Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
DE TIJD VAN JE LEVEN<br />
Exclusief: column door<br />
Lenette van Dongen<br />
MAGA<strong>ZIN</strong>E<br />
AUTEUR<br />
Annejet<br />
van der Zijl:<br />
‘Wie het gevoel<br />
heeft dat hij<br />
veel krijgt, kan<br />
ook veel geven’<br />
Leef met<br />
PASSIE<br />
Doe het voluit!<br />
Nr. 2 /6 jan - 2 febr. <strong>2022</strong> /zin.nl /€ 6,75<br />
AP<br />
00222<br />
8 718972 470388<br />
MET HART & ZIEL<br />
Zij maken<br />
het verschil<br />
VERKWIKKEND<br />
Winterwandelen<br />
ELK UUR VUUR<br />
Laat het leven<br />
sprankelen<br />
SEKS NA JE 55STE<br />
Steeds beter of een<br />
oppeppertje nodig?
ddd<br />
39<br />
ONCOLOGIE-<br />
VERPLEEGKUNDIGE<br />
PETRA VAN SLOTEN:<br />
‘Ik kan de kanker<br />
niet wegnemen,<br />
maar het wel<br />
draaglijk maken’<br />
coverbeeld: Jacqueline de Haas, iStock, Getty Images, Melchert Meijer zu Schlochterm<br />
4<br />
INHOUD<br />
VERDIEP<br />
6 Gespot door Misja Uitgesproken types<br />
op weg naar iets leuks<br />
16 Annejet van der Zijl ‘Blijf spelen tot je<br />
allerlaatste snik’<br />
26 Leef met passie Ook door kleine dingen<br />
groots te ervaren. Zo houd je de sprankel<br />
erin<br />
34 Zin Event Wandeling in sfeervol Haarlem<br />
en interview met Bart Chabot (plus boek!)<br />
39 Met hart & ziel Ze houden van hun baan,<br />
Elisa, John, Petra en Erwin. En maken met<br />
hun beroep ook nog hét verschil in de<br />
maatschappij<br />
48 Dr. Does geeft raad Drie dilemma’s<br />
50 Geluksritueel Dansende vlammetjes<br />
52 Verbinding = geluk In deze tijd is het<br />
gevoel van een band hebben met iets of<br />
iemand, van verbinding, belangrijker dan<br />
ooit. Het maakt gelukkiger en gezonder!<br />
56 Ga Theater, expo en (klein) festival<br />
62 Seks: ook voor u! Wakker dat vuurtje<br />
maar (weer) aan. Wij geven uitleg én tips<br />
67 Column: Lenette van Dongen Over haar<br />
seksbeleving door de jaren heen<br />
68 Onderzoek: Zin in seks en intimiteit<br />
Doet u mee?<br />
70 9x... Opruimen voor later<br />
72 Tweeling Kunstzusjes Angelique en<br />
Liesbeth Raeven over hun band<br />
VERWONDER<br />
78 Lees Fictie & non-fictie<br />
82 Thuis bij... Acteur Hajo Bruins:<br />
‘Duisternis hoort ook bij mij’<br />
92 Fashion volgens Liddie Dress for succes<br />
94 Aan de (groente)dis Drie recepten, met<br />
wijntips van Nicolaas Klei<br />
100 Beauty Visagist Manous Nelemans<br />
duikt in de beauty tas van een collega<br />
102 Zie Op de bank & wie weet in de bios<br />
VERLANG<br />
106 Relaxen & opladen Winterwellness in<br />
het Zwarte Woud in Duitsland
94<br />
106<br />
HET ZWARTE WOUD<br />
Winters relaxen<br />
82<br />
26<br />
GA ERVOOR<br />
Leef met<br />
passie!<br />
114 Welterusten Logeren in<br />
de Leidse Morspoortkazerne<br />
116 Naar buiten! 7x de mooiste<br />
winterwandeling in NL<br />
122 De wereld rond Magische<br />
foto’s en herinneringen van<br />
een wereldreiziger<br />
126 Op Pieterpad Susan loopt van<br />
Braamt naar Millingen aan de<br />
Rijn<br />
COLUMNS<br />
37 Katinka Polderman<br />
61 Hanneke Groenteman<br />
69 Stef Bos<br />
E N O O K<br />
2 Zo loop je altijd de goede kant<br />
op | 8 Zin in | 14 Post | 24 Word<br />
abonnee met korting! | 36 Zin<br />
online | | 130 Service en Colofon |<br />
131 Volgende Zin<br />
62<br />
SEKS NA JE 55STE<br />
Steeds beter of een<br />
oppeppertje nodig?<br />
92<br />
T R E ND<br />
Chic & in control<br />
WINNEN<br />
We verloten 33 boeken<br />
(p. 128)<br />
5
SCHRIJFPLEZIER<br />
Annejet van der Zijl<br />
‘Ik blijf<br />
nieuwsgierig<br />
naar wat er<br />
nog komt’<br />
Met ouder worden heeft ze geen enkele<br />
moeite. Sterker nog: ze noemt zichzelf een<br />
laatbloeier. Schrijver Annejet van der Zijl<br />
(1962) wordt binnenkort 60 en heeft zoveel<br />
plezier in het schrijven, dat ze zichzelf<br />
vergeet. Het zojuist verschenen Fortuna’s<br />
kinderen wordt goed ontvangen en nieuwe<br />
schrijfprojecten lonken alweer.<br />
PRODUCTIE & TEKST: LIDDIE AUSTIN | VISAGIE: ANGÉLIQUE DE GRAAF<br />
BEELDCONCEPT & FOTOGRAFIE: JACQUELINE DE HAAS<br />
16
LEEF MET PASSIE<br />
Zo houd je<br />
de sprankel<br />
erin<br />
Passie gaat over hoop, verrassing,<br />
plezier. Over kleine dingen die je groots<br />
kunt ervaren. En is het vuur even<br />
gedoofd, dan wakker je het sneller<br />
weer aan dan je denkt.<br />
TEKST: ANNA DEEMS | ILLUSTRATIE: ROSA SNIJDERS<br />
26
44<br />
MET HART & ZIEL<br />
Oncologieverpleegkundige<br />
Petra van Sloten (1972)<br />
verzorgt al bijna 25 jaar met<br />
veel liefde de patiënten op de<br />
oncologieafdeling in het<br />
Radboudumc. Hoewel ze regelmatig te<br />
maken heeft met leven en dood, ervaart<br />
ze haar werk niet als zwaar. Eerder als<br />
iets van veel betekenis.<br />
Petra: “Als ik met anderen over mijn<br />
beroep praat, hoor ik vaak: ‘Wat een<br />
zware afdeling.’ Maar zo zie ik het<br />
niet. Natuurlijk, de mensen met wie ik<br />
werk, hebben allemaal kanker. Ze ondergaan<br />
zware behandelingen en niet iedereen wordt<br />
beter. Toch kan ik daar op een bepaalde manier<br />
wel afstand van nemen. Dat moet denk ik ook<br />
wel, want anders kun je dit werk niet doen.<br />
Het mooie aan mijn baan vind ik dat iedereen<br />
anders is. De een wil alles het liefst zelf ondergaan<br />
en de ander juist niet. Daarom tune ik<br />
altijd in op het level van de persoon die ik<br />
verpleeg. Komt er bijvoorbeeld een jonge vrouw<br />
binnen voor een opname? Dan weet ik door<br />
haar lange haar dat het waarschijnlijk om haar<br />
eerste behandeling gaat. Chemotherapie,<br />
bestralingen, een operatie: alles is nog helemaal<br />
nieuw voor zo’n patiënt en daarom ga ik<br />
dan net iets anders te werk. Zo leg ik haar in<br />
een eenpersoonskamer zodat ze niet meteen<br />
geconfronteerd wordt met patiënten die wel al<br />
hun haar zijn verloren. Of ik kom net wat vaker<br />
langs voor een gesprekje of eventuele vragen.<br />
Door mijn werk heb ik best wat mensen zien<br />
overlijden. Voor de patiënt en de familie is dit<br />
erg emotioneel. Ik voel hun verdriet dan ook,<br />
maar het is niet zo dat ik het mee naar huis<br />
neem. Dat zou ook niet goed zijn, want thuis<br />
kan ik er niks mee. Op de afdeling echter wel.<br />
Door te luisteren naar de patiënten en hun<br />
familie en ze uitleg te geven over het proces van<br />
doodgaan, probeer ik ze, waar ik kan, te ondersteunen.<br />
De dood vind ik een bijzonder proces.<br />
De meeste patiënten op onze afdeling praten er<br />
vaak wat makkelijker over. Af en toe zie ik ook<br />
iemand vechten tot het einde. Het is dan echt<br />
een kwestie van niet willen opgeven, terwijl het<br />
lichaam dat eigenlijk al heeft gedaan. Zulke<br />
gevallen grijpen me soms wel bij de keel. Dan<br />
denk ik onderweg naar huis: wat had ik die<br />
patiënt graag wat meer berusting gegund.<br />
Thuis praat ik er soms met mijn man over, maar<br />
meestal bespreek ik het met mijn collega’s. Zij<br />
begrijpen mij vaak net iets beter omdat ze het<br />
zelf ook meemaken. We vormen zo’n fijn en<br />
warm team.<br />
Laatst verpleegde ik een jonge man die onlangs<br />
een slechte prognose had gekregen. Hij had een<br />
vrouw en drie kinderen en was opgenomen voor<br />
een levensverlengende chemotherapie. Hoewel<br />
hij het zwaar vond dat zijn gezin binnenkort<br />
zonder hem verder moest, wilde hij er echt voor<br />
gaan om nog zo lang mogelijk bij hen te blijven.<br />
Daarom had hij alles al geregeld. Van zijn<br />
uitvaart tot alle verzekeringskwesties en videoopnames<br />
voor zijn kinderen later: het lag<br />
allemaal klaar. Tegen mij zei hij daarover: ‘Het<br />
minst leuke werk is gedaan, nu kan ik me<br />
volledig focussen op mijn gezin.’ Dat vond ik zó<br />
sterk van hem. Ik had nog nooit meegemaakt<br />
dat iemand met zoveel kracht dit moeilijke<br />
proces inging.<br />
Sinds februari 2021 werk ik ook als casemanager<br />
op de polikliniek Oncologie. Hierdoor ben ik<br />
regelmatig bij de gesprekken van de oncoloog<br />
en de patiënt, en dat bevalt me goed. Juist<br />
omdat ik deze patiënten later meestal ook weer<br />
terugzie op de afdeling en zij dan meteen een<br />
vertrouwd gezicht hebben.<br />
Het zijn de kleine dingen die de patiënten het<br />
meest waarderen. Een luisterend oor of even<br />
een hand op iemands schouder. Het geeft mij<br />
veel voldoening als ik iets voor deze mensen<br />
kan betekenen. De kanker kan ik helaas niet<br />
wegnemen, maar ik kan het wel draaglijk<br />
maken. En daar zet ik me elke dag voor de volle<br />
honderd procent voor in.”
‘Ik kan de kanker niet<br />
wegnemen maar het wel<br />
draaglijk maken’<br />
45
Verbinding<br />
maakt gelukkiger én gezonder<br />
Verbinding? We kunnen niet zonder. Een diepgaand gesprek, een<br />
intense vrijpartij of een gezellig praatje met de buurvrouw: van<br />
je verbonden voelen met (een) ander(en) ga je lekkerder in je vel<br />
zitten. En in deze onzekere tijden is dat belangrijker dan ooit.<br />
TEKST: HETTY CRÈVECOEUR<br />
52<br />
Ons leven staat al twee jaar op zijn kop door<br />
de pandemie waaraan geen einde lijkt te<br />
komen. Corona is en blijft voorlopig onder ons<br />
met alle onzekerheden en ongemakkelijkheden<br />
die dat met zich meebrengt. Moeilijk te<br />
voorspellen hoe het verloop zal zijn en wanneer<br />
de impact ervan op ons dagelijks leven<br />
afneemt. Want die impact is enorm. De vele<br />
lockdowns, het verplicht afstand houden en<br />
mondkapjes moeten dragen tot aan de penibele<br />
situaties die soms ontstaan in huiselijke<br />
kring en daarbuiten door flinke meningsverschillen.<br />
Niet voor niets meldde het Trimbosinstituut<br />
vorig jaar dat de coronacrisis leidt<br />
tot een toename van psychische klachten.<br />
Basisbehoeftes<br />
Sociaal psycholoog Anneloes Middelkoop<br />
(1980) kan dit goed verklaren. “Sociale verbondenheid<br />
behoort net als autonomie en<br />
competentie tot de drie basisbehoeftes die<br />
ieder mens heeft. Er zijn natuurlijk individuele<br />
verschillen maar in de basis is het voor<br />
iedereen belangrijk dat er aan die drie basisbehoeftes<br />
wordt voldaan, dat komt je welzijn<br />
en gezondheid ten goede.” Laat corona nou<br />
juist dáár roet in het eten gooien: dat heeft<br />
impact op elk van die behoeftes. “Kijk bijvoorbeeld<br />
naar de basisbehoefte autonomie, oftewel<br />
het ervaren van de vrijheid om zelf te<br />
kunnen beslissen welke activiteiten je onderneemt,<br />
welk gedrag je vertoont, welke besluiten<br />
je neemt. Door alle regels en richtlijnen die<br />
gelden wordt die autonomie op het moment<br />
flink beperkt. Dat heeft direct gevolgen voor je<br />
gevoel van welbevinden. Minder autonomie<br />
kan leiden tot stilstand, of je willen afzetten,<br />
het kan angstig, onzeker of chagrijnig maken.<br />
In meer of mindere mate ervaren we allemaal<br />
dit soort emoties. Heel logisch, iedereen is<br />
helemaal klaar met corona, maar zoals telkens<br />
wordt herhaald: corona is dat nog niet<br />
met ons.”<br />
We boeten dus in op autonomie, ook het gevoel<br />
competent te zijn kan bij sommige mensen<br />
flink uitgedaagd worden. Dat ziet Middelkoop<br />
in haar werk regelmatig voorbijkomen: “Ieder<br />
mens wil zijn talenten, kennis en kunde kunnen<br />
gebruiken, dat geeft zelf vertrouwen, je<br />
voelt je competent. Die competentie kan in-
Juist nu is het belangrijk<br />
die verbondenheid<br />
te blijven opzoeken,<br />
ook als de meningen<br />
verschillen
seks<br />
Plezier in<br />
(ook na je 55ste)<br />
Zin in seks is niet iets wat<br />
uit de lucht komt vallen.<br />
Maar plezier in seks, in<br />
welke vorm of op welke<br />
leeftijd dan ook, is voor<br />
iedereen weggelegd. Samen<br />
mooie herinneringen<br />
maken, daar gaat het om.<br />
TEKST: HETTY CRÈVECOEUR | BEELD: GETTY IMAGES<br />
62
Binnenkort in Zin<br />
Magazine een onderzoek<br />
naar intimiteit<br />
en seks (met jezelf).<br />
Meedoen? Kijk op<br />
p. 68 of ga naar<br />
Zin.nl/seksualiteit
EEN LEVEN IN BEELD<br />
Dit is Hajo Bruins<br />
Linde<br />
stiekem<br />
charmant<br />
eten<br />
STRIJKEN<br />
vijf dochters<br />
toneelschool<br />
BOOMER<br />
echte acteur<br />
aanwezig<br />
Dit seizoen staat acteur Hajo Bruins (1959) op de planken in de toneelbewerking<br />
van Bonita Avenue. Zeven jaar geleden werd hij voor de<br />
vierde keer vader en vorig jaar werd zijn vijfde dochter geboren.<br />
Het betekende het einde van de sturm und drang die een leven lang door<br />
zijn aderen kolkte. Nou ja, behalve dan als hij een interview geeft.<br />
TEKST: MINOU OP DEN VELDE | BEELD: BRENDA VAN LEEUWEN<br />
83
DE KEUKEN IN MET<br />
Maureen<br />
Maureen Belderink is hoofdredacteur van foodmagazine delicious. Ze kiest voor Zin<br />
spannende, kleurige en geurige gerechten op thema. Duik met haar de keuken in!<br />
Groen(t)e<br />
dis<br />
3X KNAPPERIG & KRUIDIG<br />
beeld: Ernie Enkelaaar. visagie: Manous Nelemans<br />
94<br />
Als kind van de jaren 60 ben ik opgegroeid met dagelijks een<br />
AVG’tje: aardappelen, vlees en groenten. De G kwam vaak direct uit<br />
het gezouten kookwater, soms nog wat nagegaard met een klontje<br />
boter en wat nootmuskaat. Tegenwoordig eet ik mijn groenten<br />
vrijwel nooit meer zo. Het is zoveel leuker om er meer mee te doen,<br />
al was het maar omdat ik er steeds minder vaak vlees bij eet. Dan<br />
is je groenteschotel eigenlijk de hoofdmoot van je maaltijd. Grillen,<br />
roosteren of schroeien geeft al veel extra smaak. Hier zijn drie<br />
inspirerende, winterse groentegerechten. Dus als u nog geen goede<br />
voornemens had voor dit jaar, dan is dit het: meer groenten eten.<br />
En zeker groene groenten, dat is écht superfood.
BROCCOLI MET GREEN<br />
GODDESS-DRESSING<br />
en met druiven<br />
& amandelen<br />
Gegrilde broccoli met een dressing<br />
en nootjes. Dit wordt uw nieuwe<br />
favoriete gerecht van <strong>2022</strong>!
6<br />
3<br />
1 KOOTWIJKERZAND<br />
4<br />
2<br />
1<br />
5<br />
7<br />
2 ’S-GRAVELAND<br />
3 AMELAND<br />
4 GOEREE EN KWADE HOEK<br />
5 DAL VAN DE MOSBEEK<br />
6 TERSCHELLING 7 ENGBERTSDIJKSVENEN<br />
Melchert Meijer zu Schlochtern
Hup, naar buiten!<br />
de mooiste<br />
winterwandeling<br />
in NL<br />
IJskoud. Raar hoofd. Bankhangen. Gure wind. Saai. Stop, even<br />
omdenken nu! Ontdek de pracht van de winter met een fikse<br />
wandeling door de natuur. Ervaren wandelaar Susan Haveman<br />
selecteerde zeven bizar mooie routes. Dat lamlendige gevoel<br />
verdwijnt als sneeuw voor de zon, let maar op.<br />
TEKST: SUSAN HAVEMAN<br />
117
Change language