter de Mos Beeld | Tele Radio Benelux 

Tele Radio Benelux betrekt 

nieuw pand in Bleiswijk 

Met ruime fraaie showroom en veel groter voorraadmagazijn 

Een fraai ingerichte showroom, groter magazijn en efficiënt ingerichte technische ruimte voor productie, 

reparatie en ontwikkeling. Het veel ruimere en duurzame nieuwe pand in Bleiswijk heeft zowel de klanten 

als de eigen medewerkers vanaf 1 december veel meer te bieden dan de oude vestiging in het Haagse 

Forepark. Bovendien is het nieuwe bedrijfspand gemakkelijk en snel te bereiken via afslag 8 van snelweg A12. 

Overal waar gehesen en aangestuurd wordt zien we vandaag-de-dag de afstandsbedieningen 

van Tele Radio in actie: van een slimme zender op zakformaat 

tot de forse buikzenders voor het ‘zware’ werk. Door de groeiende 

vraag naar deze geavanceerde radiografisch besturingssystemen is Tele Radio 

Benelux letterlijk uit de oude jas gegroeid. Met het nieuwe pand in Bleiswijk kan 

optimaal worden voldaan aan de toenemende vraag naar maatwerk vanuit het 

bedrijfsleven. In de ruime en fraai ingerichte showroom kunnen klanten straks 

alle producten zien. Tevens kunnen zij snel worden beleverd, want het nieuwe 

magazijn beschikt over vier keer zo veel voorraadruimte als in Forepark. 

ENERGIENEUTRALE HUISVESTING 

Voor de Tele Radio Groep is duurzaamheid al sinds de oprichting een 

belangrijke pijler. Vandaar dat de afgelopen jaren hard is gewerkt aan milieubewuster 

verpakkingsmateriaal en het online beschikbaar stellen van 

handleidingen. Ook het nieuwe bedrijfspand van Tele Radio is klaar voor 

een duurzame toekomst, mede dankzij de tachtig zonnepanelen op het 

dak. Die gaan de dagelijkse werkzaamheden voor de volle 100 procent 

ondersteunen, want ze leveren alle energie die nodig is voor apparatuur, 

verlichting, ventilatie, verwarming en koeling. 

Het juiste adres voor de autonavigatie is: Jadestraat 9, 2665 NS Bleiswijk. 

INDUSTRIËLE 

AFSTANDSBESTURING 2.0 

PUMA 

■ 

Onafhankelijk 

gecertificeerd 

Tele Radio: fabrikant van industriële, draadloze besturingen om veilig en 

efficiënt te werken. Innovatief en robuust. Ontdek Tele Radio PUMA: met 

het hoogste veiligheidsniveau voor hydraulische, mobiele en industriële 

toepassingen. 

Beschikbaar als Basic Line met een standaard opbouw voor de meeste 

toepassingen tegen de scherpste prijs of als maatwerkoplossing voor 

extreme flexibiliteit. 

Kijk op onze website voor alle informatie. 

Artist impression van het nieuwe pand in Bleiswijk met daaronder de ruime 

showroom in wording. 

TELERADIO.NL 

Tel. +31 (0) 70 - 419 41 20 info@teleradio.nl 

SAFE • SMART • STRONG 

143

Tekst en beeld | IV-Groep 

Aanpakken van wateroverlast 

in Geldrop-Mierlo met een 

blauwe aderplan 

Het is inmiddels geen nieuws meer dat we vaker te maken krijgen met hevige neerslag. In de 

ruimtelijke spreiding van de hoosbuien lijken patronen te zitten. Zo is de zuidoosthoek van 

Noord-Brabant relatief vaak ‘de klos’. Zo ook de gemeente Geldrop-Mierlo. 

Begin 2020 vroeg de gemeente Geldrop-Mierlo 

aan Iv-Infra om na te denken over een langetermijnvisie 

voor opvang, transport en infiltratie 

van het hemelwater voor de hele gemeente, 

ofwel een blauwe aderplan. Parallel hierin werd 

begonnen met het opstellen van een nieuw basisrioleringsplan 

(BRP) waardoor 1) een integrale 

aanpak mogelijk werd en 2) specifiek kon 

worden ingezoomd op wateroverlastlocaties. 

In de zomer van 2020, wanneer Iv-Infra net is 

begonnen met het rioolmodel voor het BRP, 

wordt gemeente Geldrop-Mierlo opnieuw 

getroffen door een hoosbui met grote wateroverlast 

als gevolg. Hierbij veranderden straten 

in ‘rivieren’, woonkamers stonden blank en zitkuilen 

werden zwembaden. Deze grote overlast 

vraagt om een antwoord, een aanpak en 

actie vanuit de gemeente. Maar waar begin je 

en kun je alles wel oplossen? En hoe leg je dit 

uit aan bewoners die steeds water in de woonkamer 

krijgen? 

TIJD VOOR ACTIE 

Naast een visie voor de (middel)lange termijn 

waren er ook acuut maatregelen nodig. De focus 

op het BRP en het blauwe aderplan werd 

tijdelijk verlegd naar het plukken van het ‘laaghangende 

fruit’, ofwel de relatief eenvoudig 

te nemen maatregelen. Door het college van 

B&W werden financiële middelen beschikbaar 

gesteld en is op een breed front de benodigde 

capaciteit beschikbaar gemaakt. Hierdoor 

konden zowel bestuurders, beleidsmedewerkers, 

projectleiders als medewerkers van 

de buitendienst een bijdrage leveren aan de 

aanpak. Dat was een belangrijke eerste stap 

waardoor er snel concrete vervolgacties konden 

worden genomen. 

Bij dergelijke calamiteiten is informatieverstrekking 

van groot belang, naast acute hulp 

uiteraard. Als er een paar honderd meldingen 

binnenkomen, is een persoonlijke afhandeling 

ondoenlijk. Na een openbare informatieavond 

is daarom het gesprek aangegaan met kleinere 

gezelschappen, afvaardigingen van bewoners 

uit specifieke wijken of buurten. Doordat de 

bewoners vanaf het eerste moment betrokken 

waren bij het oplossen van de problematiek, 

hebben zij een grote inbreng gehad bij het ontwikkelen 

van ideeën. 

Oplossingen die ingrijpen op de openbare ruimte 

vragen om een goede afstemming van afwegingen 

van alle belangen en het creëren van draagvlak. 

Deze gesprekken waren ook zeer waardevol 

als voorbereiding op de risicodialoog die zal 

worden gevoerd bij het opstellen van het klimaatbeleid. 

Het gehele proces om te komen tot de 

realisatie van een maatregel kent een lange doorlooptijd. 

Het onderhouden van een gestage informatiestroom 

naar inwoners en bedrijven is dan 

‘Wij zagen al snel dat we dit niet alleen konden 

behappen en hebben aan Iv-Infra gevraagd 

om ons te assisteren' 

ook belangrijk. Ook als er even weinig nieuws te 

melden is. De gemeentelijke website is een belangrijk 

kanaal waarop veel informatie gedeeld 

kan worden. Maar ook een e-mailbericht naar 

betrokken inwoners bijvoorbeeld voorkomt dat 

zij zich vergeten voelen. 

WATERAMBASSADEURS 

Tijdens een openbare informatieavond is de 

problematiek en de beoogde aanpak op hoofdlijnen 

toegelicht. Vervolgens zijn tien gebieden 

benoemd en zijn er twee vertegenwoordigers 

(de waterambassadeurs) per gebied uitgenodigd 

voor een gesprek met een deskundige van de 

gemeente. Er werd uitleg gegeven over het functioneren 

van een rioolstelsel in het algemeen en 

het verwerken van het hemelwater. Daarbij zijn 

ook reële verwachtingen naar de bewoners toe 

geschept over de (on)mogelijkheden. Deze gesprekken 

hebben de bewoners als positief ervaren. 

Parallel aan de gesprekken zijn enquêtes 

gehouden om de problematiek verder in beeld 

te brengen. Samen met de reeds bekende klachten 

en meldingen uit het verleden kon zo een 

volledig overzicht van alle watergerelateerde 

problemen worden verkregen. 

Alle input en locatieanalyses hebben geleid tot 

84 maatregelen. Dit zijn deels de eenvoudig 

uitvoerbare maatregelen op maaiveldniveau, 

zoals het verlagen van trottoirbanden, het 

aanbrengen van drempels of juist het verwijderen 

ervan. Maar ook het plaatsen van 

ontluchtingsdeksels, terugslagkleppen, het 

opschonen van watergangen, verkleinen van 

doorvoeren en het creëren van nooduitlaten 

zullen leiden tot een beter functionerend rioolstelsel 

en minder wateroverlast. De wat 

zwaardere maatregelen betreffen de bouw 

144

GEMEENTE GELDROP-MIERLO: 

Op 17 juni 2020 viel er in onze 

gemeente een regenbui van 87 mm 

in ruim een uur. Dit leidde tot veel 

overlast en een grote stroom klachten 

van bewoners. Wij zagen al snel dat 

we dit niet alleen konden behappen 

en hebben aan Iv-Infra gevraagd 

om ons te assisteren. Zij konden de 

drukte van de eerste dagen na de 

overlast snel ombuigen naar een 

gestructureerde aanpak om met name 

de informatiestromen te reguleren. 

Daarna heeft Iv Infra ons ondersteund 

bij het opstellen van een groot pakket 

aan maatregelen om de belangrijkste 

overlast locaties aan te pakken. 

Water op straat in de praktijk 

van een aantal bergingskelders en de aanleg 

van open waterbergingen (wadi’s). 

Iv-Infra heeft deze maatregelen door middel van 

een integrale benadering uitgewerkt, vanaf het 

eerste ontwerp tot en met begeleiding van de uitvoering. 

Een aantal maatregen is inmiddels uitgevoerd 

of in voorbereiding, waaronder een grote 

bergingskelder. Naar verwachting zullen de meeste 

maatregelen medio 2022 zijn gerealiseerd. 

Water op straat in een 2D model 

Aanleg bergingskelder Geldrop 

LANGE TERMIJN: 

STRUCTUUR BIEDEN 

Parallel aan de uitwerking van de maatregelen 

heeft Iv-Infra een rekenmodel opgesteld. Door 

middel van een 2D-berekening zijn de stelsels en 

de oppervlakkige afstroming verder geanalyseerd. 

Uit deze beschouwingen zijn diverse lokale verbetermaatregelen 

aan het stelsel naar voren gekomen, 

maar ook aandachtsgebieden voor toekomstig 

afkoppelen. De rekenresultaten zijn getoetst 

aan de praktijkervaringen en deze komen in grote 

lijnen overeen. Verschillen zijn er wel, maar vaak te 

verklaren doordat bijvoorbeeld woningen hoger 

gelegen zijn, waardoor overlast of schade uitblijven. 

Om richting en structuur te kunnen geven aan 

de toekomstige maatregelen is een uitgebreide 

analyse van gebiedskenmerken uitgevoerd. 

Hierbij zijn gegevens als hoogteligging, grondwaterstanden, 

bodemgesteldheid, verhard oppervlak, 

groen en oppervlaktewater verzameld 

en in kaart gebracht. Door het combineren van 

deze gegevens zijn kansrijke gebieden benoemd 

voor waterberging of infiltratie. Voor de afvoer 

van hemelwater is naar aanleiding van deze 

analyse een voorstel gedaan voor een blauwe 

aderstructuur die voorziet in een optimale en 

gemeente-brede verspreiding en opvang van 

het water op de (middel)lange termijn. ■ 

145

Tekst en beeld | ACO 

Innovatieve infiltratiegoot 

in centrum Berlicum (NB) 

April dit jaar startte men in Berlicum (gemeente Sint-Michielsgestel) aan de realisatie van de 

herinrichting van het Mercuriusplein. Een plein met vele functies als: parkeren, winkelen, verblijven, 

weekmarkten en evenementen. De gemeente is actief met het bevorderen en implementeren van 

klimaat adaptieve oplossingen. Het Mercuriusplein in Berlicum bewijst dat het helemaal niet erg is 

als je daarbij beren op de weg ziet, integendeel! 

WAAROM INFILTREREN 

Het klimaat verandert en de effecten van klimaatverandering 

zijn overal waarneembaar. 

Hevige regenbuien en langere perioden van 

droogte vragen om duurzaam waterbeheer. 

“Tijdens een bezoek aan de Vakbeurs Klimaat 

in Houten, twee jaar geleden, maakte 

ik kennis met de ACO infiltratiegoot”, vertelt 

Fred Knibbeler van Dolmans Landscaping 

Group. “Wij focussen ons op circulaire en in- 

novatieve oplossingen, daarom sprak de infiltratiegoot 

mij direct aan! Hij vangt hemelwater 

op en infiltreert het lokaal, hoog aan 

het oppervlak, in de bodem. Hierdoor wordt 

uitdroging van de bodem voorkomen en de 

riolering ontlast. Ik zag direct de mogelijkheden 

van dit systeem en het bleek dé oplossing 

voor het Mercuriusplein in Berlicum.” 

Zo ontstond een win-winsituatie voor dorp, 

mens en natuur! 

WERKING VAN DE ACO 

INFILTRATIEGOOT 

De infiltratiegoot is verkrijgbaar in RVS of Cortenstaal 

en is voorzien van onderuitlaten die aansluiten 

op infiltratielonten in de bodem. “Deze lonten 

bestaan uit milieuvriendelijk en volledig circulair 

steenwol. Het aantal onderuitlaten/lonten wordt 

bepaald aan de hand van de ontwerpeisen en de 

waterdoorlatendheid van de bodem (K-waarde)”, 

zo vertelt Kees-Willem Kamp, sales engineer bij 

Berenmotief ontworpen door Susanne Dohmeier (dlg) 

146

ACO, die dit project van begin tot eind begeleide. 

“Om de infiltratielonten en de ondergrond te beschermen 

tegen vervuiling is de gootbodem tevens 

voorzien van filterelementen van circulair steenwol. 

Eenmaal aangebracht in de grond zorgen de lonten 

ervoor dat hemelwater wordt geïnfiltreerd in de 

bodem en hier geleidelijk aan wordt afgegeven. Zo 

wordt uitdroging van de bodem voorkomen en de 

riolering tijdens regenbuien ontlast.” 

TOEPASSING OP HET 

MERCURIUSPLEIN 

In de ontwerpfase van het Mercuriusplein is besloten 

het regenwater van het deel waar de weekmarkt 

wordt gehouden niet af te koppelen op de infiltratiegoot. 

Dit in verband met de mate van vervuiling. 

Daarom ligt hier een normale ACO ExoDrain die 

loost op de vuilwaterafvoer. Het overige regenwater 

afkomstig van circa 4500 m 2 verhard oppervlak 

wordt wel opgevangen in de infiltratiegoot en 

in de bodem geïnfiltreerd. “Om dit gecontroleerd 

te doen is het systeem gecompartimenteerd zodat 

water niet allemaal naar één punt stroomt, maar gecontroleerd 

wordt afgegeven aan de grond. Het infiltratiegootsysteem 

is op diverse plaatsen voorzien 

van overstorten en een extra berging in de vorm 

van een waterbergende fundering onder de verharding 

van de parkeerplaats. Zo wordt ook bij hevige 

piekbuien wateroverlast en mogelijke schade te allen 

tijde te voorkomen”, licht Fred Knibbeler toe. 

SNELLE INSTALLATIE 

De infiltratiegoot heeft, dankzij de unieke Exo- 

Drain constructie, geen betonfundatie of verdere 

zijlingse aanvulling met beton nodig (Type-I volgens 

NEN-EN1433) om aan de vereiste verkeersklasse 

D400 te voldoen. De enige voorwaarde is een voldoende 

draagkrachtige ondergrond, met voldoende 

waterdoorlatend vermogen. Het is daarom aan 

te bevelen om de goten te plaatsen met behulp 

van een betonnen stellaag. Gaten met een doorsnede 

van 25 cm, ten behoeve van de infiltratielonten, 

kunnen gerealiseerd worden door middel 

van grondzuigtechniek, een machinale grondboor 

of palenschep. In de vrijgekomen gaten worden 

vervolgens de infiltratielonten met een lengte van 

1200 mm en doorsnede 150x200 mm geplaatst. 

Holle ruimtes worden aangevuld met split. Over 

deze infiltratielonten wordt de infiltratiegoot geplaatst. 

De infiltratielonten bij het Mercuriusplein 

zitten hart op hart twee meter bij elkaar vandaan. 

ROOSTERAFDEKKING 

MET BERENMOTIEF 

Zoals iedere roostergoot kan ook de infiltratiegoot 

voorzien worden van zelf ontworpen gietijzeren of 

Cortenstalen roosters. Deze mogelijkheid is voor 

dit project volledig benut. Het motief in het roosters 

is ontworpen door Susanne Dohmeier van 

Dolmans Landscaping Group: “Bij het ontwerpen 

heb ik geprobeerd een link te maken met het verleden 

en iets unieks van Berlicum terug te brengen 

op het Mercuriusplein, ook wel de ‘huiskamer’ van 

het dorp. De beer komt uit het oude wapen van 

Berlicum. Deze heb ik geabstraheerd en hier een 

motief mee gemaakt waarbij grote en kleine beren 

elkaar afwisselen.” De unieke uitstraling draagt bij 

aan de identiteit van het plein en geeft afwatering 

een eigen gezicht. Daarbij wordt het berenmotief 

door de bewoners ook zeer positief gewaardeerd! 

ONDERHOUD 

Het systeem moet natuurlijk wel inspecteerbaar 

en reinigbaar zijn. Periodiek zal de infiltratiegoot 

moeten worden gecontroleerd op vervuiling en 

functionaliteit. Bij verminderende werking worden 

de horizontaal aangebrachte filterelementen 

vervangen. Dit kan heel eenvoudig nadat de 

roosters zijn verwijderd. De infiltratielonten vragen 

geen verder onderhoud. 

Deze infiltratiegoot past in ieder ontwerp. 

Daarmee is duurzaam waterbeheer mogelijk in 

elk dorp en stad. ■ 

De infiltratiegoot heeft, dankzij de unieke ExoDrain constructie, geen betonfundatie of verdere zijlingse aanvulling met beton nodig. 

147

Nieuw 

Het veelzijdige gootsysteem 

voor waterdichte oplossingen 

ACO DRAIN® PowerDrain Sealin 

ACO biedt dé waterdichte oplossing voor 

zware verkeersbelastingen met het 

vernieuwde gootsysteem ACO PowerDrain 

Sealin. Een belangrijke vernieuwing is dat 

naast de gietijzeren roosters met Powerlock 

vergrendeling, alle roosters uit ons 

Ruime roosterkeuze voor elk project 

Multiline programma met de Drainlock® 

vergrendeling ook op deze goot passen. 

Hierdoor heb je een een ruime keuze aan 

roosters in vele vormen, kleuren en materialen. 

De roosters voldoen aan alle eisen, 

zowel op het esthetisch als functioneel vlak. 

veilig 

• zelfvergrendelende 

Powerlock 

• geïntegreerde 

elastomeer dempers 

Powerlock rooster 

D400 

Gietijzer 

Nieuw 

Powerlock rooster 

F900 

Gietijzer 

Nieuw 

Langsstaafrooster 

Gietijzer 

Traanplaat 

Gietijzer 

gesloten 

Sleufrooster 

Heelguard 

Gietijzer 

dicht 

• standaard geïntegreerde 

Sealin afdichting 

Maasrooster Q+ 

Verzinkt staal 

RVS 

Sleufrooster 

Gietijzer 

sterk 

• 12 mm brede gietijzeren 

randbescherming 

• Robuust gootelement 

ACO BV • www.aco.nl • info@aco.nl 

ACO. creating 

the future of drainage

S2.1 S2.3 

S2.4 S2.8 

OOK VOOR 

CONTAINER- 

TRAPPEN!! 

S2.9 S2.10 

BOUWTRAP / CONTAINERTRAP / 

TALUDTRAP/MODULAIRE TRAP 

ADV_197X130 

SUPER VEILIG 

easystairs.nl 

00026643007.indd 1 09-12-21 15:49 

DRINK 

WATER 

15, 16 & 17 

MAART 2022 

EVENEMENTENHAL 

GORINCHEM 

AFVAL 

WATER 

PROCES 

WATER 

STEDELIJK 

WATER & 

RIOOLBEHEER 

WWW.AQUANEDERLAND.NL 

TWITTER.COM/AQUA_RIO_EH WWW.LINKEDIN.COM/COMPANY/AQUA-EN-RIO 

BOEK UW 

STAND 

210408 Aqua21_Advertenties_Basis.indd 8 25/11/2021 14:24

Tekst | Easyfairs Nederland BV Beeld | Seijbel Photography 

Samen werken aan 

water tijdens vakbeurs 

Aqua Nederland 

In maart 2022 is dan eindelijk hét moment voor Aqua Nederland. Met diverse verplaatsingen 

vanwege COVID-19 opent Evenementenhal Gorinchem haar deuren voor waterprofessionals op 

15, 16 en 17 maart. De huidige en toekomstige wateruitdagingen zoals het sluiten van waterketens, 

het verwaarden van afvalwater en slimme technologieën voor het hergebruik en zuiveren 

van afvalwater staan bij Aqua Nederland op de agenda. Naast de vertrouwde marktplaats voor 

nieuwe producten en diensten zet het platform ook flink in op kennisdeling en netwerken op 

‘Next Level’ de geheel vernieuwde bovenetage in Evenementenhal Gorinchem. 

Uitbreiding door nieuwe beurshal ‘Next Level’ 

Na jaren van gestage groei zorgt de vernieuwde 

bovenverdieping, Next Level, voor de 

hoognodige uitbreiding van de beursvloer. Het 

wordt dé plaats voor kennisproducten, netwerken, 

advies, innovaties en carrière. Hier zijn 

onder andere diverse kennistheaters, de Innovatiestraat 

en advies- en ingenieursbureaus 

ingedeeld. De partners die op Next Level te 

vinden zijn, zijn onder andere KWR, Evides 

Industriewater, Royal HaskoningDHV, Sweco 

Nederland, Siemens, ENVAQUA, Water Al- 

Er is behoefte om eindelijk weer op een veilige manier te kunnen netwerken met de watersector 

150

estaande infrastructuur en de aanwezigheid 

van 9.500 waterprofessionals. 

ALLE WATERKETENS 

KOMEN AAN BOD 

Om iedere waterketen ook op inhoudelijk niveau 

te bedienen worden op Next Level enkele 

doelgroepgerichte theaters ingericht om de 

meest actuele onderwerpen te bespreken. Er 

komt drie dagen lang een Stedelijk Watertheater 

en een Watertheater dat iedere dag een 

andere doelgroep verwelkomt door themadagen: 

Proceswater Dinsdag, Waterschap 

Woensdag en Drinkwater Donderdag. 

De grote beurshal bestaat uit de marktplaats waar vraag en aanbod samen komt voor een divers aanbod van 

watergerelateerde producten 

INNOVATIESTRAAT 

Tijdens Aqua Nederland worden er ook 

weer diverse innovaties uitgelicht in de Innovatiestraat 

op Next Level in samenwerking 

met Water Alliance. Onder andere Vislift BV, 

Nijhuis Industries, Waterstromen B.V., Munisense 

BV en Stadlandwater BV tonen hun 

nieuwste producten. 

OVER AQUA NEDERLAND 

Aqua Nederland vindt in Evenementenhal 

Gorinchem plaats op 15, 16 en 17 maart. 

Voornamelijk vertegenwoordigers van de 

industrie, waterschappen, drinkwaterbedrijven, 

gemeenten, provincies en GWW sector 

komen de 350 exposanten bezoeken op het 

gebied van waterbehandeling, watermanagement 

en watertechnologie, maar ook hemelwaterafvoer 

en -opvang en toepassingen/ 

diensten voor riolering en rioolwaterzuiveringsinstallaties. 

Er komen ongeveer 9.500 

professionals op dit platform voor watertechnologie 

en ketensamenwerking af. 

Ruim 350 exposanten tonen hun producten en diensten tijdens Aqua Nederland 

‘Aqua Nederland vindt in Evenementenhal 

Gorinchem plaats op 15, 16 en 17 maart’ 

DEELNEMEN AAN AQUA 

NEDERLAND? 

We hebben nog enkele standlocaties vrij voor 

aankomende maart. Wilt u uw producten of 

diensten tonen aan een waardevolle doelgroep 

waterprofessionals? Neem dan contact op met 

Esther Rodenburg: Esther.Rodenburg@easyfairs.com 

of via 0183 – 680 655. 

BLIJF OP DE HOOGTE 

Via onze website: www.aquanederland.nl of 

volg ons op LinkedIn, Twitter of Facebook onder 

de naam: Aqua Nederland. 

liance, NWP, Vandervalk + Degroot BV, M.J. 

Oomen Moerdijk en nog veel meer. 

Relevant programma voor en door de markt 

Het aantal brancheverenigingen en kennisplatformen 

voor de diverse waterketens is groot. 

Aqua Nederland vormt een uitgelezen moment 

om laagdrempelig de waterbranche samen 

te brengen en een groot aantal losse netwerk- 

en kennisevents te verbinden. Op Next 

Level krijgen deze partijen een podium om hun 

netwerk te versterken en belangrijke kennis te 

delen om de watersector vooruit te helpen. 

Door Next Level kunnen zij meeliften op de 

BEZOEKADRES: 

Easyfairs Evenementenhal | Franklinweg 2 | 

4207 HZ Gorinchem | T: +31 (0)523 289 818 

* Let op! Kijk op www.aquanederland.nl/covid-19 

voor de meest gestelde vragen over hoe wij de 

beurs voor u zo veilig mogelijk maken. ■ 

151

Als producent van doordachte voorspansystemen levert DYWIDAG vaak een wezenlijke bijdrage aan projecten om de voorspanning zo efficiënt mogelijk te engineeren. 

Tekst | Roel van Gils Beeld | DYWIDAG 

Voorspansystemen cruciaal bij 

genomineerden Betonprijs 2021 

DYWIDAG werkt dagelijks aan het veiliger, sterker en slimmer maken van gebouwen en kunstwerken. 

De voorspansystemen worden dan ook toegepast in de meest uiteenlopende projecten, 

van bruggen en stabilisatie van hellingen tot hoogbouw, stadions, windturbines en dammen. 

Maar liefst drie projecten waaraan DYWIDAG een bijdrage heeft geleverd, zijn in verschillende 

categorieën genomineerd voor de Betonprijs 2021. 

De prestigieuze Betonprijs wordt sinds 1979 

elke twee jaar uitgereikt aan toonaangevende 

projecten in de betonbouwsector om de kennis 

en kunde in de hele Nederlandse betonsector 

te vergroten. De projecten zijn een voorbeeld 

van de intelligente, verantwoorde, toekomstgerichte, 

waardevolle en inspirerende toepassingen 

van beton. Als producent van doordachte 

voorspansystemen levert DYWIDAG vaak een 

wezenlijke bijdrage aan projecten om de voorspanning 

zo efficiënt mogelijk te engineeren. Indirect 

is DYWIDAG deelgenoot van het succes 

van enkele aansprekende projecten die genomineerd 

zijn voor de Betonprijs 2021. 

DRIE NOMINATIES 

In de categorie Utiliteitsbouw is het nieuwe 

Van der Valk hotel Amsterdam Zuidas genomineerd. 

De jurymotivatie luidt als volgt: “Het 

iconische hotel aan de Zuidas van Amsterdam 

bestaat uit efficiënt opgezette hotelkamers in 

een zoveel mogelijk prefab systeem. Daaronder 

bevinden zich 6 verdiepingen in een heel 

open structuur. Op de overgang van beide 

systemen is een vernuftige tafel gemaakt, 

die slank kon blijven door de toepassing van 

voorspanning." En die inventieve voorspanning 

152

komt uit de koker van DYWIDAG. In de categorie 

Bestaande Bouw is onder meer het 

transformatieproject Hoog Lindoduin genomineerd. 

Hier heeft DYWIDAG zijn licht laten 

schijnen op de verankeringen van de beeldbepalende, 

nieuwe en grotere balkons. Tot slot 

is in de categorie Duurzame Bouw de Nieuwe 

Verbinding N69 genomineerd. De jury waardeert 

de inzet om duurzaamheid op velerlei 

wijzen in dit project vorm te geven. Zowel 

bij de bouw, met een lage CO 2 

-uitstoot, tijdens 

de energieneutrale gebruiksfase en wat 

betreft de leefomgeving, met aandacht voor 

landschap, natuur en recreatie. 

Alle kunstwerken van de nieuwe N69 zijn 

uitgevoerd met voorspansystemen van DY- 

WIDAG. “We zijn door Boskalis al in de 

ontwerpfase benaderd om de voorspanning 

zo efficiënt mogelijk te engineeren”, zegt 

Robert Jansen van DYWIDAG. “Zo iconisch 

als sommige kunstwerken zijn vormgegeven, 

zo standaard hebben we in veel gevallen de 

voorspansystemen kunnen ontwerpen. In 

dit geval gaat het om negen kunstwerken 

waarvoor we verspreid over anderhalf jaar 

zo’n 400 ton aan voorspansystemen hebben 

geleverd.” Of de projecten waaraan 

Alle kunstwerken van de nieuwe N69 zijn uitgevoerd met voorspansystemen van DYWIDAG. 

DYWIDAG een bijdrage heeft geleverd er 

ook met de ‘hoofdprijs’ van doorgaan, is nog 

onbekend. Aanvankelijk zou de Betonprijs 

2021 worden uitgereikt tijdens het Beton 

Event, maar door de aangescherpte coronamaatregelen 

kon dat niet doorgaan en is 

de uitreiking uitgesteld naar een nader te 

bepalen moment begin 2022. ■ 

153

PROJECT DIJKVERSTERKING GORINCHEM – WAARDENBURG 

Tekst | Suzanne van Gaale Beeld | Graaf Reinaldalliantie 

Op weg naar een 

leefbare en veilige dijk 

Tussen nu en 2050 wordt in Nederland de grootste dijkversterkingsoperatie ooit uitgevoerd. In 

totaal wordt 400 kilometer dijken in het rivierengebied versterkt. Het traject Gorinchem-Waardenburg 

is één van de eerste trajecten. Voor dit project is gekozen voor een nieuwe samenwerkingsvorm, 

een alliantie tussen Waterschap Rivierenland en de aannemerscombinatie Waalensemble. 

Om een ramp te voorkomen, moeten de 

Nederlandse dijken aan strenge veiligheidseisen 

voldoen. Dit wordt periodiek getoetst. 

Deze toetsing is uniek in de wereld en biedt 

een actueel beeld van onze waterveiligheid. 

De laatste toetsingsronde uit 2011 toonde 

echter aan dat delen van de dijk langs de 

Waal tussen Gorinchem en Waardenburg 

niet voldoen aan de nieuwe wettelijke veiligheidsnorm. 

Daarop is besloten dit deel met 

een lengte van ruim 23 kilometer als één van 

de eerste trajecten te versterken. 

BIJZONDERE SAMENWERKING 

Na een uitgebreide verkennings- en planuitwerkingsfase 

is op 7 juni 2021 de realisatie 

gestart. “De werkzaamheden zullen vijf jaar 

duren, in 2026 zal de dijk weer voldoen aan 

de veiligheidsnorm”, legt Niek Ridderbos, alliantiemanager 

Graaf Reinaldalliantie uit. “Er zijn 

vier faalmechanismen die worden aangepakt: 

piping, macroinstabiliteit binnenwaarts, macroinstabiliteit 

buitenwaarts en hoogtetekort. 

De dijkversterking is onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma 

en valt onder 

het Deltaprogramma van het Rijk. Bijzonder in 

dit traject is de samenwerking tussen het waterschap 

(opdrachtgever) en Waalensemble. 

Het Waalensemble wordt gevormd door Heijmans, 

GMB en de Vries & van de Wiel met 

Royal HaskoningDHV als adviserende partij. 

Samen vormen zij de Graaf Reinaldalliantie. 

Door een alliantie aan te gaan wil Waterschap 

Rivierenland de kennis van de aannemer volledig 

benutten bij het ontwerpen van deze 

nieuwe dijk en overdrachtsverlies voorkomen 

bij faseovergangen.” 

Bovenaanzicht van de dijkversterking. 

154


Werkzaamheden bij de Crobsche Waard. 

Plaatsing van damwanden om de dijk te versterken. 

MONITOREN VOOR VEILIGHEID 

Terwijl de werkzaamheden in volle gang zijn, gaat 

het leven voor de omwonenden en aanliggende 

bedrijven gewoon door. Dat brengt een aantal 

uitdagingen met zich mee, zoals veiligheid. Om 

de veiligheid te borgen is ingezet op een grootschalige 

monitoring en bouwkundige opname van 

woningen: meer dan 700 woningen en schuren 

staan langs de dijk. Deze zijn vóór de start in juni 

2021 bouwkundig opgenomen en beoordeeld. 

Een klus die zo’n twee jaar in beslag heeft genomen. 

Omgevingsmanager Max Slimmens legt 

uit wat het belang hiervan is. “Tijdens de werkzaamheden 

worden alle woningen en gebouwen 

zorgvuldig gemonitord. Dit zorgt ervoor dat we 

tijdens de uitvoering tijdig kunnen ingrijpen als 

gebouwen dreigen te vervormen. Door de bewaking 

uit te voeren met zettingsmetingen, trillingsmetingen 

en hoekmetingen kunnen we in 

de gaten houden of er schade aan de gebouwen 

dreigt op te treden en ook wat de relatie is met 

de uitvoeringswerkzaamheden.” 

DIGITAAL 

De monitoring van huizen en gebouwen is één van 

de vele digitale hulpmiddelen die ingezet worden 

in dit project. Slimmens: “Werkzaamheden, van 

klein tot groot, worden gemonitord en geregistreerd. 

Doel hiervan is dat alles herleidbaar is voor 

de toekomst. Stel dat er over een aantal jaar ergens 

op dit traject een verzakking optreedt, dan kunnen 

we aan de hand van alle digitale gegevens de 

mogelijke oorzaak herleiden. Ander voorbeelden 

zijn geautomatiseerde ontwerptools, het i-report 

en bijvoorbeeld de BouwApp die omwonenden 

en andere belangstellenden de laatste informatie 

geeft over de werkzaamheden.” 

DUURZAAMHEID 

Duurzaamheid is een ander groot aandachtspunt. 

“Enerzijds voldoen de grondwerkmachines 

aan strenge emissienormen. Anderzijds 

proberen we zoveel mogelijk gebiedseigen 

grond toe te passen om zo min mogelijk transportbewegingen 

te hebben”, legt Ridderbos 

uit. “De grootste milieu-impact van dijkversterkingen 

zit namelijk in grondtransport. Door 

in de uiterwaarden klei en zand te winnen, dragen 

we meteen bij aan natuurontwikkeling.” 

LEEFBARE DIJK 

Het dijkversterkingsproject gaat verder dan enkel 

het versterken van de dijk. “De dijk heeft 

meer functies dan alleen het water tegenhouden. 

De dijkversterking wordt zoveel mogelijk 

gecombineerd met het verbeteren van de kwaliteit 

van het landschap, de natuur en leefbaarheid 

voor bewoners. Hierbij werken we nauw 

samen met de gemeenten Gorinchem en West 

Betuwe, Rijkswaterstaat en de provincies Zuid- 

Holland en Gelderland. Samen kijken we bijvoorbeeld 

naar de inrichting van de uiterwaarden 

en de natuurontwikkeling op het traject 

Gorinchem-Waardenburg. Kortom, het is een 

allesomvattend project waarbij we samen met 

de omgeving een veilige en leefbare dijk gaan 

realiseren die goed past in het landschap.” ■ 

OVER HET HOOGWATERBESCHERMINGSPROGRAMMA (HWBP) 

In het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) werken de 21 Nederlandse waterschappen en Rijkswaterstaat samen aan de grootste dijkversterkingsoperatie 

ooit sinds de Deltawerken. Om overstromingen in Nederland te voorkomen, worden de komende dertig jaar in heel Nederland 

1.500 kilometer aan dijken en 500 sluizen en gemalen versterkt. 

Kengetallen dijkversterking 1400 

Stakeholders 400 

Bewoners 230 

Afritten 95 

Woningen op maat 

60 

Kruispunten 51 

Dijkvakken 23 

Kilometer 10 

Monumenten 2 

Gemeenten 2 

Provincies 1 

Waterschap 

· 7 km binnenwaartse versterking in grond 

· 10 km buitenwaartse versterking in grond 

· bijna 4 km aan heaveschermen om piping tegen te gaan, die altijd aangevuld worden met grond (binnenwaarts of buitenwaarts). 

· zo’n 6 km stabiliteitsschermen 

· 2 mio m 3 grondverzet (nog even checken bij Hans Peppelman) 

155


Werkzaamheden naast bebouwing. 

Benno Bruinsma, risk controller bij BouwQ. 

Tekst | Suzanne van Gaale Beeld | BouwQ 

Kritische en 

frisse blik op risico’s 

Iedereen is gebaat bij een onafhankelijk risicomanagement 

Het dijkversterkingsproject Gorinchem-Waardenburg is vanzelfsprekend niet zonder de nodige 

risico’s. Het is dan ook van belang alle mogelijke risico’s in kaart te brengen en te monitoren. 

Een verantwoordelijkheid die bouwinspectiebureau BouwQ op het lijf geschreven is. Als onafhankelijke 

partij zijn zij verantwoordelijk voor het risicomanagement namens de verzekeraar Swiss Re. 

‘Het belang van dit project is groot,’ aldus 

Benno Bruinsma, risk controller bij BouwQ. 

‘Het is een zeer grote dijkversterkingsoperatie 

die meerdere jaren in beslag neemt. 

Dat maakt de kans dat er tijdens het traject 

schade optreedt, reëel. Denk aan graafschade 

aan kabels en leidingen, scheuren in 

woningen door trillingen en zakkingen maar 

ook bijvoorbeeld een plotselinge verzwak- 

king van de bestaande dijk. Schade, groot 

of klein, betekent altijd een zekere vertraging 

en dus extra kosten, maar bijvoorbeeld 

ook reputatieschade en klachten uit de omgeving. 

Iedereen, zowel de betrokken aannemers, 

verzekeraars als de omwonenden, 

is dan ook gebaat bij gedegen, onafhankelijk 

risicomanagement dat zich specifiek op dit 

onderwerp richt.’ 

EXTRA VOORZORGS- 

MAATREGELEN VEREIST 

BouwQ is een club ervaren, deskundige en 

onafhankelijke technici en controleurs die 

optimale veiligheid en kwaliteit van bouwwerken 

nastreeft middels doelgerichte controles 

in alle fasen en op alle aspecten van 

bouwwerken en -processen. Dat doen zij 

niet alleen in opdracht van de overheid en 

156


Als BouwQ tijdens een inspectie een risico signaleert, dan bespreekt zij dit direct met de aannemer. 

Bebouwing naast de dijk. 

aannemingsbedrijven, maar ook in opdracht 

van technische verzekeraars. Dit laatste is 

het geval bij het project van de dijkversterking 

Gorinchem - Waardenburg. BouwQ is 

een door Nederlandse makelaars en verzekeraars 

geaccepteerd Risk Control bureau. 

‘Bouwwerkzaamheden in een kwetsbare 

omgeving als een dijkversterking vereisen 

extra voorzorgsmaatregelen om bouwrisico’s 

te voorkomen. Het afsluiten van een 

goede constructie- en aansprakelijkheidsverzekering 

is natuurlijk standaard. Wij beoordelen 

specifiek binnen de scope van de 

verzekering alle relevante risico’s in de ontwerpfase 

en controleren gedurende kritische 

momenten in de realisatiefase of de nodige 

risico-mitigerende maatregelen zijn genomen. 

Startpunt is de risico-inventarisatie op 

het projectplan, het zogenaamde nulrapport. 

We brengen alle grote risico’s in kaart 

evenals de beheersmaatregelen die door de 

aannemer al zijn voorzien. Waar nodig doen 

we aanbevelingen voor aanvullende maatregelen. 

De risico’s uit het nulrapport worden 

vervolgens door BouwQ opgevolgd tijdens 

de uitvoeringsfase. Hierbij wordt gecontroleerd 

of alle afgesproken maatregelen nageleefd 

worden. Soms treden wijzigingen op en 

blijken de beheersmaatregelen onvoldoende 

om schade te voorkomen. Dat bespreken wij 

dan zo snel mogelijk met de partijen.’ 

‘Tenslotte zijn we er allemaal bij gebaat 

als de werkzaamheden voor de dijkversterking 

spoedig en vlot verlopen' 

HOOGWATERSEIZOEN 

Wat als Bruinsma en zijn collega’s een risico 

signaleren? ‘De aannemers zijn zelf verantwoordelijk 

voor het correct voorbereiden 

en uitvoeren van de afgesproken beheersmaatregelen. 

Wij zijn geen dagelijks toezicht 

maar controleren iedere paar weken 

of dit ook daadwerkelijk gebeurt. Als we 

tijdens een inspectie een risico signaleren, 

dan bespreken wij dit direct met de aannemer. 

Soms zijn er goede redenen voor 

een afwijking op de plannen. We moeten 

daarna beslissen of het nodig is een melding 

van een verhoogd risico te doen bij de verzekeraar. 

Als voorbeeld van een risico bij de 

dijkversterking, noemt Bruinsma een hoogwatergolf 

tijdens de werkzaamheden. ‘In de 

herfst en winter is het hoogwaterseizoen en 

is dit risico het grootst. Hiermee dient heel 

goed rekening gehouden te worden tijdens 

de planning en uitvoering van werkzaamheden 

aan de bestaande dijk.’ Alle plannen 

en maatregelen van de aannemer hierover 

worden door BouwQ in detail geanalyseerd. 

SAMENWERKING 

Hoewel Bruinsma als risk controller een 

controlerende functie heeft, ziet hij het als 

een meerwaarde om alle betrokken partijen 

scherp te houden. ‘Enerzijds is er soms een 

spanningsveld tussen de risico’s die wij benoemen 

en hoe een aannemer er tegenaan 

kijkt, beheersmaatregelen kosten natuurlijk 

wel geld. Anderzijds versterken we elkaar 

omdat wij als externe partij een frisse en 

tegelijkertijd kritische blik hebben op zaken. 

Wij komen vaak nieuw binnen bij een lopend 

project en zien soms risico’s die een projectteam 

nog niet heeft opgemerkt. Op die manier 

denken en werken we mee en geven we 

advies over aanvullende maatregelen, op basis 

van onze ervaring bij soortgelijke projecten. 

Tenslotte zijn we er allemaal bij gebaat 

als de werkzaamheden voor de dijkversterking 

spoedig en vlot verlopen.’ ■ 

157

DE NIEUWE KONING 

VAN DE 150 TONS KLASSE. 

Met 68,7 m hoofdgiek herdefinieert de 

nieuwe GMK5150XL de 150 tons klasse 

met het bieden van buitengewoon bereik 

en een uitstekende taxiballast configuratie. 

NIEUWE GMK5150XL 

• Indrukwekkende tabel en bereik, 8,1t capaciteit 

met gebruik van 68,7 meter hoofdmast. 

• Betere inzetbaarheid en besparingen op transportkosten 

dankzij uitstekende taxiballast configuratie: 

10,2 ton ballast op 12 ton per as 

• Compacte lengte en breedte van 2,75m maken het 

mogelijk om zelfs krappe opstelplaatsen te bereiken 

waardoor opstelling en positie geoptimaliseerd kunnen 

worden. 

• Éénmotorconcept met de meest moderne EUROMOT 5/ 

Tier 4 final motor verlaagd het dieselverbruik tot een 

minimum. 

• Door het gebruik van de ECO Mode is de GMK5150XL de 

meest zuinige kraan in zijn klasse. 

• Goedgekeurd voor HVO100 diesel voor een CO₂ reductie 

tot wel 90%. 

• Capaciteit: 150 t 

• Hoofdgiek: 68,7 m 

• Maximale jiblengte: 30,2 m 

• Maximale hijshoogte: 99 m 

• Motor: Mercedes-Benz, 390 kW 

EUROMOT 5/Tier 4 final 

Neem voor meer informatie contact op met 

uw Grove contactpersoon of ga naar: 

www.manitowoc.com


Zorgen voor minimale hinder is dan ook zeker één van de uitdagingen in het dijkversterkingsproject. 

Tekst | Suzanne van Gaale Beeld | Gebr. De Koning 

Zware damwandprofielen 

vereisen slimme technieken 

Stabiliteit van de dijk is van groot belang 

Gebr. De Koning is aanpakker van land en water. Die mentaliteit komt goed van pas bij de 

dijkversterking Gorinchem – Waardenburg. Want het aanbrengen van zware staalconstructies 

tot wel 20 meter diep op veelal smalle dijken vereist slimme oplossingen en technieken. 

“De kunst is de technieken zodanig in te 

zetten dat er minimale hinder is voor de 

omgeving”, aldus Leo van Dijk, commercieel 

manager bij Gebr. De Koning. “We voelen 

ons in ons element op de scheiding van water 

en land. Dat kunnen bouwkuipen zijn, 

maar juist ook kademuren en dijken. Dijkversterkingen 

passen perfect in dit verhaal. 

Stabiliteit van de dijk is van groot belang. Ze 

mogen bij hoogwater niet in elkaar zakken. 

Om dit te voorkomen brengen wij hele lange 

damwandprofielen aan tot zo’n 20 meter 

diep. Dit vereist zwaar materiaal wat weer 

de nodige risico’s met zich meebrengt, denk 

aan zware trillingen. Zorgen voor minimale 

hinder is dan ook zeker één van de uitdagin- 

'Zorgen voor minimale hinder is 

dan ook zeker één van de uitdagingen in het 

dijkversterkingsproject' 

160


gen in het dijkversterkingsproject. Gelukkig 

houden wij van uitdagingen. Juist als het ingewikkeld 

wordt, zijn wij op ons best.” 

SLIMME TECHNIEKEN 

Het aanbrengen van de zware damwandprofielen 

vereist het nodige materieel evenals 

slimme oplossingen en technieken. “Wij beschikken 

over meerdere soorten technieken 

voor het installeren van damwanden, dit noemen 

wij onze gereedschapskist. Elke techniek 

heeft zijn voor- en nadelen. Hoe meer gereedschap 

er in de kist zit, des te meer keuze is er 

en des te beter deze aansluit op de omgeving. 

Wij investeren dan ook fors in materieel en 

middelen. Voor het versterken van de dijk tussen 

Gorinchem en Waardenburg zetten wij 

meerdere technieken in, zoals hoogfrequente 

triltechnieken en trillingsvrije technieken 

waaronder silent-piling en quattro-piling.” 

Er worden hele lange damwandprofielen aangebracht tot zo’n 20 meter diep. 

TOONBEELD 

“Door klimaatverandering en extremer 

weer moeten we extra alert zijn op hoogwater. 

Onze jarenlange vakkennis, ervaring 

en betrokkenheid in de strijd tegen het 

water zorgen er mede voor dat een ieder 

met een gerust hart kan gaan slapen zonder 

angst voor natte voeten. Het mooie aan 

dit project is de samenwerking tussen opdrachtgever 

en opdrachtnemer. Het is een 

toonaangevend project en moet een toonbeeld 

worden van hoe dijkversterking in de 

toekomst worden aangepakt.” ■ 

VEILIGE DIJKEN 

MEER DAN 120 JAAR KENNIS EN VAKMANSCHAP 

BUITENGEWOON AANNEMER 

Aanpakker van land en water 

WWW.GEBRDEKONING.NL 

161

Los de 

regenwaterpuzzel 

op 

Ieder project heeft zijn eigen specifieke kenmerken. 

Wat de omstandigheden ook zijn, de veelzijdigheid 

en modulariteit van de Wavin infiltratiekratten 

bieden een oplossing voor elke situatie. 

H ulp nodig bij uw project? 

Maak nu met de QR code 

een afspraak en ontvang 

de echte kubus! 

Infiltratie- en bufferkratten 

Q-Bic Plus 

AquaCell 

AquaCell Lite 

Nieuw 

TreeTank ® 

StormHarvester


De kunststofleidingsystemen zijn onderdeel van een sterke dijk. 

Tekst | Suzanne van Gaale Beeld | Wavin Nederland BV 

Betrouwbare dijken, 

betrouwbare leidingsystemen 

Efficiënte en veilige watervoorziening in alle aspecten van infrastructuur 

Wavin levert wereldwijd innovatieve oplossingen voor bouw en infrastructuur. In elke fase van 

de dijkversterking waarin kunststofleidingsystemen dienen te worden toegepast kan de Graaf 

Reinaldalliantie rekenen op de expertise en ervaring van Wavin. 

“Sterke dijklichamen zijn cruciaal voor onze samenleving”, 

aldus Marco van Straaten, accountmanager 

Civils & Infra bij Wavin Nederland. “Ik 

heb in 1995 aan den lijve ondervonden hoe belangrijk 

sterke dijken zijn. Ik woonde destijds 

in Haaften en moest dus ook evacueren voor 

het ‘wassende water’. We gingen door het oog 

van de naald.” 

VAN A TOT Z 

De dijkversterking Gorinchem-Waardenburg 

is een langlopend project. Aangezien 

het project zich nog in de beginfase bevindt, 

is nog niet met honderd procent zekerheid 

aan te geven welke diensten en producten 

Wavin zal gaan leveren gedurende de loopperiode. 

“In elke fase van de dijkversterking 

waar kunststof leidingsystemen nodig zijn, 

zullen wij onze bijdrage leveren”, aldus Van 

Straaten. “Wavin onderscheidt zich als organisatie 

door haar unieke aanpak. We beheersen 

de keten van a tot z. Het begint 

vaak al in de voorbereiding op ons projectenbureau 

en het overleg met onze technisch 

adviseurs. Denk bijvoorbeeld aan het 

aanleveren van een gynoptisch plan voor 

een persleiding, het berekenen van een 

complete infiltratievoorziening en het uittekenen, 

berekenen en dimensioneren van 

een zinkerkruising. Daarmee houdt het echter 

niet op. Vervolgens kunnen we namelijk 

overgaan tot productie en levering van deze 

prachtige materialen. Tijdens de toepassing 

en installatie begeleiden onze technisch adviseurs 

onze klanten om het beste resultaat 

te behalen. En mochten er na installatie toch 

nog onvolkomenheden optreden, dan zetten 

we onze afdeling service en garantie in.” 

VAN BRON TOT KRAAN 

Het versterken van het dijkvak Gorinchem- 

Waardenburg past volgens Van Straaten 

uitstekend binnen het hoofddoel van Wavin. 

“Wij zijn onderdeel van Orbia, een gemeenschap 

van bedrijven met een gezamenlijk 

doel: het leven in de hele wereld vooruit 

helpen. Met Wavin richten wij ons dan ook 

onder meer op een efficiënte en veilige watervoorziening 

in alle aspecten van bouw 

en infrastructuur – van ontwerp tot installatie 

en onderhoud, van bron tot kraan. Met 

de Graaf Reinaldalliantie staan we voor een 

goede uitvoering om het beoogde resultaat, 

sterke en leefbare dijken, te behalen.” ■ 

163

PROJECT DIJKVERSTERKING GORINCHEM - WAARDENBURG 

Tekst | Suzanne van Gaale Beeld | Basetime B.V. 

Innovatieve monitoring 

van zakbakens 

Voor de dijkversterking Gorinchem-Waardenburg wordt een scala aan innovatieve technieken 

ingezet. Eén daarvan is de Locator One. Een Nederlandse ontwikkeling voor het meten van verzakkingen 

en deformaties. Het innovatieve karakter zit voornamelijk in de combinatie van autonoom en 

nauwkeurig meten met een hoge voorspelbaarheid van de data. 

Zoals in deze special uitgebreid beschreven, 

wordt in de komende vijf jaar de dijk tussen 

Gorinchem en Waardenburg verhoogd, verbreed 

en versterkt over een totale lengte 

van 23 kilometer. Om gedurende de aanleg 

de controle te houden over de ophogingen, 

wordt normaliter het dijklichaam door een 

landmeter ingemeten. Als gevolg van de 

vette kleigrond is dit zwaar werk en niet geheel 

zonder gevaar, zoals aanrijd- en struikelgevaar. 

Met als doelstelling het verhogen 

van de veiligheid op de bouwplaats tezamen 

met een wens voor innovatie, bleek Locator 

One de ideale toepassing voor het project. 

“Welke voordelen het toepassen van de Locater 

One zou gaan opleveren wisten we een 

jaar geleden bij de start van het project nog 

niet exact, maar we waren op zoek naar innovatieve 

en meer veilige meetmethoden. 

We hebben met elkaar geïnvesteerd in dit 

concept, omdat we er in geloofden. Nu in 

de realisatiefase zien we wat het oplevert!”, 

vertelt Pieter van Dueren den Hollander, disciplineleider 

Geodesie Heijmans. 

ONTWIKKELING 

VAN DE LOCATOR ONE 

Richtlijn Geodesie en SODAQ hebben drie 

jaar gewerkt aan de ontwikkeling van de Locator 

One. Ze hebben hiervoor zelfs een apart 

bedrijf voor opgericht: Basetime. “De naam 

Basetime is een samenvoeging van baseline en 

time, de twee factoren die de basis vormen 

van onze betrouwbare precisiemetingen”, legt 

Robbert Woltering van SODAQ uit. “Basetime 

levert nauwkeurige, betrouwbare en veilig 

ingewonnen data op ieder gewenst tijdstip. 

Hiermee kunnen we de opdrachtgever feitelijk 

ontzorgen door de gehele zakbaakmonitoring 

uit handen te nemen en specifiek naar wens 

afgestemde data op het bureau van de geotechnisch 

specialist af te leveren”, aldus Martijn 

Arkesteijn van Richtlijn Geodesie. “De Locator 

One devices zijn te koop, te huur of te leasen.” 

ZEKERHEID OVER DE 

KWALITEIT VAN DE DIJK 

Voor wie deze dagen op het traject Gorinchem- 

Waardenburg loopt, fietst of met de auto rijdt, 

Schematisch overzicht van de werking van de Locator One. 

164


kan de Locator One zien. In totaal worden 210 van deze meetapparaten 

geplaatst op meer dan 300 zakbakens. Maar hoe werkt het systeem? Er 

worden stalen buizen met een exacte lengte van twee meter, met aan de 

onderzijde een vlakke stalen plaat (de voetplaat) van ongeveer 70 bij 70 centimeter, 

op het oorspronkelijke maaiveld geplaatst. Aan de onderzijde van 

deze plaat zit ook een stuk buis die in de grond geduwd wordt, zodat het 

geheel stabiel staat. Deze constructie wordt een zakbaak genoemd en heeft 

als doel de verwachte inklinking en zetting als gevolg van de verhoging van 

de dijk te kunnen meten. Voordat de werkzaamheden van start gaan, zijn 

er op de dijk allerlei proeven en sonderingen gedaan, die inzicht geven in de 

ondergrondse aardlagen. Op basis hiervan heeft de geotechnisch ingenieur 

sterkteberekeningen kunnen uitvoeren, waarmee de verwachte zettingen 

en deformaties berekend zijn. Hoe betrouwbaarder de metingen uitgevoerd 

kunnen worden, hoe beter de voorspelling getoetst kan worden en hoe 

meer zekerheid de opdrachtgever krijgt over de kwaliteit van de dijk. 

TOT OP DE MILLIMETER NAUWKEURIG 

Bovenop de zakbaak wordt een Locator One gemonteerd om automatisch 

de hoogte van de voetplaat en daarmee het oorspronkelijke 

maaiveld, te bepalen. Nadat het systeem is geïnstalleerd en de eerste 

metingen zijn uitgevoerd, kan de aannemer beginnen met het aanbrengen 

van extra grond en zand. De Locator One meet dagelijks de 

verticale beweging van het oorspronkelijke maaiveld, evenals het niveau 

en de dikte van de toegevoegde grondlagen. Dit laatste gebeurt 

door een geijkte radarsensor die de afstand meet van de Locator 

One tot aan de bovenzijde van de aangebrachte zand/grondlagen. De 

geautomatiseerde sensor meet de exacte positie van de zakbaak met 

een nauwkeurigheid van maximaal 5 millimeter in de Z-richting en 3 

millimeter in de X-Y-richting. De Locator One garandeert een hoge 

precisie en 95 procent resultaat, waardoor minimaal 95 procent van 

de geplande metingen tot betrouwbare data leiden. ❯ 

Dankzij een zonnecel en supercapacitor is de Locator One duurzaam in gebruik. 

165


BETROUWBARE VOORSPELLING 

De ruwe meetgegevens worden ontvangen in de cloud-omgeving. 

Deze worden vervolgens in de Basetime rekenomgeving verwerkt 

tot betrouwbare coördinaten en overige informatie waar de afdeling 

geotechniek behoefte aan heeft. Tot slot wordt de data middels 

een API gekoppeld aan het beheersysteem van de afdeling geotechniek, 

waarmee de geotechnici direct alle informatie vanachter 

hun bureau kunnen analyseren. Optioneel kan de data ook middels 

een dashboard gepresenteerd worden. Door de combinatie 

van nauwkeurige data op een vooraf gedefinieerd tijdstip, weet de 

geotechnisch ingenieur een meer betrouwbare voorspelling te geven 

van te verwachte zettingen en de resterende periode tot aan 

de stabilisatie. Hierdoor kan er winst behaald worden op de totale 

projectplanning en logistiek. 

VEILIG EN DUURZAAM 

Naast nauwkeurigheid en voorspelbaarheid is veiligheid een derde 

belangrijk voordeel van deze innovatieve manier van meten. Waar 

normaal landmeters de metingen verrichten, wordt dit nu gedaan 

door de Locator One in het veld. Woltering: “De landmeters kunnen 

veel gerichter ingezet worden voor specialistische werkzaamheden 

waar de kennis en vaardigheden van de landmeter een meerwaarde 

hebben. Daarmee verminder je de aanwezigheid van mensen op de 

bouwterreinen. Deze vermindering van menselijke aanwezigheid verhoogt 

de veiligheid op een bouwplaats. Het is zelfs aangetoond dat 

met de inzet van de Locator One er 25 keer minder bewegingen 

zijn van mensen op een bouwplaats.” Arkesteijn vult aan: “Een bijkomend 

en daarmee vierde voordeel is dat je door vermindering van 

het aantal verkeersbewegingen ook minder CO 2 

-uitstoot hebt. De 

landmeter hoeft immers niet meer met de auto van en naar de verschillende 

meetlocaties te rijden, behalve als de zakbakens opgelengd 

moeten worden om ze weer boven de extra aangebrachte grondlagen 

te laten uitsteken. Bovendien is de Locator One voorzien van een 

zonnecel en supercapacitor, waardoor er geen vervuilende batterijen 

nodig zijn en het bijdraagt aan een vermindering van CO 2 

tijdens de 

looptijd van het project. Tevens is het device zo ontworpen dat het 

altijd te repareren valt en niet bij de minste schade weggegooid hoeft 

te worden.” 

De Locator One bewijst zijn meerwaarde niet alleen bij het monitoren 

van dijkverzwaringen, maar ook bij allerhande andere grondverplaatsingen, 

zoals bij baggeren bouwterreinen. Het wordt ingezet 

door bouwbedrijven, maritieme bedrijven, geodetische en geotechnische 

ingenieurs en asset managers die zich bezighouden met object- 

en grondmonitoring. 

De Locator One wordt gemonteerd bovenop een zakbaak. 

SAMENWERKING 

Graaf Reinaldalliantie heeft innovatie hoog in het vaandel staan en 

draagt bij aan deze doelstelling middels het gebruik van de Locator 

One. De data wordt met de gewenste nauwkeurigheid ingewonnen 

op het afgesproken tijdstip, waardoor de geotechnisch specialisten 

een betrouwbaardere voorspelling van de zetting kunnen maken. 

Maar de grootste winst zit in een verhoging van de veiligheid en een 

significante reductie van de CO 2 

-uitstoot op het project. 

Arkesteijn en Woltering zijn trots dat zij hun innovatie in kunnen zetten. 

‘Het is een grote stap en we zijn trots op de samenwerking binnen 

dit project. We hebben allemaal passie voor land en water en versterken 

elkaar op deze manier. Samen kunnen we de grote ambitie waarmaken 

om alle Nederlandse dijken toekomstbestendig te maken.’ ■ 

Visual Locator One 

166

Duurzame projecten met 

ArcelorMittal damwanden 

Voor warmgewalste damwanden van ArcelorMittal geproduceerd uit 

100% schroot is een Environmental Product Declaration (EPD) voor de 

Nederlandse markt opgesteld. 

De EPD geeft de lage milieu-impact weer van stalen damwanden 

geproduceerd in een vlamboogoven. Tevens is er een EPD beschikbaar 

voor damwanden geproduceerd met 100% groene stroom. 

Benieuwd naar de mogelijkheden voor uw project? Neem contact op 

met onze collega’s. 

Bekijk al onze services: 

T +31 (0)88-0083700 | E projects.europe@arcelormittal.com | W arcelormittal.com/foundationsolutions 

ArcelorMittal Foundation Solutions


Tekst | Roel Bijlard, Technical Sales Engineer ArcelorMittal Projects Beeld | ArcelorMittal Projects 

Duurzame damwanden 

sleutel tot succes 

Bescherming tegen piping en macrostabiliteit 

Voor de dijkversterking Gorinchem-Waardenburg worden op grote schaal stalen damwanden 

toegepast om de dijk tegen de faalmechanismen macrostabiliteit en piping te beschermen. De Graaf 

Reinaldalliantie heeft ervoor gekozen om van de 23km aan dijkversterking, ruim 6 km met de stalen 

damwanden te versterken. In dit artikel vertelt Roel Bijlard, Technical Sales Engineer ArcelorMittal 

Projects, meer over dit proces en de invloed ervan op de duurzaamheid van het project. 

De stalen damwanden ondersteunen de 

gronddijk onder maatgevende belastingen. 

Vooral op locaties met beperkte omliggende 

ruimte is een damwand de ideale versterking 

van de dijk. Extra interessant zijn de locaties 

waarbij zowel stabiliteit als piping maatgevend 

zijn. Daar kan met één damwandconstructie 

beide versterkingsopgaven worden aangepakt. 

De grote hoeveelheid damwanden benodigd 

in Gorinchem-Waardenburg heeft invloed op 

de duurzaamheid van het project. De Arcelor- 

Mittal groep heeft zich volledig gecommitteerd 

aan het klimaatakkoord van Parijs door het verlagen 

van de CO 2 

-emissies met 35% voor 2030 

en een volledig emissievrije staalproductie per 

2050. Wij verlagen de milieu-impact van de geleverde 

stalen damwanden door in te zetten 

op drie vlakken: Recycling, Reduce & Reuse. 

RECYCLING 

De damwanden worden geleverd uit de fabriek 

In de vlamboogoven wordt het staalschroot gesmolten. 

168


Plaatsing van een stalen damwand. 

in Luxemburg, waar het staal wordt geproduceerd 

in een vlamboogoven. Een vlamboogoven 

gebruikt honderd procent staalschroot voor de 

productie, er komt geen ijzererts meer aan te 

pas. Hierdoor worden er geen primaire grondstoffen 

meer onttrokken aan de natuur en is het 

de meest duurzame manier van staalproductie. 

Tevens komen er minder afvalstoffen vrij vergeleken 

met het hoogovenproces, waar de koolstofdioxide-uitstoot 

ongeveer een factor 5 hoger 

ligt. Per ton stalen damwand komt er in het 

productieproces 430 kg C0 2 

vrij. Deze reductie 

in emissies wordt aangetoond door middel 

van de Environment Product Declaration (EPD) 

EcoSheetPiles, specifiek opgesteld voor de 

Nederlandse markt. Op dit moment is ook de 

nieuwe EPD EcoSheetPiles Plus beschikbaar, 

gebaseerd op honderd procent groene stroom. 

Dit zal de CO 2 

-uitstoot in het productieproces 

nog verder verlagen tot 340 kg CO 2 

per ton. 

Voor warmgewalste damwanden heeft Arcelor- 

Mittal een unieke positie binnen de damwandproducenten 

wegens de korte afstand tot de fabriek 

en het duurzame productieproces. 

De dijkversterking Gorinchem-Waardenburg 

heeft een ontwerplevensduur van honderd jaar. 

Doordat de corrosie van damwanden in een dijklichaam 

minimaal is, zal de damwand zelfs na honderd 

jaar nog te verwijderen zijn uit de dijk. De 

verwijderde damwanden kunnen mogelijk deels 

nog hergebruikt worden in andere projecten. Alles 

wat niet kan worden hergebruikt zal volledig gerecycled 

worden, waardoor dit weer als grondstof 

in de vlamboogoven gaat. De cirkel van schroot - 

naar stalen damwand - naar schroot is nu rond en 

zal zich herhalen in het volgende project. 

REDUCE: VERMINDEREN VAN HET 

BENODIGDE MATERIAALGEBRUIK 

De grootste besparing in emissies, en daarmee 

het vergroten van de duurzaamheid, komt echter 

niet uit het productieproces, maar uit het verminderen 

van het benodigde materiaalgebruik. De 

uitkomsten van de rapporten van de damwandbezwijkproef 

in Eemdijk van 2018, tonen aan dat 

het mogelijk is om damwanden korter en lichter 

te ontwerpen dan tot dusver werd gedaan in dijkversterkingen. 

In dit project worden de damwanden 

geleverd met staalkwaliteit S430 GP, waardoor 

er met een lichter type damwand dezelfde 

vereiste sterkte wordt behaald. 

REUSE: UITSTEKEND 

HERBRUIKBAAR 

Stalen damwanden zijn uitstekend herbruikbaar 

voor tijdelijke toepassingen, zoals bijvoorbeeld 

in tijdelijke bouwputten. Gebruikte damwanden 

worden echter niet vaak in een definitief werk 

toegepast, zoals een dijkversterking. De Graaf 

Reinaldalliantie heeft voor Gorinchem-Waardenburg 

gekozen om gebruikte damwanden toe te 

passen op de locaties waar het faalmechanisme 

piping een rol speelt. Om de dijk tegen piping te 

beschermen, moet de lengte van de kwelweg 

dusdanig verlengd worden zodat het fenomeen 

niet meer kan optreden. Een gebruikte damwand 

kan deze functie evengoed vervullen als 

een nieuw geproduceerde damwand. Het grote 

verschil is dat niet de gehele uitstoot van de productiefase 

hoeft te worden meegenomen voor 

de gebruikte plank, deze is al gedeeltelijk meegenomen 

in de vorige tijdelijke toepassingen. ■ 

'Vooral op locaties met beperkte omliggende ruimte is een 

damwand de ideale versterking van de dijk' 

169


Tekst | Suzanne van Gaale Beeld | J. den Boer 

1 miljoen ton dijkenklei 

Speciale klei met hoge erosiebestendigheid 

Maar liefst 1 miljoen ton klei levert aannemingsbedrijf J. den Boer voor het versterken van 

het dijktraject Gorinchem-Waardenburg. Dat is niet zomaar klei, maar speciale dijkenklei. 

“Een prachtig natuurproduct dat we ook nog eens op een duurzame manier aanbrengen.” 

Allereerst een korte introductie van het 

aannemingsbedrijf J. den Boer. Het bedrijf 

is al bijna 60 jaar actief in de grond- weg 

en waterbouw. Ze zijn specialist in groot 

grondverzetprojecten en daaraan gelieerde 

disciplines, denk aan overslag en transport, 

recycling, aannemerij en de levering van klei. 

“Op diverse locaties in Nederland hebben 

wij depots van klei voor civieltechnische toepassingen, 

zoals het verhogen en versterken 

van dijken”, legt Marinus Robbemondt 

uit. “In totaal hebben we op dit moment 

een voorraad van 2 miljoen kuub dijkenklei. 

Deze klei hebben we onder meer gewonnen 

uit de ontzandingsprojecten Over de Maas 

en Geertjesgolf. Van daaruit kunnen wij verschillende 

soorten en klassen klei leveren, tot 

keramische klei aan toe. Door onze veelzijdigheid 

kunnen we tevens de complete logistiek 

rond de kleileverantie verzorgen: winning, 

transport over de weg en/of water en 

het verwerken in het dijklichaam. We zijn in 

het bezit van diverse laad- en lospontons om 

snel grote hoeveelheden bouwen grondstoffen 

over te slaan. Voor de uitvoering van 

projecten maken we zoveel mogelijk gebruik 

van de Nederlandse binnenwateren als aanen 

afvoerroute. Onze laad- en lospontons 

zijn zo ingericht dat ter plaatse efficiënt grote 

hoeveelheden materialen aan- of afgevoerd 

kunnen worden. Hiermee beperken we de 

CO 2 

-uitstoot.” 

KLEI VAN HOGE KWALITEIT 

De klei die J. den Boer levert is zogenaamde 

dijkenklei. Deze klei voldoet aan een aantal eigenschappen, 

zoals het zandgehalte van minder 

dan 40 procent, een lutumgehalte van pakweg 

tussen de 10 en 50 procent en een organisch 

J.den Boer verzorgt complete logistiek rond de kleileverantie. 

170


stofgehalte van minder dan 5 procent. Daarnaast 

is de erosiebestendigheid een belangrijke 

voorwaarde. De dijkenklei voor het traject Gorinchem-Waardenburg 

heeft een erosieklasse 1 

en 2, wat wil zeggen dat het sterk tot zeer sterk 

erosiebestendig is. “Om deze kwaliteit te borgen 

laten wij boringen en onderzoek uitvoeren 

door Fugro. De klei wordt geleverd conform de 

eisen van het Besluit bodemkwaliteit (Bbk) en 

onder ons BRL 9335-2 certificaat.” 

BIJDRAGE AAN WATERVEILIGHEID 

J. den Boer is al vanaf de tenderfase betrokken 

bij deze dijkversterking. “Wij zijn trots dat we 

als bedrijf voor het Waalensemble deze werkzaamheden 

mogen realiseren en dat we met 

onze dijkenklei een belangrijke bijdrage leveren 

aan de waterveiligheid van Nederland.” ■ 

'In totaal hebben we 

op dit moment een 

voorraad van 2 miljoen 

kuub dijkenklei' 

Vervoer over water vermindert de CO- 2 

uitstoot. 

AANNEMINGSBEDRIJF J. DEN BOER B.V. 

TRANSPORTBEDRIJF REDUCTUM B.V. 

Marsdijk 9 | 4033 CC Lienden | T 0344 - 603 044 | info@jdenboer.nl | www.jdenboer.nl 

00029543001 - Aannemingsbedrijf J. den Boer.indd 1 01-12-21 13:53 

171


Tekst | Suzanne van Gaale Beeld | Van Lijssel Transport 

‘Vandaag weet je niet 

wat je morgen mag doen’ 

Betrouwbaar transport een must 

Flexibiliteit en snelle inzetbaarheid van het transport en leverantie van grondstoffen is een must 

bij grote projecten. Aan transportbedrijf Van Lijssel is dit wel toevertrouwd. Jan van Nistelrooij: 

“Die onvoorspelbaarheid is lastig maar tegelijkertijd ook het mooiste van ons vak.” 

Van Lijssel is de vaste asfaltvervoerder van Heijmans. 

172


Transport van asfalt is vaak veel werk in korte tijd. 

Zand, klei, grind, asfalt en mineralen. Bij 

transportbedrijf Van Lijssel kunnen ze alles 

leveren en zorgen ze altijd voor passend 

transport. In opdracht van het Waalensemble 

is het Brabantse transportbedrijf verantwoordelijk 

voor de aanvoer van asfalt en afvoer 

van freesasfalt. Jan van Nistelrooij: “We 

zijn één van de vaste asfaltvervoerders van 

Heijmans. Wat de totale inzet aan vrachtwagens 

op dit project zal zijn, is nu nog niet te 

zeggen. Dat hangt helemaal af van de werkzaamheden 

en de benodigde tonnen asfalt. 

Maar onze ervaring met de grotere wegenbouwprojecten 

is dat het soms om wel tweehonderd 

wagens per shift kan gaan. Het is 

vaak veel werk in een kort tijdsbestek. Als 

transportbedrijf zijn we daar helemaal op 

ingericht. Vervoer van grondstoffen vraagt 

namelijk de nodige deskundigheid op logistiek 

gebied. Op het moment dat wij een 

aanvraag krijgen, is het zaak om alles goed 

en naar wens van de klant te regelen. Onze 

afdeling planning zorgt samen met de chauffeurs/ 

chauffeuses ervoor dat de vracht op 

tijd geleverd en met de nodige zorg behandeld 

wordt. Onze planning is 24 uur per dag 

bereikbaar zodat het werk geen onnodige 

stagnatie ondervindt.” 

BETROUWBARE CHAUFFEURS 

Van Lijssel heeft in de bijna zeventig jaar dat het 

bedrijf bestaat, haar sporen verdiend. “We zijn 

heel servicegericht en doen wat we zeggen. Dat 

wordt gewaardeerd door de Graaf Reinaldalliantie.” 

Naast de snelle en flexibele inzet van 

transport, onderscheidt Van Lijssel zich door haar 

ervaren en kundige chauffeurs. Niet geheel onbelangrijk 

als het gaat om transport over een dijk. 

“Wij staan bekend om onze goede en ervaren 

chauffeurs. Eén van de redenen dat men ons inschakelt. 

Op dit project zal het er iets anders aan 

toe gaan dan op een snelweg aangezien het dijkwegen 

betreft. De wagens zijn groot en zwaar, de 

dijken zijn smal. Dit vraagt meer van onze chauffeurs. 

Het laatste wat je wilt, is dat een vrachtwagen 

vast komt te zitten. Dat zorgt voor veel 

vertraging en kan een hoop geld kosten.” 

ERVARING OP HET TRAJECT 

Behalve de aanen afvoer van asfalt, wordt 

het transportbedrijf ingeschakeld door andere 

onderaannemers van dit project voor het 

transport van klei. “Onze wereld is klein. Je 

kent elkaar en weet wat je aan elkaar hebt. 

Omdat wij betrokken zijn bij dit project, beschikken 

wij over de documenten die je nodig 

hebt om op dit traject te mogen vervoeren. 

Ook voldoen wij aan de gestelde veiligheidseisen 

en we zijn bekend op dit traject. Dat 

maakt dat er een goede samenwerking is tussen 

ons en de diverse betrokken onderaannemers. 

In ons vak weet je vandaag niet wat 

je morgen mag doen. Als het dan weer lukt 

om het transport te regelen en de grondstoffen 

op de juiste tijd en plek geleverd worden, 

geeft dat veel voldoening.” ■ 

'Vervoer van grondstoffen vraagt 

de nodige deskundigheid op 

logistiek gebied' 

173

‘S-HERTOGENBOSCH 

TRANSPORT BV 

transport 

infra GWW 

infra B&U 

bodemsanering 

zand en grind 

haven op & overslag 

T: (073) 532 1325 | @: transport@vanlijssel.nl | www.vanlijssel.nl 

Graaf van Solmsweg 48 | 5222 BP ‘s-Hertogenbosch 

zand, grind en cement 

puin- en asfaltrecycling 

granulaten 

haven open overslag 

grondbank 

inname teerhoudend asfalt

Wij zijn 

GEORGE. 

Uw meetspecialist. 

Industrie Bouw Overheid GWW/Infra Maritiem Monitoring 

GEORGEBV.NL


Tekst | Suzanne van Gaale Beeld | Ratiosurvey 

Unieke monitoring van 

woningen en objecten 

Alle woningen worden zes jaar lang 24/7 gemonitord 

Bijzonder in de aanpak van de dijkversterking Gorinchem-Waardenburg is de continue monitoring van 

woningen. Over een periode van zes jaar worden alle woningen en objecten op en rond de dijk nauwlettend 

gemonitord. Dit gebeurt onder meer met 2200 tiltsensoren die 24/7 metingen verrichten. 

Meten, weten en risico’s vermijden. Dat is het 

motto van het bedrijf Ratiosurvey, specialist in 

het uitvoeren van metingen voor bouw, industrie, 

GWW/Infra en overheid. “We verrichten 

allerlei soorten metingen. Van monitoringswerkzaamheden 

tot topo-metingen. En van 

inmeten en uitzetten tot as-built metingen”, aldus 

Yme Dekter, mede-eigenaar George BV en 

sinds begin 2021 tevens operationeel directeur 

van Ratiosurvey na de overname dit jaar door 

George BV. “Ratiosurvey is dé monitoringspartner 

van de Graaf Reinaldalliantie. Onder 

Alle woningen zijn voorzien van tiltsensoren. 

176


die naam voeren we ons werk binnen het project 

van de dijkversterking ook uit. Dit doen we 

als één team, namelijk de afdeling Geodesie. Dit 

team bestaat uit meetspecialisten werkzaam 

bij de partijen binnen de combinatie Waalensemble 

en externe specialisten zoals wij. In opdracht 

van de alliantie monitoren wij alle woningen, 

gebouwen en andere objecten op en 

rond de dijk. Doel is vroegtijdig signaleren van 

zakking en trilling, zodat passende maatregelen 

genomen kunnen worden om eventuele schade 

aan gebouwen te voorkomen. En dat kan 

alleen als je continu monitort, 24/7, 365 dagen 

per jaar. Meten we een afwijking, dan kunnen 

we ook direct actie ondernemen.” 

MEERDERE MEETMETHODEN 

Ratiosurvey zet meerdere middelen in voor de 

monitoring: hoogtebouten, tiltsensoren en trillingsmeters. 

In de gevels van de woningen en 

gebouwen worden allereerst hoogtebouten 

bevestigd. Aan de hand van een hoogtebout 

kunnen hoogtes ten opzichte van Normaal Amsterdams 

Peil (NAP) worden bepaald. “Controle 

met waterpassing doen we om een absolute 

zetting ten opzichte van NAP te bepalen. 

Bij waterpassing is het niet nodig om gegevens 

realtime inzichtelijk te maken. Het gaat hierbij 

niet om een continue meting, maar om een meting 

die na verloop van tijd, in dit geval één keer 

per jaar, nog eens uitgevoerd dient te worden.” 

Daarnaast is iedere woning voorzien van een 

aantal hoeksensoren, ook wel tiltsensoren genoemd. 

In totaal zet de Graaf Reinaldalliantie 

2200 sensoren in. Deze tiltsensoren zijn objectgebonden 

en meten kleine veranderingen 

in scheefstand. Dat doen ze 24 uur per dag, 

7 dagen in de week, 365 dagen per jaar. “Alle 

data worden in de cloud verzameld en doorgerekend. 

De meetresultaten zijn realtime zichtbaar 

in ons dashboard Ratioviewer. Voordeel 

is dat je veel meer meetmomenten hebt dan 

wanneer we hiervoor landmeters zouden in 

moeten zetten. Het vergroot ook de veiligheid 

van de bewoners. Bij de kleinste afwijking in 

metingen ondernemen we immers meteen actie. 

Bovendien ondervinden zij minder hinder 

dan wanneer er landmeters rond hun huis lopen. 

Bij projecten van deze omvang is er ook 

een kostenbesparing als je werkt met sensoren 

ten opzichte van het traditioneel meten.” 

Als derde middel maakt Ratiosurvey gebruik 

van trillingsmeters. Deze zijn geplaatst bij gebouwen 

die in de directe omgeving staan van 

grond- en transportbewegingen en daar waar 

damwanden geplaatst worden. Ook de data 

van de trillingsmeters worden in de cloud verwerkt 

en doorgerekend naar een online platform. 

Zowel voor projectspecialisten als voor 

bewoners is er een monitoringsdashboard beschikbaar 

waar de resultaten van alle metingen 

gevisualiseerd worden. 

LOOPTIJD VAN ZES JAAR 

De Graaf Reinaldalliantie neemt de monitoring 

zeer serieus. Naast de inzet van moderne technieken 

die continu monitoren, is er voor gekozen 

om te meten gedurende een looptijd van 

zes jaar. De metingen zijn een jaar voor aanvang 

van het project gestart en lopen door tot 

een jaar nadat de werkzaamheden aan de dijk 

beëindigd zijn. “Als bedrijf zijn we trots dat de 

alliantie ons het vertrouwen en de kans geeft 

om aan dit fantastische project mee te werken. 

Wij verwachten dat deze manier van monitoren 

met moderne technieken zeker een vlucht 

gaat nemen in de toekomst.” ■ 

Yme Dekter, operationeel directeur Ratiosurvey. 

177


Met machines worden de drains de grond ingedrukt. 

Tekst | Suzanne van Gaale Beeld | CeTeau 

5000 verticale drains versnellen inklinkproces 

Voorkomen van restzettingen 

Om te zorgen dat de grond draagkrachtig genoeg is, worden 5000 verticale drains in de grond 

geplaatst met een totale lengte van 45 kilometer drainage. CeTeau is verantwoordelijk voor de 

installatie van verticale drains. 

“Onze bijdrage in het project van de dijkversterking Gorinchem-Waardenburg 

is het voorkomen van restzettingen", vertelt Gatze van der 

Meer, General Manager van CeTeau BV. “Wij gebruiken hiervoor verticale 

drains om de zettingsgevoelige bodemlagen versneld in te laten klinken. 

Verticale drainage is het meest kostenefficiënt gebleken om grond 

met een hoge waterspanning, zoals dijkgrond, in een korte tijd te consolideren. 

Per dag installeren wij op de dijkversterking ongeveer 5 kilometer 

aan verticale drains. Iedere drain gaat gemiddeld 10 meter diep de grond 

in. In combinatie met een voorbelasting voeren we het poriënwater via 

de drains af naar een goed drainerende zandlaag op het maaiveld.” 

UITDAGINGEN 

Het verticaal draineren brengt ook meteen een aantal uitdagingen met zich 

mee. Zoals logistiek, de beperkte ruimte op een dijk, de draagkracht van 

de dijk en het beperken van eventuele hinder voor omwonenden. Gatze: 

“Met onze machines drukken we de drain de grond in, in plaats van trillen of 

boren. Daarmee beperken we eventuele overlast en wordt versmering van 

grondlagen en de drain voorkomen. Omdat onze machines zwaar zijn, moeten 

we rekening houden met de draagkracht van de dijk. Gelukkig beschikken 

we over een grote vloot machines en zetten we in eerste instantie altijd 

het kleinst mogelijke materieel in. Onze machines draaien op extra schone 

brandstof en zijn van stage IV-motoren, hierdoor zijn wij emissiearm.” 

IN HOGERE VERSNELLING 

Dankzij de verticale drainage wordt het inklinkproces van de bodem 

versneld. Gatze: “Het duurt slechts maanden in plaats van jaren voordat 

de zettingscurve genoeg is afgevlakt. De grond klinkt snel in zodat, in het 

geval van de dijkversterking, de vervolgwerkzaamheden voor een sterke 

dijk zo snel mogelijk van start kunnen gaan.” ■ 

178

Grondverzet 

Aanneming 

Verhuur 

Postbus 40, 5390 AA Nuland 

Heeseind 43a, 5392 PD Nuland 

T 073 - 532 17 85 

F 073 - 532 46 06 

info@ermers.nu 

www.ermers.nu 

1, 2 & 3 februari 2022 

Evenementenhal Hardenberg 

Kom contactloos zaken doen op het platform van de grond-, wegen waterbouw. 

Ontmoet professionals, spijker uw kennis bij én ervaar wat er speelt in de sector. 

Dat kan allemaal op één veilige plek. 

#werkenindeinfra 

www.infrarelatiedagen.nl 

Vanaf december kunt u uw ticket reserveren via 

www.infrarelatiedagen.nl/ticket

Tekst | Roel van Gils Beeld | Royal Eijkelkamp 

Proeven van (geavanceerde) 

apparatuur voor bodemen 

waterprojecten 

Met meer dan 110 jaar ervaring en een breed portfolio aan (sonische) boorapparatuur, sondeeroplossingen 

(CPT) en watermonitoringsystemen is Royal Eijkelkamp een one stop shop voor bodemen 

waterprojecten. In de week van 15 november jongstleden kon een groot aantal geïnteresseerden uit 

binnen- en buitenland proeven van alle (geavanceerde) apparatuur tijdens een interactieve demodag 

in Giesbeek. Gezien de vele enthousiaste reacties staat de volgende demodag alweer op de planning. 

“De laatste jaren hebben we ons productportfolio 

aanzienlijk uitgebreid”, zegt Rob 

Stolsz, Product Specialist Soil & Water bij 

Royal Eijkelkamp. “Als gevolg van de pandemie 

konden we onze (nieuwe) producten 

helaas te weinig in real-life aan het grote publiek 

laten zien. Om gebruikers en eindafnemers 

toch wat meer feeling te geven met 

onze producten, hebben we een demodag 

georganiseerd op ons hoofdkantoor waar we 

beschikken over eigen testfaciliteiten. Maar 

liefst 150 genodigden, voornamelijk uit Europa 

maar ook uit Amerika, konden uitgebreid 

kennismaken met onze producten en 

gastvrijheid, uiteraard volledig conform de 

geldende coronamaatregelen.” 

SOIL & WATER 

Tijdens de demodag werd de genodigden een 

interessant dagprogramma voorgeschoteld 

rond de thema’s bodem en water. “Behalve 

het delen van kennis en rondleidingen door 

de verschillende productieruimtes werden 

ook in de buitenlucht de nodige demonstraties 

gegeven op onze eigen InnoFields terrein, 

een grote (2.500 m2) en deels overdekte testlocatie”, 

blikt Stolsz terug. “Men kon proeven 

van onze nieuwste innovaties, van apparatuur 

voor handmatige bodembemonstering tot de 

meest geavanceerde bodembemonstering- en 

sonische boormachines en andere systemen en 

producten die we tussentijds hebben ontwikkeld. 

Wat te denken van ACT (Actively Aerated 

Compost Tea)? Een brouwsel van een 

aantal biologische grondstoffen dat het bodemleven 

verbeterd als alternatief voor producten 

met chemische bestanddelen. Compostthee 

kan als biologische mest worden toegepast op 

het land en stimuleert de gewasontwikkeling 

op een duurzame manier.” 

DEMONSTRATIES 

De live demonstraties spreken natuurlijk altijd 

tot de verbeelding op zo’n evenement, erkent 

Sjoerd Sprenkelder, Product Manager Sonic & 

Conventional Rigs bij Royal Eijkelkamp. “Zo 

hebben we een aantal machines gedemonstreerd 

rond het thema bodembemonstering, 

waaronder de AquaLock, de DualWall Core- 

Tijdens de demodag werd de genodigden een 

interessant dagprogramma voorgeschoteld rond de 

thema’s bodem en water. 

Ook in de buitenlucht werden de nodige demonstraties gegeven op het eigen InnoFields terrein. 

180

compacte CPT-serie gaan we in 2022 een uitgebreide 

demotoer doen in Europa en Amerika. 

We gaan dus met deze machines naar onze 

klanten op locatie. Inschrijven voor deze unieke 

demotoer kan via onze website.” 

Met het brede productportfolio is Royal Eijkelkamp 

met recht een one stop shop voor grondbemonstering 

en geotechnische meetinstrumenten. 

“Er is geen enkel ander bedrijf in de wereld 

die al deze disciplines combineert”, resumeert 

Stolsz. “Eindafnemers en gebruikers kunnen alles 

bij één bedrijf onderbrengen. We sluiten het jaar 

2021 zeer positief af en zien het nieuwe jaar met 

veel vertrouwen tegemoet. Plan een demo voor 

een uitgebreide kennismaking met onze compacte 

apparatuur of maak alvast een voorregistratie 

voor de demodag 2022.” ■ 

In de week van 15 november jongstleden kon een groot aantal geïnteresseerden uit binnen- en buitenland 

proeven van alle (geavanceerde) apparatuur tijdens een interactieve demodag in Giesbeek. 

Barrel en de DS4. Ook de Compact Crawler 

CPT-serie werd uitvoerig onder de aandacht 

gebracht, net als de robuuste productlijn aan 

geotechnische meetinstrumenten van Eijkelkamp 

GeoPoint SoilSolutions. Met de DS4, 

een multifunctionele rig voor onder meer het 

uitvoeren van milieukundig onderzoek, partijkeuringen 

en geotechnisch onderzoek én de 

Link naar de aftermovie. 

Met het brede productportfolio is Royal Eijkelkamp 

met recht een one stop shop voor grondbemonstering 

en geotechnische meetinstrumenten. 

181

BEKIJK DE 

VIDEO 

Ontdek de nieuwe DS4 

De nieuwe en multifunctionele DS4 is een compact 

rupsvoertuig voor bodemonderzoek: 

• Dynamisch bemonsteren met SPT 

• Bemonstering met ramgutsen (diameter 50, 60 en 80 mm) 

• Bemonstering met steekbussen (diameter tot 4”) 

• Conventioneel boren 

• Handmatig klemsysteem voor uittrekken monster in liner 

Voordelen DS4 

• Kleine en compacte machine 

• Pull/push direct over de mast 

• Hydraulische snelkoppelingen 

• Op afstand te besturen 

T +31 313 880 200 

E info@eijkelkamp.com 

I royaleijkelkamp.com

STAGE 

N Milieuvriendelijk 

N Machines met de nieuwste technologie 

N Hoge kwaliteit oppervlakte egalisatie 

Mercuriusweg 4, 3771 NC, Barneveld | T 0342 405 482 | M 06 518 90 780 | info@grader-totaal.nl | grader-totaal.nl

Tekst | Jan Mol Beeld | Draeckensteijn Media 

Maar liefst 40 jaar 

passie voor techniek 

in sloop- en recycling 

DemTech goed op koers in handen van de nieuwe generatie 

We bevinden ons ten kantore van DemTech in Zoeterwoude, voor een gesprek met oprichter Ton Polak 

en zijn zoons Arthur en Richard, de huidige eigenaren. In het kantoor staat een door Arthur gebouwde 

Yamaha Caféracer, zelf ontworpen en geëngineerd. "Zelf rijd ik onder andere Harley Davidson motoren 

en ben ik de President van een Harley club", opent Ton het gesprek. "De liefde voor motoren is Richard 

en Arthur met de paplepel ingegoten. Laat ik het zo zeggen: we zijn als personen op meer dan één vlak 

met elkaar verbonden. We zijn familie van elkaar, maar ook collega's en bovenal vrienden. Weet je wat 

het mooie is? Zo familiaal gaan we ook met onze werknemers, toeleveranciers en klanten om." 

Arthur, Ton en Richard Polak. 

184

Wat gaat Ton over twee jaar doen? “Ik denk dat 

ik het nog drukker krijg. In mijn vrije tijd zet ik me 

veel in met mijn motor met zijspan voor stichtingen 

die leuke dingen voor (gehandicapte) kinderen 

organiseren. Dat is het mooiste wat er is!” 

EXPERTISE DIE IN 1981 

AL AANWEZIG WAS 

Ton, nu 68 jaar, deed een jaar of tien geleden 

het grootste deel van zijn aandelen over aan 

Richard en Arthur. "Ik heb nog ongeveer 5% 

van de aandelen in mijn bezit en wil stoppen 

met werken op mijn 70e. Wat ik doe sinds de 

jongens de zaak in handen hebben? Ik treed 

op in een adviserende rol en doe administratie 

en mag graag -een beetje als boegbeeld 

van de zaak- beurzen bezoeken en relaties 

beheren. Arthur is verantwoordelijk voor het 

commerciële deel van DemTech, Richard voor 

het technische deel." Arthur voegt toe: "Soms 

hebben we Ton nodig als derde stem, wanneer 

Richard en ik ergens niet uitkomen samen. 

Dan is een stuk arbitrage van een oude 

rot in het vak zeer welkom." 

TOEGANKELIJKHEID, 

KWALITEIT EN SUPPORT 

Het toetreden van Richard en Arthur tot de 

organisatie verliep heel natuurlijk. Arthur: "Natuurlijk 

doen we bepaalde dingen anders dan 

vroeger, maar wat goed is, blijft behouden. 

DemTech is groot geworden door niet te tornen 

aan kwaliteit, een maximale service te bieden en 

altijd te gaan voor het opbouwen van relaties 

op de lange termijn. Omdat we van kinds af aan 

altijd naar de verhalen van Ton luisterden, waren 

onze klanten ook geen vreemden voor ons." 

Alles draait bij DemTech om toegankelijkheid, 

kwaliteit en support. "Toen snelwisselsystemen 

in zwang kwamen, kwamen we in aanraking met 

Lehnhoff. We hebben uitgebreid onderzoek gedaan 

naar hun kwaliteit en service, voordat we 

hen als merk omarmden. Nieuwe leveranciers 

dienen zich bij wijze van spreken elke dag aan, 

maar alleen de bedrijven die meerwaarde bieden 

voor onze klanten en die werken volgens onze 

bedrijfsfilosofie, laten we binnen", legt Arthur uit. 

DE BLIK OP MORGEN 

DemTech is inmiddels bijna door de aandelenovernames 

heen en Richard en Arthur hebben 

een eigen toekomstvisie. Er wordt gekeken 

naar meer ruimte om de groei op te kunnen 

vangen. Ook is er ruimte voor innovatie, maar 

wel onder de voornoemde voorwaarden. Richard: 

"We blijven altijd dat bedrijf met liefde 

voor techniek, dat grote waarde hecht aan intermenselijke 

relaties. Zo nodigen we klanten 

met een eigen service afdeling graag uit voor 

technische trainingen, om zo de techniek te begrijpen 

die nodig is om continuïteit in werken 

te waarborgen. Dat kan bij hen aan de zaak, of 

hier. We zijn transparant in alles en door het 

geven van technische trainingen helpen we niet 

alleen hen, maar ook onszelf." Arthur vult aan: 

"Wat in alles doorschemert hier, is de basis die 

Ton in 1981 gelegd heeft. Hij was erbij toen 

sloophamers, schrootscharen en palenkrakers 

wereldwijd werden geïntroduceerd." ■ 

185

Tekst | Susan Peek Beeld | engcon | PACO Fotografie 

‘Change the world of digging’ 

Dat is de visie van engcon, een bedrijf uit het noorden van Zweden. Het begon klein, met een man 

en zijn passie om de wereld van het graven fundamenteel te veranderen: Stig Engström. Engcon 

heeft onder zijn leiding het toonaangevende engcon-draaikantelstuk ontwikkeld en is in ruim 30 jaar 

uitgegroeid tot onafhankelijke fabrikant en marktleider van geavanceerde uitrustingsstukken voor 

graafmachines met een belangrijke invloed op de algehele markt. 

“Het prille idee van toen, om de wereld van 

het graven te veranderen, gaat onverminderd 

door”, ervaart Mark Lisman van engcon. Lisman 

is sinds 1 oktober 2021 de nieuwe Country 

Manager voor de Benelux. “Engcon kijkt 

écht naar wat de markt nodig heeft en denkt 

na over welke oplossingen gww-ondernemers 

verder kunnen helpen”, zegt Lisman. 

DICHT BIJ DE EINDKLANT 

“Om werkzaamheden voor de eindgebruikers 

van onze producten te optimaliseren en ze 

makkelijker, veiliger en duurzamer te maken, is 

het cruciaal dat we dicht bij de eindklant staan. 

Het is belangrijk om te weten wat er speelt, 

waar men tegenaan loopt en hoe we kunnen 

meedenken. Wat ons drijft is eerlijkheid, transparantie 

en service. Naast onze kwalitatief 

hoogwaardige producten is dát wat we onze 

klanten willen en kunnen bieden.” 

MET RAAD EN DAAD PARAAT 

“Met de vakkundige mensen die we hebben, 

een kantoor in Veenendaal, een ruime voorraad 

en een nieuwe onderdelenwebshop, 

Bij een demo-dag in België laat engcon potentiële klanten op een laagdrempelige manier zelf de voordelen van een draaikantelstuk ervaren. (Beeld: engcon) 

186

kan men rekenen op lokale service: snel 

schakelen, korte lijnen en persoonlijk contact. 

Er zijn maar weinig tiltrotator fabrikanten 

die een vestiging hebben die zo vertegenwoordigd 

is”, weet Lisman. Hij is positief 

verrast over de manier waarop klanten over 

engcon praten. “Vooral de eindgebruikers 

die met onze producten werken weten dat 

de kwaliteit van de producten, een goede 

service en uitstekende kennis bijdraagt aan 

een efficiënte, veilige en ergonomische manier 

van werken.” 

Mark Lisman: “We zijn er klaar voor om de groei van engcon met dezelfde service en commitment voort te 

zetten”. (Beeld: PACO Fotografie) 

UITROLLEN NAAR DE BENELUX 

“Het feit dat engcon in de Nederlandse markt 

zo’n sterke positie inneemt en de klanten achter 

onze producten en service staan, vormt 

de grondslag om nu verder te willen uitrollen 

naar de Belgische markt. We willen mensen 

daar enthousiasmeren en ze duidelijk maken 

wat het verschil kan maken. We gaan ze bewuster 

maken van wat een draaikantelstuk allemaal 

kan, dat er zoveel meer toepassingen 

zijn dan alleen in de wegenbouw. Dat doen 

we onder andere door demo-dagen, waarbij 

mensen puur vrijblijvend kunnen ervaren 

welke toegevoegde waarde ons product heeft 

op het werk.” Engcon gaat lokale mensen met 

ervaring inzetten en de gestructureerdheid 

waarmee er in Nederland wordt gewerkt 

meenemen in het proces. “We zullen dealers 

beter informeren en opleiden zodat ze nog 

bekender raken met onze producten. We weten 

waar onze kracht ligt en zijn er klaar voor 

om die groei met dezelfde service en commitment 

aan te gaan”, besluit hij. ■ 

‘Wij willen het werk efficiënter, veiliger 

en makkelijker maken’ 

NOG T/M 

31 DECEMBER 2021! 

GRATIS GRIPPER 

CAMPAGNE 

WAT HOUDT DE CAMPAGNE IN? 

Bij aanschaf van een engcon 

met het proportionele DC2 

besturingssysteem krijgt u kosteloos 

een gripper op uw draaikantelstuk, 

ongeacht het type snelwissel. 

ENGCON DC2 BESTURINGSSYSTEEM: 

engcon 

smart app 

Besturningssysteem 

Vergrendelingssysteem 

Joysticks 

Let op: de order moet uiterlijk 31 december a.s. bij engcon Netherlands binnen 

zijn. Neem contact op met uw reguliere machineleverancier of kijk op engcon.com 

voor meer informatie over deze campagne. 

engcon Netherlands Gildetrom 6, 3905 TC Veenendaal 

085-82 23 550 | netherlands@engcon.com | www.engcon.com 

gripper_annons_197x130mm_NL.indd 2 2021-11-23 13:24 

187

SOLIDE PARTNER IN WAPENINGSSTAAL 

EN INFRASTRUCTURELE PROJECTEN 

Zowel voor levering als voor verwerking van betonijzer 

bent u bij Palmax aan het juiste adres. Tijdigheid, 

kwaliteit en veiligheid staan bij ons zeer hoor in het vaandel. 

Meer informatie 

+31 (0)79 362 26 63 

www.palmax.eu 

info@palmax.eu

Tekst | Mark Koopmans Beeld | Palmax Infra & Bouw 

Onderscheidend in het leveren en 

verwerken van wapeningsstaal 

Door strategische keuzes te maken kun je groeien in een uitdagende markt. Dat bewijst Palmax 

Infra & Bouw elke dag opnieuw. Het resultaat is een steeds groter wordende groep tevreden klanten. 

Er heerst een ontspannen sfeer bij het bedrijf dat ik vandaag mag bezoeken. We zijn hier omdat we 

nieuwsgierig zijn naar de redenen achter hun succes. Bij Palmax Infra & Bouw zijn ze gespecialiseerd 

in het leveren en verwerken van wapeningsstaal en directeur Canip Ilhan vertelt ons wat zijn bedrijf 

zo bijzonder maakt. 

“Weet je waarom ik elke dag weer met een 

lach naar de zaak ga? Omdat we door de mentaliteit 

en inzet van onze mensen steeds weer 

positieve feedback krijgen van onze klanten. 

Natuurlijk gaat het om de kwaliteit van onze 

producten en onze dienstverlening en die zijn 

dik in orde. Daarnaast blijft het ook mensenwerk 

en onze medewerkers vormen de schakel 

tussen Palmax en de klant. We prijzen ons gelukkig 

dat we een stabiele basis van voormannen 

en vlechters hebben die kwaliteit en veiligheid 

hoog in het vaandel hebben staan. Daar 

profiteren onze klanten van, want wij zijn door 

al deze factoren de betrouwbare partner die 

men nodig heeft bij grote, en kleine, infrastructurele 

projecten.” 

Wat Palmax uniek maakt in de markt van wapeningsstaal 

is het feit dat ze zowel staal toeleveren 

als ook zelf verwerken. Door een strategische 

overname van Tilborghs Betonstaal BV 

heeft men zichzelf die onderscheidende positie 

bezorgd. Daarmee heeft Palmax extra stappen 

gezet op het gebied van slagvaardigheid, maar 

blijft het flexibel en betrokken. Vol energie vertelt 

Canip verder: “We richten ons op de volle 

breedte van de markt en dus ben je voor zowel 

een relatief kleine klus als voor een megaproject 

bij ons welkom. Die laatste spreken natuurlijk 

meer tot de verbeelding van infra-bouwend 

Nederland en ik ben trots om te kunnen melden 

dat we zowel bij de aanleg van de nieuwe 

zeesluis in Terneuzen als bij de verbreding en 

versterking van de Afsluitdijk intensief betrokken 

zijn. Bij dat soort projecten is een strakke 

planning, een goede communicatie en je houden 

aan de gemaakte afspraken enorm belangrijk. 

Tevens onderscheiden we ons in de markt 

doordat we altijd met eigen mensen werken. 

Daardoor hebben we 100% controle over het 

proces, de kwaliteit en de veiligheid. Palmax 

blinkt gewoonweg uit in wapeningsstaal.”■ 

Het verwerken van wapeningsstaal is en blijft mensenwerk. 

Ook voor levering van wapeningsstaal is Palmax 

de ideale partner. 

189


Rob Veenman, hoogheemraad bij het Hoogheemraadschap 

Hollands Noorderkwartier. (Beeld: HHNK) 

Tekst | Roel van Gils Beeld | Alliantie Markermeerdijken 

Markermeerdijken: 

van zeedijk tot meerdijk 

De Markermeerdijken zijn van oudsher een zeedijk. Sinds de Afsluitdijk in 1932 is aangelegd, vormen 

ze feitelijk een meerdijk. Neemt niet weg dat ze een ongelooflijk belangrijke functie vervullen, vooral 

vanuit de bedreiging van de grote rivieren. En dat vraagt volgens Rob Veenman, hoogheemraad bij het 

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier om een compleet ander profiel dan een typische 

zeedijk. Al met al een behoorlijke uitdaging gezien de monumentale status van de Markermeerdijken. 

190


Als hoogheemraad bij het Hoogheemraadschap 

Hollands Noorderkwartier is Rob Veenman 

portefeuillehouder Waterveiligheid en 

daarmee verantwoordelijk voor het veilig leven, 

werken en recreëren onder zeeniveau 

van 1,2 miljoen Noord-Hollanders. “Van de 

45 kilometer dijk tussen Hoorn en Amsterdam 

moet 33 kilometer verbeterd worden. Een 

lange afstand en gezien de ruimtelijke ordening 

dwars door zowel een landelijk als verstedelijkt 

gebied een ingewikkeld proces. Om nog maar 

te zwijgen over de ongelooflijk lastige ondergrond. 

Dat maakt de versterkingsopgave, die 

onderdeel is van het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma 

(HWBP) voor dijkversterkingen, 

tot een enorm complexe operatie.” 

NIET-TRADITIONELE 

AANBESTEDINGSVORM 

Tien jaar geleden werd het tracé tussen Enkhuizen 

en Hoorn aangepakt. “Op basis van die ervaringen 

hebben we voor het huidige tracé gepleit 

voor een andere aanpak”, zegt Veenman. 

“Er wordt nu zoveel mogelijk gewerkt vanaf 

het water om de maatschappelijke verstoringen 

zo beperkt mogelijk te houden. Ondanks 

de gigantische operatie is de overlast voor omwonenden 

nu relatief beperkt. Tot nu toe verloopt 

de uitvoering ook vrijwel probleemloos. 

Het is onder meer te danken aan de unieke 

vorm van samenwerken in alliantievorm. Met 

deze niet-traditionele vorm van aanbesteden 

hebben we als hoogheemraadschap de afgelopen 

jaren al best veel ervaring in opgedaan. 

We hebben vanuit het HWBP al diverse grote 

projecten afgerond, zoals de Hondsbossche 

en Pettemer Zeewering en de Prins Hendrikzanddijk 

op Texel. Als je constateert dat een 

project om verschillende redenen omvangrijk 

en complex is, is het haast essentieel om andere 

aanbestedingsvormen te omarmen. De 

alliantievorm waarin publieke en private partijen 

samenwerken, functioneert hier op Markermeerdijken 

uitstekend. Je ziet dat vanaf het 

allereerste begin de kennis en ervaring van private 

partijen een belangrijke basis vormen voor 

de planvorming en uitvoering van het project.” 

MONUMENTALE STATUS 

Ondanks dat de operatie grotendeels vanaf 

het water wordt uitgevoerd, was het volgens 

Veenman toch best een klus om omwonenden 

‘mee’ te krijgen. “Dat een zeedijk versterkt 

moet worden, daar kan iedereen zich 

wel iets bij voorstellen. De urgentie van het 

versterken van een meerdijk wordt over het 

algemeen een stuk minder gevoeld. Het levert 

een andere maatschappelijke discussie op. We 

versterken de Markermeerdijken dus niet vanuit 

de bedreiging van de zee, maar vanuit de 

bedreiging van de grote rivieren. Een zeedijk 

heeft te maken met korte periodes van eb en 

vloed en heeft over het algemeen een wat steiler 

profiel dan de meeste meerdijken. Bij een 

meerdijk zoals de Markermeerdijken kan het 

water langdurig hoog staan. Stel, het regent 

hevig en lang bij onze oosterburen en op zee 

staat een noordwesterstorm. De Maeslantkering 

is gesloten en er kan niet gespuid worden 

via de Afsluitdijk. Omdat de rivieren veel water 

naar onze delta afvoeren, vullen de IJssel- en 

het Markermeer zich. Dat hoogwaterscenario 

vraagt om een hele stabiele dijk in plaats van 

een steile dijk. Daarom gaan we de dijken op 

de meeste plaatsen ook niet verhogen, maar 

binnen- en buitenwaarts stabiliseren. Het impliceert 

in feite dat we een ander type dijk gaan 

bouwen, een meerdijk met het uiterlijk van een 

zeedijk vanwege de monumentale status. Dat 

maakt het werk alleen maar complexer.” 

Behalve dat de Markermeerdijken worden 

getransformeerd tot meerdijk weten we er 

ook een heel mooi en maatschappelijk verantwoord 

dijkproject van te maken. “Projecten 

die vallen binnen het HWBP dienen sober 

en doelmatig gerealiseerd te worden”, erkent 

Veenman. “Als Hoogheemraadschap Hollands 

Noorderkwartier hebben we echter ruim oog 

voor niet-waterschapsaspecten die een bredere 

maatschappelijke betekenis hebben. Dat 

leidt tot een aantal mooie meekoppelkansen, 

zoals volop ruimte voor natuurontwikkeling en 

cultuurhistorische waarden, maar ook de aanleg 

van fietspaden, recreatievoorzieningen en 

een heus stadsstrand bij Hoorn. En daar zijn 

we best wel trots op”, besluit Veenman. ■ 

De Markermeerdijken zijn van oudsher een zeedijk. 

191


Tekst | Roel van Gils Beeld | Boskalis 

Ervaren dijkenbouwers 

Vanwege de complexiteit van de dijkversterkingsopgave wordt het project Markermeerdijken uitgevoerd 

in een unieke samenwerkingsvorm, een publiek-private samenwerking tussen Hoogheemraadschap 

Hollands Noorderkwartier, Boskalis en VolkerWessels ondernemingen. Een manier van samenwerken die 

volgens Willem-Jan de Vos, lid van het Alliantiemanagementteam, past bij de bedrijfscultuur van Boskalis 

en ook een goede manier om grote en complexe vraagstukken in de toekomst op te lossen. 

“Door marktpartijen in een vroeg stadium bij 

een project te betrekken, kan de gezamenlijke 

kennis en ervaring gebruikt worden om te 

komen tot het meest optimale oplossing voor 

ontwerp, uitvoeringsmethode en inpassing in 

de omgeving”, begint De Vos. “De dijkversterkingsopgave 

van de Markermeerdijken is vernieuwend 

en vraagt om inventieve en doordachte 

oplossingen. Als ervaren dijkenbouwers 

zijn we er samen met de andere Alliantiepartners 

in geslaagd om tot een gedegen projectplan 

te komen. Een plan dat uiteindelijk een 

Raad van State-procedure heeft doorstaan 

(vanwege bezwaren vanuit de omgeving). Uiteindelijk 

hebben we het plan op geen enkel 

punt hoeven aanpassen. De inhoud van het 

plan klinkt als een klok.” 

TOONAANGEVENDE 

WATERBOUWER 

De private partijen binnen de Alliantie Markermeerdijken 

zijn geen vreemden van elkaar. 

“Het is een beproefde combinatie”, zegt De 

Vos. “We vullen elkaar heel goed aan als het 

gaat om capaciteit en de inbreng van mensen, 

kennis en middelen. Zo hebben we vanuit eerdere 

projecten reeds ervaring met deze vernieuwende 

manier van samenwerken, maar 

ook met het bouwen op slappe ondergrond, 

zoals op project A2 Hoogegelegen, een combinatie 

van ‘nat en droog’ werk in alliantievorm. 

Vanuit Boskalis kunnen we hier op de Markermeerdijken 

onze jarenlange expertise als 

toonaangevende waterbouwer volledig laten 

gelden. De dijkversterkingsoperatie wordt namelijk 

bijna volledig vanaf het water aangevlogen. 

Een strategische keuze in het projectplan 

die heeft geleid tot aanzienlijk minder bezwaren 

en beroepen. Het heeft draagvlak in de 

omgeving gecreëerd. En dat kunnen we vanzelfsprekend 

ook waarmaken.” 

SPECIFIEKE MATERIEELSETS 

Het project is in drie secties opgesplitst met 

elk een eigen projectteam. “Voor deze secties 

zijn telkens unieke werkmethoden bedacht die 

passen bij de specifieke omstandigheden. Zo 

hebben wij voor het aanbrengen van het zand 

voor de voorbelastingen en de dijkverzwaring 

materieelsets aangepast of zelfs nieuw ontwikkeld”, 

legt De Vos uit. “In het noordelijke deel 

wordt een zogeheten oeverdijk aangelegd, een 

‘Behalve ervaren dijkenbouwers, 

zijn we echte techneuten’ 

Vanuit Boskalis kunnen we hier op de Markermeerdijken onze jarenlange expertise 

als toonaangevende waterbouwer volledig laten gelden. 

Het project is in drie secties opgesplitst met elk een eigen projectteam. 

192


De dijkversterkingsopgave van de Markermeerdijken is vernieuwend en vraagt om inventieve en doordachte oplossingen. 

lange zandduin van 5 kilometer vóór de bestaande 

dijk. Met een drijvende bakkenzuiger 

is het zand naar de nieuw te vormen oeverdijk 

verpompt en daar op traditionele wijze verwerkt 

met grondverzetmaterieel. In het middelste 

deelgebied daarentegen hebben we te 

maken met een smalle strook waar vanwege 

de slappe ondergrond met veel lagere producties 

gewerkt kon worden. Hier is een een 

rupskraan omgebouwd tot sproeiset die middels 

een lange persleiding aan een drijvende 

grondpers is verbonden. Zo wordt stap voor 

stap de nieuwe dijk opgebouwd. Tot slot hebben 

we voor de zuidelijk gelegen secties een 

werkschip omgebouwd en voorzien een hydraulische 

kraan met een sproeiarm waarmee 

heel chirurgisch laag voor laag zand wordt 

aangebracht. Ook hier was de slappe ondergrond 

leidend voor de gekozen werkmethode. 

Dankzij de ‘stalen dozen’ die aan het schip zijn 

bevestigd voor meer drijfvermogen kunnen we 

langer doorwerken als een bepaalde ondiepte 

wordt bereikt.” 

bij onze mensen. We hebben ontzettend veel 

kennis in huis voor het ontwerpen en bouwen 

van dijken, maar gedijen ook goed in een samenwerkingsvorm 

zoals hier op de Markermeerdijken. 

Onze bedrijfscultuur is heel laagdrempelig en 

open-minded richting andere partijen. Ik ben er 

van overtuigd dat deze manier van samenwerken 

tussen bouwers, beleidsmakers en ontwerpers 

essentieel is om ons ons land de komende eeuwen 

bewoonbaar te houden.” ■ 

Het afstemmen van het materieel op een project 

is precies één van de kwaliteiten waar Boskalis 

zich in onderscheidt, resumeert De Vos. “Behalve 

ervaren dijkenbouwers, zijn we echte techneuten. 

Dat merk je ook aan het enthousiasme 

Het afstemmen van het materieel op een project is precies één van de kwaliteiten waar Boskalis zich in onderscheidt. 

193

SPECIALIST OP 

LAND EN WATER 

Wil jij ook meewerken aan onze mooie projecten 

zoals Versterking Markermeerdijken? Wij zijn 

voortdurend op zoek naar nieuwe collega’s. 

Kijk op werkenbij.boskalis.com/vacatures voor 

onze meest recente vacatures. 

Baggeren, grondverzet, aanleg en onderhoud van havens, aanwinning 

van land, bescherming van kusten en oevers, medeontwikkelen van nieuwe 

ruimte en natuur en aanleg van grote infrastructurele werken zoals (snel) 

wegen, viaducten, fly-overs zijn de kernactiviteiten van Boskalis Nederland. 

We zijn trots op al onze projecten. En op onze mensen. Onze 

professionals gaan voor het beste resultaat. Wij werken met het beste 

materieel. Innovatief en duurzaam. 

www.boskalis.com/nederland


Met behulp van de DeltaCube worden zakbaakmetingen op afstand automatisch 

ingewonnen, verwerkt en doorgezet naar ons online platform. 

Alleen al op de Markermeerdijken groeit het aantal zakbaken de komende jaren 

tot meer dan 1.200 stuks. 

Tekst | Roel van Gils Beeld | DeltaIoT 

Zakbaken op afstand monitoren 

Het wekelijks inmeten van zakbaken door landmeters is een eentonige maar bovenal tijdrovende 

aangelegenheid. Alleen al op de Markermeerdijken groeit het aantal zakbaken de komende jaren tot 

meer dan 1.200 stuks. DeltaIoT weet voor de Alliantie Markermeerdijken een gigantische besparing 

te realiseren met de innovatieve DeltaCube. 

Met behulp van de DeltaCube worden zakbaakmetingen op afstand automatisch 

ingewonnen, verwerkt en doorgezet naar ons online platform, legt 

Camiel Duijts van DeltaIoT uit. “Het online platform bestaat uit een overzichtelijk 

dashboard met de DeltaCube metingen en een ‘device management 

sectie’ om het systeem in te regelen. Onze database is voorzien van 

een API-interface zodat de meetdata ook door systemen van derden kan 

worden opgehaald.” DeltaIoT ontwerpt innovatieve sensoroplossingen met 

de focus op geodetische en geotechnische vraagstukken. “Ons team bestaat 

onder andere uit embedded hard- en software-ingenieurs gespecialiseerd 

in IoT, in combinatie met ervaren geodetische ingenieurs en projectleiders.” 

AUTONOOM EN ZELFVOORZIENEND 

Zakbaken worden toegepast bij alle grote infrastructurele werken om de 

inklinking van het maaiveld te meten bij voorbelasting. Duijts: “Recent werden 

de voetplaat van de zakbaak alsmede de hoogte van het zandpakket 

ter plaatste gemeten door een landmeter. Met de DeltaCube hebben wij 

een systeem ontwikkeld dat deze werkzaamheden volledig automatiseert. 

De DeltaCube wordt bovenop een zakbaak bevestigd. Het systeem is uitgerust 

met een betaalbare precisie GPS-sensor die op enkele millimeters 

nauwkeurig de horizontale en verticale verplaatsingen kan bepalen in het 

RD- & NAP-coördinatenstelsel. Tevens is er een afstandssensor om ook 

de hoogte en dikte van het aangebrachte zandpakket te bepalen. Wekelijks 

wordt de DeltaCube twee keer een aantal minuten ingeschakeld voor 

een meting. De DeltaCube is voorzien van rondom (drie zijden) geplaatste 

zonnecellen en daarmee autonoom en zelfvoorzienend, ongeacht in welke 

windrichting deze wordt geïnstalleerd.” 

Bent u het ook zat om iedere week het veld in te moeten voor het meten van 

een zakbaak en heeft uw organisatie een tekort aan goede surveyors in het 

veld? 

DeltaCube kan worden ingezet voor 

diverse geodetische vraagstukken. 

De eerste uitgewerkte toepassing is 

de inzet bij het meten van zakbaken 

in de grond- weg- en waterbouw. 

De DeltaCube wordt gemonteerd 

op de zakbaak en vervangt de 

landmeter: 

- Minder mensen = minder fouten 

- Continue databorging 

Deformatiemeting van een zakbaak. 

- Kostenbesparend 

- Veilig en duurzaam 

- Helpt uw organisatie te digitaliseren 

Benieuwd naar wat wij voor uw project kunnen betekenen? 

Neem vandaag nog contact op met DeltaIoT. 

Tel. 06-48 50 05 28 of kijk op https://www.deltaiot.nl 

Behalve voor zakbaken voorziet Duijts een veel breder toepassingsgebied 

van de DeltaCube. “Ook voor deformatiemetingen zoals Structural 

Health Monitoring of calamiteitenmonitoring in de infrastructuur is de 

dienst uitermate betrouwbaar en betaalbaar.” ■ 

Project Markermeerdijken, gerealiseerd door DeltaIoT in samenwerking 

met Boskalis. In totaal 155 geplaatste DeltaCubes. 

195


Kapitein Maritiem beschikt over een vloot van ruim 25 boten, variërend van crew- en surveyboten tot grote mulicats, duw- en sleepboten en transportpontons. 

Tekst | Roel van Gils Beeld | Kapitein Maritiem 

Specialistische vloot 

voor ondiepe wateren 

Aangezien het dijkversterkingsproject Markermeerdijken voor 95% vanaf het water wordt uitgevoerd, 

is er een grote behoefte aan drijvend materieel. De Alliantie maakt dan ook dankbaar gebruik van de 

enorme vloot van Kapitein Maritiem. Sinds 1960 een onafhankelijke maritieme dienstverlener met veel 

kennis en ervaring op het Marker- en IJsselmeer en gespecialiseerd in klussen op ondiepe wateren. 

De inzet van ons materieel varieert per week, zegt directeur Pieter Kapitein. 

“De ene week wordt gevraagd om drie boten, de andere week kunnen het 

er zomaar acht zijn. En ook de inzet is heel divers. Het is ons om het even, 

want we zijn in staat om op een flexibele manier invulling te geven aan de 

behoefte op dat moment. Zo zijn we actief met het aanen afvoeren van 

grondstoffen en materieel, met het vervoeren van personeel, maar ook voor 

allerlei handen spandiensten met één van onze multicats. Onze Octopus 

bijvoorbeeld, een multifunctioneel werkschip met zware lieren en kranen, is 

vrijwel non stop op het project aanwezig als ‘manusje van alles’.” 

Kapitein Maritiem beschikt over een vloot van ruim 25 boten, variërend 

van crew- en surveyboten tot grote multicats, duw- en sleepboten en 

transportpontons. “Wat ons onderscheidt, is dat we heel goed uit de 

voeten kunnen op ondiepe wateren”, zegt Kapitein. “Bij een project 

als de Markeermeerdijken komt dat goed van pas. We zijn in staat om 

grote materieelstukken te vervoeren over een waterdiepte van drie 

keer niks. En dat alles met onze eigen vloot. Mochten we onverhoopt 

capaciteit tekortkomen, weten we altijd wel de juiste materieelstukken 

bij te schakelen onder dezelfde vlag.” ■ 

De inzet van materieel van Kapitein Maritiem op de Markermeerdijken varieert per week. 

196


Tekst | Roel van Gils Beeld | KWS 

Lokale kennis cruciaal in 

dijkversterkingsproject 

KWS, een VolkerWessels onderneming, is in ons land vooral bekend als marktleider in de wegenbouw 

en producent van asfalt. Inmiddels haalt het bedrijf een aanzienlijk deel van de omzet uit 

dijkversterkingsprojecten. In het project Markermeerdijken komt de lokale kennis van KWS dankzij 

de decentrale organisatiestructuur met regionale vestigingen goed van pas. Een gesprek met Pieter 

Kaars, Integraal Realisatie Manager namens KWS in de Alliantie Markermeerdijken. 

“Al in 2015 hebben we samen met Boskalis en 

VolkerWessels onderneming Van Hattum en 

Blankevoort ingeschreven op de tender voor 

het dijkversterkingsproject Markermeerdijken”, 

begint Kaars. “Wij als combinatie vormden de 

winnende inschrijving. Vervolgens is er een uniek 

samenwerkingsverband opgetuigd om dit complexe 

project op een goede manier aan te vliegen. 

Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier 

is niet alleen de opdrachtgever van 

de Alliantie, maar werkt als publieke partij nauw 

met ons samen binnen de Alliantie.” ❯ 

KWS haalt inmiddels een aanzienlijk deel van de omzet uit dijkversterkingsprojecten. 

197


KWS heeft inmiddels de nodige ervaring in dijkversterkingsprojecten. 

“Samen met Boskalis 

hebben we eerder al voor HHNK de dijkversterking 

op Texel gerealiseerd en voor Waterschap 

Noorderzijlvest de Ommelanderdiek 

waarbij de bijna twaalf kilometer lange zeedijk 

tussen Eemshaven en Delfzijl is verstevigd. 

Daarnaast zijn we momenteel actief in diverse 

bouwteams voor bijvoorbeeld Waterschap 

Scheldestromen waarbij we 5,2 kilometer dijk 

bij het Zeeuwse Hansweert versterken, en voor 

Waterschap Vallei en Veluwe versterken we de 

Noordelijke Randmeerdijk.” 

LOKALE KENNIS 

KWS legt zich dus steeds meer toe op dijkversterkingsprojecten. 

Kaars: “Landelijk zijn we bij 

steeds meer HWBP-projecten betrokken en 

zijn we met onze dochters HollandScherm en 

Aquavia sterk in realisatie en onderhoud van 

grote en kleinschalige waterwerken. Zoals het 

repareren, renoveren en vervangen van sluizen, 

remmingwerken, bruggen en kades. 

Bouwen op veen vraagt een wezenlijk andere benadering dan bouwen op een zandgrond. 

We zijn dus al lang niet meer alleen een wegenbouwer, 

maar profiteren wel van onze decentrale 

organisatiestructuur met regionale 

vestigingen door het hele land. De Markermeerdijken 

worden grotendeels verzorgd door onze 

vestiging Amsterdam-Utrecht. Dat werpt zijn 

vruchten af, zowel in ontwerp als uitvoering, 

omdat we het project aanvliegen met mensen 

die lokaal bekend zijn en veelal uit de regio komen. 

Van projectleider tot aan de kraanmachinist 

buiten op het werk. In dit project absoluut 

een pre, gezien de slechte grondgesteldheid. 

Bouwen op veen vraagt een wezenlijk andere 

benadering dan bouwen op een zandgrond. 

Daarnaast kunnen we voor diverse specialisaties 

gebruik maken van het netwerk van VolkerWessels-ondernemingen 

en vertrouwen we 

natuurlijk ook op onze eigen ingenieursbureaus 

KWS@vice en Aveco de Bondt met een grote 

expertise in waterbouw-projecten.” 

LOGISTIEKE PUZZEL 

Het project kenmerkt zich door een groot 

aantal uitdagingen. “Los van de ontwerp- 

KWS is eraan gewend om infrastructurele projecten van formaat op een integrale manier te organiseren en daar sturing aan te geven. 

198


dat in dit soort werken benodigd is, komt, 

nu we eenmaal boven water zijn, ons eigen 

traditionele grondverzetmaterieel goed van 

pas. Daarbij gaan we uiterst zorgvuldig te 

werk. De ophoogslagen worden heel gelijkmatig 

aangebracht en vaak real-time gemonitord 

middels waterspanningsmeters, hellingmeet-buizen 

en zakbaken.” 

Los van het varende materieel dat in dit soort werken benodigd is, komt het eigen traditionele 

grondverzetmaterieel van KWS goed van pas. 

uitdagingen, is het buiten vooral een grote 

logistieke puzzel”, weet Kaars. “Omdat we 

de omgeving met kleine dorpjes, dijken 

polderwegen zoveel mogelijk willen ontzien, 

is ervoor gekozen om het project 

vooral vanaf het water uit te voeren. Daarvoor 

is een aantal vaargeulen en loswallen 

langs het hele tracé ingericht. Ze vormen 

in feite de slagaders van het project om de 

enorme hoeveelheden aan grondstoffen te 

verwerken en het materieel over te slaan.” 

Een kleine opsomming: in totaal wordt er 

8.000.000 m 3 zand aangevoerd, 300.000 

ton breuksteen, bijna 1.000.000 m³ klei, 

170.000 m 2 betonzuilen en 115.000 m 2 aan 

definitieve verharding (exclusief meekoppelkansen). 

“Dankzij onze goede contacten 

in de markt kunnen we samen met Boskalis 

prima invulling geven aan deze enorme hoeveelheden. 

Los van het varende materieel 


“Als KWS zijn we eraan gewend om infrastructurele 

projecten van formaat op een integrale 

manier te organiseren en aansturing 

aan te geven”, resumeert Kaars. “Dat hebben 

we onder meer bewezen bij SAAone en nu 

ook hier op de Markermeerdijken. Daarbij 

maken we gebruik van eigen digitale Volker- 

Wessels-systemen voor systems engineering 

en digitaal keuren, en maken alle medewerkers 

van grondwerker tot projectdirecteur 

voor veiligheid gebruik van onze WAVE-app. 

In combinatie met de lokale kennis die van 

grote waarde is gebleken bij dit project en 

de specialisten van KWS@vice en Aveco 

de Bondt konden we ook aan de voorkant 

prima invulling geven aan de uitdagingen die 

hier liggen. Dat betaalt zich nu in de praktijk 

dubbel en dwars uit.” ■ 

KWS is naast marktleider in de wegenbouw ook 

een vertrouwd gezicht in bekende nationale 

wateren, de havens én de industrie! 

KWS Infra Amsterdam-Utrecht 

020-569 4200 

amsterdam@kws.nl 

www.kws.nl 

199

Naamloos-9 1 15-11-2021 16:05 


De zakbaken van LMW worden onder meer ingezet bij de aanleg van de oeverdijk, 

maar ook in het IJsselmeer. 

LMW levert vooral las- en montagewerken voor wegen waterbouwprojecten. 

Tekst | Roel van Gils Beeld | LMW Nederland 

Speciale zakbaken en hekwerken 

Door tijdens de uitvoering het gedrag van de ondergrond continu te monitoren, kan Alliantie 

Markermeerdijken precies berekenen wanneer de volgende laag zand kan worden aangebracht. 

Las- en montagewerken (LMW) in De Rijp maakt zakbaken en andere hulpconstructies die voor de 

Alliantie onmisbaar zijn tijdens de uitvoering, waaronder exemplaren van wel 600 kilogram per stuk. 

Zusterbedrijf Q-Fence zorgt daarbij voor een veilige afscherming van het bouwterrein met vele 

kilometers aan hekwerken, ook nog eens in speciale uitvoeringen. 

LMW levert vooral las- en montagewerken voor wegen waterbouwprojecten. 

“We zijn gespecialiseerd in het produceren van zakbaken”, 

zegt directeur Joeri Hoeve. Een zakbaak is een stalen instrument 

waarmee je het zakken van de grond bij verschillende ophoogslagen 

nauwgezet kunt meten. “De zakbaken worden onder meer ingezet 

bij de aanleg van de oeverdijk, maar ook in het IJsselmeer. Voor de 

oeverdijk hebben we inmiddels al vele honderden zakbaken geproduceerd 

in standaard formaten. Dat wil zeggen, een stalen plaat met 

daaraan vast een lange stalen buis met een totaalgewicht van zo’n 25 

kilogram. Voor toepassing in het IJsselmeer daarentegen hebben we 

diverse ‘specials’ gemaakt. Met recht zakbaken van formaat, gezien de 

afmetingen en een gewicht van 600 kilogram.” 

WWW.LMW-NEDERLAND.NL 

LMW is een bekende leverancier voor de infrasector. “We kunnen 

zakbaken snel uit voorraad leveren en hebben in het verleden al vele 

grote infraprojecten beleverd, zoals vele duizenden zakbakens voor 

SAAone, Westfrisiaweg en Combinatie Badhoeve Bogen. Ook maatwerk 

is voor ons geen probleem. Daarnaast hebben we voor de Alliantie 

Markermeerdijken een speciale doekenrol geproduceerd om 

folies efficiënt te kunnen afrollen en verzorgen we bijvoorbeeld ook 

reparaties aan shovelbakken.” ■ 

'We kunnen zakbaken snel uit 

voorraad leveren en ook maatwerk 

is geen enkel probleem' 

PARTNER VAN 

200


Op de Markermeerdijken zijn we onder meer actief met het afvlakken en afwerken 

van grondslagen. 

Al bijna veertig jaar is Loonbedrijf & Grondverzet Jan van der Lee een graag 

geziene partner voor vele (grote) infra-aannemers in ons land. 

Tekst | Roel van Gils Beeld | Loonbedrijf & Grondverzet Jan van der Lee 

De smeerolie voor grote aannemers 

Al bijna veertig jaar is Loonbedrijf & Grondverzet Jan van der Lee een graag geziene partner voor 

vele (grote) infra-aannemers in ons land. Op de Markermeerdijken wordt het familiebedrijf voor 

allerlei handen spandiensten ingeschakeld: van grondverzet met eigen mobiele graafmachines, notabene 

in de bedrijfskleuren van partner KWS Infra, tot transport met diepladers en alles daartussen. 

We hebben al bijna 40 jaar een hechte relatie met KWS Infra, erkent Rick 

van der Lee. “Diverse machines inclusief vaste machinist staan eigenlijk 

altijd ten dienste van de wegenbouwer, zoals (mobiele) graafmachines, 

shovels en compacter materieel. Zo hebben we destijds geïnvesteerd in 

de eerste elektrische 2-tonner van Nederland en rijden we met elektrische 

voertuigen over en weer op grote(re) projecten. Op de Markermeerdijken 

zijn we onder meer actief met het afvlakken en afwerken 

van grondslagen. Omdat we vaak met vaste duo’s werken, een machine 

met vaste machinist, zijn onze mensen bekend met de ‘lokale gebruiken’.” 

Loonbedrijf & Grondverzet Jan van der Lee beschikt over een enorm 

machinepark met diverse tractoren en graafmachines van 800 kilogram 

tot 25 ton en mobiele graafmachines van 9 tot 21 ton. “We werken vanuit 

twee entiteiten”, zegt Van der Lee. “Behalve in het grondverzet houden 

we ons met Van der Lee Amstelveen Groen bezig met cultuurtechnische 

werkzaamheden, in de breedste zin van het woord. Dat maakt 

ons tot een allround bedrijf dat voor iedere uitdaging wel een oplossing 

kan bieden. Ik hoor onze planners nooit ‘nee’ zeggen. We regelen alles, 

ook in de weekenden en nachten zijn we bereikbaar en breed inzetbaar. 

Met dank aan ons professionele team van ruim 65 medewerkers in vaste 

dienst, dat we met onze flexibele schil kunnen uitbreiden tot wel 140 

mensen of meer. We leveren dan ook een bijdrage aan vele grote infrastructurele 

werken. Daar voelen we ons echt thuis.” ■ 

‘Omdat we vaak met vaste duo’s 

werken, een machine met vaste 

machinist, zijn onze mensen bekend 

met de ‘lokale gebruiken’ 

BEZOEK ONZE NIEUWE WEBSITE 

www.walsverhuur.nl 

VRAAG EEN OFFERTE AAN! 

www.janvdlee.nl | www.walsverhuur.nl 

201


Tekst | Roel van Gils Beeld | Vopo Pompen- en Machinefabriek B.V. 

Combiduiker Westerkogge: 

'one of a kind' 

Door de aanleg van nieuwe oevers en de dijkversterking voor de dijk tussen Hoorn en Schardam 

wijzigt het watersysteem in de polder achter gemaal Westerkogge in Scharwoude. De bestaande inlaat 

kon niet meer worden gebruikt. Vopo Pompen- en Machinefabriek BV werd door de Alliantie Markermeerdijken 

ingeschakeld voor het ontwerp en de realisatie van een nieuwe combiduiker. Een werkelijk 

uniek exemplaar als gevolg van de vele eisen van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. 

Van oudsher richt Vopo Pompen (sinds 1904) 

zich op de productie van pompen voor het bemalen 

van oppervlaktewater. Door de jaren 

heen is bedrijf uitgegroeid tot een toonaangevende 

speler in het professionele segment van 

de waterbranche en bedient het door heel Ne- 

derland overheden, hoogheemraadschappen, 

waterschappen, provincies, gemeenten, ingenieursbureaus. 

“We bieden opdrachtgevers één 

loket voor oppervlaktewatertechnieken, zoals 

(visvriendelijke) pompen en gemalen, inlaten, 

krooshekreinigers, vispassages, stuwen, elektrische 

installaties en leidingwerken”, zegt Hans 

de Wit van Vopo Pompen. 

HARDE EISEN 

Hoewel Vopo nog steeds de charme heeft 

van een ambachtelijk familiebedrijf en er nog 

Veelal worden pompinstallaties door Vopo Pompen turnkey opgeleverd compleet met automatisering en automatische roosterreinigers. 

202


'We bieden 

opdrachtgevers 

één loket voor 

oppervlaktewatertechnieken' 

De ruimte in de bouwkuip was beperkt. 

Vopo Pompen- en Machinefabriek stond in voor het ontwerp en de realisatie van de nieuwe combiduiker. 

Van oudsher richt Vopo Pompen (sinds 1904) zich op de productie van pompen voor het bemalen van 

oppervlaktewater. 

steeds voornamelijk pompen met een grote 

capaciteit en lage opvoerhoogte gebouwd 

worden, heeft de tijd niet stilgestaan. In de 

huidige state-of-the-art fabriek met een eigen 

pompentestinstallatie worden de meest ingenieuze 

pompen gebouwd. “Veelal worden 

pompinstallaties turnkey opgeleverd compleet 

met automatisering en automatische 

roosterreinigers”, zegt De Wit. “In veel gevallen 

staan we in voor het ontwerp, productie, 

montage, installatie én nazorg, zoals ook hier 

op de Markermeerdijken. Omdat de bestaande 

inlaat bij het oude voormalig stoomgemaal 

Westerkogge niet meer gebruikt kon worden, 

is er een alternatief bedacht in de aanleg van 

een combiduiker. Naast alle levensduur- en 

constructieve eisen had toekomstig gebruiker 

Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier 

drie belangrijke hoofdeisen vastgelegd. 

De combiduiker moet voldoen aan een 

inlaatcapaciteit van minimaal 70 m3/min, vismigratie 

van en naar het Markermeer mogelijk 

maken en een aansluiting ten behoeve van 

een noodbemaling van 100 m 3 /min.” 

GEMAALCOMPUTER 

“Bovenstaande eisen maken de nieuwe combiduiker 

tot een uniek object”, stelt De Wit. “De 

ontwerpwerkzaamheden startte in 2018. De 

grootste uitdaging en inspanning in deze fase 

was het exact afstemmen van alle disciplines; 

civiel, werktuigbouwkundig en elektrisch. Inclusief 

alle berekeningen en het tot in detail uitwerken 

van de tekeningen. Dit om de uitvoeringsfase 

soepel te laten verlopen. De leiding 

van Ø 1.000 mm is uitgerust met twee stuks 

Ø 1.000 mm automatische vlinderkleppen, een 

lokstroompomp, aansluiting van Ø 800 mm 

ten behoeve van een noodbemaling, diverse niveaumetingen, 

een automatische roosterreiniger 

en een complete besturing inclusief gemaalcomputer 

om alle functies te regelen. Na het 

ontwerpproces is begin 2020 de uitvoering van 

start gegaan. Met hier als uitdaging het zo goed 

mogelijk inplannen van alle werkzaamheden in 

een kort tijdsbestek en met beperkte ruimte 

in de bouwkuip. Maar ook dat is ons gelukt. In 

de zomer van 2020 hebben we de combiduiker 

Westerkogge met succes opgeleverd.” ■ 

203


Al vele jaren is Samson Appendages een gerenommeerde leverancier van allerlei 

‘specials’ in de waterbouw. 

De profielbalken worden gekoppeld tot één geheel en omkaderd met een rvs-frame 

om tot het gevraagde formaat te komen. 

Tekst | Roel van Gils Beeld | Samson Appendages 

‘Specials’ voor de waterbouw 

Al vele jaren is Samson Appendages een gerenommeerde leverancier van allerlei ‘specials’ in de 

waterbouw. Dat varieert van schotbalken, spindel- en veiligheidsschuiven tot high end plaatafsluiters 

en veerbelaste terugslagkleppen. Op de Markermeerdijken levert Samson Appendages zeven 

afdichtschotten voor calamiteiten en onderhoud aan de duikers door de versterkte dijken. 

Om het water in de polder te kunnen reguleren, worden op zeven posities 

in de Markermeerdijken nieuwe doorlaten aangelegd. “Bij calamiteiten 

of onderhoud aan deze duikerconstructies moet de doorlaat volledig 

dicht gezet kunnen worden”, legt Geert Timmer van Samson Appendages 

uit. “In opdracht van de Alliantie ontwerpen en produceren wij hiervoor 

de aluminium afdichtschotten. De schotten variëren in afmetingen 

van 1,70 bij 1 meter tot exemplaren van bijna 4 meter breed en 2 meter 

hoog. Ze zijn opgebouwd uit holle profielbalken van 100 bij 200 mm met 

een materiaaldikte van 2,5 mm. Dat laatste is vooral afhankelijk van de 

waterdruk. We kunnen tot een materiaaldikte van 5 mm gaan.” 

De profielbalken worden gekoppeld tot één geheel en omkaderd 

met een rvs-frame om tot het gevraagde formaat te komen. Timmer: 

“Bovenin is een hijsvoorziening voorzien om de schotten te kunnen 

plaatsen en uitnemen. Desgewenst kunnen we de schotten ook voorzien 

van een doorlaat, maar dat was hier niet aan de orde. Onze afdichtschotten 

kennen een breed toepassingsbereik. Ze worden veel 

langs rivieren geplaatst bij hoogwater, zoals deze zomer nog langs 

de Maas en in het IJsselmeer om het havengebied veilig te stellen bij 

stormvloed en hoogwater. In dat laatste geval worden zelfs dubbele 

schotten geplaatst. Het is met recht een heel modulair en uitgebreid 

systeem, waarbij we heel ver kunnen gaan in maatwerk met passtukken 

en aansluitingen op andere materialiseringen.” ■ 

UW SPECIALIST IN WATERBEHEERSING 

‘Onze afdichtschotten kennen een 

breed toepassingsbereik’ 

Samson Appendages B.V. 

Pakhuis Noorderhaven 

Noorderhavenstraat 49 | 7202 DD Zutphen 

Tel. 0575-458140 | info@samsonappendages.nl 

205


Tekst | Roel van Gils Beeld | Spanberg 

Wapeningsstaal integraal 

ontwerpen en aanbrengen 

De dijkversterking van de Markermeerdijken gaat gepaard met de bouw van een zestal kunstwerken, 

waaronder in- en uitstroombakken, hangduikers en deksloven. In opdracht van de Alliantie 

verzorgen Spanberg Wapening en Staalis Engineering het integraal ontwerp van het wapeningsstaal 

voor de kunstwerken. Dit laatste bedrijf is een samenwerkingsverband tussen ingenieursbureau 

Clafis en wapeningsleverancier Spanberg. Dat biedt volgens Dennis Knaap, directeur van Spanberg 

en Staalis, de nodige voordelen tijdens de uitvoering, zeker op een project als deze. 

“De ambitie van Staalis is het proces van ontwerp tot het aanbrengen 

van betonwapening te optimaliseren door de wapening integraal te ontwerpen 

en pragmatisch te modelleren”, zegt Knaap. “We nemen de 

meest praktische manier van uitvoering al mee in het ontwerp en denken 

daarbij veelal in prefab onderdelen, zodat de productietijd op locatie beperkt 

blijft. Vooral het meedenken aan de voorkant wordt gewaardeerd 

door onze opdrachtgevers. De modelleurs van Staalis houden dan ook 

kantoor op onze wapenings- en buigcentrale in Uitgeest. Dat zorgt voor 

korte lijnen bij eventuele terugkoppeling vanuit de fabriek.” 

160 TON WAPENING 

De wapening voor de kunstwerken op de Markermeerdijken is door Staalis 

volledig in 3D getekend. “Het gaat om twee in- en uitstroombakken, een 

tweetal hangduikers en diverse deksloven op een damwand”, somt Stijn 

Springer op, projectleider bij Staalis. “Met 160 ton aan wapening is het qua 

hoeveelheid voor ons niet zo’n heel omvangrijk project, maar het zijn vooral 

de details die het net wat anders maken. De afwijkende vormen en hoeken 

maken het wapeningstechnisch net wat complexer. Ook dienen we rekening 

te houden met de toleranties van onderdelen (damwanden) die de grond 

Fundatie combiduiker kunstwerk 03. 

206


De wapening voor de kunstwerken op de Markermeerdijken is door Staalis volledig in 3D getekend. 

in moeten. Aan ons de taak om de wapening zodanig te ontwerpen dat het 

in de praktijk vrij eenvoudig aangepast kan worden. Uit het 3D-model worden 

vervolgens de 2D-wapeningstekeningen gegenereerd voor de mensen 

buiten.” De wapeningstekeningen zijn vergelijkbaar met de handleiding van 

een Ikea-product, vult Knaap aan. “De mensen buiten wordt stap voor stap 

uitgelegd hoe de wapening aangebracht dient te worden.” 

SPANBERG 

Wapening 

Molenwerf 10 

1911 DB Uitgeest 

T 0251 313 964 

www.spanberg.nl 

De eerste contacten voor dit project werden volgens Knaap al in 2018 

gelegd. “In 2019 zijn we begonnen met het tekenwerk en in 2020 hebben 

we de wapening voor het eerste kunstwerk aangebracht, zo’n 30 

ton aan wapeningsstaal voor kunstwerk Westerkogge. We zijn nog tot 

eind 2022 betrokken bij het project, weliswaar in fasen, en volgen daarin 

de planning van de Alliantie. Het is voor ons zoals gezegd niet een heel 

complex project, maar als je het niet op een praktische en integrale manier 

aanvliegt, zijn het projecten waarop je je best kunt verkijken.” ■ 

Expert in betonbewapening voor de grond-, 

wegen waterbouw, utiliteit- en woningbouw. 

Onze projecten variëren van de bewapening van 

Europese voetbalstadions en grote infrastructuurprojecten 

zoals viaducten tot bruggen, kelders en windmolens. 

Voor meer informatie kijk op onze website spanberg.nl 

Uitstroombak kunstwerk 01. 

AL MEER DAN 55 JAAR HET BEDRIJF VOOR AL UW BETONIJZERVLECHTWERK 

207


Tekst | Roel van Gils Beeld | Van Doorn 

Een duurzame, mooie en veilige 

buitenruimte voor iedereen 

Van Doorn ontwerpt, vormt en onderhoudt (bedrijfs)terreinen, infrastructuur en groenvoorzieningen. 

“Het is een aangeboren drive om altijd een stukje toegevoegde waarde te bieden aan onze 

klanten”, zegt commercieel directeur Robert van Doorn. Het familiebedrijf is sinds 1963 uitgegroeid 

tot een speler van formaat met inmiddels 365 medewerkers en rond de 85 miljoen euro omzet. 

Een gesprek met Robert over ‘de buitenruimte van morgen’. 

Al onze activiteiten zijn erop gericht om vorm te 

geven aan de buitenruimte van morgen, begint 

Robert. “Een belangrijke pijler binnen ons bedrijf 

vormt het beheer en onderhoud van op dit moment 

400 kilometer aan autosnelwegen, 1.000 kilometer 

aan provinciale wegen en nog eens 400 

kilometer aan hoofdvaarwegen. Het zijn integrale 

projecten met langjarige prestatieafspraken waar 

groenonderhoud, verkeer en infra samenkomen, 

die veelal onder UAV-GC worden uitgevoerd. In 

veel gevallen zijn we dan ook verantwoordelijk 

voor het incidentmanagement, waarbij we ervoor 

zorgen dat de doorstroming van het verkeer 

na een calamiteit weer snel op gang komt.” 

SYNERGIËN 

In relatief korte tijd heeft Van Doorn een enorme 

groei doorgemaakt. “We gaan vaak net een 

stapje verder dan anderen en proberen zoveel 

mogelijk win-winsituaties te behalen tussen verschillende 

sectoren”, legt Robert uit. “Met andere 

woorden, we springen in op kansen die we in 

aangrenzende markten voorbij zien komen. Dat 

heeft ons gevormd en gemaakt tot de gerenommeerde 

speler die we nu zijn voor vele publieke 

en private opdrachtgevers. Een mooi voorbeeld 

daarvan is onze afdeling geleiderail/voertuigkering. 

Sinds eind vorige eeuw zijn we hiermee actief 

op de Nederlandse markt. Rond 2010 zagen we 

kansen op de Belgische markt voorbijkomen, daar 

zijn we toen op ingesprongen en inmiddels komt 

de helft van onze geleiderailomzet uit Belgische 

projecten. Ik schat in dat zo'n 30% van de geleide- 

Een belangrijke pijler binnen Van Doorn vormt het beheer en onderhoud van 400 kilometer aan autosnelwegen, 1.000 kilometer aan provinciale wegen en nog eens 

400 kilometer aan hoofdvaarwegen. 

208


Van Doorn heeft de beschikking over de eerste 

elektrische veegtruck van Nederland. 

rail in Nederland en België ooit door ons is aangebracht 

of onderhouden. Het is tekenend voor 

de cultuur van onze organisatie. We zien kansen, 

praten erover met elkaar en gaan er gewoon 

voor. Met onze vele afdelingen en disciplines zijn 

en blijven we voor een brede groep medewerkers 

een interessant bedrijf.” 

ELEKTRISCHE VEEGTRUCK 

Dat de markt voortdurend aan ontwikkelingen 

onderhevig is, hoef je Robert niet uit te leggen. 

“Onze markt en in het bijzonder die van de infra 

staat voor een enorme verduurzamingsopgave 

met betrekking tot emissieloos materieel”, zegt 

hij. “Het is goed dat de overheid hele ambitieuze 

doelstellingen neerlegt, maar de echte doorbraak 

van emissieloos materieel in de markt blijft 

helaas nog achter. Wij hanteren een proactieve 

aanpak. We durven toch de investering aan te 

gaan, ondanks dat we op voorhand het plaatje 

niet helemaal rond kunnen rekenen. Zo hebben 

we onder meer geïnvesteerd in de eerste 

elektrische veegtruck van Nederland. We merken 

dat er langzaam een soort enthousiasme 

ontstaat voor dit soort ontwikkelingen. Ook de 

sceptici zijn om en de wagen wordt nu volop ingezet 

binnen ons bedrijf, zelfs op projecten waar 

je het op voorhand niet zou verwachten. Het is 

een kwestie van durven en doen.” 

PRAATPAAL 

“We zetten als bedrijf bewust in op die toegevoegde 

waarde, omdat je juist als onderhoudsaannemer 

gedurende een langere periode met 

opdrachtgevers samenwerkt”, resumeert Robert. 

“We hebben oog voor een duurzame, mooie en 

veilige buitenruimte en proberen opdrachtgevers 

te prikkelen met extra dienstverlening en oplossingen. 

Dat heeft onder meer geleid tot het opleiden 

en certificeren van 30 dijkwachten (!) binnen ons 

bedrijf. We zijn de enige private dijkwachtorganisatie, 

ontstaan uit een onderhoudscontract van het 

Noordzeekanaal, waaronder ook de Ringdijk rond 

Marken valt. Daar heeft Rijkswaterstaat de verplichting 

om een dijkwacht te organiseren en dat 

nemen wij hen uit handen. Datzelfde geldt voor 

de ontmanteling van alle 3.300 praatpalen langs de 

snelwegen. Die kans kwam voorbij en hebben we 

met beide handen aangegrepen. We hebben alle 

praatpalen opgehaald en voorzien van een unieke 

QR-code. Een deel is rechtstreeks verkocht aan 

verzamelaars en musea, de andere 2.000 palen 

geven we een nieuwe functie, zoals een laadpaal 

of multimedia praatpaal. Een mooi voorbeeld van 

kansen zien en oppakken. Via www.koopeenpraatpaal.nl 

kun je er zelfs nog één bemachtigen”, zegt 

Robert tot besluit. ■ 

Als het gaat om de inrichting van de buitenruimte bent u bij Van Doorn aan het juiste adres. Wij maken sinds 

1963 de buitenruimte voor iedereen duurzaam, mooi en veilig. Wij ontwerpen, vormen en onderhouden (bedrijfs-) 

terreinen, infrastructuur en groenvoorzieningen. Of u nu zoekt naar snelle oplossingen voor de korte termijn of 

duurzame oplossingen voor de lange termijn. Wij staan 24/7 voor u klaar. Ook bij calamiteiten. 

Wij bieden: 

• Voor iedere vraag een passende en betaalbare oplossing 

• Een breed pakket aan diensten in de buitenruimte 

• 24/7 calamiteitenservice 

Wij zijn altijd op zoek naar nieuwe collega’s. 

Kijk voor actuele vacatures op: vandoornbuitenruimte.nl/werken-bij 

vandoornbuitenruimte.nl 

209


Tekst | Roel van Gils Beeld | Combinatie Rotim & de Beijer VOF 

200.000 ton breuksteen 

versterken de Markermeerdijken 

Ondanks de vele innovatieve methoden die worden gehanteerd bij het versterken van de Markermeerdijken 

wordt er ook nog gretig gebruikgemaakt van de traditionele breuksteen. Gezien de 

enorme hoeveelheden doet de Alliantie voor de leveranties een beroep op Combinatie Rotim & 

de Beijer VOF (CR&B), een VOF die door beide bedrijven in 2013 is opgericht om de continuïteit 

van dergelijke grote waterbouwkundige projecten te garanderen en risico’s te beperken. 

“Combinatie CR&B is allesbehalve een gelegenheidscombinatie”, 

begint Edo Heslinga van 

Rotim. “Het is een combinatie die zich richt 

op grote projecten omdat we individueel niet 

in staat zijn om dergelijke projecten te beleveren, 

vanwege de enorme hoeveelheden of 

de korte periode waarin geleverd moet worden. 

Samen kunnen we dat wel. Op kleinere 

projecten zijn we dus elkaars concurrenten, 

op andere projecten staan we gebroederlijk 

schouder aan schouder. In de aannemerij gebeurt 

dat regelmatig en het blijkt voor ons als 

toeleveranciers ook gunstig te werken.” 

DRIE DEELGEBIEDEN 

De combinatie CR&B is geen onbekende 

van de Alliantie. “De breuksteen op de Marker 

Wadden, ook een project van Boskalis, 

hebben we ook mogen leveren”, vervolgt 

Heslinga. De natuureilanden Marker Wadden 

zijn recent op de Waterbouwdag 2021 

bekroond met de prof.dr.ir. J.F. Agemaprijs. 

Die wordt eens in de vijf jaar uitgereikt aan 

het beste en meest innovatieve waterbouwproject 

van de afgelopen jaren. “Mooi dat 

we nu op de Markermeerdijken een vervolg 

kunnen geven aan die samenwerking voor 

de levering van ruim 200.000 ton breuksteen.” 

Rob Ebergen van De Beijer Bouwgrondstoffen 

vult aan: “Het project is voor 

Trommel van de groeve Hartsteinwerke Sooneck. 

210


Ochtend op de Markermeerdijken, klaar om te lossen. 

onze leveranties opgesplitst in drie verschillende 

deelgebieden: noord, midden en zuid. 

In sommige situaties dienen we gelijktijdig 

op deze drie deelgebieden te leveren. Dat 

heeft nogal een impact qua logistiek en op 

de groeves. Door zo’n traject als combinatie 

aan te vliegen, kunnen we bepaalde garanties 

bieden die voor de Alliantie heel prettig 

zijn, want op een dergelijk project is continuïteit 

heel belangrijk.” 

ONBALANS MANAGEN 

200.000 ton breuksteen is een enorme 

hoeveelheid. Heslinga: “Als je bedenkt dat 

hier met name stortsteen in de gradatie 

40/200 kg wordt gevraagd, betekent het dat 

je veel moet produceren en ook veel nevenproducten 

krijgt in de groeve. Er moet 

dus een balans worden gevonden. Het is 

zaak die nevenproducten zoveel mogelijk 

op andere projecten te kunnen wegzetten. 

Juist dat maakt de combinatie sterk. Wij 

als Rotim vertrouwen veelal op groeves in 

België, terwijl de Beijer zich met name concentreert 

op groeves in Duitsland. Daarmee 

zijn we in staat om dit soort onbalans te 

managen.” Ebergen: “Tel daarbij op dat het 

qua logistiek ook nog een behoorlijke puzzel 

is. Niet zozeer qua bereikbaarheid, maar 

vooral omdat de hoeveelheden per week 

variëren van 2.000 tot soms wel 10.000 

ton. Dan moet je wel uit meerdere bronnen 

kunnen leveren. In het voortraject hebben 

we dan ook samen met de Alliantie de logistieke 

puzzel zo goed mogelijk uitgelegd. We 

vinden het leuk om mee te denken. Soms 

spuien we ideeën en gaat de concurrent ermee 

lopen, maar dat is dan zo. Wij geloven 

in kennisdeling en betrokkenheid. We hebben 

als combinatie twee keer zoveel kennis 

om tot het meest optimale plan te komen. 

De samenwerking met de Alliantie verloopt 

dan ook uiterst prettig en constructief.” 

Zowel Rotim als de Beijer zijn onafhankelijke 

familiebedrijven. “We kunnen beiden putten 

uit een enorm pakket aan oplossingen 

met heel veel verschillende steensoorten 

en eigenschappen. Dat maakt ons vooral als 

combinatie zeer waardevol voor het beleveren 

van grote projecten. Zo hebben we onder 

andere de breuksteen geleverd voor de 

Beatrixsluis, de verbreding van het Twentekanaal, 

de Afsluitdijk de Flevokust en meer 

dan een miljoen ton voor de ontgrondingskuilen 

langs het Spui”, besluit Heslinga. ■ 

CR&B VOOR TECHNISCH EN 

LOGISTIEK MAATWERK 

CR&B, Combinatie Rotim & 

de Beijer vof, levert diverse 

soorten waterbouwsteen met 

uiteenlopende eigenschappen. 

Juist hierdoor zijn projectmatige 

optimalisaties en oplossingen 

mogelijk. Wij zorgen voor technisch 

én logistiek maatwerk om uw 

project succesvol te laten zijn. 

Julianaplein 31 

5211BB ’s-Hertogenbosch 

sales@crnb.nl 

211


Tekst | Roel van Gils Beeld | ABC Hekwerk Noord-West 

Kwalitatieve 

terreinafscherming 

De werkzaamheden aan de Markermeerdijken strekken zich uit over een traject van 33 kilometer 

dat is opgesplitst in drie deelgebieden. Per deelgebied is een ketenpark ingericht van waaruit de dijkversterkingsoperatie 

wordt aangestuurd. Als raamcontractant van de Alliantie heeft ABC Hekwerk 

Noord-West de drie ketenparken afgeschermd met eenhekwerk en voorzien van een toegangspoort. 

ABC Hekwerk Noord-West maakt deel uit van 

de landelijke ABC Hekwerk-organisatie. “De organisatie 

heeft ons land in regio’s verdeeld en dat 

maakt dat ieder project wordt uitgevoerd door 

lokale partijen”, zegt Rob Duinkerken van ABC 

Hekwerk Noord-West. “We zijn bekend in de 

regio en hebben in de loop der jaren mooie contacten 

en relaties opgebouwd. Dat geldt ook voor 

de partners in de Alliantie Markermeerdijken. Op 

uitnodiging hebben we ingeschreven op de tenderuitvraag 

en zijn als beste partij uit de bus gekomen. 

Voor de terreinafschermingen op het project 

werken we op basis van een raamovereenkomst 

die we zijn aangegaan met de Alliantie.” 

ADVIES EN MAATWERK 

“Met een uitgebreid productpakket bieden 

we voor elke situatie een passende hoog- 

waardige oplossing”, vervolgt Duinkerken. 

“Of het nu gaat om een hekwerk rondom 

de geitenweide, een ultramodern systeem 

voor toegangsbeheersing of nieuwe ballenvangers 

bij een sportveld, we denken 

graag met onze opdrachtgevers mee. We 

zijn als bedrijf ISO 9001 & VCA* gecertificeerd 

en natuurlijk hebben onze monteurs 

hun benodigde certificaten om veilig en ge- 

ABC Hekwerk Noord-West heeft de drie 

ketenparken afgeschermd met een hekwerk 

en voorzien van een toegangspoort. 

212


zond te kunnen werken. Daarom hebben al 

onze montagebussen de beschikking over 

een vaste kraan en hebben we een eigen 

mini-kraan, shovel en asfaltzaag om ons 

te helpen het werk makkelijker te maken. 

We gaan dan ook geen enkele uitdaging 

uit de weg.” 

CONTINUÏTEIT GEWAARBORGD 

“Betrokken, servicegericht en vakwerk zijn 

belangrijke kernwaarden binnen onze regionale 

organisatie”, zegt Duinkerken. “Met 

een kleine twintig medewerkers zijn we niet 

te groot voor kleine klussen en zeker niet te 

klein voor de grote projecten.” ABC Hekwerk 

Noord-West bedient de markt vanaf 

de Afsluitdijk tot Amsterdam al meer dan 

dertig jaar met heel veel plezier. De continuïteit 

is bovendien gewaarborgd. “ABC 

Hekwerk Noord-West is een echt familiebedrijf, 

grondlegger Stef Stegers is 75 jaar 

maar nog steeds inzetbaar voor speciale 

projecten. Zijn twee zoons Rob en Ed hebben 

de dagelijkse leiding ondertussen overgenomen 

en sinds vorig jaar is de enige 

kleinzoon Daan ook bij het bedrijf betrokken. 

Hij leert nu de fijne kneepjes van het 

vak in de praktijk.” ■ 

Vlnr: Rob Stegers, Ed Stegers, Daan Stegers en Stef Stegers 

213

DE KRACHT VAN GMB. 

Uitdaging verbindt. 

Goede waterkwaliteit, veilige dijken, goed onderhoud 

en hergebruik van grondstoffen. Dat vraagt om 

duurzame oplossingen. GMB realiseert complexe 

projecten met een optimaal en duurzaam resultaat. 

De manier waarop we deze uitdagingen aangaan, is 

typisch GMB. We ontwerpen, bouwen, onderhouden; 

we praten, denken en doen als partners. 

Onze oplossingen zijn adequaat, innovatief en met 

zorg voor de omgeving. Het resultaat is een project 

dat aan uw eisen voldoet. Waarmee we misschien 

wel uw verwachting overtreffen. Een resultaat waar 

we samen trots op zijn. 

Meer weten over GMB? 

Kijk op www.gmb.eu of bel 088 88 54 000.


PARTNER WORDEN 

VAN GROND WEG 

WATERBOUW? 

Zowel op de website als in de gedrukte 

versie bieden we u de mogelijkheid om 

onderdeel uit te maken van het overzicht 

met de meest gerenommeerde fabrikanten 

en toeleverancieres in de branche. 

Zo kunt u onder andere: 

• Toegevoegd worden als 

partner op de servicepagina’s 

van het vaktijdschrift 

• Een kosteloze vermelding krijgen in 

de geheel vernieuwde bedrijvenindex 

op gww-bouw.nl 

• Een gesponsorde positie met persoonlijke 

profielpagina op gww-bouw.nl verkrijgen 

• Uw eigen profielwidget inzetten, 

gekoppeld aan de redactionele content, 

nieuwsberichten en overige 

relevante marketingtools 

Ook geïnteresseerd? 

• Bel naar +31 495 45 00 95 

• Ga naar gww-bouw.nl/adverteren 

• Scan de QR code 

Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze 

samenwerkingspakketten 

MELD JE 

GRATIS AAN 

SCAN DE 

QR CODE 

gww-bouw.nl

INFRAPARTNERS 

Scan deze QR code met uw 

smartphone voor uitgebreide 

informatie over de Infrapartners 

gww-bouw.nl/bedrijf 

ABOMA BV 

MaxWellstraat 49a 

6716 BX EDE 

Postbus 121 

6710 BC EDE 

T +31 318 69 19 20 

E info@aboma.nl 

W www.aboma.nl 

ALTENBURG FUNDERINGSTECHNIEK BV 

Postbus 26 

8530 AA Lemmer 

Industrieweg 17 

8531 PA LEMMER 

T +31 514 58 88 20 

F +31 514 58 88 39 

E info@altenburggroep.com 

W www.altenburggroep.com 

ANTEA GROUP 

Postbus 10044 

1301 AA ALMERE 

T +31 36 530 80 00 

E info.nl@anteagroup.com 

W www.anteagroup.nl 

BIA GROUP 

Skagerrakstraat 6 

7202 BZ ZUTPHEN 

T +31 88 303 22 00 

E info.nl@biagroup.com 

W www.biagroup.com 

INGENIEURSBUREAU BOORSMA 

G. Sondermanstraat 2 

9203 PV DRACHTEN 

Postbus 647 

9200 AP DRACHTEN 

T +31 512 58 03 00 

F +31 512 52 52 96 

E drachten@boorsma-consultants.nl 

W www.boorsma-consultants.nl 

BOSKALIS NEDERLAND 

Waalhaven Oostzijde 85 

Postbus 4234 

3006 AE ROTTERDAM 

T +31 10 288 87 77 

F +31 10 288 87 66 

E nederland@boskalis.nl 

W www.boskalis.nl/nederland 

CROONWOLTER & DROS 

Marten Meesweg 25 

3068 AV ROTTERDAM 

T +31 88 923 33 44 

E info@croonwolterendros.nl 

W www.croonwolterendros.nl 

DIESEKO GROUP B.V. 

Lelystraat 49 

3364 AH SLIEDRECHT 

T +31 184 41 03 33 

E info@diesekogroup.com 

W www.diesekogroup.com 

DYNAMOSTAAL BV 

BOUWINFRASUPPORT.COM 

Dynamostraat 31 

3903 LK VEENENDAAL 

Postbus 135 

3900 AC VEENENDAAL 

T +31 318 50 93 30 

F +31 318 55 61 41 

E info@bouwinfrasupport.com 

W www.bouwinfrasupport.com 

W www.dynamostaal.com 

BAREND KEMP BV 

Molesteyn 47 

3454 PT VLEUTEN DE MEERN 

T +31 30 666 60 66 

E info@kemp-groep.nl 

W www.kemp-groep.nl 

BRINKMANN & NIEMEIJER MOTOREN BV 

Postbus 50 

7390 AB TWELLO 

T +31 571 27 69 00 

E info@bnmotoren.nl 

W www.bnmotoren.nl 

GM RECYCLING BVBA 

Krommeveldstraat 1 

B-9971 LEMBEKE (B) 

T +32 9 378 39 47 

E info@gmrecycling.be 

W www.gmrecycling.be 

216

INFRAPARTNERS 





GOOIMEER B.V. 

Damsluisweg 67 

1332 EB ALMERE 

Postbus 30219 

1303 AE ALMERE 

T +31 36 537 03 33 

F +31 36 537 03 32 

E mail@gooimeer.nl 

W www.gooimeer.nl 

HAKKERS BV 

Oudsas 11 

4251 AW WERKENDAM 

Postbus 11 

4250 DA WERKENDAM 

T +31 183 50 11 22 

F +31 183 50 16 65 

E info@hakkers.com 

W www.hakkers.com 

HUPKES HOUTHANDEL DIEREN B.V. 

Sprankerenseweg 79 

6951 DE DIEREN 

T +31 313 41 91 00 

F +31 313 42 00 39 

E info@hupkes.nl 

w www.hupkes.nl 

0313 - 419 100 

sales@hupkes.nl 

www.hupkes.nl 

VAN DER KAMP 

Hoekerweg 1 

8042 PH ZWOLLE 

T +31 38 422 20 09 

E info@vdkamp.eu 

W www.vdkamp.eu 

LEICA GEOSYSTEMS B.V. 

Turfschipper 39 

2292 JC Wateringen 

T +31 88 001 80 00 

E customercare.nl@leica-geosystems.com 

W www.leica-geosystems.com/nl-nl 

maatwerk in hout voor 

grond-, wegen 

waterbouw 

LEYENAAR TAAPKEN LAMAKER BV 

Kamerlingh Onnesweg 7 

4131 PK VIANEN 

Postbus 191 

4130 ED VIANEN 

T +31 347 37 48 44 

F +31 347 37 79 08 

E verkoop@ltl.nl 

W www.ltl.nl 

VAN HATTUM EN BLANKEVOORT 

Korenmolenlaan 2 

3447 GG WOERDEN 

T +31 348 43 51 00 

F +31 348 43 51 11 

E info@vhbinfra.nl 

W www.vhbinfra.nl 

HYUNDAI HEAVY INDUSTRIES EUROPE NV 

Vossendaal 11 

B-2440 GEEL 

T +32 14 56 22 00 

E info@hyundai.eu 

W www.hyundai.eu 

MAX BÖGL NEDERLAND BV 

Pedro de Medinalaan 5a 

1086 XK AMSTERDAM 

T +31 20 398 11 30 

E info@nl.max-boegl.com 

W www.max-boegl.de/nl/ 

HOFFMANN BODEMTECHNIEKEN B.V. 

Beekerheide 17-19 

5741 HB BEEK EN DONK 

T +31 492 38 66 66 

E info@hoffmanngroep.com 

W www.hoffmanngroep.com 

IPV DELFT 

Oude Delft 39 

2611 BB Delft 

T +31 15 750 25 75 

E info@ipvdelft.nl 

W www.ipvdelft.nl 

MOBILIS 

Landdrostlaan 49 

7327 GM Apeldoorn 

Postbus 20175 

7302 HD Apeldoorn 

Nederland 

T +31 55 538 22 22 

E info@mobilis.nl 

W www.mobilis.nl 

HOOGMARTENS WEGENBOUW 

Hagelkruisweg 2 

5993 SC MAASBREE 

T +32 89 81 02 30 

E info@hoogmartens.be 

W www.hoogmartens.be 

KOKOSYSTEMS B.V. 

Saturnus 9 

2685 LX POELDIJK 

Postbus 107 

2290 AC WATERINGEN 

T +31 174 24 48 38 

F +31 174 24 02 45 

E info@kokosystems.nl 

W www.kokosystems.nl 

NLMK PLATE SALES S.A. 

Rue de Clabecq 101 

B-1460 ITTRE 

T + 32 2 391 91 00 

E quard@eu.nlmk.com 

W www.eu.nlmk.com/en/ 

217

INFRAPARTNERS 





VAN OORD NEDERLAND 

Schaardijk 211 

3063 NH ROTTERDAM 

Postbus 8574 

3009 AN ROTTERDAM 

T +31 88 826 00 00 

F +31 88 826 50 10 

E info@vanoord.com 

W www.vanoord.com 

PERI NEDERLAND B.V. 

Bekistingen, steigers en Engineering 

Postbus 304 

5480 AH SCHIJNDEL 

T +31 73 547 91 00 

F +31 73 549 36 51 

E info@peri.nl 

W www.peri.nl 

SAES INTERNATIONAL B.V. 

Lozerweg 10 

6006 SR WEERT 

T +31 495 56 19 29 

E info@saes.nl 

W www.demolitiontools.eu 

TENSAR INTERNATIONAL B.V. 

Helftheuvelweg 11 

5222 AV S-HERTOGENBOSCH 

T +31 73 624 19 16 

E info@tensar.nl 

W www.tensar.nl 

TEXION GEOKUNSTSTOFFEN NV 

Admiraal de Boisotstraat 13 

B-2000 ANTWERPEN 

T +32 3 210 91 91 

F +32 3 210 91 92 

E info@texion.be 

W www.texion.be 

TOPCON 

De Kronkels 14 

3752 LM BUNSCHOTEN-SPAKENBURG 

T +31 33 299 29 39 

E customerservice.nl@topcon.com 

W www.topconpositioning.com 

VAN LAECKE GROUP 

Schatting 8 

8210 ZEDELGEM 

België 

T +32 50 55 18 90 

Vleugelboot 51 

3991 CM HOUTEN 

Nederland 

T +31 30 68 68 100 

E info@vanlaeckegroup.com 

W www.vanlaeckegroup.com 

VAN SCHAIK GRONDVERZET 

Dorpsstraat 1 

3481 AE HARMELEN 

T +31 348 442 852 

E info@vanschaikgrondverzet.nl 

W www.vanschaikgrondverzet.nl 

VOORBIJ FUNDERINGSTECHNIEK B.V 

Postbus 20701 

1001 NS AMSTERDAM 

T +31 20 407 71 00 

F +31 20 407 71 99 

E info@voorbijft.nl 

W www.voorbijdunderingstechniek.nl 

STRUKTON CIVIEL NOORD & OOST BV 

Kelvinstraat 1 

Postbus 355 

7570 AJ OLDENZAAL 

T +31 6 51 56 33 49 

E marlon.snijders@strukton.com 

W www.struktonciviel.nl 

TELE RADIO BV 

Tiber 2 

2491 DH DEN HAAG 

T +31 70 419 41 27 

E info@teleradio.nl 

W www.teleradio.nl 

TRIFLEX 

Boerendanserdijk 35 

8024 AE ZWOLLE 

T +31 38 460 20 50 

E info@triflex.nl 

W www.triflex.nl 

UNIHORN BV 

Verbinders in infra 

Scharwoude 9 

1634 EA SCHARWOUDE 

Postbus 58 

1633 ZH AVENHORN 

T +31 229 54 78 50 

E 

info@unihorn.nl 

W www.unihorn.nl 

XYLEM WATER SOLUTIONS 

NEDERLAND B.V. 

Pieter Zeemanweg 240 

3316 GZ DORDRECHT 

Postbus 1126 

3300 BC DORDRECHT 

T +31 78 654 84 00 

F +31 78 651 09 36 

E xylemwatersolutionsnl@xyleminc.com 

W www.xylemwatersolutions.com/nl 

ZIUT 

Nieuwe Plein 1b 

6811 KN ARNHEM 

T +31 26 800 19 00 

E info@ziut.nl 

W www.ziut.nl 

218

Locator One 

Maak kennis met de revolutionaire 

manier voor het meten van 

verzakkingen en deformaties. 

Automatisch. Voorspelbaar. Duurzaam. 

www.basetime.xyz

Grond Weg Waterbouw NL 06 2021

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?