Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
JAARGANG 4 I NUMMER 5 <strong>2022</strong> I NOVEMBER-DECEMBER I GREENPRO-ONLINE.BE<br />
Platform voor de tuin- en groenprofessional<br />
CMYK 77 32 71 19<br />
CMYK 47 31 90 16<br />
PLATFORM VOOR DE TUIN- EN GROENPROFESSIONAL | GREENPRO-ONLINE.BE<br />
Platform voor de tuin- en groenprofessional<br />
5<br />
GROEN- EN WATERBEHEER<br />
OP HOOG NIVEAU<br />
NEEM DE VIJAND VAN<br />
GRAS TE GRAZEN<br />
BOMEN MET STRESS?<br />
Blaas ze nieuw leven in<br />
pag 12-13-15
wereldprimeur<br />
PROFESSIONEEL<br />
ZAAGSYSTEEM<br />
BY STIHL<br />
ƒ<br />
STERKE ZAAGPRESTATIES<br />
EN SNEL SLIJPEN<br />
De STIHL 3/8“ Rapid Hexa zaagketting<br />
verzekert extreem sterke zaagprestaties<br />
dankzij de innovatieve vorm van de<br />
tanden en de smalle zaagsnede. Bijslijpen<br />
was bovendien nog nooit zo eenvoudig<br />
dankzij de zeshoekige Hexa vijl die perfect<br />
afgestemd is op de zaagtand. Daardoor<br />
kunnen ook minder geoefende gebruikers<br />
hun materiaal eenvoudig bijslijpen met de<br />
ideale aanscherphoek. Het resultaat: een<br />
zaagketting die in de hoogste kwaliteit<br />
is bijgeslepen, die lang scherp blijft en<br />
daardoor een langere levensduur bereikt<br />
met dezelfde uitstekende zaagresultaten.<br />
MEER INFO OP STIHL.BE<br />
OF BIJ EEN STIHL DEALER IN JE BUURT<br />
STIHL. STERK WERK
OXYJET<br />
Een innovatie die (bomen)levens redt<br />
De Ceuster ontwikkelde Oxyjet in haar eigen atelier. Oxyjet is een ingenieuze<br />
machine die de grond rond de “boom in problemen” aanpakt aan de basis.<br />
Het systeem injecteert organische bodemverbeteraar en nuttige bodemorganismen<br />
tot aan de wortelzone.<br />
Wetenschappelijk<br />
onderzoek UGent<br />
Wetenschappers van de UGent<br />
onderzochten in samenwerking<br />
met De Ceuster de invloed van<br />
Oxyjet op de groeicurve van<br />
bomen. Het onderzoek toonde<br />
een écht “boostereffect” aan.<br />
WERKWIJZE<br />
STAP 1<br />
Losploffen van de grond<br />
STAP 2<br />
Injectie van voedingsstoffen<br />
STAP 3<br />
Opvullen plofgaten met lava<br />
RESULTATEN<br />
Na een Oxyjet therapie krijgen<br />
bomen weer de kans om in optimale<br />
omstandigheden te groeien. Zwakke<br />
en slechtgroeiende bomen krijgen<br />
door deze diepgaande behandeling<br />
een tweede leven.<br />
Snellere<br />
groei<br />
Meer jonge<br />
twijgen<br />
Latere<br />
bladval<br />
Vollere<br />
kruin<br />
vakmanschap loont.<br />
Bladeren blijven<br />
langer groen<br />
Vruchten<br />
worden<br />
gestimuleerd<br />
deceuster.com info@deceuster.com<br />
+32 (0)15 31 22 57
2JAAR<br />
PROFESSIONELE<br />
GARANTIE<br />
10<br />
JAAR<br />
BATTERIJ<br />
GARANTIE<br />
30<br />
DAGEN<br />
CASH-BACK<br />
GARANTIE<br />
Ontdek het volledige assortiment op:<br />
www.cramertools.com<br />
82V levert meer kracht met minder stroom<br />
82V batterijsysteem voordelen<br />
Kracht/Gewicht<br />
Voor een<br />
ideale balans<br />
Professionele kracht<br />
Vergelijkbaar met<br />
benzineproducten<br />
Minder belasting<br />
Langere levensduur<br />
van de batterij<br />
Ergonomisch<br />
Stil<br />
zonder vibraties<br />
Betrouwbaar<br />
Altijd gebruiksklaar<br />
Lichtgewicht<br />
Werk langer<br />
Geen oververhitting<br />
Geen downtime<br />
Langzamere ontlading<br />
Langere looptijd<br />
Zuiver<br />
Geen directe<br />
uitstoot<br />
82V<br />
Krachtig<br />
Vergelijkbaar met<br />
machines tot 65 cm 3<br />
1<br />
2<br />
Motorvermogen (W) = Voltage (V) x Stroomsterkte (A)<br />
82V batterijen gebruiken minder stroom<br />
om hetzelfde vermogen te halen<br />
Gemakkelijk en veilig<br />
Geen benzine nodig<br />
Voordelig<br />
Lagere levensduurkosten<br />
Eenvoudig<br />
Minimaal<br />
onderhoud<br />
Stroomsterkte (A)<br />
3<br />
Lagere stroomsterkte = minder warmteontwikkeling + langzamere ontlading<br />
Verhoogde batterij-efficiëntie = langere looptijd van de motor<br />
2,5 kW<br />
Constant motorvermogen<br />
W = V x A<br />
36V<br />
82V<br />
Hogere stroomsterkte<br />
Risico van oververhitting accu<br />
Levensduur van de accu neemt af<br />
Lagere stroomsterkte<br />
Geen oververhitting accu<br />
De batterij gaat langer mee<br />
36V<br />
82V<br />
Intensiteit<br />
69,5 A<br />
Hogere Intensiteit<br />
Meer warmteontwikkeling<br />
Intensiteit<br />
30,5 A<br />
2,5 kW<br />
Lagere intensiteit<br />
Minder warmteontwikkeling<br />
Kortere<br />
looptijd<br />
2,5 kW<br />
Langere<br />
looptijd<br />
36V<br />
82V<br />
Voltage (V)<br />
Looptijd<br />
De specialist voor alle tuin, park- en bosbouwmachines.<br />
Sint-Truidensesteenweg 252 | 3300 Tienen | Tel.: +32 (0)16 80 54 39<br />
info@eurogarden.be | www.eurogarden.be
UITGAVE<br />
5<br />
VOORWOORD<br />
Het gras is altijd groener<br />
Het spreekwoord kennen we allemaal, maar voor wie zich aan de overzijde van een sport- of golfterrein bevindt, is het simpelweg<br />
de realiteit. Zelfs in periodes van hitte en droogte is het gras daar altijd groener. Evident is dat nochtans niet. Net<br />
als andere groenprofessionals hebben greenkeepers af te rekenen met onkruid, ziektes, plagen, hitte en droogte, en dat in<br />
combinatie met de torenhoge verwachtingen van golfers, atleten en publiek. In het uitgebreide dossier Sport & Golf kijken we<br />
welke uitdagingen voor hen het grootst zijn en hoe ze daarop, binnen een context van hoofdzakelijk biologisch onderhoud, een<br />
antwoord kunnen bieden.<br />
De bubbel wordt in elk geval steeds vaker doorgeprikt, getuigen de greenkeepers van zowel Royal Limburg Golf als KVC Westerlo.<br />
Een vlekkeloze groene green en een perfecte voetbalmat blijven weliswaar het streefdoel, maar zijn eigenlijk niet meer<br />
van deze tijd, klinkt het. Er moeten afwegingen gemaakt worden en compromissen gesteld. Want alles heeft uiteindelijk een<br />
keerzijde.<br />
Anders gaat het eraan toe op de daken. Zij zijn de voorbije jaren alleen maar groener geworden. Geen wonder, dus, dat we in<br />
deze editie opnieuw een dossier Groendaken mogen presenteren, met enkele mooie projecten als uithangbord. Zij illustreren<br />
enerzijds het belang van groendaken in onze globale waterhuishouding, en anderzijds de veelzijdigheid van deze hoger gelegen<br />
vierkante meters, met ruimte voor zowel sedumbeplanting als grotere struiken, heesters en zelfs bomen. En wat dacht je van<br />
een combinatie tussen groendak en sportinfrastructuur?<br />
We hopen alvast dat u deze laatste editie van <strong>2022</strong> als een vervroegd kerstcadeau mag ervaren. Een pretpakket vol kennis<br />
en inspiratie, dat u zal helpen om uw activiteiten en uw bedrijfsvoering in 2023 nog verder uit te diepen en de werken met<br />
gepaste fierheid aan te vatten. De uitdagingen voor de sector zijn groot en zullen ongetwijfeld ook volgend jaar blijven groeien,<br />
maar net daarom is er zoveel nood aan gedreven en geïnformeerde groenprofessionals. We zijn trots dat ook wij daaraan ons<br />
steentje kunnen bijdragen.<br />
Veel leesplezier, fijne feestdagen en tot in 2023!<br />
Elise Noyez
CMYK 77 32 71 19<br />
CMYK 47 31 90 16<br />
Platform voor de tuin- en groenprofessional<br />
greenpro-online.be<br />
Platform voor de tuin- en groenprofessional<br />
Jaargang 4 • Nummer 5 <strong>2022</strong><br />
Verschijnt driemaandelijks<br />
CMYK 77 32 71 19<br />
CMYK 47 31 90 16<br />
Verantwoordelijke uitgever<br />
Domein De Herten<br />
Hertsbergsestraat 4, B-8020 Oostkamp<br />
+32 50 36 81 70<br />
info@louwersmediagroep.be<br />
louwersmediagroep.be<br />
Vestiging Nederland<br />
Schatbeurderlaan 6<br />
Postbus 249, 6000 AE Weert<br />
31 495 45 00 95<br />
info@louwersmediagroep.nl<br />
louwersmediagroep.nl<br />
10 28<br />
Eindredactie<br />
Jan Devriese<br />
Redactieteam<br />
Elise Noyez, Kris Vandekerckhove, Geert Van Cauwenberge,<br />
Stephanie Demasure, Luc Ophals<br />
Projectmanagement<br />
Thomas Goossens<br />
t.goossens@louwersmediagroep.be<br />
Secretariaat<br />
Riana Holley<br />
Elke Kina<br />
40<br />
59<br />
Advertenties<br />
Een hoge resolutie PDF moet worden aangeleverd<br />
via de AdPortal. Mocht u nog geen uploadlink hebben<br />
ontvangen, stuur een e-mail naar<br />
traffic@louwersmediagroep.be<br />
Abonnementsprijs<br />
België: € 60,00 per jaar excl. btw<br />
ING IBAN BE33 3631 9320 5246<br />
BIC BBRUBEBB t.n.v. Louwers Mediagroep o.v.v.<br />
GreenPro. Informatie over abonnementen:<br />
+32 50 36 81 70<br />
Adreswijzigingen<br />
Schriftelijk ten minste drie weken voor<br />
verhuizing naar: Hertsbergsestraat 4, 8020 Oostkamp<br />
Opzeggingen<br />
Indien twee maanden voor het verstrijken van de abonnementsperiode<br />
geen schriftelijk bericht van opzegging<br />
is ontvangen, wordt het abonnement automatisch met<br />
een jaar verlengd.<br />
Doelgroep<br />
Tuin- en landschapsarchitecten, tuinaannemers,<br />
gemeentelijke diensten en beleidsmakers voor openbaar<br />
groen, planten- en boomkwekerijen, vijver, zwemvijver-<br />
en zwembadbouwers, dak- en gevelbegroeners,<br />
tuincentra en tuinspeciaalzaken, pretparken, bedrijven<br />
voor verhuur- en verkoop van tuinmachines, sport- en<br />
recreatiedomeinen, golfclubs.<br />
Vormgeving / Art-direction<br />
studio@louwersmediagroep.be<br />
Drukwerk<br />
Drukkerij Pattyn, Veurne<br />
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd zonder<br />
uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder bronvermelding.<br />
Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld<br />
kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid<br />
of volledigheid van de informatie. Zij aanvaarden dan ook geen enkele<br />
aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van<br />
handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.<br />
“Soms kijken we zelf nog op van de natuur op ons grondgebied” 8<br />
Even goed thuis in de stad als in het groen 10<br />
Revolutionaire technologie voor professionele accugereedschappen en robotmaaiers 12<br />
Blaas bomen onder stress nieuw leven in 16<br />
De Pen, Verblauwen via halfverharding 18<br />
GroenGek(l)eurd: een onafhankelijk kwaliteitslabel voor professionele tuinaannemers 20<br />
Alles wat je nodig hebt in één app 23<br />
GROENDAKEN<br />
Retentiedaken als duurzame oplossing voor slim waterbeheer 24<br />
Slim regenwatermanagement bij Agristo 26<br />
Ook op een dak kan je sporten 28<br />
Waarom geen groendak in je tuin? 31<br />
Innovatieve en vlijmscherpe oplossing voor vakkundig bosbeheer 34<br />
Nimos introduceert eenvoudige mug-c 36<br />
Robuuste en slijtagebestendige E19e wordt topper in zijn genre 39<br />
SPORT & GOLF<br />
De strijd om een piekfijn golf- of sportterrein 40<br />
Een groene grasmat, het hele jaar door 42<br />
Vlaamse overheid investeert in groepsaankoop robotmaaiers 44<br />
“Groene sportvelden in de zomer hebben ook een keerzijde” 46<br />
Extra groeiondersteuning voor het gras nu is energiewinst later 49<br />
De (her)aanleg van een groene en gezonde grasmat 50<br />
Onder het motto “Denk groen en handel groen” 52<br />
Agropak presenteert nieuwe DZ5-generatie van Vredo in België 56<br />
“Eisen voor golfterrein moeten bijgesteld worden” 58
INHOUD<br />
71 75<br />
88 100<br />
107<br />
Onkruidrobots winnen heel hard aan populariteit 60<br />
Versnipperen op de golfbaan 64<br />
Straffe uitbreiding elektrificatie-portfolio in <strong>2022</strong> 66<br />
Groenbeheer vergemakkelijken met elektrische en (semi)autonome machines 70<br />
Nieuwe Renson-site ‘ademt’ buitenleven 74<br />
Trends in tuinverlichting 2023: uitstraling, flexibiliteit en sfeer 78<br />
Bijzonder blauwsteenproduct voor landelijke uitstraling 80<br />
Accumachines voor tuintoepassingen ook bij professionals steeds populairder 82<br />
Goede opvolging maakt het verschil 85<br />
Koploper in prefabwanden en betonelementen 86<br />
Gezonde stadsbomen dankzij gerecycleerde kunststof 88<br />
Kleiklinkers en de waterkringloop 92<br />
Lancering nieuwe 82V-machines in 2023 94<br />
Terug van nooit weggeweest: de rhododendron 97<br />
Nooit meer gecompliceerde perimeterbedrading bij deze robotmaaiers 98<br />
32ste editie GrootGroenPlus goed bezocht 100<br />
Laurier, anders bekeken 102<br />
Haal werkelijk alles uit je wiellader 1<strong>05</strong><br />
Tuinsector zal zichzelf blijven heruitvinden 106<br />
Straatmeubilair met CO 2<br />
-neutrale footprint 108<br />
GreenPartners 111<br />
Platform voor de tuin- en groenprofessional<br />
CMYK 77 32 71 19<br />
CMYK 47 31 90 16<br />
CMYK 77 32 71 19<br />
CMYK 47 31 90 16<br />
PLATFORM VOOR DE TUIN- EN GROENPROFESSIONAL | GREENPRO-ONLINE.BE<br />
5<br />
JAARGANG 4 I NUMMER 5 <strong>2022</strong> I NOVEMBER-DECEMBER I GREENPRO-ONLINE.BE<br />
Platform voor de tuin- en groenprofessional<br />
GROEN- EN WATERBEHEER<br />
OP HOOG NIVEAU<br />
NEEM DE VIJAND VAN<br />
GRAS TE GRAZEN<br />
Coverfoto Kress<br />
Blijf gratis en eenvoudig op de<br />
hoogte van het laatste nieuws.<br />
Volg ons op social media en meld<br />
je aan voor onze nieuwsbrief!<br />
greenpro-online.eu<br />
Platform voor de tuin- en groenprofessional<br />
BOMEN MET STRESS?<br />
Blaas ze nieuw leven in<br />
pag 12-13-15<br />
CMYK 77 32 71 19<br />
CMYK 47 31 90 16<br />
CMYK 77 32 71 19<br />
CMYK 47 31 90 16
STAD IN DE KIJKER<br />
Natuur, water en recreatie komen samen op het provinciale domein De IJzerboomgaard.<br />
Bekroonde landschapselementen in Diksmuide<br />
“Soms kijken we zelf nog op van<br />
de natuur op ons grondgebied”<br />
In de rubriek Stad in de Kijker laten we elke editie een stads- of gemeentebestuur aan het woord en polsen we naar de initiatieven die<br />
genomen worden om natuurbeheer, groen en biodiversiteit te versterken. Als Belgisch vertegenwoordiger op de internationale wedstrijd<br />
Entente Florale Europe <strong>2022</strong> – én ontvanger van een gouden medaille – is het ditmaal de beurt aan Diksmuide. Daar verbaast zelfs Martin<br />
Obin, inmiddels ruim twaalf jaar schepen van onder meer Groenonderhoud en Plattelandsinfrastructuur, zich nog regelmatig over de vele<br />
waardevolle landschapselementen.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld Stad Diksmuide<br />
Met vijftien dorpen, 17.000 inwoners en een<br />
grondgebied van bijna evenveel hectaren –<br />
15.000, om precies te zijn – geldt Diksmuide als<br />
een van de meest uitgestrekte gebieden in Vlaanderen.<br />
Dat van die oppervlakte bovendien amper<br />
een derde verhard is, wijst meteen op het enorme<br />
groene potentieel van de stad en haar omgeving.<br />
“Het polderlandschap is natuurlijk erg kenmerkend<br />
voor de zone achter de IJzer,” vertelt Martin<br />
Obin, “maar we beschikken bijvoorbeeld ook<br />
over diverse recreatieve groenpolen. Denk maar<br />
aan de provinciale domeinen De Blankaart en De<br />
IJzerboomgaard. Op al die zaken hebben we voor<br />
Entente Florale Europe ingezet.”<br />
Inspelen op bestaande troeven<br />
Het zijn geen gekke ingrepen of grote vernieuwingen<br />
die Diksmuide een gouden medaille hebben opgeleverd,<br />
benadrukt Obin, wel het opwaarderen van<br />
bestaande troeven. “Tijdens Entente Florale Europe<br />
worden steden beoordeeld op tien criteria, gaande<br />
van landschap, plantenbestand en natuurlijke omgeving<br />
tot recreatie, communicatie en educatie.<br />
Gouden medailles worden uitgereikt aan zij die een<br />
totale score behalen van minimum 85/100.”<br />
Martin Obin is ruim twaalf jaar schepen van onder<br />
meer Groenonderhoud en Plattelandsinfrastructuur<br />
in Diksmuide.<br />
8
STAD IN DE KIJKER<br />
“In ons geval werd er zoveel mogelijk ingespeeld<br />
op bestaande troeven en werd er gewerkt aan<br />
opwaardering en sensibilisering. Naast De IJzerboomgaard<br />
en De Blankaart – waar samen met<br />
Westtoer een wandelnetwerk van 130 kilometer<br />
uitgestippeld werd – trokken zo ook de Viconiakleiputten<br />
en het uitdrukkelijk behoud van kleine,<br />
landschappelijke dorpskernen zoals Lampernisse<br />
en Sint-Jacobskapelle de aandacht. Daarnaast<br />
werden ook de Samentuin en Pluktuin op het<br />
provinciale domein De IJzerboomgaard, uitgebaat<br />
door sociale onderneming De Groene Kans, sterk<br />
gewaardeerd. De sociale dimensie van dit project<br />
en de focus op gezonde voeding leverden ons aanvullend<br />
de Herbert Titz Memorial Prize op.”<br />
Waterrijk gebied<br />
Met de IJzer en de Handzamevaart als meest kenmerkende<br />
en structurerende landschapselementen<br />
op het Diksmuidse grondgebied, mag het niet verbazen<br />
dat water een cruciale rol speelt in de groene<br />
visie van de stad. Eind 2020 kreeg Diksmuide al<br />
het label ‘Waterproof’ van de VVOG; op Entente<br />
Florale werd de stad bekroond met een extra onderscheiding<br />
voor haar actieplan tegen droogte.<br />
Het grondgebied van Diksmuide is bijzonder uitgestrekt en omvat onder meer heel wat polderlandschap.<br />
‘Heel wat van onze groene troeven<br />
hebben ook een blauwe component’<br />
“In de eerste plaats bevinden we ons in een bijzonder<br />
waterrijk gebied”, aldus Obin. "Heel wat<br />
van onze groene troeven hebben ook een blauwe<br />
component, en daarmee proberen we zo verantwoord<br />
mogelijk om te gaan. In het kader van de<br />
Blue Deal zetten we nu bijvoorbeeld een strategisch<br />
project op rond de aanleg van nieuwe bufferbekkens.<br />
Daaraan zouden we onder meer een<br />
recreatieve functie kunnen koppelen, maar we onderzoeken<br />
bijvoorbeeld ook de mogelijkheid om<br />
het opgevangen hemelwater in periodes van langdurige<br />
droogte aan onze 386 landbouwbedrijven<br />
ter beschikking te stellen.”<br />
Bloemrijke wegbermen<br />
Toch zijn het niet alleen grote landschapselementen<br />
die het groene karakter van Diksmuide bepalen.<br />
“Net omdat ons grondgebied zo uitgestrekt is,<br />
hebben we een groot aantal en een grote variatie<br />
aan kleine landschapselementen. Die struwelen,<br />
trage wegen en bermen liggen soms heel erg<br />
verspreid, wat het onderhoud er uiteraard niet op<br />
vereenvoudigt. Voor de diverse groenelementen<br />
buiten de stadskern doen we daarom een beroep<br />
op externe partijen, al behouden we natuurlijk wel<br />
altijd het overzicht.”<br />
Voor de 370 kilometer aan wegbermen heeft Diksmuide vanuit de milieuraad een speciale werkgroep<br />
Wegbermen.<br />
Voor de 370 kilometer aan wegbermen heeft<br />
Diksmuide vanuit de milieuraad bijvoorbeeld een<br />
werkgroep Wegbermen. “Deze vrijwilligers zorgen<br />
elke drie jaar voor een complete inventarisatie van<br />
de begroeiing, waarop het stadsbestuur het wegbermbeheer<br />
vervolgens zo goed mogelijk afstemt.<br />
Op andere plekken introduceerden we dan weer<br />
een zogeheten sinusbeheer, om een grotere variatie<br />
aan maairegimes en dus planten en insecten<br />
te creëren. Niet onbelangrijk: bij al die initiatieven<br />
plaatsen we bordjes om onze inwoners over de<br />
doelstellingen te informeren. Voldoende maatschappelijk<br />
draagvlak is immers essentieel.” ❚<br />
9
De elektrische MFV ET-LANDER voelt zich perfect thuis op het platteland. Geen geluidsoverlast en geen schadelijke uitstoot.<br />
De ET-LANDER, een 100% elektrisch<br />
multifunctioneel terreinvoertuig<br />
EVEN GOED THUIS IN DE STAD ALS IN HET GROEN<br />
Iets meer dan dertig jaar geleden zette het Elzasser bedrijf ETESIA zijn eerste stappen in de wereld van de groenvoorziening met een revolutionair<br />
concept: de eerste zitmaaier met directe uitworp en geïntegreerde opvang, de Hydro 100. Vandaag is dit familiebedrijf met bijna 200<br />
werknemers een belangrijke leverancier voor Europese gemeenten en hoveniers, met een internationale dimensie op de vijf continenten. De<br />
recentste innovatie is opnieuw een echte doorbraak: de ET-LANDER, het eerste volledig elektrische multifunctionele voertuig, is klaar om alle<br />
economische en ecologische uitdagingen bij het onderhoud van groenzones aan te gaan.<br />
Tekst Luc Ophals | Beeld ETESIA<br />
Een beroep: professional<br />
in de groene ruimte<br />
ETESIA SAS brengt de merken OUTILS WOLF en<br />
ETESIA op de markt. ETESIA is gespecialiseerd<br />
in het ontwerp, de productie en de commercialisering<br />
van professionele apparatuur voor<br />
groenonderhoud. De reputatie van uitmuntende<br />
maaiprestaties is bevestigd voor elk van de<br />
twaalf ETESIA productfamilies, en vervolgens<br />
uitgebreid met de begrippen robuustheid, betrouwbaarheid,<br />
ergonomie en innovatie, die<br />
synoniem zijn geworden voor het Franse merk.<br />
Een visie op de toekomst<br />
De toekomstvisie van ETESIA is gebaseerd op deze<br />
waarden: innovatie en de drang naar verbetering, ten<br />
dienste van het individu en het behoud van het milieu,<br />
Zonder op zijn lauweren te rusten, wil de fabrikant<br />
uit de Elzas meer dan ooit de maatstaf blijven voor<br />
de groenvoorzieningmarkt in termen van innovatie<br />
en prestaties. In een context van internationale<br />
crisis won ETESIA de eerste plaats bij de Palmarès<br />
des Innovations Salonvert 2020 in de categorie Onderhoud<br />
van groengebieden dankzij het elektrische<br />
voertuig ET-LANDER.<br />
De driedimensionale kipwagen kan tot 940 kg dragen en tot<br />
750 kg trekken. En ook al het groenonderhoudsmateriaal is<br />
veilig opgeborgen en verankerd.<br />
10
Het vermogen van het voertuig om hellingen te nemen is indrukwekkend: hellingen en afdalingen tot 35% worden "geslikt" zonder de rijeigenschappen te belemmeren.<br />
Passie en knowhow in<br />
prestatiepakket<br />
Alle knowhow en passie van de fabrikant zijn<br />
gebundeld in de ontwikkeling van de ET-LAN-<br />
DER, het eerste 100% elektrische multifunctionele<br />
voertuig (MFV), ideaal voor alle transporten<br />
handlingtaken. U leest het goed: we hebben<br />
het over een voertuig, want de ET-LANDER is<br />
‘Ecologisch, krachtig en autonoom:<br />
de ET-LANDER voelt zich overal thuis’<br />
als zodanig gehomologeerd. De ruime cabine<br />
combineert rijcomfort, ergonomie, totale veiligheid<br />
en perfect 360° zicht. Ecologisch, krachtig<br />
en autonoom: de ET-LANDER voelt zich overal<br />
thuis, in de stad of op het platteland.<br />
Hij is compact (3,72 m lang), zeer wendbaar<br />
dankzij zijn kleine draaicirkel (4,9 m tussen<br />
twee wanden) en heeft een grote bodemvrijheid<br />
om eventuele obstakels te overwinnen.<br />
Hij biedt uitstekende tractie, zelfs op hellingen<br />
tot 35%. De driedimensionale kipbak kan tot<br />
940 kg dragen en tot 750 kg trekken, terwijl<br />
de geïntegreerde laadkleppen kunnen worden<br />
gebruikt om rollend materieel zoals een HY-<br />
DRO 80 zitmaaier of een Attila 98X bosmaaier<br />
te vervoeren.<br />
De uitstekende compactheid en de ultrakorte draaicirkel van de ET-LANDER zijn onmiskenbare voordelen<br />
in stedelijke omgevingen, terwijl het 360° panoramisch zicht het gemakkelijk maakt om alle obstakels te<br />
omzeilen.<br />
De uitrusting omvat een watertank, een opbergkast,<br />
een opbergrek voor gereedschap en uitrusting,<br />
dakrails en twee afsluitbare opbergvakken<br />
aan de zijkant. De 15,8 kWh accu is goed voor<br />
een hele dag werken, kan in ongeveer 7-8 uur<br />
worden opgeladen via een gewoon stopcontact,<br />
en garandeert uiteraard een stille, emissievrije<br />
werking. Voor het welzijn van mens en milieu.<br />
De Elzasser fabrikant werkt hier al tientallen<br />
jaren onvermoeibaar aan. ❚<br />
11
Tijd voor verandering bij hoveniers en greenkeepers<br />
Revolutionaire technologie voor professionele<br />
accugereedschappen en robotmaaiers<br />
Kress verdeelt nu ook accu-gereedschappen en robotmaaiers voor professionele hoveniers en greenkeepers.<br />
Als fabrikant moet je de trends in de markt volgen en die vertalen naar innovatieve oplossingen. Bij Kress hebben ze die boodschap goed<br />
begrepen. Het merk introduceert twee revolutionaire technologieën die het leven van de professionele hovenier en greenkeeper gevoelig<br />
vereenvoudigen. Met de 8-minute CyberSystem accu’s biedt Kress een unieke reeks oplossingen, die in slechts acht minuten volledig opladen,<br />
een levensduur hebben die tot tien keer langer is dan traditionele batterijen, én minimaal de power van de zwaardere petrol machines<br />
hebben. De innovatieve robotmaaiers van de RTKn-reeks maaien dan weer grote grasvelden nauwkeurig en efficiënt zonder behoefte aan<br />
een grensdraad of vaste referentie-antenne. Tijd voor verandering voor de professional die in grote residentiële tuinen en vooral op golfterreinen,<br />
hotelaccommodaties, voetbalvelden, kerkhoven… aan de slag is.<br />
Tekst Johan Debaere<br />
| Beeld Kress<br />
Het team van Kress is ‘on tour’ om de nieuwste<br />
ontwikkelingen in verschillende landen aan de<br />
dealers voor te stellen. Ter gelegenheid van de<br />
Belgische première, in het event center van hotel<br />
Dolce La Hulpe in het hart van het Brusselse Zoniënwoud,<br />
nam CEO Don Gao even de tijd om de<br />
redactie van <strong>Greenpro</strong> te ontvangen. Het zijn drukke<br />
en opwindende tijden voor de ondernemer en<br />
oprichter van een toonaangevende speler op het<br />
vlak van accu-gereedschappen voor de DIY-markt,<br />
die zich sinds enkele jaren met het merk Kress ook<br />
op de professional richt. Toch lijkt hij ontspannen.<br />
We zijn immers op een schitterende, goed gekozen<br />
locatie omgeven door groen, en alles is tot in<br />
de puntjes voorbereid. Het team is klaar om zijn<br />
boodschap van innovatie en revolutie te brengen.<br />
Deze accu’s gaan vijfmaal zo lang mee als Lithium-polymeercellen en zelfs tien keer langer dan Li-Ion OPE<br />
batterijen met cilindrische cellen.<br />
Kress verdeelt nu zowat drie jaar accu-gereedschappen<br />
en robotmaaiers voor professionele<br />
hoveniers en greenkeepers via de vakhandel, die<br />
12
op commissie werkt. De producten worden aan<br />
de dealer geleverd, maar blijven eigendom van de<br />
fabrikant tot ze verkocht zijn. De prijs ligt ook vast,<br />
waardoor marges stabiel blijven. De dealer moet<br />
zich dan ook niet bezighouden met bijkomende<br />
aspecten en kan zich volledig richten op de verkoop<br />
en de service van producten.<br />
Innovatie zit de fabrikant in de genen. Vandaag<br />
gaat hij echter nog stapje verder en brengt ons<br />
aan de start van een nieuw tijdperk, met revolutionaire<br />
technologieën die een antwoord bieden op<br />
de vragen van de professional naar elektrificatie<br />
en robotisering van de werkomgeving. Welkom in<br />
het post-benzinetijdperk.<br />
Elektrificatie<br />
De stap naar elektrificatie is zeker al tien jaar<br />
aan de gang en vooral in de DIY- en consumentenmarkt<br />
al heel diep ingeworteld. Tot nu toe<br />
verliep die overgang bij de professional echter<br />
Kress introduceert de revolutionaire accu’s van de 8-minute CyberPack reeks, die in slechts acht minuten<br />
volledig opgeladen zijn.<br />
‘Met deze revolutionaire oplossingen wordt<br />
het leven van de professionele hovenier en<br />
greenkeeper gevoelig vereenvoudigd’<br />
zijn de accu’s dan ook snel ‘uitgeblust’. In veel<br />
gevallen hebben de producten ook te weinig<br />
kracht om de motor goed te laten draaien, zeker<br />
bij zwaar werk. Last but not least: de prijs. De<br />
accu’s zijn veel te duur in aankoop, waardoor<br />
het niet rendabel is.”<br />
Kress brengt daarin vandaag verandering met<br />
de introductie van een revolutionaire oplossing:<br />
de accu’s van de 8-minute CyberPack reeks.<br />
Het zijn drukke en opwindende tijden voor CEO Don Gao, die de revolutionaire ontwikkelingen nu samen met<br />
z’n team wereldwijd aan de dealers presenteert.<br />
veel minder snel, ook al is iedereen wereldwijd<br />
ervan overtuigd dat producten op benzine voor<br />
vervuiling zorgen en dus slecht zijn voor het milieu<br />
en de gezondheid van de gebruiker.<br />
Volgens Don Gao zijn er verschillende logische<br />
redenen die ervoor zorgen dat velen de stap<br />
naar elektrisch aangestuurde toestellen met<br />
accu niet zetten: “Voor hoveniers en greenkeepers<br />
neemt het opladen van de bestaande accu’s<br />
te veel tijd in beslag. Men kan immers niet<br />
snel genoeg van batterij wisselen. Bovendien is<br />
de levensduur van die batterijen veel te kort. Alhoewel<br />
sommige fabrikanten 500 tot zelfs 800<br />
cycli garanderen, is dat in werkelijkheid slechts<br />
300 en zelfs nog minder. Bij intensief gebruik<br />
“Onze R&D-afdeling ontwikkelde een batterij<br />
die in slechts acht minuten volledig opgeladen<br />
is. Dankzij een geavanceerde celtechnologie<br />
blijft de batterij immers koel, zodat ze voor het<br />
laden niet hoeft af te koelen. Er is dus geen<br />
seconde stilstand. Verder biedt deze innovatie<br />
een oplossing voor het probleem van de levensduur.<br />
Deze oplossing gaat immers vijf keer zo<br />
lang mee als lithium-polymeercellen en zelfs<br />
tien keer langer dan Li-Ion OPE batterijen met<br />
cilindrische cellen,” legt de CEO uit.<br />
“En er zijn nog meer voordelen. Zo optimaliseert<br />
een vooruitstrevende batterijcommunicatie de<br />
prestaties en het opladen. Als de batterij aangesloten<br />
wordt, zorgt de Kress Commercial app<br />
onder meer voor diagnostische gegevens over<br />
de batterij, bescherming tegen diefstal en alle<br />
informatie voor het beheer van de vloot. ❯<br />
13
197x130 mm CEBEKO Yanmar SV gamma - Druk.indd 1 14-11-<strong>2022</strong> 10:37:43<br />
Praktijkopleiding WIELLADER / KNIKLADER<br />
BEHAAL UW ATTEST EN HAAL ALLES UIT UW WIELLADER!<br />
Leer uw wiellader optimaal benutten om grond en<br />
materiaal te verplaatsen, te graven, te nivelleren,<br />
te borstelen en zelfs gras te maaien!<br />
Volledige opleiding<br />
(1 dag)<br />
wo 18 jan 2023<br />
do 02 mrt 2023<br />
Hernieuwing attest<br />
(halve dag)<br />
vr 03 mrt 2023<br />
Vind alle startdata en het lesprogramma<br />
op www.pclt.be<br />
www.pclt.be<br />
Tel:<strong>05</strong>1245884<br />
Zuidstraat 25<br />
8800 Roeselare<br />
E-mail : info@pclt.be<br />
00032230003 - PCLT.indd 1 04-11-22 13:57
deze technologie vandaag nog niet of moeilijker<br />
toegankelijk. Bij robotgrasmaaiers met grensdraad<br />
is de tussenkomst van de dealer vaker<br />
nodig om het systeem te regelen. De huidige<br />
systemen zonder grensdraad zijn vaak ook niet<br />
geschikt voor het maaien van grote grasvelden.<br />
Vandaag lanceert Kress met de Mission RTKnreeks<br />
robotmaaiers een revolutionaire oplossing<br />
zonder grensdraad en vaste referentie-antenne.<br />
Deze robotmaaiers van Kress werken zonder grensdraad en vaste referentie-antenne.<br />
Een ledindicator geeft te allen tijde de capaciteit van<br />
de accu weer en een intelligent accumanagementsysteem<br />
waakt over de communicatie tussen de accu<br />
en de Kress Outdoor Power Equipement producten.<br />
Tot slot houden we ook de kosten voor de aankoop<br />
laag, waardoor de drempel voor de professional heel<br />
laag ligt om te investeren in deze technologie.”<br />
Deze accu’s kunnen ingezet worden voor verschillende<br />
snoerloze producten in het gamma: borstelloze<br />
grastrimmers, borstelmaaiers, borstelloze heggenscharen,<br />
kettingzagen zonder koolborstels, rugblazers<br />
en zelfrijdende maaiers.<br />
Robotisering<br />
Een ander belangrijk thema in onze maatschappij<br />
is de automatisering en robotisering van de<br />
meest uiteenlopende toepassingen. Onze bevolking<br />
vergrijst en bovendien blijft het een uitdaging<br />
om technisch geschoold personeel te vinden.<br />
Bij Kress stellen ze dat vijftig procent van<br />
het werk van een hovenier gerobotiseerd kan<br />
worden. Gerobotiseerde grasmaaiers worden al<br />
door consumenten gebruikt om thuis het gazon<br />
te maaien, maar voor hoveniers en greenkeepers<br />
én de eigenaars van golfcentra, hotelaccommodaties<br />
en andere faciliteiten met grote velden is<br />
De RTKn Mission robotmaaier maait het gras even nauwkeurig als een mens, maar dan onbemand.<br />
“We zijn zeker niet de enige leverancier van<br />
dergelijke robotmaaiers, maar gaan opnieuw<br />
net dat stapje verder. Veel systemen werken via<br />
radiogolven en gaan tot vijfhonderd meter ver.<br />
Bovendien moet de maaier steeds een antenne<br />
zien. Dat wil zeggen dat, als er honderd maaiers<br />
zijn, er ook honderd antennes nodig zijn. Voor de<br />
dealer brengt dat veel werk met zich mee, en er<br />
is ook veel onderhoud nodig. Bij onze systemen<br />
volstaat het om die te linken met één enkele antenne.<br />
Als je honderd grasmaaiers met deze revolutionaire<br />
technologie levert, gaat de opstart dus<br />
veel sneller. Om een virtuele grens vast te leggen,<br />
loop je gewoon even met een trolley langs de<br />
rand van het gazon, waarna dit systeem het signaal<br />
doorgeeft. Op een paar minuten tijd ben je<br />
klaar”, licht Don Gao toe.<br />
“Deze onbemande maaiers zijn ideaal voor de<br />
bewerking van grote grasvelden. Ze werken even<br />
nauwkeurig en efficiënt als een grasmaaier die<br />
een consument gebruikt. Ze worden geïnstrueerd<br />
door het RTKn-netwerk en navigeren zo over het<br />
gazon om alles tot op de centimeter nauwkeurig<br />
te maaien. Het dead rockening algoritme zorgt<br />
voor nauwkeurigheid, waar de zichtlijnen naar<br />
de satellieten door bomen en gebouwen geblokkeerd<br />
worden. De Moving Action Plan (MAP)-<br />
technologie zorgt voor een efficiënte maaibeurt<br />
en de maaiers zijn ook uitgerust met een gepatenteerd<br />
obstakel-ontwijkend systeem en automatisch<br />
nivellerend bladsysteem, dat zich aan<br />
oneffenheden in het terrein aanpast.”<br />
Enthousiast onthaald<br />
Deze revolutionaire innovaties zijn beschikbaar en<br />
Kress stelt de accu-gereedschappen van het 8-minute<br />
CyberSystem en de RTKn Mission robotmaaiers<br />
wereldwijd aan de dealers voor. Overal heerst<br />
optimisme, want nu zijn er echt geschikte systemen<br />
voor de professional die grotere grasvelden<br />
en accommodaties moet verzorgen. ❚<br />
15
Gerichte aanpak voor langdurige resultaten<br />
Blaas bomen onder stress nieuw leven in<br />
Dat oerbossen zoals het Amazonewoud de longen van onze aarde zijn, dat weten we al langer. Maar dat ook elke individuele boom in ons<br />
kleine Belgenland een centrale speler is in het temperen van de klimaatopwarming en alle bijbehorende negatieve effecten? Dat besef is bij<br />
de meesten pas de laatste decennia beginnen groeien. Loonwerkbedrijf De Ceuster kwam nochtans twintig jaar geleden al met een oplossing<br />
om ons vaak eeuwenoud groen kapitaal te vrijwaren.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld De Ceuster<br />
“Het zijn vooral oude bomen die een belangrijke<br />
bijdrage bieden aan bijvoorbeeld CO 2<br />
-<br />
opslag, verkoeling, luchtkwaliteit en het drainerend<br />
vermogen van de bodem”, zegt Andreas<br />
Popelier, bio-ingenieur en technisch adviseur bij<br />
De Ceuster. “Vroeger werd nog snel een oude<br />
boom geveld om elders weer een nieuwe aan te<br />
planten, maar inmiddels groeit het besef dat we<br />
in de eerste plaats onze bestaande en soms eeuwenoude<br />
exemplaren moeten beschermen. Net<br />
als andere planten krijgen ook zij steeds meer<br />
te lijden onder extreme weersomstandigheden<br />
ten gevolge van het veranderende klimaat,<br />
maar net zozeer onder menselijke invloeden,<br />
zoals verdichting van de bodem, wortelschade<br />
en een teveel aan strooizouten. Ze kunnen dus<br />
best wat hulp gebruiken.”<br />
Pionier<br />
Hoewel De Ceuster in de eerste plaats een<br />
loonwerkbedrijf is, gespecialiseerd in tuinbouw,<br />
park, infrastructuur en sport- en recreatievelden,<br />
ontwikkelde het ook de Oxyjet: een machine<br />
die de bodem onder de kroonprojectie van<br />
de boom losploft voor een betere bodemstructuur,<br />
en in dezelfde beweging ook de nodige<br />
voedingsstoffen en een bodemverbeteraar aan<br />
de wortelzone injecteert.<br />
“Wanneer we tijdens onze werkzaamheden een<br />
probleem opmerken waarvoor op de markt nog<br />
geen afdoende oplossing beschikbaar is, dan<br />
zetten we de mannen in ons eigen atelier aan<br />
het werk”, vertelt Popelier. “In het geval van de<br />
Oxyjet deden we dat twintig jaar geleden al.<br />
Waren het toen echter maar enkelingen die het<br />
belang van onze bomen en dus het voordeel<br />
van de behandeling inzagen, dan is het vandaag<br />
brandend actueel.”<br />
Bij het losploffen van de bodem worden meteen ook de nodige voedingsstoffen en bodemverbeteraars in de<br />
grond geïnjecteerd.<br />
Totaalbehandeling<br />
Aan de machine en de werkwijze zelf is in de<br />
afgelopen twintig jaar maar weinig veranderd,<br />
maar inmiddels werd wel het behandelingsregime<br />
geoptimaliseerd.<br />
16
‘Onderzoek toont aan<br />
dat er spectaculaire<br />
verschillen in<br />
diametergroei zijn’<br />
Zelfs visueel is het verschil tussen een onbehandelde (links) en behandelde boom (rechts) opmerkelijk,<br />
ondanks dezelfde groeiomstandigheden.<br />
“De uitdaging daarbij is evenwel dat het soms<br />
moeilijk is om dat positieve effect op een wetenschappelijke<br />
manier te bewijzen”, geeft Popelier<br />
toe. “Daarom hebben we vorig jaar samen met<br />
het Laboratorium Plantenecologie van de Faculteit<br />
Bio-ingenieurswetenschappen van de<br />
UGent een onderzoeksproject opgestart in De<br />
Tuinen van Adegem."<br />
“Vandaag maken we gebruik van een totaalbehandeling,<br />
bestaande uit drie producten: een<br />
bodemverbeteraar met biostimulanten op basis<br />
van nuttige bodemorganismen, organische<br />
voedingsstoffen vol sporenelementen, en een<br />
oplossing die schadelijke zouten neutraliseert,<br />
zodanig dat ze niet meer door de boom opgenomen<br />
kunnen worden.”<br />
Daarnaast zorgt het sterk vertakte kanalennetwerk<br />
ervoor dat bij het losploffen van de grond<br />
ruimte ontstaat voor een goede lucht- en waterhuishouding<br />
van de bodem. Om dit drainerend effect<br />
te behouden, kunnen de kanalen bijkomend<br />
met lava opgevuld worden. “Dit doen we voornamelijk<br />
bij sterk verdichte gronden, zoals op een<br />
parking. Zelfs wanneer er helemaal geen bomen<br />
staan, zoals op de terreinen van Racing Genk,<br />
biedt het een uitstekende drainage-oplossing.”<br />
Universitair onderzoek onderstreept<br />
positieve impact<br />
Met Oxyjet streeft De Ceuster naar een oplossing<br />
en bescherming voor de lange termijn, die<br />
bijgevolg niet alleen curatief maar ook preventief<br />
toegepast kan worden.<br />
Concreet worden de groei en gezondheid van<br />
twee eiken en twee notelaars opgevolgd, waarvan<br />
telkens één met Oxyjet behandeld en één<br />
als controle. Dat gebeurt niet alleen via een visuele<br />
beoordeling van onder meer de duur van<br />
het groeiseizoen, de bladgroei, de kleur en het<br />
aantal jonge twijgen, maar ook met gespecialiseerde<br />
plantsensoren voor de diametergroei en<br />
de sapstromen.<br />
“In de zomer van 2021 zagen we al spectaculaire<br />
verschillen in de diametergroei. In de<br />
maand juli bedroeg de diametergroei bij de<br />
behandelde eik bijvoorbeeld 33% meer dan<br />
bij de onbehandelde; bij de notelaar bedroeg<br />
het verschil zelfs 41%. En dat was dan nog een<br />
natte en gematigde zomer. Het is nu dus enorm<br />
uitkijken naar de resultaten van de warme en<br />
droge zomer van <strong>2022</strong>. Die zullen binnenkort<br />
beschikbaar zijn.” ❚<br />
De resultaten van de diametergroei in de zomer van 2021.<br />
Met Oxyjet wordt de bodem onder de kroonprojectie<br />
van de boom losgeploft voor een betere<br />
bodemstructuur.<br />
17
DEPEN<br />
18
DEPEN<br />
Onno Berens<br />
Mede-eigenaar van Maccrox/HanseGrand BeNelux<br />
VERBLAUWEN VIA HALFVERHARDING<br />
Verblauwen en vergroenen zijn een fantastisch stel. Dat vergroenen een belangrijke rol kan spelen in<br />
klimaatadaptatie, staat voor velen als een paal boven water. Verblauwen – oftewel de infiltratie van<br />
regenwater in de bodem –speelt die rol ook. Het regenwater sijpelt door de bodem en vult de grondwaterreserves<br />
aan. Daar waar groen verkoelend en zuiverend werkt, verhoogt blauw de infiltratiecapaciteit.<br />
Samen verminderen ze de wateroverlast.<br />
Klimaatadaptie is een goed gekozen woord, en iedereen geeft daar weer een andere betekenis aan. Af<br />
en toe heb ik het idee dat we langs elkaar heen praten. Wat mij betreft zouden we daar niet altijd een<br />
definitie aan moeten hangen: klimaatadaptatie is je aanpassen aan de klimaatverandering. Daar kun je<br />
op korte termijn niets aan doen, maar het biedt andere mogelijkheden en oplossingen.<br />
Klimaatverandering, zoals meer hevige regenbuien en langere periodes van droogte, moet je opvangen.<br />
En het liefst daar waar het hoort: in de grond. Her en der hebben we er een handje van weg om het<br />
water zo snel mogelijk weg te pompen, en niet alleen om te zorgen voor droge voeten. Het gevolg van<br />
dat wegpompen: de grond droogt uit. Ik vind dat te veel hemelwater onnodig terechtkomt in het riool.<br />
‘Verander de wereld, begin bij jezelf.’ Ik heb ervoor gezorgd dat het water in mijn tuin de bodem ingaat.<br />
De buren, daarentegen, voeren het meteen af naar het riool – dat water ben je in de tuin kwijt. Ik praat<br />
nu over simpele tuintjes, van een paar vierkante meter. Daarvan zijn er in het land natuurlijk een paar<br />
honderdduizend. Dat is andere koek.<br />
Eind vorig jaar kreeg ik in Antwerpen te maken met de term ‘verblauwen’: een prachtige omschrijving.<br />
Eén van de oplossingen om dat te bewerkstelligen is het aanbrengen van een halfverharding – het liefst<br />
HanseGrand, natuurlijk – als fiets- of wandelpad. Overigens pocht bijna elke producent van halfverharding<br />
met de waterdoorlatende eigenschappen, maar dat valt in de praktijk behoorlijk tegen. Opdrachtgevers<br />
kunnen dan onbewust een verkeerde keuze maken.<br />
Ik zie gelukkig bij de beleidsmakers ook een verschuiving bij het aanleggen van plantsoenen en parken:<br />
niet meer met asfalt, beton of steen, maar met HanseGrand wandel- en fietspaden of parkeervakken<br />
realiseren. Het water vindt zijn weg in de bodem. Ook dat vind ik klimaatadaptief handelen.<br />
Water teruggeven zorgt dat de bodem levend blijft. Soms is het noodzakelijk om asfalt te leggen, met<br />
alle gevolgen van dien: geen beestjes of micro-organismen eronder, en op een warme zomerdag dode<br />
beestjes erop. De salamander, de kikker of het slangetje sterft vaak op het loeihete, zachte asfalt. Een<br />
halfverharding biedt uitkomst: 100% natuurlijk, doorlatend, en minder warm.<br />
Helaas is het nog niet geschikt voor intensief gebruik op bijvoorbeeld doorgaande wegen. Maar als het<br />
gaat om het bedenken van oplossingen, blijven mensen inventief: ideeën genoeg, nu nog voldoende<br />
medewerking en testprojecten.<br />
Gelukkig is het niet meer alleen ‘moeten’. Ik merk dat we met zijn allen ook anders ‘willen’ denken. Op<br />
die manier kunnen we nog heel lang op een duurzame manier blijven genieten. ❚<br />
19
Tuinaannemers hebben een enorme impact op een zeer grote oppervlakte van groen in Vlaanderen.<br />
Samenwerking PCS en vakverenigingen<br />
voor tuinaanleg levert haalbaar certificaat op<br />
GROENGEK(L)EURD: EEN ONAFHANKELIJK<br />
KWALITEITSLABEL VOOR PROFESSIONELE TUINAANNEMERS<br />
Dit najaar wordt het kwaliteitslabel GroenGek(l)eurd voor de professionele tuinaannemer gelanceerd. GroenGek(l)eurd is het onafhankelijke<br />
kwaliteitslabel waarmee tuinaannemers zich kunnen onderscheiden op een transparante, professionele en duurzame manier tegenover<br />
klanten, toeleveringsbedrijven, de sector en de samenleving in het algemeen.<br />
Tekst Kris Vandekerckhove / PCS | Beeld AVBS<br />
Velen zijn het erover eens dat een kwaliteitslabel<br />
voor de sector nodig en nuttig is. De professionaliteit<br />
en vakbekwaamheid van ondernemers in<br />
de groene sector worden daarmee in de verf gezet.<br />
Tegelijk hebben tuinaannemers een enorme<br />
impact op een zeer grote oppervlakte van privétuinen<br />
in Vlaanderen, naast uiteraard bedrijventerreinen<br />
en vele openbare domeinen. Daarom<br />
werd er de afgelopen twee jaar – in samenwerking<br />
met het Proefcentrum voor Sierteelt (PCS)<br />
– hard gewerkt om een sectoraal kwaliteitslabel<br />
uit bouwen. Zo hebben eindklanten de zekerheid<br />
dat er kwaliteitsvol en professioneel werk zal afgeleverd<br />
worden.<br />
GroenGek(l)eurd-certificaat.<br />
20
GroenGek(l)eurd staat voor:<br />
• Transparantie – zowel in de werking van de organisatie<br />
als in het maken van correcte afspraken<br />
door middel van een vaktechnische offerte met<br />
duurzame materialen;<br />
• Vakbekwaamheid – het bedrijf is vakbekwaam<br />
door opleiding of ervaring, werkt veilig met het<br />
juiste materiaal en kent de wetgeving;<br />
• Klantvriendelijkheid – het bedrijf biedt een uitmuntende<br />
dienstverlening aan de klant;<br />
• Sociaal ondernemen – werknemers worden correct<br />
behandeld en begeleid, en krijgen de mogelijkheid<br />
tot bijscholing;<br />
• Aandacht voor milieu – het bedrijf houdt rekening<br />
met de geldende afval- en milieuvoorschriften,<br />
werkt volgens de principes van geïntegreerde<br />
gewasbescherming, en zet in op het<br />
maximaliseren van bodemkwaliteit en het minimaliseren<br />
van wateroverlast.<br />
Welk verschil maakt dit voor een<br />
tuinaannemer?<br />
Een kwaliteitscertificaat is niet alleen een demonstratie<br />
van professionaliteit en vakmanschap, het<br />
helpt ook bedrijfsprocessen en kwaliteit op een<br />
hoog niveau te houden. Certificatie stimuleert om<br />
continu te evalueren en te verbeteren, en op die<br />
manier als ondernemer vooruit te gaan.<br />
Daarnaast helpt GroenGek(l)eurd om aan diverse<br />
overheden te tonen dat bedrijven met het<br />
kwaliteitslabel in orde zijn met de wettelijke regels<br />
en verordeningen.<br />
Tenslotte is een kwaliteitslabel een eenvoudige<br />
manier om klanten te overtuigen van ver doorgedreven<br />
professionaliteit en vakkennis. Het<br />
wordt immers gecontroleerd door een onafhankelijke<br />
controle-instelling.<br />
‘Een kwaliteitslabel voor de sector<br />
tuinaannemers is nodig en nuttig’<br />
Samenwerking tussen<br />
sector en onderzoek<br />
zorgt voor haalbaar certificaat<br />
De beoordelingsrichtlijnen in dit lastenboek zijn<br />
tot stand gekomen door samenwerking tussen de<br />
onderzoeksinstelling Proefcentrum voor Sierteelt<br />
(PCS) en de vakverenigingen voor tuinaanleg.<br />
Hierdoor bevat het duidelijke en transparantie<br />
kwaliteitseisen die streven naar een verhoogde<br />
professionaliteit bij de sector. De afdeling Groen<br />
van het Proefcentrum onderzoekt en demonstreert<br />
al decennia duurzame technieken in groenvoorziening<br />
en bouwde een sterk netwerk op in de sector.<br />
Groengekeurd vzw beheert het lastenboek dat de<br />
kwaliteitseisen van het GroenGek(l)eurd-certificaat<br />
vastlegt. Deze vzw is een partnerschap tussen het<br />
Proefcentrum voor Sierteelt (afdeling Groen), en<br />
sectororganisaties Groen Groeien, AVBS en VBTL.<br />
Onafhankelijke controle garandeert<br />
transparantie<br />
Groengekeurd vzw ondersteunt tuinaannemers<br />
om hun bedrijfsprocessen te verbeteren, maar<br />
de audits worden uitgevoerd door een externe,<br />
onafhankelijke controleorganisatie. Dit verzekert<br />
een objectieve en onafhankelijke audit, zodat het<br />
GroenGek(l)eurd-certificaat een zeer sterk bewijs is<br />
van kwaliteit en professionaliteit.<br />
Het certificaat is drie jaar geldig, waarna een<br />
nieuwe audit volgt. Tijdens deze periode kunnen<br />
er wel tussentijdse audits, door middel van steekproeven,<br />
plaatsvinden. Zo garandeert GroenGek(l)<br />
eurd dat de tuinaannemer blijft voldoen aan alle<br />
kwaliteitseisen van het lastenboek.<br />
Interesse? En nu?<br />
Het GroenGek(l)eurd-certificaat kan behaald worden<br />
door elke tuinaannemer die zich wenst te<br />
onderscheiden in de sector. Dit omvat zowel eenmanszaken<br />
als kleine of grote ondernemingen.<br />
Een certificatie-audit kan aangevraagd worden bij<br />
een onafhankelijke controle-instelling. Deze instelling<br />
stuurt je een offerte voor een audit. ❚<br />
Door het nieuwe certificaat hebben eindklanten de zekerheid dat er kwaliteitsvol en professioneel werk zal afgeleverd worden.<br />
21
DEMONTABEL<br />
EN REMONTABEL<br />
Zoontjens heeft voor élk dak een oplossing. Duurzame systemen<br />
van de hoogste kwaliteit. Eenvoudig installeren, losmaken,<br />
weghalen, terugplaatsen of hergebruiken. Oftewel demontabel en<br />
remontabel. En daar zijn we trots op. Het is onze higher ground!<br />
zoontjens.be<br />
the strength of green
Van tekeningen tot werkinstructies,<br />
foto’s, e-mails en urenregistratie<br />
Alles wat je nodig hebt in één app<br />
Met behulp van mobiele oplossingen probeert INFOGROEN het werk van tuinaannemers en<br />
andere groenprofessionals al meer dan twintig jaar te vereenvoudigen. De multifunctionele<br />
Vision-Mobile app is de jongste exponent van die ambitie. “Met Vision-Mobile hebben tuinaannemers<br />
alle informatie meteen bij de hand”, aldus John Willemsen, medeoprichter en<br />
commercieel directeur bij INFOGROEN.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld INFOGROEN<br />
Tekeningen, werkinstructies, foto’s en e-mails kon<br />
je via Vision-Mobile al raadplegen, maar sinds de<br />
lancering twee jaar geleden heeft de app niet stilgestaan.<br />
Zo voegt INFOGROEN continu nieuwe<br />
functies toe, waaronder meest recent nog de planning<br />
en verlofaanvraag.<br />
‘De app is geschikt<br />
voor iedere<br />
medewerker’<br />
Urenregistratie<br />
Een van de belangrijkste functionaliteiten is volgens<br />
Willemsen de urenregistratie. “Met Vision-<br />
Mobile boek je eenvoudig uren van mensen, machines<br />
en materialen. Daarbij maak je meteen een<br />
onderscheid tussen productieve en niet-productieve<br />
uren zoals reistijd.”<br />
Via de dashboards kan je vervolgens eenvoudig<br />
geboekte uren of de openstaande verlofdagen<br />
opvolgen. Medewerkers krijgen zo een duidelijk<br />
inzicht in hun eigen uren en projectleiders kunnen<br />
snel beoordelen hoe een project precies verloopt.<br />
Communicatie troef<br />
Via Vision-Mobile kunnen complete projectdossiers<br />
geraadpleegd worden, maar ook communicatie is<br />
een centraal onderdeel van de app. “Werfleiders<br />
staan via Vision-Mobile snel in contact met zowel<br />
het kantoor als de klant. Dat geeft rust: als er een<br />
probleem is, zet je de vraag immers gemakkelijk<br />
door naar de juiste persoon. En krijgt de planner<br />
plots een ziekmelding, dan kan hij de planning<br />
meteen via zijn tablet of telefoon aanpassen.”<br />
Je verdeelt eenvoudig verschillende rollen, zodat<br />
iedereen precies die informatie en functionaliteiten<br />
heeft die hij nodig heeft.<br />
Via Vision-Mobile kunnen complete projectdossiers<br />
geraadpleegd worden.<br />
“De app is geschikt voor iedere medewerker”, benadrukt<br />
Willemsen. “Je verdeelt namelijk eenvoudig<br />
verschillende rollen in de app, zodat iedereen<br />
precies die informatie en functionaliteiten heeft<br />
die hij nodig heeft. Daarnaast is Vision-Mobile<br />
ook geïntegreerd in de backoffice. Dus of je de<br />
app nu op locatie of op kantoor gebruikt: je hebt<br />
altijd alle inzichten online bij de hand.” ❚<br />
23
SPECIAL GROENDAKEN<br />
Het project Kameleon in Amsterdam<br />
bewijst hoe een daktuin esthetiek<br />
combineert met een gebruiksfunctie.<br />
Retentiedaken als duurzame<br />
oplossing voor slim waterbeheer<br />
800 à 950 millimeter. Zoveel bedraagt de gemiddelde hoeveelheid neerslag per jaar in België en Nederland. Die waarden verbergen echter<br />
een verontrustende trend van regenbuien die steeds intenser worden, in combinatie met langere periodes van hitte en droogte. Zoveel<br />
mogelijk hemelwater vasthouden op eigen terrein en vertraagd afvoeren is dus de boodschap. Onder de noemer ZinCo Meteo Active ontwikkelde<br />
ZinCo diverse basissystemen van retentiedaken.<br />
Tekst Geert Van Cauwenberge | Beeld ZinCo<br />
“Plensbuien met een intensiteit van 60 tot 100<br />
milliliter per uur zijn al lang geen uitzondering<br />
meer in België en Nederland”, zegt Michiel van<br />
de Bunt, bedrijfsleider van ZinCo. “In combinatie<br />
met een hoge graad van verstedelijking leidt dit<br />
steeds vaker tot wateroverlast, omdat bestaande<br />
rioleringssystemen niet gedimensioneerd zijn op<br />
deze grote hoeveelheden hemelwater in zo’n kort<br />
tijdsbestek. Tegelijk bewijzen de voorbije zomers<br />
dat we steeds meer rekening zullen moeten houden<br />
met lange periodes van hitte en droogte. Die<br />
complexe situatie van te veel of te weinig regenwater<br />
doet ons nadenken over nieuwe mogelijkheden<br />
om waterretentie op eigen terrein te realiseren.<br />
Met ons Meteo Active-concept bieden we<br />
innovatieve oplossingen aan om groendaken in te<br />
zetten als waterbuffer en retentiemiddel.”<br />
Michiel van de Bunt formuleert duidelijke doelstellingen van ZinCo Meteo Active.<br />
Vraag en aanbod<br />
“Vandaag is het zo dat in steden en gemeentes regenwater<br />
via verharde oppervlaktes – straten, pleinen<br />
en daken – rechtstreeks naar het riolerings-<br />
24
GROENDAKEN SPECIAL<br />
stelsel wordt afgevoerd”, schetst Michiel van de<br />
Bunt. “Bij normale regenhoeveelheden is dit geen<br />
probleem, maar bij hevige buien kan de riolering<br />
die enorme massa hemelwater vaak niet slikken.<br />
Door maximaal water op te slaan en later af te<br />
voeren, kunnen we die piekbelasting verkleinen.”<br />
“Anderzijds zien we dat de behoefte aan (regen)<br />
water hoog is tijdens droge periodes. Omdat de<br />
omgeving opwarmt, verdampt het beschikbare<br />
water snel en krijgen planten het hard te verduren.<br />
Op zo’n moment zou een reservehoeveelheid<br />
eerder afgevoerd regenwater erg welkom zijn.”<br />
Buffer of retentie?<br />
“Klassieke voorzieningen, zoals hemelwaterputten,<br />
wadi’s of onverharde terreinen, blijven zeker<br />
hun nut bewijzen”, geeft Michiel van de Bunt aan.<br />
“Ook groendaken kunnen als waterbuffer een positieve<br />
bijdrage leveren aan het voorkomen van<br />
wateroverlast. Hierbij moeten we het onderscheid<br />
maken tussen buffer en retentie, twee begrippen<br />
die vaak met elkaar verward worden.”<br />
“Bij het bufferen van regenwater kijken we vooral<br />
naar de planten en de onderliggende substraaten<br />
drainagelaag, die als ‘sponzen’ water vasthouden.<br />
Via verdamping keert het water terug in de<br />
atmosfeer of wordt het vertraagd afgegeven aan<br />
de riolering. Bij retentie wordt onder de opbouw<br />
van een groendak of daktuin – zonder helling!<br />
– een open ruimte gecreëerd waar water gecon-<br />
‘Groendaken leveren een positieve bijdrage<br />
aan het voorkomen van wateroverlast’<br />
Met ZinCo Meteo Active ontwikkelde ZinCo<br />
unieke basissystemen voor retentiedaken.<br />
troleerd kan stijgen en zakken. Zowel passieve als<br />
actieve waterretentie zijn mogelijk.”<br />
Van passieve retentie…<br />
“Veel blauwe daken zijn passieve daksystemen”,<br />
licht Michiel van de Bunt toe. “Regenwater<br />
wordt verzameld in de bergingsruimte van het<br />
dak, waarna het met een vast debiet afstroomt.<br />
Via een zogenaamde run-off control in het daksysteem<br />
kun je zelf de omvang en ledigingstijd<br />
van de waterretentie bepalen. Een nadeel van<br />
passieve waterretentie is wel de korte verblijftijd<br />
van water op het dak. Water stroomt met een vast<br />
Binnen het concept ‘RegENergie’ wordt Meteo<br />
Active een actief onderdeel van het warmtesysteem<br />
binnen een gebouw.<br />
debiet af, waardoor het op een later moment niet<br />
meer bruikbaar is voor het groendak.”<br />
…naar actieve retentie:<br />
Meteo Active<br />
Wil je een betere controle van de afstroming op<br />
het dak, met extra focus op de waterbehoefte van<br />
planten? Dan komt actieve waterretentie in beeld.<br />
“Ons ZinCo-watermanagementsysteem heet Meteo<br />
Active, dat op basis van voorgeprogrammeerde<br />
‘als dit, dan dat’-parameters bepaalt of hemelwater<br />
op het dak moet blijven staan en wanneer<br />
het moet afstromen. Zo vormt bijvoorbeeld actuele<br />
weersinformatie een belangrijk bron bij het<br />
aansturen van Meteo Active. Een intense regenbui<br />
die op komst is of voorspelde vorst bepalen<br />
mee wat het systeem moet doen. Omdat actieve<br />
waterretentie water zo lang mogelijk vasthoudt,<br />
is er meestal water beschikbaar voor irrigatie en<br />
verdamping. Hierdoor draagt het systeem ook bij<br />
aan verkoeling tijdens periodes van hittestress.”<br />
RegENergie als ‘next level’<br />
Binnen het concept ‘RegENergie’ wordt Meteo Active<br />
een actief onderdeel van het warmtesysteem<br />
binnen een gebouw”, besluit Michiel van de Bunt.<br />
“We oogsten de thermische energie uit het regenwater,<br />
waarmee vloerverwarming, radiatoren en<br />
warm tapwater gerealiseerd kunnen worden. In<br />
de zomer is de omgekeerde beweging mogelijk,<br />
namelijk het koelen van een gebouw. Dankzij deze<br />
duurzame aanpak worden we minder afhankelijk<br />
van gasgestuurde toepassingen. Met ZinCo investeren<br />
we fors in deze vernieuwende techniek.” ❚<br />
25
SPECIAL GROENDAKEN<br />
Natuurlijk groen speelt een onmiskenbare rol in het ontwerp van het nieuwe kantoorgebouw van Agristo.<br />
Weelderige daktuin op retentiesysteem<br />
Slim regenwatermanagement bij Agristo<br />
In het West-Vlaamse Wielsbeke bouwde aardappelverwerkend bedrijf Agristo de voorbije<br />
jaren een nieuw kantoorgebouw. Dat moet een visitekaartje worden in de regio – niet<br />
alleen omwille van het esthetisch karakter en het gebruik van duurzame materialen, maar<br />
evenzeer omwille van de hoge ecologische ambities die het vertegenwoordigt. Zo draagt de<br />
kleurrijke daktuin bijvoorbeeld bij aan het bufferen en vertraagd afvoeren van regenwater.<br />
Groen- en daktuinspecialist Naturoof stond en staat in voor aanleg en onderhoud.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld Naturoof<br />
Natuurlijk groen speelt een onmiskenbare rol in<br />
het ontwerp van het nieuwe kantoorgebouw van<br />
Agristo. Niet alleen was het een expliciete vraag<br />
van het bedrijf om groene ruimte te voorzien, architectenbureau<br />
OYO maakte het ook effectief tot<br />
een centraal kenmerk van het gebouw.<br />
Elk seizoen anders<br />
Samen met landschapsarchitect Erik De Waele<br />
voorzag het architectenbureau onder meer groene<br />
terrassen op elk niveau, verschillende groenzones<br />
op het gelijkvloers, bovenop de parkeerkelder, en<br />
een daktuin van ruim 2.000 m 2 op de eerste ver-<br />
Struiken en hagen zorgen in de daktuin van ruim<br />
2.000 m 2 voor een spel van verschillende hoogtes.<br />
26
GROENDAKEN SPECIAL<br />
dieping. Daar wordt er middels struiken en hagen<br />
met verschillende hoogtes gespeeld en treden bomen<br />
en meerstammigen als eyecatchers op. Een<br />
mengeling van vaste planten, bollen en knollen<br />
maakt de daktuin af en zorgt voor wisselende<br />
bloeiperiodes, zodat de daktuin er elk seizoen anders<br />
uitziet.<br />
Dakopbouw<br />
Het grootste deel van de daktuin op de eerste verdieping<br />
werd aangelegd op een retentiesysteem.<br />
De dakoppervlakte daaronder werd vlak uitgevoerd,<br />
zonder helling richting de dakafvoeren. Bovenop de<br />
wortelwerende roofing werd eerst een absorberende<br />
en mechanisch beschermende doek geplaatst,<br />
met daarop Optigrün waterretentieboxen van 85<br />
mm hoog. Als groeimedium voor de beplanting<br />
werd vervolgens nog eens 34 cm daktuinsubstraat<br />
aangebracht. Ter hoogte van de bomen werden grotere<br />
heuvels gecreëerd.<br />
Daarnaast werd ook tegen de aanwezige zitbanken<br />
een aanheuveling gecreëerd. Hiervoor werden harde<br />
XPS isolatieplaten trapsgewijs op het retentiesysteem<br />
aangebracht, zodat extra volume gevormd<br />
werd zonder al te veel bijkomend opbouwgewicht.<br />
Bomen en meerstammigen vormen de eyecatchers in het project.<br />
‘De waterretentieboxen creëren<br />
een alternatieve grondwatertafel en maken<br />
een irrigatiesysteem overbodig’<br />
Als groeimedium voor de beplanting werd 34 cm<br />
daktuinsubstraat aangebracht. Ter hoogte van de<br />
bomen werden grotere heuvels gecreëerd.<br />
Retentiedak<br />
Retentiedaken houden regenwater tijdelijk vast,<br />
waardoor het trager wegvloeit en de druk op het<br />
rioleringssysteem gereduceerd wordt. Tegelijk staat<br />
een retentiesysteem ook garant voor een ecologische<br />
en onderhoudsvriendelijke daktuin. In de<br />
waterretentieboxen staat per vierkante meter namelijk<br />
steeds zo’n 80 liter water. Verticale capillaire<br />
wieken zorgen voor een opwaarts watertransport<br />
richting een capillair filtervlies, dat het water vervolgens<br />
horizontaal verdeelt en aan de beplanting ter<br />
beschikking stelt. De waterretentieboxen creëren zo<br />
als het ware een alternatieve grondwatertafel en<br />
maken een irrigatiesysteem bijgevolg overbodig.<br />
Om de retentiekratten in periodes van langdurige<br />
droogte aan te vullen, werden bij Agristo wel nog<br />
vier bewateringsautomaten voorzien. Zij werken op<br />
basis van een eenvoudig vlottersysteem, dat in principe<br />
één keer per jaar gecontroleerd moet worden.<br />
Iedereen dicht bij de natuur<br />
Er kon echter niet overal gebruikgemaakt worden<br />
van het retentiesysteem. Op enkele zones<br />
werd het dakoppervlak bijvoorbeeld hoger afgewerkt<br />
dan de rest, en ter hoogte van de luifels<br />
moest het opbouwgewicht beperkt blijven.<br />
In deze zones werd dan ook gekozen voor een<br />
meer traditionele daktuinopbouw met waterbufferende<br />
drainageplaten.<br />
De toevoeging van een irrigatiesysteem met druppelleidingen<br />
zorgt ervoor dat lage vaste planten,<br />
grassen en sedumbeplanting ook hier weelderig<br />
kunnen groeien en bloeien. Dat zorgt niet alleen<br />
voor een verhoogde biodiversiteit, maar beschermt<br />
werknemers ook tegen constant direct zonlicht en<br />
creëert een 360° natuurlijke achtergrond voor<br />
elke werkruimte. Van overal in het gebouw heeft<br />
men immers zicht op groen en dus een constante<br />
connectie met de natuur. ❚<br />
27
SPECIAL GROENDAKEN<br />
Haal het beste uit de beschikbare ruimte<br />
OOK OP EEN DAK KAN JE SPORTEN<br />
De dakterrassen van Gantoise werden aangelegd met Dreen ® Ceramica.<br />
Een groendak kende je wellicht al, maar wist je dat er ook gele, blauwe en rode daken zijn? In Nederland worden de kleurcodes inmiddels<br />
stelselmatig gebruikt om te verwijzen naar daken met respectievelijk natuurlijke begroeiing, energievoorzieningen, waterbufferingsmogelijkheden<br />
en een recreatieve functie. Zo illustreert het systeem de vele, vaak nog onderbenutte mogelijkheden die het dak ons te bieden heeft.<br />
En jawel, op één dak kunnen probleemloos verschillende kleuren gecombineerd worden.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld Zoontjens<br />
Het kleurensysteem is volledig op de maat van fabrikant<br />
en aannemer Zoontjens geschoeid. Het van<br />
oorsprong Nederlandse bedrijf zet zich immers al<br />
meer dan vijftig jaar in om het lege canvas van het<br />
platte dak tot een waar kunstwerk om te toveren.<br />
“Mensen beseffen nog te weinig wat er op een<br />
dak allemaal mogelijk is”, zegt Paulien Servaes<br />
van Zoontjens België. “Een pv-installatie of een<br />
groendak, dat kennen ze inmiddels wel, maar daar<br />
hoeft het echt niet op te houden. Wat dacht je bijvoorbeeld<br />
van een speelplaats of een sportveld?”<br />
Denk in combinaties<br />
Verschillende sportverenigingen hebben de klik<br />
gelukkig al gemaakt. Zo kreeg sportvereniging<br />
Gantoise aan de Noorderlaan in Gent een volledig<br />
nieuw sportcomplex met twee ruime dakterrassen,<br />
en vind je ook op de tweede verdieping<br />
van Sportoase Groot Schijn in Deurne een buitenterras,<br />
net als twee buitenzwembaden. Op het dak<br />
van de Decathlon-vestiging in Charleroi werden<br />
naast een rooftopbar met 360° uitzicht zelfs vijf<br />
voetbalvelden en vijf padelvelden aangelegd.<br />
“Het hoeft niet het ene óf het andere te zijn”, benadrukt<br />
Paulien Servaes nog. “Je kan een groendak<br />
perfect met een dakterras of een recreatieve<br />
functie combineren, en al die invullingen kunnen<br />
tegelijk ook een blauwe functie dienen. Zolang er<br />
al in ontwerpfase rekening mee gehouden wordt<br />
en de dakstructuur voldoende draagkracht heeft,<br />
kan in principe alles.”<br />
Naadloos aangesloten<br />
Om het dak tot een functionele en eventueel zelfs<br />
multifunctionele verblijfsplek te transformeren,<br />
Het dak van de Decathlon-vestiging in Charleroi,<br />
compleet met rooftopbar, voetbal- en padelvelden.<br />
28
GROENDAKEN SPECIAL<br />
Bij Sportoase Groot Schijn moest de bestrating perfect op de hoogte van de zwembaden afgestemd worden.<br />
produceert, levert en plaatst Zoontjens complete<br />
systemen voor een zwevende bestrating.<br />
“De dakterrassen van Decathlon en Gantoise werden<br />
bijvoorbeeld aangelegd met Dreen ® Ceramica.<br />
Bij Sportoase Groot Schijn werd gebruikgemaakt<br />
van ons gepatenteerd DNS ® systeem, waarbij speciale<br />
pvc-buizen op maat verzaagd worden. Hier<br />
moest de bestrating immers perfect op de hoogte<br />
van de zwembaden afgestemd kunnen worden.”<br />
‘Je kan een groendak perfect<br />
met een dakterras of een recreatieve<br />
functie combineren’<br />
Stabiliteit verzekerd<br />
Gaat het om een sportdak of een dak dat op<br />
een andere manier intensief belopen en gebruikt<br />
wordt, dan benadrukt Paulien Servaes vooral het<br />
belang van de dikte van de tegel en de stabiliteit<br />
van het draagsysteem. “Wij maken in dergelijke<br />
veeleisende situaties bijvoorbeeld gebruik van tegels<br />
van minimum 6 cm of zelfs 8 cm dik, zoals de<br />
grootformaat betonnen Dreen ® Robusto. Die kan<br />
zelfs door onderhouds- of glazenwasmachines tot<br />
maximaal 1.500 kg bereden worden.”<br />
“Voor een optimale stabiliteit is er het Dreen ® Nxt<br />
dakbestratingssysteem. Daarbij wordt gewerkt<br />
met een zogeheten lockplate systeem: een speciaal<br />
vormgegeven tegel klikt door een uitsparing<br />
aan de onderzijde als het ware vast in de tegeldrager.<br />
Zo is een stabiel, kwalitatief en veilig loopoppervlak<br />
verzekerd, maar geniet je nog steeds van<br />
de onderhoudsvoordelen van een zwevende bestrating.<br />
Net als onze andere systeem is Dreen ® Nxt<br />
namelijk volledig demontabel.” ❚<br />
Op de tweede verdieping van Sportoase Groot Schijn vind je een terras en twee buitenzwembaden.<br />
29
620<br />
De nr. 1 in Laurus Nobilis Topiary!<br />
Het familiebedrijf Laurica-plants is internationaal marktleider in kwaliteitslaurier!<br />
Alle laurieren worden in eigen kwekerij opgekweekt vanuit stek. De hoge kwaliteit<br />
en uniformiteit van onze laurierplanten dragen wij steeds hoog in het vaandel.<br />
We bieden een ruim assortiment, alsook onderscheiden we ons door onze<br />
uitstekende service naar Tuincentra, groothandel en tuinaannemers.<br />
Devisch Elie & Marian<br />
Laurica-plants NV<br />
Zomerweg 20, 8490 Jabbeke, Belgium<br />
+32 (0)50 81 17 43<br />
info@laurica.be<br />
www.laurica.be<br />
220809_Laurica_advertentie_NL_197x130.indd 1 9/08/<strong>2022</strong> 14:20<br />
ONTDEK ONZE NIEUWE CATALOOG MET EEN BREED<br />
GAMMA PREFAB BETONELEMENTEN<br />
Bij CBS Beton kan u terecht voor een breed gamma aan prefab<br />
betonproducten. Dit gaat van keerwanden en agriwanden tot<br />
kopmuren, betonnen goten, schanskorven, alles wat met trap,<br />
stap en zit te maken heeft, keerwanden met print, enz..<br />
Naast de bestaande brochures voor de infra en landbouw hebben<br />
we een cataloog samengesteld om u een overzicht te bieden van<br />
onze nevenproducten, die wij via deze weg graag aan u voorstellen.<br />
Prefabricatie biedt een aantal niet te verwaarlozen voordelen. Zo<br />
wordt het bouwproces op de werf drastisch ingekort en worden<br />
uw hoogkwalitatieve betonelementen gemakkelijk geplaatst<br />
zonder veel tijdverlies. Op die manier is de kwaliteit van uw prefab<br />
beton steeds gewaarborgd.<br />
Een uitgebreide en vakkundige buitendienst zorgt voor<br />
persoonlijke adviezen op maat. Dankzij onze interne studiedienst<br />
kunnen we oplossingen op maat bezorgen. Ten slotte bieden we<br />
u een uitgebreide logistieke service aan zodat we snel kunnen<br />
schakelen en erg flexibel zijn voor onze klanten.<br />
Bezoek onze website en download de nieuwe brochure voor<br />
meer informatie.<br />
CBS Beton NV • Hooiemeersstraat 8 • 8710 Wielsbeke<br />
T +32 (0)56 61 75 37 • www.cbs-beton.com<br />
CBS Beton nv • Hooiemeersstraat 8 • 8710 Wielsbeke<br />
T +32 (0)56 61 75 37 • info@cbs-beton.com • www.cbs-beton.com
GROENDAKEN SPECIAL<br />
Toonbeeld van duurzame aanleg<br />
WAAROM GEEN GROENDAK IN JE TUIN?<br />
Wat doe je als je in een streek woont met een arme zandgrond en toch van een kleurrijke tuin wil genieten? Heel eenvoudig: je legt een<br />
groendak aan in je tuin. Dat is wat Eric Waterlot deed. Als accountmanager Belux bij Zinco, specialist in multifunctionele daken, is hij de ideale<br />
ambassadeur voor zo’n creatieve aanpak. In dit artikel legt hij uit hoe eenvoudig de aanleg van een groendak in de tuin is.<br />
Tekst Geert Van Cauwenberge | Beeld Eric Waterlot<br />
“Ik woon in Mol, waar de Kempische zandgrond<br />
niet de beste setting is voor een fleurige bloementuin”,<br />
steekt Waterlot van wal. “De poreuze grond<br />
is erg schraal, houdt geen water vast, en warmt<br />
in de zomer erg snel op. Op een bepaald moment<br />
vroeg ik me af hoe ik op een creatieve manier alsnog<br />
een mooi bloemenperk kon aanleggen. Dus<br />
waarom geen groendak op mijn gazon?”<br />
Wortelwerende folie<br />
en extra waterreservoir<br />
De aanleg van dit originele groendak startte met<br />
een zwarte, wortelwerende folie.<br />
“Op een echt groendak dient zo’n folie ervoor dat<br />
er geen worteldoorgroei van boven naar beneden<br />
optreedt”, legt Waterlot uit. “In dit geval vermijdt<br />
de folie het omgekeerde, namelijk dat er doorgroei<br />
is van beneden naar boven. Hierdoor maakt<br />
onkruid geen schijn van kans. Bovendien houdt<br />
deze folie opstijgend vocht tegen.”<br />
“Dit ‘Lavendelweide’-substraat van ZinCo is een<br />
toonvoorbeeld van duurzaamheid”, geeft Waterlot<br />
aan. “Het bestaat immers uit gerecycleerde<br />
keramische materialen – zoals bakstenen en dakpannen<br />
–, organisch materiaal en meststof. Als<br />
kroon op het werk volgde de beplanting met het<br />
plantenmengsel Multitops Bijen & Vlinders. A rato<br />
van 20 plantjes per vierkante meter, gingen we<br />
voor een mooie bijen- en vlindervriendelijke mix<br />
van 17 variëteiten, met een hoge nectarproductie<br />
en geschikt voor lange, droge periodes. Ons bijenhotel<br />
– bevestigd aan de houten omheining – zal<br />
snel een populaire trekpleister voor bijen worden.”<br />
Eenvoudig aan te leggen<br />
De aanleg van dit groendak in de tuin was snel<br />
geklaard. “We startten met dit tuinproject in<br />
maart <strong>2022</strong>”, zegt Waterlot. “Vanaf mei zagen we<br />
al de eerste resultaten, en vandaag genieten we<br />
van een heerlijke kleurenpracht in de tuin. Voor de<br />
aanleg van dit duurzame project hoef je echt geen<br />
groene vingers te hebben of een tuinaannemer in<br />
te schakelen.” ❚<br />
Op een grijs filterdoek wordt een 12 cm dikke<br />
substraatlaag gestort.<br />
‘Uniek aan dit project<br />
is het gebruik van<br />
gerecycleerde<br />
materialen en<br />
grondstoffen’<br />
“Op de folie bevestigden we Floradrain FD40-platen,<br />
goed voor een waterreservoir van 6 liter per<br />
vierkante meter. Deze platen zorgen ook voor de<br />
nodige drainage en verluchting van het substraat.<br />
Dat substraat stortten we niet rechtstreeks op<br />
de Floradrain-platen, maar wel op een filterdoek<br />
waarop de plantenwortels zich goed zouden kunnen<br />
ontwikkelen.”<br />
Duurzaam substraat<br />
Op dit zilvergrijze filterdoek werd vervolgens een<br />
12 cm dikke substraatlaag gestort, als latere voedingsbodem<br />
voor de beplanting.<br />
20 plantjes per vierkante meter zorgen voor een<br />
mooie bijen- en vlindervriendelijke mix van 17<br />
variëteiten.<br />
31
GRASZAADMENGSEL VOOR<br />
EEN MOOI EN STERK GAZON<br />
RecreaMaster ProNitro<br />
EIGENSCHAPPEN:<br />
• Breed inzetbaar<br />
• Snelle start<br />
• Weinig onderhoud<br />
• Zorgt voor dichte mat
12<br />
volt<br />
Plug<br />
& play<br />
6<br />
jaar<br />
garantie<br />
Let’s<br />
get<br />
SMART<br />
Oberon<br />
SMART<br />
Verder nieuw in ons assortiment 2023:<br />
certified<br />
product<br />
Erba (3 st.)<br />
Beschikbaar vanaf<br />
maart 2023<br />
Alon<br />
Beschikbaar vanaf<br />
februari 2023<br />
Xible (Flexibele lamp)<br />
Beschikbaar vanaf<br />
maart 2023<br />
TECHMAR B.V. | CHOPINSTRAAT 10 | 7557 EH HENGELO | +31 (0)88 43 44 517 | INFO@LIGHTPRO.NL
Het 3/8” Rapid Hexa zaagsysteem van STIHL: een nieuwe<br />
maatstaf voor zaagvermogen, slijpen en levensduur.<br />
Innovatieve en vlijmscherpe oplossing<br />
voor vakkundig bosbeheer<br />
Al meer dan negentig jaar is STIHL pionier in innovatieve motormachines en tuingereedschap. Met het nieuwe STIHL Hexa zaagsysteem legt<br />
het bedrijf de lat opnieuw een pak hoger voor machines die bestemd zijn voor professionals in de bosbouw. In dit artikel lees je hoe STIHL<br />
uitpakt met een echte wereldprimeur.<br />
Tekst Geert Van Cauwenberge | Beeld STIHL<br />
Voor vakkundig en veilig zagen en snoeien in het<br />
bos, de landbouw of eigen tuin is topgereedschap<br />
onmisbaar. Al vele jaren is STIHL het best verkochte<br />
merk voor benzinekettingzagen en toebehoren.<br />
Professionals vinden in het gamma de meest uiteenlopende<br />
STIHL kettingzagen voor elke klus.<br />
Elke kettingzaag is voorzien van uitgekiende zaagkettingen,<br />
die in Duitsland door eigen ingenieurs<br />
worden ontwikkeld en daarna in Zwitserland met<br />
de hoogste precisie worden geproduceerd.<br />
Wereldprimeur<br />
Dit jaar presenteerde STIHL een echte wereldprimeur!<br />
Met het gepatenteerde 3/8” Rapid Hexa<br />
zaagsysteem zet STIHL een nieuwe maatstaf op<br />
vlak van zaagvermogen, slijpen en levensduur.<br />
Dit innovatieve systeem bestaat uit een nieuwe<br />
zaagketting en speciaal ontworpen aanscherpvijlen.<br />
De zeshoekige vorm van de Hexa vijl is perfect<br />
afgestemd op de zaagtand van de 3/8” Rapid<br />
Hexa ketting, zodat deze ketting nog sneller<br />
geslepen wordt in vergelijking met een ronde vijl.<br />
Een extra troef van dit gereedschap is trouwens<br />
dat minder geoefende gebruikers hun materiaal<br />
eenvoudig kunnen bijslijpen met de ideale aanscherphoek.<br />
Een onmisbare tool voor elke professional in de bosbouw.<br />
Verbluffend resultaat<br />
Het resultaat van deze primeur is ronduit verbluffend:<br />
ontdek een zaagketting die in de hoogste<br />
kwaliteit is bijgeslepen, lang scherp blijft en, in<br />
vergelijking met andere zaagkettingen zoals de<br />
3/8" Rapid Super, een langere levensduur kan<br />
voorleggen met dezelfde uitstekende zaagresultaten.<br />
Deze nieuwe Hexa zaagketting is ook<br />
34
De Hexa vijl past optimaal in de Hexa zaagtand, waardoor het slijpen sneller en eenvoudiger gaat dan met een ronde vijl.<br />
‘Met de Rapid Hexa zaagketting<br />
bevestigt STIHL zijn positie als<br />
technologisch vernieuwer’<br />
verkrijgbaar onder de naam 3/8” Rapid Hexa 3<br />
(RH3) als terugslagarme versie met knobbelaandrijfschakels.<br />
Tal van voordelen<br />
Het nieuwe STIHL Hexa 3/8” Rapid Hexa zaagsysteem<br />
ondersteunt professionals in de bosbouw<br />
op een krachtige en innovatieve manier in hun dagelijkse<br />
werkzaamheden. Bij het vellen van bomen<br />
en het snoeien en op lengte zagen van takken,<br />
vooral als ze schuin op de houtvezels gezaagd<br />
moeten worden, komen de unieke troeven van<br />
deze wereldprimeur volop tot uiting. STIHL zet de<br />
volgende voordelen in de kijker:<br />
• Omdat de vorm van de vijl perfect op die van<br />
de zaagtanden afgestemd is, kan de Hexa<br />
zaagketting perfect geslepen worden, zaagt<br />
ze sneller en blijft ze ook nog opvallend<br />
langer scherp.<br />
• Doordat de Hexa vijl optimaal in de Hexa<br />
zaagtand past, gaat het slijpen sneller en eenvoudiger<br />
dan met een ronde vijl. Bij elke slijpbeurt<br />
wordt de ideale slijphoek aangenomen.<br />
• Omdat de zaagketting 3/8" RH minder vaak<br />
geslepen moet worden, heeft ze een langere<br />
levensduur.<br />
Technische gegevens<br />
STIHL stelt de volgende technische gegevens voor:<br />
De zaagketting STIHL Rapid Hexa beschikt over<br />
3/8” kettingsteken, met een schakeldikte/groefbreedte<br />
van 1.6 mm en een zaagbladlengte van<br />
35 tot en met 90 cm. De STIHL Hexa-aanscherpvijl<br />
heeft een zeshoekige uitvoering. Het assortiment<br />
Hexa-producten bestaat uit twee zaagkettingen,<br />
één vijl en vier upgrade-kits. ❚<br />
• In combinatie met de smalle zaagsnede bezorgt<br />
de speciale Hexa slijpwijze de zaagketting<br />
3/8" Hexa Rapid een 10% hoger zaagvermogen<br />
dan de zaagketting 3/8" Rapid Super.<br />
Kortom, met de lancering van het gepatenteerde<br />
3/8” Rapid Hexa zaagsysteem haalt elke<br />
professional in de bosbouw het beste vermogen<br />
uit zijn of haar kettingzaag.<br />
De vorm van de Hexa vijl is perfect afgestemd op de<br />
vorm van de zaagtanden.<br />
35
ADVERTORIAL<br />
Mooi afgelijnde voetpaden dankzij de MUG-C;<br />
36
ADVERTORIAL<br />
NIMOS introduceert<br />
eenvoudige MUG-C<br />
Na het succes van de MUG-II, MUG-H en MUG-HA, wordt de MUG-familie uitgebreid met een eenvoudiger model: de MUG-C. De MUG-C beschikt<br />
over de bekende NIMOS-kwaliteiten, maar dan in een compacter jasje.<br />
Tekst en beeld Pivabo BV<br />
Verwijdert ook vuil dat vasthangt aan het voegwerk.<br />
werkbus. Wie een takelmogelijkheid heeft, kan<br />
met het optionele hijsoog de machine zonder<br />
inspanning aan boord tillen. Om eenvoudig<br />
stoepen en trottoirs te betreden is een extra<br />
wielset leverbaar. De breedte van slechts 62<br />
centimeter zorgt ervoor dat de MUG-C overal<br />
kan komen.<br />
Over NIMOS<br />
Al 35 jaar is NIMOS dé specialist op het gebied<br />
van mechanische onkruidbestrijding op verhardingen.<br />
In 35 jaar hebben ze een unieke kennis<br />
vergaard over machines voor reiniging, onkruid<br />
borstelen, groenbeheer en -onderhoud. Die ervaring<br />
wil Nimos graag met u delen. In België<br />
gebeurt de verkoop en service via importeur<br />
Pivabo BV. Die verdeelt de machines via een<br />
lokaal dealernetwerk. ❚<br />
Iedereen een NIMOS<br />
De MUG-C komt als aanvulling op het NIMOSleveringsprogramma<br />
om ook de wat minder intensieve<br />
gebruiker te kunnen bedienen. Vanuit<br />
de markt is er vraag naar onkruidborstelmachines<br />
waarmee ook de kleinere hoveniers de straat van<br />
de particulier onkruidvrij kunnen borstelen. In<br />
de praktijk blijkt na vele jaren borstelen dat het<br />
zware borstelwerk niet overal meer nodig is. Om<br />
die reden is de machine compacter, goedkoper<br />
en heeft ze een lager eigengewicht, maar met de<br />
duurzaamheid en bouwkwaliteit die je van een<br />
NIMOS mag verwachten.<br />
Slimme details<br />
Voor een maximale levensduur is de MUG-C uitgerust<br />
met de Honda-industriemotor. Deze levert 3,2<br />
kW bij 3.180 toeren. Uniek in dit segment is de hydraulische<br />
aandrijving van de borstel. Een V-snaar<br />
ontbreekt dus. Dat zorgt voor minder onderhoud.<br />
De machine is volledig te bedienen via de nieuwe,<br />
in hoogte verstelbare – en klapbare – stuurboom.<br />
‘De krachtigste en<br />
meest duurzame<br />
machine in het<br />
segment’<br />
De hoge kwaliteit onkruidborstel wisselt harde en<br />
zachte borstelplukken af. Optioneel is een volledig<br />
zachte borstel mogelijk. Om steentjes en andere<br />
voorwerpen tegen te houden is de beschermkap<br />
rondom traploos te verstellen. De hoogte is in drie<br />
standen instelbaar. Samen zorgen deze eigenschappen<br />
ervoor dat de MUG-C de krachtigste en meest<br />
duurzame machine in het segment is en het minste<br />
onderhoud vraagt aan machine en onkruidborstel.<br />
Investeren in een NIMOS betaalt zich terug.<br />
Lichter<br />
De MUG-C is lichter en daardoor eenvoudiger<br />
mee te nemen op bijvoorbeeld de aanhanger of<br />
37
WWW.MAKITA.BE
Bobcat stelt elektrische minigraafmachine voor<br />
Robuuste en slijtagebestendige<br />
E19e wordt topper in zijn genre<br />
Eind jaren 70 had in België nog bijna niemand van Bobcat gehoord. Dat is nu wel even anders. Wie onder andere mee aan de wieg van dit<br />
populaire merk stond in ons land, is metaalconstructiebedrijf Vangaever, dat in 1977 met Bobcat een partnerschap sloot. En het pionierswerk<br />
van beide werd beloond. Want zowel in land- als tuinbouw, tuinaanleg, bij aannemers van sloop-, grond- of bouwwerken… is het compact<br />
materieel een vaste waarde.<br />
Tekst Kris Vandekerckhove | Beeld Vangaever<br />
Bauma, en trok meteen de aandacht. De elektrische<br />
minigraafmachine E19e koppelt een veilig,<br />
geluidsarm en emissievrij ontwerp aan de bewezen<br />
functionaliteit en krachtige prestaties van de<br />
E19 voor werk in krappe ruimtes. De E19e biedt<br />
bovendien het onovertroffen comfort voor de<br />
bestuurder van de dieselversie, plus een aantal<br />
unieke kenmerken speciaal voor de elektrische versie.<br />
Denk hierbij aan proportionele handbediende<br />
functie en zijwaartse giekverstelling, instelbare<br />
hulphydrauliek met dubbele functie (3 modi),<br />
geen ‘eenhoorn’-effect (giekverstellingscilinder<br />
steekt niet uit buiten het U/C-profiel), smart display,<br />
ingebouwde oplader voor standaard 230 V,<br />
en nog zoveel meer. Ook de robuuste en slijtagebestendige<br />
E19e belooft dus een topper in zijn<br />
genre te worden!” ❚<br />
De E19e koppelt een veilig, geluidsarm en emissievrij ontwerp aan de bewezen<br />
functionaliteit en krachtige prestaties van de E19.<br />
De intentie van de uitvinders van de Bobcat-machines?<br />
Wendbaar en flexibel werken in compacte<br />
ruimtes. Maar ook op de vrij nieuwe markt van<br />
batterij-gedreven machines scoort het merk hoge<br />
ogen. Recent stelde Vangaever de elektrische<br />
minigraafmachine E19e voor. De E19e is de elektrische<br />
uitvoering van het populaire diesel-model<br />
van Bobcat, de E19.<br />
Geluidsarm en zonder CO 2<br />
-uitstoot<br />
De nieuwe E19e is met zijn breedte van slechts 98<br />
cm ideaal voor krappe ruimtes en doet zijn werk<br />
geluidsarm en zonder uitstoot van CO 2<br />
. Dit zijn<br />
zeer goede kenmerken voor zowel binnenhuistoepassingen<br />
als voor sommige klussen buitenshuis.<br />
Bovendien gaat de E19e een volledige werkdag<br />
‘De E19e trok tijdens<br />
de Bauma meteen<br />
de aandacht’<br />
van 8 uur door, dankzij de optionele externe<br />
Bobcat-superlader, waarmee de accu kan worden<br />
opgeladen tijdens de pauzes van de bestuurder.<br />
Onovertroffen comfort<br />
Bruno Vangaever, zaakvoerder: “De E19e werd officieel<br />
geïntroduceerd op 24 oktober, tijdens de<br />
De elektrische minigraafmachine gaat een volledige<br />
werkdag van 8 uur door, dankzij de optionele<br />
externe Bobcat-superlader.<br />
39
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
Studiedag richt pijlen op enkele gekende boosdoeners<br />
DE STRIJD OM EEN PIEKFIJN<br />
GOLF- OF SPORTTERREIN<br />
Van sport- en golfterreinen verwachten we dat ze er te allen tijde piekfijn uitzien.<br />
Van sport- en golfterreinen verwachten we dat ze er te allen tijde piekfijn uitzien. Om tot dergelijke resultaten te komen, vechten greenkeepers<br />
echter niet alleen tegen verzengende zomers. Ook onkruid, ongewenste grassoorten en allerlei ziektes en plagen moeten bestreden of,<br />
bij voorkeur, voorkomen worden. Maar hoe doe je dat precies, zeker binnen de restricties van een pesticidenvrij beheer? Op 22 september<br />
organiseerde tuinbouwproductenhandelaar Luc Pauwels een studiedag over de problematiek.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld Luc Pauwels<br />
De Aalsterse golfclub De Kluizen vormde het toneel<br />
van de studiedag. Badend in het licht van<br />
een aangenaam herfstzonnetje, gaven gastsprekers<br />
Ernst Bos (Praktijkcentrum Sport en Golf), Tim<br />
Baldwin (Bion Benelux BV), Stein De Meulemeester<br />
(Envu Benelux), Olaf Bos (Barenbrug) en Kim<br />
Swinnen (De Ceuster) er tekst, uitleg en in het<br />
laatste geval zelfs een demonstratie over welke<br />
maatregelen je bij zowel aanleg als onderhoud en<br />
herstel kan nemen om enkele typische boosdoeners<br />
het hoofd te bieden.<br />
Denk in doelgrassen<br />
Net als in heel wat andere sectoren geldt in het<br />
onderhoud van sport- en golfterreinen het duidelijke<br />
devies: voorkomen is beter dan genezen. Zo<br />
is preventie onder de noemer Integrated Pest Management<br />
een steeds belangrijkere rol gaan spelen.<br />
En dat begint onmiskenbaar bij de grasmat.<br />
“Toch volstaat het niet om gewoon topkwaliteit<br />
te zaaien”, gooit Ernst Bos de knuppel meteen in<br />
het hoenderhok. “Je moet begrijpen hoe een grasveld<br />
werkt, en waarom plagen, ziektes en onkruiden<br />
ontstaan. Een plaag heeft bijvoorbeeld een<br />
plek nodig waar hij eieren kan afzetten en een<br />
voedingsbodem ervoor; een ziekte heeft naast de<br />
verwekker ook een vatbare gastheer en een juiste<br />
omgeving nodig. Op al die zaken kan je ingrijpen<br />
om de gelegenheid te beperken.”<br />
Specifiek voor onkruiden benadrukt Bos het belang<br />
van de juiste graskeuze. “Met een aangepast<br />
maaibeheer kan je bepaalde onkruidsoorten weliswaar<br />
aanpakken, maar het gaat er vooral om dat<br />
je kieming en vestiging voorkomt. Daarin spelen<br />
twee zaken een belangrijke rol: een gesloten grasmat<br />
enerzijds en de groeiomstandigheden anderzijds.<br />
Als je er de eigenschappen van de belangrijkste<br />
gras- en onkruidsoorten op naslaat, dan<br />
zie je bijvoorbeeld dat Engels raaigras dezelfde<br />
“Aaltjes zijn een gekende manier om engerlingen<br />
en emelten te bestrijden, maar in de praktijk staan<br />
wel wat zaken het succes van de behandeling in de<br />
weg”, aldus Kim Swinnen.<br />
40
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
groeiomstandigheden nodig heeft als de meeste<br />
onkruiden. Gewoon struisgras, daarentegen, doet<br />
het beter in droge grond, waarin onkruid minder<br />
floreert. Op die manier kan je zoeken naar een<br />
nieuw evenwicht. Denk in doelgrassen, en stem je<br />
onderhoud erop af.”<br />
Ongewenst straatgras<br />
Natuurlijk zijn niet alle grassoorten op een sportof<br />
golfterrein even gewenst. Olaf Bos van grasveredelingsbedrijf<br />
Barenbrug richt zijn pijlen zo op<br />
straatgras of Poa annua. “Straatgras is een taaie<br />
vijand”, benadrukt hij. “Het bloeit tot wel acht<br />
keer per jaar, maakt in stresssituaties zaad aan en<br />
kiemt al vanaf 8°C. Je moet straatgras dus op al<br />
die factoren kunnen verslaan.”<br />
Olaf Bos schuift hiervoor drie oplossingen naar<br />
voor: “SOS ® zorgt voor de nodige concurrentie bij<br />
lage temperatuur. Deze Super Over Seeding grassoort<br />
kiemt namelijk al bij 4°C en zal kale plekken<br />
in de grasmat dus opvullen voor straatgras goed<br />
en wel de kans krijgt. RPR ® is dan weer een zelfherstellend<br />
Engels raaigras dat ook onder stress<br />
uitlopers vormt en schade door betreding herstelt<br />
voor straatgras in de losse grond kan ontkiemen.<br />
Resilient Blue ® , tot slot, is een mengeling van veldbeemdgrassen<br />
met een hoge genetische tolerantie<br />
tegen hitte, droogte en andere stressfactoren.<br />
Zo behoud je ook in moeilijke omstandigheden<br />
een volle grasmat, zonder ruimte voor straatgras.”<br />
Sneeuwschimmel voorkomen en<br />
behandelen<br />
Er zijn verschillende redenen waarom straatgras<br />
op sport- en golfterrein ongewenst is. Een van<br />
die redenen is de hoge vatbaarheid voor sneeuwschimmel<br />
of Fusarium nivale. “Deze ziekte tast in<br />
de herfst- en winterperiode maar liefst 80% van<br />
de golfterreinen aan”, weet Tim Baldwin. “Wil je<br />
dit voorkomen, dan moet je ze eigenlijk al bij het<br />
kiemen van de sporen aanpakken. Al is het op dat<br />
moment natuurlijk nog moeilijk zichtbaar.”<br />
Centrale strategieën in het voorkomen van<br />
sneeuwschimmel zijn volgens Baldwin onder meer<br />
het beperken van schaduw en verzekeren van<br />
voldoende luchtcirculatie, het reduceren van de<br />
viltlaag, het behoud van een bodem pH tussen<br />
5,5 en 6,5, en de toepassing van dew dispersers<br />
om ervoor te zorgen dat het blad niet langdurig<br />
nat blijft.<br />
Daarnaast stelt hij ook een aangepast voedingsregime<br />
voor de winter voor, waarin ijzer, calcium en<br />
kalium een centrale rol spelen. “We hebben met<br />
dit voedingsregime al verschillende testen uitgevoerd.<br />
Daaruit bleek dat er 35 à 40% minder<br />
sneeuwschimmel optrad. Over de volledige oppervlakte<br />
van een golf- of sportterrein heeft dat een<br />
belangrijke impact. Het betekent dat je minder<br />
moet behandelen en dat de behandeling in veel<br />
gevallen meer succesvol zal zijn.”<br />
“Je moet begrijpen hoe een grasveld werkt, en<br />
waarom plagen, ziektes en onkruiden ontstaan”,<br />
benadrukt Ernst Bos.<br />
‘Gewoon topkwaliteit<br />
zaaien volstaat niet’<br />
Moet er dan toch tot behandeling overgegaan<br />
worden, dan stelt Stein De Meulemeester hiervoor<br />
het allereerste biologische fungicide voor.<br />
“Harmonix ® Turf Defense is een biologisch gewasbeschermingsmiddel<br />
op basis van een specifieke<br />
stam van Bacillus amyloliquefaciens, met name<br />
QST 713, dat werkt door middel van contactwerking<br />
op het blad. In Nederland is het middel al<br />
erkend en toegelaten als schimmelbestrijder op<br />
sportvelden en golfterreinen; in België wordt die<br />
erkenning in de loop van volgend jaar verwacht.”<br />
Engerlingen en emelten<br />
Omdat naast onkruid, ongewenste grassoorten<br />
en ziektes ook plagen de onberispelijke staat van<br />
golf- en sportterreinen al eens in de weg staan, demonstreerde<br />
Kim Swinnen op het golfterrein nog<br />
hoe loonwerkbedrijf De Ceuster de toepassing van<br />
aaltjes optimaliseert.<br />
Op het golfterrein van De Kluizen demonstreerde loonwerkbedrijf De Ceuster nog een machine om de<br />
toepassing van aaltjes te optimaliseren.<br />
“Aaltjes zijn een gekende manier om engerlingen<br />
en emelten op een biologische manier te bestrijden,<br />
maar in de praktijk staan wel wat zaken het<br />
succes van de behandeling in de weg. Denk maar<br />
aan de blootstelling aan UV-licht, de temperatuur,<br />
de beperkte mobiliteit van de aaltjes, enzovoort.<br />
Om daarop een antwoord te formuleren, hebben<br />
we een machine ontwikkeld die de graszoden<br />
eerst opensnijdt, de aaltjes vervolgens over het<br />
oppervlak spuit en naspoelt met water, al dan niet<br />
verrijkt met biostimulanten. Alles is er dus op gericht<br />
om de aaltjes zo dicht mogelijk bij de larven<br />
te krijgen, zonder ze tijdens de behandeling te beschadigen,<br />
om zo het rendement van de behandeling<br />
te maximaliseren.” ❚<br />
41
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
4turf ® : perfect voor sportvelden,<br />
(speel)gazons en recreatieterreinen<br />
Een groene grasmat,<br />
het hele jaar door<br />
Al meer dan dertig jaar optimaliseert DLF, door middel van veredeling en productontwikkeling, grasrassen voor lokale klimaat- en milieuomstandigheden.<br />
DLF is een internationaal zadenbedrijf met meer dan 2.200 werknemers in 22 landen en faciliteiten in zes continenten. Het bedrijf uit Kapelle<br />
(NL) is wereldmarktleider in de voeder- en sport- en recreatiesector en levert zaad aan meer dan 100 landen.<br />
Tekst Kris Vandekerckhove | Beeld DLF<br />
Thomas van Tetering, Product & Marketing Manager<br />
Benelux: ‘De afgelopen jaren heeft DLF een<br />
flinke groei doorgemaakt. Ook qua duurzaamheid<br />
scoren we hoge ogen. Daarvoor kregen we dit jaar<br />
de speciale prijs voor ‘Long Term Value Creation’,<br />
uitgereikt door Ernst&Young en Dansk Erhverv (de<br />
Deense Kamer van Koophandel). Al vele decennia<br />
optimaliseren we, door middel van veredeling en<br />
productontwikkeling, onze grasrassen voor lokale<br />
klimaat- en milieuomstandigheden. De constante<br />
verbeteringen van gras-, klaver- en luzernerassen<br />
zorgen ervoor dat onze klanten hun opbrengsten<br />
en speeluren verhogen, hun input verlagen, en het<br />
beheer van hun groene ruimtes kunnen vereenvoudigen.<br />
Dat zijn pas écht duurzame oplossingen.<br />
Ook onze superresistente 4turf ® past perfect<br />
in dat plaatje.’<br />
Diploïde of tetraploïde grassen?<br />
In vergelijking met diploïde Engels raaigras heeft<br />
tetraploïde Engels raaigras over het algemeen een<br />
snellere begingroei, is minder gevoelig voor ziektes,<br />
scoort beter op droogteresistentie en heeft<br />
een uitstekende wintervastheid. Om deze redenen<br />
wordt tetraploïde Engels raaigras al decennia gebruikt<br />
als onderdeel van de ruwvoerproductie voor<br />
de veehouderij. En wordt het nu sinds 10 jaar ook<br />
vol toegepast in de sport en gazonmengsels.<br />
Beter bestand tegen uitdagende<br />
omstandigheden<br />
Daarom bracht het Nederlandse DLF een nieuwe<br />
generatie tetraploïde Engels raaigras op de markt:<br />
4turf ® . Het is veel beter bestand tegen uitdagende<br />
omstandigheden, zoals droogte, kou, ziekte<br />
4turf ® is ontwikkeld voor een snellere vestiging,<br />
sterkere en diepere beworteling en een hogere<br />
stresstolerantie.<br />
42
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
4turf ® heeft een diepgroene glimmende kleur, gevoelig groener dan traditionele grassoorten.<br />
‘Snellere vestiging, sterkere en diepere<br />
wortels én hogere stresstolerantie maken<br />
duurzaam beheer mogelijk’<br />
te vergeten campings. Met dit mengsel ontstaat in<br />
korte tijd een mooie dichte mat met weinig onderhoud.<br />
Bovendien bevat dit mengsel rassen van de<br />
Internationale GrasGids, waaronder 25% Engels<br />
raaigras tetraploïd (4turf ® ). Dit wil zeggen dat de<br />
rassen in dit mengsel extra robuust en bestand<br />
zijn tegen extreme weersomstandigheden. ❚<br />
en betreding. Thomas van Tetering: ‘De laatste<br />
jaren worden de tetraploïde Engels raaigrasrassen<br />
steeds meer gebruikt voor sportvelden, golfbanen,<br />
(speel)gazons en parken. Door de uitzonderlijke<br />
diepe wortelstructuur slaat 4turf ® namelijk op een<br />
natuurlijke manier water op. Want we hebben<br />
te maken met toenemende droogte in het voorjaar<br />
en de zomer. Maar omdat we zuinig moeten<br />
zijn met water, kan/mag er niet altijd beregend<br />
worden. 4turf ® zorgt er dan voor dat onze tuinen<br />
en openbare ruimte toch groen blijven. De hoge<br />
mate van ziektetolerantie past ook binnen het<br />
streven naar chemievrij en dus duurzaam beheer<br />
van sportvelden en golfbanen.’<br />
Zaden met meer energiereserves<br />
‘De zaden zijn groter dan de bekende diploïde<br />
zaden omdat ze meer energiereserves bevatten.<br />
Die zorgen voor een snellere vestiging en een<br />
gezondere plantontwikkeling. Daarnaast kiemt<br />
4turf ® al bij 4oC, dit zorgt voor een hoger kiempercentage<br />
in het vroege voorjaar en late najaar<br />
in vergelijking met diploïde grassen. 4turf ® heeft<br />
het veld hierdoor al vroeg gesloten, waardoor onkruiden<br />
weinig kans krijgen zich te ontwikkelen.<br />
De extra energiereserves zorgen voor een betere<br />
en sneller kieming bij lage temperatuur. Concreet<br />
wil dat zeggen dat de tuinaannemer vroeger<br />
in het voorjaar kan beginnen én in het najaar<br />
langer kan doorgaan. Ook esthetisch scoren we<br />
hoge ogen met 4turf ® . Het tetraploïde raaigras<br />
heeft namelijk een diepgroene glimmende kleur,<br />
aanmerkelijk groener dan traditionele grassoorten’,<br />
besluit Thomas.<br />
RecreaMaster – 25% 4turf ®<br />
RecreaMaster is een mengsel, speciaal ontwikkeld<br />
voor de Belgische en Nederlandse tuinaannemer.<br />
Het is ideaal voor plantsoenen en parken maar<br />
ook voor trapveldjes, sport- en speelgazons en niet<br />
Door de uitzonderlijke diepe wortelstructuur slaat<br />
4turf ® op een natuurlijke manier water op.<br />
43
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
Vlaamse overheid investeert<br />
in groepsaankoop robotmaaiers<br />
Een perfect gemaaid sportterrein zorgt voor sport- en spelplezier in veilige en comfortabele omstandigheden.<br />
Het Vlaams Gewest investeert massaal in de aankoop van sportinfrastructuur. Deze ‘sportspurt’ leidde eind 2021 tot de organisatie van een<br />
groot aantal groepsaankopen, onder meer van professionele robotmaaiers. Voor de levering van deze machines werd Belrobotics, een<br />
onderdeel van Yamabiko Europe, geselecteerd. Geoffrey de Bloeme, regional sales manager Europe, geeft tekst en uitleg over hoe deze deal<br />
tot stand kwam.<br />
Tekst Geert Van Cauwenberge | Beeld Yamabiko Europe<br />
Via het project Sportspurt investeert Vlaanderen<br />
fors in sportinfrastructuur. In totaal gaat het<br />
om 109 sportinfrastructuurprojecten, verspreid<br />
over 81 Vlaamse gemeenten, die de sportbeleving<br />
in Vlaanderen een nieuwe boost moeten<br />
geven. “Sportaanbieders – gaande van lokale<br />
besturen tot sportclubs – krijgen de kans om in<br />
een groepsaankoop voor sportinfrastructuur te<br />
stappen”, geeft Geoffrey de Bloeme aan. “Naast<br />
bijvoorbeeld kunstgrasvelden, Finse pistes en ledverlichtingspalen,<br />
hebben deze aanbieders uiteraard<br />
ook nood aan professionele tuinmachines.<br />
Robotmaaiers maken deel uit van dit pakket, en<br />
hier komt het uitgebreide gamma van Belrobotics<br />
in beeld.”<br />
Stevige reputatie<br />
“De voorbije decennia heeft Yamabiko Europe een<br />
stevige reputatie opgebouwd op vlak van automatische<br />
maaiers voor grote oppervlakken”, zegt<br />
de Bloeme. “We ontwerpen, produceren en verkopen<br />
immers maaimachines voor oppervlakken tot<br />
20.000 m², en ook robots die golfballen verzamelen.<br />
Met ons merk Belrobotics focussen we op machines<br />
voor het onderhoud van onder andere sportvelden.<br />
Onze modellen Bigmow Connected Line<br />
en Parcmow Connected Line zijn erg populair bij<br />
sportclubs, omdat ze een superieure kwaliteit koppelen<br />
aan een veilig en kostenbesparend gebruik.<br />
Ook hun actieradius is indrukwekkend: de Bigmow<br />
kan groene ruimtes aan tot maar liefst 24.000 m².”<br />
“Via de inzet van de geavanceerde RTK-GPS technologie<br />
– die geïnstalleerd kan worden op alle modellen<br />
van het Connected Line-gamma – kan een<br />
terreinverzorger trouwens heel wat tijd besparen,<br />
omdat het maaien van dezelfde grasplekken maximaal<br />
vermeden wordt. Dankzij deze technologie<br />
wordt de maaicapaciteit verdrievoudigd, met een<br />
actieradius van 45.000 m² voor de Parcmow RTK<br />
en 75.000 m² voor de Bigmow RTK.”<br />
Strenge kwaliteitsnormen<br />
Naar aanleiding van het groepsaankoopproject<br />
van de Vlaamse overheid kwamen deze en andere<br />
troeven van het Belrobotics-gamma goed<br />
in beeld. Want om geselecteerd te worden voor<br />
44
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
‘Dankzij Sportspurt Vlaanderen kunnen<br />
klanten de Belrobotics-maaiers tegen zeer<br />
scherpe voorwaarden aankopen’<br />
De geavanceerde RTK-GPS-technologie garandeert strak uitgevoerde maaibeurten.<br />
deze groepsaankoop, moesten de robotmaaiers<br />
voldoen aan specifieke kwaliteitsnormen en technische<br />
vereisten. “Door te reageren op deze aanbesteding,<br />
kunnen we een belangrijke bijdrage leveren<br />
aan een beter klimaat en een professionele<br />
sportieve ruimte”, geeft Geoffrey de Bloeme aan.<br />
“Onze robotmaaiers voldoen aan noodzakelijke<br />
technische vereisten, zoals elektrische motoren<br />
met een laag energieverbruik, robots die de norm<br />
IPX4 halen (en dus plensdicht zijn), maaiers die<br />
volledig autonoom werken en automatisch terugkeren<br />
naar het laadstation bij een lege batterij,<br />
en machines die volledig programmeerbaar zijn<br />
volgens de gewenste maaifrequentie. Zowel onze<br />
Parcmow Connected Line als Bigmow Connected<br />
Line werden gekozen voor deze groepsaankoop.”<br />
“Deze aankoop – met een looptijd van vier jaar<br />
– loopt af in november 2025 en biedt ook de mogelijkheid<br />
om onze beide Belrobotics-modellen samen<br />
of afzonderlijk aan te kopen. In elk geval kan<br />
men zeer scherpe prijzen genieten, met een mooie<br />
korting die kan oplopen tot 18 procent. Een Parcmow-maaier<br />
met een adviesprijs van 8.890 euro<br />
exclusief btw kost dan slechts 7.289 euro. Let wel:<br />
die korting geldt niet voor de RTK-optie, omdat<br />
deze technologie nog niet beschikbaar was op het<br />
moment van de aanbesteding. Bestellingen moeten<br />
doorgestuurd worden naar Sport Vlaanderen,<br />
die deze vervolgens overmaakt aan Machineland,<br />
een gespecialiseerd zaak in tuinmachines.” ❚<br />
Messcherpe tarieven<br />
“Een lokaal bestuur of sportclub die deelnemen<br />
aan een groepsaankoop, kunnen kiezen uit beide<br />
modellen”, zegt de Bloeme. “Met de Parcmow kunnen<br />
terreinen van minstens 10.000 m² gemaaid<br />
worden, terwijl de Bigmow in actie schiet voor terreinen<br />
van minstens 20.000 m².”<br />
De grasmaaiers van Belrobotics koppelen een superieure kwaliteit aan een veilig en<br />
kostenbesparend gebruik.<br />
45
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
De terreinen van KVC Westerlo, met bovenaan stadion ‘t Kuipje, beslaan ruim 8 hectare.<br />
Binnenkijken bij de greenkeepers van KVC Westerlo<br />
“Groene sportvelden in de zomer<br />
hebben ook een keerzijde”<br />
In Westerlo is Geert Segers, samen met collega’s Tom Versweyveld en Jens Van Den Broeck, verantwoordelijk voor het A-veld van eersteklasser<br />
KVC Westerlo, en voor de omliggende trainings-, jeugd- en kunstgrasvelden. De kalender van de eerste ploeg is de leidende factor<br />
in het onderhoud van deze 8 hectaren aan natuur- en kunstgras, al kan je het net zo goed als een centrale uitdaging beschrijven. Met thuismatchen<br />
op steeds diversere tijdstippen wordt van de greenkeepers immers heel wat flexibiliteit gevraagd.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld KVC Westerlo / Leo Brouwers<br />
Samen met externe experten volgt Geert Segers<br />
(links) de kwaliteit van het gras op.<br />
“KVC Westerlo beschikt over zes natuurgrasvelden<br />
en twee kunstgrasvelden”, vertelt Geert Segers.<br />
“Bij de meeste clubs liggen die over meerdere locaties<br />
verspreid, maar in ons geval ligt alles op<br />
de site van stadion ’t Kuipje. Dat betekent dat<br />
we onze werkzaamheden niet alleen op het weer<br />
moeten afstemmen, maar dat we ook extra hard<br />
afhankelijk zijn van de kalender van de eerste<br />
ploeg. Zo gaat onze aandacht tijdens het weekend<br />
van een match op verplaatsing vooral naar<br />
het bemesten, prikken en schudfrezen van de<br />
trainingsvelden en richten we ons in het andere<br />
weekend op het stadion.”<br />
Goed geolied team<br />
Samen staan Geert, Tom en Jens in voor het zo goed<br />
als volledige onderhoud en beheer van de sportvelden.<br />
“We zijn een goed geolied team. Tom is bijvoorbeeld<br />
een echte techneut en ontfermt zich over het<br />
machinepark; Jens was vroeger actief in de tuinaanleg<br />
en waakt over de trainingsvelden en maaiwerkzaamheden;<br />
zelf volg ik samen met externe experten<br />
de kwaliteit van het gras op. Enkel op piekmomenten<br />
doen we een beroep op freelancers of jobstudenten.”<br />
KVC Westerlo heeft het geluk om een machinegroothandel<br />
tot zijn sponsors te mogen rekenen.<br />
46
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
“Mede daardoor, en door enkele eigen gerichte<br />
aankopen, beschikken we over een uitgebreid machinepark.<br />
Dat laat ons toe om kort op de bal te<br />
spelen. Is het bijvoorbeeld mooi weer om te schudfrezen?<br />
Dan hoeven we geen afspraak te maken<br />
met een externe partner, maar kunnen we meteen<br />
aan de slag. Die flexibiliteit hebben we echt nodig.”<br />
De eerste taak van de dag ligt nochtans wel vast:<br />
de controle van het A-veld. “Dat is nog altijd 100%<br />
natuurgras. ’t Kuipje is wellicht een van de kleinste<br />
stadions in eerste klasse. In vergelijking met de<br />
grote mastodonten is de schaduwzijde daardoor<br />
beperkt. Sinds kort is er voor de schaduwzijde ook<br />
geïnvesteerd in groeilampen. Ook het aantal wedstrijden<br />
ligt lager voor een club als KVC Westerlo.<br />
Tom en Jens zorgen ervoor dat de eerste ploeg in<br />
de best mogelijke omstandigheden kan trainen.<br />
In de zomermaanden betekent dat vooral maaien<br />
en belijnen; in de koudere wintermaanden ligt de<br />
nadruk op herstel.” De regeneratiewerken in de<br />
zomer (affrezen, bezanden,prikken en doorzaaien)<br />
gebeurt door een cultuurtechnisch bedrijf, gezien<br />
onze machines daarvoor te licht uitvallen.<br />
Preventief en experimenteel<br />
onderhoud<br />
De greenkeepers van KVC Westerlo proberen in alles<br />
een preventieve aanpak te hanteren. “Onkruidbestrijding<br />
gebeurt zoveel mogelijk mechanisch. Staat er<br />
toch eens een ongewenste soort, dan wegen we af<br />
in hoeverre we ze kunnen tolereren. Het gebruik van<br />
herbiciden draagt niet onze voorkeur weg.”<br />
Ook fungiciden en pesticiden wil het team op<br />
termijn volledig elimineren. “Dat is een werk<br />
van lange adem en misschien zelfs een utopie,<br />
maar aangezien het gamma fytoproducten elk<br />
jaar slinkt wel een noodzakelijkheid. In de eerste<br />
plaats proberen we er daarom voor te zorgen dat<br />
de omstandigheden voor ziekten en plagen ongunstig<br />
blijven. Wanneer dat niet lukt, zetten we<br />
bijvoorbeeld natuurlijke vijanden in. Daarnaast<br />
experimenteren we sinds dit voorjaar met compostthee:<br />
een thee getrokken uit wormencompost,<br />
aangelengd met enkele additieven. Dat is weliswaar<br />
een project voor de lange termijn, maar we<br />
hebben er al mooie dingen van gezien.”<br />
Gevoelige waterbalans<br />
Het watermanagment op sportvelden is vaak<br />
dansen op een slappe koord. Enerzijds heb je in<br />
de zomers steeds vaker en langere hitteperiodes<br />
met weinig of geen neerslag. Het andere extreme<br />
is te vinden in de wintermaanden waarbij er (te)<br />
veel water kan vallen, wat tijdig en voldoende<br />
moet afgevoerd worden. In de zomer vangen we<br />
dit op door te beregenen en het gebruik van een<br />
Van links naar rechts: Jens Van Den Broeck, Tom Versweyveld en Geert Segers.<br />
‘Het A-veld van KVC Westerlo is<br />
nog altijd 100% natuurgras’<br />
Een uitgebreid machinepark zorgt voor de nodige flexibiliteit.<br />
wetting agent die het water in de toplaag vasthoudt.<br />
In de wintermaanden proberen we het<br />
probleem te tackelen door te prikken, in combinatie<br />
met een wetting agent die het water vlugger<br />
uit de toplaag laat percoleren. Verder is het de<br />
kunst om een zo groot mogelijke wortelmassa te<br />
creëren, zodat het gras droogteresistenter wordt.<br />
Dit proberen we te bereiken door het gras naar<br />
water te laten zoeken. Gras dat teveel beregend<br />
wordt, wordt lui en gaat niet in de diepere lagen<br />
op zoek naar water. Daarom dat het beter is om<br />
niet elke dag zwaar te beregenen maar 2 a 3<br />
keer per week een grotere hoeveelheid te geven.<br />
In hitteperiodes wordt er de andere dagen enkel<br />
“besprenkeld” om het gras te laten afkoelen. ❚<br />
47
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
Drie sterkhouders tijdens het najaar en de winter<br />
Extra groeiondersteuning voor<br />
het gras nu is energiewinst later<br />
De groene heropleving die we kort na de eerste regenbuien zagen op de golf- en sportvelden, doet ons de dorre woestijnvlakten van de<br />
afgelopen maanden snel vergeten. Water was koning, deze zomer, en zelfs voor die velden waar beregend werd, bleef de groei duidelijk<br />
achterop omwille van de intense stressomstandigheden.<br />
Tekst Kris Vandekerckhove / Compo Expert | Beeld Compo Expert<br />
De grasplanten gaan op die manier de winter in<br />
met een kleinere hoeveelheid aan plantreserves,<br />
waardoor ze alle baat hebben bij een bemestingsstrategie<br />
die enerzijds een aangepaste voeding en<br />
anderzijds voldoende versterking biedt.<br />
Aangepaste voeding<br />
Hoezo, aangepaste voeding? In het latere najaar<br />
wordt er namelijk geen nadruk meer gelegd op<br />
stikstof (N), maar eerder op kalium (K). De regen<br />
in het vroege najaar en de nog relatief hoge bodemtemperatuur<br />
maken dat er nog een aanzienlijke<br />
hoeveelheid N zal vrijkomen door middel van<br />
mineralisatie van de aanwezige organische stof.<br />
Robin Van Havermaet, product & crop manager:<br />
“Bijgevolg kunnen veel nieuwe plantencellen<br />
gevormd worden door de grasplanten, maar we<br />
moeten deze cellen ook stevig maken. Kalium zal<br />
hierbij helpen, doordat het de cel-spanning op peil<br />
houdt en cellen zo beter wapent tegen een aankomende<br />
vorst en andere abiotische stressfactoren.<br />
Zetten we deze theorie om in de praktijk, dan<br />
komen we uit bij Fertilis ® Swing NK, een fijn-granulaat<br />
meststof met als samenstelling NK(+Mg)<br />
8-24(+5,5). Naast een zeer geschikte nutriëntenverhouding<br />
voor het najaar, bevat deze meststof<br />
ook de nuttige bodembacterie Bacillus subtilis<br />
stam E4-CDX ® , die de plantwortels koloniseert en<br />
het gras voorziet van biostimulante stoffen.”<br />
Stressvolle periode<br />
Het gras heeft zich al sterk moeten weren, de laatste<br />
maanden, en met de winter voor de deur komt<br />
er weereen stressvolle periode aan, gekenmerkt<br />
Kalium houdt de cel-spanning op peil en wapent<br />
cellen beter tegen een aankomende vorst.<br />
door dauw, koude, betreding... Daarom loont het<br />
dit seizoen zelfs extra de moeite om binnen de bemestingsstrategie<br />
ook biostimulanten op te nemen.<br />
‘De nieuwe plantencellen moeten<br />
ook stevig gemaakt worden’<br />
Robin Van Havermaet: “Vitanica ® P3 Extra is een<br />
unieke, veelzijdige meststofoplossing met NPK<br />
5-9-10 die gebaseerd is op twee zeewierextracten,<br />
namelijk van de reuzenkelp (Ecklonia maxima) en<br />
knotswier (Ascophyllum nodosum), en bevat ook alle<br />
micronutriënten. Dankzij deze specifieke formulering<br />
is Vitanica ® P3 Extra enerzijds geschikt om het gras in<br />
barre omstandigheden preventief toch nog vitaal en<br />
mooi op kleur te houden, omwille van de aanwezigheid<br />
van anti-stressmoleculen. Anderzijds creëert het<br />
ook een sterk hersteleffect dankzij zijn groeistimulerende<br />
stoffen.”<br />
“Om, ten slotte, de grasplanten nog verder te wapenen<br />
tegen externe abiotische stressfactoren, kunnen<br />
we met Vitanica ® Si ook meer silicium aanleveren<br />
aan de grasplanten, zodanig dat dit mee kan worden<br />
ingebouwd in de celwanden en de bladschijven<br />
fysisch nog extra worden versterkt.”<br />
Gras blijft in barre omstandigheden vitaal en mooi op kleur door anti-stressmoleculen.<br />
“Met deze drie sterkhouders voor het najaar en de<br />
winter ter invulling van de basisvoeding en plantversterking,<br />
kunnen we de grasplanten de nodige<br />
ondersteuning geven om ook deze winter gezond en<br />
groen door te komen”, besluit Van Havermaet. ❚<br />
49
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
Het beluchten van een grasmat gebeurt via massieve of holle pennen.<br />
DE (HER)AANLEG VAN EEN<br />
GROENE EN GEZONDE GRASMAT<br />
Het natuurgras van sportterreinen en golfbanen krijgt het vaak hard te verduren. Op een voetbalveld hebben tackles en slidings een forse<br />
impact. Voeg daarbij langdurige droogte, hitte of overvloedige regenval, en het is duidelijk dat een vakkundig onderhoud van een grasmat<br />
of -terrein geen overbodige luxe is. Frank Thomas, medezaakvoerder van Firma Thomas, legt uit hoe verticuteer-, grondbewerkings- en<br />
zaaimachines hieraanj een cruciale bijdrage leveren.<br />
Tekst Geert Van Cauwenberge<br />
| Beeld Firma Thomas<br />
Firma Thomas uit Vlaams-Brabant is in België<br />
een gekende naam voor de levering van tuin- en<br />
parkmachines. Klanten vinden vlot de weg naar<br />
Merchtem voor een ruime keuze aan machines om<br />
sport- en golfterreinen in topkwaliteit te houden.<br />
Heel wat gemeentebesturen, tuinaannemers en<br />
verantwoordelijken voor sportcentra en golfterreinen<br />
doen een beroep op het productgamma en de<br />
expertise van Firma Thomas.<br />
Gecompacteerde bodem<br />
Zowel voor, tijdens als na het sportseizoen hebben<br />
verzorgers van sportvelden de handen meer dan<br />
vol om het gras in optimale conditie te houden.<br />
Frank Thomas legt uit: “Bij elke betreding door<br />
spelers of bewerking door onderhoudsmachines,<br />
wordt gras steeds harder aangedrukt. Hierdoor<br />
verdicht de bodem, waardoor graswortels geen<br />
zuurstof en voedingsstoffen meer kunnen opnemen.<br />
Bovendien vernietigt bijvoorbeeld elke sliding<br />
op een voetbalveld heel wat graswortels, wat<br />
een extra aanslag vormt op gezond gras. Zonder<br />
wortel kan een grasspriet niet (meer) verankeren<br />
in de grond.”<br />
Weerelementen<br />
Ook de impact van de vier seizoenen op gras<br />
mag niet onderschat worden. “Tijdens de voorbije<br />
50
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
zomers – met de zomer van <strong>2022</strong> als voorlopig<br />
dieptepunt – zagen we hoe droogte en hitte grasvelden<br />
kunnen beschadigen. Ook andere weerelementen,<br />
zoals overvloedige regenval en vriestemperaturen,<br />
of het gebrek aan verluchting en<br />
schaduw in stadions, zijn niet bepaald bevorderlijk<br />
voor een gezonde en groene grasmat”, zegt Frank<br />
Thomas. “In tegenstelling tot akkers, waar een<br />
landbouwer door omploegen lucht in de bodem<br />
kan brengen, blijft gras soms jarenlang liggen. Dit<br />
komt de kwaliteit van een sportveld of golfterrein<br />
niet ten goede.”<br />
Regeneratie<br />
Jaarlijkse regeneratie is een belangrijk proces om<br />
een terrein in zijn oorspronkelijke staat te herstellen.<br />
“Dit herstelproces gebeurt vaak aan het einde<br />
van een competitie – in mei of juni – en bestaat<br />
uit verschillende stappen: topfrezen, bezanden, beluchten,<br />
inzaaien en water geven. Bij golfterreinen<br />
tracht men de green zoveel mogelijk aan het begin<br />
van de competitie te regenereren en te zaaien, zodat<br />
het terrein niet meer betreden hoeft te worden<br />
tijdens het kiemen van heringezaaid gras.”<br />
“Voor het beluchten is de Verti-Drain al jaren wereldwijd<br />
het bekendste en populairste toestel”,<br />
zegt Frank Thomas. “Via verticale beluchting door<br />
massieve of holle pennen ontstaat in de grond opnieuw<br />
voldoende ruimte voor het toedienen van<br />
meststoffen en water. Ook de afwatering van een<br />
terrein verloopt daarna vlotter. Vaak kiest een terreinmeester<br />
ervoor om het terrein na het beluchten<br />
meteen te verzanden, waardoor graswortels<br />
snel extra verankering vinden en dus beter water<br />
en zuurstof zullen opnemen.”<br />
Via verticale beluchting ontstaat in de grond opnieuw voldoende ruimte voor het toedienen van zand,<br />
meststoffen en water.<br />
Het juiste graszaad<br />
Voor een sportveld of golfterrein heb je uiteraard<br />
ook het juiste graszaad nodig. “Het doorzaaien kan<br />
uitgevoerd worden met verschillende grasmengsels”,<br />
geeft Frank Thomas aan. “Het is evident dat<br />
voor een voetbalveld een andere zaadsoort wordt<br />
gebruikt dan voor een golfterrein. Voor voetbal<br />
gaat de voorkeur uit naar breedbladig gras: deze<br />
grassoort wortelt niet diep, maar biedt een beschermende<br />
werking bij slidings. De maaihoogte<br />
bedraagt tussen 26 en 29 millimeter.”<br />
‘Investeren in<br />
jaarlijkse regeneratie<br />
is de beste garantie<br />
voor een gezonde<br />
grasmat’<br />
In volle voorbereiding voor een nieuwe grasmat in<br />
topvorm!<br />
“Voor de green van een golfterrein kiest men voor<br />
zo fijn mogelijk gras, met een maximaal aantal<br />
grassprieten om de golfbal zo goed mogelijk te<br />
laten rollen. Hier bedraagt de maaihoogte tussen<br />
1,5 en 3 millimeter.”<br />
Topmachines<br />
Voor alle stappen in het regeneratieproces biedt<br />
Firma Thomas machines aan die onmisbaar zijn<br />
voor de vakman. Frank Thomas: “In zowel België<br />
als Luxemburg zijn we al vele jaren exclusief verdeler<br />
van het merk Redexim. Zij ontwikkelen en<br />
produceren machines voor het onderhoud van<br />
sportterreinen, golfbanen, parken en paardenrenbanen.<br />
We bieden onze klanten – van clubeigenaars<br />
tot gemeentebesturen – oplossingen aan<br />
voor het beluchten, zaaien, verticuteren, bezanden<br />
en maaien van grasvelden. Redexim is trouwens<br />
de uitvinder van de Verti-Drain.”<br />
“Daarnaast kunnen sportclubs bij ons ook terecht<br />
voor een uitgebreid gamma van doorzaaimachines<br />
van het merk Vredo. Ook meststofstrooiers en<br />
sproeiers zitten in ons aanbod.” ❚<br />
51
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
Behoud van bodemkwaliteit<br />
door innovatieve voedingsstoffen<br />
ONDER HET MOTTO ‘DENK GROEN EN HANDEL GROEN’<br />
Buiten sporten is ontegenzeggelijk goed voor de gezondheid. Of het nu gaat om een voetbalveld of een golfbaan, het plezier van het spelen<br />
op een prachtig grasveld of onberispelijk onderhouden golfbaan is een voortdurend genot. Maar achter dit eenvoudige plezier schuilt veel<br />
aanleg- en onderhoudswerk. Dat omvat onder meer het verstrekken van kwaliteitsvoedingsstoffen – precies de missie die het bedrijf Fert<br />
In Time Europe zich heeft gesteld, zoals zijn bedrijfsleider Philippe Debougnoux uitlegt.<br />
Tekst Luc Ophals | Beeld Fert In Time Europe<br />
Korrelmeststoffen<br />
Het assortiment ImpactPlus-korrelmeststoffen is<br />
seizoensgebonden en omvat winter-, zomer- en<br />
voorjaarsmeststoffen, terwijl de meststof Plant &<br />
Sport GREEN revolutionair is omdat het de enige<br />
meststof is die maar liefst acht verschillende stikstofmoleculen<br />
bevat.<br />
Vloeibare meststoffen<br />
Tot de vloeibare meststoffen behoren NitroSlow<br />
Fluid ® N 28% (28% stikstof), een traag werkende<br />
stikstofhoudende bladmeststof, NitroSlow Fluid<br />
Super ® (verrijkt met sporenelementen), In Time<br />
Nitro Super Iron ® met 8% ijzer om de grasmat<br />
in slechts 36 uur een 'boost' te geven, Trace Elements<br />
Fluid, Solar PK en Solar Nano Si. Het duidelijke<br />
voordeel van een vloeibare meststof is dat<br />
deze door de bladeren van de planten kan worden<br />
opgenomen en hen dus voedt zonder door het<br />
wortelstelsel te gaan.<br />
Biostimulanten<br />
De belangrijkste biostimulator is Compass Bio Active,<br />
een rijk concentraat van zeewiersuspensie dat<br />
door koude mechanische persing wordt gewon-<br />
Het gebruik van zeewier in de producten leidt tot betere resultaten op het gebied van plantenimmuniteit.<br />
De ambitie is zowel eenvoudig als genereus. Fert<br />
In Time is een internationale producent, verdeler<br />
en ontwikkelaar van de volgende generatie bodembeheer-<br />
en plantenvoedingsproducten. Het<br />
bedrijf is opgericht door Philippe Debougnoux,<br />
landbouwingenieur van opleiding en voormalig<br />
melkveehouder, en Jean Damseaux, al meer dan<br />
zestig jaar werelddeskundige op het gebied van<br />
stikstofmeststoffen voor grote multinationals.<br />
In het besef dat de op sportvelden gebruikte<br />
landbouwmeststoffen niet echt geschikt waren<br />
vanwege de snelle afgifte van nutriënten aan de<br />
bodem, bundelde het bedrijf zijn krachten met<br />
verschillende vooraanstaande Europese bedrijven<br />
om het recht te krijgen om hun innovatieve premiumproducten<br />
exclusief in de Benelux, Frankrijk,<br />
Duitsland en Polen op de markt te brengen.<br />
"Ik ken de behoeften van mijn eindklanten door<br />
en door. Ze willen geen verkooppraatje horen, ze<br />
willen echt effectieve oplossingen. Fert In Time<br />
biedt moleculen die elders niet bestaan en waarvan<br />
de bewezen doeltreffendheid minstens vier<br />
keer groter is dan die van traditionele meststoffen<br />
van de grote internationale spelers", zegt<br />
Philippe Debougnoux. Het gamma aangeboden<br />
producten is verdeeld in vier onderscheiden,<br />
maar elkaar aanvullende groepen: meststoffen<br />
in korrelvorm, vloeibare meststoffen, biostimulanten<br />
en bevochtigingsmiddelen.<br />
Fert In Time wil met onder meer zonne-energie een<br />
volledig CO 2<br />
-neutraal bedrijf worden.<br />
52
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
nen uit zuiver zeewier van de westkust van Ierland.<br />
Het bevat aminozuren, vitaminen, mineralen, koolhydraten<br />
en plantenhormonen die de wortelgroei<br />
van planten bevorderen en tegelijkertijd biotische<br />
(ziekte) en abiotische (hitte, verwondingen) stress<br />
op planten helpen verminderen, waardoor hun immuniteit<br />
toeneemt.<br />
Bevochtigingsmiddelen<br />
Bevochtigingsmiddelen zijn essentieel in extreme<br />
weersomstandigheden, omdat deze biologisch<br />
afbreekbare, synthetische polymeren de waterhuishouding<br />
in de bodem vergemakkelijken: in<br />
de zomer helpen zij het water beter bij de wortels<br />
vast te houden, en in de winter laten zij overtollig<br />
water in het bodemprofiel doorsijpelen. Dit voorkomt<br />
droge zones en droge plekken.<br />
De mensen achter het eindresultaat ontmoeten en leren van hun ervaringen.<br />
‘Ik raad onderhoudsprofessionals aan om<br />
niet te kijken naar de prijs per kilo product,<br />
maar naar de totale kosten per<br />
oppervlakte-eenheid op jaarbasis.<br />
Een betere bioresistentie van de<br />
grasmat voorkomt overmatig gebruik<br />
van dure fungiciden’<br />
Het bedrijf werkt voortdurend met zijn klanten<br />
samen om de biodiversiteit op en rond golfbanen te<br />
vergroten.<br />
Greenkeepers Academy<br />
Op verzoek van klanten heeft Philippe Debougnoux<br />
de Fert In Time Greenkeepers Academy<br />
opgericht. Hij legt het doel ervan uit: "Ik wilde<br />
een gemeenschap van professionals oprichten op<br />
basis van de uitwisseling van kennis. Iedereen is<br />
welkom. Het doel is kennis en vaardigheden te<br />
verbeteren om een concurrentievoordeel te behouden.<br />
En dit komt ook de ontwikkeling van nieuwe<br />
producten op basis van al deze gemeenschappelijke<br />
ervaringen ten goede. Het platform maakt ook<br />
een snelle uitwisseling van informatie mogelijk in<br />
geval van ziektes.”<br />
Last but not least hecht Fert In Time veel belang<br />
aan zijn sociale en ecologische engagement. Zo<br />
organiseert het bedrijf elk jaar een internationaal<br />
voetbaltoernooi waaraan de beste Europese vrouwenteams<br />
deelnemen, investeert het in materiaal<br />
met het oog op koolstofneutraliteit, richt het zijn<br />
onderzoek en ontwikkeling op projecten om het<br />
water- en energieverbruik bij de groei van grasmatten<br />
te verminderen, en neemt het deel aan de<br />
aanleg van zones voor biodiversiteit op golfbanen.<br />
"Of het nu gaat om onze producten, onze productieketen,<br />
onze logistiek of ons eindgebruik, wij nemen<br />
onze maatschappelijke verantwoordelijkheid<br />
serieus. Met milieuvriendelijke producten, slim<br />
waterbeheer, efficiënte logistiek en een duurzame<br />
productieketen positioneren we Europa als vaandeldrager<br />
voor een duurzamere toekomst. Daar<br />
werken we elke dag aan, bij alles wat we doen",<br />
benadrukt Philippe Debougnoux. ❚<br />
53
NATUROOF<br />
GROENDAKE N & D AKTUINEN<br />
NATUROOF<br />
GROENDAKE N & D AKTUINEN<br />
Kwalitatieve groendaksystemen<br />
Naturoof Materials is verdeler van kwalitatieve daktuinmaterialen,<br />
Naturoof Groendaken substraten & Daktuinen lavaproducten ontwerpt, plaatst voor de onderhoudt professionele groendaken markt. en daktuinen<br />
met<br />
Met<br />
een<br />
Kwalitatieve onze<br />
grote<br />
meer<br />
passie<br />
dan<br />
en<br />
10<br />
interesse<br />
jaar expertise groendaksystemen<br />
voor bouwtechnische<br />
op vlak van groendaken<br />
oplossingen daktuinen<br />
en groen.<br />
kunnen we u bijstaan met advies waar nodig.<br />
Ons bedrijf legt zich naast aanleg ook toe op het adviseren van bouwheren en architecten bij het<br />
Naturoof Groendaken Als<br />
correct<br />
regionaal<br />
dimensioneren<br />
& Daktuinen Optigrün verdeler ontwerpt,<br />
en toepassen<br />
bieden plaatst<br />
van<br />
we en de<br />
groendaken<br />
onderhoudt meeste courante<br />
en<br />
groendaken<br />
daktuinen.<br />
systemen en daktuinen<br />
met een aan grote (e.g. passie buffer- en interesse drainageplaten, voor bouwtechnische beschermdoeken, oplossingen filtervliezen, en …). groen.<br />
Prijzen kun je op onze website terugvinden. Afhaling kan in de Kwadestraat 185,<br />
Ons bedrijf legt zich Roeselare naast aanleg (vlot bereikbaar, ook toe op vlakbij het adviseren E403 - afrit van 6 Roeselare bouwheren - Izegem). en architecten bij het<br />
correct Prijzen voor dimensioneren levering (e.g. en paletten, toepassen bigbags, van groendaken bulk kipper en of daktuinen. silotransport)<br />
WWW.NATUROOFMATERIALS.BE<br />
steeds op aanvraag.<br />
Roeselare & De Pinte<br />
materials@naturoof.be | +32 (0)491 87 <strong>05</strong> 42<br />
WWW.NATUROOFMATERIALS.BE<br />
Roeselare & De Pinte<br />
materials@naturoof.be | +32 (0)491 87 <strong>05</strong> 42<br />
De éérste echte draadloze robotmaaier<br />
Segway Navimow<br />
Pre-order hem nu!<br />
VAN DYCK MARCEL BELGIUM NV/SA | Provinciebaan 71 | BE-2235 Houtvenne<br />
T +32 16 69 91 56 | F +32 16 69 62 53 | VAT: BE 0435 330 654 | info@vandyck.be | www.vandyck.be
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
Agropak presenteert nieuwe DZ5-generatie van Vredo in België<br />
Ideale oplossing voor<br />
iedereen in ‘fine turf’-sector<br />
Om engerlingen succesvol te bestrijden moeten de nematoden zo kort mogelijk bij de larven gebracht worden.<br />
Na de allereerste doorzaaier in 1976 is Vredo Dodewaard inmiddels toe aan zijn vijfde generatie: DZ5 (DoorZaaier5). Het kersverse platform vormt<br />
de basis voor nieuw ontwikkelde, innovatieve machines die een oplossing bieden aan iedereen die professioneel zaait in de ‘fine turf’-sector.<br />
Tekst Kris Vandekerckhove | Beeld Vredo<br />
De nieuwe DZ5-generatie van Vredo zorgt in één<br />
klap voor een ‘full line’ professioneel (door)zaaiprogramma,<br />
geschikt voor alle type gebruikers.<br />
Alle nieuwe technieken werden in <strong>2022</strong> gefaseerd<br />
geïntroduceerd. Vredo is en blijft daarmee<br />
een toonaangevende fabrikant van landbouw- en<br />
fine-turfmachines. Alle producten worden in eigen<br />
huis ontwikkeld en geproduceerd. Vredo levert<br />
bovendien zijn producten over een zorgvuldig<br />
geselecteerd dealernetwerk, zowel nationaal als<br />
internationaal. In België neemt het vertrouwde<br />
Agropak uit Ham dat voor zijn rekening.<br />
Vredo Single & Super Compact<br />
De Vredo Single Compact is een compleet nieuw<br />
ontwikkelde machine, gebaseerd op het vertrouwde<br />
dubbelschijfprincipe opgesteld in een enkele<br />
rij schijven die dankzij de perfecte incisie het zaad<br />
aflegt in de bodem voor optimale kieming. Doordat<br />
deze serie lichter en korter aan de trekker<br />
gebouwd is, kan een (lichte) trekker nu met een<br />
bredere machine uitgerust worden.<br />
Ook de Super Compact is sterk vernieuwd, waarbij<br />
de schijven zijn opgesteld in twee rijen en die<br />
daarmee een rijen-afstand van slechts 3,5 cm<br />
kent. Ook hier kan met lichtere trekkers gewerkt<br />
worden. Daardoor blijft de goede bodemstructuur<br />
behouden en kan er meer kosten-efficiënt gewerkt<br />
worden. De Super Compact kan nu ook efficiënter<br />
getransporteerd worden omdat er minder laadruimte<br />
vereist is.<br />
De schijven zijn opgesteld in twee rijen en kennen<br />
een rijenafstand van slechts 3,5 cm.<br />
56
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
Fluid Feeder<br />
Vredo heeft met de Fluid Feeder een innovatieve<br />
machine ontwikkeld om vloeistoffen, zoals nematoden<br />
(aaltjes) en vloeibare stimulanten, door<br />
middel van het dubbelschijven-systeem in de wortelzone<br />
te injecteren. Want om schadelijke insectenlarven<br />
(engerlingen) succesvol te bestrijden,<br />
moeten de nematoden zo kort mogelijk bij de larven<br />
gebracht worden. Ook mogen nematoden niet<br />
in aanraking komen met uv-licht. De Fluid Feeder<br />
lost dat perfect op en maakt daarmee de bestrijding<br />
zeer effectief. Volgens experts zal er op deze<br />
manier tot 70% bespaart kunnen worden.<br />
Synergy Compact<br />
De Vredo Synergy Compact combineert de voordelen<br />
van het dubbelschijven-systeem met een<br />
onderscheidende ‘Stitchrol’. Deze laatste zaait<br />
met platte tanden in plaats van veel gebruikte<br />
conische punten. In de ontstane korte snedes<br />
met een afstand van 23 mm ligt het zaad helemaal<br />
opgesloten in de bodem. Hiermee worden<br />
dezelfde kiemingsresultaten gehaald als met<br />
zaad dat met de dubbele schijven in de bodem<br />
is gebracht. Door de korte afstand en verspreiding<br />
van de kiemplanten ontstaat een fantastisch<br />
homogeen groeibeeld.<br />
Tijdens de inzet van deze machine bij meerdere<br />
clubs kwamen nog een aantal voordelen sterk<br />
naar voren. Bij golf behoudt de Synergy Compact<br />
de stabiliteit op de tees en greens en komt<br />
een lichtkiemer als Agrostis/struisgras goed tot<br />
Een (lichte) trekker kan met een bredere machine uitgerust worden.<br />
‘De nieuwe DZ5-generatie zorgt in<br />
één klap voor een ‘full line’<br />
professioneel (door)zaaiprogramma’<br />
kieming. Bij voetbal worden rozetten van weegbree<br />
extra hard aangepakt door de tanden van<br />
de Stitch-rol en laat veldbeemd een hoger kiemingspercentage<br />
zien.<br />
Stitch Compact<br />
Met de Stitch Compact heeft Vredo een zaaimachine<br />
ontwikkeld die met twee pendelend<br />
opgehangen Stitch-rollen 1600 incisies per m 2<br />
maakt. In de onderbroken sneden wordt het<br />
zaad breedwerpig afgelegd en begeleid tot in<br />
de bodem. Door de smalle rijenafstand van 17<br />
mm wordt een egaal zaaibeeld gevormd. Deze<br />
machine is vooral bedoeld om te zaaien wanneer<br />
het herstelvermogen van gras minimaal is,<br />
zoals bij het zaaien tussen de wedstrijden door<br />
of in losse (aangerolde) bodem bij onder andere<br />
nieuw inzaai. ❚<br />
Door de korte afstand en verspreiding van de kiemplanten ontstaat een fantastisch homogeen groeibeeld.<br />
57
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
Onderhoud op Royal Limburg Golf<br />
vandaag al voor 98% biologisch<br />
“Eisen voor golfterrein<br />
moeten bijgesteld worden”<br />
“Een volledig vlekkeloze green is niet meer van deze tijd.” Davy Driesen, hoofdgreenkeeper<br />
bij Royal Limburg Golf, laat er geen misverstand over bestaan. Geen enkele golfclub<br />
kan onder de huidige omstandigheden – met enerzijds de stijgende druk van het klimaat<br />
en anderzijds de beperkingen op fungiciden en andere onderhoudsproducten – nog een<br />
perfect resultaat garanderen. Al wil dat uiteraard niet zeggen dat de perfectie niet meer<br />
nagestreefd wordt.<br />
Tekst Elise Noyez |<br />
Beeld Royal Limburg Golf<br />
De achttien holes van Royal Limburg Golf beslaan<br />
samen 65 hectare bos- en heidegebied in het Limburgse<br />
Houthalen. “Zeven holes liggen volledig in<br />
de heide; de overige elf in het bosgebied”, vertelt<br />
hoofdgreenkeeper Davy Driesen, die samen met<br />
assistent Eric Wuyts en acht andere greenkeepers<br />
het terrein onderhoudt.<br />
Biologisch onderhoud vergt<br />
regelmaat<br />
Driesen nam enkele jaren geleden de fakkel over<br />
van zijn oom als hoofdgreenkeeper, maar was al<br />
sinds 2000 werkzaam bij de club.<br />
“In die 22 jaar is er heel wat veranderd. Vroeger<br />
werd er bijvoorbeeld veel sneller naar fungiciden<br />
gegrepen. Dat kan nu niet meer. De voorbije jaren<br />
zijn we dan ook geleidelijk aan overgestapt op<br />
een grotendeels biologisch onderhoudsschema.<br />
Daarvoor is regelmaat enorm belangrijk. Je kan<br />
niet meer zomaar curatief ingrijpen, maar moet<br />
proberen om ziektes en andere problemen zoveel<br />
mogelijk voor te zijn.”<br />
“Wat niet betekent dat je niet moet nadenken”,<br />
voegt Wuyts toe. “Zowel het wedstrijdschema als<br />
het weer kunnen al eens roet in het eten gooien,<br />
en uiteraard moet je ook het terrein goed blijven<br />
analyseren. Onze dag start daarom steevast met<br />
een visuele analyse van het terrein, maar we nemen<br />
bijvoorbeeld ook regelmatig grondstalen.<br />
Onlangs hebben we zo opgemerkt dat het mangaangehalte<br />
in de grond te laag stond. Zonder<br />
te meten zouden we dat niet zomaar achterhaald<br />
hebben en zou de oplossing langer op zich laten<br />
wachten hebben.”<br />
Langetermijndenken<br />
De overgang naar een biologisch onderhoud verliep<br />
echter niet vlekkeloos.<br />
Zeven holes liggen in heidegebied. Dat vergt vooral manueel onderhoud.<br />
Driesen: “Biologische producten werken vooral op<br />
de lange termijn. Dat betekent dat de bodem zich<br />
eraan moet aanpassen. Hoewel wij er enkele jaren<br />
geleden al voor gekozen hebben om de overgang<br />
geleidelijk aan te laten gebeuren, zijn er toch peri-<br />
58
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
Met een nieuw beregeningssysteem, bodemverbeteraars en lava houdt Royal Limburg Golf de waterbalans in evenwicht. (Beeld: Olivier Withofs)<br />
odes geweest dat de green er even heel slecht bijlag.<br />
Dat is een onvermijdelijk deel van het proces<br />
en moet je aanvaarden.”<br />
De langetermijneffecten maken de productkeuze<br />
er ook niet eenvoudiger op.<br />
Wuyts: “Het aanbod aan biologische producten<br />
is enorm, en elk jaar komen er nieuwe bij. Maar<br />
de effecten kan je natuurlijk niet meteen beoordelen.<br />
Wij baseren ons bij de productkeuze daarom<br />
op verschillende zaken: de aanbevelingen van de<br />
overheid, de ervaringen van onze collega’s, en<br />
onze eigen ervaringen op enkele testvakken op<br />
het domein.”<br />
Hitte vormt grotere<br />
uitdaging dan droogte<br />
De droge zomers kwam Royal Limburg Golf tot<br />
nog toe wel goed door.<br />
“Dat is onder meer toe te schrijven aan een nieuw<br />
beregeningssysteem, het gebruik van een goede<br />
bodemverbeteraar, en de inzet van natuurlijke producten<br />
zoals lava”, aldus Driesen. “Op die manier<br />
kunnen we ons waterquotum voorlopig in balans<br />
‘Voor elke<br />
maaihoogte hebben<br />
we een andere<br />
machine’<br />
houden. Hitte, daarentegen, vormt een grotere uitdaging<br />
voor onze fairways en greens, want tegen<br />
verbrande plekken kan je in principe niet veel doen.<br />
Het is zaak om op de hitte te anticiperen, met name<br />
door een doordachte selectie van grassoorten.”<br />
Manueel onderhoud<br />
Voor het mechanisch onderhoud beschikt Royal<br />
Limburg Golf over een uitgebreid en recent vernieuwd<br />
machinepark.<br />
“Van onze belangrijkste maaitoestellen hebben<br />
we steeds verschillende exemplaren, elk<br />
ingesteld op een andere maaihoogte”, vertelt<br />
Wuyts. “Op die manier hoeven we niet elke keer<br />
bij te stellen, maar kunnen we gewoon van machine<br />
wisselen.”<br />
De 65 hectaren bos- en heidegebied worden door een tiental personen onderhouden.<br />
“In het heidegebied worden de machines, met uitzondering<br />
van een maaibeurt om de twee jaar, niet<br />
ingezet”, vult Driesen nog aan. “Daar moeten we<br />
immers opletten dat we de heidekoppen niet beschadigen.<br />
Vooral in de winterperiode vraagt dat<br />
nog heel wat manueel onderhoud. Een pittig klusje,<br />
dat zeker, maar de heide is nu eenmaal een van de<br />
karakteristieke elementen van onze club.” ❚<br />
59
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
De belijningsrobots werken zo goed als volledig autonoom en halen hun geografische gegevens via gps/satellietverbinding.<br />
Nieuwe aankopen voor machinepark volgen strikte<br />
duurzaamheidsroute<br />
Onkruidrobots winnen<br />
heel hard aan populariteit<br />
Krinkels nv uit Brussel maakt deel uit van de groep Krinkels. Het Nederlandse familiebedrijf<br />
– opgericht in 1965 door Leo Krinkels en ondertussen overgenomen en flink gemoderniseerd<br />
door zoon Ruud – is een van de toonaangevende landschapsaannemers in Europa. Krinkels<br />
is aanwezig in meerdere landen, zoals Nederland, België, Frankrijk en Verenigd Koninkrijk,<br />
en heeft enkel al in België elke dag zo’n 700 vaste medewerkers in actie.<br />
Tekst Kris Vandekerckhove | Beeld Krinkels<br />
De Fluid Feeder van Vredo is een innovatieve topper.<br />
Steven Mattelin, werfleider: “Krinkels maait de<br />
bermen en verzorgt de aanleg en het onderhoud<br />
van groen, maar ook het onderhoud van bomen<br />
langs snel- en provinciale wegen. We richten parken<br />
en speelterreinen in, zorgen voor mooie en<br />
veilige oevers, onderhouden watergangen, geven<br />
bomenadvies, en leggen sportvelden aan. Tevens<br />
is netheid – zoals vegen, reinigen van kolken, enzovoort<br />
– een belangrijk deel van het takenpakket.<br />
Een van onze grote voordelen is bovendien dat we<br />
regionaal zo verankerd zijn, dat we van om het<br />
even welke klant maximum tien kilometer verwijderd<br />
zijn. Wat wil zeggen dat we razendsnel én<br />
efficiënt kunnen inspringen waar nodig.”<br />
Kennis op masterniveau<br />
Dieter Lannoo, regiomanager: “Doordat het bedrijf<br />
al zo lang bestaat, hebben we enorm veel<br />
60
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
kennis in huis. We werken op masterniveau, voor<br />
zowel aanleg en onderhoud als innovatie en de<br />
daaruit volgende digitalisering. Een exponent<br />
daarvan is de robotisering van het machinepark<br />
in de groene sector. We werken daarvoor samen<br />
met de meest vooruitstrevende leveranciers in de<br />
sector. Denk hierbij niet enkel aan de bekende<br />
maairobots. We zetten zo onder andere ook hard<br />
in op belijningsrobots. Die kunnen namelijk een<br />
terrein snel en nauwkeurig van lijnen voorzien. Dit<br />
soort werk handmatig uitvoeren is heel tijdrovend<br />
en levert vaak minder nauwkeurige resultaten op.<br />
De belijningsrobots werken zo goed als volledig<br />
autonoom en halen hun geografische gegevens<br />
via gps/satellietverbinding.”<br />
Geautomatiseerd onkruid wieden<br />
“Maar ook onze onkruidrobots winnen heel hard<br />
aan populariteit”, gaat Dieter Lannoo verder.<br />
“Want onkruid wieden werd lang als onmogelijk<br />
geacht voor onderhoudsautomatisatie. De robot<br />
scant een stukje grond, maakt een foto, herkent<br />
het onkruid (zes à zeven soorten) en begint zijn<br />
werk. Daarvoor maakt hij boringen in het hart van<br />
het kruid. Ons record is 3.600 boringen in elf uur<br />
tijd. Deze machine zal honderd procent zeker voor<br />
een kleine revolutie zorgen in de sector. Want op<br />
die manier kunnen we voor de totale ontzorging<br />
van de klant gaan én op hetzelfde moment de<br />
ecologische voetafdruk gevoelig verminderen.”<br />
Beleidsmatig duurzaam bezig<br />
Steven Mattelin: “Krinkels is ook beleidsmatig al<br />
jaren bezig met duurzaamheid: aanleg met oog<br />
Krinkels werkt hard aan de robotisering van het machinepark in de groene sector.<br />
‘Tegen 2025 willen we enkel hybride (PHEV)<br />
en 100% elektrische (BEV) voertuigen in ons<br />
personenwagenpark hebben’<br />
voor natuur, ecologisch beheer, optimalisatie van<br />
grondstoffen, slimme afvalverwerking, hergebruik,<br />
voorrang aan lokale producten en vele andere<br />
ingrepen. Denk hierbij aan een overgangstraject<br />
om tegen 2025 enkel hybride (PHEV) en honderd<br />
procent elektrische (BEV) voertuigen in ons personenwagenpark<br />
te hebben. Ondertussen sorteren<br />
we niet minder dan 97% van onze afval. Én<br />
hebben we bovendien in 2021 alleen al 41.000<br />
m² ontharding gerealiseerd. Tot slot hebben we<br />
datzelfde jaar de CO 2<br />
-uitstoot – per medewerker<br />
(VTE, voltijds equivalent) – van ons machine- en<br />
wagenpark met 4% teruggedrongen. We praten<br />
er niet alleen over, maar doen het ook!”<br />
Autonome gps-onkruidverwijderaar Violette van Milati Grass Machines.<br />
Fluid Feeder & Violette<br />
“Ook de nieuwe aankopen voor ons machinepark<br />
volgen dezelfde duurzaamheidsroute. De Fluid<br />
Feeder van Vredo, bijvoorbeeld, is zo’n innovatieve<br />
topper. Deze machine, voorzien van het Vredodubbelschijvensysteem,<br />
injecteert vloeistoffen<br />
-– zonder dat ze in aanraking komen met uv-licht<br />
– direct in de wortelzone. Op deze manier kunnen<br />
(bio)stimulanten worden aangebracht, maar ook<br />
vloeistoffen met speciale nematoden ter bestrijding<br />
van engerlingen. Deze machine won dan ook<br />
terecht het Gouden Klavertje Vier <strong>2022</strong>, de prijs<br />
voor de meest opvallende innovatie op GroenTechniek<br />
Holland. Maar ook de tweede plaats, de autonome<br />
gps-onkruidverwijderaar Violette van Milati<br />
Grass Machines, hebben we al in ons assortiment.<br />
Zo zet je échte stappen richting een betere, groenere<br />
wereld”, besluit Steven Mattelin. ❚<br />
61
SMART<br />
PARTNERSHIP<br />
Klepelmaaier<br />
AVANT Machinery<br />
Tiensesteenweg 240<br />
3800 Sint-Truiden<br />
011 68 78 65<br />
info@avantmachinery.be<br />
www.avantmachinery.be<br />
Martens Traktor<br />
Kipdorpstraat 52<br />
3960 Bree<br />
089 46 <strong>05</strong> 20<br />
info@martens-traktor.be<br />
www.martens-traktor.be<br />
Maes<br />
Turnhoutsebaan 212<br />
2460 Kasterlee<br />
014 85 01 62<br />
info@maes-nv.be<br />
www.maes-nv.be<br />
Maes<br />
Bredaseweg 1<br />
2322 Hoogstraten<br />
03 314 32 07<br />
info@maes-nv.be<br />
www.maes-nv.be<br />
Willemen<br />
Herman De Nayerstraat 2<br />
2549 Kontich<br />
015 32 30 30<br />
info@willemen-nv.be<br />
www.willemen-nv.be<br />
Willemen<br />
Atealaan 7<br />
2270 Herenthout<br />
014 26 18 97<br />
info@willemen-nv.be<br />
www.willemen-nv.be<br />
Gazonontluchter<br />
Allebosch<br />
Hondsbergstraat 15<br />
1540 Herne<br />
<strong>05</strong>4 56 60 25<br />
info@allebosch.be<br />
www.allebosch.be<br />
Qualimandjaro<br />
Zonneke 6<br />
9220 Hamme<br />
<strong>05</strong>2 48 12 50<br />
info@qualimandjaro.be<br />
www.qualimandjaro.be<br />
Tuboma<br />
Gentstraat 198<br />
9700 Oudenaarde<br />
<strong>05</strong>5 33 03 31<br />
info@tuboma.be<br />
www.tuboma.be<br />
Onkruidborstel<br />
Frank Afschrift<br />
Beentjesstraat 32<br />
9850 Nevele<br />
09 371 82 93<br />
info@frankafschrift.be<br />
www.frankafschrift.be<br />
Eurotrading Mortier<br />
Torhoutbaan 181<br />
8480 Ichtegem<br />
<strong>05</strong>0 21 73 60<br />
info@eurotradingmortier.be<br />
www.eurotradingmortier.be<br />
Dedobbeleer Machines<br />
Aalstsesteenweg 52b<br />
9506 Geraardsbergen<br />
<strong>05</strong>4 24 45 01<br />
info@dedobbeleerverhuur.be<br />
www.dedobbeleerverhuur.be<br />
Vandaele Machinery<br />
Stationsstraat 128<br />
8780 Oostrozebeke<br />
<strong>05</strong>6 67 40 11<br />
info@vandaele-machinery.be<br />
www.vandaele-machinery.be<br />
Herssens-Tollenaere<br />
Pereboomsteenweg 47<br />
9180 Moerbeke-Waas<br />
09 346 86 51<br />
her-to@skynet.be<br />
www.her-to.be<br />
Masschelein<br />
Pluim 21<br />
8550 Zwevegem<br />
<strong>05</strong>6 75 65 23<br />
info@masscheleinbvba.be<br />
www.masscheleinbvba.be<br />
Overtopfrees<br />
INNOVATIE & ADVIES OP MAAT . KWALITEIT & EXCLUSIVITEIT<br />
KWALITEIT & EXCLUSIVITEIT<br />
Raven leisteen<br />
Steenkorf<br />
Alupath<br />
Gravellock<br />
Nikelaan 31.2430 Laakdal.Tel.: 013 29 29 43<br />
info@els-garden.be.www.els-garden.be<br />
Naamloos-1 1 04-02-<strong>2022</strong> 10:02
WELKOM BIJ DE TOEKOMST VAN<br />
COMMERCIEEL GAZONONDERHOUD<br />
husqvarna.com/ceora
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
Versnipperen op de golfbaan<br />
Tijdens de herfstperiode is het belangrijk dat tuinprofessionals zich voorbereiden op de snoeiwerken die het najaar met zich meebrengt.<br />
De hagen en heesters die gedurende enkele maanden ongebreideld uitgroeiden, moeten nu worden teruggebracht naar hun basisvorm.<br />
Borders moeten uitgedund worden en zodra de sapstromen zich terugtrekken, komen ook de bomen aan de beurt. Kortom, het worden<br />
opnieuw drukke weken voor haagscharen en boomzagen.<br />
Tekst en beeld ELIET<br />
Als er aardekluiten van bloemwortels, of bij het opruimen van hagenscheersel op een<br />
dolomietpad wat grind in de machine terechtkomt, is dit geen enkel probleem.<br />
64
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
De Mega Prof is standaard uitgerust met<br />
vier LED-werklampen. Dit maakt het voor<br />
de greenkeeper mogelijk om bij een vroeg<br />
invallende avond in het najaar ook nog na de<br />
speeluren in alle veiligheid te versnipperen.<br />
De snippers kunnen probleemloos in de borders en groenzones verwerkt worden, want dit onderdrukt de groei<br />
van onkruid.<br />
Golfclubs hebben een groot areaal te onderhouden.<br />
Vanuit hun passie voor gras gaat het leeuwendeel<br />
van de aandacht bij greenkeepers naar het gazon.<br />
Een golfbaan krijgt echter pas écht karakter<br />
als de glooiende graspartijen op harmonische<br />
wijze doorsneden worden met vijvers, bosjes en<br />
groenschermen van verschillende struiken en<br />
siergrassen. Daardoor moeten de kooimaaiers in het<br />
najaar ook eens voorrang geven aan de snoeischaar.<br />
Greenkeepers worden na hun snoeiwerk met een<br />
grote hoeveelheid groenafval geconfronteerd.<br />
Steeds dringt zich de afweging op wat men met dit<br />
snoeiafval moet aanvangen. Het snoeiafval naar<br />
een centrale stapelplaats brengen is erg tijdrovend,<br />
extra belastend voor de greenkeepers, en verplaatst<br />
enkel het probleem in plaats van het op te lossen.<br />
De ELIET-versnipperaars beschikken over een<br />
bijzonder versnippersysteem, dat het snoeiafval<br />
in de vezelrichting versnijdt. Deze manier van<br />
snijden is uitermate zuinig voor het vermogen<br />
van de machine. Naast hout kan het ELIETversnippersysteem<br />
bijzonder goed overweg<br />
met alle andere soorten groenafval. Indien er<br />
bijvoorbeeld aardekluiten van bloemwortels,<br />
of bij het opruimen van hagenscheersel op een<br />
dolomietpad wat grind in de machine terechtkomt,<br />
is dit geen enkel probleem.<br />
De hoge hakfrequentie (50.000 snijbewegingen/<br />
min.) van de Mega Prof versnipperaar zorgt er tevens<br />
voor dat de fijne snippers ook intensief gekneusd zijn,<br />
waardoor ze optimale composteringseigenschappen<br />
krijgen. Ook als mulch tussen de beplanting vormen<br />
deze snippers een luchtige isolatielaag.<br />
Aangepast aan de golfbaan<br />
De Mega Prof heeft een laag eigengewicht,<br />
want met amper 750 kg kan elke microtractor of<br />
universele UTV deze versnipperaar probleemloos<br />
trekken. In de speciale golfuitvoering is<br />
de machine standaard uitgerust met een<br />
oplooprem en met extra brede gazonbanden.<br />
Met een bodemdruk van slechts 0.4 kg/cm²<br />
hoeft de greenkeeper zich geen zorgen te<br />
maken over sporenvorming.<br />
Ook in de werkplaats scoort de Mega Prof.<br />
Zijn uitgekiend ontwerp maakt het mogelijk<br />
om zonder gebruik van gereedschap en in<br />
minder dan 30 seconden de volledige machine<br />
te ontmantelen. Het onderhoud van de<br />
versnipperaar is bovendien heel eenvoudig en kan<br />
in eigen beheer gedaan worden. Op die manier<br />
blijft de operationele kost van deze machine op<br />
een absoluut minimum. Voor golfclubs is deze<br />
versnipperaar een echte aanrader. ❚<br />
‘Het snoeiafval<br />
verplaatsen is geen<br />
oplossing’<br />
Vier-seizoenenversnipperaar<br />
Bij golfbanen is het ter plaatse versnipperen het<br />
beste alternatief. De snippers kunnen immers<br />
probleemloos in de borders en groenzones verwerkt<br />
worden, want dit onderdrukt de groei van onkruid.<br />
Bovendien stimuleert dit de biodiversiteit en het<br />
zorgt voor een betere bodemdrainage. Door de<br />
verscheidenheid aan beplanting is het snoeiafval<br />
ook vrij divers. Voor golfbanen is het aangewezen<br />
een versnipperaar te kiezen die met deze variatie<br />
aan snoeiafval uit de voeten kan. ELIET ontwikkelde<br />
recent een aangepaste variant van de Mega Prof<br />
versnipperaar, speciaal voor de golfclubs.<br />
Krachtig, ecologisch en innovatief<br />
Met zijn krachtige 33 pk Kubota turbodiesel heeft de<br />
ELIET Mega Prof een capaciteit voor takken tot 15 cm<br />
dik. De brede invoertrechter en de grote invoerwals<br />
zijn uitermate geschikt voor een vlotte invoer van<br />
allerhande snoeiafval. De LED-verlichte drukknoppen<br />
die in de trechterrand geïntegreerd zijn, maken de<br />
bediening overzichtelijk en eenvoudig.<br />
De ELIET Mega Prof is als enige versnipperaar<br />
standaard voorzien van een innovatief Eco<br />
Eye TM systeem. Dit systeem zorgt ervoor dat de<br />
versnipperaar autonoom zijn motor naar leegloop<br />
schakelt zodra de machine niet meer actief aan het<br />
versnipperen is. Een infraroodsensor bewaakt de<br />
invoerzone om de motor meteen weer op volle gas<br />
te schakelen zodra de bediener opnieuw snoeiafval<br />
in de trechter brengt. Zo wordt het algemeen<br />
geluidsniveau sterk teruggedrongen en kan er zo’n<br />
200 liter brandstof per jaar worden bespaard.<br />
Met een bodemdruk van slechts 0.4 kg/cm² hoeft<br />
de greenkeeper zich geen zorgen te maken over<br />
sporenvorming.<br />
65
SPECIAL SPORT & GOLF<br />
Pols importeert nu ook<br />
Ransomes Jacobsen, E-Z-GO,<br />
Cushman en Infinicut<br />
voor de BeLux<br />
Straffe uitbreiding<br />
elektrificatie-portfolio<br />
in <strong>2022</strong><br />
De Eclipse 360 kan, uitgerust met achter-rolborstels – de exclusieve Jacobsen Groomers ® –, tot 50 greens maaien zonder te moeten bijladen.<br />
Pols, een onafhankelijk familiebedrijf uit Zuidland, is een betrouwbare, flexibele partner op het gebied van groentechniek, tractoren, recycling-<br />
en grondzuigtechniek. Het is een compacte organisatie met korte lijnen richting klanten en leveranciers. Klant en machine staan hier<br />
centraal, en dat houdt in: gedegen advies, verkoop, reparatie, modificatie of onderdelenvoorziening. Niet voor niets is het credo van Pols:<br />
‘Uw Machine, Onze Zorg’.<br />
Tekst Kris Vandekerckhove | Beeld Pols<br />
Het familiebedrijf nam dit voorjaar, in samenspraak<br />
met de Firma Thomas uit Merchtem, de Belux<br />
van de merken E-Z-GO, Cushman en Ransomes<br />
Jacobsen voor zijn rekening. Vooral die laatste<br />
weet, met meer dan 180 jaar ervaring op de teller,<br />
als geen ander hoe het gras het beste gesneden<br />
of geknipt kan worden. Extra voordeel is dat<br />
de verhuis van de R&D en productie van de VS<br />
naar het VK ervoor zorgt dat alle machines van<br />
Ransomes Jacobsen op de lokale markt zijn getest<br />
én afgestemd. Het bedrijf onderhoudt bovendien<br />
’s werelds meest prestigieuze grasvelden, waaronder<br />
de velden die gebruikt zullen worden tijdens<br />
het WK van <strong>2022</strong> in Qatar.<br />
Alle machines van Ransomes Jacobsen zijn op de lokale markt getest én afgestemd.<br />
Milieuvriendelijk machinepark<br />
Eric Laenen, regioleider Belux bij Pols: “Het bedrijf<br />
is de enige fabrikant van grasmaaiers met een ‘ISO<br />
14001’-certificering, de internationale norm voor<br />
milieubeheer. Die ISO-certificatie van Ransomes<br />
Jacobsen toont aan dat we ernaar streven om<br />
ons machinepark zo milieuvriendelijk mogelijk te<br />
maken. Daarom zetten we ook hard in op de elek-<br />
66
SPORT & GOLF SPECIAL<br />
“Ze hebben ook batterijen die zeer lang meegaan.<br />
Het vermogen wordt geleverd door een lithiumenergiebron.<br />
De batterijen zijn beschikbaar in verschillende<br />
versies: 1,4k kWh of 2,8k kWh. Voor de<br />
Jacobsen ‘Eclipse 360’ is dat 250Ah en voor de<br />
Simplex-maaiers spreken we over 50Ah, die eventueel<br />
zeer snel kunnen verwisseld worden. Multifunctioneel,<br />
handig in gebruik, weinig onderhoud én de<br />
kracht van een elektromotor. Dit allemaal exclusief<br />
te verkrijgen in de Benelux via Pols. Ook via onze<br />
webshop, waar alle klanten 24/7 onderdelen (van<br />
alle machines en merken die we verdelen) kunnen<br />
opzoeken, bekijken, bestellen en laten opsturen.”<br />
De ISO-certificatie van Ransomes Jacobsen toont aan dat Pols ernaar streeft om het machinepark zo<br />
milieuvriendelijk mogelijk te maken.<br />
‘Ransomes Jacobsen is de enige<br />
fabrikant van grasmaaiers met<br />
een ‘ISO 14001’-certificering,<br />
de internationale norm voor milieubeheer’<br />
Volstrekt uniek universeel chassis<br />
Infinicut werkt met een volstrekt uniek universeel<br />
chassis en een zeer handig cassettesysteem: TM-<br />
System. Zo wordt de maaier getransformeerd in<br />
een compleet grasmat-onderhoudssysteem en kan<br />
de professional ook verticuteren, beluchten, borstelen,<br />
reinigen… Dankzij het veelzijdig systeem<br />
is er geen noodzaak om individuele machines te<br />
kopen en kunnen met dezelfde machine alle soorten<br />
sportterreinen worden onderhouden. Dezelfde<br />
soort units kunnen ook nog eens gebruikt worden<br />
met de elektrische ‘Eclipse 360’-maaier van Jacobsen,<br />
waardoor het sportveld op een efficiënte, multi-inzetbare<br />
manier én met een breder maaibeeld<br />
kan onderhouden worden. ❚<br />
trificatie van ons aanbod. Bij de elektrische greenmaaiers<br />
– ‘Eclipse’ van Jacobsen – bouwden we<br />
al in 2012 de eerste lithium/ion-accu-pakketten<br />
in, wat qua autonomie wel wat voordelen bood.<br />
Nu hebben wij ook een Ransomes 3-delige cirkelmaaier<br />
(3,3 m) elektrisch omgebouwd; iets wat<br />
echt nog niemand heeft. Omdat we een bijzondere<br />
invoerder zijn voor Ransomes Jacobsen gaan<br />
wij – met hun steun – die maaier hier op de markt<br />
zetten. Er komt bij Ransomes volgend jaar (2023)<br />
ook een elektrische front-cirkelmaaier (1,50 m)<br />
met een lithium-accu. Jacobsen zal tegelijkertijd<br />
de eerste volledig elektrische fairwaymaaier op<br />
de markt brengen, ook in 2023. En laten we dan<br />
zeker niet onze populaire elektrische greenmaaier,<br />
de Eclipse 360, vergeten. Deze machine kan, volledig<br />
uitgerust met achter-rolborstels – de exclusieve<br />
Jacobsen Groomers ® –, tot 50 greens maaien<br />
zonder te moeten bijladen.”<br />
Infinicut: elektrisch<br />
neusje van de zalm<br />
Eric Laenen: “Ook met Infinicut zetten we de elektrificatie<br />
van ons machinepark verder. Dit is echt het<br />
neusje van de zalm, als het gaat over het onderhoud<br />
van sportvelden. Ze zijn samen met de Simplex-maaiers<br />
(Jacobsen) de eerste maaiers ter wereld die via<br />
bluetooth connecteren met een smartphone. Daarmee<br />
kun je supermakkelijk én draadloos de instellingen,<br />
batterijcapaciteit… controleren.”<br />
Infinicut werkt met een volstrekt uniek universeel chassis en een zeer handig cassettesysteem: TMSystem.<br />
67
KEEP IT GREEN<br />
• Ontwikkeling van alle soorten terreinen<br />
• Onderhoudsplan op maat van uw behoeften<br />
• Specialist in renovatie en regeneratie<br />
• Partner van uw Greenkeeper<br />
• Robotlijntracering<br />
• Ecologische onkruidrobot met gps-detectie<br />
• Fluid Feeder: injectie van nematoden en vloeibare<br />
stimulanten in de rhizosfeer voor een doeltreffende<br />
bestrijding van schadelijke insectenlarven.<br />
www.krinkels.be<br />
Maschio Gaspardo en Agropak<br />
uw partner voor de tuinbouw<br />
frees type W<br />
voor tractoren van 15 tot 40 PK<br />
onkruidbestrijding<br />
versnipperaar type Giraffa M<br />
voor tractoren van 25 tot 50 PK<br />
doorzaaimachine<br />
beluchter<br />
bezander<br />
versnipperaar type Barbi<br />
voor tractoren van 20 tot 45 PK<br />
onkruidborstels<br />
krachtige, hydraulisch aangedreven<br />
onkruidborstels 3 dimensioneel<br />
grasmaaier type Sitrex<br />
Maschio Gaspardo<br />
type Turf-Fix<br />
Benelux bvba<br />
Agropak bvba<br />
Bergstraat 36 b - 3945 Ham tel. : 011/45 07 20<br />
www.maschio-gaspardo-benelux.com - info@maschio-benelux.com www.agropak.be - info@agropak.be
Mega Prof Golf<br />
Dé versnipperaar<br />
voor golfbanen<br />
Bespaar tijd en geld door een efficiënt<br />
beheer van het snoeiafval.<br />
Golfbanen hebben een uitgebreide en gevarieerde groenbeplanting<br />
die heel wat onderhoud vraagt. De meest economische en minst<br />
milieubelastende wijze om met deze stroom aan snoeiresten<br />
af te rekenen is dit meteen ter plaatse te versnipperen en<br />
in de groenzones als onkruidwerende mulch te verwerken.<br />
Investeren in een versnipperaar die het jaar rond een brede waaier<br />
aan soorten snoeimateriaal kan verwerken is dus essentieel.<br />
De ELIET Mega Prof is zo’n volbloed groenafvalversnipperaar,<br />
ontworpen om grote bulkvolumes aan groenafval te verwerken<br />
met een capaciteit tot ruim 15 cm. Deze moderne versnipperaar is<br />
volledig uitgerust met geavanceerde technologie voor maximaal<br />
comfort en marginaal verbruik. Het onderhoudsarme ELIET<br />
messensysteem en een doordacht design zorgen voor een<br />
operationele kost die minimaal is. Met een eigengewicht onder de<br />
750kg en brede banden kan elke UTV de ELIET Mega Prof over de<br />
golfbaan verrijden zonder risico op spoorvorming.<br />
Zijn rendement, flexibele inzetbaarheid en lage onderhoudskost<br />
maken de ELIET Mega Prof Golf tot de beste keuze voor een<br />
intelligent groenbeheer voor elk seizoen.<br />
ELIET Europe | +32 (0)56 77 70 88<br />
info@eliet.eu | www.eliet.eu
Husqvarna’s Living City focust dit keer op meer groen<br />
in de stad en slimmere hulpmiddelen<br />
GROENBEHEER VERGEMAKKELIJKEN MET<br />
ELEKTRISCHE EN (SEMI)AUTONOME MACHINES<br />
‘Opnieuw nadenken over de stedelijke groen ruimte.’ Dat was, vrij vertaald, het thema van de medio oktober in Londen gehouden beurs Living<br />
City <strong>2022</strong>. Organisator Husqvarna wil groenbeheerders daarbij helpen met supermoderne tijd- en geldbesparende onderhoudsmachines.<br />
Die zijn niet alleen steeds vaker elektrisch, maar kunnen ook autonoom werken of op afstand worden bestuurd. Conclusie: het groenbeheer<br />
verandert en daarvan knapt onze omgeving flink op – en wij mensen uiteindelijk ook.<br />
Tekst Pieter de Mos | Beeld Husqvarna<br />
Nigel Dunnet is professor aan de Universiteit van<br />
Sheffield. Voor hem geen saaie baan, want hij is<br />
een natuurmens en daardoor dol op de net iets<br />
wildere (lees natuurlijker) beplanting dan we in<br />
onze steden gewend zijn. Hij toverde als huzarenstukje<br />
zelfs het kale grasveld rondom de Tower<br />
of Londen om in een aantrekkelijke bloemen- en<br />
plantenzee (zie de foto).<br />
Volgens Dunnet is het juist de verwildering die<br />
steden goed zal doen: meer kleur, meer diversiteit,<br />
meer insecten en uiteindelijk meer tevreden<br />
bewoners. En zijn advies: niet te snel alles weer<br />
wegmaaien. Dat mag wellicht jammer zijn voor<br />
leveranciers van maaimachines, maar is wel beter<br />
voor ons aller toekomst.<br />
Te dicht op elkaar voor groen<br />
Ander punt van aandacht is het van oudsher<br />
dicht op elkaar zetten van gebouwen, waardoor<br />
daartussen nauwelijks nog ruimte overblijft voor<br />
groengebieden. De oproep aan stedenbouwkundigen<br />
is eigenlijk om vaker met landschapsarchitecten<br />
om tafel te gaan zitten, zodat we van een<br />
dode (versteende) naar een levende (groenere)<br />
woon- en werkomgeving overstappen. Niet alleen<br />
de gezondheid en het welzijn van de bewoners<br />
spelen daarbij een rol, steeds meer komt de noodzaak<br />
naar boven van het klimaatbestendig maken<br />
van onze steden, door bijvoorbeeld regenwater<br />
langer vast te houden in groengebiedjes (ook op<br />
daken) en de opname van CO 2<br />
te vergroten door<br />
meer bomen te planten en bestaande bomen niet<br />
te snel te kappen.<br />
Plantenprofessor Nigel Dunnet houdt van wilde natuur. Dus werd het kale grasveld rondom de Tower of<br />
Londen een aantrekkelijke bloemen- en plantenzee.<br />
Duidelijk is ook, dat de coronapandemie een extra<br />
impuls heeft gegeven aan de beleidsmatige aandacht<br />
voor groen. Meer thuis werken vraagt een<br />
ontspannende buitenruimte, waarin kortdurende<br />
(sociale) sport- en recreatiemomenten mogelijk zijn.<br />
70
Frontmaaier P 524XR EFI kreeg er een afstandsbediening bij in de vorm van een heupzender om veilig op<br />
(natte) steile hellingen te kunnen werken.<br />
‘Groen in de stad zorgt voor<br />
biodiversiteit en waterberging,<br />
en verkoelt in een warme periode’<br />
Innovatie machines en<br />
gereedschappen<br />
Husqvarna houdt duidelijk van innoveren, want<br />
tijdens Living City <strong>2022</strong> werden meerdere slimme<br />
machines en apparaten gedemonstreerd. Ze<br />
zijn onder andere bedoeld voor beheer en onderhoud<br />
van grote stadsparken, sportvelden, golfbanen<br />
en zelfs vliegvelden en landschappelijke<br />
zonneparken. Het Zweedse bedrijf kiest daarbij<br />
voor twee invalshoeken.<br />
De eerste is elektrificatie, ook van maaimachines.<br />
Dat is een logische stap, die aansluit op het bij de<br />
handgereedschappen omschakelen van benzine<br />
naar accu. Geen dampen, geen geknoei, minder<br />
persoonlijke startkracht nodig en minder gevaar.<br />
Plus veel minder CO 2<br />
uitstoot, natuurlijk. Inmiddels<br />
heeft de accu zich wel bewezen wat kracht en<br />
werkduur betreft en kunnen steeds meer machines<br />
en gereedschappen worden geëlektrificeerd.<br />
Zo worden de nieuwe Husqvarna BLi-X 36V accu's<br />
geleverd met drie verschillende capaciteitsniveaus<br />
en zijn ze voorzien van ActiveCool. Ze maken deel<br />
uit van de in 2023 op de markt komende serie<br />
525i elektrische grastrimmers en bosmaaiers, die<br />
volgens Husqvarna even goed presteren als de<br />
25cc-benzineproducten.<br />
Veilig werken op steile hellingen<br />
Met een grote maaimachine na een regenbui een<br />
talud bewerken houdt risico’s in voor de bestuurder.<br />
Dus ligt het voor de hand om die veilig op<br />
enige afstand te zetten en alleen de machine op<br />
de steile helling (tot 60 graden!) haar maaiwerk<br />
te laten verrichten. Dus kreeg de commerciële<br />
frontmaaier P 524XR EFI er een afstandsbediening<br />
bij in de vorm van een heupzender. Er is snel<br />
‘Opnieuw nadenken over de stedelijke groen ruimte’<br />
was, vrij vertaald, het thema van de medio oktober<br />
in Londen gehouden beurs Living City <strong>2022</strong>.<br />
en naadloos te schakelen tussen de vaste en afstandsbediening.<br />
Interessant is dat de frontmaaier<br />
ook plekken meepakt die anders vaak worden<br />
overgeslagen – onder overhangende takken, bijvoorbeeld.<br />
Het nieuwe gefacelifte X-model van de<br />
P 524-maaier – met nog altijd een benzinemotor<br />
– kreeg tevens een nieuw 137 cm breed maaidek,<br />
een digitale gebruikersinterface en ingebouwde<br />
Husqvarna Fleet Services connectiviteit. ❯<br />
Tweede invalshoek is nog interessanter, namelijk:<br />
het autonomer maken van grasmaaiers. Husqvarna<br />
noemt zich inmiddels ‘wereldleider’ in robotmaaiers,<br />
en die claim wordt de komende tijd verder<br />
ingevuld met nieuwe of verbeterde machines.<br />
Professionele robotmaaier CEORA kan met zijn verlaagde nieuwe maaidek 43L meer verschillende<br />
grasgebieden op de golfbaan beheren.<br />
71
ONS<br />
AANBOD<br />
Lage Kaart 335 • 2930 Brasschaat<br />
Bosdreef 33 • 2950 Kapellen<br />
+32 (0)3 303 71 41 • sales@rhodoskwekerij.be<br />
www.rhodoskwekerij.be<br />
Rhododendron ponticum<br />
& cultivars<br />
in grotere maten van<br />
100cm tot 250cm<br />
Rhododendrons<br />
voor het bouwen<br />
van massieven<br />
Grote solitaire planten<br />
volle grond (kluit)<br />
Air Root-Container en<br />
Kokoskluiten<br />
(ganse jaar leverbaar)<br />
Perfecte kluit, ook te<br />
planten bij droogte!<br />
Maten tot 180/200<br />
Landbouwassen<br />
WAGENBOUW onderdelen<br />
Bezoek<br />
onze<br />
webshop<br />
Door het enorm grote assortiment wagenbouwonderdelen voor de agrarische sector, hebben wij<br />
altijd voor u het beste, het snelst leverbare en het meest prijsvriendelijkste artikel in huis.<br />
Import en Groothandel<br />
Triangel<br />
ECE-R55 keur<br />
Draaikrans<br />
Landbouwband<br />
+31(0)592 37 27 19<br />
info@middelbos.nl<br />
www.middelbos.nl<br />
Naamloos-2 1 24-02-2021 16:01
Autonoom en elektrisch versus bediend<br />
en diesel. De milieu-impact verschilt<br />
enorm en is voor Husqvarna reden om<br />
vol in te zetten op moderne technologie.<br />
De autonome, elektrisch aangedreven maaier<br />
bespaart op onderhoudskosten en kan de CO 2<br />
uitstoot<br />
tijdens de levensduur van de machine met<br />
maar liefst 83% verminderen in vergelijking met<br />
een Husqvarna P 525DX zitmaaier op diesel (zie<br />
illustratie).<br />
Voor 2023 staat nog een verbetering op het programma:<br />
een upgrade van Automower 550 EPOS,<br />
de allereerste robotmaaier die gebruikmaakt van<br />
de ‘virtual boundary EPOS-technologie’. Hij heeft<br />
geen fysieke belijning meer nodig, maar krijgt<br />
digitaal een werkgebied toegewezen, waarna<br />
hij zelfstandig door systematisch te maaien de<br />
maaicapaciteit kan verdubbelen tot 10.000 vierkante<br />
meter per dag. EPOS-technologie is een<br />
zeer nauwkeurig satellietnavigatiesysteem, dat<br />
een nauwkeurigheid van 2-3 centimeter levert en<br />
meerdere maaipatronen mogelijk maakt. ❚<br />
Maaien op zonneparken<br />
en vliegvelden<br />
Autonoom maaien is kostentechnische interessanter,<br />
maar was altijd lastig te realiseren bij<br />
grote terreinen zoals vliegvelden (veiligheid) en<br />
zonneparken (veel obstakels en afscherming van<br />
gps-signaal).<br />
‘Husqvarna kiest voor twee invalshoeken.<br />
De eerste is elektrificatie, de tweede het<br />
autonoom laten werken van robotmaaiers’<br />
Het Autonomous Operation System for Professionals<br />
is speciaal bedoeld voor deze lastige<br />
situaties. Het maakt gebruik van een zeer nauwkeurig<br />
satellietnavigatiesysteem, dat verbeterde<br />
realtime positioneringsnauwkeurigheid biedt.<br />
De locatienauwkeurigheid is 2-3 centimeter, en<br />
als extra veiligheidsmaatregel kan een operator<br />
het systeem manoeuvreren en op afstand bedienen.<br />
De machines werken geheel elektrisch – in<br />
het zonnepark uiteraard op zonnestroom. Met<br />
een proefproject op een Zweedse luchthaven wil<br />
Husqvarna de toepassingsmogelijkheid van deze<br />
technologie aantonen.<br />
CEORA tackelt diversiteit golfbanen<br />
Speciaal voor grote en diverse grasvlakken introduceert<br />
Husqvarna de professionele robotmaaier CEO-<br />
RA met zijn verlaagde nieuwe maaidek 43L. Met<br />
een capaciteit van 20.000-25.000 vierkante meter<br />
per dag kan de CEORA tot drie fairways van normale<br />
grootte per dag maaien. Met zijn elektrische<br />
maaihoogteverstelling kan dezelfde robotmaaier<br />
fairways, semi-rough, rough en andere sportterreinen<br />
maaien op maaihoogtes van 10 tot 60 mm.<br />
Ook aan de gewone mens wordt gedacht. Deze kettingzaag heeft een verwarmde handgreep, zodat in koude<br />
perioden veiliger kan worden gewerkt.<br />
73
Uniek 'NOA outdoor living'-<br />
inspiratiepark kers op de taart<br />
Nieuwe Renson-site<br />
'ademt' buitenleven<br />
Bijzondere synergie tussen de meer dan dertig gespecialiseerde ‘outdoor living’-merken.<br />
In november opent op de gloednieuwe Renson ‘outdoor site’ in Kruisem/Nazareth onder de naam ‘NOA outdoor living’ een indrukwekkend<br />
inspiratiepark zijn deuren. Daarmee pakt Renson – samen met meer dan dertig andere merken in ‘high-end outdoor living’ – uit met twaalf<br />
realistische tuinen, verspreid over 30.000 m 2 . Die dompelen je onder in het summum van ‘buitenleven’. Daarmee is de laatste fase van de<br />
nieuwe Renson-site ingezet.<br />
Tekst Renson / Kris Vandekerckhove | Beeld Renson<br />
Op technisch vlak is deze nieuwe site er een die<br />
natuur ‘ademt’, letterlijk en figuurlijk. Want achter<br />
de indrukwekkende façade gaat een ‘zero energy<br />
impact’-project schuil, zelfvoorzienend in water- en<br />
energieverbruik, met de meest duurzame technieken<br />
voor gezond en comfortabel leven en werken:<br />
‘Creating Healthy Spaces’ in de praktijk.<br />
Zero energy impact<br />
Het impressionante gebouw langs de E17 autosnelweg<br />
– een ontwerp van Binst Architects – is<br />
opgevat als een ‘tuinpaviljoen XXL’. De 380 meter<br />
lange gevel is bekleed met natuurlijke elementen,<br />
zoals groen en boomstammen. Van deze productiesite<br />
gaat overigens geen industrieel afvalwater<br />
naar riolen of oppervlaktewater. Maar liefst 95%<br />
van het afvalwater uit de lakstraat wordt via een<br />
NOA outdoor living wil bezoekers in de eerste plaats inspireren en oriënteren.<br />
74
verdamper gerecupereerd om ermee de profielen<br />
te spoelen na het voorbehandelingsproces. De<br />
energie voor die verdamper wordt mee opgewekt<br />
via de 6.700 zonnepanelen op het dak.<br />
Maar de verwaarloosbare ecologische voetafdruk<br />
heeft deze productiesite ook te danken aan het<br />
feit dat (ook al in de lakstraat) de restwarmte van<br />
de moffeloven hergebruikt wordt om het voorbehandelingswater<br />
voor te verwarmen. Zo wordt<br />
amper nog gas gebruikt om die baden op te warmen.<br />
Het intelligente ‘Aorta tussenbuffermagazijn’<br />
zorgt op zijn beurt dan weer voor kleuroptimalisatie<br />
in de lakstraat. Minder kleurwissels betekent<br />
niet alleen een beter rendement, maar ook minder<br />
spoelingen én poederlak.<br />
Op technisch vlak is deze nieuwe site er een die natuur ‘ademt’, letterlijk en figuurlijk.<br />
‘De productie wordt volledig digitaal<br />
aangestuurd en toont haar innovatieve<br />
karakter in de dagelijkse flow’<br />
Futureproof Renson-productiesite<br />
In deze nieuwe outdoor productiesite worden<br />
voortaan alle Renson-buitenproducten voor wereldwijde<br />
export gemaakt. Van terrasoverkappingen,<br />
carports en alle bijbehorende accessoires<br />
zoals verlichting, schuifpanelen, plantenbakken,<br />
zitbanken en andere designtuinelementen: de<br />
nieuwe productiesite kan een capaciteit aan die<br />
drie keer groter is dan wat voorheen aan ‘outdoor<br />
living’ geproduceerd kon worden in Waregem.<br />
Uiteraard gaat er nog meer schuil achter de indrukwekkende<br />
gevel langs de autosnelweg. Naast<br />
de productie vind je er ook een Renson-testcentrum<br />
en trainingsfaciliteiten, allemaal van de<br />
hand van Embo Architecten. Binst Architects nam<br />
kantoren, NOA outdoor living experience center<br />
en ‘landmark’ voor zijn rekening.<br />
“We onderscheiden ons met standaardisatie in<br />
maatwerk”, legt Dieter Heyman (general manager<br />
Renson Outdoor) uit. “Op basis van de wensen van<br />
de klant stuurt een Renson-verdeler van waar ook<br />
ter wereld met één muisklik de unieke configuratie<br />
van een terrasoverkapping door voor productie in<br />
deze fabriek. Die productie van maatwerk wordt<br />
hier van begin tot einde digitaal aangestuurd<br />
om die zo gestandaardiseerd mogelijk te laten<br />
verlopen. Enkel zo konden we deze investering in<br />
onze thuisregio doen. Tegelijk creëren we zo ook<br />
toegevoegde waarde voor de mensen die hier aan<br />
de slag gaan, want het is nu eenmaal niet gemakkelijk<br />
om medewerkers te vinden in deze regio.”<br />
De bezoeker wordt ondergedompeld in het summum van ‘buitenleven’.<br />
Buitenleven zit in de lift<br />
Met NOA outdoor living werd nu ook de laatste<br />
fase van de nieuwe Renson-site opgeleverd. Want<br />
buitenleven is ‘in’, veel mensen willen wereldwijd<br />
‘terug naar de natuur’ en de grenzen tussen binnen<br />
en buiten vervagen steeds meer. ❯<br />
75
230kg continue draagvermogen - 80cm smal in transport-toestand - bi-motor<br />
www.h<br />
Hinowa Belgium - VTN Europe BV • Kapelleweg 3c • 3150 Haacht • 015 - 34 87 74 • www.hinowa.be<br />
HUUR 100%<br />
BELGISCH<br />
EEN BREED GAMMA AAN PROFESSIONELE TUINMACHINES<br />
WWW.HUURLAND.BE I AALST - BOORTMEERBEEK - BRUGGE - DENDERMONDE -<br />
EKE - GENT - KORTRIJK - MALDEGEM - OOSTENDE - ROESELARE - ZELLIK<br />
GreenPro 0921.indd 1 01/09/2021 19:12
Comfortabel buiten kunnen leven staat dan ook<br />
meer dan ooit op de agenda van velen en de nood<br />
aan extra productie- en belevingsruimte werd<br />
groot. Met de gloednieuwe outdoor site beantwoordt<br />
Renson perfect aan die noden in de markt.<br />
NOA outdoor living wil bezoekers dus in de eerste<br />
plaats inspireren en oriënteren. Dit is niet zomaar<br />
een verkooppunt of een klassieke showroom, wel<br />
een plek om op een ontspannen manier iedereen<br />
de kans te geven om de blik te verruimen en<br />
ideeën op te doen. Krijgen projecten hier concreet<br />
vorm? Dan kan de geïnteresseerde bezoeker contact<br />
opnemen met een van de meer dan dertig<br />
partners om de eigen ‘buitenleefruimte’ in de<br />
praktijk te helpen uitwerken.<br />
Ruim dertig high-end<br />
‘outdoor living’-merken<br />
Het unieke van NOA outdoor living zit in de bijzondere<br />
synergie tussen de meer dan dertig gespecialiseerde<br />
‘outdoor living’-merken die er hun<br />
schouders onder zetten. Dit inspiratiepark heeft<br />
zijn naam dan ook niet gestolen.<br />
Het impressionante gebouw – een ontwerp van Binst Architects – is opgevat als een ‘tuinpaviljoen XXL’.<br />
‘Achter de<br />
indrukwekkende<br />
façade gaat een<br />
‘zero energy impact’-<br />
project schuil’<br />
In november opent ‘NOA outdoor living’ zijn deuren.<br />
In het indrukwekkende park – het werk van tuinen<br />
landschapsarchitect Buro Groen en conceptbureau<br />
Maister – ontdek je buitenmeubilair van<br />
Extremis, Royal Botania en Coco Wolf, vloerbedekking<br />
van Schellevis, Duofuse en Vande Moortel,<br />
houten terrassen en omheiningen van Carpentier,<br />
akoestisch materiaal van Petac, tv-schermen van<br />
Caerus Vision, luidsprekers van Escape, verlichting<br />
van Bega en Kreon, elektronische oplossingen<br />
van Niko, buitendouches van Axor, sauna’s, bubbelbaden,<br />
spa’s en meer van Alpha Wellness, buitenkeukens<br />
van Cubic Outdoor Living, barbecues<br />
van Ofyr, matten en bezems van Rizz, tiny houses<br />
en modulaire leef- en werkruimtes van Amani Spaces,<br />
pakketbrievenbussen, poorten en laadpalen<br />
van eSafe, zonwering en buitenleefruimtes van<br />
Renson en Corradi, tapijten van Limited Edition,<br />
bomen en struiken van Van den Berk, binnenplanten<br />
van Nature at Work, green walls van Sioen,<br />
outdoor stoffen van Sunbrella, planten- en bloempotten<br />
van CosaPots, tuindecoratiehaarden van<br />
Planika en buitenspiegels van Deknudt Mirrors. ❚<br />
77
Erba: drie lampen op verschillende hoogten, perfect voor in hoog gras.<br />
Met connector uit één stuk is aanleggen zo gedaan<br />
TRENDS IN TUINVERLICHTING 2023:<br />
UITSTRALING, FLEXIBILITEIT EN SFEER<br />
De wereld van tuinverlichting is altijd in beweging. Als expert in 12 volt-buitenverlichting komt ook Lightpro in 2023 met een nieuwe lijn.<br />
Wendy Beukers, marketingmanager van het Twentse merk, vertelt hoe zij daarmee inspelen op de trends voor het nieuwe jaar.<br />
Tekst Els Hekkenberg (Letterdesk) | Beeld Lightpro<br />
78
Op het gebied van tuinverlichting worden elk jaar<br />
nieuwe stijlen en innovatieve producten op de<br />
markt gebracht. Ook Lightpro speelt hier mooi op<br />
in. Daarom lanceert het bedrijf begin 2023 zijn<br />
nieuwe productlijn. De 12V-producten van Techmar<br />
zijn voor groenprofessionals extra aantrekkelijk,<br />
want je legt ze makkelijk zelf aan.<br />
Met de nieuwe producten speelt Lightpro in op de<br />
trends in buitenverlichting voor het nieuwe jaar.<br />
De focus komt daarbij te liggen op het creëren<br />
van een outdoor lichtbeleving rondom je woning.<br />
Geniet van buiten, ook later op de avond of tijdens<br />
de donkere dagen.<br />
Slimme verlichting van nu en van de toekomst<br />
combineren kracht, veiligheid en innovatie. Kies<br />
zelf welk tuinelement je uitlicht of waar je simpelweg<br />
wat extra licht nodig hebt voor veiligheid.<br />
In 2023 trapt Lightpro de nieuwe smart-serie af<br />
met de Oberon en Castor Smart-lampen. Deze<br />
koppel je eenvoudig in de Lightpro-app, net als<br />
de nieuwe bewegingsmelder en 12 volt-camera.<br />
Het smart-systeem werkt op het Zigbee-platform,<br />
waardoor je het ook kunt verbinden met diverse<br />
grote smart-systemen.<br />
je langs een pad plaatst en die naar beneden<br />
schijnt. De lamp van staal en gepoedercoat aluminium<br />
heeft een moderne, tijdloze uitstraling.<br />
“Dankzij de lampen die in zes standen dimbaar<br />
zijn, creëer je altijd de ideale sfeer en lichtsterkte<br />
voor de beleving die je voor ogen hebt.”<br />
Daarnaast introduceert Lightpro met de Xible een<br />
flexibele spot. Denk aan buigbare leeslampjes,<br />
maar dan voor in de tuin. Maak een sierlijke bocht<br />
of een scherpe hoek en creëer daarmee speelse<br />
elementen. “Zo kun je ook precies uitkiezen welk<br />
element je extra aandacht wilt geven. Schijn bijvoorbeeld<br />
hogere struiken van onderen aan of zet<br />
een kleiner plantje van boven in de spotlight.”<br />
Hoog gras, of het nu riet of een weelderige<br />
natuurtuin is, zien we veel terugkomen in de<br />
trends voor het nieuwe jaar. De lampen uit de<br />
Erba-serie kun je in dit hoge gras plaatsen: met<br />
drie lampen op verschillende hoogten geef je<br />
een mooi effect. Wendy Beukers: “De smalle<br />
lampen met een klein lichtpuntje komen in het<br />
hoge gras pas echt mooi tot hun recht. Natuurlijk<br />
kunnen ze ook langs een pad of in het midden<br />
geplaatst worden.”<br />
Lightpro speelt in op de behoefte van mensen<br />
om tuinverlichting te kunnen bedienen met een<br />
smartphone of smarthome-systeem. Zo blijft het<br />
merk aansluiten bij de nieuwste trends. ❚<br />
‘Hey Google,<br />
doe de<br />
tuinverlichting aan!’<br />
Compleet assortiment<br />
Lightpro heeft een compleet assortiment tuinverlichting.<br />
Het merk is gericht op hoveniers die een<br />
echte beleving met tuinverlichting willen creëren.<br />
Het complete assortiment bevat spots, wandlampen,<br />
staande lampen, sfeerverlichting, uplights en<br />
decklights. Dankzij de laagspanning heb je geen<br />
specialistische kennis nodig voor de aanleg.<br />
De nieuwe downlighter Alon.<br />
“Een hovenier kan het systeem dus zelf aanleggen”,<br />
zegt Wendy Beukers. “Het flexibele kabelsysteem<br />
hoeft niet eens ingegraven te worden: het is<br />
waterdicht. Met een speciale connector bestaande<br />
uit één stuk, is aanleggen zo gedaan.”<br />
“Naast slimmere technologie komt er steeds meer<br />
aandacht voor het uiterlijk van de lampen. Soms<br />
onopvallend, soms juist lampen die gezien mogen<br />
worden.”<br />
Zo komt Lightpro met een nieuwe downlighter,<br />
de stijlvolle Alon. Alon is een staande lamp die<br />
De flexibele spot: Xible.<br />
79
Bijzonder blauwsteenproduct<br />
voor landelijke uitstraling<br />
Gebruiksvriendelijke en duurzame materialen voor buitenaanleg, met een grote focus op esthetische meerwaarde. Daarvoor ben je al decennialang<br />
aan het juiste adres bij E.L.S. Garden. De groothandel in tuinmaterialen blijft innoveren met verrassende materialen. Die nieuwigheden,<br />
zoals de blauwe hardsteen platine, geven je creatieve vrijheid voor sfeervolle tuinaanleg.<br />
Tekst Stephanie Demasure |<br />
Beeld E.L.S. Garden<br />
80
Zoveel klanten, zoveel stijlen tuinen. Welk tuinontwerp<br />
je ook realiseert, bij E.L.S. Garden in Laakdal<br />
vind je de passende materialen. Van moderne<br />
terrassen tot landelijke tuinen met zwemvijvers<br />
die de natuurlijk glooiingen van het landschap<br />
perfect volgen. Met deze groothandel als partner<br />
creëer je met gemak een totaalbeleving in de tuin.<br />
Zaakvoerster Els Meynen: “Jaar na jaren bouwen<br />
we verder aan een compleet assortiment voor de<br />
vakman. Zowel op vlak van materialen als van toebehoren.<br />
We ontplooiden onszelf ondertussen ook<br />
tot expert voor natuurlijke producten. De vraag<br />
hiernaar stijgt ook bij de eindklant. We volgen de<br />
trends in de markt en staan zo op elk moment<br />
paraat voor de professional.”<br />
E.L.S. Garden heeft alle materialen en toebehoren<br />
voor tuinaanleggers.<br />
‘Creatieve vrijheid voor<br />
sfeervolle tuinaanleg’<br />
Blauwe hardsteen platine in diverse maten, voor landelijke paadjes en terrassen.<br />
Speciale verzaging<br />
voor uniek effect<br />
Blauwe steen is een geliefd materiaal in de tuin,<br />
en met reden. Dit materiaal voegt natuurlijke<br />
schoonheid toe aan projecten en is erg goed bestand<br />
tegen alle weersomstandigheden. Bovendien<br />
is het een veelzijdig product. Van boordstenen<br />
tot traptreden en van tuinmuurtjes tot paden:<br />
E.L.S. Garden heeft voor elke toepassing de juiste<br />
blauwsteenproducten. Het gamma blijft trouwens<br />
groeien. Een recente aanvulling in het assortiment<br />
is de Blauwe hardsteen patine, die mogelijkheden<br />
biedt om originele tuinpaden en terrassen aan te<br />
leggen.“Typerend voor dit product is de speciale<br />
manier van verzagen”, legt Els Meynen uit. “Die<br />
verwerking geeft de tegels de look van een kassei.<br />
Onderaan ontstaan namelijk tussenafstandhouders.<br />
Bij de aanleg van paden of terrassen krijg<br />
je zo duidelijk zichtbare voegen, in tegenstelling<br />
tot het klassieke tegelwerk met minimale tussenbreedtes.<br />
De stenen worden getrommeld voor een<br />
zachte dynamiek in de betegelde oppervlakken.<br />
De landelijke uitstraling van kasseien, maar met<br />
de praktische voordelen en de natuurlijke charme<br />
van blauwsteen dus.”<br />
De platines zijn vijf centimeter dik en zijn beschikbaar<br />
in diverse afmetingen, naargelang de wensen<br />
en noden van het specifieke tuinontwerp. De<br />
eerste projecten zijn ondertussen een feit en het<br />
resultaat is heel positief ontvangen. Zowel architect,<br />
tuinaanlegger als eindklant blikken terug op<br />
een vlot projectverloop en de bewoners genieten<br />
de komende jaren zorgeloos van hun nieuwe tuin.<br />
Een familiaal succesverhaal<br />
Zaakvoerster Els en haar vader Ivo Meynen runnen<br />
de speciaalzaak ondertussen sinds 2014. De<br />
sectorervaring gaat evenwel veel verder terug. Dat<br />
betekent, naast het ruime productgamma, een<br />
schat aan technische expertise en toegewijd advies.<br />
Vragen over tuinaanleg of onderhoud? Niet<br />
zeker welke materialen de beste keuze zijn voor<br />
complexe uitvoeringen? Het team van E.L.S. Garden<br />
helpt je met plezier verder.<br />
“Onze klanten weten dat ze ons altijd om raad<br />
kunnen en mogen vragen. Net zoals ze zeker zijn<br />
van hoogwaardige producten en exclusieve oplossingen.<br />
Weet je precies wat je nodig hebt, dan<br />
bestel je snel een eenvoudig online. Zo proberen<br />
we elke klant op zijn wenken te bedienen, met<br />
materialen en toebehoren van de beste kwaliteit”,<br />
besluit Els Meynen. ❚<br />
81
40Vmax-platform en accupacks geven boost<br />
ACCUMACHINES VOOR TUINTOEPASSINGEN<br />
OOK BIJ PROFESSIONALS STEEDS POPULAIRDER<br />
Vanaf dit jaar stopt Makita met de productie van benzinemotoren en legt zich volledig toe op de accutechnologie. De Japanse fabrikant speelt<br />
hierin al lang een voortrekkersrol. De voordelen zijn duidelijk en nieuwe technische ontwikkelingen versnellen deze omslag. Accumachines<br />
combineren de mobiliteit van een machine met verbrandingsmotor met het gebruiksgemak en de betrouwbaarheid van een elektrische<br />
motor. Niet alleen maken ze minder lawaai en produceren ze geen uitlaatgassen, ze zijn ook gemakkelijker te starten en vergen minder<br />
onderhoud. Daarnaast zijn er het groeiend milieubewustzijn en meer aandacht voor gezondheid en veiligheid. De wetgeving en de normen<br />
worden namelijk steeds strenger.<br />
Tekst Kris Vandekerckhove | Beeld Makita<br />
Accumachines hebben nog andere troeven. Door de<br />
elektronische sturing is het relatief eenvoudig om extra<br />
functionaliteiten te voorzien. Denk hierbij aan de<br />
automatische snelheidsregeling en het automatisch<br />
stoppen bij overbelasting of terugslag. Deze functionaliteiten<br />
kunnen het comfort en de veiligheid drastisch<br />
verhogen. En ten slotte is ook de energiekost<br />
lager. Zeker in vergelijking met alkylaatbenzine – die<br />
vaak gebruikt wordt om de schadelijke uitstoot van<br />
tweetakt-benzinemotoren te beperken – is de kostenbesparing<br />
niet onbelangrijk.<br />
In combinatie met de bladblazer kan tot 45 minuten non-stop gewerkt worden.<br />
Het accupack kan rechtstreeks gemonteerd worden<br />
op specifiek daarvoor gebouwde machines zoals de<br />
rug-gedragen bladblazer.<br />
Met het nieuwste 40Vmax-accuplatform tilt Makita<br />
de kracht en de autonomie van accumachines naar<br />
een hoger niveau. Dat maakt dat ook zwaardere<br />
machines zoals bladblazers, kettingzagen of bosmaaiers<br />
uit het professionele segment voortaan<br />
prima op accu kunnen werken.<br />
Recent introduceerde Makita een nieuwe reeks kettingzagen<br />
voor het 40Vmax-platform met zwaardlengtes<br />
van 30 tot 45 centimeter. Met een piekvermogen<br />
van 1,6 kW en kettingsnelheid tot 25,5<br />
m/s, komen deze machines ook in het vizier voor<br />
professionele toepassingen. De efficiëntie wordt<br />
verder verhoogd door gebruik van de nieuwe 80TXL<br />
zaagketting die specifiek ontworpen is voor accumachines.<br />
De geoptimaliseerde tandvorm en verbeterde<br />
smering zorgen voor minder wrijving en dus een grotere<br />
autonomie. De ketting is ook terugslagarm en<br />
kenmerkt zich door een laag trillingsniveau.<br />
Deze kettingzagen kunnen voor de professional ook<br />
een interessante aanvulling zijn op nog zwaardere<br />
82
machines met verbrandingsmotor, bijvoorbeeld om<br />
gerooide bomen van takken te ontdoen.<br />
Tegelijk werd het assortiment aangevuld met<br />
enkele 40Vmax tophandle-kettingzagen met<br />
zwaardlengtes van 25 tot 35 centimeter en een<br />
speciale versie met carvingblad. Ideaal voor het<br />
snoeien in de boom en boomverzorging.<br />
Ongeëvenaarde kracht<br />
met 2x 40Vmax<br />
Door de geoptimaliseerde 40Vmax-accutechnologie,<br />
BL-motor en een geforceerde koeling levert<br />
de nieuwe generatie machines een vermogen<br />
van meer dan 1,0 kW en het dubbele voor de<br />
2x 40Vmax-versies. Qua kracht zijn die laatste<br />
te vergelijken met een tweetaktmotor van 40 cc.<br />
De 2x 40Vmax-bosmaaier UR012G, bijvoorbeeld,<br />
heeft een vermogen van 2,0 kW en is bovendien<br />
mechanisch versterkt, waardoor die perfect het<br />
zware werk aankan zoals het maaien en hakselen<br />
van hoog, taai gras en het zagen van struiken en<br />
dunne bomen.<br />
Peter Bossens, product assistant Makita: “De<br />
uitdaging voor de accutechnologie blijft een zo<br />
groot mogelijke energiecapaciteit voor een zo<br />
Met het 40Vmax-accuplatform tilt Makita de kracht en de autonomie van accumachines naar een hoger niveau.<br />
laag mogelijk gewicht. Daarnaast is ook een korte<br />
laadtijd belangrijk, en dat is duidelijk een sterk<br />
punt van Makita. Door accu’s af te wisselen kan je<br />
in de meeste gevallen continu werken.”<br />
‘Voor elke toepassing<br />
het gepaste<br />
accuplatform’<br />
Accupack PDC1200<br />
Voor toepassingen die een nog grotere autonomie<br />
vereisen introduceerde Makita recent het accupack<br />
PDC1200. Dat heeft een bijzonder grote<br />
energie-inhoud van 1206 Wh en kan ook bijzonder<br />
flexibel ingezet worden. Om te beginnen kan<br />
het accupack rechtstreeks gemonteerd worden op<br />
specifiek daarvoor gebouwde machines zoals de<br />
rug-gedragen bladblazer UB002C of de grasmaaier<br />
LM001C. Dat levert indrukwekkende prestaties<br />
op: in combinatie met de bladblazer, bijvoorbeeld,<br />
kan tot 45 minuten non-stop gewerkt worden bij<br />
de hoogste blaaskracht van 22 N. Qua prestaties<br />
kan deze machine zich dus meten met een klassiek<br />
rug-gedragen model met verbrandingsmotor,<br />
maar dan met het voordeel van een lager geluidsen<br />
trillingsniveau.<br />
Andere machines zoals de bosmaaier UR101C<br />
of de bladblazer UB001C hebben de klassieke<br />
vorm, maar worden via een kabel met connector<br />
verbonden op het accupack. En ten slotte kunnen<br />
met een speciale adapter ook bijna alle andere<br />
2x18V- en 40Vmax-machines uit het gamma<br />
aangesloten worden.<br />
De geoptimaliseerde tandvorm en verbeterde smering zorgen voor minder wrijving en dus een grotere<br />
autonomie.<br />
“Het mag duidelijk zijn, Makita streeft er continu<br />
naar om voor elke toepassing het gepaste accu-platform<br />
te kunnen bieden”, besluit Peter Bossens. ❚<br />
83
WIE ONDERHOUDT UW TERREINEN?<br />
Maak kennis met onze smartrobotgrasmaaiers op echorobotics.com<br />
50%<br />
besparing<br />
Minder<br />
werk<br />
Perfect onderhouden<br />
gazon<br />
90% minder<br />
CO 2<br />
-uitstoot<br />
Naamloos-4 1 13-07-<strong>2022</strong> 11:20<br />
NEW HOLLAND BOOMER<br />
INTRODUCTIE VAN 18 NIEUWE<br />
FASE V-CONFORME COMPACT TRACTOREN<br />
• Nieuwe efficiënte, stille en zuinige<br />
Fase V motor<br />
• Nieuw digitaal dashboard<br />
• Auto PTO<br />
• EZ Speed op de HST modellen<br />
• Grotere brandstoftank tot wel 47 l<br />
• ESC Engine Speed Control<br />
• Servo Assist Hydrostatic<br />
• Een compleet gamma(25pk-57pk):<br />
Boomer 25C-25-35-40-45-50-55<br />
• Meer koppel tot wel 188 Nm<br />
Firma Thomas BVBA<br />
Brusselsesteenweg 144<br />
1785 Merchtem<br />
(32) 52/372 273<br />
info@firmathomas.be<br />
www.firmathomas.be<br />
Meer info bij uw<br />
New Holland dealer<br />
www.newholland.com
ADVERTORIAL<br />
Tuinen Hoflack wil administratieve<br />
software nog beter benutten<br />
GOEDE OPVOLGING MAAKT HET VERSCHIL<br />
Met een sterke ploeg, bijzondere aandacht voor details, en een vlotte opvolging en communicatie probeert Tuinen Hoflack uit Langemark zich<br />
bij zowel particuliere als commerciële en publieke klanten te onderscheiden. Niet toevallig verwachten ze bij het familiebedrijf dat ook hun<br />
eigen professionele partners die eigenschappen aan de dag leggen. Visma Bouwsoft, het voormalige Groensoft, maakt dat alvast waar. Tuinen<br />
Hoflack maakt immers al zo’n twaalf jaar gebruik van de administratieve software.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld Visma Bouwsoft<br />
Tuinen Hoflack evolueerde in 1997 van kwekerij<br />
tot hoveniersbedrijf, gespecialiseerd in aanleg en<br />
onderhoud van zowel publieke groenprojecten als<br />
particuliere tuinen.<br />
“In 2010 bleek dat er voor ons toenmalige facturatiepakket<br />
geen opvolging meer was”, vertelt<br />
Hilde Ver Eecke, die samen met haar echtgenoot<br />
Patrick Hoflack aan het hoofd staat van het familiebedrijf.<br />
“Na een korte introductie zijn we toen<br />
op Groensoft – nu Visma Bouwsoft – overgeschakeld.<br />
In eerste instantie enkel voor facturatie en<br />
betalingscontrole, maar vervolgens ook snel voor<br />
de opmaak van werkbonnen, vorderingsstaten,<br />
Patrick Hoflack en zijn zoon Stive, die in augustus mee in het bedrijf stapte.<br />
enzovoort. Dat heeft ons de voorbije twaalf jaar<br />
al heel wat tijdwinst opgeleverd.”<br />
Snel onder de knie<br />
Tijdwinst is niet de enige reden waarom Tuinen Hoflack<br />
jaar na jaar voor Visma Bouwsoft blijft kiezen.<br />
“Al tijdens die eerste introductie was ik onder de<br />
indruk van het gebruiksgemak”, herinnert Hilde<br />
Ver Eecke zich. “We kregen een korte opleiding en<br />
konden meteen aan de slag. Ook de extra medewerkers<br />
die sindsdien toegang kregen tot het platform,<br />
hadden het snel onder de knie. En hebben<br />
we toch eens een probleem, dan hebben we maar<br />
de telefoon te nemen of een ticket in te dienen op<br />
de support site. Net zoals wij voor onze klanten<br />
steevast een snelle en gepaste oplossing proberen<br />
te vinden, weten we dat de supportmedewerkers<br />
van Visma Bouwsoft ons meteen te hulp schieten.”<br />
bedrijf stapte, zijn de plannen voor Visma Bouwsoft<br />
overigens enkel maar gegroeid.<br />
“We willen alles nog verder stroomlijnen”, aldus de<br />
nieuwe generatie. “Zo zullen we steeds meer gebruikmaken<br />
van de eenheidsprijzen en bijvoorbeeld de<br />
communicatiemogelijkheden van de software. Daarnaast<br />
zal ook de mobiele app een belangrijke pijler<br />
worden om rechtstreeks op de werf werkbonnen en<br />
offertes te raadplegen, tijdsregistratie te doen, enzovoort.<br />
Zo reduceren we niet alleen onze papierberg,<br />
maar kunnen we ook sneller handelen en verbeteren<br />
we de opvolging.”<br />
“Een goed plan”, vindt Gianni Boone, commercieel<br />
directeur van Visma Bouwsoft. “Zo is de software nu<br />
eenmaal geconcipieerd: als een modulair pakket dat<br />
alsmaar blijft ontwikkelen en samen met de groenbedrijven<br />
meegroeit.”<br />
Tuinen Hoflack is nog steeds onder de indruk van het<br />
gebruiksgemak.<br />
Meegroeien<br />
Sinds zoon Stive Hoflack in augustus mee in het<br />
Voor meer info, surf naar<br />
www.bouwsoft.be/info<br />
❚<br />
85
Voor tuinaannemers en architecten<br />
KOPLOPER IN PREFABWANDEN<br />
EN BETONELEMENTEN<br />
Keerwanden in een infrastructurele toepassing in Wielsbeke.<br />
86
‘Voor elke betonvraag<br />
een oplossing’<br />
Sleufsilowanden.<br />
Tuinaanleggers, tuinarchitecten en aannemers moeten regelmatig een oplossing bieden voor de niveauverschillen rond de woning en in de<br />
tuin. Dat kan zowel met standaardwanden, als met een oplossing op maat. CBS Beton vindt in ieder geval dat een droomtuin pas echt tot zijn<br />
recht komt wanneer er een passende verbinding gemaakt wordt tussen de omgeving, de tuin en het interieur.<br />
Tekst en beeld CBS Beton<br />
In het verleden werden woningen dikwijls afzonderlijk<br />
gebouwd, los van het tuinontwerp.<br />
Maar steeds vaker vormen woning en tuin één<br />
geheel. Zo voelen bewoners en bezoekers zich<br />
meer betrokken bij de natuur rondom.<br />
Glad, modern en veelzijdig<br />
CBS Beton heeft de perfecte, glad bekiste wanden<br />
om de tuin een moderne look te geven. Bovendien<br />
kunnen deze betonelementen niet alleen<br />
gebruikt worden om niveauverschillen op<br />
te vangen; ze zijn ook perfect geschikt voor de<br />
aanleg van zwembaden en zwemvijvers. En omdat<br />
de details vaak het verschil maken, beschikt<br />
CBS Beton ook over een uitgebreid gamma traptreden,<br />
zitbanken, vloerplaten en tribunes.<br />
Gemakkelijk te installeren<br />
en te onderhouden<br />
Het gebruik van geprefabriceerde betonelementen<br />
ontwikkelt zich geleidelijk als een snelle en<br />
gemakkelijke werkmethode: de plaatsing gaat<br />
vlot, met relatief weinig voorbereidend werk.<br />
En eens de elementen er staan, vergen ze geen<br />
verder onderhoud. Het doel is een correcte prijskwaliteitverhouding<br />
te kunnen bieden voor een<br />
functioneel en bovendien esthetisch product.<br />
Maatwerk op aanvraag<br />
Is het project iets uitdagender? Dan kan CBS<br />
Beton op aanvraag ook maatwerk leveren.<br />
Daarvoor heeft het bedrijf een eigen in-house<br />
studiedienst, die indien nodig plannen kan tekenen<br />
of bijstand kan verlenen bij de opmaak<br />
van het plaatsingsplan. Zo is er voor elke betonvraag<br />
een oplossing!<br />
Keerwanden voor beschermingsdoeleinden op de luchthaven van Zaventem.<br />
Total Service<br />
CBS beton biedt ook een uitgebreide logistieke<br />
service, van het laden van uw vrachtwagen tot<br />
het organiseren van leveringen op de werf, met<br />
al dan niet plaatsing vanaf de vrachtwagen. ❚<br />
87
GEZONDE STADSBOMEN DANKZIJ<br />
GERECYCLEERDE KUNSTSTOF<br />
Met de inzet van de gerecycleerde producten van GreenMax groeien bomen in de stad uit tot volwassen, functionele bomen.<br />
In een wereld van steeds meer beton, bestrating en bebouwing, is het de missie van GreenMax om een duurzame, groene leefomgeving te<br />
creëren. GreenMax, producent en leverancier van duurzame en innovatieve oplossingen voor de openbare ruimte, streeft naar een gezonde<br />
balans tussen groen, grijs en blauw.<br />
Tekst en beeld GreenMax<br />
88
“Wij geloven dat we het beste bijdragen aan<br />
een duurzame, groene wereld als we daarvoor<br />
afgeschreven kunststoffen verwerken tot nieuwe<br />
producten. Kunststoffen zijn hier hiervoor uiterst<br />
geschikt, omdat ze een erg lange levensduur hebben<br />
en uitstekend recycleerbaar zijn,” vertelt Eric<br />
van Oss, directeur van GreenMax. “De energie die<br />
wordt gebruikt om kunststoffen te produceren, is<br />
het laagst als je gerecycleerde materialen hergebruikt.<br />
Daarom richten we ons altijd sterk op het<br />
gebruik van gerecycleerde kunststoffen en zijn onze<br />
producten volledig circulair. De kunststoffen die we<br />
gebruiken, zijn zelfs al meerde keren gerecycleerd.”<br />
‘Kunststof is toch slecht<br />
voor de natuur?’<br />
In de loop der jaren heeft kunststof een negatieve<br />
associatie gekregen in de samenleving.<br />
Terwijl kunststof eigenlijk heel duurzaam is, mits<br />
je er op de juiste manier mee omgaat. En dat is<br />
precies de kwestie waarin nog veel verbetering<br />
valt te behalen.<br />
“Het materiaal an sich is niet de boosdoener, het<br />
is de manier waarop men het gebruikt. Of beter<br />
gezegd: niet gebruikt, maar gewoon weggooit.<br />
Kunststof kan keer op keer worden hergebruikt<br />
en heeft een zeer lange levensduur”, legt Van Oss<br />
uit. “Bepaalde kunststofproducten uit ons assortiment,<br />
zoals wortelschermen TRG en RootBlock,<br />
hebben zelfs een levensduur van minimaal honderd<br />
jaar.”<br />
Een groene en vitale leefomgeving in de stad.<br />
Gezonde stadsbomen in het centrum van Rotterdam.<br />
‘Bepaalde kunststofproducten uit ons<br />
assortiment, zoals wortelschermen TRG<br />
en RootBlock, hebben een levensduur van<br />
minimaal honderd jaar’<br />
Producent, leverancier<br />
én kennispartner<br />
GreenMax is niet alleen leverancier van zijn producten,<br />
maar ook de ontwerper en producent<br />
ervan. Van Oss: “De gebruikte kunststoffen komen<br />
binnen en worden vermalen tot korrels, ofwel<br />
kunststof granulaat. Van dit gerecycleerde<br />
granulaat worden onze producten gemaakt,<br />
zoals wortelschermen, gietranden, bewateringsen<br />
beluchtingsbuizen, boombunkers en meer.<br />
Samen met ons team van specialisten op het<br />
gebied van groen en infrastructuur, blijven we<br />
ons productassortiment ontwikkelen en uitbreiden.<br />
De kennis en ervaring die we hiermee in<br />
de afgelopen jaren hebben opgedaan, proberen<br />
we zoveel mogelijk te delen. We hopen hiermee<br />
samen groene, leefbare steden te creëren die<br />
toekomstbestendig zijn.”<br />
Groene producten voor<br />
een groene omgeving<br />
Niet alleen de producten van GreenMax zijn<br />
duurzaam, ook de toepassing ervan is minstens<br />
zo positief voor het klimaat. Alle innovatieve<br />
groenoplossingen van GreenMax zijn ontworpen<br />
om de groei van jonge bomen te stimuleren en de<br />
waarde van volwassen bomen te behouden in de<br />
bebouwde omgeving. Daarnaast zorgen de oplossingen<br />
ervoor dat bomen en infrastructuur hand<br />
in hand samengaan, zodat ook de veiligheid in de<br />
openbare ruimte wordt gewaarborgd. Zo dragen<br />
de oplossingen van GreenMax bij aan een groene<br />
en gezonde leefomgeving voor iedereen. ❚<br />
89
gazon & veldbloemen<br />
Voor elke toepassing<br />
een aangepast gazonmengsel<br />
De beste garantie op een kleurrijk,<br />
biodivers, duurzaam<br />
en onderhoudsvriendelijk resultaat !<br />
DOWNLOAD<br />
DOWNLOAD<br />
Heeft u vragen over een gazon- of veldbloemenproject ? Wij adviseren u graag.<br />
Neem contact op met Erik Truyers<br />
erik.truyers@limagrain.be - +32 496 59 80 89<br />
advantaseeds.be
Kopen kan,<br />
huren ook<br />
lasertopo-huur.be<br />
AP20 Autopole<br />
It’s all about pole position<br />
Zet in een recordtijd<br />
het perfecte<br />
meetresultaat neer.<br />
De AP20 Autopole en het iCR70-<br />
totaalstation: een iCONisch duo<br />
+32 (0)53 62 71 67 | info@lasertopo.be | www.lasertopo.be<br />
NL_Lasertopo-Adv-<strong>Greenpro</strong>-197x130-<strong>2022</strong>_02-01.indd 00032233003 - LASERTOPO.indd 1 1 28/10/<strong>2022</strong> 04-11-22 14:03 12:38<br />
• 20 verschillende modellen<br />
• snel uit stock leverbaar<br />
• budgetvriendelijk<br />
• eigen demo site met 12 machines<br />
• afspraak op zaterdag mogelijk<br />
• oplossingen op maat<br />
DE MARKTLEIDER VOOR<br />
MINI- EN MIDI- ZEVEN<br />
Contacteer ons voor meer info,<br />
demo’s, bedrijfsbezoek, ...<br />
Ontdek ons volledig gamma<br />
op onze website!<br />
WWW.FLEXIEVER.BE<br />
+32 9 224 91 00<br />
info@flexiever.be<br />
www.flexiever.be | Nieuwendorpe 14, 9900 Eeklo | +32 9 224 91 00 | info@flexiever.be
Om de hoge infiltratiesnelheid van de waterpasserende bestrating te behouden, is ook onderhoud een cruciale pijler.<br />
Klimaatadaptatie vergt systeemaanpak<br />
KLEIKLINKERS EN DE WATERKRINGLOOP<br />
De gevolgen van de steeds verder uit het lood slingerende pendule tussen langdurige droogte<br />
en intense regenbuien zijn nog maar moeilijk te negeren. Strengere stedenbouwkundige<br />
voorschriften proberen de schade te beperken. Wie vandaag nog wil verharden, gaat dus<br />
maar beter op zoek naar een waterinfiltrerend alternatief. Een oplossing zoals de Drainflow<br />
® waterpasserende kleiklinkers van Vandersanden, bijvoorbeeld, al laat de fabrikant<br />
meteen optekenen dat dat alleen niet volstaat. Er is nood aan een complete systeemaanpak.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld Vandersanden<br />
Drainflow ® is een gamma van waterpasserende<br />
straatbakstenen uit gebakken klei, beschikbaar in<br />
verschillende formaten en dertien bezande vormbakkleuren.<br />
“De kleiklinkers zijn zodanig vormgegeven,<br />
dat er op de kopse kanten of zelfs helemaal rondom<br />
afstandhouders dan wel uitsparingen zijn voorzien”,<br />
vertelt Kris Van Duyse, commercieel directeur Pavers<br />
bij Vandersanden. “Bij plaatsing ontstaat er zo telkens<br />
een open ruimte tussen de stenen, waarlangs<br />
water tot in de bodem kan sijpelen.”<br />
Troeven van gebakken klei<br />
Dat Vandersanden een waterpasserende en<br />
geen waterdoorlatende oplossing voorstelt, is<br />
eigen aan het product. Van Duyse: “Gebakken<br />
klei is niet poreus en kan je dus niet zomaar<br />
waterdoorlatend maken. Daartegenover staan<br />
echter wel een opmerkelijke sterkte en robuustheid,<br />
een bewezen levensduur van gemiddeld<br />
135 jaar, en bijvoorbeeld een uitstekende recycleerbaarheid.”<br />
Kris Van Duyse, commercieel directeur<br />
Pavers bij Vandersanden.<br />
92
“Uiteindelijk bepalen al die zaken mee het infiltrerend<br />
vermogen van het systeem en dus het succes<br />
van ons product. Het is dus maar logisch dat we<br />
daar ook gedegen advies over verlenen.”<br />
Bij plaatsing ontstaat er telkens een open ruimte tussen de stenen, waarlangs water tot in de bodem kan sijpelen.<br />
‘Zien we volgend jaar de CO 2<br />
-negatieve<br />
baksteen op de markt verschijnen?’<br />
De volledige kringloop<br />
Tegelijk beseft Van Duyse maar al te goed dat<br />
ook de productie van de Drainflow ® klinkers onderdeel<br />
is van een groter systeem. “Op vlak van<br />
waterhuishouding is het alvast interessant om<br />
weten dat de ontginning van klei bijdraagt aan<br />
een beter waterbeheer. Daar waar klei ontgonnen<br />
wordt, ontstaan namelijk nieuwe natuurgebieden<br />
en bufferbekkens waar water in tijden<br />
van zware regenval opgevangen en weer aan de<br />
natuur afgegeven kan worden.”<br />
“Door het waterpasserende ontwerp van Drainflow ®<br />
kunnen al die zaken toch met de belangrijkste normen<br />
van waterdoorlatendheid gecombineerd worden.<br />
Zonder dat je extra veel werk hebt met plastic of<br />
andere afstandhouders, trouwens. Hier is het immers<br />
het ontwerp van de klinkers zelf dat de nodige afstand<br />
garandeert. Zo kan de plaatsing vlot verlopen.”<br />
Ook systeem bepaalt<br />
waterdoorlatendheid<br />
Het waterpasserende vermogen van Drainflow ®<br />
werd op verschillende testvlakken onderzocht.<br />
“Hierbij werd de norm van minimum 540 liter infiltratie<br />
per hectare per seconde – het equivalent<br />
van tweemaal de gemiddelde neerslag – ruimschoots<br />
overschreden”, aldus Van Duyse. “In sommige<br />
gevallen liet de verharding zelfs meer dan<br />
het dubbele door. Al is dat niet alleen de verdienste<br />
van onze waterpasserende klinkers. Het is de<br />
volledige systeemopbouw die telt.”<br />
Naast de klinkers zelf benadrukt Van Duyse in dat<br />
opzicht ook het belang van de gebruikte materialen<br />
voor voegen en onderbouw. “Afhankelijk van<br />
het type ondergrond, kan het verder ook nodig<br />
zijn om infiltratiekratten of andere buffersystemen<br />
te voorzien. Periodiek onderhoud in de vorm van<br />
borstelen en hogedruk-luchtreiniging is dan weer<br />
nodig om de hoge infiltratiesnelheid van de waterpasserende<br />
bestrating te blijven behouden.”<br />
Met het initiatief ‘Together to Zero’ trekt Vandersanden<br />
het nog breder.<br />
“Tegen 2<strong>05</strong>0 willen we volledig CO 2<br />
-neutraal zijn”,<br />
klinkt het. “Een ambitie die een aanpak op alle niveaus<br />
vraagt: van het vervaardigen van producten<br />
die bijdragen aan een klimaatrobuuste omgeving,<br />
tot het vergroenen van onze productiemethodes,<br />
het zoveel mogelijk dematerialiseren van producten<br />
en het opwekken van onze eigen elektriciteit.<br />
Volgend jaar willen we zelfs een CO 2<br />
-negatieve<br />
baksteen op de markt brengen”, verklapt Van<br />
Duyse al, “vervaardigd uit een restproduct van de<br />
metaalindustrie. Zo kijken we bewust verder dan<br />
onze eigen sector alleen.” ❚<br />
Drainflow ® is een gamma waterpasserende kleiklinkers, beschikbaar in verschillende formaten en dertien bezande vormbakkleuren.<br />
93
Lancering nieuwe<br />
82V-machines in 2023<br />
Als specialist in tuinmachines en onderdelen is EuroGarden officieel importeur van het merk CRAMER. Dit merk is al vele jaren producent van<br />
kwalitatief hoogwaardige tuinmachines, zoals zitmaaiers, hakselaars, bladblazers en veegmachines. Deze zijn geschikt voor zowel professionals<br />
als consumenten. CRAMER sleutelt continu aan nieuwe toepassingen. Johan Teeuwen, category manager OPE bij Eurogarden, blikt<br />
vooruit op de nieuwigheden je in 2023 mag verwachten.<br />
Tekst Geert Van Cauwenberge | Beeld EuroGarden<br />
Ontdek robuuste, wendbare en zuinige zero-turn zitmaaiers met verwisselbare accu’s.<br />
“Het 82V-batterijassortiment van Cramer is ontworpen<br />
en ontwikkeld op maat van professionals”,<br />
zegt Teeuwen. “Met het 82V-gereedschap<br />
schakelt het merk een versnelling hoger om niet<br />
alleen uit te blinken in kwaliteit, veiligheid en<br />
betrouwbaarheid, maar ook in ergonomie en<br />
maximaal vermogen. Want de machines van het<br />
82V-platform leveren meer vermogen met minder<br />
stroom dan vergelijkbare systemen met een<br />
lagere spanning. Dankzij een lagere stroom moeten<br />
batterijcellen niet op maximale belasting<br />
werken, waardoor tijdens het gebruik minder<br />
warmte gegenereerd wordt. Dat verhoogt dan<br />
weer de efficiëntie en levensduur van een batterij.<br />
Ook verkleint het risico op plotselinge onderbrekingen<br />
door oververhitte cellen en motoren,<br />
wat de veiligheid van Cramer-gereedschap alleen<br />
meer ten goede komt.”<br />
Onklopbare merkbeloften<br />
Om het 82V-assortiment extra kracht bij te zetten,<br />
formuleert Cramer drie onklopbare merkbeloften.<br />
“Vooreerst kunnen onze klanten op ons vertrouwen<br />
dankzij een twee jaar durende professionele<br />
garantie. Voorheen was dit één jaar”, geeft<br />
Johan Teeuwen aan. “Daarnaast biedt Cramer<br />
ook een batterijgarantie van tien jaar. Zo’n<br />
termijn is echt wel uitzonderlijk, en biedt onze<br />
klanten extra vertrouwen en comfort. En last<br />
but not least is er de dertig dagen cash-back<br />
garantie: tot dertig dagen na aankoop geldt<br />
er dus een geld-terug-garantie op producten<br />
van Cramer.”<br />
94
Opvallende Cramer-nieuwigheden<br />
voor 2023<br />
Welke nieuwe Cramer-toepassingen mag je in<br />
2023 verwachten? Johan Teeuwen zet de volgende<br />
nieuwigheden in de kijker:<br />
“In <strong>2022</strong> lanceerden we de Cramer 82ZT132, een<br />
professionele, enkel door een 82V batterij aangedreven<br />
zero-turn zitmaaier. Dit was de eerste<br />
professionele zitmaaier van dit type die op een<br />
82V-platform werkt, met bovendien een stalen<br />
mulchdek van 132 cm en drie motoren van 1,5<br />
kW. Op één acculading kan een gebruiker tot vier<br />
hectare maaien.”<br />
“In 2023 stellen we nieuwe, compactere zero-turn<br />
zitmaaiers voor die verwisselbare accu’s hebben:<br />
vanaf minimaal drie batterijen kun je gradueel opbouwen<br />
naar zes stuks, om zo zelf het vermogen<br />
van de maaier te bepalen. We bieden twee machines<br />
aan met elk een maaibreedte van 107 cm,<br />
waarbij een ervan met een stuur is uitgerust. Want<br />
ook al is de professionele versie met hendels zeer<br />
wendbaar, toch vereist dit de nodige behendigheid<br />
van de gebruiker. De versie met stuur – die iets lager<br />
geprijsd zal zijn – is specifiek bestemd voor de<br />
particulier die bijvoorbeeld een groot gazon moet<br />
maaien en niet kan wennen aan stick-besturing.”<br />
“In elk geval kan deze nieuwe generatie zero-turn<br />
zitmaaiers uitpakken met indrukwekkende cijfers<br />
qua duurzaamheid en kostenbesparing. Niet alleen<br />
vermijd je jaarlijks tot 8,5 ton CO 2<br />
-uitstoot,<br />
De 82V tophandle kettingzaag van Cramer is speciaal ontworpen voor de professionele boomverzorger.<br />
‘Het 82V-platform van Cramer biedt elke<br />
professional een betrouwbare werkbasis’<br />
bovendien realiseer je een total cost of ownershipbesparing<br />
van maar liefst 7.600 euro, gerekend<br />
over een gebruik gedurende vijf jaar.”<br />
Binnen het assortiment van kettingzagen brengt<br />
Johan Teeuwen de 82TCS15 in beeld, een 82V<br />
professionele 1,5 kW tophandle kettingzaag.<br />
“De 82TCS15 is een uitzonderlijk lichte en krachtige<br />
kettingzaag met handgreep aan de bovenzijde,<br />
speciaal ontworpen voor professionele boomverzorgers”,<br />
geeft hij aan. “Tijdens het gebruik van<br />
deze machine draagt de boomverzorger een onopvallend<br />
en comfortabel rugzakharnas waarop<br />
de batterij gemonteerd is. Dit zorgt voor een zeer<br />
grote bewegingsvrijheid tijdens het zagen in bomen,<br />
en dus ook voor superveilige werkomstandigheden.<br />
Goed om weten is ook dat de 82TCS15<br />
een kettingsnelheid van 24 meter per seconde<br />
heeft, wat zeer hoog is voor deze klasse.”<br />
Ook in de categorie bladblazers van Cramer<br />
wordt de lat erg hoog gelegd op vlak van performantie.<br />
Teeuwen licht toe: “De nieuwe modellen<br />
82B20, 82B22 en 82B26 – respectievelijk een<br />
ruggedragen model, een handgedragen machine<br />
met ingewerkte batterij en een model met heupgordel<br />
– blinken uit door hun robuust design, een<br />
buitengewone blaaskracht en laag gewicht. Het<br />
ruggedragen model kan tot 26 Newton blazen,<br />
wat uitzonderlijk veel is voor een accu-aangedreven<br />
machine.”<br />
In de categorie bladblazers van Cramer wordt de lat<br />
erg hoog gelegd op vlak van performantie en design.<br />
Met het mobiele oplaadsysteem van Cramer laad je<br />
zes 8Ah-batterijen op in amper 160 minuten.<br />
“Als laatste nieuwigheid verwijs ik naar de Cramer-oplossingen<br />
om accumachines onderweg<br />
te laden” zegt Teeuwen. “Zo kan je aan de slag<br />
met een mobiel oplaadsysteem waarbij je zes<br />
8Ah-batterijen oplaadt in amper 160 minuten. Dit<br />
garandeert je een totale veelzijdigheid en zorgt ervoor<br />
dat je heel wat tijd kunt besparen bij professionele<br />
taken in tuin en bos.” ❚<br />
95
Vision-Mobile voelt als een tweede<br />
natuur. Is duurzaam en toekomstbestendig<br />
en geeft je inzicht in up-to-date informatie.<br />
Neem je online kantoor mee naar buiten en<br />
bespaar op kosten en tijd. Vision-Mobile,<br />
waarom binnen als het buiten kan?<br />
Planning,<br />
projecten<br />
en klanten<br />
altijd en<br />
overal bij<br />
de hand<br />
Tel. +31 (0)172 23 54 44<br />
www.groenvision.com<br />
Ook voor<br />
Easy-Vision<br />
Naamloos-2 1 13-07-<strong>2022</strong> 10:43<br />
0031 (0)181 - 45 88 45 info@pols.nl pols.nl<br />
Jacobsen Eclypse 360<br />
De Eclipse 360 werkt volledig elektrisch, dus zonder hydraulische vloeistoffen, en maakt het door zijn uitgekiende ontwerp<br />
mogelijk alle 18 greens twee maal te maaien op één enkele acculading.<br />
Vraag vandaag nog een demonstratie aan met de Eclipse 360 en ervaar hoe interessant duurzaam golfbaanbeheer kan zijn<br />
voor uw portemonnee.<br />
pols.nl/golf
Kleur, geborgenheid en weinig<br />
onderhoud in grotere tuinen<br />
TERUG VAN NOOIT WEGGEWEEST:<br />
DE RODODENDRON<br />
Rododendrons geven een maand lang kleur in<br />
de tuin.<br />
De laatste decennia van vorige eeuw kon je er in geen enkele tuin naast kijken: de rododendron<br />
– in de volksmond ook gekend als azalea, alhoewel dit taxonomisch niet echt klopt<br />
– was overal. Vanaf dan verdween deze populaire struik met prachtige bloemen een beetje<br />
op de achtergrond. Of niet? Want als het van Rhodoskwekerij in Kapellen afhangt, is de<br />
rododendron helemaal klaar voor een echte ‘comeback’…<br />
Tekst Kris Vandekerckhove | Beeld Rhodoskwekerij<br />
Grote tuinen hebben behoefte aan grote partijen<br />
planten. Niet enkel om afscheiding en<br />
geborgenheid te creëren, maar ook vanuit esthetisch<br />
oogpunt. Rododendrons zijn bovendien<br />
wintergroen, winterhard, geven een maand lang<br />
kleur in de tuin én zijn makkelijk te snoeien. Een<br />
volgroeide rododendron vergt namelijk weinig<br />
onderhoud. En ook om inkijk in de tuin te vermijden,<br />
is een rododendronhaag een mooie en<br />
duurzame oplossing.<br />
‘Om inkijk in de tuin te vermijden<br />
is een rododendronhaag een mooie<br />
en duurzame oplossing’<br />
In volle grond én<br />
‘AirRootContainers’<br />
Rhodoskwekerij beschikt over ruim zes hectare<br />
waar de planten in alle rust kunnen opgroeien,<br />
in een natuurlijke habitat tussen vrijstaande pinussen.<br />
Deze laatste zorgen voor gefilterd licht,<br />
waardoor de bladeren hun diepgroene kleur krijgen.<br />
Er zijn planten verkrijgbaar in hoogtes die<br />
variëren van een tot vier meter. De kweek in volle<br />
grond zorgt voor een gezond en goed ontwikkeld<br />
wortelgestel, waardoor ze sneller en zekerder<br />
aanslaan na hun uiteindelijke aanplant.<br />
En om de rododendrons toch in pot te kunnen<br />
kweken, wordt gebruikgemaakt van het<br />
ARC-systeem (AirRootContainer). Dit is een<br />
kunststofring met luchtgaatjes aan de zijkant<br />
en zonder bodem, waardoor er veel zuurstof bij<br />
de wortels kan komen. De wortels groeien naar<br />
buiten en worden bij contact met de lucht als<br />
het ware terug naar binnen geleid. Dus geen<br />
ronddraaiende wortels meer aan de binnenkant<br />
van de pot. Met als resultaat een goede kluit na<br />
12 tot 15 weken en een plant die het hele jaar<br />
door geplant kan worden. ❚<br />
Pinussen zorgen voor gefilterd licht, waardoor de bladeren hun diepgroene kleur krijgen.<br />
97
Slimme navigatie zorgt<br />
voor uitzonderlijke resultaten<br />
Sterke hub-motoren bewegen<br />
deze robotmaaier voort.<br />
NOOIT MEER GECOMPLICEERDE<br />
PERIMETERBEDRADING<br />
BIJ DEZE ROBOTMAAIERS<br />
Van Dyck Marcel Belgium is een toonaangevende importeur en verdeler van machines voor tuin en park, land- en bosbouw én wegenonderhoud,<br />
met een uitgebreid gamma voor zowel de particuliere als de professionele gebruiker. Het ambitieuze bedrijf uit Houtvenne richt zijn<br />
pijlen ook op steden en gemeenten, met specifieke machines voor straatreiniging, groenzorg, onkruidbestrijding, winterdienst…<br />
Tekst Kris Vandekerckhove | Beeld Van Dyck Marcel Belgium<br />
Recent heeft Van Dyck Marcel Belgium zijn gamma<br />
uitgebreid met de Navimow-robotmaaiers –<br />
zonder perimeterkabel – van Segway. Want doorheen<br />
de jaren heeft de markt van de robotmaaiers<br />
een grote groei meegemaakt. Dat is bij Van Dyck<br />
Marcel Belgium niet anders. Het bedrijf zal de<br />
komende jaren exclusief de machines invoeren en<br />
verdelen via een uitgebreid dealernetwerk in België<br />
en Luxemburg.<br />
Innovatie en kwaliteit<br />
De Navimow-robotmaaier is de eerste stap van<br />
Segway in de markt van de tuinmachines. De<br />
robotmaaier maakt gebruik van een EFLS: Exact<br />
Fusion Locating System. In vergelijking met gps<br />
verbetert het RTK-positioneringssysteem significant<br />
de exacte positionering van de robot. Wat<br />
het ook ideaal voor antidiefstal maakt. Want als<br />
de maaier zich buiten zijn virtuele grens beweegt,<br />
ontvangt de eigenaar een melding, samen met<br />
realtime locatiegegevens, in de app.<br />
Joël Van Dyck, zaakvoerder Van Dyck Marcel Belgium:<br />
“De draadloze Navimow-robotmaaiers van<br />
Segway vullen ons grote gamma aan tuinmachines<br />
perfect aan. De innoverende RTK-technologie<br />
geeft onze klanten de mogelijkheid om hun robotmaaier<br />
via de smartphone zelf te installeren, zonder<br />
dat daar begrenzingsdraad aan te pas komt.<br />
Dat dit allemaal perfect bij onze eigen kernwaarden<br />
– innovatie en kwaliteit – past, nemen we er<br />
graag bij.”<br />
Hoogste graad van veiligheid<br />
Tegelijkertijd staat veiligheid ook bovenaan op de<br />
prioriteitenlijst. Voorbeelden hiervan zijn de ultrasonische<br />
sensoren, bumpersensoren, liftsensoren,<br />
kantelsensoren en de revolutionaire automatische<br />
‘Bladehalt’-sensor. Deze laatste stopt het mes<br />
wanneer bijvoorbeeld huisdieren of egels in de<br />
buurt komen.<br />
De Navimow heeft een geluidsniveau van slechts 54 dB(A).<br />
Joël Van Dyck: “De Navimow-maaiers zijn uitgerust<br />
met vijf veiligheidssensoren die de omgeving<br />
detecteren en ervoor zorgen dat de maaier zich<br />
98
De maaier kan zich aanpassen aan wijzigende omstandigheden.<br />
kan aanpassen aan wijzigende omstandigheden.<br />
Dankzij de ultrasone sensor zal de maaier, wanneer<br />
hij een hard voorwerp op zijn weg vindt,<br />
omkeren en in een andere richting verder werken.<br />
Samen met de ‘Bladehalt’-sensor – een aanvullende<br />
veiligheid-laag door het stoppen van de<br />
‘Je bent altijd maar twee knoppen verwijderd<br />
van een perfect onderhouden gazon’<br />
messen wanneer een voorwerp in het detectiegebied<br />
komt – zorgt dit voor de hoogste graad<br />
van veiligheid.”<br />
Gebruiksvriendelijk en<br />
kwalitatief hoogstaand<br />
De Navimow is uitgerust met sterke hub-motoren<br />
om de robotmaaier voort te bewegen. Hierdoor<br />
is deze Navimow ook nog eens de stilste robotmaaier<br />
op de markt, met een geluidsniveau van<br />
maar 54 dB(A).<br />
Gecompliceerde perimeterbedrading is volledig overbodig.<br />
Joël Van Dyck: “Zeggen dat deze robotmaaiers gebruiksvriendelijk<br />
zijn, is eigenlijk een onderschatting<br />
van de feiten. Eerst en vooral is de noodzaak<br />
aan gecompliceerde perimeterbedrading volledig<br />
overbodig geworden. Bovendien kan je met een<br />
smartphone, mits enkele klikken, een virtuele<br />
kaart instellen/bewerken, de status controleren in<br />
realtime, plus het maaischema en de maaihoogte<br />
aanpassen. Je bent altijd maar twee knoppen<br />
verwijderd van een perfect onderhouden gazon:<br />
MOW & OK. Klaar!”. ❚<br />
99
Meer dan ooit dé internationale<br />
vakbeurs voor de groenbranche<br />
32STE EDITIE GROOTGROENPLUS<br />
GOED BEZOCHT<br />
Een must voor iedereen die betrokken is bij de boomteeltsector in Europa.<br />
De 32ste editie van vakbeurs GrootGroenPlus, die van 5 tot 7 oktober in Zundert plaatsvond, is goed bezocht. Bezoekers uit 27 landen liepen<br />
langs de 235 deelnemers, die verdeeld waren over drie routes, samen goed voor meer dan een kilometer. En buiten liep ook het techniekterrein<br />
volledig vol.<br />
Tekst Kris Vandekerckhove / GrootGroenPlus | Beeld GrootGroenPlus<br />
100
In totaal was 27 procent van de bezoekers afkomstig uit het buitenland.<br />
Het thema dit jaar, Gegrond, kwam goed tot uiting<br />
in onder meer de programmaonderdelen en<br />
de aankleding van de stands. Daarnaast is GGP<br />
het begin van een nieuw seizoen. Op GrootGroen-<br />
Plus treffen professionals elkaar op een informele<br />
en gemoedelijke wijze en wordt er belangrijke<br />
informatie uitgewisseld. Kortom, een must voor<br />
iedereen die betrokken is bij de boomteeltsector<br />
in Europa.<br />
Prijzen en medailles<br />
Ook dit jaar werden er weer diverse prijzen en<br />
medailles toegekend. Tien medailles werden<br />
uitgereikt in het kader van de reguliere nieuwighedenkeuringen;<br />
acht zilveren en twee<br />
bronzen. Daarnaast werd er voor het eerst een<br />
Green Grand Prix gehouden, waarbij de planten<br />
via een keuring een A-, B- of C-classificatie<br />
kregen op basis van hun kweekprestatie. Ook<br />
werden er twee KVBC-awards uitgereikt voor<br />
de veldkeuringen. Voorts werden er winnaars<br />
aangewezen voor de standprijzen: de ‘Zunderts<br />
Groen Imago Prijs’, de ‘Jac Lodders Award’ en de<br />
‘Jan van Dongen Award’.<br />
Internationale bezoekers<br />
Voor het eerst waren er dit jaar op vrijdag meer<br />
bezoekers dan op woensdag. In totaal was 27<br />
procent van de bezoekers afkomstig uit het buitenland.<br />
De bezoekers kwamen uit 27 landen, in<br />
het bijzonder uit Engeland, Spanje, Polen, Italië,<br />
Ierland, Duitsland, Denemarken en Frankrijk.<br />
Onder de bezoekers waren dit jaar veel producenten,<br />
handelaren en mensen uit de techniekbranche.<br />
Daarnaast steeg het aandeel Overheid en<br />
Tuincentra ten opzichte van eerdere jaren. Meer<br />
dan de helft van de bezoekers geeft bovendien<br />
aan eigenaar van een bedrijf te zijn, gevolgd door<br />
een grote groep inkopers.<br />
Veel waardering<br />
De vakbeurs mocht ook dit jaar weer rekenen op<br />
veel waardering. Qua invulling, maar ook qua timing.<br />
GGP heeft nog eens duidelijk gemaakt dat<br />
een beurs aan het begin van het seizoen van en<br />
voor boomkwekers belangrijk blijft. Het optimistische<br />
gevoel dat boomkwekers siert, komt hier<br />
mooi tot uiting. En het is en blijft een plezante<br />
beurs, met aangename contacten tussen standhouders<br />
en hun klanten, maar ook onderling.<br />
‘De 33ste editie van<br />
GrootGroenPlus<br />
vindt plaats van<br />
4 tot en met 6<br />
oktober 2023,<br />
in Zundert’<br />
#33 in 2023<br />
Handig is dat het aanbod van de deelnemers nog<br />
een paar weken beschikbaar blijft in de beursapp.<br />
Ook kun je dit nog terugvinden op de website,<br />
naast het winkelwagentje onder ‘actueel aanbod’.<br />
Bovendien zijn de routes en de prijsuitreikingen<br />
volledig gefilmd en is terugkijken mogelijk. Tot<br />
slot zullen de uitgebreide deelnemersprofielen tot<br />
en met december toegankelijk blijven via de website<br />
en de app. Handig te gebruiken als telefoonen<br />
informatieboekje.<br />
Wie zeker wil zijn van een plaats op de 33ste<br />
editie, kan zich online al aanmelden voor Groot-<br />
GroenPlus 2023. De vakbeurs zal van 4 tot en met<br />
6 oktober gehouden worden, in Zundert (NL). De<br />
eerste aanmeldingen lopen al vlot binnen … ❚<br />
GrootGroenPlus is en blijft een plezante beurs, met aangename<br />
contacten tussen standhouders en hun klanten, maar ook onderling.<br />
De vakbeurs mocht ook dit jaar<br />
weer rekenen op veel waardering.<br />
101
Groot aandeel handenarbeid blijft verbazen<br />
Laurier, anders bekeken<br />
Tijdens de Dag van de Landbouw kreeg Laurica-Plants ruim 3.000 mensen over de vloer.<br />
In het najaar slaan groenkwekers traditioneel hun tent op op de beurzen. Laurica-Plants is<br />
daarin geen uitzondering. Al besloot het bedrijf naar aanleiding van zijn vijftigjarig jubileum<br />
eens een stapje verder te gaan. Niet alleen konden nieuwe en bestaande klanten tijdens<br />
de 32ste editie van GrootGroenPlus kennismaken met de belangrijkste vormen en formaten<br />
voor het komende seizoen, tijdens de Dag van de Landbouw gingen de deuren van de kwekerij<br />
ook open voor het grote publiek.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld Laurica-Plants<br />
“GrootGroenPlus is voor ons een vaste afspraak”,<br />
vertelt Marian Maenhoudt van Laurica-Plants. “De<br />
voorbije jaren zien we namelijk dat aankopers<br />
steeds minder bij kwekerijen zelf op bezoek gaan.<br />
Tegenwoordig is het vooral op de beursvloer dat<br />
we elkaar ontmoeten. We willen dus optimaal van<br />
de gelegenheid gebruikmaken om contacten te<br />
onderhouden, de belangrijkste vormen en formaten<br />
voor te stellen, en ons product in al zijn glorie<br />
te tonen. Levend groen koop je nu eenmaal niet<br />
zomaar blind.”<br />
Vijftig jaar Laurica-Plants<br />
Omdat Laurica-Plants in <strong>2022</strong> maar liefst vijftig<br />
kaarsjes mag uitblazen, besloot het bedrijf dit jaar<br />
echter ook iets extra te doen. Daarom werden de<br />
deuren van de kwekerij in Jabbeke tijdens de Dag<br />
van de Landbouw op zondag 18 september – een<br />
evenement dat zelf zijn veertigste editie mocht<br />
vieren, nota bene – ook voor het grote publiek<br />
opengezet.<br />
“De Dag van de Landbouw richt zich op de brede<br />
landbouwsector, inclusief de tuinbouw, en probeert<br />
deze weer dichter bij de algemene bevolking<br />
te brengen”, aldus Marian Maenhoudt. “Van de<br />
organisatie hadden we al enkele malen de vraag<br />
gekregen om deel te nemen; dit leek ons het ideale<br />
moment om ‘ja’ te zeggen.”<br />
De veelzijdigheid van laurier<br />
Laurica-Plants kreeg tijdens de Dag van de Landbouw<br />
ruim 3.000 bezoekers over de vloer. Zij werden<br />
getrakteerd op een complete laurier-ervaring.<br />
“We zagen uiteraard heel veel particulieren, maar<br />
hier en daar ook een tuinaannemer of andere<br />
groenprofessional. Iedereen kreeg een uitgebreide<br />
rondleiding op de kwekerij, er waren snoeidemonstraties,<br />
en mensen konden proeven van laurierlikeur,<br />
laurierkaas en zelfs lauriercake. We wilden<br />
namelijk eens iets anders doen dan de gekende<br />
stoofpotjes, en mensen écht laten kennismaken<br />
met de smaak en veelzijdigheid van laurier.”<br />
De DIY-gids ‘In vijf stappen naar gezonde laurier’<br />
geeft uitleg over snoeien, bewateren, bemesten,<br />
verpotten en overwinteren.<br />
102
Veel bezoekers stonden versteld van het grote aandeel manuele arbeid.<br />
‘Levend groen koop<br />
je niet zomaar blind’<br />
In vijf stappen naar gezonde laurier<br />
Na afloop van het bezoek kreeg iedereen de DIYgids<br />
‘In vijf stappen naar gezonde laurier’ mee.<br />
Laurica-Plants zorgde voor een complete onderdompeling in de wereld van laurier.<br />
“Die gids geeft uitleg over het snoeien, bewateren,<br />
bemesten, verpotten en overwinteren, en werd<br />
speciaal voor deze gelegenheid samengesteld.<br />
Mensen waren er duidelijk mee opgezet, want tijdens<br />
het bezoek hadden ze toch regelmatig met<br />
grote ogen staan kijken naar wat er allemaal in<br />
onze kwekerij gebeurt. Vooral het grote aandeel<br />
manuele arbeid bij onder meer het snoeien van<br />
de planten, en de duurtijd om een jong plantje<br />
tot een volwaardige, volwassen plant op te kweken<br />
deden nog heel wat mensen versteld staan. Ik<br />
ben er dan ook van overtuigd dat mensen door dit<br />
bezoek een groter respect hebben gekregen voor<br />
zowel ons vak als de planten zelf”, besluit Marian<br />
Maenhoudt. “Ze zullen de planten op hun terras<br />
of de gedroogde blaadjes in hun keukenkast wellicht<br />
nooit meer op dezelfde manier bekijken.” ❚<br />
103
Waregem<br />
Kabeljauwstraat 20<br />
8790 Waregem<br />
T <strong>05</strong>1 63 43 31<br />
F <strong>05</strong>1 63 52 73<br />
info@vangaever.be<br />
Lummen<br />
Klaverbladstraat 13a<br />
3560 Lummen<br />
T 013 26 10 20<br />
F 013 26 10 22<br />
lummen@vangaever.be<br />
Sint-Pieters-Leeuw<br />
Bergensesteenweg 830<br />
1600 Sint-Pieters-Leeuw<br />
T 02 356 20 71<br />
F <strong>05</strong>1 63 52 73<br />
splw@vangaever.be<br />
WWW.VANGAEVER.BE<br />
MULTIFUNCTIONEEL ELEKTRISCH VOERTUIG<br />
Flash voor<br />
meer informatie<br />
Elektrisch<br />
Aanpasbaar<br />
Ergonomisch<br />
Eco-concept<br />
BUITEnGEWOOn De ET-Lander rijd zeer comfortabel.<br />
MADE IN<br />
FRANCE<br />
MADE IN<br />
FRANCE<br />
by
Praktijkopleiding veilig werken<br />
Haal werkelijk alles uit je wiellader<br />
De wiellader is het werkpaard van de tuin- en groenprofessional. Steeds meer taken en activiteiten in groenaanleg en -onderhoud worden<br />
ermee uitgevoerd of op z’n minst ondersteund. Een evolutie die niet alleen het comfort van de gebruiker, maar ook de efficiëntie en dus<br />
rendabiliteit van de onderneming in haar geheel verhoogt.<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld PCLT<br />
Er zijn verschillende redenen waarom de wiellader<br />
zo’n populair hulpmiddel is bij zowel tuinaannemers<br />
als stedelijke en gemeentelijke groendiensten.<br />
Denk maar aan de wendbaarheid en mogelijkheid<br />
om door smalle ruimtes en doorgangen<br />
te manoeuvreren, mede te danken aan de knikbesturing<br />
in het midden van de machine. Maar<br />
vooral ook het enorme aanbod aan toebehoren en<br />
accessoires speelt een centrale rol. Dat maakt het<br />
immers mogelijk om met eenzelfde machine zowel<br />
grond en materiaal te verplaatsen als te graven,<br />
te nivelleren, te borstelen en zelfs gras te maaien.<br />
Werkgever verplicht tot geven van<br />
informatie en vorming<br />
In de Codex Welzijnswetgeving – waaraan iedereen<br />
die met werknemers en/of stagiaires werkt<br />
moet voldoen – vallen wielladers onder de mobiele<br />
arbeidsmiddelen. Dat houdt in dat de bestuurder<br />
een veiligheidsfunctie uitoefent en dat de werkgever<br />
bijgevolg verplicht is om deze bestuurder de<br />
nodige informatie en vorming te geven.<br />
Opleiding noodzakelijk<br />
Toch gaat een praktijkopleiding niet louter over<br />
een verplichting. Het besturen van een wiellader<br />
is nu eenmaal niet zonder risico. Leert men veilig<br />
De wiellader is het werkpaard van de tuin- en<br />
groenprofessional.<br />
Praktisch<br />
De eerstvolgende opleidingen Wiellader vinden<br />
plaats op 18 januari en 2 maart 2023.<br />
Daarnaast is er ook steeds de mogelijkheid om<br />
een opleiding op maat van jouw bedrijf en op<br />
een datum naar keuze aan te vragen. De opleidingen<br />
komen in aanmerking voor verschillende<br />
kortingsmogelijkheden, waaronder de<br />
kmo-portefeuille<br />
Een goede opleiding van de chauffeur leidt tot een langere levensduur van de wiellader.<br />
‘Na afloop ontvang je een<br />
bekwaamheidsattest van vijf jaar’<br />
met deze machine werken, dan zal ook het aantal<br />
arbeidsongevallen dalen én zal de machine zelf<br />
minder snel schade oplopen. Een goede opleiding<br />
van de chauffeur leidt, met andere woorden, ook<br />
tot een langere levensduur van de wiellader.<br />
Één dag opleiding, vijf jaar<br />
bekwaamheidsattest<br />
Voor een geschikte opleiding kunnen werkgevers<br />
terecht bij het PCLT. Het PCLT is een erkend opleidingsinstituut<br />
en organiseert gerichte praktijkopleidingen<br />
om het veilig werken met wielladers te<br />
bevorderen. Zo’n opleiding neemt in principe één<br />
dag in beslag, combineert theorie en praktijk, en<br />
is geschikt voor zowel ervaren als minder ervaren<br />
gebruikers. Op basis van een permanente evaluatie<br />
krijgen deelnemers die bekwaam worden geacht<br />
na afloop een bekwaamheidsattest met een<br />
geldigheid van vijf jaar. Nadien volstaat een korte<br />
opfrissingscursus.<br />
Opleiding met moderne machines<br />
Aangezien wielladers in volle (r)evolutie zijn, stelt<br />
het PCLT tijdens opleidingen de meest recente<br />
machines ter beschikking. Op die manier kunnen<br />
cursisten steeds met de meest geavanceerde wielladers<br />
aan de slag. ❚<br />
Praktisch<br />
De eerstvolgende opleidingen Wiellader vinden<br />
plaats op 18 januari en 2 maart 2023.<br />
Daarnaast is er ook steeds de mogelijkheid<br />
om een opleiding op maat van jouw bedrijf<br />
en op een datum naar keuze aan te vragen.<br />
De opleidingen komen in aanmerking voor<br />
verschillende kortingsmogelijkheden, waaronder<br />
de kmo-portefeuille.<br />
1<strong>05</strong>
Terugblik op Green <strong>2022</strong><br />
Tuinsector zal zichzelf<br />
blijven heruitvinden<br />
De kaap van 10.000 professionele bezoekers wist Green net niet te halen, maar daar is Jeroen Arnouts, head of event bij organisator<br />
Easyfairs, lang niet rouwig om: “We blikken terug op een erg succesvolle editie en een geslaagd feest van de sector, gedragen door het<br />
enthousiasme van ruim 200 exposanten en maar liefst 9.595 professionele bezoekers. Dat is 17% meer dan bij de vorige editie in 2018. Een<br />
teken dat de sector floreert.”<br />
Tekst Elise Noyez | Beeld Green – Dirk Kerstens<br />
Al voor de deuren van Green op zondag 25 september<br />
openden, liet Arnouts optekenen dat de<br />
langverwachte editie een volwaardig feest van de<br />
sector zou worden. En hij hield woord. Er was immers<br />
niet alleen de feestelijke uitreiking van de<br />
Vlaamse Tuinaannemer Award, maar er werden,<br />
zoals dat op een feestje hoort, ook heel wat andere<br />
cadeautjes uitgedeeld. Zo namen alle kinderen<br />
tijdens de familiedag op zondag een kleine<br />
attentie mee naar huis en mocht Bartel Van Riet,<br />
de bekendste tuinman van Vlaanderen, op maandag<br />
enkele standhouders trakteren op een heus<br />
aperopakket.<br />
Al voor de deuren van Green openden, liet Arnouts<br />
optekenen dat het een feest van de sector zou<br />
worden.<br />
Kennis en inspiratie opdoen<br />
Al is het op zo’n vakbeurs natuurlijk niet zozeer<br />
om attenties, traktaties en goodiebags te doen.<br />
Waar professionele bezoekers echt voor komen, is<br />
kennis, contact en inspiratie. Bij de in totaal 235<br />
exposanten vielen dan ook heel wat nieuwigheden<br />
en innovaties te ontdekken, terwijl er in de<br />
Green Speakers Zone een bijna constante stroom<br />
van inhoudelijke lezingen werd georganiseerd.<br />
Niet toevallig ging er zowel op de beursvloer als bij<br />
de Green Speakers heel wat aandacht naar hitte,<br />
droogte en de bredere klimaatproblematiek. Zo kon<br />
je op Green een uitgebreid aanbod aan klimaatbestendige<br />
bomen, planten en zaden ontdekken, en<br />
presenteerden fabrikanten er de vele mogelijkheden<br />
van waterdoorlatende bestratingen.<br />
Ook 451 kinderen leerden de sector tijdens Green beter kennen.<br />
Wie meer wilde weten over het creatief en innovatief<br />
inrichten van de publieke ruimte, kon zich<br />
vooral tijdens de laatste beursdag op dinsdag 27<br />
september uitleven. Die dag opende onder de<br />
noemer Open Spaces een extra beurshal vol leveranciers<br />
van speeltuigen, straatmeubilair, verlichting,<br />
sportinfrastructuur, enzoverder.<br />
“De inrichting van parken, pleinen, openbare<br />
wegen… wordt steeds belangrijker voor het leefcomfort”,<br />
verklaart Jeroen Arnouts de nieuwe toevoeging.<br />
“Lokale besturen zoeken actief naar oplossingen,<br />
en die vinden ze vanaf heden op Open<br />
Spaces. Volgend jaar zullen we het initiatief zelfs<br />
uitbreiden naar twee dagen.”<br />
106
De beurs ontving 9.595 professionele bezoekers. Dat is 17% meer dan bij de vorige editie in 2018.<br />
‘Afspraak op 22,<br />
23 en 24 september<br />
2024 voor<br />
de jubileumeditie<br />
van Green’<br />
Bloemen, medailles en<br />
lovende woorden<br />
Een sector die floreert, mag uiteraard ook in de<br />
bloemetjes gezet worden. En hoe doe je dat beter<br />
dan met een gala-uitreiking van de Vlaamse<br />
Tuinaannemer Award? Tuinaannemers Guerill (Categorie<br />
Klein), Roeland Vranckx (Categorie Midden),<br />
Tuinen Vulsteke (Categorie Groot), Cis Van<br />
der Linden (Categorie Jong Talent) en Japanse<br />
Tuinen Festjens (Categorie Groen Kleurt) konden<br />
hun gouden medaille op zondag 25 september in<br />
ieder geval uitbundig vieren.<br />
overal gaan kijken. Alles waardoor mijn interesse<br />
aangewakkerd wordt, zit hier onder één dak. De<br />
tuinsector kan maar één ding blijven doen, en dat<br />
is innoveren en zichzelf blijven heruitvinden.”<br />
Heel wat nieuw bloed<br />
Heruitvinden en vernieuwen? Geen probleem.<br />
Sinds de vorige editie van Green, in 2018, telt<br />
België bijna 6.000 nieuwe zelfstandige tuinaannemers.<br />
Bovendien zag de vakbeurs naast profes-<br />
sionele bezoekers dit jaar ook 451 kinderen, en<br />
kwamen bijna evenveel studenten op dinsdag 27<br />
september nieuwe inzichten vergaren en kennismaken<br />
met hun potentiële leveranciers en werkgevers.<br />
“De sector doet het goed”, benadrukt Arnouts,<br />
“en ook de toekomst lijkt verzekerd.”<br />
De toekomst van Green, die ontdek je dan weer<br />
op 22, 23 en 24 september 2024. Dan vindt de<br />
vijftiende editie van de tweejaarlijkse vakbeurs<br />
voor de private en publieke groensector plaats. ❚<br />
Een dag later mochten ook Boomkwekerij De<br />
Bruyn uit Begijnendijk en de Nederlandse boomkwekerij<br />
Van den Berk de feestbus vervoegen. Zij<br />
kregen uit handen van Bartel Van Riet de 1.2.Tree<br />
Award uitgereikt. En die kon zijn enthousiasme<br />
maar moeilijk verstoppen. “Op een vakbeurs als<br />
deze komt mijn gulzige zelve boven. Ik wil meteen<br />
Boomkwekerij De Bruyn uit Begijnendijk en de Nederlandse boomkwekerij Van den Berk ontvingen een<br />
1.2.Tree Award.<br />
107
Hardhout steeds vaker vervangen door bamboe<br />
STRAATMEUBILAIR MET CO 2<br />
-NEUTRALE FOOTPRINT<br />
Fabrikant van straatmeubilair FURNS produceert steeds vaker met bamboe in plaats van met hardhout. Dat is niet alleen veel duurzamer, het<br />
resultaat is vaak oogverblindend. De fabrikant uit het Brabantse Uden presenteerde een compleet nieuwe bamboe-lijn tijdens de Vakbeurs<br />
Openbare Ruimte, begin oktober in de Utrechtse Jaarbeurs.<br />
Tekst Armand Landman | Beeld FURNS Street Furniture / Pixabay<br />
Zitjes in de openbare ruimte of op dakterrassen.<br />
108
FURNS onderscheidt zich in de markt van straatmeubilair<br />
doordat het bedrijf uit Uden alles in eigen<br />
huis heeft: van ontwerp tot productie en levering.<br />
Kenmerkend voor FURNS is dat veel ontwerpen<br />
gecombineerd worden met groen. Veel meubilair<br />
biedt naast bijvoorbeeld een zitplaats, ook ruimte<br />
voor beplanting of zelfs complete bomen.<br />
FURNS ontwerpt en produceert niet alleen maar<br />
plantenbakken met zitjes, maar ook losse zitelementen,<br />
afvalbakken en boombeugels en<br />
boomroosters voor de openbare ruimte. “Door<br />
boomroosters toe te passen zorg je ten eerste<br />
voor veiligheid”, stelt Sil van Duijnhoven, medeeigenaar<br />
en creatief directeur bij FURNS Street<br />
Furniture. “Het maaiveld blijft rondom de bomen<br />
gelijk waardoor er geen gevaarlijke situaties ontstaan.<br />
De bomen zelf zijn ook beschermd. De stam<br />
en wortels van bomen worden door de boomroosters<br />
niet beschadigd. Boomroosters zorgen er tevens<br />
voor dat er makkelijker water en zuurstof bij<br />
de wortels kan komen. Het onderliggende frame<br />
voorkomt belasting en beschadiging van wortels.”<br />
Voet aan de grond<br />
In de wereld van de openbare ruimte heeft FURNS<br />
ondertussen een stevige voet aan de grond, maar<br />
ook als het gaat om de inrichting van daktuinen.<br />
Met de presentatie van de nieuwe bamboelijn<br />
wordt FURNS nog interessanter, ook voor de inrichting<br />
van de openbare ruimte.<br />
Van Duijnhoven constateert dat bamboe steeds<br />
vaker als alternatief voor hardhout wordt ingezet.<br />
“Als je gemeenten kunt uitleggen dat bamboe<br />
de meest duurzame oplossing is, dan hebben ze<br />
eigenlijk geen keuze meer. Bamboe is niet alleen<br />
het snelst groeiende bouwmateriaal ter wereld,<br />
Bamboe kan iedere vijf jaar worden geoogst, dat is tien keer zo vaak als hardhout.<br />
‘Bamboe is het<br />
snelst groeiende<br />
bouwmateriaal ter<br />
wereld’<br />
het is ook een snel hernieuwbaar materiaal dat in<br />
alle (sub)tropische regio’s van de wereld in overvloed<br />
beschikbaar is. Bamboe neemt de rol van<br />
hardhout langzamerhand over in de openbare<br />
ruimte en wij drage daar een flink steentje aan bij.<br />
FURNS ontwerpt en produceert al het straatmeubilair<br />
zelf. Van Duijnhoven: “In onze fabriek<br />
in Polen worden alle cortenstalen, aluminium en<br />
verzinkt stalen onderdelen gemaakt. Ons zusterbedrijf<br />
Awood is gespecialiseerd in het leveren<br />
van hout, composiet of bamboe. In de productie<br />
werken we samen, maar als bedrijf hebben we ieder<br />
een eigen lijn. Zij verwerken voor ons het hout<br />
op de metalen onderdelen en maken bijvoorbeeld<br />
onze hardhouten plantenbakken.”<br />
Elke vijf jaar oogsten<br />
Bamboe groeit enorm hard en is sterk en het<br />
gaat gemakkelijk vijftig jaar mee. Bamboe kan<br />
elke vijf jaar geoogst worden. Wanneer je dit vergelijkt<br />
met hardhout, betekent het dat bamboe<br />
tien maal geoogst kan worden in de groeitijd van<br />
hardhout. Daarbij neemt bamboe ook heel veel<br />
CO 2<br />
op. Redenen te over voor FURNS om een compleet<br />
nieuwe lijn te ontwerpen van bamboe. Aan<br />
meubilair in de stedelijke omgeving worden hoge<br />
eisen gesteld en bamboe komt aan al deze eisen<br />
tegemoet. In China wordt bamboe al jarenlang in<br />
de bouw en de buitenruimte wordt toegepast.<br />
Van Duijnhoven is zelfs zo enthousiast over het<br />
materiaal dat hij tijdens de vakbeurs op beide<br />
beursdagen samen met Nicole Nicholson van<br />
Moso Bamboo een presentatie gaf over het productieproces<br />
van bamboe en het toepassingsveld<br />
in de openbare ruimte.<br />
FURNS kenmerkt zich naast de kwaliteit ook door<br />
flexibiliteit en snelheid. In Uden staan voorraden<br />
om meteen een heel plein in te kunnen richten.<br />
Van meer dan 500 banken in verschillende materialen,<br />
afmetingen en vormen tot 800 fietsbeugels.<br />
Allemaal doorlopende voorraad om een gemeente<br />
direct van dienst te kunnen zijn. ❚<br />
Afvalbakken en bankjes, vaak in combinatie met groen.<br />
De stand van FURNS op de vakbeurs.<br />
109
+32 11 68 38 99<br />
info@schaffer.be<br />
HEUSDENS Belgium NV<br />
Lichtenberglaan 1001<br />
3800 St-Truiden<br />
Ontdek ons ruime aanbod knikwielladers en accessoires<br />
op onze site of breng een bezoekje aan onze showroom<br />
#1 quality<br />
&<br />
service
CMYK 47 31 90 16<br />
CMYK 77 32 71 19<br />
CMYK 47 31 90 16<br />
Platform voor de tuin- en groenprofessional<br />
PARTNER WORDEN<br />
VAN GREENPRO?<br />
Zowel op de website als in de gedrukte<br />
versie bieden we u de mogelijkheid<br />
om onderdeel uit te maken van het<br />
overzicht met de meest gerenommeerde<br />
fabrikanten en toeleverancieres in de<br />
branche.<br />
Zo kunt u onder andere:<br />
• Toegevoegd worden als<br />
partner op de servicepagina’s<br />
van het vaktijdschrift<br />
• Een kosteloze vermelding krijgen in<br />
de geheel vernieuwde bedrijvenindex<br />
op greenpro-online.be<br />
• Een gesponsorde positie met persoonlijke<br />
profielpagina op greenpro-online.be<br />
verkrijgen<br />
• Uw eigen profielwidget inzetten,<br />
gekoppeld aan de redactionele content,<br />
nieuwsberichten en overige<br />
relevante marketingtools<br />
Ook geïnteresseerd?<br />
• Bel naar +32 50 36 81 70<br />
• Ga naar greenpro-online.be/adverteren<br />
• Scan de QR code<br />
Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze<br />
samenwerkingspakketten<br />
MELD JE<br />
GRATIS AAN<br />
SCAN DE<br />
QR CODE<br />
greenpro-online.be
GREENPARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over de<br />
<strong>Greenpro</strong> partners, scan deze QR code<br />
met uw smartphone<br />
www.greenpro-online.be/bedrijven<br />
ACO PASSAVANT<br />
Preenakker 6<br />
1785 MERCHTEM<br />
T +32 52 38 17 70<br />
info@aco.be<br />
www.aco.be<br />
BIA NV<br />
Rameistraat 123<br />
3090 OVERIJSE<br />
T +32 2 689 28 11<br />
F +32 2 689 28 29<br />
info.bel@biagroup.com<br />
www.biagroup.com/bel-vl<br />
CLAERBOUT METAALWAREN BVBA<br />
Bruggesteenweg 258<br />
8830 HOOGLEDE-GITS<br />
T +32 51 725 726<br />
info@claerbout.be<br />
www.claerbout.be<br />
E.L.S. BV<br />
Nikelaan 31<br />
2430 LAAKDAL<br />
T +32 13 29 29 43<br />
F +32 13 30 41 80<br />
info@els-garden.be<br />
www.els-garden.be<br />
ACTERRA<br />
Stationsstraat 1 A<br />
9810 NAZARETH<br />
T +32 9 220 60 84<br />
info@terraviva.be<br />
www.terraviva.be<br />
BOOMKWEKERIJ UDENHOUT<br />
Schoorstraat 23<br />
5071 RA Udenhout (NL)<br />
+31 (0)13 511 7500<br />
info@udenhout-trees.nl<br />
www.udenhout-trees.nl<br />
COMPO EXPERT<br />
Filliersdreef 14<br />
9800 DEINZE<br />
T +32 9 381 83 83<br />
www.compo-expert.com<br />
EUROGARDEN<br />
Sint-Truidensesteenweg 252<br />
3310 TIENEN<br />
T +32 16 80 54 39<br />
F +32 16 80 54 38<br />
ADVANTA LIMAGRAIN<br />
Kaaistraat 5<br />
8581 AVELGEM-KERKHOVE<br />
T +32 55 39 02 21<br />
info@limagrain.be<br />
www.advantaseeds.be<br />
CBS BETON<br />
Hooiemeersstraat 8<br />
8710 WIELSBEKE<br />
T +32 56 61 75 37<br />
nfo@cbs-beton.com<br />
www.cbs-beton.com<br />
DISTRI POND<br />
Nikelaan 33<br />
2430 VORST<br />
T +32 13 61 88 70<br />
info@distripond.com<br />
www.heldervijveren.com<br />
www.eurogarden.be<br />
DE CEUSTER<br />
Fortsesteenweg 30<br />
2860 SINT-KATELIJNE-WAVER<br />
BELGARDE<br />
Nolsebaan 51<br />
2910 ESSEN<br />
T +32 3 677 04 44<br />
support@belgarde.be<br />
www.belgarde.be<br />
CEBEKO<br />
Bruggestraat 193 - 197<br />
8820 TORHOUT<br />
T +32 50 21 49 35<br />
info@cebeko.be<br />
www.cebeko.be<br />
DONAT VAN DER HORST<br />
Loostraat 58<br />
6924 AH LOO<br />
T +31 316 26 16 73<br />
info@donatvanderhorst.nl<br />
www.donatvanderhorst.nl<br />
T +32 (0)15 31 22 57<br />
info@deceuster.com<br />
www.deceuster.com<br />
BRACHOT<br />
E-3 laan 86<br />
9800 DEINZE<br />
T +32 9 381 81 81<br />
info@brachot.com<br />
CF GROUP<br />
Europalaan 74<br />
1932 SINT-STEVENS-WOLUWE<br />
T +32 2 648 17 82<br />
ELIET EUROPE NV<br />
Diesveldstraat 2<br />
8553 ZWEVEGEM<br />
T +32 56 77 70 88<br />
info@eliet.eu<br />
FIRMA THOMAS<br />
Brusselsesteenweg 144<br />
1785 MERCHTEM<br />
T +32 52 37 22 73<br />
www.brachot.com<br />
be.cf.group<br />
www.elietmachines.com<br />
info@firmathomas.be<br />
112
R<br />
GREENPARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over de<br />
<strong>Greenpro</strong> partners, scan deze QR code<br />
met uw smartphone<br />
www.greenpro-online.be/bedrijven<br />
FURNS<br />
Liessentstraat 4<br />
54<strong>05</strong> AG UDEN<br />
T +31 413 39 52 62<br />
info@furns.com<br />
www.furns.nl<br />
HILAIRE VAN DER HAEGHE<br />
Boomsesteenweg 174<br />
2610 WILRIJK<br />
T +32 03 821 08 30<br />
garden@vanderhaeghe.be<br />
www.hh-garden.be/nl<br />
JANEKO BVBA<br />
Lage Kaart 335<br />
2930 BRASSCHAAT<br />
T +32 3 303 71 41<br />
sales@rhodoskwekerij.be<br />
www.rhodoskwekerij.be<br />
LAURICA-PLANTS NV<br />
Zomerweg 20<br />
8490 JABBEKE<br />
T +32 50 81 17 43<br />
F +32 50 81 40 03<br />
info@laurica.be<br />
GEBROEDERS GEENS<br />
www.laurica.be<br />
Hinnenboomstraat 5<br />
2320 HOOGSTRATEN<br />
T +32 3 314 79 303<br />
joos@geens-gebr.be<br />
www.geens-gebr.be<br />
HINOWA<br />
Brandstraat 20<br />
2221 BOOISCHOT<br />
T +32 15 34 87 74<br />
info@vtneurope.be<br />
www.hinowa.be<br />
JO BEAU<br />
Koningin Astridlaan 97/23<br />
Kopal logo.pdf 1 30-11-20 12:49<br />
8200 BRUGGE<br />
T +32 50 70 48 40<br />
info@jobeau.eu<br />
www.jobeau.eu<br />
INSULCO BVBA<br />
Rue Buisson aux Loups 1a<br />
1400 NIJVEL<br />
T +32 67 41 16 10<br />
GROENEVELD - BEKA<br />
F +32 67 41 16 16<br />
Demerstraat 32<br />
3200 AARSCHOT<br />
T +32 16 64 09 26<br />
info@bekalube.be<br />
www.groeneveld-beka.com<br />
HUURLAND BVBA<br />
Wiedauwkaai 27<br />
9000 GENT<br />
KOPAL NV<br />
Ieperstraat 75a<br />
8610 KORTEMARK<br />
T +32 51 57 09 00<br />
matgeco@insulco.be<br />
www.matgeco.be<br />
T +32 478 21 02 16<br />
www.huurland.be<br />
info@kopal.be<br />
www.kopal.be<br />
MIDDELBOS<br />
W.A. Scholtenstraat 19<br />
HERCO MACHINERY<br />
9403 AJ ASSEN<br />
Ambachtsweg 3<br />
2310 RIJKEVORSEL<br />
T +32 3 320 98 00<br />
info@herco-machinery.com<br />
www.herco-machinery.com/nl<br />
HUSQVARNA NEDERLAND<br />
Jool-Hulstraat 22<br />
13<strong>05</strong> AC ALMERE<br />
T +31 365 210 000<br />
KRESS<br />
Lispersteenweg 13<br />
2530 BOECHOUT<br />
www.eu.kress.com/nl/<br />
T +31 592 37 27 19<br />
info@middelbos.nl<br />
www.middelbos.nl<br />
info@husqvarna.nl<br />
www.husqvarna.com/nl/<br />
PCLT<br />
HEUSDENS<br />
Lichtenberglaan 1001<br />
3800 SINT-TRUIDEN<br />
T +32 11 68 38 99<br />
info@schaffer.be<br />
IVECO BELGIUM<br />
Alfons Gossetlaan 28A B3<br />
1702 DILBEEK<br />
T +32 2 467 12 11<br />
LASERTOPO BVBA<br />
Markt 4<br />
9550 HERZELE<br />
T +32 53 62 71 67<br />
Zuidstraat 25<br />
8800 ROESELARE<br />
T +32 51 24 58 84<br />
info@pclt.be<br />
www.schaffer.be<br />
www.oktrucks.be<br />
www.lasertopo.be<br />
www.pclt.be<br />
113
GREENPARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over de<br />
<strong>Greenpro</strong> partners, scan deze QR code<br />
met uw smartphone<br />
www.greenpro-online.be/bedrijven<br />
PIVABO BV<br />
Kampstraat 20<br />
8500 KORTRIJK<br />
T +32 56 51 52 50<br />
info@pivabo.be<br />
www.pivabo.be<br />
SUSLIGHT<br />
Lage Kaart 335<br />
2930 BRASSCHAAT<br />
T +32 3 303 71 41<br />
sales@suslight.be<br />
www.suslight.be<br />
VBS IRRIGATIESYSTEMEN<br />
Oostmalsebaan 1C 4<br />
2960 SINT-LENAERTS BRECHT<br />
T +32 3 484 66 50<br />
F +32 15 20 49 84<br />
info@vbs-irrigatie.be<br />
VANGAEVER<br />
Kabeljauwstraat 20<br />
8790 WAREGEM<br />
T +32 51 63 43 31<br />
info@vangaever.be<br />
www.vangaever.be<br />
www.vbs-irrigatie.be<br />
POLET QUALITY PRODUCTS<br />
Stationsstraat 176/A0<br />
8850 ARDOOIE<br />
T +32 53 62 22 <strong>05</strong><br />
info@polet.be<br />
www.polet.be<br />
TECHMAR<br />
Chopinstraat 10-11<br />
7557EH HENGELO<br />
T +31 88 43 44 517<br />
www.techmar.com<br />
VANDIX BVBA<br />
Kuipweg 6<br />
8400 OSTENDE<br />
T +32 59 23 99 40<br />
WIENERBERGER<br />
Kapel Ter Bede 121<br />
8500 KORTRIJK<br />
T +32 56 24 96 38<br />
www.wienerberger.be<br />
info@vandix.be,<br />
www.vandix.be<br />
SEALTEC WATERPROOFING BV<br />
Butschovestraat 30<br />
3384 GLABBEEK<br />
T +32 16 197 160<br />
info@sealtec.be<br />
www.sealtec.be<br />
TRAMAC NV<br />
Avenue de l’Energie 11<br />
4432 ALLEUR<br />
T +32 4 263 99 84<br />
tramac@tramac.be<br />
www.tramac.be<br />
VAN ISRAEL<br />
Gaverstraat 41<br />
9500 GERAARDSBERGEN<br />
T + 32 54 41 43 70<br />
info@vanisrael.be<br />
YAMABIKO<br />
Avenue Lavoisier 35<br />
1300 WAVER<br />
T +32 10 48 00 48<br />
info@yamabiko.eu<br />
www.yamabiko.eu/nl/<br />
www.vanisrael.be<br />
SMO BVBA<br />
Nieuwendorpe 14<br />
B-9900 EEKLO<br />
T +32 92199385<br />
VISMA BOUWSOFT<br />
Molenweg 9<br />
8377 MEETKERKE<br />
T +32 50 45 40 80<br />
VANDE MOORTEL NV<br />
Scheldekant 5<br />
9700 OUDENAARDE<br />
ZINCO BELUX BV<br />
Lutkemeerweg 328<br />
1067 TH AMSTERDAM<br />
T +31 206 67 48 52<br />
F +31 206 67 38 47<br />
info@smo.be<br />
info@bouwsoft.be<br />
T +32 55 33 55 66<br />
daktuin@zinco.nl<br />
www.smo.be<br />
www.bouwsoft.be<br />
info@vandemoortel.be<br />
www.zinco.nl<br />
114
Mijn werking Contacten Projecten Financieel Analyse Documenten<br />
bouwsoft.be/info
Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)<br />
Maaiarmen voor tractoren<br />
Werkbereik van 2,5 m tot 8,0 m<br />
Ontdek ons<br />
volledig aanbod<br />
van Marolin
Change language