Seasons editie 7 - 2022 - Inkijkexemplaar

ZELF
MAKEN
DECORATIES MET
STRO, GRAS EN
PALMBLAD
GENIETEN VAN HET PURE LEVEN
Summer
TIME
• WILDE COTTAGETUIN VOL BLOEMEN • 6x ZILTE ZALIGHEDEN UIT ZEELAND • NATUURPRINTS
MET PLUKSELS UIT BERM EN BOS • POWERPLANT ARNICA • VAREN LANGS DE
KROATISCHE KUST • BLAUWE BESSEN UIT DRENTHE (+ RECEPTEN) • WONEN IN HET GROEN

70
58 34
92
98
86
14
44 106

Inhoud
juli
Buiten
70
GROEN
8 Groen geluk
70 De wilde cottagetuin van stylist
Selina Lake
80 De tuin in… juli
86 Tuinplant van de maand: de daglelie
Lezersaanbieding
2 XXL tuinboek cadeau bij een
abonnement op Seasons
ACHTERGROND
58 Op bezoek bij de Arnicakwekerij
OOGST
92 Blauwe bessen uit Drenthe
(plus recepten)
REIZEN
34 Boottrip langs de Kroatische kust
Elke editie
COLUMNS
23 Mari Maris
32 Loek en Renske
56 Thea Seinen
112 Margreet Feenstra
MENS EN DIER
106 Natuurvriendelijk boeren met
Groninger blaarkoppen
Binnen
BINNENKIJKEN
14 Een boerderij waar binnen en buiten
in elkaar overlopen
ZELF MAKEN
24 Van stro, grassen en palmbladeren
KOKEN
44 Met de heerlijkste (zilte) producten
uit Zeeland
AMBACHT
98 Natuurprints van pluksels uit bos
en berm
WANDELEN
40 Friesland: door de Ruterpolder
SHOPPING
85 Plukgereedschap voor de tuin
LOGEREN
90 Noord-Brabant: B&B Hof van
Strijbeek
PORTRET
64 Groene geest: biologen Kevin en
Marvin Groen
EROPUIT
68 Uitjes met een snufje buitenleven
LEZERSSERVICE
5 Colofon
113 Lezersservice
114 Vooruitblik volgende maand
24
11
Coverfoto Ton Bouwer
SEASONS 7

GROEN
geluk
Originele ideeën, bijzondere
initiatieven, nieuwe zaken,
boeiende mensen en meer
waarvan je groene hart sneller
gaat kloppen.
SAMENSTELLING MARIËTTE LAAN EN MIRJAM ROSKAMP
M.M.V. GEMMA BOORMANS EN LIESBETH DISBERGEN
MODESTE HERWIG
8 SEASONS

Tuinboeketten
maken
Een bloemenworkshop bij Marieke Nolsen staat
al een poos hoog op ons verlanglijstje. Maar
ook dít jaar komt het er niet van, ze zitten vol.
Jammer, want Marieke is niet alleen een
gepassioneerde bloembinder, ook de locatie
van de workshops is heel fijn, namelijk haar
pluktuin op landgoed Den Treek-Henschoten.
Maar… er is een second best: het net verschenen
boek ‘Marieke’s Pluktuin, het hele jaar plukken en
schikken met tuinbloemen’, van Marieke en tuinfotograaf
en beplantingsexpert Modeste Herwig.
Met onder meer beschrijvingen van bloemen
en ander groen uit alle seizoenen (lente, vroege
zomer, hoogzomer, herfst en winter) in de tuin
en in de vaas, hun verzorging, een plukkalender
op kleur, het inrichten van een pluktuin én, niet te
missen, duidelijke werkbeschrijvingen van haar
inspirerende boeketten.
‘Marieke’s Pluktuin’, Marieke Nolsen en Modeste
Herwig, € 29,99, www.forteuitgevers.nl
DIE WIL JE
IN DE TUIN
Esther Bakker en haar vader Willem kennen
we van hun bedrijf K’willeminhuis. Samen
maken ze al ruim vijf jaar woonobjecten.
Zij borrelt over van de ideeën en tekent de
ontwerpen, waarna hij als lasser aan de
slag gaat met rest(ijzer). Dit jaar lanceerden
dochter en vader ook een buitencollectie:
een bank, tuinvazen en -prikkers. Eveneens
van ijzer, voorzien van een weerbestendige
behandeling, en allemaal even uniek, want
handgemaakt. De laswerkzaamheden van
Willem, inmiddels 80+, zijn overgenomen
door mensen met een afstand tot de
arbeidsmarkt. Kijk voor meer informatie
op www.kwilleminhuis.nl
SEASONS 9

BINNENKIJKEN BOERDERIJ
Opgaan
in het groen
Wonen met de natuur om je heen, dat is
wat Judith en Gerwin wilden. Een droom die
uitkwam met de koop en verbouwing van een
betonnen (!) boerderij in de Noordoostpolder.
PRODUCTIE EN TEKST MONIQUE VAN DER PAUW FOTOGRAFIE TON BOUWER
14 SEASONS

Binnen- en buitengroen versmelten tot één uitbundig
natuurlijk decor in de zithoek. De mosterdtint van de
bank (Home Stock) kleurt er perfect bij. Het bloemkussen
is van Essenza Home, de poef is van Karwei.
SEASONS 15

ZELF MAKEN STRO EN PALM
TE HOOI
EN
TE GRAS
Verzamel mooie grassen en uitgebloeide
zaaddozen die verbleekt zijn in de zon
en maak er zomerse decoraties mee.
PRODUCTIE, STYLING EN FOTOGRAFIE DIETLIND WOLF
24 SEASONS

Lieflijk
Wikkel de strengen van
uitgebloeide Nigella
damascena (juffertjein-het-groen)
om
ijzerdraad en buig tot
een luchtige krans.
SEASONS 25

KOKEN ZEEUWS
Zilte
Zeeuwse zaligheden
Kokkels, oesters en mosselen: uit Zeeland komen de heerlijkste
producten waar restaurants wel raad mee weten. Toch zetten
veel mensen schaal- en schelpdieren liever niet zélf op tafel.
Onterecht, want de bereiding is helemaal niet ingewikkeld.
RECEPTUUR EN FOODSTYLING SANDER DE PONTI STYLING ANNELIES MORRIS FOTOGRAFIE JAN LUIJK
44 SEASONS

Gegrilde Oosterscheldekreeft met
zelfgebakken frietjes en mayonaise
SEASONS 45

PLANTPORTRET ARNICA
Powerplant
van het Drentse land
Het begin van de zomer is een drukke tijd op de Drentse Arnicakwekerij in
Dwingeloo. Zodra de Arnica gaat bloeien, begint de pluk. Met de hand én
zo snel mogelijk. Want de verse bloemen moeten binnen een paar uur
verwerkt zijn om hun medicinale kracht te behouden.
TEKST MIRJAM ENZERINK FOTOGRAFIE PAULINE JOOSTEN
SEASONS 59

PLANTPORTRET ARNICA
De Arnicakwekerij van
Eef Willems en Jan Kroes ligt
niet ver van het Dwingelderveld
in de luwte van houtwallen.
dDertig jaar geleden kleurde het Dwingelderveld in Drenthe elk
voorjaar geel van de Arnica montana. De medicinale, wilde plant
voelde zich – net als heide en orchideeën – thuis op de schrale
bodem. Ecoloog en landschapsontwerper Henk Pleiter zag
echter hoe de bloemenzee elk jaar een beetje kleiner werd.
De gele margriet, zoals de plant in Drenthe wordt genoemd,
had vermoedelijk last van verzuring van de bodem. Zorgelijk,
vond Henk, want Arnica is een indicatieplant; zijn gezondheid
zegt iets over andere planten en insecten in de omgeving.
Hij oogstte zaad van de Drentse Arnica en startte daarmee
in 2000 zijn biodynamische kwekerij in Dwingeloo. Twee jaar
geleden namen Eef Willems en Jan Kroes de drie hectare grote
Arnica-kwekerij over. “Net als Henk oogsten we hier Arnica
voor farmaceutische bedrijven en voor eigen verwerking. Ook
bouwden we zijn collectie bedreigde, inheemse planten uit.”
Vrolijk gele bloeiers
Verspreid over circa honderd teeltbedden staan duizenden
Arnicaplanten in verschillende groeistadia. Exemplaren die dit
jaar hun derde verjaardag vieren, staan voor het eerst in bloei.
De straalbloemen bloeien vrolijk geel. De planten wortelen
opvallend genoeg gewoon in de arme zandgrond; een mix van
woudzand en ijzer. Kalk, compost en leidingwater komen er
niet aan te pas. Ook bestrijdingsmiddelen passen niet in het
biodynamische teeltprincipe. En toch groeien de zeldzame
planten hier goed. “Net na het zaaien voegen we koemestpreparaat
toe aan de bodem voor de wortels”, vertelt Eef.
“En in de zomer, als de planten bloeien, vernevelen we een
kiezelpreparaat over de planten. Dat zorgt ervoor dat de bovengrondse
delen zich goed ontwikkelen.”
Voorheen kregen de planten hier geen water. Maar de toenemende
droogte vroeg om maatregelen. “We hebben een bron laten
slaan en kunnen nu op kleine schaal beregenen. Ons eerste
voorjaar verdroogden de bloemen nog voordat ze opengingen.
Na de beregening kregen de planten nieuwe bloemknoppen die
wel tot bloei kwamen.”
Arnica wordt ook wel wolverlei of valkruid genoemd. Die naam
zou verwijzen naar de geneeskracht: als je bent gevallen, helpt
het inwrijven met Arnica pijnlijke plekken sneller genezen.
“Mijn eerste ervaring met Arnica herinner
ik me nog heel goed”, zegt Eef. “Ik gleed
uit aan boord van een grote schoener in
Denemarken en viel met mijn hoofd op
een stalen rand. De stuurvrouw bood me
Arnica aan. Ik voelde direct hoe de zwelling
afnam.” Maar er is nóg een verklaring
van de naam ‘valkruid’; de geur die de
bloemen verspreidt kan zó bedwelmend
zijn dat je onderuit kunt gaan. “Medewerker
Daniël heeft dat weleens ervaren tijdens
de bloemenoogst. Al zijn spieren deden
pijn en de tranen sprongen in zijn ogen.”
De Arnicakwekerij kweekt de oervorm
van valkruid. Die is niet alleen het sterkst,
maar heeft ook de grootste geneeskracht.
De planten worden hier uitsluitend uit
eigen zaad gekweekt om het gewas zuiver
te houden. Voor het winnen van zaad laten
de kwekers de bloemen in sommige bedden
volledig uitbloeien. Zodra zich mooie >
Kwekers met een missie
Eef voer 25 jaar lang met haar zeilboot
gasten naar de noordelijke poolgebieden,
waarvan de laatste zeven jaar samen
met Jan. Ze zagen daar met eigen ogen
de impact van de klimaatverandering. Ze
besloten aan land een permacultuurtuin
op te zetten. “Als een soort stip aan de
horizon. Om een héél klein stukje aarde
mooi en gezond achter te kunnen laten.
Maar toen kwam de Arnicakwekerij op
ons pad. We vonden de plek zó mooi.
Bovendien sloot het verhaal perfect
aan bij onze missie. We zijn er toen vol
in gestapt, ook al wisten we nog maar
weinig van het kweken van planten.
Gelukkig bleef vaste medewerker Daniël
van der Velden aan. We leren nog elke
dag van hem, net als van onze collega’s
van vakvereniging De Wilde Weelde.”
60 SEASONS

TUIN COTTAGESTIJL
wild
Een tikkeltje
70 SEASONS

Weelderig begroeide tuinkamers brengen
steeds weer een verrassing in de lange, smalle
stadstuin van styliste Selina Lake. Ze omschrijft
de ‘inrichting’ ervan als romantisch, speels en
zelfs een tikkeltje wild. “Het moet niet te strak en
vooral kleurrijk zijn. Met heel veel bloemen.”
TEKST LEO ALEXANDER SCHLANGEN, SELINA LAKE FOTOGRAFIE RACHEL WARNE
SEASONS 71

DE
juli
TUIN IN
Nu kun je genieten van al je werk in het voorjaar.
Nu kun je genieten van al je werk in het voorjaar.
Alles groeit, geurt en bloeit. Zomeravonden buiten zitten,
alleen af en toe opspringen voor een corrigerende knip
bij een plant die onstuimig groeit.
SAMENSTELLING MIRJAM ROSKAMP EN MARIE TROMP
GETTY IMAGES
Groeitruc
Top tussen vinger en duim
de jonge scheuten uit de
clematis, fuchsia en
vlinderstruik. Ze groeien
hierna mooi bossig uit en
bloeien langer door.
5X PLUKKEN UIT EIGEN TUIN
Niets leuker dan een boeket uit eigen tuin. Deze vijf vaste planten blijven doorbloeien en elk jaar wordt de plant groter.
GETTY IMAGES
RIDDERSPOOR
(Delphinium pacific
‘Galahad’): de witte
bloemen passen bij alle
kleuren en vormen een
stevige basis voor een
boeket.
↕ 120 cm
juni-september
zon
EREPRIJS (Veronica
spicata): de smalle
hemelsblauwe aren
bloeien lang door in de
vaas.
↕ 50 cm
juni-augustus
zon
DUIFKRUID (Scabiosa
‘Clive Greaves’): de grote,
platte bloemen zijn ook
nog eens ideale landingsplekken
voor hommels
en bijen.
↕ 50 cm
juni-september
zon
GROTE KATTENSTAART
(Lythrum salicaria): plukken
uit de halfschaduw,
dat kan ook! Plant ze op
de natste plek waar niets
anders wil groeien.
↕ 100 cm
juni-augustus
zon/halfschaduw
DUIZENDKNOOP
(Persicaria amplexicaulis):
geef deze plant de ruimte,
hij verdringt of overgroeit
zwak groeiende planten
en onkruid.
↕ 100-120 cm
juli-september
zon/halfschaduw
80 SEASONS

9
tuinklusjes
doen
IN DE TUIN
1
Maak stekken van hortensia,
lavendel en vaste planten. Gebruik
de toppen van de jonge stengels,
steek ze weg in potten gevuld met
stekgrond en dek ze af met plastic
tot er nieuw blad verschijnt.
2
Gras groeit niet bij hoge
temperaturen. Stel het maaien uit
tot het gras weer groeit.
3
Geef in een hete periode het gazon
geen water om het kostbare
drinkwater te sparen. Het gras
herstelt zich heel snel zodra er
weer regen valt en is dan in een
mum van tijd weer groen.
4
Controleer het waterpeil in de vijver,
vul het aan als het te veel zakt.
5
Bind nieuwe grondscheuten van
braam, framboos en loganbes
( kruising tussen framboos en braam)
aan steundraden vast.
6
Knip zijtakken van druif en blauweregen
terug tot op 3 tot 5 bladeren
van de hoofdtak.
7
Vul gaten in de border op met
eenjarige planten.
8
Schoffel op een warme dag en
laat het onkruid opdrogen, het
verschrompelt en is dan makkelijk
op te ruimen.
9
Strooi een dunne laag afgemaaid
gras als mulchlaag tussen de planten
en struiken in de border, dat houdt
de bodem vochtig.
GETTY IMAGES
SEASONS 81

AMBACHT NATUURPRINTS
Als een
impressionist
De natuur maakt haar gelukkig, verwondert haar én inspireert
haar tot het maken van prachtige prints met pluksels uit berm
en bos. Kunstenares Roos Terra: “Ik wil de natuur niet
vastleggen, maar de indrukken ervan bewaren.”
PRODUCTIE, STYLING EN TEKST MONIQUE VAN DER PAUW FOTOGRAFIE TON BOUWER
98 SEASONS

AMBACHT NATUURPRINTS
h
Het was de Oostenrijkse drukker Alois
Auer die, in 1853, als eerste instructies
publiceerde voor het maken van natuurprints.
Daardoor wordt hij vaak genoemd
als de ontdekker van nature printing, ofwel
natuurdruk, maar er zijn al prints bekend uit
de middeleeuwen, waaronder een afdruk van
een salieblad, gemaakt door Leonardo da Vinci.
Natuurdruk is een grafische techniek waarbij materialen
uit de natuur – ook steen, hout, zelfs slangenhuid,
vlinders en vissen – worden gebruikt om een afdruk te
maken. De natuurgetrouwe prints van groen en bloem
werden gebruikt als hulp bij de identificatie of vastlegging
van planten, bijvoorbeeld door mensen die zich
bezighielden met medicinale planten, parfummakers,
botanisten. Er bestonden diverse methodes: vanaf de
negentiende eeuw wordt er onder meer gewerkt met
technische snufjes uit een nieuwe uitvinding, de fotografie.
“Maar het kan al heel simpel”, vertelt Roos. “Leg
maar een grassprietje onder dun Japans papier en wrijf
erover. Dan krijg je ook al een interessante afdruk.”
Planten inkleuren
De beeldend kunstenares is een echt buitenmens. “De
natuur brengt me veel geluk. Dat zit ’m in het kijken
naar alle moois, maar ook in het voelen van de harde
Het natuurlijke
materiaal zelf
geeft geen kleur
af, daarom kwast
Roos het in
met ets-inkt in
zelfgemengde
kleuren. Ze
probeert de
echte kleuren
van plant en
bloem zo goed
mogelijk te
benaderen, maar
soms pakt het in
de prent toch
anders uit, en
dat is ook goed.
wind, het doorweekt raken van de regen. Het ervaren
van de elementen”. Ze groeide op in Ovezande, een
dorp in de Zak van Zuid-Beveland, “op een kleine boerderij
met akkers eromheen, we konden heel ver kijken.”
Haar moeder heeft een siertuin, haar vader zwaait de
scepter over de moestuin. “Een paradijs; ik voelde me
als Alice in Wonderland tussen al die grote planten.
Mijn ouders trokken er veel op uit met ons, wezen ons
op de bloemen in de berm, de gewassen in het veld.
En we kregen ons eigen tuintje, daar zaaiden we slaapmutsjes
en wortels.”
De liefde voor de natuur zit in haar DNA, dus als ze via
een collega-kunstenaar kennismaakt met natuurdruk,
is ze onmiddellijk geïnteresseerd. Roos, die woont in
Nijmegen maar werkt in het Grafisch Atelier Den Bosch,
maakt haar prenten (ze spreekt nooit van prints) met
gebruik van de ambachtelijke etspers. Omdat haar
pluksels geen kleur afgeven kleurt ze elke bloem,
stengel en spriet met etsinkt. Daarna maakt ze een
compositie op de met inkt ingerolde etsplaat en bedekt
die met vochtig etspapier, “door dat vocht vormt het
papier zich om de planten heen.” Dan volgt er nog een
laag vilt waarna de wals over de tafel rolt en de afdruk
wordt gemaakt. “En dan komt het spannendste: is de
prent gelukt? Want het procedé staat dan wel vast, maar
onder die plaat kan zo veel gebeuren.”
>
100 SEASONS