13.09.2022 Views

Zin editie 11 - 2022 - Inkijkexemplaar

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

SPECIALE EDITIE<br />

DE TIJD VAN JE LEVEN<br />

MAGAZINE<br />

GASTHOOFDREDACTEUR<br />

STEF BOS<br />

+ EXCLUSIEF<br />

EVENT<br />

‘Ik ben net de 60<br />

voorbij; je bent<br />

nooit te oud voor<br />

avontuur’<br />

LAATBLOEIER STEF BOS<br />

‘Leven staat voor mij<br />

gelijk aan groeien’<br />

ZONNIG ZUID-AFRIKA<br />

Kleurrijk<br />

Kaapstad<br />

KLAAR VOOR DE TOEKOMST<br />

Zo vind je jezelf<br />

opnieuw uit!<br />

SIMONE KLEINSMA<br />

‘Ik ga gewoon<br />

dapper door’


102<br />

VARENKA PASCHKE,<br />

ZIJ VAN...<br />

Liefde & kunst in<br />

kleurrijk Kaapstad<br />

cover /beeldconcept & fotografie stef bos: Jacqueline de Haas, beeld simone kleinsma: lumen/Iris Planting<br />

INHOUD<br />

VERDIEP<br />

6 Gespot door Misja Uitgesproken types<br />

op weg naar iets leuks<br />

16 Interview met onze gewaarderde<br />

gasthoofdredacteur ‘De ruimte om mij<br />

heen heeft nog nooit zo groot gevoeld’<br />

24 Rond de piano met Stef Bos Mini-concert<br />

in Singer Laren speciaal voor abonnees!<br />

28 Blijf jezelf opnieuw uitvinden En kies<br />

een ander levenspad als een eerdere<br />

afslag je niet meer past. Het kán!<br />

37 Alzheimer 7 mannen en vrouwen over de<br />

impact van dementie op hun leven. 'Ik<br />

neem mijn vader helemaal zoals hij nu is'<br />

46 Goede buur? <strong>Zin</strong>-lezers vertellen over de<br />

bijzondere band met hun buren<br />

52 Stef & Deon Stef interviewt zijn<br />

boezemvriend, de Zuid-Afrikaanse<br />

regisseur Deon de Bruyn<br />

58 Ga Theater, expo en (klein) festival<br />

62 Kan uw sociale leven wel een boost<br />

gebruiken? Wij hebben 24 tips<br />

66 9x Wees lief voor je darmen<br />

VERWONDER<br />

72 Lees Fictie & non-fictie<br />

76 5 vragen aan Simone Kleinsma: ‘Na 31<br />

jaar alles samendoen met Guus moest<br />

ik op zoek naar wie ik ben zonder hem'<br />

82 Fashion volgens Liddie Bandplooibroek<br />

84 3x koken met tahin Dompel u onder in<br />

oosterse sferen en smaken. Met wijntips<br />

van Nicolaas Klei<br />

90 Zie Op de bank & in de bios<br />

92 Beauty Visagist Manous ontdekt de<br />

beautygeheimen van stylist Titi<br />

VERLANG<br />

96 Roadtripper Sandra Nieweg trekt<br />

met hondje Bobby door Europa in een<br />

camperbus. Deel 4: meteen al pech<br />

100 Op naar de Veluwe Zo mooi in de<br />

herfst!<br />

102 Liefde & kunst Interview met de vrouw<br />

van Stef, beeldend kunstenaar Varenka<br />

Paschke + hun Kaapstad-tips<br />

4


ONTBIJTTAARTJES<br />

met tahin en<br />

84 honing<br />

100 37<br />

HEERLIJKE HERFST<br />

op de Veluwe<br />

<strong>11</strong>6 Nazomeren in Karinthië<br />

4x ontspannen en bijtanken<br />

<strong>11</strong>8 Welterusten Wakker worden<br />

in een sjoel in Appingedam<br />

122 De wereld rond Magische<br />

foto’s en herinneringen van<br />

een wereldreiziger<br />

SAMEN STERK<br />

Leven met<br />

alzheimer<br />

WINNEN<br />

We geven 40 prijzen<br />

weg! (p. 126)<br />

COLUMNS<br />

51 Hanneke Groenteman<br />

68 Zuster Ronda<br />

Wijkverpleegkundige Ronda<br />

neemt ons mee in de wereld<br />

van de thuiszorg<br />

E N O O K<br />

8 <strong>Zin</strong> in | 14 Post | 26 <strong>Zin</strong>-abonnee<br />

worden? | 35 Zo wordt uw<br />

smartphone weer fris | 81 <strong>Zin</strong><br />

online | 129 Lezersaanbieding<br />

Zuid-Afrika | 130 Service &<br />

colofon | 131 Volgende <strong>Zin</strong><br />

16 82<br />

STEF BOS, ONZE<br />

GASTHOOFDREDACTEUR<br />

‘Ik heb zin om het<br />

roer om te gooien’<br />

BANDPLOOIBROEK<br />

Koop ’m<br />

oversized<br />

5


GESPOT DOOR<br />

Misja<br />

Streetstyleblogger Misja Beijers (1952) spot<br />

uitgesproken types op weg naar iets leuks.<br />

De Braziliaanse Rejane de Santis Flach<br />

(1965) en de Mexicaanse Laura<br />

Alvarado (1974) ontmoetten elkaar een<br />

paar jaar geleden op conversatieles<br />

en het klikte meteen. Vandaag zijn ze<br />

lekker samen op stap in Eindhoven.<br />

Dat taal geen barrière hoeft te zijn voor vriendschap bewijzen<br />

deze vrouwen. Rejane (links op de foto) is geboren in<br />

Brazilië. Haar man kreeg drie jaar geleden een baan aangeboden<br />

in Nederland en ze besloten ervoor te gaan. Rejane:<br />

“Wij zijn nog steeds blij met onze beslissing. We zijn hier<br />

gelukkig.” Laura kwam vijf jaar geleden voor de liefde naar<br />

Eindhoven vanuit Mexico City, waar zij werkte als docent<br />

Engels. Laura: “Het eerste jaar heb ik als postbezorger<br />

gewerkt, ik wilde de taal leren spreken. Het bleek een goede<br />

manier en ik leerde zo ook veel mensen kennen. Daarna<br />

heb ik mijn vak als docent weer opgepakt, ook organiseer<br />

ik conversatielessen.” Tijdens een van deze lessen is hun<br />

vriendschap ontstaan. Rejane: “We ontdekten dat we veel<br />

interesses delen: kunst, muziek en literatuur...” Laura: “En<br />

ik heb veel van Rejane geleerd over mode.” Ze spreken nu<br />

wekelijks af. Ze praten dan niet alleen over koetjes en kalfjes,<br />

maar kiezen vooraf een onderwerp om wat dieper op in<br />

te gaan. Rejane wil naast het opfrissen van haar Engels<br />

ook het Nederlands onder de knie krijgen en volgt daarom<br />

een zomer cursus. Laura heeft nog een manier gevonden<br />

om de taal te leren. Ze volgt zanglessen waarbij uitsluitend<br />

Nederlandstalig repertoire op het programma staat. Haar<br />

favoriete nummers: Zoutelande van Bløf/Geike Arnaert en<br />

Mooi van Marco Borsato. Laura: “In een vriendschap zoek<br />

je ook altijd iets van jezelf. Bij Rejane herken ik de wil om<br />

te integreren en te focussen op het leven hier. Ik geniet zo<br />

van de simpele dingen, zoals een eindje wandelen of fietsen.<br />

Ik had nog nooit in een meer gezwommen, dat heb ik<br />

deze zomer voor het eerst gedaan met een Nederlandse<br />

vriendin.” Rejane vult aan: “Het fijnste hier vind ik de<br />

ruimte die je krijgt van mensen, letterlijk en figuurlijk.”<br />

REJANE:<br />

‘Het fijnste hier vind<br />

ik de ruimte die je<br />

krijgt van mensen,<br />

letterlijk en<br />

figuurlijk’<br />

6<br />

Meer inspiratie? Bijzondere winkels: Misjab.nl • Misja’s<br />

favoriete adressen: Oog voor Stijl (Het Spectrum, € 24,99)


WAT GAAN Z E DOEN?<br />

CULTUUR HAPPEN<br />

Van Abbemuseum •<br />

Stratumsedijk 2 • Eindhoven<br />

Vanabbemuseum.nl<br />

ETEN<br />

Café ’t Rozenknopje •<br />

Hoogstraat 59 • Eindhoven<br />

Rozenknopje.nl<br />

SHOPPEN<br />

Second Floor • Hoogstraat 36<br />

• Eindhoven<br />

Secondflooreindhoven.nl


Stef speelt<br />

speciaal voor<br />

<strong>Zin</strong>-abonnees!<br />

Kijk op p. 24<br />

Stef (in een pak van zijn<br />

vader uit 1948) in een<br />

maïsveld op de grens van<br />

België en Nederland


Laatbloeier<br />

Stef Bos<br />

‘De ruimte om mij<br />

heen heeft nog nooit<br />

zo groot gevoeld’<br />

Hij heeft echt zin om ‘het roer weer om te gooien’. Als er<br />

iemand is die zichzelf steeds opnieuw blijft uitvinden, is<br />

het laatbloeier, zanger én <strong>Zin</strong>-columnist Stef Bos (1961)<br />

wel. Was hij vroeger meer van de regels en de controle,<br />

nu leeft onze gasthoofdredacteur vooral op zijn intuïtie.<br />

“Het leven moet een avontuur zijn!”<br />

TEKST: LIDDIE AUSTIN | BEELDCONCEPT & FOTOGRAFIE: JACQUELINE DE HAAS<br />

17


DIT IS EEN KANS UIT DUIZENDEN<br />

Event speciaal voor abonnees van <strong>Zin</strong> Magazine<br />

Stef Bos<br />

Rond de piano met<br />

Is dit nu later, Papa en dán akoestisch, zelf zit hij – pianospelend en zingend –<br />

op een paar meter afstand. Speciaal voor abonnees van <strong>Zin</strong> Magazine geeft Stef<br />

Bos op woensdagmiddag 26 oktober een mini-concert. In Laren, in de prachtige<br />

theaterzaal van Singer Laren. Mooier wordt het niet!<br />

24<br />

Ouder werk, maar ook nieuwe songs van zijn<br />

cd Bitterlief...Stef speelt vier liedjes speciaal<br />

voor u en vertelt tussendoor over dit <strong>Zin</strong><br />

Magazine, dat hij maakte met onze redactie.<br />

Vooraf kunt u heerlijk rondstruinen in het<br />

museum van Singer Laren. U krijgt een drankje<br />

met hapje, en achteraf een rijk gevulde goodiebag<br />

mee naar huis. U bent van harte welkom!<br />

Win-actie!<br />

Onder de deelnemers aan dit event verloten we<br />

10x 2 toegangskaarten voor het avondconcert<br />

dat Stef Bos op 26 oktober geeft in Singer Laren.<br />

De winnaars krijgen rond 15 okt. bericht. (Zeker<br />

zijn van toegang tot het avondconcert? Reserveer<br />

dan uw kaarten op Singerlaren.nl/stefbos)<br />

Nog geen abonnee? Kijk<br />

op <strong>Zin</strong>.nl/abonnee, kies<br />

uw abonnement en maak<br />

direct gebruik van alle<br />

abonneevoordelen<br />

Ander keertje naar Stef?<br />

U vindt alle concertdata<br />

op Stefbos.nl/tour<br />

Event met Stef Bos<br />

WAT Mini-concert/ontmoeting met<br />

Stef Bos voor <strong>Zin</strong>-abonnees +<br />

toegang Singer Laren* + feestelijk<br />

drankje met hapje + goodiebag<br />

WAAR Singer Laren, Oude Drift 1 in<br />

Laren. U kunt gratis parkeren op de<br />

grote parkeerplaats aan de Hein<br />

Keverweg<br />

DATUM Woensdag 26 oktober<br />

TIJDSTIP U bent welkom vanaf<br />

14.45 uur. Het optreden van Stef<br />

start om 16 uur in de theaterzaal<br />

PRIJS € 29,50 p.p.<br />

BOEKEN GAAT ZO Kijk op<br />

Singerlaren.nl/zininstefbos<br />

(Zet uw abonneenummer in het vak<br />

Opmerkingen.)<br />

* In het bezit van een Museumkaart?<br />

We kunnen helaas geen reductie<br />

geven, wel is het fijn als u de kaart<br />

meeneemt en laat zien bij de ingang.<br />

Singer Laren<br />

Singer Laren is een culturele<br />

ontmoetingsplaats met een toonaangevend<br />

museum, bruisend<br />

theater en een prachtige beeldentuin.<br />

De afgelopen jaren is er<br />

flink verbouwd én uitgebouwd<br />

en begin <strong>2022</strong> is het complex<br />

uit geroepen tot ‘Gebouw van<br />

het jaar’. Er zijn verschillende<br />

tentoonstellingen te zien, waaronder<br />

De nieuwe vrouw waarin<br />

krachtige vrouwen en inspirerende<br />

kunstenaars in de spotlights<br />

worden gezet.<br />

Singerlaren.nl/denieuwevrouw<br />

Jan Buteijn


Boek dit<br />

event op<br />

Singerlaren.nl/<br />

zininstefbos<br />

beeld: ANP/HH/Peter de Jong Fotografie<br />

25


28<br />

Stef Bos:<br />

“Je leeft zolang je groeit en<br />

om te groeien moet je bij tijd<br />

en wijle een slang zijn die<br />

van huid verwisselt.”


IK<br />

Blijf jezelf opnieuw uitvinden<br />

Nieuw!<br />

Vroeger wist de dochter van een<br />

fabrieksarbeider precies hoe<br />

haar leven eruit zou gaan zien.<br />

Tegenwoordig kunnen we onze<br />

levensloop grotendeels zelf<br />

bepalen. We kunnen onszelf<br />

zelfs opnieuw uitvinden door<br />

een totaal ander levenspad te<br />

kiezen wanneer de eerdere<br />

afslag ons niet meer past. Zo<br />

roesten we niet vast en blijven<br />

we in contact met onszelf én<br />

met de generaties na ons.<br />

TEKST: ANNE ELZINGA | BEELD: LIEKE ANNA<br />

29


Leven met alzheimer<br />

Samen<br />

sterk<br />

Het maakt het leven soms moeilijk maar vaker<br />

nog onvergetelijk en bijzonder waardevol. Deze duo’s<br />

genieten van momenten die ze met niemand anders<br />

dan juist hun lief, hun vader of hun familielid met<br />

dementie zouden kunnen beleven.<br />

PRODUCTIE & TEKST: MARJOLEIN KOENS | BEELD: MARK UYL<br />

37


‘We tellen onze<br />

zegeningen maar het<br />

maakt niet minder<br />

verdrietig’<br />

Geliefden Hetty en<br />

Jeanne, die alzheimer<br />

heeft


5VRAGEN AAN<br />

Simone<br />

Kleinsma<br />

‘Ik ga gewoon dapper door.<br />

Met vallen en opstaan’<br />

Simone Kleinsma (1958) pakte na de dood van<br />

haar man Guus Verstraete, nu vijf jaar geleden,<br />

het leven weer op. Vanaf september staat ze<br />

in het theater met de solovoorstelling Verder.<br />

“Ik vind het leven mooi en leuk, maar het is nog<br />

steeds niet echt gezellig.”<br />

TEKST:JOLANDA HOFLAND | BEELD: FRANK RUITER/LUMEN, IRIS PLANTING/LUMEN<br />

76


1<br />

Uw solovoorstelling<br />

Verder gaat in<br />

september in reprise.<br />

Kijkt u ernaar uit?<br />

“Op de bühne staan, is het liefste wat<br />

ik doe. En met deze voorstelling heb<br />

ik het verlies van Guus omgezet in iets<br />

waardevols. Niet alleen voor mezelf,<br />

maar hopelijk ook voor het publiek.<br />

Het is een persoonlijke voorstelling<br />

geworden over verdergaan na de<br />

dood van een geliefde. In mijn geval<br />

natuurlijk Guus (regisseur Guus<br />

Verstraete, red.). Misschien goed om<br />

te zeggen: het is geen Correlatieprogramma.<br />

Integendeel. Het is eerder<br />

vrolijk en licht. We hebben het<br />

bewust niet al te zwaar gemaakt. Ons<br />

voornaamste doel is juist troost en<br />

hoop bieden. Alles weer kleur geven.<br />

Ik wil dat het publiek na afloop denkt:<br />

als zij na vijf jaar nog steeds overeind<br />

staat, kan ik dat misschien ook.<br />

Bizar hoe de tijd met je geheugen<br />

speelt en ook weer niet. Vijf jaar lijkt<br />

alweer lang geleden. In de tussentijd<br />

is er van alles gebeurd. Corona, de<br />

theaters dicht… Toch staat die vreselijke<br />

dag waarop Guus stierf nog strak<br />

op mijn netvlies. Ik herinner me elke<br />

seconde. Alsof het gisteren was. We<br />

hadden net gehoord dat ik hem mocht<br />

ophalen uit het ziekenhuis, waar hij<br />

al een paar dagen lag vanwege een<br />

hartaanval. En toen ging het alsnog<br />

77


ZIN & VELUWE<br />

Met de 5<br />

leukste<br />

slaapplekken<br />

Heerlijke herfst<br />

op de Veluwe<br />

Kom in alle rust wild<br />

spotten op de Veluwe en<br />

zoek daarna de gezelligheid<br />

op in de bruisende steden<br />

en pittoreske dorpjes.<br />

Geniet van de streek, de<br />

herfst is heerlijk hier. Wij<br />

hebben talloze tips voor u!<br />

100<br />

Hetty van Oijen<br />

Buitenleven in Ermelo<br />

In de herfst zijn er diverse evenementen en<br />

activiteiten in Ermelo. De omgeving barst<br />

van de streekproducten en beschikt over<br />

een eigen wijngaard (Wijngaard Telgt) en<br />

maar liefst twee bierbrouwerijen (Burg<br />

Bieren & De Uddelaer)! Bezoek ook zeker<br />

Museum Het Pakhuis met de tentoonstelling<br />

Pracht & Praal.<br />

Liever aan de wandel? Het Speulder- en<br />

Sprielderbos is één van de oudste bossen<br />

van Nederland en wordt ook wel het bos<br />

van de dansende bomen genoemd. Zeker in<br />

de kleurrijke herfst een aanrader. Geniet na<br />

met een warme chocolademelk of koffie in<br />

restaurant Boshuis Drie. Ook de<br />

Leuvenumse Bossen lenen zich prima voor<br />

een fraaie wandeling, u loopt langs de<br />

Leuvenumse Beek, de langste beek van de<br />

Veluwe. Een mooie afsluiter daar is<br />

Restaurant De Zwarte Boer. Wilt u de<br />

bomen van grotere hoogte bekijken,<br />

bezoek dan het Klimbos.


3x cultuur & natuur in Ede<br />

1 Laat u verrassen op kunstfestival Woest&Bijster.<br />

Ontdek prachtige kunstwerken langs drie fietsroutes in<br />

de afwisselende natuurgebieden rond Ede (t/m 30<br />

oktober) of bezoek het theaterfestival (22 t/m 30 oktober).<br />

Rust, natuur en kunst: een feest voor de zintuigen!<br />

2 Maak kennis met de natuur, cultuur en monumenten<br />

van Ede. Rondom het leven van Helene Kröller-Müller is<br />

een escape rally ontwikkeld, Helene Unlocked, die u<br />

langs historische plekken voert. U speelt het spel in de<br />

buitenlucht op uw smartphone.<br />

3 Dit najaar in het Kröller-Müller Museum: Botanischer<br />

Wahnsinn. Deze tentoon stelling stelt relevante thema’s<br />

op het gebied van natuur en ecologie aan de orde en<br />

laat u beseffen hoe belangrijk planten zijn. De tentoonstelling<br />

is nog te zien tot 30 oktober.<br />

Joelle Snijders<br />

Jurjen Drenth<br />

Green man,<br />

Lois Weinberger<br />

BURGERS’ ZOO<br />

Burgers’ Zoo strekt zich uit over<br />

een heuvelachtig en bosrijk landschap.<br />

Het Arnhemse dierenpark<br />

kent veel overdekte parkdelen:<br />

ideaal voor regenachtige dagen.<br />

En bij zonnig herfstweer is het<br />

genieten van het groene park met<br />

de uitgestrekte savanne, het bosgebied<br />

van Maleisië en bijvoorbeeld<br />

de exotisch aangeplante<br />

makiverblijven.<br />

OMGEVING HEERDE<br />

In omgeving Heerde is dit najaar<br />

meer dan genoeg te beleven. Zo<br />

worden er volop appels, peren,<br />

pompoenen en walnoten geoogst.<br />

Leuk om een rondje langs alle<br />

streekproducten te fietsen! In de<br />

herfst kunt u nog prima het water<br />

op. Huur een kano met picknickmand<br />

en spot koeien, vogels en<br />

misschien wel een bever. Wandel<br />

een van de klompenpaden. Of ga<br />

eens mee met de KNNV Epe-<br />

Heerde die paddenstoeltochten<br />

organiseert.<br />

Jonathan Andrew<br />

PALEIS HET LOO<br />

Beleef een dagje uit naar de 17de<br />

eeuw op Paleis Het Loo.<br />

Oogstmaand oktober staat in het<br />

teken van voedsel. Er komen food<br />

labs met proeve rijen van 17deeeuwse<br />

recepten, presentaties<br />

over koffie/thee/cacao en allerlei<br />

lezingen. Uiteraard is ook het<br />

paleis open.<br />

5x Blijf logeren<br />

1 Op Vakantieoord Het<br />

Lorkenbos bij Otterlo<br />

wordt u wakker met<br />

uitzicht op de hei of<br />

Lariksbomen (Lorken).<br />

In de herfst is de heide<br />

’s ochtends gehuld in een<br />

mysterieuze mistdeken.<br />

2 Bij Recreatiepark De<br />

Boshoek kunt u tot eind<br />

oktober kamperen. Verblijf<br />

in een safaritent óf kies<br />

voor een huisje met eigen<br />

wellness.<br />

3 Vakantiepark De Rimboe<br />

& De Woeste Hoogte in<br />

Hoenderloo is ideaal voor<br />

mensen die ook in de<br />

herfst graag wandelen<br />

en fietsen in de natuur.<br />

Luxe en sfeervolle<br />

vakantiewoningen.<br />

4 Op RCN Vakantiepark de<br />

Jagerstee geniet u van<br />

rust, ruimte en avontuur.<br />

Beleef 100% wildgarantie<br />

direct vanaf het park.<br />

5 Logeer knus én luxe in<br />

een houten Pod bij Buitenplaats<br />

Beekhuizen. Met<br />

privé-sanitair, opgemaakte<br />

bedden en wifi.<br />

Kijk voor meer inspiratie<br />

op Visitveluwe.nl/zin<br />

101


Liefde<br />

IN DE MOOISTE STAD TER<br />

WERELD: KAAPSTAD<br />

Bloudruk: Die soen (2020, blauw<br />

pigment op Fabriano aquarelpapier,<br />

50 x 70 x 71 cm)<br />

Hij bezocht een optreden van<br />

een Zimbabwaanse held waar zij<br />

ook was: de Zuid-Afrikaanse<br />

beeldend kunstenaar Varenka<br />

Paschke. Dat was het begin<br />

van een levensgroot avontuur<br />

in de liefde en de kunst in die<br />

prachtstad aan de voet van de<br />

Tafelberg, dat Stef Bos niet had<br />

willen missen.<br />

TEKST: STEF BOS | INTERVIEW VARENKA: MARJOLEIN KOENS |<br />

BEELD: HAYDEN PHIPPS<br />

102


Thuis in Kaapstad. Boven de<br />

bank: 2020 (olieverf op stof op<br />

hout, 137 x 137 cm)

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!