22.11.2022 Views

Roots editie 12-1 - 2023 - Inkijkexemplaar

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

DECEMBER 2022

JANUARI 2023

EXTRA

DIKKE

EDITIE

• MIDDEN IN DE NATUUR •

GETEST

VOGELPINDAKAAS

Dit zijn de populairste

potjes

Siberische TIJGERS

krabbelen weer op

5 TOPSPOTS

voor goudhaantjes

VAN BULTRUG TOT

PRACHTBEER

12 bijzondere

waarnemingen in 2022

De mooiste

TROOST- - en

bezinningspaden

LEKKERE TREK

VOGELS OP TREKTOCHT VOOR HUN FAVORIETE SNACK


2

DECEMBER•JANUARI


Coole grazers

In het najaar krijgen Schotse hooglanders langzaam maar zeker

een meer fijne en dikkere wintervacht die prima isoleert in de winter. Het zijn dan ook

geen koukleumen; hun optimale temperatuur ligt rond de 4 graden Celsius. Dat de vacht

prima isoleert is te zien wanneer het sneeuwt: de sneeuw blijft dan een tijd op hun

vacht liggen voordat die smelt. Dat ze liever koudere omstandigheden hebben dan

warme merk je in de zomer: dan zie je Schotse hooglanders regelmatig in

het water staan voor een beetje verkoeling.

TEKST DANIËL MULDER FOTO MARCEL VAN KAMMEN/NIS

WERK

AAN DE

MUUR

Zie je deze foto

graag aan je eigen

muur hangen?

Dat kan! Ga naar

werkaandemuur.nl/

nl/beeldmaker/

Nature-in-Stock

en bestel een print

in het gewenste

materiaal en

formaat.


MEZENDOSSIER

Ken je ze alle 9?

pag. 138

Winterwandelen

16

Siberische tijger in de lift 84

inhoud

- December • Januari -

BELEVEN & ONTDEKKEN

06 Nu te doen, zien, wandelen

en fotograferen

32 Filmfestival op Vlieland

34 Het heelal door de James

Webb Space Telescope

40 Test vogelpindakaas

46 Wintermomenten

58 Fotohut getest

62 Diersporen in de winter

76 Kunstenaar Erik van Ommen

118 De ijzige oorsprong van

natuurgebieden

136 Nieuwe serie: helende kracht

152 Sterren kijken

FLORA & FAUNA

26 De rijpe bessen achterna

66 De kwestie: boomverkiezing

wordt protestactie

68 In de ban van de mol

72 Wat een vraag!

84 Siberische tijger

104 Hotspots goudhaantje

112 De 12 meest bijzondere

waarnemingen in 2022

138 Mezendossier

COLUMNS

15 Saskia struint

110 De kleintjes van Krekels

NAAR BUITEN

16 Winterwandeling rond

de Strijbeekse Heide

(+routekaart)

52 De mooiste troost- en

bezinningspaden

126 Natuurommetje door

de Stille Kern

FOTOGRAFIE

56 Schrijf je in: verdiepingscursus

natuurfotografie

96 Het verhaal achter de foto

130 Lezersfoto’s: goudtinten

ELKE MAAND

14 Cadeautip: de leukste

uitgaven van Roots

25 3x Roots + scheurkalender

of agenda 2023 cadeau

95 Post

103 De Groene Pagina

148 Roots recenseert

154 Colofon & lezersservice

155 Volgende maand

Getest:

vogelpindakaas

PAG. 40

James Webb Space Telescope 34

COVERONDERWERPEN - COVERFOTO ALWIN HARDENBOL

WWW. MAGAZINE.NL 5


Meer natuurnieuws?

nu te doen TEKST LIA VAN LOOIJ Meld je aan voor de

wekelijkse nieuwsbrief via

rootsmagazine.nl.

ZA 10 DECEMBER

Het veluwemeer op

Het Veluwemeer is na de inpol dering van

het IJsselmeer gecreëerd. Met de kou in je

gezicht, de wind in je haar en golven die

tegen de sloep klotsen ervaar je hoe de

winter dit meer in zijn greep heeft. De boswachter

van Natuurmonumenten neemt

je mee het water op, op zoek naar de vogels

die dit seizoen doorbrengen rondom de

plassen. Verrekijker mee!

Locatie: Veluvia, Havendijk 1, Harderwijk

(GD) • Tijd: 13-15 uur • Prijs: € 27,50.

GETTY IMAGES

ZO 11 DECEMBER

zoeken naar de das

In zijn zoektocht naar voedsel verlaat

de schuwe das pas in de schemering zijn

burcht. Tijdens deze 2 km lange wandeling

door het Groninger Midwolderbos o.l.v. een

gids zal dit mysterieuze zoogdier zich dan

ook niet laten zien. Wel zullen de sporen

van het dier zichtbaar zijn. Vooraf gaand

aan de wandeling is er een korte lezing over

de das.

Locatie: Bezoekerscentrum Ennemaborg,

Hoofdweg 96, Midwolda (GR) • Tijd:

13-15.30 uur • Prijs: gratis.

GETTY IMAGES

VANAF VR 16 DECEMBER

Magisch Alaska

Vanaf half december kun je op het koepelscherm

(840 m² groot!) van One Planet

Dome The Arctic: Our Last Great Wilderness

bekijken. Levensgrote beelden tonen wolven,

ijsberen, muskusossen en steenarenden in

een magisch gebied in het noorden van

Alaska. Kijk op pag. 150 voor een uitgebreide

recensie over deze natuurfilm.

Locatie: President Kennedylaan 5, Den

Haag (ZH) • Prijs: € 16,50 (incl. toegang

Museon-Omniversum).

GETTY IMAGES

VR 16 DEC T/M ZO 8 JAN

Lumineuze Nachten

In de kerstvakantie is Kasteel de Haar gehuld

in magie. Tijdens een avondwandeling door

het kasteelpark ontdek je de geschiedenis

van dit oudste kasteel van Nederland aan

de hand van videomapping - betoverende

beelden die worden geprojecteerd op het

kasteel zelf, op de oude kasteelpoorten,

de Kapel en het Châtelet.

Locatie: Kasteellaan 1, Haarzuilens (UT) •

Tijd: 17-21.30 uur • Prijs: € 19,25 (kinderen

krijgen korting).

MA 26 DECEMBER

Over de heide

De Sallandse Heuvelrug bestaat uit bos

en heuvelachtige heidevelden. Door de

hoogteverschillen zijn er fantastische vergezichten

en waan je je even in het buitenland.

Een Staatsbosbeheer-gids neemt je

mee voor een prachtige 5 km lange winterwandeling,

onderweg vertelt hij over het

ontstaan van het gebied, over de natuur

en over de cultuurhistorie.

Locatie: Buitencentrum Sallandse Heuvelrug,

Grotestraat 281, Nijverdal (OV) • Tijd:

14-15.30 uur (ook op za 7/1) • Prijs: € 6.

T/M ZO 26 MAART

microscopie

Met een kleine wintertentoonstelling zet de

Leidse Hortus de veel belopen stoepplant

liggende vetmuur in het zonnetje. De

microscopie foto’s van kunstenaar en microscopist

Rob van Es tonen aan dat het

plantje op de stoep kan overleven doordat

het is opgebouwd als een harmonica, het

veert gewoon weer op als je op hem trapt.

Locatie: Hortus botanicus Leiden, Rapenburg

73, Leiden (ZH) • Tijd: di-zo 10-16 uur

(in de kerstvakantie gesloten) • Prijs: € 8.

DE LUMINEUZE NACHTEN

GETTY IMAGES

ROB VAN ES

Wil je meer informatie of wil je je opgeven voor een van deze activiteiten, kijk dan op rootsmagazine.nl/uitjes voor de exacte (en vaak lange)

webadressen. Bij het ter perse gaan van deze editie vonden deze activiteiten allemaal nog doorgang, maar check dit vooraf.

6 DECEMBER•JANUARI


- COLUMN -

Saskia

struint

Saskia van Loenen (1969) is journalist en eindredacteur voor NRC én vogelaar. Ze houdt van wandelen, in natuurgebieden

overal in Nederland, maar ook vaak bij haarzelf om de hoek, in Waterland. Met Jean-Pierre Geelen schreef ze het boek

Spotvogels, nu werkt ze aan De ijsvogel. In Roots beschrijft ze haar persoonlijke ervaringen in de natuur.

PORTRET SASKIA VAN LOENEN

VAN GRUTTO NAAR BOSUIL

De dag die je wist dat zou komen. Maar dan wel tien jaar

eerder dan gepland. Ik ben er nog een beetje van aan

het bijkomen, de achtbaan waarin ik de afgelopen weken

ineens belandde. Want jeetje, ik heb zowaar een huis

gekocht! En – mijn vrienden geloven het nog steeds niet,

gezien mijn jubel verhalen de afgelopen 22 jaar – dat huis

staat niet in Waterland.

Intens gelukkig prijsde ik me hier, in het prachtige

Broek in Waterland, waar de grutto’s over mijn tuin vlogen

en ik zo naar de Volgermeerpolder liep, waar ik vrijwel

altijd baardmannetjes zag, de bruine kiekendief, dodaars,

watersnippen, de blauwborst, snor… hoe perfect kun je

het hebben, als vogelaar? Ik ga hier noooooit meer weg,

riep ik altijd.

Wel was er iets veranderd, het afgelopen jaar. Want

doordat ik voor mijn krant wandelboeken ging recenseren

en daardoor in de meest uiteenlopende natuurgebieden

terecht kwam, ontdekte ik bij mezelf het sluimerende verlangen

dat er eigenlijk al veel langer was, maar ik tot dan

toe effectief had weten te onderdrukken: ik was eigenlijk

domweg het gelukkigst als ik in het bos liep. En besefte

dat ik die in mijn huidige woonomgeving zo miste. Bij

mij een walhalla aan weilanden, slootjes, fietspaden door

prachtig landschap waar je in de zomer permanent kunt

genieten van koeien, grutto’s op paaltjes, tureluurs, kieviten

en schol eksters, steeds vaker ook lepelaars trouwens;

allemaal fantastisch, maar als het voorjaar dan voorbij

was, het stiller werd in de lucht en ik weer een beetje

landde, nodigde het vlakke landschap waar de wind vrij

spel heeft toch iets minder uit om op pad te gaan, in elk

geval te voet. Als ik naar een bos wilde, waar je in plaats

van op een Noord-Hollands fietspadje op van die lekker

verende zandgrond loopt en de geur van al die bomen op

kunt snuiven, moest ik eerst bijna drie kwartier in de auto

zitten. En hoe ouder ik werd, hoe meer dat gemis aan bos

aan me begon te knagen. Ik had dan ook al besloten dat ik

Saskia twittert ook: @SaskiaWaterland

zou verhuizen zodra de kinderen zouden zijn uitgevlogen.

Over een jaar of tien, pakweg.

Maar dankzij een wandeling in de Soester Duinen,

ge combineerd met een bezoekje aan het naastgelegen

Amersfoort zodat mijn puberdochter ook eindelijk eens

mee wilde (“ja, dan mag jij daarna nog even shoppen”),

veranderde alles als bij toverslag. Haar verzuchting “Wauw,

hier wil ik wonen…” zette onverwacht van alles in gang.

De kinderen bleken wel degelijk open te staan voor een

totale verandering van leefomgeving, en plots werd die

sympathieke stad op maar een halfuurtje van Amsterdam,

een stad die omringd is door natuur waaronder heel veel

bos, het nieuwe walhalla voor ons. Als dan ook nog eens

nét het perfecte huis je pad kruist… En zo kwam het dat ik

nog geen zeven weken na de wandeling met mijn dochter

in de Soester Duinen het voorlopig koopcontract tekende.

Half mei mogen we erin.

Een heel nieuwe omgeving vol nog onbekende natuur

om rond te struinen, hoe spannend en geweldig is dat! In

Amersfoort geen grutto’s, maar in het park naast mijn huis

wél bosuilen, goudvinken en vuurgoudhaantjes. Ik ga ze

allemaal zien. Nog even geduld, het is nog winter – maar

ik weet nu al: dit wordt by far het mooiste voorjaar ooit.

Ik ontdekte het sluimerende verlangen dat er al veel langer was,

maar ik tot dan toe effectief had weten te onderdrukken: ik was

eigenlijk domweg het gelukkigst als ik in het bos liep.

DICK HEENCK

WWW. MAGAZINE.NL 15


Rootswandeling

met routekaart

Wandelen rond de

Strijbeekse Heide

Vennen & vijvers

Van Gogh heeft een eigen kei gekregen op de Strijbeekse Heide. En dat is niet voor niets.

Met een stuk of vijf vennen heeft dit heidegebied beslist iets schilderachtigs. Als extraatje

loop je ook nog langs de aangelegde vijvers van twee nabijgelegen landgoederen. Een bijna

100% onverharde wandeling door een fraai gebied bij de Nederlands-Belgische grens.

TEKST MONIQUE VAN KLAVEREN FOTO’S BOB LUIJKS MET DANK AAN CARLO BOLWERK

RODE WOUW

I

n elk jaargetijde en bij elk weertype pronken plukken

de Strijbeekse Heide en de landgoederen

Hondsdonk en Luchtenburg op hun eigen manier

met hun vennen, vijvers, vlaktes, bossen en beken.

Is het ’s winters mistig of somber weer, dan krijgt

het allemaal wat mystieks. Flarden witsel hangen

dan bijvoorbeeld boven het Rondven. Een klapekster

steekt sinister zwart af tegen de hemel terwijl

hij zijn gespieste prooi oppeuzelt. Een paar halfvergane

herfstbladeren drijven in het zwarte water

van de Chaamse Beek. En loop je door de tunnels

van vijf meter hoge rododendrons, dan lijkt het

bijna nacht.

Maar bij vrolijk winterweer jubelt alles hier. Mezen,

vinkjes, roodborstjes, buizerds: ze juichen. En als

er op de Strijbeekse Heide een laag zonnetje strijkt

over de gele vlaktes van pijpenstro en donkere

Vogels kijken

Door het jaar heen kun je diverse soorten

vogels tegenkomen tijdens je wandeling, zoals

raven, diverse specht soorten en Canadese

ganzen. Ook vliegen er roofvogels als de rode

wouw (heeft hier weleens gebroed), havik,

torenvalk en bos- en ransuil. Er zijn zelfs ooit

30 vale gieren gesignaleerd. Ooievaars, nachtzwaluwen,

gekraagde roodstaarten en bonte

vliegenvangers kun je ontmoeten als zomergast.

struikhei, dan kun je je zelfs nu nog voorstellen

hoe de jonge Vincent van Gogh hier in 1881

enthousiast zijn eerste potloodschetsen maakte.

Hoe hij de weerspiegeling van een vliegden in het

Langven probeerde te vangen. Het was en is een

prachtig plaatje.

Het ultieme wintergevoel krijgt bijna elke wandelaar

echter pas van sneeuw. Het donsje bedekt dan

de dennentakken aan de rand van de heide en legt

een deken over de vennen en de vlaktes. Als een

klassieke kerstkaart.

Tegenwoordig komt sneeuwval wat minder voor,

maar in Van Goghs tijd een stuk vaker. Over dat

sneeuwgeluk – en over de band met Theo – gaat

dan ook de regel uit een brief aan zijn broer, die op

een zwerfkei is aan gebracht vlak bij het Langven:

En diezelfde broers zie ik in vroeger jaren op een tocht

’s winters naar Chaam op de besneeuwde heide

’s morgens vroeg! Zóó hetzelfde voelend, zóó hetzelfde

denkend en geloovend dat ik mezelf afvraag: zijn dat

dezelfden???

Onveranderlijk?

Tijdloos, zo lijkt dit gebied. Maar net als de relatie

tussen Vincent en Theo evolueerde, is ook het landschap

van de Strijbeekse Heide en de omliggende

bospercelen in de loop der eeuwen nogal eens veranderd

volgens IVN-gids Fons Hoebink, boswachter

Liza van Velzen (Staatsbosbeheer) en routemaker

Theo Donkers van Toerisme De Baronie.

>

16 DECEMBER•JANUARI


vogels & Bessen

Bes

lekker

Als het in Finland kouder wordt en het aantal insecten sterk afneemt,

moeten veel vogels op zoek naar ander voedsel. Pestvogels, haakbekken

en lijstersoorten stappen dan over op een dieet van bessen.

Natuurfotograaf Alwin Hardenbol legt uit hoe dat zit.

TEKST EN FOTO’S ALWIN HARDENBOL

26 DECEMBER•JANUARI


De pestvogel dankt

zijn Nederlandse naam

aan de misvatting in

de middeleeuwen dat

pestvogels de pest met

zich meebrachten

WWW. MAGAZINE.NL 27


eelden van de James Webb Space Telescope

34 DECEMBER•JANUARI


In 2021 werd de James Webb Space Telescope

gelanceerd. Die levert aan de lopende band

spectaculaire beelden, van planeten in onze

kosmische achtertuin tot sterrenstelsels aan

de rand van het heelal. De mysterieuze wereld

van het universum blijkt even kleurrijk en

fascinerend als de levende natuur hier op aarde.

TEKST GOVERT SCHILLING FOTO’S NASA/ESA/CSA/STSCI

IJle gasslierten en donkere

stofwolken vormen een

hemels berglandschap op

deze foto van een klein deel

van de Carinanevel – een

kraamkamer van nieuwe

sterren op 7.600 lichtjaar

afstand van de aarde. De

nevel flarden verdampen

langzaam onder invloed

van de energierijke straling

van hete sterren in de nabijheid

(buiten de bovenrand

van de foto). In de donkerste

delen van de nevel zijn

talloze zwakke licht puntjes

zichtbaar: babysterren.

Over een paar honderdduizend

jaar straalt hier een

leger van nieuwe zonnen.

Deze foto was een van

de eerste opnames van

de tele scoop die op 12 juli

gepresenteerd werden.

WWW. MAGAZINE.NL 35


STEFAN GERRITS

Winter

in momenten

De haiku is van oorsprong een Japanse dichtvorm die in drie

regels de emotie van een moment uitdrukt. De natuur en de seizoenen

spelen daarbij een belangrijke rol. We zochten de mooiste haiku’s bij

winterbeelden van Roots-lezers en onze wandelfotografen.

Almaar voortreizend,

trekt de rivier een donkere lijn

dwars door de sneeuwvelden.

- Nakamura Fumikuni -

DEZE HAIKU KOMT UIT HET BOEK ‘KLASSIEKE HAIKU’

VAN UITGEVERIJ TEN HAVE.

46 DECEMBER•JANUARI


MICHEL BOERE

Niets beweegt

op de heide noch op de berg,

deze ochtend van sneeuw.

- Fukuda Chiyo-ni -

WWW. MAGAZINE.NL 47


ERNST KREMERS

Wandelpaden

als balsem

voor de ziel

Het maken van een lange wandeltocht zorgt niet alleen voor rust en stilte

in je lichaam; na een flink aantal kilometers kijk je ook anders naar de wereld

om je heen. Roots selecteert 6 paden die extra aandacht hebben

voor troost en bezinning.

TEKST DANIËL MULDER

52 DECEMBER•JANUARI


WWW. MAGAZINE.NL 53


Fotohutten in de Lage Landen - Kalmthout, België

KOOLMEES

MEZEN, MERELS EN MEER

Genieten van

bosvogels

De beroemde Belgische natuurfotograaf Glenn Vermeersch exploiteert tien

fotohutten in de omgeving van Kalmthout, net over de grens, en nog eens zes in Frankrijk.

Henkjan Kievit bezoekt zijn klassieke ‘boshut’, hut nummer 2, gelegen in een uitgestrekt

bos met vooral naaldbomen en met een grote vijver ervoor.

TEKST EN FOTO’S HENKJAN KIEVIT

58 DECEMBER•JANUARI


Fotograferen vanuit schuilhutten is de afgelopen jaren

enorm populair geworden. Natuurfotograaf en -filmer

Henkjan Kievit beschrijft maandelijks zijn ervaringen

met een aansprekende fotohut in Nederland of België

én geeft tips voor natuurfotografen.

MEREL

GROTE BONTE SPECHT

ROODBORST

De lucht is bewolkt en grauw terwijl ik naar

Vlaanderen rij. Het is winter en de zon komt

pas rond 8.45 uur op, waardoor ik niet zo

vroeg mijn bed uit hoefde om toch tegen zonsopkomst

in de hut te zitten. Maar eenmaal op mijn

bestemming gearriveerd, merk ik weinig van een

zonsopkomst; het is donker in het dichte bos en om

een sluitertijd van minimaal 1/60 seconde te halen,

moet ik de lichtsterkte van mijn camera helemaal

opschroeven naar ISO 3.200. Ik grinnik als ik terugdenk

aan de tijd dat we nog met diafilm werkten –

toen was ISO 400 al een zeer lichtsterke film, en dat

met slechts 36 foto’s per rolletje – ik kom vandaag

waarschijnlijk met duizenden beelden thuis.

Drukte van belang

De hut is relatief laag en je hebt echt het gevoel

dat je onder de grond kruipt als je naar binnen

gaat. Binnenin biedt het brede panoramaraam

echter volop zicht op de grote vijver voor de hut

en het omringende bos. In het begin is het rustig

voor de hut. Op wat roodborstjes, mezen en een

winter koninkje na zijn er nog weinig vogels. Het

gaat de rest van de dag op en neer; soms strijkt er

een mezengroepje neer, met koolmees, pimpelmees

en zwarte mees, of een paar vinken en is het een

drukte van belang, dan is het weer rustig of zit er

alleen een grote bonte specht op de setting.

Actiefoto’s als uitdaging

De hele dag kenmerkt zich eigenlijk door ‘normale’

bosvogels. Naast de al genoemde mezen komen er

merels, gaaien, spechten en boomklevers langs,

maar vandaag laten bijzondere soorten of roofvogels

zich niet zien. En dat bevalt me dat best,

het laat maar weer eens zien dat ‘gewone’ vogels

Ook met het

fotograferen

van ‘gewone’

vogels kun je

je prima een

dag vermaken

>

WWW. MAGAZINE.NL 59


84 DECEMBER•JANUARI


Siberische

tijger

Een mooie

toekomst lonkt

in het jaar

van de tijger

Vrijwel alle tijgersoorten zijn in de afgelopen

eeuwen zeldzamer geworden en helaas is dat voor

de indrukwekkende Siberische tijger niet anders.

Maar gelukkig is er een kentering gaande. Gert Polet

van het Wereld Natuur Fonds Nederland vertelt

waardoor dat komt, aan de hand van het voorbeeld

van de Siberische tijger.

TEKST EN FOTO’S EDWIN GIESBERS

Er zijn zes ondersoorten van de grootste katachtige op

aarde, waaronder de Maleise tijger, Sumatraanse tijger

en Siberische tijger. De afgelopen honderd jaar zijn drie

andere ondersoorten uitgestorven en de resterende

soorten hebben het niet makkelijk. Van de Siberische

tijger leven momenteel slechts 750 exemplaren in het

wild. Toch is dat goed nieuws, want het betekent dat

de populatie groeit, zij het langzaam. Waar soorten als

de Maleise en Sumatraanse tijger in de warme, vochtige

jungle leven, vind je het merendeel van de Siberische

tijgers op de grens van Rusland en China, in de bossen

bij de oevers van de rivieren Amoer en Oessoeri en in het

noorden van de Chinese regio Heilongjiang. In dit gebied

is het in de winter extreem koud – met temperaturen

van 30 tot 40 graden onder nul – en liggen langdurig

diepe sneeuwlagen.

Tijgertop

Dat de eeuwenlange trend van achteruitgang in het

aantal tijgers tot stilstand lijkt te zijn gekomen, heeft te

maken met een bijeenkomst die in 2010 werd gehouden.

In dat jaar werd de eerste ‘internationale tijgertop’ gehouden,

georganiseerd door de Global Tiger Initiative,

in het Russische Sint-Petersburg. Die top vormde het

startsein voor een internationale samenwerking tussen

natuur organisaties als het Wereld Natuur Fonds (WWF)

en de regeringen van dertien landen waar tijgers in het

wild leven om de tijgerpopulaties te herstellen. Als doel

werd vastgelegd dat er in 2022 twee keer zo veel tijgers

moesten zijn als toen – daar zat de nodige symboliek

achter: in de Chinese kalender is zowel 2010 als 2022

het jaar van de tijger. In een onlangs verschenen

WWF-rapport over tijgerbescherming wordt teruggeblikt

op de afgelopen twaalf jaar, en daaruit komt een positief

beeld naar voren, vertelt tijgerexpert Gert Polet van het

WWF: “In 2010 waren er ongeveer 460 Siberische tijgers.

Ongeveer 25 procent van het tijgergebied was toen

officieel beschermd, zo’n 50.000 km 2 . In 2022 is ruim

28 procent van het tijgergebied beschermd (57.400 km 2 );

er is dus 7.400 km 2 bijgekomen, bijna de oppervlakte

van de provincies Friesland en Groningen bij elkaar. En

in nog eens 35.000 km 2 aan leefgebied dat in handen is

van onder meer houtbedrijven is het beheer nu zodanig

dat tijgers er veilig kunnen leven. Dus ruim meer de helft

van het tijgergebied is nu goed beschermd. Al met al zijn

er nu ongeveer 750 Siberische tijgers. Dat is een geweldig

resultaat, zeker als je bedenkt dat er in de vorige eeuw

nog maar 30 exemplaren leefden. Dat laat zien dat natuurbe

scherming werkt als je maar vol blijft houden.”

Dit jaar werd in september een nieuwe tijgertop gehouden

in Vladivostok, nu vanwege de Russische oorlog

tegen Oekraïne in een uitgekleed jasje, zonder de hoogste

regeringsleiders.

Confrontaties voorkomen

Bij de bescherming van de Siberische tijger richt het

WWF zich op diverse aspecten, vertelt Polet: “De winters

in het Siberische tijgergebied zijn streng en als er veel

sneeuw ligt, kunnen wilde zwijnen en reeën erg slecht

aan voedsel komen. Wilde zwijnen en reeën zijn de

belangrijkste prooidieren voor tijgers, dus we hebben

veel aandacht besteed aan deze dieren. Zo werden ze in

extreem strenge winters bijgevoerd zodat er voldoende

prooidieren voor tijgers beschikbaar bleven.

>

WWW. MAGAZINE.NL 85


Deze foto van twee koninginnenpages haalde

de cover van de Roots Natuuragenda 2023.

Lees meer over de agenda op pagina 101.

96 DECEMBER•JANUARI


eeldverhalen

Het verhaal

achter

bekroonde

foto’s

Een goede natuurfoto spreekt

je direct aan. Maar als je weet

hoe, waar en waarom zo’n foto

is gemaakt, kan een beeld nog

veel interessanter worden. We

vroegen vier makers van foto’s

die in de Roots Natuuragenda

2023 staan naar het verhaal.

TEKST RENÉ ALBLAS

- PIEPJONGE KONINGINNENPAGES -

Deze foto van twee koninginnenpages is niet zomaar een leuk plaatje.

Er zit een hele geschiedenis achter. Greet Geerts, de fotograaf, vertelt.

HOE KWAM DEZE FOTO TOT STAND? “Omdat ik er nog

niet in geslaagd was om een koninginnenpage te fotograferen

in het wild, besloot ik om op ontdekking te gaan in onze eigen

moestuin. Daar kweken mijn man en ik onder meer wortel en

venkel, de waardplanten van de koninginnenpage. Eind mei

spotte ik eitjes – zo groot als een speldenknopje – op onze

venkel planten. Nadat er vijf rupsen uit hun ei waren ge komen,

besloot ik die te beschermen tegen de vogels. Ik zette ze apart,

in een opvouwbare vlinderhabitat. Op die manier hadden de

rupsen meer kans om te overleven en kon ik het proces van ei

tot vlinder nauwgezet volgen. Met veel liefde en geduld gaf

ik de rupsen dagelijks vers venkel- en wortelloof. Ruim een

maand kon ik dagelijks het evolutieproces gadeslaan. De

mooiste fase is de transformatie van pop naar vlinder met

als apotheose: de geboorte. De vlinders op deze foto zijn tien

minuten na de geboorte gefotografeerd.”

WAAR EN WANNEER MAAKTE JE DE FOTO? “Begin

juli 2021 werden bij ons thuis, in Hulshout (België), twee

koninginnen pages tegelijkertijd geboren. Het was windstil

en het ochtend licht zat mee. Aangezien de vlinders nog een

tijdje bleven zitten na de geboorte, had ik ruim de tijd om ze

te fotograferen. Ik had me erop verheugd één koninginnenpage

te kunnen fotograferen. Gezien de onverwachte dubbele

geboorte, kreeg ik de kans om een duo vast te leggen.”

KUN JE IETS MEER VERTELLEN OVER KONINGINNEN-

PAGES? “Wanneer de rups het ei verlaat, na circa zeven

dagen, is ze amper een paar millimeter groot, zwart van kleur

met een witte vlek op de rug. De jonge rups verandert in vier

stadia naar een grote rups, waarbij hij telkens van kleur verandert.

Elk stadium wordt voorafgegaan door een vervelling,

waarbij de rups uit zijn oude huid kruipt en er een nieuwe

zachte huid tevoorschijn komt. Bij de laatste vervelling transformeert

het lichaam in de pop. De pop neemt alle tijd (circa

veertien dagen) om te transformeren tot een prachtige vlinder.

Het eerste halfuur na de ontpopping pompt de vlinder een

vloeistof door het vleugeloppervlak zodat de vleugels zich

volledig ontvouwen. Daarna zit hij nog een hele tijd stil voordat

hij de wijde wereld gaat verkennen. De koninginnenpage is

door zijn grootte en kleurenpracht een opvallende vlinder.

Vaak zijn er twee tot drie generaties per jaar. Latere poppen

overwinteren meer dan 200 dagen en komen pas uit in

het voorjaar.”

WWW. MAGAZINE.NL 97


GETTY IMAGES

104 DECEMBER•JANUARI


5

hotspots

Goudhaantje

Goudhaantjes zijn de kleinste vogeltjes die je in

Nederland of België kunt tegenkomen. Dankzij hun gele

kopstreep zijn ze makkelijk te herkennen. Hun zang of roep

is erg leuk. ‘Tiedeliedie’ klinkt het als ze vrolijk zijn of ‘zrie

zrie’ als ze alarm slaan of contact zoeken.

TEKST MONIQUE VAN KLAVEREN

2

1

3 4

5

1 Landgoed Beerschoten (Utrecht)

2 Compagnonsbossen (Friesland)

3 Westerschouwen (Zeeland)

4 Mookerheide (Noord-Limburg)

5 Oordegem (België)

WWW. MAGAZINE.NL 105


lezersfoto’s

goudtinten

Elke maand ontvangen we via rootsmagazine.nl de meest

schitterende foto’s van lezers voor onze wedstrijd Foto van de Maand.

Deze maand met het thema ‘goudtinten’. Roots koos de winnaar en

maakte een selectie van de mooiste eervolle vermeldingen.

PRODUCTIE RENÉ ALBLAS

1

2


3

4

EERVOLLE

VERMELDINGEN

Deze foto’s vallen buiten de

prijzen, maar verdienen wel een

plek in Roots.

1

Face to face

• Erik Nevels

Een vlinder in dit licht en met

deze compositie zou op zich al een

prachtige foto opleveren. Maar

deze fotograaf wist nog een extra

twist aan de foto toe te voegen:

de confrontatie!

2

Rug viervleklibel

• Daniel Bols

Deze macro-opname van een libel

oogt als een abstract schilderij.

De keuze om het dier diagonaal in

beeld te plaatsen is perfect.

5

3 Goudspettertjes

• Gina Heynze

Goud is misschien niet het eerste

waar je aan denkt bij deze foto van

een eend, maar het is een schitterende

actieplaat. Precies op het

juiste moment genomen en met

een perfecte (niet gecentreerde)

compositie.

4

In the morning

• Ruurd Visser

Fraai spel met symmetrie en

asymmetrie. De houding van de libel

(een soort omhelzing van een bloem)

maakt de foto extra interessant.

5

Ondergaande zon in

het duingebied

• Madelaine Kiekebos

De laagstaande zon, de blik omhoog

en het parmantige voorpootje

maken deze foto bijzonder.

WWW. MAGAZINE.NL 131

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!