In Eigen Land zomer - 2023 - Inkijkexemplaar
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
REISINSPIRATIE VAN COLUMBUS TRAVEL | ROOTS | FIETSACTIEF<br />
NR.2 <strong>2023</strong><br />
124<br />
PAGINA’S<br />
VOOR SLECHTS<br />
€4,99<br />
€4,99 AP<br />
101 TIPS WATERPRET IN NEDERLAND<br />
DE MOOISTE STRANDEN, EILANDEN, MEREN & RIVIEREN VOOR EEN DAGJE UIT<br />
IN, OP EN AAN HET WATER<br />
60X VERFRISSENDE<br />
BOOTTOCHTEN, BUITENBADEN<br />
EN WATERSPORTEN<br />
WANDELEN EN FIETSEN<br />
VAN DE WADDENKUST EN<br />
DE MAAS TOT DE ZEEUWSE<br />
DELTA EN DE IJSSEL<br />
SLAPEN AAN HET WATER<br />
EN DE LEUKSTE<br />
WATERACTIVITEITEN<br />
MET KINDEREN
65<br />
13 58<br />
74<br />
REISVERHALEN<br />
006 NOORD-NEDERLAND<br />
Een <strong>zomer</strong>se Elfstedentocht<br />
Het kan vriezen, het kan dooien — en in Nederland dooit<br />
het meestal. Moeten we het dit jaar dan weer zonder<br />
Elfstedentocht stellen? Nee, want in Friesland kun je het<br />
parcours van de Tocht der Tochten óók op je fiets en per<br />
kajak afleggen.<br />
022 HEEL NEDERLAND<br />
Spetterende wandeltips<br />
<strong>In</strong> ons waterrijke land wandel je langs meanderende<br />
rivieren, poelen met driftig kwakende kikkers en door<br />
frisgroene polderlandschappen waar weidevogels het<br />
hoogste lied voeren. Volg in ons spoor in het Zuid-<br />
Hollandse Haastrecht en rondom Den Bosch.<br />
040 HEEL NEDERLAND<br />
Spetterende fietstips<br />
Fietsenpaden over hooggelegen dijken en langs<br />
bloemrijke oevers — de één wordt er lyrisch van, volgens<br />
de ander smaakt het naar meer. We helpen je in het<br />
zadel met een fietstocht als een dichtbundel door het<br />
<strong>Land</strong> van Altena en een route langs de Maas om je<br />
vingers bij af te likken.<br />
054 ZUID-NEDERLAND<br />
Schimmige schoonheid<br />
Op 1 juli <strong>2023</strong> is het 150 jaar geleden dat de slavernij<br />
werd afgeschaft in het Koninkrijk. Ook Middelburg<br />
profiteerde van de mensenhandel. Wij wekken de<br />
handelsgeschiedenis tot leven tijdens een historische<br />
stadsexpeditie — en begeven ons daarbij óók in de<br />
schaduwen. Wandel je mee?<br />
REISTIPS<br />
034 Kunst en cultuur om naar uit te kijken<br />
Met de <strong>zomer</strong> in de lucht laten we schilderijen en<br />
andere museumkunst even hangen en richten we de<br />
blik naar buiten. Van monumentale kunstroutes tot<br />
theaterfestivals en strandopera’s.<br />
074 60x in, op en aan het water in Nederland<br />
Maak je borst nat voor de beste uitjes in, op en aan<br />
het water, met insidertips voor elke provincie. Van de<br />
Zeeuwse Delta tot de Waddenzee en van de IJssel tot de<br />
Friese Meren.<br />
004
INHOUD<br />
114<br />
034<br />
006<br />
077<br />
084<br />
107<br />
090<br />
093<br />
028<br />
054<br />
048<br />
102 De mooiste slaapplekken aan het water<br />
Van zeezicht hoog boven N.A.P. en huisjes pal aan het<br />
strand tot een historische viermaster en een drijvende<br />
villa waar je vanaf je terras zo in een meer plonst.<br />
110 De leukste wateractiviteiten met kinderen<br />
Vind je waterskiën te eng en substropische zwemparadijzen<br />
te druk? Ga varen op een kampeervlot<br />
in Friesland!<br />
EXTRA<br />
002 WIN EEN LUXE ZEILTOCHT TIJDENS<br />
SAIL DEN HELDER<br />
Stap jij straks aan boord van een authentiek tall ship<br />
tijdens hét maritieme event van het jaar?<br />
118 PUZZEL<br />
Hoe goed (her)ken jij Nederland waterland?<br />
NR.2 <strong>2023</strong> IN EIGEN LAND<br />
101 TIPS WATERPRET IN NEDERLAND<br />
REISINSPIRATIE VAN COLUMBUS TRAVEL | ROOTS | FIETSACTIEF<br />
REISINSPIRATIE VAN COLUMBUS TRAVEL | ROOTS | FIETSACTIEF NR.2 <strong>2023</strong><br />
101 TIPS WATERPRET IN NEDERLAND<br />
DE MOOISTE STRANDEN, EILANDEN, MEREN & RIVIEREN VOOR EEN DAGJE UIT<br />
IN, OP EN AAN HET WATER<br />
60X VERFRISSENDE<br />
BOOTTOCHTEN, BUITENBADEN<br />
EN WATERSPORTEN<br />
WANDELEN EN FIETSEN<br />
VAN DE WADDENKUST EN<br />
DE MAAS TOT DE ZEEUWSE<br />
DELTA EN DE IJSSEL<br />
SLAPEN AAN HET WATER<br />
EN DE LEUKSTE<br />
WATERACTIVITEITEN<br />
MET KINDEREN<br />
Coverfoto: David Trood.<br />
005
Even buiten Balk peddel<br />
je via het riviertje De Luts<br />
zo het groen binnen.<br />
Een <strong>zomer</strong>se<br />
Elfstedentocht<br />
Het kan vriezen, het kan dooien — en in Nederland dooit het<br />
meestal. Moeten we het dit jaar dan weer zonder Elfstedentocht<br />
stellen? Nee, want in Friesland kun je het parcours van de<br />
Tocht der Tochten óók op je fiets en per kajak afleggen.<br />
TEKST ROMAN HELINSKI FOTO´S BJÖRN SNELDERS<br />
006
FRIESLAND<br />
De zeventiende-eeuwse<br />
waag op het gezellige<br />
marktplein van Workum.<br />
007
Van links naar rechts Een molen in het groen. / Marjolein van zeilschool De Stipe. / Manoeuvreerkunsten op smalle sloten.<br />
in ’t Gooi heeft haast, hier heb je dat niet,’<br />
zegt Marjolein van zeilschool De Stipe in Balk.<br />
Marjolein is een vrouw waar je vrolijk van wordt.<br />
‘Iedereen<br />
Spontaan, met een open blik. Opgegroeid in ’t Gooi<br />
en niet zo lang geleden naar hier gekomen. Balk<br />
is klein, zowat de eerste plek die je aandoet wanneer je<br />
Friesland binnenrijdt. Marjolein en ik zitten aan het water.<br />
Stroopwafels en thee voor ons, mijn T-shirt is nat, omdat ik<br />
zojuist een stuk door de gracht heb gevaren in een kajak en<br />
ik dat kennelijk niet goed kan.<br />
Verderop zitten mensen op terrasjes aan het bier en de wijn.<br />
Friese gemoedelijkheid lijkt op Limburgse gemoedelijkheid,<br />
daar waar ik vandaan kom, met het verschil dat de mensen<br />
op de terrassen hier zeilers zijn en in Limburg fietsers. De<br />
zeilers zijn zongebruinder dan de fietsers – en op hun benen<br />
zitten nog haren.<br />
Het is een lang verhaal hoe Marjolein in Balk is beland.<br />
Wat telt is dit: ze voelt zich volledig op haar plek. Kinderen<br />
in zwemvesten rennen af en aan, slepen kano’s en andere<br />
bootjes het water in, spetteren elkaar nat. ‘Dag Marjolein!’<br />
roepen ze. Ze vertelt me over het leven in Balk. Drie<br />
kroegen, een disco, veel festivalletjes. <strong>In</strong> de <strong>zomer</strong> Duitsers<br />
en andere toeristen die het water op gaan, in de winter is<br />
het rustiger – tenzij er ijs ligt. Vervelen doet ze zich niet.<br />
Daarvoor is de gemeenschap te hecht. Ze laat het woord<br />
Mienskip twee keer vallen, met een glimlach. Vrij vertaald<br />
betekent het zoiets als gemeenschapszin. Onderlinge<br />
verbondenheid.<br />
Witte zeilen in het gras<br />
Even buiten Workum zie ik overal om me heen watervogels.<br />
Een boer loopt in korte broek door zijn weiland, een riek in<br />
de hand waarmee hij het hooi steekt. Ik wil hem vragen<br />
hoe het met hem gaat, of dit zijn land is, maar ik doe het<br />
niet, want hij is in gedachten verzonken. Het hooisteken<br />
oogt meditatief. Verderop dobberen witte zeilen in het gras –<br />
voor het oog althans. De slootjes zie ik niet, alleen de velden<br />
die knalgroen zijn en daarin af en toe plots een zeil. Het is<br />
een ongewoon beeld voor mij, maar hier valt het niemand<br />
meer op.<br />
Vanuit het hoge gras klinkt gebabbel, maar er is niemand<br />
te zien. Totdat ik een paar passen zet en er een bootje met<br />
gestreken zeilen voorbijkomt. Opmerkelijk vaak is dat<br />
gebabbel in het Duits. Degenen die varen in hun eigen boot<br />
kunnen het best, maar de huurboten sturen nogal eens het<br />
riet in. Soms op zo’n manier dat ze vast komen te zitten en<br />
moeten worden losgetrokken, tot hilariteit van sommigen en<br />
hier en daar toch ook tot irritatie.<br />
Grutto’s<br />
Een paar jaar geleden was ik ook in dit gebied voor een<br />
reportage over de grutto, een weidevogel die uit Nederland<br />
dreigt te verdwijnen. Een prachtig beestje dat graag broedt<br />
in het hoge gras in Friesland. Tijdens die reportage reed ik<br />
net als nu langs de dijk van Workum naar Makkum, waar<br />
de schapen grazen en de lammetjes sprintjes trekken.<br />
De grutto heeft het moeilijk. Veel boeren maaien het hoge<br />
gras kort, waardoor de grutto geen nest meer kan maken.<br />
Soms sneuvelt een nest met de eieren erin.<br />
008
FRIESLAND<br />
Even buiten Workum lijken<br />
zeilboten dwars door de<br />
knalgroene velden te snijden.<br />
009
11x stoppen<br />
op de route van de<br />
Elfstedentocht<br />
1. Leg een bodem voor tocht<br />
Of je nu voor fietsen, kajakken of toch schaatsen kiest, Brasserie No. 14 in Lemmer is<br />
een goede plek om een bodem te leggen voor je tocht. Hartje centrum, aan het water<br />
en met prima moderne gerechten en lokale bieren, brasserie-no14.nl<br />
Een fietspad dwars door het groen leidt vanaf de<br />
dijk naar Workum. Het is passen en meten om er<br />
met fiets – inclusief fietstassen – door te passen,<br />
maar het is de moeite waard.<br />
018
FRIESLAND<br />
Van links naar rechts Uitzicht vanuit Strandbar Thuishaven op het IJsselmeer. / Een niet-Friese hap in Strandbar Thuishaven. / Luxe<br />
slaapkamer in Arte Suite, Workum.<br />
1. Leg een bodem voor de tocht<br />
Of je nu voor fietsen, kajakken of toch schaatsen kiest, Brasserie No. 14 in Lemmer<br />
is een goede plek om een bodem te leggen voor je tocht. Hartje centrum, aan het<br />
water en met prima moderne gerechten en lokale bieren, brasserie-no14.nl<br />
2. Voel je thuis aan het IJsselmeer<br />
De sfeer is goed bij Strandbar Thuishaven, prachtig gelegen aan het IJsselmeer.<br />
Vooraf reserveren kan geen kwaad, want je zult niet de eerste zijn die zich<br />
thuisvoelt op deze topplek aan het Makkumer strand, strandbar-thuishaven.nl<br />
3. Zet je tanden in Fryske sûkerbôle<br />
De koffie en het suikerbrood – Fryske sûkerbôle – van Bakkerij Kluft smaken<br />
geweldig. Het bankje voor de bakkerij, pal in de ochtendzon, is misschien wel het<br />
beste ontbijtplekje in heel Makkum, bakkerkluft.nl<br />
4. Proef een vleugje Argentinië in Friesland<br />
El Cafetín is Spaans voor een kleine bar waar je koffie en ervaringen kunt delen.<br />
Die kleine espressobar – met een Argentijns aroma – vind je in Workum, en<br />
mogelijk ook elders op locatie tijdens je fietstocht, in een gerenoveerde<br />
pop-up Piaggio, elcafetin.nl<br />
5. Slaap op een plek die uit de kunst is<br />
B&B en kunstgalerie Arte Suite in Workum is een geweldige plek voor<br />
kunstliefhebbers. De interactie met eigenares Marianne Post, al dan niet met<br />
een roseetje of wijntje aan de keukentafel of in de tuin, is een absolute plus.<br />
Een vrouw én locatie met stijl, artesuite.com<br />
6. Sla een veldweggetje in en kijk waar je uitkomt<br />
Het kan zeker geen kwaad soms van de Elfstedenroute af te wijken als je een mooi<br />
pad ziet. Wie weet waar het je brengt: bij een mooie brug, bij het nest van een<br />
watervogel … Verdwalen in dit gebied is erg lastig, dus je vindt de weg altijd weer<br />
terug. En anders vraag je het even aan de hartelijke Friezen.<br />
019
022
WANDELEN LANGS HET WATER<br />
Spetterende<br />
wandeltips<br />
VOOR HEEL NEDERLAND<br />
<strong>In</strong> ons waterrijke land wandel je langs meanderende rivieren, poelen<br />
met driftig kwakende kikkers en door frisgroene polderlandschappen<br />
waar weidevogels het hoogste lied voeren. Een dagje wandelen valt<br />
in Nederland dan ook zelden in het water.<br />
Foto: Bob Luijks<br />
023
Spetterende fietstips<br />
VOOR HEEL NEDERLAND<br />
Fietsenpaden over hooggelegen dijken en langs bloemrijke oevers — de één<br />
wordt er lyrisch van, volgens de ander smaakt het naar meer. We helpen je<br />
in het zadel met een fietstocht als een dichtbundel door het <strong>Land</strong> van Altena<br />
en een route langs de Maas om je vingers bij af te likken.<br />
040
FIETSEN LANGS HET WATER<br />
041
1<br />
DENKEND AAN ALTENA<br />
Rust en ruimte kenmerken het Hollandse landschap van Altena.<br />
Een weids, landelijk, groen en waterrijk gebied tussen de Bergsche Maas,<br />
de Afgedamde Maas en de Merwede, dat volop inspireert tot beeldende<br />
poëzie. Een fietstocht als een dichtbundel.<br />
TEKST EN FOTO’S RUUD SLAGMOLEN<br />
Oude Liefde … Twee sierlijk geschreven woorden op een rood<br />
bord in het stokoude centrum van vestingstad Woudrichem. Het<br />
bord is onderdeel van een bijna antiek fietsenrek met daarin een<br />
volledig blauwe damesfiets. De historische trapgevels van de<br />
Hoogstraat vormen een romantisch decor. En de blauwe lucht<br />
sluit weer goed aan bij het blauwgeblokte zadeldekje, de rieten<br />
mand en het kettingslot in dezelfde tinten. Het beeld doet mij<br />
afstappen en vooral denken aan wat een Griekse dichter heel,<br />
heel lang geleden ooit zei: poëzie is sprekende schilderkunst.<br />
Dit tafereel inspireert tot het maken van een beeldend gedicht.<br />
Maar wel met versregels die vooral vragen oproepen. Want wie<br />
is die oude liefde? De damesfiets die eerder een blauwtje liep<br />
en hier hoopt op vervlogen tijden? Of … Tja, niet verwonderlijk<br />
dat je vooral hier in dichterlijke sferen komt. Het puur Hollandse<br />
landschap, dat met zijn hooggelegen dijken intieme dorpen aan<br />
elkaar rijgt, roept immers de dichter in je op. En ook de poëzie<br />
langs de kant van de weg dwingt je zo nu en dan af te stappen.<br />
KUNSTMATIGE HEUVELS<br />
Dat begon eigenlijk al snel aan het begin van deze tocht<br />
door het noordelijkste puntje van Brabant. ‘Uppel, ons kleine<br />
minidorpje, gelegen in het weidse land. Tussen maïs en<br />
korenvelden, een acaciabos net aan de rand.’ En inderdaad, voor<br />
je het weet, maken die paar huizen weer plaats voor immense<br />
korenvelden, zo ver je kunt kijken. Verderop een molen en, bijna<br />
diffuus, een robuuste kerktoren. Met zijn ranke spits zou dat die<br />
van Andel kunnen zijn, met onderaan een heel bijzonder graf.<br />
Maar het duurt nog wel even voordat ik daar arriveer. Eerst<br />
voert de dijk mij slingerend verder.<br />
Al fietsend is het mooi om op de lager gelegen polders te<br />
kijken. Als kunstmatige heuvels vallen de forten Altena en<br />
Bakkerskil direct op in het vlakke landschap. Dit zijn de meest<br />
zuidelijke forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, een<br />
verdedigingslinie uit de negentiende eeuw die zich uitstrekte<br />
van de Zuiderzee tot de Biesbosch. Met die linie konden de<br />
Hollanders het land onder water zetten om vijanden te stoppen<br />
in hun opmars naar het bestuurlijk en economisch hart van<br />
Holland, dat wat we nu de Randstad noemen. Het water als<br />
bondgenoot dus. En hier in het <strong>Land</strong> van Altena is dat water<br />
altijd dichtbij: naast de Biesbosch wordt het gebied — ook wel<br />
de Biesboschlinie genoemd — omgeven door de Bergsche Maas,<br />
de Afgedamde Maas en de Merwede.<br />
De stoere forten hebben nu een andere functie. Het ene<br />
dient onder meer als natuurpoort, het andere weer als unieke<br />
bed-and-breakfast, zoals Fort Bakkerskil. Ik zoef de dijk af,<br />
stal mijn fiets bij het terras voor een, hoe Hollands, schuimige<br />
cappuccino en gluur even in de gewelfde en smaakvol ingerichte<br />
kamers. Dan verder, de dijk op waar de wind mij lekker meevoert.<br />
Verderop weer omlaag. Daar verspreiden de uien op de velden<br />
hun sterke geur, ruist het riet langs de slootjes en wuiven de<br />
bermbloemen mij enthousiast na.<br />
TROMPETTER<br />
Weer een gedicht onderweg. ‘Wie oren heeft, die hoort zijn lied.<br />
Wie doof wil blijven, hoort het niet.’ Na Werkendam, Buurtje,<br />
Kerkeinde en Oudendijk fiets ik Woudrichem binnen. Naast<br />
de robuuste Sint Martinuskerk lees ik over Jan Claesen. En pal<br />
naast het gedicht vind ik, al trompetterend, zijn standbeeld.<br />
Vreemd genoeg claimt het iets verderop gelegen Andel<br />
ook deze trompetter in het leger van de prins. Pal achter de<br />
Romboutstoren vermeldt een grafsteen dat daar de beroemde<br />
Jan Klaassen ligt, in 1634 door een inwoner van Breda in Andel<br />
vermoord.<br />
De prins was in dit geval Frederik Hendrik, de jongste zoon<br />
van Willem van Oranje. <strong>In</strong> de Tachtigjarige Oorlog wist hij<br />
steden als Den Bosch, Maastricht en Breda op de Spanjaarden<br />
te veroveren. Bij die belegeringen speelde de trompetter een<br />
belangrijke rol. Met zijn trompetsignalen gaf hij de commando’s<br />
van de leiding door aan de soldaten. Na de oorlog waren<br />
trompetters niet meer nodig. Om geld te verdienen, trok<br />
Jan met een zekere Katrijn door het land om voor kinderen<br />
poppenkastvoorstellingen te verzorgen. De naam Jan Claesen<br />
042
FIETSEN LANGS HET WATER<br />
<strong>In</strong> elk dorp en buurtschap maakten een jongere en een<br />
oudere inwoner een gedicht. Met elkaar vormt dat<br />
lint aan poëzie de verbinding tussen alle woonkernen<br />
043
Een historische stadswandeling door Middelburg<br />
SCHIMMIGE<br />
schoonheid<br />
Op 1 juli <strong>2023</strong> is het 150 jaar geleden dat de slavernij werd afgeschaft in het<br />
Koninkrijk. Ook Middelburg profiteerde van de mensenhandel. Wij wekken<br />
de handelsgeschiedenis tot leven tijdens een historische stadsexpeditie —<br />
en begeven ons daarbij óók in de schaduwen. Wandel je mee?<br />
TEKST TOM AUSSEMS FOTOGRAFIE TIM BILMAN<br />
054
ZEELAND<br />
055
60x<br />
IN, OP EN<br />
AAN<br />
het<br />
water<br />
Maak je borst nat voor de beste uitjes in, op en aan het<br />
water, van de Zeeuwse Delta tot de Waddenzee en van<br />
de IJssel tot de Friese Meren.<br />
1. Bezoek de mooiste stranden<br />
Aan mooie stranden geen gebrek in Noord-Holland. Eervolle vermeldingen zijn er voor IJmuiden met zijn spierwitte<br />
zand en hippe strandtenten, de blonde kuststrook van Bergen aan Zee achter de uitlopers van de Schoorlse<br />
Duinen en het strand van Callantsoog, één van de oudste badplaatsen van Nederland. Bovenin onze persoonlijke<br />
top vijf is het een nek-aan-nekrace. Julianadorp aan Zee heeft een heerlijk rustig strand met vier toegangen,<br />
waaronder onze favoriet, Strandslag Falga. Onze kampioen is het strand van Heemskerk. Voor je deze parel<br />
bereikt, fiets of loop je eerst vier kilometer door het dennenbos van het Noordhollands Duinreservaat.<br />
074
IN, OP EN AAN HET WATER<br />
Foto: Maarten van Zwetsloot<br />
1<br />
<strong>In</strong>, op en aan het water ... NOORD-HOLLAND<br />
Foto: Maarten van Zwetsloot<br />
Foto: Nathalie van Meurs<br />
2. Overwin je plank(en)koorts<br />
Bij Surfschool Surfana blijven de relaxte surfvibes niet beperkt tot de surflessen. Overdag toon jij je durf op<br />
de golven van de Noordzee, daarna gaat je surfplank aan de kant en geniet je terwijl anderen op de planken<br />
staan. Van 8 t/m 10 september vindt in Bloemendaal aan Zee de negende editie van het Surfana Festival plaats,<br />
waar je tot in de kleine uurtjes op de klanken van (inter)nationale muzikanten surft,<br />
surfana.com/festival<br />
075
3. Zeil over de Zuiderzee<br />
Toen tjalk De Zuiderzee werd gebouwd bestond het IJsselmeer nog niet. Vanuit de haven van Monnickendam<br />
vaart de oude dame nog altijd uit voor (mee)zeiltochten met tussenstops in Volendam, Marken of<br />
Edam, samen met andere historische zeilschepen van de Bruine Vloot, zuiderzeezeiltochten.nl<br />
Foto: Zuiderzee teamactie<br />
076
IN, OP EN AAN HET WATER<br />
TEXEL<br />
4<br />
1<br />
JULIANADORP<br />
OOSTZANERVELD 3<br />
BLOEMENDAAL A/Z<br />
6 MONNICKENDAM<br />
2<br />
5<br />
4. Raap oesters op Texel<br />
Waar raap je de beste oesters, hoe maak je ze open en welke verschillen proef je tussen Fines de Claires,<br />
Zeeuwse platte, Gillardeau en waddenoesters? Martin Zeeman, beter bekend als de Tesselse Oesterman, weet<br />
het allemaal. Tijdens een anderhalf uur durende oestertocht laat hij zien dat de oesters, kokkels en<br />
alikruiken op Texel voor het oprapen liggen, detesselseoesterman.nl<br />
5. WANDEL DOOR DE AMSTERDAMSE<br />
WATERLEIDINGDUINEN<br />
Voor de inwoners van onze hoofdstad zijn de Amsterdamse<br />
Waterleidingduinen onmisbaar. Hier wordt jaarlijks negentig<br />
miljoen kubieke meter Rijnwater de duinen ingepompt, waar<br />
het gedurende drie maanden door het duinzand wordt<br />
gezuiverd. Dit gebeurt op natuurlijke wijze, waarbij de<br />
bacteriën in de grond de vuile deeltjes uit het water opeten.<br />
<strong>In</strong> het laagstgelegen deel van het duin eindigt het water<br />
in een grote verzamelvijver. Geen wonder dat we zuinig<br />
zijn op dit natuurgebied, gewaardeerd door wandelaars,<br />
roodborsttapuiten, ijsvogels, zandhagedissen, vossen en de<br />
grootste damhertenpopulatie van Nederland. Wil je weten waar<br />
al deze dieren zich verstoppen? Maak dan een wandeling met<br />
een natuurgids, awd.waternet.nl/beleef/activiteiten<br />
Foto: Sabrina Gaudio<br />
6. VAAR MEE MET EEN VAARBOER<br />
Vaarboer Martin Koeman en gids Jan Heitlager verzorgen<br />
weidevogelexcursies met de Koeman Express, een platbodem<br />
die ook gebruikt wordt om Brandrode koeien, schapen en geiten<br />
naar de eilandjes in het Oostzanerveld te vervoeren. De dieren<br />
staan telkens twee tot drie weken op één van de eilandjes, waar<br />
naast grassen ook veenbessen groeien. Staatsbosbeheer werkt<br />
nauw samen met de laatste vaarboeren, want zonder hun hulp<br />
zou het natuurbeheer een stuk lastiger zijn, facebook.com/<br />
theetuindevaarboerderij<br />
077
10<br />
<strong>In</strong>, op en aan het water ... NOORD-BRABANT<br />
1. Vaar terug naar de middeleeuwen<br />
Een rondvaart door het historische centrum van ’s-Hertogenbosch voelt als een boottochtje terug<br />
naar de middeleeuwen. De smalle loopjes van de Binnendieze, gebruikt om handelswaren over te<br />
vervoeren, als drinkwatervoorziening én als riool, lagen soms behoorlijk in de weg. <strong>In</strong> een stad die<br />
stilaan uit haar voegen barstte, trokken de Bosschenaren hun bouwwerken deels over het water op,<br />
waardoor de fluisterboten er door een doolhof tussen, maar ook ónder middeleeuwse huizen varen,<br />
dagjedenbosch.com/activiteiten/historische-route-op-de-binnendieze<br />
094
IN, OP EN AAN HET WATER<br />
4<br />
DRIMMELEN<br />
DEN BOSCH<br />
1<br />
2<br />
TILBURG<br />
3<br />
2. VAAR MEE OP EEN BINNENVAARTSCHIP<br />
Je hoeft echt niet naar het Caribisch deel van het<br />
Koninkrijk om een mooie cruise te maken. Alex Mutsaars<br />
organiseert namelijk wel heel bijzondere cruises: op<br />
binnenvaartschepen. Aan boord kijk je mee hoe de<br />
kapitein zijn schip door de haven loodst en ervaar je het<br />
leven aan boord, met het comfort van een eigen hut.<br />
Vaste routes zijn er niet, maar Binnenvaart Cruises heeft<br />
schepen die regelmatig door Brabant en Limburg varen,<br />
over de grote Nederlandse rivieren en door België,<br />
Frankrijk en Duitsland, binnenvaartcruises.nl<br />
3. MAAK EEN ALTERNATIEVE<br />
ELFSTEDENTOCHT<br />
Waar de Friezen elk jaar op vorst hopen, waren de<br />
Brabanders juist meer gebaat bij temperaturen<br />
boven het vriespunt. <strong>In</strong> de zeventiende eeuw legden<br />
zij de Zuiderwaterlinie aan, een indrukwekkend<br />
verdedigingsstelsel van elf aaneengesloten Brabantse<br />
vestingsteden. Kwam de vijand te dichtbij? Dan werd<br />
het land onder water gezet. Tegenwoordig ligt er een<br />
langeafstandswandelroute langs de Zuiderwaterlinie<br />
(290 kilometer). Je hoeft niet bang te zijn voor natte<br />
voeten, zuiderwaterlinie.nl/wandelpad<br />
4. Ga op beversafari<br />
Voor een meet-and-greet met de beroemdste bewoner van De Biesbosch vaar je vanuit Drimmelen mee op<br />
een bevertocht. Zo’n driehonderd knagers houden zich schuil in het natte natuurgebied, waar je vanaf een<br />
fluisterboot speurt naar vraatsporen, burchten en modderglijbanen. Vooral ’s avonds heb je een goede kans<br />
om de schemerdieren te ontdekken, biesboschbeleven.nl<br />
095
Het Torentje, Huisduinen<br />
<strong>In</strong> Huisduinen, op het uiterste puntje van Noord-Holland, slaap je hoog en droog<br />
in een voormalige kustwachttoren. De derde, vierde en vijfde verdieping zijn<br />
omgebouwd tot luxe vakantieappartement, aan drie zijden omgeven door de zee.<br />
Via de openslaande tuindeuren op de bovenste etage drijft het geluid van golven naar<br />
binnen en vanaf de brede balustrade kun je op heldere dagen, gewapend met een<br />
verrekijker, de zonnebadende zeehonden op het onbewoonde eilandje Noorderhaaks<br />
bespioneren. Vanaf € 259 per nacht (2 personen), torentje.nl<br />
102
DE MOOISTE SLAAPPLEKKEN<br />
De mooiste slaapplekken<br />
aan het water<br />
Van zeezicht hoog boven N.A.P. en huisjes pal aan het strand<br />
tot een historische viermaster of drijvende villa waar je vanaf<br />
je terras zo in een meer plonst: op deze plekken valt je<br />
vakantie gegarandeerd niet in het water.<br />
103