22.03.2022 Views

Roots editie 4 - 2022 - Inkijkexemplaar

In deze editie van Roots lees je waarom jonge dieren onweerstaanbaar zijn, hebben we het over het imagoprobleem van de bescheiden paardenbloem, maken we een lentewandeling door Maaspark Ooijen-Wanssum en nog veel meer.

In deze editie van Roots lees je waarom jonge dieren onweerstaanbaar zijn, hebben we het over het imagoprobleem van de bescheiden paardenbloem, maken we een lentewandeling door Maaspark Ooijen-Wanssum en nog veel meer.

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

APRIL 2022

10

JAAR

• MIDDEN IN DE NATUUR •

De Kwak.

Zeldzame

kosmopoliet

HET

ZUIVERSTE

WATER

De 10 waterparels

van Nederland

WANDELEN

Zeeuwse zeekust &

Limburgs Maasdal

VOORJAARS-

PADDENSTOELEN

Lente aan je voeten

KLEIN GELUK

WAAROM JONGE DIEREN ONWEERSTAANBAAR ZIJN


10

JAAR

Verdwaald

Heuglijk nieuws: in april verschijnt de zesde wandelgids

van Roots, met daarin 21 routes door 21 nationale parken

(zie pagina 42). En zoals ik eerder op deze plek al schreef,

voor de totstandkoming van zo’n gids wordt iedereen

van de redactie ingeschakeld om een of meer van deze

wandelroutes na te lopen. In een optimistische bui had ik

me opgegeven voor drie routes, en dat heb ik geweten.

De eerste twee routes waren een makkie vergeleken met

de route door de Loonse en Drunense Duinen. Die bleek te

stammen uit 2010 en dan blijkt dat er veel kan veranderen

in zo’n stuifzandgebied waar de wind vrij spel heeft. Ik

wandelde deze route in mijn eentje, op een doordeweekse

dag eind november. De eerste kilometers waren geen

probleem, maar eenmaal aangekomen bij de grote zandvlakte

die ik moest doorkruisen begonnen de problemen.

Op de vlakte – die ook wel Brabantse Sahara wordt genoemd

– zag ik vooral veel zand, heuvels, heidestruikjes en

her en der bosjes. Duidelijk herkenningspunten ontbraken.

Wel zag ik de bosrand die ik volgens de beschrijving moest

volgen, dus dat deed ik. En daar ging het fout. Ik zie mezelf

nog door het zand ploeteren, met de kaart in de ene hand

en mijn mobiel in de andere om mijn gps-positie terug te

vinden. Maar omdat de stuifzandvlakte geen echte paden

kent, had ik daar niet zo veel aan. Gelukkig liet mijn

richtingsgevoel me niet in de steek en kwam ik uiteindelijk

uit aan de andere kant van de vlakte en kon ik de route

weer oppakken.

Op basis van hoe ik gelopen was, kon ik helaas geen beschrijving

maken van de ‘grote oversteek’, maar teruggaan

en opnieuw lopen was op dat moment geen optie, het zou

immers vroeg donker worden. Dus ik besloot op een andere

dag nog eens terug te komen en vervolgde de route. En

maar goed ook: in de schemer en met de tong op mijn

schoenen kwam ik aan bij het eindpunt. Afijn, het is gelukt,

want de nieuwe gids met vers gecheckte wandelroutes is

klaar. Veel wandelplezier, ook met de routes uit deze Roots,

en geniet van het voorjaar!

60 Lezersfoto’s met tegenlicht

38 In de ban van sponzen

Caroline Vogel, adjunct-hoofdredacteur

caroline.vogel@newskoolmedia.nl

facebook.com/rootsmag

twitter.com/rootsnl

instagram.com/rootsnl

nl.pinterest.com/rootsmagazinenl

rootsmagazine.nl/podcast

Kijk voor het laatste

natuurnieuws, nog meer

lezersfoto’s en wandelen

fotografietips op

rootsmagazine.nl.

4 APRIL

26 Waarom wij hiervan smelten


Door het Land van de Maas 16 70 De nachtreiger

inhoud

- April -

Fotohut getest 44

BELEVEN & ONTDEKKEN

06 Nu te doen, zien, wandelen

en fotograferen

42 De 21 mooiste wandelingen

door de nationale parken van

Nederland

44 Fotohut in Rijssen getest

57 De mooiste natuurbankjes

96 Sterren kijken met

Govert Schilling

FLORA & FAUNA

26 De hoge awww-factor

van jonge dieren

38 In de ban van sponzen

48 De paardenbloem

54 Wat een vraag!

58 De kwestie: vogelgriep

66 Voorjaarspaddenstoelen

70 De kwak

82 De 10 waterparels van NL

COLUMNS

15 Saskia struint

76 De kleintjes van Krekels

NAAR BUITEN

16 Lentewandelen in Maaspark

Ooijen-Wanssum

(+routekaart)

78 Natuurommetje bij

de Zeeuwse kust

FOTOGRAFIE

60 Lezersfoto’s

thema ‘tegenlicht’

100 Nieuw: Roots natuurfotografiespecial

ELKE MAAND

14 6x Roots + de nieuwste

Roots wandelgids

25 Post

37 De Groene Pagina

92 Roots recenseert

98 Colofon & lezersservice

99 Volgende maand

PAG. 82

De zuiverste

Nederlandse wateren

Plant met imagoprobleem 48

COVERONDERWERPEN - COVERFOTO GHITA PLUIJMAEKERS

WWW. MAGAZINE.NL 5


Rootswandeling

met routekaart

Wandelen in Maaspark

Ooijen-Wanssum

Het Land van de Maas

Na de hoogwatergolven in de jaren 90 moest er in het Maasdal wat veranderen om

overlast voor de toekomst te voorkomen. Spectaculair zijn dan ook de aanpassingen

in de kop van Limburg. Roots trok richting het ruim 5 km 2 tellende natuurgebied

Maaspark Ooijen-Wanssum en wandelde langs en over water.

TEKS EN FOTO’S BOB LUIJKS

In 1993 steeg het water van de Maas naar grote

hoogte. Ruim een jaar later kwam het water zelfs

nog enkele decimeters hoger en veroorzaakte zo

enorme wateroverlast. Maar liefst 250.000 mensen

in het stroomgebied van de Maas en de Rijn

moesten geëvacueerd worden. Het werd pijnlijk

duidelijk dat er iets moest veranderen in het

rivieren gebied. Om de regelmatig terugkerende

water overlast rond de dorpen Ooijen en Wanssum

te voorkomen, werd in 1996 een oude Maasarm

afgesloten. Daarmee creëerde men echter een

ZILVERREIGER

nieuw probleem: een flessenhals in het Maasdal,

waardoor het water bij een toekomstige hoogwatergolf

tot een nog hoger peil zou stijgen. Het binnenland

bleef nu wel droog.

Lentegeluid in de Maasarm

In 2010 start Staatsbosbeheer met de herinrichting

van de oude Maasarm. Bomen worden verwijderd,

agrarische percelen omgevormd tot natuur en

plassen gegraven. Op deze manier ontstaat een

‘blauw’ lint van natte natuur. De eerste fase wordt

in 2013 afgerond. Toch duurt het nog jaren voordat

de Maasarm weer zijn oude rol kan vervullen. Want

daarvoor moet men eerst nieuwe dijken opwerpen,

bestaande dijken aanpassen en wegen omvormen

tot bruggen of wadi’s, doorwaadbare plekken. Eind

2020 verdwijnt de in 1996 opgeworpen dijk. Nog

geen maand later volgt een hoogwatergolf en

stroomt het rivierwater voor het eerst weer door

de Maasarm.

Vandaag is er van hoogwater geen sprake. Aan

de rand van Broekhuizenvorst maakt een verliefd

koppeltje ooievaars duidelijk dat de lente begonnen

is: een witte kruin en knaloranje snavelpunt steken

net boven de rand van het gewaardeerde kunstnest

uit wanneer de partner thuiskomt, die met een luid

klepperend gebaar wordt verwelkomd.

>

16 APRIL


Lopen over het water, hier kan het!

De zeggen staan al vroeg in bloei.

WWW. MAGAZINE.NL 17


Over gelukshormoon

en knuffelcode

Dierenbaby’s

brengen geluk

26 APRIL


Vrijwel ieder mens moet eraan geloven:

de aanblik van een puppy, kitten, kuiken of welpje

oefent een onweerstaanbare aantrekkingskracht

op ons uit. Waar komt die sterke neiging vandaan

om de jonkies van een volledig andere diersoort

te knuffelen en koesteren?

TEKST NPL BEWERKING EN VERTALING DIEDERIK PLUG FOTO’S ANUP SHAH/NPL E.A.

WWW. MAGAZINE.NL 27


Fotohutten in de Lage Landen - Rijssen

NIEUWE

SERIE

BUIZERD

TUINVOGELFEEST

Schuilen in een

groene oase

Aan de rand van een onaantrekkelijk industrieterrein

in het Overijsselse Rijssen bevindt zich een oase van rust, groen en natuur.

Te midden daarvan staan twee fraaie fotohutten. Ze zijn erg gewild,

maar Henkjan Kievit wist in een ervan een plekje te bemachtigen.

TEKST EN FOTO’S HENKJAN KIEVIT

44 APRIL


Fotograferen vanuit schuilhutten is de afgelopen jaren

enorm populair geworden. Natuurfotograaf en -filmer

Henkjan Kievit beschrijft maandelijks zijn ervaringen

met een aansprekende fotohut in Nederland of België

én geeft tips voor natuurfotografen.

WILDE EEND

EKSTER

IJSVOGEL

Op social media zijn veel foto’s te zien die zijn

gemaakt in de hut die we gaan bezoeken,

en die ogen zeer veelbelovend: een prachtig

getekende buizerd, ijsvogels, sperwer, spechten,

zangvogels en natuurlijk eekhoorns, allemaal

ge fotografeerd in een prachtige setting. Onze

verwachtingen zijn dus hooggespannen. Maar

naarmate we ons reisdoel naderen slaat de twijfel

toe: komt dit wel goed? Want het navigatiesysteem

geeft aan dat we nog maar een kleine kilometer

moeten, maar we rijden door een onaantrekkelijk

industrieterrein, omringd door vrachtwagens.

Gelukkig is ongerustheid onterecht, blijkt als we

parkeren bij onze bestemming, aan de rand van het

industrie terrein. We passeren een tuinhek en achter

dat tuinhek betreden we de tuin van Arjan Troost.

En daar zijn het asfalt en beton snel vergeten; het

is een oase van rust, groen en natuur – met daarin

twee fraaie tuinhutten.

Arjan verwelkomt ons hartelijk, opent ‘onze’ hut en

als we onze spullen binnen hebben gezet verzorgt

hij nog het voer, inclusief wat visjes voor de ijsvogel.

Snel plaatsen we onze statieven, monteren we onze

telelenzen en wachten gespannen af.

Gewilde hut

Na Arjans vertrek duurt het niet lang voordat de

eerste vogels zich melden. Na de eksters is het een

prachtige witte buizerd die de show steelt. Wat

een schitterend dier! Jammer genoeg zijn de lichtomstandigheden

nog niet ideaal, waardoor we een

beetje worstelen met sluitertijden en scherpte. Dan

toch de ISO-waarde maar iets omhoog schroeven.

De prachtige roofvogel blijft zeker een kwartier tot

twintig minuten rond de hut rondhangen en gaat

op verschillende takken zitten. Dan zie je gelijk

waarom dit zo’n goede en gewilde hut is: de takken

en zitplekken zijn vrijwel allemaal perfect geplaatst,

De takken

en zitplekken

zijn vrijwel

allemaal

perfect

> geplaatst

WWW. MAGAZINE.NL 45


DAVID VERDONCK/NIS

JOHN EVESON/FLPA/NIS

In grasland zoekt de wulp vooral naar regenwormen.

48 APRIL


Botanist en paardenbloemexpert Karst Meijer:

‘PAARDENBLOEMen

HEBBEN EEN IMAGOPROBLEEM’

Weilanden vol paardenbloemen worden zeldzamer en dat is zonde, vindt plantenkenner Karst Meijer,

want ze zijn belangrijk voor de biodiversiteit. ‘Weidevogels zoals de grutto kunnen niet zonder de paardenbloem’,

stelt hij. Om de plant in het zonnetje te zetten, organiseert hij op 24 april De dag van de Paardenbloem.

Dit jaar sluiten ook andere landen aan.

TEKST DANIËL MULDER

Op een tafel in het Herbarium Frisicum in Wolvega ligt een

flinke bos gedroogd plantenmateriaal. “Het komt uit een muur

van een tweehonderd jaar oud landhuis waar het is gebruikt als

isolatiemateriaal”, vertelt botanist Karst Meijer (65) enthousiast.

“Dat gras moet van een hooilandje uit de buurt van het landhuis

zijn gekomen, dus dat zegt iets over welke planten er toen

groeiden.” Dan droogjes: “We moeten alleen nog even uitpluizen

welke soorten het zijn.” Op een andere tafel staat een doos met

rode multomappen, waarin allemaal vellen met gedroogde

planten zitten. “Wekelijks krijg ik oude herbariums aangeboden.

Wat dat betreft is dit een opvanghuis voor gedroogde planten.”

Het aanbod is nauwelijks bij te benen, want het systematisch

ordenen is een klus. Gelukkig is er een team vrijwilligers om

te helpen. “Als je een herbarium hebt, moet je leren leven met

achterstand.”

Het Fries Herbarium is gevestigd in een voormalig schoolgebouw.

Er liggen meer dan 150.000 gedroogde planten

opgeslagen. De collectie – de grootste privéverzameling van

Nederland – is opgezet door Meijer. Hij is tuinontwerper van

beroep en daarnaast doet hij onderzoek naar planten, met name

paardenbloemen en bramen. Er is zelfs een braam vernoemd

naar de plantenonderzoeker: Rubus meijerianus. Als 12-jarige

raakte hij in de ban van planten. Hij was begin twintig toen hij

de hele Nederlandse flora kende en een nieuwe uitdaging zocht.

“Ik dacht: wat zijn moeilijke soorten en waar valt nog veel te

ontdekken? Bramen dus én paardenbloemen.”

Doel van de dag is om de paardenbloem uit het verdomhoekje

te halen en om mensen te laten beseffen hoe belangrijk de

plant is voor de biodiversiteit. Best lastig, beaamt hij, want een

paardenbloem heeft niet zo’n exotische uitstraling als bijvoorbeeld

de orchidee. Hij zegt: “Iedereen kent de paardenbloem,

maar niemand weet er iets van. Zelfs natuurbeheerders zeggen

dat er genoeg zijn. Als ik mensen vertel dat ik onderzoek doe

naar paarden bloemen, beginnen ze vaak te lachen. Paardenbloemen,

wat is daar nu interessant aan! Of ze zeggen dat

DANIËL MULDER

>

In het verdomhoekje

Meijer is ook de bedenker van de Dag van de Paardenbloem,

gehouden op de laatste zondag van april. Dit jaar is op zondag

24 april de 3 e editie. “België en Engeland doen dit jaar ook mee

en we proberen ook in Amerika voet aan de grond te krijgen.”

Lachend: “Ja, we veroveren de wereld met de paardenbloem.”

DANIËL MULDER

WWW. MAGAZINE.NL 49


Klein conflict tussen twee

volwassen kwakken: wie

mag nu op de tak blijven

zitten?

Vrije vogel

IN DE DIERENTUIN

70 APRIL


De kwak

De Lage Landen zijn rijk aan reigerachtigen:

blauwe reiger, grote en

kleine zilverreiger, purperreiger,

woudaap, koereiger en roerdomp.

Maar één familielid zul je zelden zien:

de kwak. Geen wonder, want kwakken

zijn zeldzaam én komen pas ‘s nacht

tevoorschijn. Of je ziet ze als gast

in de dierentuin, waar ze nu baltsen.

TEKST EN FOTO’S EDWIN GIESBERS

WWW.

MAGAZINE.NL

71


A

B

Koolmees

C

78 APRIL


MET

ROUTE-

KAART

natuur

ommetje

- DE MANTELING -

GRANDEUR AAN

DE ZEEUWSE KUST

Natuurfotograaf en -blogger

Carolien Boogaard maakt een

ommetje van bijna 4 kilometer

door de Manteling, het duin- en

bosgebied op Walcheren waar

vroeger de rijke VOC-kooplieden

recreëerden. De buitenverblijven

en het park achtige landschap

herin neren hier nog aan: lange

lanen vol grillig gevormde

bomen, waterpartijen en weelderig

bloeiende rododendrons.

D

TEKST EN FOTO’S CAROLIEN BOOGAARD

Statige lanen, vijverpartijen en

buiten plaatsen verraden dat heel

wat rijke kooplieden vroeger al zagen hoe

mooi het hier was. De gezonde zeelucht

en de ruimte vormden een groot contrast

met het stadsleven; dat was toen zo, en

nu nog. Vanaf de parkeerplaats vang ik al

een glimp op van het imposante kasteel

Westhove, een van de buitenplaatsen in

dit gebied. Het iets verderop gelegen

Terra Maris, een museum voor natuur en

landschap, is gevestigd in de voormalige

orangerie en koetshuis van dit kasteel.

Niet ver van het museum zie je al snel

de waterpartijen en ben je omringd door

hoge rododendrons A die in het voorjaar

uitbundig bloeien. Een sieraad langs

de lanen waarmee de kasteeleigenaren

graag hun grandeur lieten zien.

Zeeuwse bonsaibomen

De waterpartijen en lanen maken verderop

plaats voor een ruigere omgeving. Zodra

je het bos uit loopt, voel je de wind in de

haren. Het constante geruis van de branding

geeft aan dat je dicht bij zee bent.

De wind waait hier vaak stevig én vanuit

dezelfde richting. Doordat er maar weinig

beschutting is, groeien eeuwenoude eikenbomen

scheef en worden ze niet hoger dan

een meter. Een bijzonder gezicht, deze

Zeeuwse bonsaibomen.

Het duinpad gaat stevig op en neer, met

altijd het weidse uitzicht op zee aan de ene

kant en de scheefgegroeide struiken en

boompjes aan de andere kant. Zeeuwse

witrikken en shetlandpony’s lopen het

hele jaar vrij rond in de Manteling, grote

kans dat je er een van ziet.

Kronkelbomen door takkenroof

De beukenlaan met kronkelbomen B

is een van de bekendste iconen van

de Manteling; ideale klimbomen voor

kinderen en een dankbaar foto-object

voor bezoekers. De beuken zijn zo gegroeid

omdat bewoners van de buitenplaatsen

vroeger willekeurig takken

afsneden voor in hun kachel. Op de

wonden ontstonden nieuwe uitlopers,

maar de bomen konden hierdoor niet

meer normaal groeien. Vooral op mistige

ochtenden bij zons opkomst levert

de beukenlaan prachtige, mysterieuze

beelden op.

Je passeert buitenplaatsen Berkenbosch

en Duinbeek; deze zijn in particulier bezit

en niet te bezoeken. Dit geldt niet voor

het buitengebied van deze landgoederen,

de favoriete plek van herten. Reeën en

damherten C komen hier veelvuldig voor

en je moet wel erg je best doen om ze niet

te zien. Kijk vooral in de buurt van buitenplaats

Berkenbosch, waar ze graag in het

gras liggen te herkauwen. In het voorjaar

kleuren de vele wilde narcissen D het bos

wit. Vogels als zwartkop, vink, roodborst

en koolmees laten zich goed horen. Ook

>

WWW. MAGAZINE.NL 79

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!