Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
CONNECTING THE DOTS<br />
<strong>#26</strong> - ZOMER 2023<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
Werkse!<br />
Cor van der Wel<br />
‘We willen samen met onze<br />
partners een vangnet bieden’<br />
Dialoog Iedereen is van waarde<br />
Duurzaam Reizen over water<br />
Inholland Onbenut potentieel aanboren
delft.<strong>business</strong> | 3<br />
In dit nummer<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
Op alle Victoria modellen<br />
uit voorraad 10% korting<br />
en 5 jaar garantie met de<br />
Economie en werkgelegenheid<br />
Hoe ontwikkelt <strong>Delft</strong> zich de komende jaren op economisch<br />
vlak? Wat betekent dat voor de werk gelegenheid<br />
in onze regio? In welke bedrijfstakken liggen de kansen<br />
5<br />
9<br />
14<br />
Wat is gezonde<br />
economische groei?<br />
Editorial<br />
Economie en werkgelegenheid<br />
Ondernemers aan het woord<br />
Onbenut potentieel aanboren<br />
Schaarste vereist andere<br />
mindset<br />
22<br />
36<br />
en wat zijn de uitdagingen als het gaat om groei en het<br />
vinden en binden van personeel? Ondernemers vertellen<br />
over wat hen bezighoudt.<br />
Innovatie verbreedt<br />
inzetbaarheid<br />
De ambitie achter nieuwe<br />
ontwikkelingen<br />
De sleutel naar groei<br />
is van glas<br />
Veilig en snel lokaal internet<br />
39<br />
40<br />
Zo kan ik nog jaren door<br />
Horecagroothandel als<br />
investering in de toekomst<br />
Flexibiliteit als rode draad<br />
Creatief ondernemerskoppel<br />
buigt mee met economische<br />
veranderingen<br />
Inspireren<br />
Coachen in een imposante omgeving<br />
Werkplek in rijksmonument | 17<br />
Mijn agenda<br />
Rick Buijs | 27<br />
Studenten bestrijden desinformatie<br />
Kaartspel over ziektemakers | 30<br />
Column<br />
Fladderende zomerjurk | 32<br />
Creatief met hout<br />
Lasersnijders doen alles zelf | 33<br />
Het pand<br />
De Watertoren | 34<br />
Eén worden met de natuur<br />
Bron van nieuw leven | 44<br />
Iedereen een eigen medicijn<br />
Gepersonaliseerde medicatie | 50<br />
Kennis delen<br />
Opmerkelijk<br />
<strong>Delft</strong>se Toppers | 6<br />
Dialoog<br />
Iedereen is van waarde | 28<br />
Zo zit dat<br />
Artificial intelligence | 38<br />
Eén beeld<br />
Praatplaat Wij West <strong>Delft</strong> | 46<br />
Verbinden<br />
Top bedrijfsruimtes in <strong>Delft</strong><br />
Ondernemers over hun keuze | 20<br />
Oog voor nieuw arbeidspotentieel<br />
Netwerkregisseur verbindt | 26<br />
Gelukkig hebben we de foto’s nog<br />
Events in <strong>Delft</strong> | 42<br />
Reizen als relaxmoment<br />
Duurzaam ov over het water | 48<br />
Binnenkort | 49<br />
Volgende nummer<br />
Dna van je bedrijf | 53<br />
Op de cover: Cor van der Wel, pag. 22<br />
Papsouwselaan 135 | 2624 AK <strong>Delft</strong> | 015 2122505 | www.vdplanktweewielers.nl
delft.<strong>business</strong> | 5<br />
EDITORIAL<br />
Wat is gezonde<br />
economische groei?<br />
‘Ben je bereid<br />
om traditionele<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
Een groeiende economie zorgt voor banen en levert<br />
welvaart op. Dat leerde ik op school. Inmiddels<br />
kijken we daar iets genuanceerder naar. Want wat<br />
betekent al die groei voor onze planeet? Wegen<br />
de voordelen nog wel op tegen de nadelen?<br />
functie-eisen te<br />
heroverwegen?’<br />
Bovendien zorgt economische groei voor groei in<br />
werkgelegenheid en ook daar ligt een uitdaging: waar gaan<br />
we al die mensen vandaan halen? Het vinden van geschikte<br />
werknemers is een steeds grotere uitdaging geworden. Dat<br />
vraagt om creativiteit: hoe vind je medewerkers en hoe zorg je<br />
ervoor dat ze bij je blijven? Mooi dat ondernemers hier in dit<br />
nummer over vertellen: van het geven van gastcolleges op de<br />
TU <strong>Delft</strong> om zo onder de aandacht te komen bij studenten tot<br />
aandacht besteden aan de talenten van mensen die al bij je<br />
werken en hen helpen bij hun ontwikkeling. Of misschien is die<br />
medewerker die nu in deeltijd werkt wel bereid om een paar uur<br />
extra te gaan werken.<br />
De huidige krapte op de arbeidsmarkt biedt ook kansen voor een<br />
meer inclusieve en diverse werkomgeving. Als je bereid bent om<br />
traditionele functie-eisen te heroverwegen, biedt dat kansen aan<br />
een breder scala van kandidaten.<br />
Blijft wel de vraag waarmee ik begon: in hoeverre willen we nog<br />
groeien en wat is gezonde groei? Wat is de juiste balans tussen<br />
economische welvaart en een gezonde fysieke leefomgeving?<br />
Die vraag gaan we hier niet even beantwoorden, maar hopelijk<br />
bieden de verhalen in dit nummer wel aanknopingspunten voor<br />
hoe het ook kan. Veel leesplezier en alvast een fijne zomer. •<br />
Nannette Verschoor<br />
Dot•
6 | delft.<strong>business</strong>/kennis-delen delft.<strong>business</strong>/kennis-delen | 7<br />
Innovatiedistrict <strong>Delft</strong><br />
DELFTSE<br />
T O P P E R S<br />
Het <strong>Delft</strong>se Nurtio biedt vastgoedeigenaren<br />
oplossingen om op afstand<br />
planten te beheren en te verzorgen.<br />
De <strong>Delft</strong>se startup gaat een<br />
partnerschap aan met Vodafone<br />
Business. Hierdoor kan het bedrijf<br />
profiteren van het uitgebreide netwerk,<br />
de geavanceerde technologieën en de<br />
expertise van Vodafone op het gebied<br />
van Internet of Things.<br />
NIEUW-<br />
KOMERS<br />
Bij Anne & Max geniet je<br />
in huiskamersfeer van<br />
ontbijt, koffie en lunch.<br />
Ook ideaal als werkplek.<br />
De botanische tuin van<br />
<strong>Delft</strong> is weer open onder<br />
een nieuwe naam: Hortus<br />
Botanicus.<br />
Het werk-woongebied Schieoevers wordt in samenhang met de<br />
aangrenzende TU <strong>Delft</strong> Campus ontwikkeld tot Innovatiedistrict <strong>Delft</strong>. Dit<br />
gebied in <strong>Delft</strong> Zuidoost wordt een aantrekkelijke locatie om te wonen,<br />
werken, ontmoeten, leren en ondernemen. Onlangs hebben de provincie<br />
Zuid-Holland, TU <strong>Delft</strong>, gemeente <strong>Delft</strong> en Bedrijvenkring Schieoevers<br />
de samenwerkingsovereenkomst getekend. Metropoolregio Rotterdam-<br />
Den Haag ondersteunt deze samenwerking. Het Innovatiedistrict <strong>Delft</strong><br />
gaat een positieve bijdrage leveren aan de grote maatschappelijke<br />
uitdagingen die in de regio en stad voelbaar zijn, zoals klimaatverandering,<br />
vergrijzing en energietransitie. Dat vereist vakkrachten, en de digitalisering<br />
vraagt om technologisch bekwaam personeel. Hier ligt een kans om<br />
beschikbare arbeidskrachten om te scholen voor banen waar momenteel<br />
personeelstekorten zijn.<br />
Ieder jaar reikt Delfia Batavorum de<br />
Le Comteprijs uit voor opvallende<br />
verfraaiingen aan het <strong>Delft</strong>se<br />
stadsbeeld. De Le Comteprijs 2022<br />
is toegekend aan Barcode Architects<br />
voor de inrichting van het binnenplein<br />
Westlandseweg/Van Leeuwenhoekpark.<br />
De publieksprijs ging naar de gemeente<br />
<strong>Delft</strong> voor de herinrichting van het De<br />
Vries van Heystplantsoen/Julianalaan.<br />
Momo Medical is winnaar van de<br />
publieksprijs van de Nationale<br />
Zorginnovatieprijs. Hun Momo<br />
BedSense App laat zorgmedewerkers<br />
zien wanneer een bewoner in een<br />
verpleeghuis onrustig is of uit bed gaat.<br />
Resultaat: minder valincidenten en een<br />
betere nachtrust voor bewoners.<br />
Elektrisch vliegtuig<br />
De <strong>Delft</strong>se vliegtuigpioniers van Maeve Aerospace<br />
hebben onlangs het definitieve ontwerp<br />
onthuld van hun eerste volledig elektrische<br />
passagiersvliegtuig. Het aangepaste ontwerp<br />
heeft een grotere romp, waardoor het aantal<br />
passagiers is verhoogd van 44 naar 52 personen.<br />
Hoewel hierdoor het vliegbereik is verkleind van<br />
550 naar 460 kilometer, blijft een vlucht van<br />
Amsterdam naar Londen haalbaar. Momenteel<br />
vliegen per jaar 200 miljoen mensen afstanden<br />
van minder dan 400 kilometer. Maeve verwacht<br />
dat dit er in 2030, wanneer de Maeve01 in dienst<br />
moet komen, veel meer zullen zijn.<br />
Heel mooi dat DSM en het ASR Dutch<br />
Science Park Fund de handen ineenslaan om<br />
de Biotech Campus <strong>Delft</strong> verder te ontwikkelen<br />
tot wereldwijde koploper in biowetenschappen<br />
Burgemeester Marja van Bijsterveldt bij de aankondiging dat ASR<br />
de komende jaren honderden miljoenen euro’s in de open innovatiecampus investeert<br />
#interessant<br />
17 procent<br />
van de <strong>Delft</strong>se kantoorruimtes<br />
heeft momenteel een<br />
te laag energielabel.<br />
Gebouwen moeten minimaal<br />
energielabel C hebben om<br />
als kantoor te mogen worden<br />
gebruikt.<br />
50 procent<br />
preciezer is de nieuwe dartpijl<br />
van Rocket Darts, een spin-off<br />
van de TU <strong>Delft</strong> en onderdeel<br />
van de Aerospace Innovation<br />
Hub. Deze pijl geeft darters<br />
meer controle over hun worp.<br />
10 maanden<br />
duurde het voordat Molen de<br />
Roos weer kon draaien. Dankzij<br />
een subsidie van het Rijk en<br />
een crowdfundingsactie onder<br />
<strong>Delft</strong>enaren, is het gelukt om<br />
de wieken van de molen te<br />
repareren.<br />
Op<br />
mer<br />
kelijk<br />
<strong>Delft</strong> in cijfers<br />
SLA, eetgelegenheid voor<br />
gezonde voeding, opent<br />
binnenkort haar deuren<br />
aan de Voldersgracht.<br />
Waan je in Frankrijk bij<br />
Bistro de Boterbrug.<br />
Je eet er klassieke Franse<br />
gerechten en borrelhapjes.<br />
Groei aantal vestigingen in <strong>Delft</strong><br />
van 2012 tot 2022<br />
+410%<br />
Vervoer en opslag<br />
+329%<br />
Onderwijs<br />
+251%<br />
Gezondheids- en welzijnszorg<br />
+189%<br />
Industrie<br />
Totaal werkzame personen in <strong>Delft</strong> in kennis- versus niet-kennisberoepen<br />
25<br />
20<br />
15<br />
10<br />
5<br />
0<br />
-5<br />
-10<br />
Totaal werkzame personen in <strong>Delft</strong> in kennis- versus niet-kennisberoepen<br />
2011<br />
2012<br />
2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2022<br />
% Groei t.o.v. 2011 kennis<br />
Het dataplatform delft.incijfers.nl bundelt, bewerkt en presenteert data van en over gemeenten.<br />
Op de site staan allerlei overzichten die laten zien hoe <strong>Delft</strong> presteert ten opzichte van Nederland als geheel.<br />
niet-kennis<br />
Bron: delft.incijfers.nl/jive?cat_show=Economie
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 9<br />
Dot•<br />
Connecting<br />
the dots<br />
Ondernemers aan het woord<br />
Wij verbinden buiten<br />
en online voor AH Vrij<br />
De vraag van AH Vrij<br />
AH Vrij is van alle markten thuis als het om<br />
groen, grond en infra gaat. Sportvelden aanleggen,<br />
bomen planten, wegen bouwen; ze<br />
doen het allemaal. AH Vrij werkt elke dag<br />
aan een betere leefomgeving voor<br />
ons allemaal, maar hoe verbinden<br />
we het werk dat zij buiten<br />
doen met de online wereld?<br />
Barbara Prins<br />
(AH Vrij)<br />
Zoiets belangrijks als communicatie<br />
moet je er niet als<br />
extra taak bij willen doen,<br />
dit moet je overlaten aan<br />
echte vakmensen<br />
met passie voor<br />
hun vak.<br />
€<br />
Cleo Franssen<br />
(Dot•)<br />
Ik vind de samenwerking erg<br />
fijn. We werken zo nauw samen<br />
dat het haast voelt alsof we collega’s<br />
zijn. Ik leer elke dag wat<br />
nieuws over groen, grond<br />
en infra.<br />
Het antwoord van Dot•<br />
Onze samenwerking met<br />
AH Vrij gaat nu al zo’n<br />
2,5 jaar terug. We adviseren<br />
over strategie en content op<br />
LinkedIn, Facebook, de nieuwsbrief<br />
en de website. We bedenken samen de<br />
onderwerpen, schrijven de artikelen en<br />
plaatsen die op de diverse media.<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
dotverbindt.nl<br />
MICHIEL VAN DER SCHAAF<br />
Directeur <strong>Delft</strong> Marketing<br />
Marketing • Communicatie • Strategie • Social Media • Websites • Tekstschrijven • Evenementen en meer<br />
Economie en werkgelegenheid<br />
Hoe ontwikkelt <strong>Delft</strong> zich<br />
de komende jaren op economisch vlak? Wat betekent dat voor de<br />
werkgelegenheid in onze regio? In welke bedrijfstakken liggen de kansen<br />
en wat zijn de uitdagingen als het gaat om groei en het vinden en binden<br />
van personeel? Ondernemers vertellen over wat hen bezighoudt.<br />
Teksten: Joli Deitz Foto’s: Ronald Speijer
10 | delft.<strong>business</strong>/inspireren<br />
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 11<br />
Simone Bel eigenaar Leadership Communications<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
Jasper van Schie mede-eigenaar Doerak, Het Klooster en Hoptic<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
‘Vertel goed je verhaal,<br />
dan val je op’<br />
‘Leuke dingen doen<br />
geeft je energie’<br />
“Er is meer in de wereld dan post en pakketten, zei een stemmetje in mijn<br />
hoofd toen ik als directeur communicatie bij PostNL werkte. Hoewel ik geen<br />
reden had om na 28 jaar weg te gaan, besloot ik toch de stoute schoenen aan te<br />
trekken. Ik zegde mijn contract op, deed een opleiding Chief Storytelling en<br />
begon voor mezelf.<br />
Ik vind het belangrijk dat de samenleving beter wordt vertegenwoordigd<br />
in bedrijven en dat meer vrouwen doorstromen. Bovendien geloof ik in<br />
voorbeeldrollen waaraan mensen zich kunnen optrekken. In mijn werk<br />
was ik altijd al een rolmodel voor vrouwen en ik ontdekte dat ik hen<br />
kon helpen hun leiderschapsrol te omarmen.<br />
Ik leer vrouwen hoe ze met meer impact kunnen communiceren en<br />
presenteren, zodat ze gemakkelijker kunnen doorstromen naar de<br />
top. Daarnaast help ik bedrijven met het vertellen van hun unieke<br />
verhaal, zodat zij klanten, investeerders en werknemers aan zich<br />
kunnen binden. Iedereen is op zoek naar wat jou uniek maakt.<br />
Als je jouw verhaal goed vertelt, val je op tussen alle anderen.<br />
Als ik terugkijk op mijn loopbaan, zie ik dat ik altijd zichtbaar<br />
ben geweest en me heb uitgesproken. De kracht van leiderschap<br />
ligt in storytelling en presenteren - twee aspecten waar ik<br />
mijn klanten mee help. Ik geloof niet in trucs en formats. Als je<br />
jouw verhaal op een authentieke manier vertelt, krijg je vanzelf<br />
sprankelende ogen. Wanneer je jezelf bent en jezelf durft uit te<br />
spreken, gaat er een wereld voor je open.” •<br />
“Horeca is een prachtig vak: je werkt mét mensen vóór mensen. Wanneer een gast<br />
zegt dat hij dankzij mij een leuke avond heeft gehad, ben ik helemaal tevreden.<br />
Als 26-jarige nam ik samen met een vriend café De Engel over. Na zes jaar stapte ik<br />
in café Doerak, het café van mijn vrouw Marijke. Daarnaast runnen we al bijna<br />
tien jaar bierwinkel Hoptic en zes jaar café Het Klooster. Intussen zijn we<br />
ook drie kinderen rijker - van acht, dertien en vijftien jaar oud.<br />
Doordat we onszelf niet meer standaard inroosteren, hebben we<br />
overdag veel vrijheid. Ook al hebben we vaak lange volle avonden,<br />
ik vind dit werk makkelijker te combineren met ons privéleven dan<br />
een kantoorbaan.<br />
Sinds kort is Marijke voorzitter bij Koninklijke Horeca Nederland<br />
- een pittige functie. Gelukkig houden we alle ballen prima in de<br />
lucht. Als je dingen doet die je leuk vindt, geven ze je energie. Om<br />
af en toe mijn hoofd te legen, vind ik het fijn om te sporten. Ik ben<br />
voorzitter bij de fietsclub RTFC <strong>Delft</strong>, waar ik wekelijks op de<br />
trappers sta.<br />
De coronacrisis heeft de horeca hard geraakt, maar we hebben<br />
gelukkig geen personeelstekort. Direct na de sluiting zijn wij<br />
bier gaan bezorgen. Zo hebben we niet alleen twee jaar lang<br />
alle medewerkers kunnen aanhouden, maar stonden we bij<br />
de heropening ook nog eens klaar met een sterk team. Op dit<br />
moment organiseren we nieuwe trainingen voor ons personeel<br />
en gaan we onze bierfestivals nieuw leven inblazen. We hopen in<br />
september een nieuwe editie te verzorgen.” •<br />
Ervaringstip van Simone<br />
Ervaringstip van Jasper<br />
Blijf jezelf. Vertrouw op je kennis en spreek vanuit je<br />
hart. Daarmee raak je mensen. Iedereen is anders, dus<br />
benadruk jouw authenticiteit.<br />
Doe wat je leuk vindt, maar stel wel grenzen: weeg bewust<br />
af waar je je tijd aan besteedt. Wat doe je heel graag en<br />
wat besteed je liever uit? Op die manier creëer je pas echt<br />
ruimte om te ondernemen.
12 | delft.<strong>business</strong>/inspireren delft.<strong>business</strong>/inspireren | 13<br />
Koen den Ouden docent & <strong>business</strong> scout bij ROC Mondriaan<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
Mitchell Verweij eigenaar Outdoor <strong>Delft</strong><br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
‘Die glimlach is nooit<br />
meer weggegaan’<br />
‘Ik zie veel potentie<br />
in het bedrijf’<br />
“Soms ben ik de luis in de pels, soms de netwerker die mooi onderwijs wil maken met<br />
collega’s. Na mijn afstuderen ging ik aan de slag in de zakelijke financiële dienstverlening,<br />
maar ik miste voldoening. Mijn vader was 25 jaar docent en het bloed kruipt toch waar het<br />
niet gaan kan. De glimlach op mijn gezicht toen ik mijn eerste proefles gaf, is nooit meer<br />
weggegaan.<br />
Zo’n drie jaar terug, na twaalf jaar onderwijservaring, kreeg ik meer vrijheid in<br />
mijn rol als docent en zocht ik de connectie met het bedrijfsleven. Zo heb ik<br />
een retailopleiding vanaf de basis vormgegeven, in samenwerking met het<br />
bedrijfsleven. Eerst in de Westfield Mall of the Netherlands en nu in het<br />
centrum van <strong>Delft</strong>. Ik realiseerde me dat het zoeken van de verbinding<br />
tussen onderwijs, overheid en ondernemers me makkelijk afgaat. En ik<br />
vind het fantastisch om te doen.<br />
Er is nog vaak een mismatch tussen praktijk en school. In het<br />
bedrijfsleven wordt vaak te makkelijk gezegd: we hebben handjes<br />
nodig. Wees bereid om ook in studenten te investeren, dat levert<br />
je verschrikkelijk veel op. Ik ga die gesprekken graag aan. Op dit<br />
moment ben ik voor een nieuwe ondernemersopleiding op zoek naar<br />
gepassioneerde ondernemers die het tof vinden om, samen met ons,<br />
de studenten en ondernemers van de toekomst op te leiden. Ik heb<br />
gezien tot welke resultaten dit soort projecten kunnen leiden. Het is<br />
keer op keer prachtig om te zien hoe studenten groeien en dan met een<br />
glimlach dat diploma in ontvangst mogen nemen.” •<br />
“Mijn vader startte Outdoor <strong>Delft</strong> zo’n 26 jaar geleden. Destijds begon het als<br />
een plek waar jongeren actief bezig waren met zowel klussen als activiteiten. Dit<br />
was in samenwerking met het jongerencentrum. Toen de ene na de andere vraag<br />
binnenkwam, is het bedrijf gecommercialiseerd. Zo’n acht jaar geleden kwam ik erbij<br />
en hebben we dit inmiddels 2,5 hectare grote centrum nog meer omgetoverd tot een<br />
recreatieplek. Ik houd me met van alles bezig. Nu vooral nog op de achtergrond<br />
om stap voor stap het bedrijf een betere en duurzamere plek te maken voor<br />
bezoekers.<br />
Omdat het bedrijf lekker loopt, heeft mijn vader onlangs een stapje<br />
teruggedaan. Het gaat nu zelfs zo goed dat we een tweede locatie willen<br />
openen. We zoeken een ruime plek op maximaal een halfuur rijden van<br />
<strong>Delft</strong>, waar we onze buitensportactiviteiten en evenementen kunnen<br />
voorzetten. Op die nieuwe locatie willen we dezelfde sfeer creëren.<br />
Want die maakt ons echt uniek: er is voor elk wat wils, het is gezellig<br />
en mensen blijven graag hangen na hun activiteit. De zomer is ons<br />
hoogseizoen, maar ook in de winter draaien we prima door.<br />
We organiseren een gelimiteerd aantal evenementen per jaar op onze<br />
locatie. Een daarvan is een concept dat we zelf hebben bedacht: het<br />
festival Takkenbende, dat in september plaatsvindt.<br />
Ik vind dit een heel fijne werkplek waar ik het enorm naar mijn zin heb.<br />
Ik ben hier gelukkig en zie voor mezelf en voor het bedrijf veel potentie.<br />
Tot nu toe zit er elk jaar groei in.” •<br />
Ervaringstip van Koen<br />
Wees nieuwsgierig, brutaal en doe het op je eigen wijze.<br />
Daar mag je soms best een beetje eigenwijs bij zijn.<br />
Maar doe het niet alleen: zoek de samenwerking op.<br />
Ervaringstip van Mitchell<br />
Dans mee op het ritme van verandering. Blijf innoveren en sluit<br />
aan bij nieuwe trends en technologieën om je onderneming te<br />
laten stralen.
14 | delft.<strong>business</strong>/kennis-delen<br />
delft.<strong>business</strong>/kennis-delen | 15<br />
Tekst: Ans Meiborg Foto: Ronald Speijer<br />
Krapte op arbeidsmarkt vraagt om andere mindset<br />
Onbenut potentieel<br />
aanboren<br />
Ons land staat voor grote maatschappelijke uitdagingen, zoals<br />
de energietransitie, de stikstofcrisis en grondstoftekorten.<br />
Tegelijkertijd is er een krapte op de arbeidsmarkt die nog jaren zal<br />
aanhouden. Volgens Margret de Blanken en Fabian van der Horst<br />
van Hogeschool Inholland vraagt dit om een andere visie op de<br />
duurzame inzetbaarheid van medewerkers.<br />
“We zullen meer moeten doen met<br />
bestaande mensen”, aldus Margret de<br />
Blanken, directeur van Inholland Academy.<br />
“Bijvoorbeeld door nog meer gebruik te<br />
maken van technologie, door deeltijdwerkers<br />
te verleiden om meer te gaan werken<br />
én door de talenten van bestaande me<br />
dewerkers beter te benutten. We zijn met<br />
z’n allen gewend om te denken vanuit<br />
vastomlijnde beroepen met afgebakende<br />
functieomschrijvingen. Daar zoek je een<br />
medewerker bij met de juiste diploma’s<br />
en vaardigheden. Maar je kunt het ook<br />
omdraaien: niet de functie leidend laten<br />
Je moet wendbaar blijven om van betekenis te kunnen zijn<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
zijn, maar de mens. Kijk naar de belangstelling<br />
en talenten van iemand en zoek<br />
daar passende werkzaamheden bij. Dat<br />
vraagt een mindshift: een andere manier<br />
van kijken naar het onbenut potentieel.”<br />
Dat geldt ook voor medewerkers, vindt<br />
Fabian van der Horst, directeur Agri, Food<br />
& Life Sciences en vestigingsdirecteur van<br />
Inholland <strong>Delft</strong>. “Als werkende professional<br />
moet je je continu blijven ontwikkelen om<br />
van waarde te blijven in je vak. Dat is de<br />
essentie van een leven lang ontwikkelen.<br />
De tijd dat je een diploma haalde waarmee<br />
je de rest van je leven vooruit kon,<br />
is voorbij. De wereld verandert in hoog<br />
tempo. Alle maatschappelijke uitdagingen<br />
vragen telkens om nieuwe oplossingen en<br />
om geactualiseerde vaardigheden waarmee<br />
je van waarde bent in de omgeving<br />
waar je werkt. Je moet wendbaar blijven<br />
om van betekenis te kunnen zijn.”<br />
Nieuwe beroepen<br />
Er ontstaan in hoog tempo nieuwe beroepen<br />
en werkzaamheden. De Blanken:<br />
“Wie had twintig jaar geleden gedacht dat<br />
er social media specialisten zouden zijn?<br />
En tegenwoordig zit vrijwel elke branche<br />
te springen om bigdata-specialisten<br />
en AI-engineers. Het tempo van deze<br />
ontwikkelingen neemt alleen maar toe. Je<br />
moet dus in staat zijn om met bestaand<br />
personeel op die snelle veranderingen in<br />
te spelen.”<br />
Grote organisaties hebben vaak een<br />
HR-afdeling die het management ondersteunt<br />
bij het maken van opleidingsplannen.<br />
Van der Horst: “In het mkb zie je dat<br />
nauwelijks. Daar worden bedrijven over<br />
het algemeen wat traditioneler aangestuurd,<br />
met als risico dat aanwezige talenten<br />
onbenut blijven. Zo vormen sommige<br />
ondernemers zelf de grootste belemmering<br />
voor groei en wendbaarheid.”<br />
Benut onvermoede talenten<br />
De Blanken ziet dat werkgevers soms<br />
ook drempels moeten overwinnen om<br />
te investeren in de opleiding van hun<br />
medewerkers. “Zoiets kost natuurlijk tijd<br />
en geld. Soms speelt de angst dat de<br />
INNOVATIEPACT 2021-2025<br />
THEMATISCHE OPGAVEN<br />
Sommige ondernemers vormen zelf<br />
de grootste belemmering voor groei<br />
medewerker met zijn nieuw vergaarde<br />
kennis elders aan de slag zal gaan. In de<br />
praktijk zie ik echter dat die medewerker<br />
na een opleiding meer geïnspireerd en<br />
bevlogen is en een grotere bijdrage levert<br />
aan het bedrijfsresultaat. Vergeet ook niet<br />
dat mensen vaak veel meer kunnen dan<br />
dat ze op hun werk laten zien. Ga met je<br />
medewerkers om tafel en vraag waar ze<br />
enthousiast over zijn. Wat doen ze in hun<br />
vrije tijd? Fotografie, games ontwerpen,<br />
sporttoernooien organiseren? Talenten<br />
die je wellicht heel goed kunt gebruiken<br />
en kunt doorontwikkelen met een gerichte<br />
opleiding.”<br />
Samenwerken in netwerken<br />
Denken in netwerken is het beste advies<br />
dat Van der Horst kan geven. “Richt de<br />
blik naar buiten en zoek verbinding met<br />
collega-ondernemers, de overheid en<br />
onderwijs- en onderzoeksinstellingen.”<br />
Als aansprekend voorbeeld noemt hij de<br />
grootschalige publiek-private samenwerking<br />
in Greenport West-Holland. Gestimuleerd<br />
vanuit Groeifonds Katapult (zie<br />
kader) werken bedrijven, overheid, mbo,<br />
hbo en universiteit samen aan de digitalisering<br />
van de tuinbouw, de voedselproductie<br />
en de energietransitie. Duizenden<br />
medewerkers van honderden bedrijven<br />
worden bijgeschoold op actuele thema’s,<br />
zoals AI, digitalisering, stikstofreductie<br />
en energietransitie, in cursussen die in<br />
samenwerking met het bedrijfsleven en<br />
universiteiten zijn ontwikkeld.<br />
Verbinding tussen vraag en aanbod<br />
Van der Horst: “Bedrijven geven aan tegen<br />
welke vraagstukken zij aanlopen. Studenten<br />
van mbo en hbo doen praktijkgericht<br />
onderzoek gericht op oplossingen, waar<br />
het onderwijs vervolgens weer gericht<br />
cursusaanbod op ontwikkelt. De verbinding<br />
tussen vraag en aanbod wordt<br />
daarmee versterkt. Je verbetert de kennis<br />
en vaardigheden van werkende professionals,<br />
en andersom sluit de kennis van<br />
studenten en toekomstige medewerkers<br />
beter aan op de behoefte van het bedrijfsleven.”<br />
•<br />
Groeifonds<br />
Katapult<br />
Inholland werkt samen met<br />
anderen in het Innovatiepact van<br />
Greenport West-Holland. Dit project<br />
vertegenwoordigt een waarde van<br />
21 miljoen en ontvangt 9 miljoen<br />
overheidssubsidie via Groeifonds<br />
Katapult. Dit is een netwerk van meer<br />
dan 450 organisaties, met als doel<br />
om de verbinding tussen onderwijs,<br />
bedrijfsleven en maatschappij te<br />
verbeteren. Met de investeringen<br />
kunnen grote stappen worden gezet<br />
om voldoende goed geschoolde<br />
mensen op te leiden voor het mkb.<br />
Illustratie: Dylan Arts
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 17<br />
CONNECTING THE DOTS<br />
Thema herfsteditie<br />
<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong>:<br />
DNA van je bedrijf<br />
Uw ondernemersverhaal<br />
delen met<br />
een groot publiek?<br />
Neem contact op met dennis@dotverbindt.nl<br />
Vertel uw verhaal<br />
in het magazine,<br />
via de website en onze<br />
social media kanalen<br />
Coachen<br />
in een imposante<br />
omgeving<br />
Unieke werkplek in rijksmonument aan de gracht<br />
Foto: Sam Rentmeester
18 | delft.<strong>business</strong>/inspireren<br />
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 19<br />
Het statige pand De Witte Roos aan de Oude <strong>Delft</strong> 73 krijgt<br />
elke dag een aaitje van de eigenaar. Lachend wijst Miranda<br />
Hogervorst van StartValue naar de tuin waar hij aan het<br />
werk is. Hogervorst runt hier haar coachingsbedrijf, net als Robert<br />
Douma, executive coach. Een buitenkans, omdat Van Haaren Vastgoed<br />
alleen verhuurt aan bedrijven die bij het pand passen. Beide coaches<br />
merken dat de stijvolle, eeuwenoude ruimtes hun cliënten doen<br />
ontspannen. Douma: “De rondleiding is al direct een ijsbreker.”<br />
Als de bewerkte deur opengaat, sta je<br />
gelijk in een 43 meter lange hal. In geen<br />
enkel grachtenpand in Nederland vind je<br />
zo’n lange gang. Vroeger reed men hier<br />
doorheen met paard en wagen, tegenwoordig<br />
biedt de voorname hal met haar<br />
prachtige marmeren vloer toegang tot de<br />
kantoren van beide coaches. De werkkamers<br />
van Hogervorst en Douma zijn in stijl<br />
gerenoveerd en klassiek ingericht. “Je gaat<br />
hier na een tijdje vanzelf Oudhollands<br />
spreken”, grapt Douma.<br />
Vergadersalon<br />
Historisch én duurzaam<br />
Douma was met zijn vrouw op zoek naar<br />
een appartement en zag online deze<br />
woon- en werkplek van Van Haaren Vastgoed.<br />
“Bij de bezichtiging waren we enorm<br />
verrast. Op de begane grond zijn drie<br />
prachtige stijlkamers: de Tuynkamer,<br />
Van der Mandelekamer en de vergadersalon.<br />
Je voelt de historie en tegelijkertijd<br />
voldoet dit rijksmonument uit de zestiende<br />
eeuw aan alle moderne eisen van deze<br />
tijd.” Zo is het voorzien van zonnepanelen,<br />
warmte- en koudeopslag en wandverwarming<br />
en spoelen de toiletten met regenwater.<br />
Douma: “Er is enorm veel liefde in<br />
dit pand gestoken. Ik vind het een eer om<br />
hier te wonen en te werken.”<br />
Unieke werkplek<br />
Toen Douma zijn intrek nam in De Witte<br />
Roos, had Hogervorst haar kantoor al in<br />
gebruik. “Ik wilde een unieke werkplek en<br />
Het pand is te mooi om niet gezien te worden<br />
via mijn netwerk kwam ik in contact met<br />
Van Haaren Vastgoed. Zij waren op zoek<br />
naar een huurder die het karakter van het<br />
pand respecteert. Toen ik hoorde dat ik de<br />
ruimte kon huren, was ik zelfs even emotioneel.<br />
Het is net of ik in een museum<br />
werk. Ook mijn cliënten reageren enthousiast.<br />
Ze voelen zich hier comfortabel, en<br />
dat helpt als je niet zo lekker in je vel zit.”<br />
Burn-out en gedragspatronen<br />
Hogervorst startte zeven jaar geleden<br />
met haar bedrijf StartValue. Ze behandelt<br />
mensen met stress-, angst- en burn-outklachten.<br />
“Ik was als coach opgeklommen<br />
tot directeur-bestuurder, maar wilde weer<br />
zelf coachen, vanuit mijn eigen bedrijf. Hogervorst<br />
laat mensen letterlijk in beweging<br />
komen, door met hen naar buiten te gaan<br />
of door een VR-bril in te zetten. “Bijvoorbeeld<br />
als iemand bang is om voor een zaal<br />
te presenteren. Met de VR-bril op denken je<br />
hersenen dat je daadwerkelijk voor een grote<br />
groep staat. Een doelgerichte training.”<br />
Tuynkamer<br />
Ook Douma besloot twintig jaar geleden<br />
vanuit een baan in de consultancy om<br />
zelfstandig te gaan ondernemen. “Mijn<br />
doel is om de talenten die mensen te bieden<br />
hebben verder te ontwikkelen. Daarbij<br />
kijken we naar onderliggende patronen.<br />
Soms stel ik vier keer achter elkaar de<br />
vraag: waarom? Zo worden mensen zich<br />
al pratend bewust van hun drijfveren, hun<br />
gedrag en het effect daarvan. Daarmee<br />
groeien ze in hun emotionele intelligentie<br />
en persoonlijk leiderschap.”<br />
Samen bieden Hogervorst en Douma<br />
executive coaching voor ondernemers,<br />
directieleden of managementteams. “Zij<br />
komen altijd met een pijnstuk of iets dat<br />
hersteld moet worden”, vertelt Hogervorst.<br />
“Vaak gaat het over stress, burn-out<br />
en spanning. Leidinggevenden werken<br />
vaak in een solopositie en dan is het lastig<br />
om jezelf kwetsbaar op te stellen”, aldus<br />
Douma. “Het is vergelijkbaar met topsporters.<br />
Ook als manager werk je op een<br />
eenzame plek en moet je presteren.”<br />
Pand is de baas<br />
Eigenaar van het pand, Pim van Haaren,<br />
is blij met de cliënten die Hogervorst en<br />
Douma in De Witte Roos ontvangen. “Het<br />
pand is te mooi om niet gezien te worden.<br />
Daarnaast kunnen andere bedrijven de<br />
vergaderruimte per dagdeel huren voor<br />
een bijeenkomst. Het gebouw is ook goed<br />
geschikt voor CEO's. Waarom? Omdat de<br />
hoogte van de plafonds je vanzelf bescheiden<br />
maakt”, knipoogt hij. “Het pand<br />
is hier de baas.” •<br />
Vergaderen in stijl<br />
Tijs Pellemans van CALCASA<br />
huurde de vergaderruimte<br />
samen met Argenta en BNP<br />
Paribas voor een bijeenkomst<br />
met 25 hypotheekadviseurs.<br />
“Ons bedrijf is gespecialiseerd in<br />
geautomatiseerde waardering en<br />
analyse van woningen en vastgoed.<br />
Als echt <strong>Delft</strong>s bedrijf zijn we ook<br />
gevestigd in een historisch pand<br />
aan de Koornmarkt. Voor grotere<br />
events wijken we echter graag uit<br />
naar De Witte Roos: een perfecte<br />
locatie voor woningmarktexperts en<br />
een uithangbord voor <strong>Delft</strong>.”<br />
Tekst: Edith Vos Foto: Koos Bommelé<br />
Foto: Sam Rentmeester
20 | delft.<strong>business</strong>/verbinden<br />
delft.<strong>business</strong>/verbinden | 21<br />
Topbedrijfsruimtes in <strong>Delft</strong><br />
Tekst: Robbert Roos<br />
Niels Schouten<br />
Fabrique Invent<br />
Even voorstellen “Ik ben eigenaar van Fabrique Invent. Wij<br />
ontwerpen innovatieve producten voor consumenten en<br />
de professionele markt. Bij onze ontwerpen streven we naar<br />
de optimale balans tussen vormgeving, produceerbaarheid,<br />
functionaliteit en kostprijs. Het moet realistisch en<br />
maakbaar zijn.”<br />
Waarom de Van Marken Villa? “Deze keuze voor dit pand is<br />
gemaakt door mijn voorganger. Ik heb het bedrijf drie jaar<br />
geleden overgenomen, inclusief het huurcontract. Ruimte is<br />
voor ons belangrijk. Iedereen moet een ruime plek hebben<br />
om rustig te kunnen werken. Daarnaast hebben we een kleine<br />
werkplaats om onze modellen te bouwen en te testen.”<br />
Prettig “We zitten in het Agnetapark in <strong>Delft</strong>, in de oude<br />
drukkerij, door ons ook wel De Villa genoemd. Het is een<br />
mooi klassiek pand met hoge plafonds en veel invallend<br />
licht. Het park biedt ons de mogelijkheid om een wandeling<br />
te maken of af en toe een barbecue te organiseren.”<br />
Toekomst “Ik kan niet in een glazen bol kijken, maar ik zie<br />
ons hier nog wel een tijd zitten. De andere bedrijven die hier<br />
zitten, ken ik nagenoeg allemaal. We doen ook dingen samen,<br />
zoals onlangs de Golden Tenloop met de collega’s<br />
van Code. We zitten hier zeker op onze plek.” •<br />
Johan Diepens<br />
Mobycon<br />
Even voorstellen “Ik ben oprichter en algemeen directeur<br />
van Mobycon. We willen de wereld minder afhankelijk<br />
maken van auto’s door de kwaliteit van lopen, fietsen en<br />
het openbaar vervoer te verbeteren. Daarbij kijken we hoe<br />
steden functioneren en hoe de openbare ruimte in binnenen<br />
buitenland beter benut kan worden. Naast drie locaties<br />
in Nederland hebben we ook een kantoor in Canada, Duitsland<br />
en de Verenigde Staten.”<br />
Waarom Bacinol 2? “We zijn denkers en schrijvers. We hebben<br />
ruimte nodig om met elkaar te kunnen praten, maar<br />
ook om te kunnen werken. Hier hebben we dat allebei. Het<br />
is ook fijn dat er in het gebouw activiteiten van anderen<br />
zijn en dat je flexibele ruimtes kunt boeken. Wij hebben<br />
naast een kantoor met vergaderruimte ook een studio om<br />
webinars op te nemen.”<br />
Prettig “Mijn roots liggen in <strong>Delft</strong>, dus ik voel me hier thuis.<br />
Bacinol 2 heeft een huiselijke uitstraling en een dakterras.<br />
Café-Brasserie Huszár is ook echt van toegevoegde waarde.<br />
Daarnaast is het leuk om zaken te doen met andere ondernemers<br />
in het gebouw.”<br />
Toekomst “We blijven hier zeker zitten en maken graag<br />
gebruik van de dynamiek van het gebouw en andere<br />
organisaties. Die is hier anders dan in een standaard<br />
kantoorgebouw. Wat dat betreft sluit<br />
Bacinol 2 goed bij ons aan en heeft<br />
Bedrijfsruimte <strong>Delft</strong> daar oog<br />
voor.” •<br />
Joost Konings<br />
Ilja Maas<br />
Zelfstandig kunstenaar<br />
graag.” •<br />
Even voorstellen “Ik heb zestien jaar gewerkt als docent<br />
tekenen en kunstgeschiedenis op een middelbare school. In<br />
2003 heb ik ontslag genomen om meer met kunst bezig te<br />
zijn. Ik schilder, airbrush, maak portretten, muur-, meubelen<br />
plafondschilderingen en geef workshops schilderen en<br />
bodypainten aan bedrijven en scholen.”<br />
Waarom Bacinol 2? “Ik ben hier terechtgekomen doordat<br />
ik veel samenwerkte met de bedrijven uit Bacinol 1. Daar<br />
zaten met name ontwerpers, webdesigners en architecten.<br />
Zij werkten qua creativiteit graag samen met kunstenaars.<br />
Dat is de reden dat hier veel creatievelingen zitten.”<br />
Prettig “Ik heb het grootste atelier in het pand. Dat is ideaal<br />
voor de workshops die ik geef. Er passen zeker twaalf tot<br />
zestien mensen in. Met de acht andere kunstenaars die hier<br />
ook zitten zijn we een vereniging gestart en proberen we in<br />
te springen op wat er in <strong>Delft</strong> speelt, zoals Open Monumentendag.<br />
Ook werken we samen aan onze naamsbekendheid.”<br />
Toekomst “De toekomst is onzeker. De servicekosten<br />
stegen mee met de hogere energieprijzen. Hopelijk gaan<br />
die in de toekomst weer omlaag. Ik ga graag naar een<br />
kleinere ruimte in het gebouw, maar die is er geloof<br />
ik niet. Zolang ik het nog kan betalen, blijf ik hier<br />
Dreamsolution<br />
Even voorstellen “Ik ben de oprichter van Dreamsolution,<br />
een bedrijf dat software ontwerpt en ontwikkelt die je plannen<br />
beter, ideeën sterker en doelstellingen haalbaar maakt.<br />
Eerst werkte ik vanuit huis, maar toen onze kinderen werden<br />
geboren, ging ik in 2006 als kleine eenpitter in Bacinol 1<br />
aan de slag, en later in Bacinol 2.”<br />
Waarom Bacinol 2? “We zijn klein begonnen en inmiddels<br />
zijn we uitgegroeid naar een bedrijf met 22 medewerkers.<br />
Doordat we er steeds een ruimte konden bijhuren, was dit<br />
pand perfect voor ons. Het is gezellig en we kunnen doorgroeien.<br />
Meer eisen heb ik niet.”<br />
Prettig “Er zit een gezellige horecagelegenheid in het pand<br />
en het ligt gunstig ten opzichte van het openbaar vervoer<br />
en de rest van de Randstad, dat is een fijne bijkomstigheid.<br />
De historie van deze locatie geeft het pand karakter en daar<br />
houd ik wel van. We hebben ook een goed contact met<br />
Nanne van Bedrijfsruimte <strong>Delft</strong>.”<br />
Toekomst “Ik zie geen reden om te vertrekken. We hebben<br />
het prima naar ons zin en er zijn nog steeds mogelijkheden<br />
om te groeien. In het verleden waren er meer kleine bedrijven<br />
en was er onderling meer contact of activiteiten<br />
werden gezamenlijk opgepakt. Wie weet gebeurt dat<br />
in de toekomst weer wat vaker.” •<br />
De panden waar deze ondernemers zijn gevestigd zijn onderdeel van Bedrijfsruimte <strong>Delft</strong>
22 | delft.<strong>business</strong>/inspireren delft.<strong>business</strong>/inspireren | 23<br />
Cor van der Wel, Jiske Kiers<br />
en Guido Bindels<br />
Tekst: Heleen Platschorre Foto: Ronald Speijer<br />
Ontwikkelen op weg naar werk<br />
Innovatie verbreedt<br />
inzetbaarheid<br />
Werkse! begeleidt mensen in <strong>Delft</strong> en omgeving met een afstand tot<br />
de arbeidsmarkt naar werk. Daarbij gebruikt het bedrijf steeds vaker<br />
innovatieve technologie. Ook neemt het bedrijf steeds meer mensen zelf in<br />
dienst. Directeur Cor van der Wel licht samen met twee collega’s toe<br />
wat de ambitie achter deze nieuwe ontwikkelingen is.<br />
Wij helpen mensen om<br />
aansluiting te houden op de<br />
snel veranderende wereld<br />
De wereld verandert steeds sneller. Dat<br />
is voor mensen met een afstand tot de<br />
arbeidsmarkt een enorme uitdaging.<br />
Werkse! wil hen ondersteunen om aansluiting<br />
te vinden.<br />
Gamend je talenten ontdekken<br />
“Mensen met een baan maken vaak een<br />
persoonlijk ontwikkelplan, volgen een<br />
cursus of hebben een coach. Mensen<br />
met een bijstandsuitkering hebben die<br />
mogelijkheden niet”, vertelt Jiske Kiers,<br />
<strong>business</strong> unit manager Innovatie &<br />
Ontwikkeling. “Wij willen dat gat dichten,<br />
onder meer met innovatieve technieken.<br />
Zo werken we met een game-based<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
assessment, een computerspel<br />
waaruit blijkt wat iemands talenten<br />
zijn.”<br />
Voor jongeren is zo’n game-based<br />
assessment heel toegankelijk,<br />
voor anderen is het nieuw. “We<br />
laten mensen deze game bewust<br />
spelen in een publieke ruimte. Dat<br />
maakt anderen nieuwsgierig. De game is<br />
ook geschikt voor mensen die de Nederlandse<br />
taal niet goed beheersen. Voor hen<br />
is dit een welkome tool.”<br />
Soms vinden mensen het spannend iets nieuws uit te<br />
proberen; daarom nemen we hen stap voor stap mee<br />
VR-bril en smart glasses<br />
Werkse! maakt ook gebruik van VR-brillen.<br />
Kiers: “Komt uit het assessment bijvoorbeeld<br />
dat iemand geschikt is voor de zorg,<br />
dan kan diegene daar met een VR-bril een<br />
virtueel kijkje nemen. In de VR-bril zit een<br />
vertaaloptie, waardoor ook statushouders<br />
eenvoudig kunnen ervaren hoe werken in<br />
de zorg of catering er in Nederland uitziet.”<br />
Verder experimenteert Werkse! met smart<br />
glasses. “Die worden veel gebruikt bij magazijnwerk.<br />
Op de bril zien mensen welke<br />
producten zij moeten pakken. De bril<br />
bevestigt met een groen vinkje dat zij het<br />
juiste hebben gekozen. Na een succesvolle<br />
pilot kijken we nu of we mensen met<br />
een smart glass kunnen voorbereiden op<br />
werk in deze branche.”<br />
Stap voor stap<br />
Sommige mensen vinden het spannend<br />
om iets nieuws uit te proberen, ziet Guido<br />
Bindels, manager van de <strong>business</strong> unit<br />
Werken Leren. “Daarom nemen we hen<br />
stap voor stap mee in het proces.”<br />
Deelname is bovendien altijd vrijwillig, vult<br />
Kiers aan. “We kijken goed naar wat bij<br />
mensen past. Zo gebruiken we steeds vaker<br />
tilhulpen, of helpen we mensen met een<br />
brace. Voor mensen die wat ouder zijn of<br />
een beperking hebben, is dat een enorme<br />
verlichting. Zij zijn vaak snel enthousiast.”<br />
Kiers wil graag met onder meer de TU<br />
<strong>Delft</strong> of RoboHouse onderzoeken welke<br />
innovaties nog meer mogelijk zijn. Op<br />
haar wishlist staat bijvoorbeeld nog een<br />
escaperoom waar mensen hun talenten<br />
kunnen ontdekken.<br />
Werkse! als werkgever<br />
Een aantal jaar geleden richtte Werkse!<br />
zich nog vooral op het plaatsen van<br />
mensen op een nieuwe arbeidsplaats<br />
schetst Van der Wel. “Die focus hebben we<br />
verlegd: we willen dat mensen zich kunnen<br />
ontwikkelen en duurzaam aansluiting<br />
vinden op de arbeidsmarkt.”<br />
“We zagen regelmatig dat mensen die<br />
vanuit een uitkering werk vonden na één<br />
of twee jaar opnieuw uitvielen”, vult Bindels<br />
aan. “Om meer mensen een kans te<br />
bieden op regulier werk, nemen wij steeds<br />
vaker uitkeringsgerechtigden aan in een<br />
zogenaamde ‘ontwikkelbaan’. Dat is een<br />
baan voor kandidaten vanuit de Participatiewet<br />
met als resultaat dat een groot<br />
deel van hen uiteindelijk bij een reguliere<br />
werkgever aan de slag gaat.”<br />
Het bedrijf heeft daarmee inmiddels bijna<br />
duizend mensen in dienst. Eenderde daarvan<br />
werkt op de locatie aan het Gantel in<br />
Den Hoorn. Bindels: “De anderen werken in<br />
diverse werk-leerbedrijven elders, bijvoorbeeld<br />
in de groenvoorziening, catering of<br />
zorg. We willen mensen een fijne werkplek<br />
bieden, met een prettige sfeer. Als ze met<br />
plezier bij ons werken, geeft dat vertrouwen<br />
dat ze dat elders ook met plezier<br />
kunnen. En juist omdat mensen bij ons<br />
aan het werk zijn, kunnen we hen langdurig<br />
op de werkvloer ondersteunen in hun<br />
ontwikkeling.”<br />
Partners onmisbaar<br />
Werkse! wil mensen niet alleen begeleiden<br />
naar werk, maar hen in de breedte ondersteunen,<br />
legt Van der Wel uit. “Bijstandsgerechtigden<br />
hebben vaak meerdere problemen.<br />
Daarom werken we nauw samen<br />
met maatschappelijke organisaties en<br />
bedrijven. Zo kan een behandeling bij de<br />
GGZ sneller resultaat opleveren als iemand<br />
tegelijkertijd werk vindt. Mijn ambitie is dat<br />
we net zo’n verschil maken voor veel mensen<br />
als Jacques van Marken, de oprichter<br />
van Gist-brocades, het huidige DSM, dat<br />
deed. Ik hoop dat we mensen op meerdere<br />
leefgebieden ondersteunen en waar nodig,<br />
met onze partners, een vangnet kunnen<br />
bieden.” •<br />
Virtueel ontdekken<br />
Het klinkt misschien futuristisch, maar<br />
Werkse! maakt regelmatig gebruik van<br />
VR-brillen. Ze worden bijvoorbeeld ingezet<br />
om mensen een virtueel kijkje te laten<br />
nemen op de werkvloer of in de branche<br />
waar zij gaan werken. Het zorgt ervoor dat<br />
zij nieuwe werelden op een rustige manier<br />
kunnen ontdekken.<br />
Foto: Marco Zwinkels
Ook in deze tijden bouwen wij door<br />
delft.<strong>business</strong>/verbinden | 25<br />
Bouw Vastgoed West<br />
Ter Steege is een bouwer in het hart van de Randstad. We kunnen u alles<br />
vertellen over duurzaam bouwen, nieuwe technieken en mooie ontwikkelingen.<br />
Het allerbelangrijkste: in onze gebouwen moet de eindgebruiker<br />
zich thuis voelen. We praten u bij over enkele van onze recente<br />
projecten.<br />
Appartementen Du Meelaan Zoetermeer (gestart 2022)<br />
Rond de zomer van 2023 leveren wij de 49 door ons gebouwde appartementen<br />
op. Een gedeelte zal opgeleverd worden aan de kopers van deze<br />
appartementen en een gedeelte van de appartementen wordt verhuurd.<br />
Hotel Van Vollenhovenstraat Rotterdam (gestart 2022)<br />
In drie historische aan elkaar geschakelde panden in het Zeeheldenkwartier<br />
in Rotterdam realiseren wij 63 hotelkamers. Nadat de gebouwen<br />
aan de binnenzijde geheel gestript zijn, zijn we begonnen met de opbouw<br />
van de hotelstructuur. Op de achterplaats worden nieuwe hotelkamers<br />
gerealiseerd. Het hotel zal in de zomer van 2023 worden opgeleverd.<br />
Bedrijfsverzamelgebouw Den Hoorn (gestart 2023)<br />
Aan de Peuldreef in Den Hoorn (Harnaschpolder) zijn wij naast het<br />
fonkelnieuwe, door ons gerealiseerde Van der Valk Hotel <strong>Delft</strong> A4 gestart<br />
met de bouw van een bedrijfsverzamelgebouw. De totale bruto vloeroppervlakte<br />
van 5.000 m² gaat ruimte bieden aan drie bedrijven.<br />
Appartementen Du Meelaan Zoetermeer<br />
Hotel Van Vollenhovenstraat Rotterdam<br />
Bouwdeel E Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp (gestart 2023)<br />
Voor Alrijne Zorggroep, een voor ons bekende opdrachtgever, zijn wij<br />
gestart met de bouw van een uitbreiding van het ziekenhuis. De grote<br />
uitdaging in dit project is de overbouw van de bestaande hoofdvoeding<br />
en technische voorzieningen van het ziekenhuis.<br />
SAM Zoetermeer<br />
SAM Zoetermeer (start 2023)<br />
We werken hard aan de voorbereiding van de bouw van 221 woningen.<br />
Zodra de onlangs verleende omgevingsvergunning onherroepelijk is,<br />
zal de bouw starten. Voor dit omvangrijke project heeft Ter Steege Bouw<br />
Vastgoed <strong>Delft</strong> de samenwerking opgezocht met Dura Vermeer. Afnemer<br />
van een groot deel van de appartementen is Stichting Achmea Real Estate<br />
Fund. De ontwikkelaar is Stadswaarde.<br />
Bedrijfsverzamelgebouw Den Hoorn<br />
Bouwdeel E Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp<br />
Ter Steege Bouw Vastgoed <strong>Delft</strong> BV<br />
Vrij-Harnasch 1<br />
2635 BZDen Hoorn<br />
Telefoonnummer: 015-2062100<br />
E-mail: delft@tsbouwvastgoed.nl<br />
tsbouwvastgoed.nl
26 | delft.<strong>business</strong>/verbinden delft.<strong>business</strong>/inspireren | 27<br />
Mijn agenda<br />
Rick Buijs<br />
Rick is eigenaar van Ears Unlimited. Hij is in <strong>Delft</strong> blijven hangen na zijn studie en<br />
woont er nu alweer veertig jaar. Inmiddels is hij 33 jaar werkzaam in de audio. Ooit<br />
begonnen bij de bekende <strong>Delft</strong>se zaak Multifoon Hifi, verkoopt hij tegenwoordig<br />
personal audioproducten bij Ears Unlimited. Alles wat je nodig hebt om muziek te<br />
luisteren via hoofdtelefoons is bij hem in Bacinol 2 te vinden.<br />
Vrijdag<br />
Zaterdag<br />
Zondag<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
Lamers beschrijft zichzelf als een verbindingsmakelaar.<br />
Al zijn hele leven is hij bezig<br />
de juiste mensen met elkaar in contact te<br />
brengen. Door mensen die elkaar zouden<br />
kunnen helpen aan elkaar te koppelen,<br />
door netwerkevenementen te organiseren<br />
en door zijn ogen en oren open te houden<br />
voor nieuwe kansen.<br />
Netwerkregisseur zoekt verbinding<br />
Oog voor nieuw<br />
arbeidspotentieel<br />
Er is veel werk, maar niet in alle sectoren. NLwerktaanwerk, gefinancierd door<br />
VNO-NCW en MKB Nederland, probeert die mismatch tussen vraag en aanbod<br />
aan te pakken door werkgevers en werknemers bij elkaar te brengen – ook in de<br />
regio Haaglanden. Netwerkregisseur Harrie Lamers vertelt.<br />
terechtkunt.” Ook bij de aansluiting op het<br />
onderwijs ligt verbeterpotentie. Niet voor<br />
niets is Lamers projectleider van de nieuwe<br />
opleiding Vakman Ondernemer bij het ROC<br />
Mondriaan in de Haagse binnenstad. “Hier<br />
laten we ondernemers en ondernemende<br />
mensen die fris in het vak staan, gastlessen<br />
verzorgen.”<br />
ciale werkplaatsen in. Kijk ook naar het<br />
omscholen van mensen, kijk naar samenwerkingen<br />
met scholen en oordeel niet te<br />
vroeg. Iedereen is tenslotte welkom in deze<br />
bijzondere tijden. Wij proberen werkgevers<br />
te overtuigen de uitdaging aan te gaan. Zo<br />
lossen we samen de personeelsvraagstukken<br />
van de toekomst op.” •<br />
De agenda is relatief leeg. Dat komt<br />
wel even goed uit, want mei was voor<br />
ons heel druk. Veel mensen kregen hun<br />
vakantiegeld uitbetaald en hebben dat<br />
bij ons aan leuke dingen besteed. En<br />
er zijn een aantal bijzondere nieuwe<br />
producten binnengekomen die hoognodig<br />
moeten worden ingespeeld en<br />
uitgeprobeerd. Daarnaast ligt er ook<br />
behoorlijk wat achterstallig administratiewerk,<br />
betalingen en klanten die<br />
teruggebeld moeten worden. Zat te<br />
doen dus.<br />
Vrijdag<br />
Lege agenda<br />
Zoon Tijs werkt op woensdag en zaterdag<br />
ook in de zaak. Vandaag is het<br />
heel warm, dus we verwachten weinig<br />
klanten in de showroom. Dat blijkt te<br />
kloppen: naast wat vaste gezichten lopen<br />
er alleen ’s middags een paar nieuwe<br />
klanten binnen. Na het beoordelen<br />
hebben we nu mooi tijd om de nieuwe<br />
producten in de webshop te zetten<br />
en onze Google-campagnes bij te<br />
werken. Voor ons begint het weekend<br />
op zaterdag na sluitingstijd. Dus even<br />
lekker met Tjan, Wiebe, Cock en Jits<br />
op het terras wat biertjes gedronken.<br />
Wel in de schaduw vandaag. ’s Avonds<br />
nog lang in de tuin samen met mijn<br />
vriendin Irma een wijntje gedronken en<br />
het leven doorgenomen.<br />
Om 8 uur 's ochtends al op de racefiets.<br />
Vanwege de warmte hebben we vroeg<br />
afgesproken. Het rondje van 50 kilometer<br />
kost vandaag meer moeite dan<br />
anders, maar we persen er toch nog<br />
bijna 30 kilometer per uur gemiddeld<br />
uit. Tevreden! Vroeg thuis en lekker aan<br />
de koffie met Irma. Plannen maken en<br />
boodschappen doen voor het etentje<br />
met vrienden vanavond. En een beetje<br />
rondkijken op Funda vanwege voorzichtige<br />
verhuisplannen. Onze kids zijn<br />
het huis uit dus we kunnen verder kijken<br />
dan het huidige grote gezinshuis. •<br />
Zondag<br />
Rondkijken<br />
op Funda<br />
Tekst: Anne Louïse van den Dool Foto: Sam Rentmeester<br />
Potentie in onderwijs<br />
In die hoedanigheid treedt hij ook op als<br />
netwerkregisseur voor het project<br />
NLwerktaanwerk. Samen met collegaondernemer<br />
René Vollenbroek ontfermt<br />
hij zich over de regio Haaglanden door<br />
belanghebbenden met elkaar in gesprek<br />
te brengen. “Bedrijfsleven, onderwijs en<br />
overheid moeten elkaar beter leren vinden.<br />
Zo mag bijvoorbeeld duidelijker worden<br />
bij welke overheidsloketten je als werkgever<br />
kunt aankloppen”, vindt Lamers.<br />
“Iedereen kent het UVW, maar er zijn nog<br />
veel meer plekken waar je met je vragen<br />
Schaap met vijf poten<br />
Op deze manier wil hij betere matches<br />
tot stand brengen tussen werkgevers<br />
en werknemers. Ondanks de krapte op<br />
de arbeidsmarkt blijven veel werkgevers<br />
kritisch, merkt Lamers. “Bedrijven zoeken<br />
vaak een schaap met vijf poten: iemand<br />
met een hbo-opleiding én jaren ervaring<br />
die akkoord gaat met minder salaris.<br />
Maar in deze periode van schaarste moet<br />
je als werkgever soms water bij de wijn<br />
doen of naar andere oplossingen zoeken.<br />
Creëer bijvoorbeeld combinatiefuncties<br />
bij meerdere bedrijven of schakel so<br />
Nieuwe collega’s<br />
vinden = investeren<br />
Het vinden en behouden van talent<br />
vraagt tijd, energie en een open mind.<br />
Wees bereid je traditionele<br />
ideeën over wat een goede medewerker<br />
is te herzien. Mensen willen vaker<br />
thuiswerken en drie dagen weekend.<br />
Gooi niet meteen de deur dicht, maar<br />
onderzoek samen wat mogelijk is.<br />
Vrijdag<br />
Achterstand<br />
wegwerken<br />
Zaterdag<br />
Nieuwe producten<br />
uitproberen<br />
Zondagochtend<br />
Al vroeg op de racefiets<br />
Zondag<br />
Volle koelkast
28 | delft.<strong>business</strong>/kennis-delen<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
delft.<strong>business</strong>/kennis-delen | 29<br />
Iedereen is van waarde<br />
Maaike Zwart en Larissa Bentvelzen zijn beiden wethouders<br />
in respectievelijk <strong>Delft</strong> en Rijswijk. Twee gedreven, jonge<br />
vrouwen met een missie, die met elkaar in gesprek gaan over<br />
belangrijke thema’s in de regio: onderwijs, duurzaamheid en<br />
de arbeidsmarkt. Dat doen zij weliswaar vanuit verschillende<br />
perspectieven, maar met één gemeenschappelijke overtuiging:<br />
mensen bepalen de vooruitgang.<br />
Larissa Bentvelzen “Gemeentelijk werken Rijswijk en <strong>Delft</strong><br />
binnen de Arbeidsmarktregio samen met andere gemeentes,<br />
maar ook met organisaties als het UWV. Maar we hebben<br />
vooral ondernemende werkgevers nodig die hun nek durven<br />
uit te steken in het vinden van nieuw personeel. Die hebben we<br />
nodig om meters te maken.”<br />
Larissa Bentvelzen “Ik maakte me al ver voor mijn wethouderschap<br />
sterk voor de kracht van zogenaamde laagopgeleiden.<br />
Mede omdat ik zelf op het vmbo begonnen ben, weet<br />
ik hoe sommige mensen tegen je kunnen aankijken. In de<br />
huidige krappe arbeidsmarkt verandert dit nu. Maar dat gaat<br />
te langzaam en in mijn ogen met een te nadrukkelijke focus op<br />
techniek en innovatie. Kijk ook naar de horeca en de zorg. Ook<br />
daar kunnen lager opgeleide mensen het verschil maken.”<br />
Maaike Zwart “Betaald werk is nog steeds de belangrijkste<br />
route naar bestaanszekerheid. Dat is natuurlijk een belangrijk<br />
goed: armoedebestrijding is een andere belangrijke pijler<br />
onder ons collegeprogramma. Maar betaald werk is niet voor<br />
iedereen weggelegd, ook dat moeten we onderkennen. Dan<br />
concentreren we ons op de maatschappelijke bijdrage die<br />
iedereen op zijn of haar manier kan leveren. Ook vrijwilligerswerk<br />
levert veel op: zelfrespect, leefbaarheid in de wijken en<br />
een bloeiend verenigingsleven.”<br />
Maaike Zwart “Ik spreek ook veel kleine horecaondernemers.<br />
Ze staan, zoals iedereen weet, te springen om personeel. Toch<br />
blijft de drempel vaak hoog om mensen aan te nemen die niet<br />
helemaal in het plaatje passen. Daarvoor moet je soms afwijken<br />
van het gebaande pad. Een ondernemer zei laatst tegen<br />
me: ‘We hebben net een Syrische kok aangenomen. Hij spreekt<br />
geen woord Nederlands, maar hij kookt fantastisch en Nederlands<br />
leert hij nu van zijn collega's in de keuken. Daar wordt ons<br />
hele bedrijf rijker van.’ Mooier kan het toch niet?”<br />
Larissa Bentvelzen “Op het gebied van armoedebestrijding<br />
zijn we als Rijswijk behoorlijk innovatief. Zo hebben we een<br />
pilot waarin inwoners die onder de Participatiewet vallen<br />
tijdelijk mogen samenwonen zonder gekort te worden op<br />
hun uitkering. Dat schept financiële ruimte, maar levert ook<br />
tijdwinst op waardoor iemand bijvoorbeeld in deeltijd betaald<br />
werk kan doen. En het mes snijdt aan meer kanten. Als de relatie<br />
standhoudt, komen er woningen vrij, wat weer een bijdrage<br />
levert aan het oplossen van het woningtekort.”<br />
Maaike Zwart<br />
is 35 en kwam vijftien jaar geleden<br />
als student Bouwkunde naar <strong>Delft</strong>.<br />
Sinds 2022 is ze terug in <strong>Delft</strong>. Als<br />
wethouder namens STIP met onder<br />
meer Duurzaamheid en Werk en<br />
Inkomen in haar portefeuille.<br />
Larissa<br />
Bentvelzen<br />
is 32, geboren en getogen Rijswijkse,<br />
begonnen op het vmbo<br />
en nu voor Beter voor Rijswijk wethouder<br />
op onder meer de beleidsterreinen<br />
Sociaal domein, Onderwijs en<br />
Sport.<br />
Larissa Bentvelzen “Precies dat zouden meer ondernemers<br />
moeten ervaren. Natuurlijk snappen we de dilemma's: geen<br />
tijd, weinig ervaring met bepaalde doelgroepen, onbekendheid<br />
met voorzieningen die drempelverlagend werken. Maar daar<br />
kunnen we bij helpen. Ons werkgeversservicepunt kan een gedeelte<br />
van de begeleiding van nieuwe werknemers in de beginfase<br />
op zich nemen. Loonkostensubsidies verkleinen eventuele<br />
financiële barrières en zo zijn er meer mogelijkheden.”<br />
Maaike Zwart “In <strong>Delft</strong> werken we hierin nauw samen met<br />
een aantal sociale organisaties. Ons werkbedrijf Werkse! helpt<br />
<strong>Delft</strong>enaren naar betaald werk. Het collectief Lekker Bezig van<br />
Stichting Stunt, Firma van Buiten en GGZ Delfland zorgt voor<br />
participatie en activering. Mensontwikkeling en voor iedereen<br />
een passende plek vinden staat daarbij centraal. Bij Stunt bijvoorbeeld<br />
is het credo: iedereen is van waarde, iedereen maakt<br />
waarde. Dat is zó waar en daar ben ik trots op.”<br />
Maaike Zwart “Duurzaamheid bereikbaar maken voor<br />
iedereen is een ander belangrijk speerpunt in ons beleid. Niet<br />
iedereen heeft de middelen om bijvoorbeeld zelf de woning te<br />
isoleren. Iedereen moet mee kunnen doen in de overgang naar<br />
duurzame energie. Daarom helpen we, samen met 015 Duurzaam,<br />
met gratis Energiehulp en ondersteunen <strong>Delft</strong>enaren bij<br />
energiebesparing. Zo bestrijden we ook de energie armoede.”<br />
Beide wethouders zijn het erover eens dat de basis van alles<br />
sociale cohesie is, of het nu om onderwijs, duurzaamheid of<br />
bestaanszekerheid gaat. Bentvelzen: “We moeten het samen<br />
doen. Daarom doen wij wat we kunnen op gemeentelijk niveau<br />
en werken we samen. Met elkaar en met zoveel mogelijk relevante<br />
organisaties en ondernemingen, bestuurlijk en operationeel.”<br />
Zwart vult aan: “En natuurlijk komen we elkaar ook nog<br />
weleens ergens anders tegen. Tijdens regionale overleggen,<br />
maar ook op het schoolplein, als trotse moeders van twee<br />
zoons die naar dezelfde kinderopvang gaan. Daar hebben we<br />
het nooit over politiek.” •<br />
Tekst: Marc Boekenstijn Foto: Raúl Nijhorst<br />
28
30 | delft.<strong>business</strong>/kennis-delen<br />
delft.<strong>business</strong>/inspireren<br />
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 31<br />
Tekst: Annebelle de Bruijn Beeld: Immunowars<br />
Kennis over ziektemakers verspreid via kaarten<br />
Studenten bestrijden<br />
desinformatie met spel<br />
Open, aanstekelijk, enthousiast en nieuwsgierig naar alles en iedereen<br />
om zich heen. Studenten life science & technology Rafael Jezior<br />
(29) en Dennis de Beeld (24) zijn in het echte leven heel anders dan<br />
hun achter gasmaskers verborgen alter ego’s Mr. Black en Mr. White.<br />
Deze twee mysterieuze figuren spelen een centrale<br />
rol in ImmunoWars, het spel dat de masterstudenten<br />
zelf bedachten. Mr. Black wil de mensheid vernietigen,<br />
Mr. White wil de mens juist redden.<br />
“ImmunoWars is een strategisch kaartspel<br />
dat is bedoeld om te leren hoe het<br />
afweersysteem werkt, welke ziektes er<br />
bestaan en wat je eraan kunt doen”, vertelt<br />
Jezior vanaf een zonnig dakterras in<br />
Leiden. De twee masterstudenten werken<br />
vanuit PLNT, een verzamelgebouw voor<br />
startups. Eerder gaven ze een rondleiding<br />
langs de plantentuin, geïmproviseerde<br />
escaperoom en kippenren op het dakterras.<br />
“De kippen zijn een hobby van de<br />
directeur van PLNT”, legt<br />
De Beeld uit.<br />
Terug naar ImmunoWars.<br />
Het idee voor het spel<br />
ontstond in de studentenkamer<br />
van De Beeld.<br />
“Terwijl we een biertje<br />
dronken, bedachten we hoe leuk het zou<br />
zijn om een game binnen ons vakgebied<br />
te spelen. Toen ontdekten we dat er geen<br />
spel is dat het immuunsysteem, infec<br />
tieziekten en wetenschap goed uitlegt.”<br />
Dat vonden ze vreemd. De Beeld: “Je hebt<br />
immers allerlei soorten spellen met monsters,<br />
orks, draken, aliens. Dus waarom<br />
was er niet eentje over iets belangrijks<br />
als je cellenafweersysteem<br />
en daadwerkelijk bestaande<br />
monsters?”<br />
Ziektemakers<br />
Over dat afweersysteem, en<br />
hun vakgebied in de breedte,<br />
zijn de twee studenten dolenthousiast.<br />
“Heb je ooit cellen<br />
en ziektemakers door een<br />
microscoop bekeken? Dat is<br />
echt magisch”, zegt Jezior.<br />
Het spel telt 108 kaarten.<br />
Spelers hebben als missie<br />
om tegenstanders uit te schakelen door<br />
ze aan te vallen met kaarten van virussen<br />
en bacteriën, zoals hiv of ebola. Zich<br />
verdedigen doen spelers met kaarten<br />
van beschermende middelen, zoals<br />
medicijnen uit een 3D-printer of medische<br />
mondmaskers. Dat laatste maakt<br />
het spel behoorlijk actueel. De Beeld en<br />
Jezior waren al lang en breed met de<br />
ontwikkeling van ImmunoWars bezig toen<br />
het coronavirus de wereld opschudde.<br />
Jezior: “We hadden toen al een kaart<br />
bedacht met een mysterievirus. Toevallig<br />
hè?” De pandemie heeft hun spel extra<br />
urgentie gegeven: op deze manier kunnen<br />
ze desinformatie bestrijden en mensen<br />
inspireren ook de wetenschap in te gaan.<br />
“Als mensen niet goed begrijpen wat er<br />
gebeurt, worden ze bang. En dat maakt ze<br />
weer vatbaarder voor desinformatie”,<br />
stelt De Beeld.<br />
Satire<br />
In het kaartspel verwerken<br />
ze kennis die ze opdoen<br />
tijdens colleges van hun<br />
<strong>Delft</strong>s-Leidse master en<br />
feiten uit wetenschappelijke<br />
literatuur. Alle onderzoeken<br />
en artikelen die<br />
ze in het spel gebruiken,<br />
publiceren ze op hun<br />
site. Ze willen zo transparant<br />
mogelijk zijn. Jezior: “Al hebben we<br />
hier en daar wel iets moeten simplificeren.”<br />
De graphics van de kaarten – zoals<br />
die van de meningokokkenbacterie – zijn<br />
kleurrijk, gedetailleerd<br />
en wetenschappelijk<br />
accuraat. De teksten in<br />
het spel zijn speels en<br />
bevatten een flinke dosis<br />
satire en zwarte humor.<br />
De spelontwikkelaars kunnen<br />
nog niet van hun spel<br />
leven. Naast ImmunoWars<br />
en hun drukke studie hebben<br />
ze een bijbaan. Tachtig<br />
uur per week werken is<br />
eerder regel dan uitzondering.<br />
“Het is flink aanpoten. We leveren<br />
behoorlijk in op slaap. We krijgen gelukkig<br />
superveel energie van ImmunoWars. Het<br />
is zo tof om steeds weer<br />
nieuwe kaarten te bedenken<br />
en bedrijfsplannen uit te<br />
stippelen.”<br />
Soa-editie<br />
Een groot deel van hun tijd<br />
brengen de twee studenten<br />
door in Leiden, in hun werkruimte<br />
tussen andere startups<br />
in PLNT. De Beeld: “Het is een<br />
inspirerende en leerzame omgeving.<br />
Startups die langer bestaan,<br />
kennen het klappen van de zweep.”<br />
Tijdens hun bachelorstudie waren ze veel<br />
op de campus van de TU <strong>Delft</strong> te vinden.<br />
Jezior: “In <strong>Delft</strong> zitten – in tegenstelling<br />
tot Leiden – alle faculteiten bij<br />
elkaar in de buurt. Dat maakt<br />
de campus een enorm toffe<br />
plek waar je makkelijk mensen<br />
van andere vakgebieden<br />
tegen het lijf loopt.”<br />
In de toekomst hopen de<br />
twee wel van ImmunoWars te<br />
kunnen leven. Ze lopen over<br />
van de ideeën voor toekomstige<br />
kaarten, varianten en<br />
uitbreidingen. “We hebben<br />
een soa-editie op de markt gebracht<br />
en willen ook een variant uitbrengen met<br />
parasieten en schimmels.” De interesse<br />
van potentiële klanten neemt alvast toe:<br />
van gameliefhebbers tot wetenschappelijke<br />
instituten. “Hopelijk bestellen<br />
die grote oplages om weg te geven als<br />
relatiegeschenk of kerstpakket. Hoe leuk<br />
zou het zijn als elke TU-werknemer zo’n<br />
spel thuis krijgt?” •<br />
Dit is een bewerkte versie<br />
van een artikel dat eerder<br />
verscheen in <strong>Delft</strong> Matters,<br />
het wetenschappelijk<br />
online magazine van de TU<br />
<strong>Delft</strong> dat twee keer per jaar<br />
verschijnt.
32 | delft.<strong>business</strong>/inspireren<br />
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 33<br />
Fladderende zomerjurk<br />
Juni, eindelijk zomer. Met de schoolvakanties in<br />
voor de <strong>Delft</strong>enaren, regiobewoners en bezoekers die<br />
aantocht dwalen mijn gedachten soms af naar de<br />
zich door onze prachtige stad willen laten verrassen.<br />
komende vakantieweken. Even lekker niets. Energie<br />
En goed voor onze honderden ondernemers en ruim<br />
en inspiratie opdoen. Al jarenlang bezoeken we met<br />
drieduizend stadsgenoten die hun inkomen verdie-<br />
ons gezin het Franse Avignon. Het is net <strong>Delft</strong>: een<br />
nen in de recreatiesector. Op deze manier levert de<br />
karakteristieke historische stad vol musea, plei-<br />
bezoekerseconomie niet alleen een belangrijke bij-<br />
nen en monumenten, met prachtige evenementen,<br />
drage aan een fijne leefomgeving en goede voorzie-<br />
mooie winkels en gastvrije horeca.<br />
In die betoverende omgeving wordt al tientallen<br />
jaren in juli het Festival d’Avignon gehouden: een<br />
vooruitstrevend cultuurfestival met voorstellingen,<br />
exposities, wandelingen, toneel, film, theater en<br />
allerlei andere zomeractiviteiten op uiteenlopende<br />
plekken. Het toont de stad op haar mooist, als een<br />
beeldschone vrouw in een fladderende zomerjurk.<br />
Vrijwel ieder jaar zijn we erbij om de unieke sfeer<br />
weer even te proeven.<br />
ningen, maar geeft die <strong>Delft</strong> ook economisch nieuwe<br />
impulsen.<br />
Het is geweldig om te zien dat de festivalzomer meteen<br />
op zoveel enthousiasme kan rekenen. Evenementen<br />
worden aangemeld, cultuurmakers sluiten<br />
zich aan, bewoners doen mee, ondernemers ondersteunen<br />
de promotie, politici tonen zich ambassadeur<br />
en maatschappelijke organisaties zorgen voor<br />
support. Daardoor is meteen een vol programma<br />
ontstaan met ruim honderd activiteiten, waarmee<br />
onze stad zich op haar allermooist laat zien.<br />
Lasersnijders hebben alles zelf in huis<br />
Creatief met hout<br />
Wie bij Laserbeest binnenwandelt, ziet het meteen: van de<br />
welkomstbalie tot de triplex scheidingswanden tussen kantoor<br />
en werkplaats, alles is hier van hout. In de hoge kasten staan<br />
voorbeelden van hun werk: houten awards, geschenkkistjes,<br />
sieraden en uitgesneden kaarten van verschillende steden, al dan<br />
niet voorzien van ingegraveerde tekst. Het is een mooie greep<br />
uit alle producten die bij Laserbeest worden geproduceerd – in<br />
opdracht of op eigen initiatief.<br />
Locatie = showcase<br />
Laserbeest is sinds twee jaar te vinden<br />
aan de <strong>Delft</strong>se Haagweg. Het<br />
was flink zoeken naar een geschikt<br />
pand met een kantoor én een werkplaats.<br />
Ook aan dit pand moest nog<br />
veel vertimmerd worden. Daardoor<br />
straalt het wel de inventiviteit van<br />
Laserbeest uit.<br />
In <strong>Delft</strong> vieren we dit jaar de eerste <strong>Delft</strong>se Festivalzomer.<br />
Geïnspireerd op Avignon worden onze cultuurfestivals<br />
en andere publieksevenementen<br />
tussen juni en september gebundeld, met<br />
de stad als bruisend zomerpodium. Fijn<br />
MICHIEL VAN DER SCHAAF<br />
Directeur <strong>Delft</strong> Marketing<br />
<strong>Delft</strong> als bruisend zomerpodium, net als in Avignon.<br />
Een aantrekkelijke gedachte, vind ik. Laat onze<br />
<strong>Delft</strong>se zomerjurk maar fladderen. Ik wens u<br />
een mooie festivalzomer. •<br />
Elf jaar geleden richtten de <strong>Delft</strong>se<br />
Bouwkunde-alumni Pieter Raat, Jonathan<br />
Cramers en Bram Zondag Laserbeest op.<br />
Net als anderen in hun branche zagen zij<br />
de mogelijkheden van digital fabrication,<br />
zoals lasersnijden en 3D-printen, nog ver<br />
voordat het grote publiek bekend was<br />
met deze technieken. Toentertijd produceerde<br />
Laserbeest veelal voor studenten<br />
Bouwkunde en Industrieel Ontwerpen:<br />
borrelplanken voor disputen, maar ook<br />
prototypes voor studieopdrachten. Die<br />
studenten bekleden inmiddels functies<br />
bij allerlei bedrijven. Binnenkomende<br />
bestellingen zijn vaak van die TU-alumni.<br />
Op die manier weten grote organisaties<br />
als Coolblue, Boskalis en Shell Laserbeest<br />
te vinden. Maar ook voor kleine bedrijven<br />
en particulieren zijn zij de aangewezen<br />
partij, benadrukt Raat. “We maken alles op<br />
maat, in grote én kleine aantallen. Daarbij<br />
gaan we zo duurzaam mogelijk te werk:<br />
ons materiaal heeft een keurmerk of is<br />
gerecycled, we scheiden ons afval en we<br />
hebben een speciale oogstkamer voor<br />
bruikbaar restmateriaal.”<br />
We doen zoveel mogelijk zelf, zodat we maximale<br />
invloed hebben op het eindproduct<br />
Alles in eigen huis<br />
Achter Laserbeest staat een twaalfkoppig<br />
team. Iedereen heeft een ontwerpachtergrond.<br />
In de werkplaats staan zeven<br />
laser snijmachines te zoemen. Onlangs<br />
nam Laserbeest ook de houtwerkplaats<br />
van een zagerij over. “De vorige eigenaar,<br />
met wie we al nauw samenwerkten, stopte<br />
ermee. Met dit nieuwe machinepark en<br />
de creativiteit binnen ons team kunnen<br />
we bijna alles in eigen huis produceren,<br />
zonder tussenkomst van andere partijen.<br />
Daarmee hebben we maximale invloed<br />
op het eindproduct.” Ambities voor<br />
de toekomst liggen dan ook vooral in<br />
apparatuur. Raat: “Met een metaalsnijder<br />
of freesmachine kunnen we met nieuwe<br />
materialen grotere objecten maken. Maar<br />
het lasersnijden zal centraal blijven staan,<br />
dat is onze core <strong>business</strong>.” •<br />
Tekst: Anne Louïse van den Dool Foto: Petra de Jong
34 | delft.<strong>business</strong>/inspireren delft.<strong>business</strong>/inspireren | 35<br />
Het pand<br />
Kalverbos 22,<br />
<strong>Delft</strong><br />
Als bedrijf kies je een locatie die bij je past. Om de<br />
functionaliteit, de ligging of de uitstraling.<br />
In deze rubriek vertellen de bewoners waarom zij<br />
voor deze locatie hebben gekozen.<br />
Gebouwd in 1895. Omdat de waterleiding naar <strong>Delft</strong><br />
niet optimaal functioneerde, werd een tweede watertoren<br />
gebouwd ten noorden van de Haagpoort, de<br />
plek die later Kalverbos zou worden genoemd. Stads-<br />
architect M.A.C. Harman kreeg, namens NV <strong>Delft</strong>sche<br />
Duinwaterleiding Maatschappij, de opdracht om de<br />
toren te ontwerpen.<br />
Oppervlakte De Watertoren is 300 vierkante meter,<br />
het Pomphuis 120 vierkante meter en de Reinwaterkelder<br />
500 vierkante meter.<br />
Leuk om te weten De Watertoren is te huur voor bijeenkomsten<br />
en evenementen, zowel zakelijk als privé.<br />
Het Pomphuis wordt op dit moment gerenoveerd.<br />
Naar verwachting zal hier in 2024 restaurant<br />
Het Eiland worden geopend. In de Reinwaterkelder<br />
bevindt zich kunstcentrum RADIUS: een grote ondergrondse<br />
kunsthal voor hedendaagse kunst en ecologie.<br />
De exposities gaan over het snijvlak van kunst en<br />
wetenschap, met de nadruk op klimaat, ecologie en<br />
leefomgeving. De naam RADIUS is gebaseerd op de<br />
cirkelvormige ruimte van het centrum.<br />
Eerdere bewoner <strong>Delft</strong>enaar Werner Bremer en zijn<br />
vrouw kochten in 2006 het Rijksmonument voor het<br />
symbolische bedrag van 1 euro. Bremer investeerde<br />
flink in de renovatie en verkocht het veertien jaar later.<br />
Huidige bewoner <strong>Delft</strong> Monumenten BV.<br />
Kent u van <strong>Delft</strong>se vastgoedontwikkeling.<br />
In het pand sinds Oktober 2020.<br />
Waarom dit pand <strong>Delft</strong> Monumenten BV is gespecialiseerd<br />
in het revitaliseren en herbestemmen van oud<br />
(monumentaal) vastgoed. De Watertoren past prima<br />
binnen deze visie. •
36 | delft.<strong>business</strong>/inspireren delft.<strong>business</strong>/inspireren | 37<br />
Tekst: Nico Jouwe Foto’s: Fred Leeflang<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
We kunnen het netwerk<br />
makkelijk uitbreiden<br />
en opschalen<br />
<strong>Delft</strong>se bedrijven werken samen aan snel en veilig internet<br />
Sleutel tot groei<br />
is gemaakt van glas<br />
Economische groei is ondenkbaar zonder internet. De opkomst van de<br />
cloud en hybride werken dwingt iedere organisatie om kritisch te kijken<br />
naar de eigen connectiviteit. Volgens Michel van Loon (Breedband <strong>Delft</strong>)<br />
en Chris den Besten (Prolocation) is de sleutel tot snel, veilig<br />
en betrouwbaar internet gemaakt van glas. Of beter gezegd: van glasvezel.<br />
Soms zie je het tijdens een online overleg:<br />
medewerkers die vergaderen via een<br />
klein beeld met vertraging en haperende<br />
audio. Met een stabiele breedbandverbinding<br />
is dat probleem verleden tijd,<br />
vertelt Van Loon.<br />
“Om moderne bedrijfsprocessen<br />
efficiënt uit te voeren, is snelle en<br />
betrouwbare connectiviteit onmisbaar”,<br />
vult Den Besten aan. Of het nu gaat om<br />
online voorraadbeheer, het werken met<br />
cloudapplicaties of videobellen, niets<br />
is vervelender dan trage verbindingen<br />
en lange laadtijden. Als gevolg van de<br />
pandemie heeft het hybride werken<br />
bovendien een enorme vlucht genomen.<br />
In het bedrijfsleven, maar ook in het<br />
onderwijs, in de zorg en in de privésfeer<br />
is aansluiting op internet inmiddels<br />
onmisbaar. Glasvezel creëert de digitale<br />
infrastructuur die nodig is om het tempo<br />
van de interneteconomie bij te benen. En<br />
dat tempo ligt hoog, vinden Van Loon en<br />
Den Besten.<br />
Snelheid en symmetrie<br />
Ooit heette het internet de ‘digitale<br />
snelweg’. Maar door de duizelingwekkende<br />
vaart waarmee kolossale databestanden<br />
tegenwoordig door ultradunne glasvezelkabeltjes<br />
verstuurd worden, dekt de term<br />
‘snelweg’ allang niet meer de lading. Want<br />
behalve voor snelheid zorgt glasvezel<br />
ook voor symmetrie in de verbinding. Dat<br />
betekent dat de uploadsnelheid gelijk is<br />
aan de downloadsnelheid.<br />
Bandbreedte is met glasvezel nauwelijks<br />
een probleem. Dat is een belangrijk<br />
verschil met koperen en coax-kabels.<br />
Den Besten. “Een ander voordeel van het<br />
fijnmazige glasvezelnetwerk in <strong>Delft</strong> is dat<br />
het zorgt voor redundantie. Dat wil zeggen<br />
dat een wegvallende verbinding moeiteloos<br />
kan worden overgenomen door een<br />
andere verbinding binnen het netwerk.<br />
Daarnaast kunnen we snel opschalen als<br />
er meer verbindingen of meer bandbreedte<br />
nodig is.”<br />
Dark fiber<br />
Breedband <strong>Delft</strong> biedt ook dark fiber: een<br />
glasvezelverbinding tussen twee locaties<br />
van een bedrijf of instelling, of van een<br />
bedrijf naar een datacentrum, waarmee<br />
je een eigen netwerk kunt inrichten. Dit is<br />
met name interessant voor grote organisaties,<br />
zoals ziekenhuizen, opleidingsinstituten<br />
of financiële instellingen, legt Den<br />
Besten uit. “De bandbreedte is ongelimiteerd,<br />
je kunt makkelijker opschalen<br />
en je hebt de volledige controle over het<br />
Door de handen ineen te slaan is een zeer fijnmazig<br />
en betaalbaar netwerk aangelegd<br />
beheer en het onderhoud. Een belangrijk<br />
voordeel is ook dat een organisatie de<br />
beveiliging en encryptie in eigen hand<br />
heeft. Met de steeds striktere eisen aan<br />
de omgang met persoonsgegevens en<br />
andere vertrouwelijke informatie is dat<br />
een groot voordeel.”<br />
Lokale partner<br />
Breedband <strong>Delft</strong> is in 2005 als stichting<br />
opgericht door een aantal <strong>Delft</strong>se<br />
bedrijven en instellingen. Van Loon: “Er<br />
was veel behoefte aan snelle en betrouwbare<br />
glasvezelverbindingen, maar het<br />
aanbod van grote landelijke partijen was<br />
beperkt en duur. Door de handen ineen te<br />
slaan is een zeer fijnmazig en betaalbaar<br />
netwerk aangelegd in <strong>Delft</strong> met uitlopers<br />
richting het Westland en Pijnacker. Het<br />
netwerk wordt operationeel beheerd door<br />
Prolocation. Voor het aanleggen van de<br />
bekabeling in de grond werken we al jaren<br />
samen met BAM. Een mooi staaltje van<br />
lokale samenwerking. Het grote voordeel<br />
van het werken met <strong>Delft</strong>se partijen is dat<br />
wij maatwerk kunnen leveren.”<br />
Inspelen op groei<br />
<strong>Delft</strong> heeft groeiambities en wil tot 2040<br />
minimaal tienduizend extra banen realiseren.<br />
Daarvoor is onder meer honderdduizend<br />
vierkante meter extra bedrijfsruimte<br />
nodig, met name voor de innovatieve<br />
maakindustrie. Dat biedt mogelijkheden<br />
om het glasvezelnetwerk nog fijnmaziger<br />
te maken dan het al is. Van Loon: “Door<br />
onze lokale aanwezigheid kunnen we<br />
snel inspelen op dit soort ontwikkelingen.<br />
We hebben geen ambities om ver<br />
buiten <strong>Delft</strong> uit te breiden, maar er zijn al<br />
uitlopers in ontwikkeling richting Zoetermeer,<br />
voor een ziekenhuis, en richting<br />
Rijswijk voor een onderwijsinstelling. Als<br />
er eenmaal ergens glasvezel ligt, is het<br />
relatief eenvoudig om andere instellingen<br />
en bedrijven op ons netwerk aan te<br />
sluiten. En bij een grotere behoefte in<br />
Rijswijk kunnen we samenwerken met het<br />
Glaslokaal, een Haagse stichting vergelijkbaar<br />
met Breedband <strong>Delft</strong>. Dit soort lokale<br />
initiatieven werken gewoon heel goed.” •<br />
Wasstraat tegen DDoS<br />
Een nachtmerrie voor iedere organisatie: een<br />
DDoS-aanval (Distributed Denial-of-Service).<br />
Vaak zijn (lokale) overheden, gezondheidsinstanties,<br />
internetproviders of financiële<br />
instellingen het doelwit. Breedband <strong>Delft</strong><br />
biedt een extra bescherming in de vorm van<br />
NaWas (Nationale anti-DDoS Wasstraat). Deze<br />
apparatuur vangt het ‘vuile verkeer’ af en leidt<br />
het schone verkeer weer terug.
38 | delft.<strong>business</strong>/kennis-delen<br />
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 39<br />
Zo zit dat: AI als hulpmiddel<br />
Online sparringpartner<br />
en vraagbaak<br />
Demi<br />
Wiegman<br />
In deze rubriek delen we<br />
kennis om ondernemers te<br />
informeren en inspireren.<br />
Foto: Alyssa van Heyst<br />
Het gebruik van Artificial Intelligence (AI)<br />
in marketing en communicatie heeft, bij<br />
het juiste gebruik, best wat voordelen<br />
voor bedrijven.<br />
AI kan grote hoeveelheden klantgegevens<br />
analyseren en waardevolle inzichten<br />
verschaffen, waardoor u als bedrijf beter<br />
inzicht kan krijgen in het gedrag en de<br />
voorkeuren van hun doelgroep. Dit kunt<br />
u inzetten om bijvoorbeeld gepersonaliseerde<br />
marketingcampagnes te creëren,<br />
wat de klantbetrokkenheid en conversiepercentages<br />
verhoogt.<br />
Focus op creatieve taken<br />
Ook is AI een fijne sparringpartner bij<br />
ingewikkelde vraagstukken en kan het<br />
een goed hulpmiddel zijn om efficiëntie<br />
en productiviteit te verbeteren door automatisering<br />
van repetitieve taken, zoals<br />
social media-beheer, personalisatie van<br />
e-mails en contentgeneratie. Daarnaast<br />
kan AI helpen bij het voorspellen van<br />
consumentengedrag en het optimaliseren<br />
van marketingcampagnes. Dit stelt<br />
marketeers in staat om zich te focussen<br />
op strategische en creatieve taken, zoals<br />
het ontwikkelen van campagnes en het<br />
verbeteren van de klantervaring.<br />
Risico’s<br />
Uiteraard zijn er ook enkele nadelen<br />
waarmee u als ondernemer rekening<br />
moet houden. Privacy en beveiliging<br />
van klantgegevens zijn de belangrijkste<br />
zorgen. Het verzamelen en opslaan van<br />
klantinformatie brengt risico’s met zich<br />
mee, en bedrijven moeten voldoen aan<br />
de privacywetgeving om het vertrouwen<br />
van klanten te behouden.<br />
Balans<br />
Een ander nadeel is het gebrek aan menselijkheid.<br />
AI kan processen automatiseren,<br />
maar mist vaak de emotionele<br />
intelligentie en creativiteit waarover<br />
marketeers wel beschikken. Een balans<br />
tussen geautomatiseerde processen en<br />
menselijke interactie is essentieel om<br />
persoonlijke content te maken.<br />
Waardevol hulpmiddel<br />
AI is een waardevol hulpmiddel, maar<br />
geen vervanging voor menselijke expertise,<br />
creativiteit en ervaring. Kortom: AI<br />
biedt genoeg voordelen, mits u rekening<br />
houdt met privacykwesties en voldoende<br />
menselijkheid toevoegt voor het<br />
meest effectieve resultaat. •<br />
EXPERTTIPS VAN DEMI<br />
Verzamel waardevolle<br />
klantgegevens<br />
Analyseer gegevens met behulp<br />
van AI om inzichten te verkrijgen<br />
voor gepersonaliseerde marketing.<br />
Automatiseer repetitieve taken<br />
Laat makkelijk te automatiseren<br />
taken gerust door een computer<br />
doen. U kunt zich daardoor<br />
focussen op strategische en<br />
creatieve zaken.<br />
Demi Wiegman is<br />
communicatiemedewerker bij<br />
Dot•, hét bureau voor bedrijven,<br />
gemeentelijke organisaties<br />
en onderwijsinstellingen<br />
die een oplossing zoeken<br />
voor hun marketing- en<br />
communicatievraagstuk. Dit<br />
artikel is geschreven met<br />
behulp van AI.<br />
‘AI is een waardevol<br />
hulpmiddel, maar<br />
geen vervanging voor<br />
menselijke expertise en<br />
ervaring’<br />
Houd de menselijke touch<br />
Zorg voor een balans tussen<br />
geautomatiseerde processen<br />
en menselijke interactie.<br />
Investeren in de toekomst<br />
‘Zo kan ik nog jaren door’<br />
George Zevenbergen runt al vijfien jaar restaurant MOODZ aan het Vesteplein, samen met zijn<br />
vrouw Monique. De zaken gaan goed, maar ondernemen is vooruitzien, en dus heeft hij nu ook een<br />
cateringbedrijf en een horecagroothandel. “Dat laatste kan ik zeker tot mijn zeventigste blijven doen.”<br />
Het is 2008. George Zevenbergen (links<br />
op de foto) en zijn vrouw Monique doen<br />
mee aan het tv-programma Mijn Tent is<br />
Top. Onder leiding van chef-kok Herman<br />
den Blijker stampen ze een horecazaak<br />
uit de grond. Hun restaurant MOODZ<br />
bestaat anno 2023 nog steeds. “Als enige:<br />
de zaken van de andere deelnemers zijn<br />
opgedoekt”, vertelt Zevenbergen.<br />
Moeilijke tijden<br />
De zaak heeft nu weer de wind in de<br />
zeilen, maar de afgelopen jaren waren<br />
moeilijk. “MOODZ was tijdens de lockdowns<br />
gesloten, dus moesten we iets<br />
anders verzinnen om geld te verdienen”,<br />
blikt Zevenbergen terug. “Gasten konden<br />
bij ons dozen met sushi bestellen. Dat<br />
werd een hit.” Het horecapaar vond het<br />
cateren van gasten zo leuk, dat ze er<br />
na de coronaperiode mee doorgingen.<br />
“We zijn cateringbedrijf Fabz, Fabulous<br />
catering by MOODZ, begonnen met onze<br />
compagnon Flores Hamilton. Hij is een<br />
geweldige kok.”<br />
Vooruitkijken<br />
Zevenbergen is bijna zestig en dat stemt<br />
tot nadenken. “Ik ben nu nog elke dag<br />
in de zaak, maar dat houdt een keer op.<br />
Daarom verkopen we namens groothandel<br />
HorecaLAB onder andere servetten<br />
en menukaarten aan horecazaken in<br />
Zuid-Holland en Zeeland, iets wat ik tot<br />
zeker mijn zeventigste kan blijven doen.<br />
We leveren topkwaliteit én zijn betaalbaar.<br />
Dat laatste is belangrijk, want de horeca<br />
heeft het moeilijk. Veel collega’s moeten<br />
hun coronasteun nog terugbetalen.”<br />
Als we als ondernemers samenwerken,<br />
kunnen we meer bezoekers trekken<br />
Samenwerken<br />
Zevenbergen werkt samen met Rondvaart<br />
<strong>Delft</strong>, Sloepverhuur Randstad Recreaties<br />
en De Waterbus. Hij ziet nog meer mogelijkheden<br />
voor groei. “Als we als ondernemers<br />
onze krachten bundelen, kunnen we<br />
meer bezoekers trekken.Het Vesteplein<br />
wordt met zijn bioscoop, theater en<br />
kunstencentrum OPEN een cultuurplein<br />
genoemd, maar het lijkt eerder op een<br />
fietsenstalling. Zet een podium neer<br />
voor optredens of vertoon films in een<br />
openluchtbioscoop. Er valt van alles te<br />
verzinnen. Wat zou het mooi zijn als al die<br />
ideeën werkelijkheid kunnen worden.” •<br />
FABZ<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
Fabulous catering by Moodz biedt<br />
catering voor kleine en grote feesten,<br />
borrels en evenementen. Met een<br />
foodtruck waarin de gerechten<br />
ter plekke worden bereid, een<br />
champagnebar of -lounge of een<br />
cocktailbar. Ook een dj behoort ook<br />
tot de mogelijkheden.<br />
Tekst: Margot de Graaff Foto: Raúl Neijhorst
40 | delft.<strong>business</strong>/inspireren<br />
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 41<br />
Als ondernemer moet je hart hebben voor je omgeving<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
Creatief ondernemerskoppel<br />
Flexibiliteit als rode draad<br />
beperking hoeft geen belemmering te zijn.<br />
Wel vind ik het vanwege de communicatie<br />
met de klant belangrijk dat mijn medewerkers<br />
Nederlands spreken. Schilder worden<br />
is vaak geen eerste keus van jongeren.<br />
Niemand zegt als kind: ik word schilder.<br />
Zonde toch? Het is zo’n mooi vak.”<br />
Lastige coronajaren<br />
De coronaperiode was de belangrijkste<br />
reden dat René zijn activiteiten verlegde<br />
van het schoenenvak naar het schildersvak.<br />
“Met de winkel hadden we twee lastige<br />
coronajaren. In totaal zijn we zo’n zes<br />
maanden dicht geweest. Natuurlijk was<br />
online verkoop een optie, maar voor<br />
Mariska en mij draait het vooral om<br />
het persoonlijke contact met de klant.<br />
Sommige klanten komen al dertig jaar<br />
bij ons. Inmiddels nemen ze de volgende<br />
generatie mee de winkel in. Dat dienstverlenende<br />
aspect was helemaal verdwenen.<br />
Tijdens de coronacrisis zat iedereen<br />
binnen in zijn joggingpak met slippers.<br />
Toen was er geen behoefte aan mooie<br />
schoenen, maar wel aan schilders.”<br />
Blijven vernieuwen<br />
Regelmatig van koers veranderen, vernieuwen<br />
en verbeteren, het loopt als een<br />
rode draad door de ondernemerscarrière<br />
van Mariska en René. In de schoenenzaak<br />
hadden ze een tijd hun eigen schoenmerk:<br />
Nobel's Choice. “Wij vonden het<br />
van toegevoegde waarde om als schoenenwinkel<br />
niet alleen maar de standaardmerken<br />
te voeren”, vertelt René. “Daarbij<br />
werkten we samen met ambachtelijke<br />
schoenmaker in Turkije. Helaas moest hij<br />
stoppen. Daarna hebben we nooit meer<br />
die kwaliteit kunnen vinden.”<br />
Een uitstapje naar een andere branche<br />
maakte hij ook al eerder. René en Mariska<br />
runden naast de schoenenzaak ook een<br />
bloemenwinkel. “Dat pand kwam leeg te<br />
staan, en leegstand is niet goed voor je<br />
<strong>business</strong>. Ik vind dat je als ondernemer<br />
hart moet hebben voor je omgeving. Het<br />
is belangrijk dat het levendig en gezellig<br />
is in <strong>Delft</strong> en daar lever ik graag een<br />
bijdrage aan.”<br />
Eigen merk<br />
Inmiddels heeft René ook een eigen merk<br />
verf. “Een schilder heeft altijd te veel verf.<br />
Dat moeten we op een speciale manier<br />
afvoeren. Terwijl er vanuit de consument<br />
veel vraag naar die verf is. We werken met<br />
plantaardig biologische verf van Sigma.<br />
Wij vullen dat nu af in een eigen verpakking<br />
en verkopen het tegen kostprijs aan<br />
particulieren. Dat spaart enorm op het<br />
afval. Zo proberen we steeds met de tijd<br />
en de omstandigheden mee te bewegen.<br />
Het heeft geen zin om terug te kijken en<br />
te treuren als dingen anders zijn gelopen.<br />
De wereld verandert nou eenmaal. De<br />
melkboer op de hoek is er ook niet meer.<br />
En zonder internet red je het ook echt niet.<br />
Vooruitkijken in plaats van achteruit, dat is<br />
belangrijk voor iedere ondernemer.” •<br />
René en Mariska Nobel zijn al jaren vertrouwde gezichten in de <strong>Delft</strong>se binnenstad.<br />
In hun schoenenwinkel aan de Molslaan hebben ze altijd tijd voor een praatje en<br />
gezelligheid. Tegenwoordig runt Mariska de winkel en heeft René zijn oude vak als<br />
schilder weer opgepakt. Want als ondernemer moet je meebuigen met de economische<br />
omstandigheden.<br />
Tekst: Annemarie de Vries Foto’s: Fred Leeflang<br />
René runt zijn schildersbedrijf goedschilderwerk.com<br />
met dezelfde flair en<br />
aandacht als <strong>Delft</strong> dat van hem gewend<br />
is in zijn schoenenwinkel. Geen wonder<br />
dat hij inmiddels twee teams aan het<br />
werk heeft. “Ik doe de klantcontacten en<br />
houd de voortgang van de projecten in<br />
de gaten”, vertelt hij. “Ik pak zelf ook de<br />
kwast, maar ik ben 51 en het is een fysiek<br />
zwaar vak, dus vind ik zo’n drie dagen per<br />
week genoeg. Het is leuk en bevredigend<br />
werk om een pand weer mooi in de verf<br />
te zetten. Mariska helpt met de administratie.<br />
We zijn een echt team: we vullen<br />
elkaar goed aan.”<br />
Iedereen een kans<br />
Aan klanten heeft René geen gebrek. “Bij<br />
ons geldt: afspraak is afspraak”, vertelt<br />
hij. “Vanwege de prijsverhogingen zie ik<br />
Vooruitkijken in plaats van achteruit,<br />
dát is het belangrijkst als ondernemer<br />
dat schilders een klus afzeggen omdat ze<br />
elders een betere prijs kunnen krijgen. Zo<br />
werken wij niet: dan zadel je de klant op<br />
met een probleem.”<br />
Net als voor veel ondernemers is het ook<br />
voor René een uitdaging om voldoende<br />
personeel te vinden. Toch heeft hij er een<br />
weg in gevonden. “Je moet een beetje<br />
creatief zijn en iedereen een kans geven.<br />
In mijn bedrijf werken mensen met heel<br />
uiteenlopende achtergronden. We krijgen<br />
soms jonge mensen binnen via het UWV.<br />
Die leiden we vervolgens op. Daarnaast<br />
hebben we ervaren krachten die via via bij<br />
ons zijn gekomen. Ook werken we met een<br />
stichting voor personeel met een rugzakje.<br />
Je moet kijken wat iemand kan; een
42 | delft.<strong>business</strong>/verbinden<br />
delft.<strong>business</strong>/verbinden | 43<br />
Gelukkig hebben we de foto’s nog<br />
• 12 mei<br />
Ter Steege Bouw<br />
Vastgoed <strong>Delft</strong><br />
Een feestelijke opening<br />
van het nieuwe pand in de<br />
Harnaschpolder, waar alle<br />
relaties welkom waren om<br />
samen te proosten op deze<br />
bijzondere gebeurtenis.<br />
• 31 mei – 11 juni<br />
<strong>Delft</strong> Fringe Festival<br />
Jonge theatermakers van<br />
uiteenlopende podiumkunstengenres<br />
kregen tijdens het <strong>Delft</strong><br />
Fringe Festival de kans om op<br />
verschillende plekken in de stad<br />
op te treden en hun passie te<br />
delen.<br />
Foto’s: Alyssa van der Heyst Foto’s: Michel Heerkens<br />
• 15 mei<br />
<strong>Delft</strong> Verbindt<br />
<strong>Delft</strong>se ondernemers<br />
maakten tijdens <strong>Delft</strong><br />
Verbindt kennis met ROC<br />
Mondriaan <strong>Delft</strong>, luisterden<br />
naar schrijfster Marianne<br />
Zwagerman en genoten<br />
na afloop van een lekkere<br />
barbecue.<br />
• 1 juni<br />
WestCord Hotel <strong>Delft</strong><br />
WestCord Thirstdays is dé<br />
donderdagmiddagborrel<br />
van <strong>Delft</strong>. Tijdens deze<br />
editie vertelde Maxilian<br />
Schupp, oprichter van<br />
Edibles, over zijn start-up<br />
en zijn missie om de wereld<br />
plasticvrij te maken.<br />
Foto’s: Fringe<br />
Foto’s: WestCord Hotel
44 | delft.<strong>business</strong>/inspireren<br />
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 45<br />
Ik heb nog veel meer ideeën over<br />
andere toepassingen van mycelium<br />
dat onze producten, service en diensten<br />
levend moeten zijn, want we willen de<br />
natuur niet langer uitbuiten, maar ermee<br />
samenwerken.”<br />
Tekst: Monique Linneman Foto: Studio Oostrum<br />
Bron van nieuw leven<br />
Eén worden<br />
met de natuur<br />
Een doodskist die je niet maakt, maar die groeit. Het is de<br />
zogenoemde Loop Living Cocoon. Wie zich in deze kist van levende<br />
paddenstoelen laat begraven, verrijkt de grond en is een bron voor<br />
nieuw leven. Het idee komt van de 28-jarige oud-TU-student<br />
Bob Hendrikx. Zijn doodskisten groeien in de Loop Biotech-fabriek<br />
aan de Vulcanusweg in <strong>Delft</strong>.<br />
Meteen bij binnenkomst van het gebouw<br />
maakt de bezoeker kennis met de Loop<br />
Living Cocoon. De ecrukleurige kist,<br />
bekleed met een matrasje van vers mos,<br />
staat opgesteld naast de entree en nodigt<br />
onmiddellijk uit tot voelen. Verrassing:<br />
hij voelt fluweelzacht aan. “Ja, zo fijn<br />
Samenwerken met de natuur<br />
Terloops leerde hij dat mycelium de<br />
grootste recycler op aarde is. “Een gewelvoelt<br />
de paddenstoel”, vertelt Hendrikx.<br />
“Hoe langer hij groeit, hoe zachter hij<br />
wordt.” Het materiaal van de grafkist<br />
is uniek: het is een mix van mycelium<br />
(schimmeldraden) en hennep, die samengevoegd<br />
tot wasdom komen. Oftewel: de<br />
kist vormen. Het fluwelige oppervlak van<br />
We gaan de productie flink opschalen, want we geloven erin<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
het materiaal– denk aan het witte huidje<br />
van brie – is een fijne bijkomstigheid.<br />
Het geeft de kist, in combinatie met het<br />
zachte bed van mos, een uiterst comfortabel<br />
uiterlijk. Bovendien geurt het mos,<br />
voor wie van bos en natuur houdt, ook<br />
nog eens heel aangenaam.<br />
Levende architectuur<br />
Hendrikx studeerde architectuur en<br />
industrieel ontwerpen aan de TU <strong>Delft</strong> en<br />
raakte gefascineerd door de snelle groei<br />
bij bouwprocessen, zowel van gebouwen<br />
als van organismen. Samen met zijn<br />
overtuiging dat we anders met de natuur<br />
moeten omgaan, legt dit de kiem voor zijn<br />
wens om samen te werken met de natuur.<br />
“Ik onderzocht met een paar medestudenten<br />
hoe we bestaande gebouwen<br />
milieuvriendelijker konden maken. Onze<br />
conclusie: dat kan, maar niet op wereldschaal,<br />
want daar hebben we simpelweg<br />
niet genoeg grondstoffen voor. We<br />
zouden op een of andere manier een<br />
voorbeeld moeten nemen aan de natuur<br />
– levende architectuur – die altijd maar<br />
blijft groeien. Ik bestudeerde vervolgens<br />
koraalvorming, keek hoe bijenkorven en<br />
vogelnesten worden gebouwd én hoe<br />
mycelium groeit. Dat is een ongelooflijk<br />
ondergronds netwerk van schimmeldraden,<br />
waarvan wij boven de grond alleen<br />
de vrucht zien: de paddenstoel.”<br />
Saneren van<br />
vervuilde grond<br />
Hendrikx droomt hardop over de<br />
toekomstmogelijkheden. “Wat<br />
zou het mooi zijn als we op een<br />
vervuild stuk grond honderden<br />
mensen in een myceliumkist<br />
begraven, en op die manier de<br />
vervuilde grond saneren. De<br />
overledenen krijgen dan geen<br />
steen op hun graf, maar een<br />
boom. Op die manier kunnen we<br />
een heel nieuw bos maken.”<br />
dige ontdekking. Tijdens de Dutch Design<br />
Week presenteerde ik mijn afstudeerproject:<br />
een levend huis van mycelium. Toen<br />
een bezoeker me vroeg wat er zou gebeuren<br />
als zijn oma in het huis zou komen te<br />
overlijden, zag ik opeens de toepassing<br />
van mycelium als doodskist. Een product<br />
voor de mens, gegroeid in samenwerking<br />
met levende organismen, waarbij we het<br />
product teruggeven aan de natuur.”<br />
Volwaardig bedrijf<br />
Dat was drie jaar geleden. Een half jaar later<br />
was de eerste kist een feit. “Nu zijn we<br />
een volwaardig bedrijf met vijftien medewerkers,<br />
die zich onder andere bezighouden<br />
met het kweken van het organisme,<br />
de techniek en de automatisering van de<br />
productie, en met sales en marketing. Op<br />
dit moment focussen wij ons volledig op<br />
de levende doodskist, maar ik heb nog<br />
veel meer ideeën voor andere toepassingen<br />
en producten. Alles vanuit onze visie<br />
The Rolling Stones<br />
De CO 2<br />
-voetafdruk van myceliumkisten is<br />
vele malen kleiner dan bij kisten van hout<br />
en andere materialen. Ook bij een crematie<br />
is de myceliumkist dus een duurzaam<br />
alternatief. Bovendien geeft de cocoon<br />
ook veel sneller CO 2<br />
terug. Inmiddels zijn<br />
in zes landen opgeteld al zo’n 350 mensen<br />
begraven of gecremeerd in de Loop<br />
Living Cocoon. Maar dit kunnen er snel<br />
veel meer worden. Hendrikx: “We gaan<br />
flink opschalen, want we geloven erin.<br />
Nu kunnen hier vijftig kisten per maand<br />
groeien, binnenkort zijn dat er vijfhonderd.<br />
Daarmee wordt het ook goedkoper. Door<br />
de groeiomstandigheden te veranderen,<br />
kunnen ook variaties in kleur ontstaan.<br />
Leuk is ook dat muziek, door de trillingen<br />
ervan, invloed heeft op de groei en daarmee<br />
op het uiterlijk van de kist. Die wordt<br />
dan bijvoorbeeld ribbeliger of gladder.<br />
Hoe gaaf zou het zijn als je fan bent van<br />
The Rolling Stones en begraven wordt in<br />
een kist die groeide op je favoriete nummer<br />
van de band?” •<br />
Foto: Loop
46 | delft.<strong>business</strong>/kennis-delen delft.<strong>business</strong>/kennis-delen | 47<br />
Praatplaat<br />
Wij West werkt<br />
aan gelijke kansen<br />
“In april ben ik begonnen als programmadirecteur<br />
van Wij West <strong>Delft</strong>. Ons doel:<br />
er samen voor zorgen dat alle bewoners<br />
kunnen meedoen in de samenleving en<br />
hun talenten weten te benutten. En dat<br />
jongeren in <strong>Delft</strong>-West even veel kansen<br />
hebben om zich te ontwikkelen en hun<br />
talenten te ontplooien als jongeren in<br />
andere wijken.<br />
Eind maart was het startdocument<br />
gereed. Op dit moment zijn we volop<br />
bezig met het formuleren van concrete<br />
acties. We organiseren werkateliers om<br />
input hiervoor op te halen bij bewoners,<br />
gemeente, ondernemers en partners.<br />
In <strong>Delft</strong>-West wonen mensen met diverse<br />
achtergronden, culturen en talenten.<br />
Deze diversiteit is onze kracht. Iedereen<br />
draagt op zijn eigen manier bij aan de toekomst<br />
van <strong>Delft</strong>-West. We bundelen de<br />
krachten van inwoners met die van lokale<br />
organisaties, bedrijven en instanties. Zo<br />
werken we samen om de wijk te laten<br />
doorontwikkelen tot een<br />
plek waar iedereen<br />
kan meedoen en<br />
groeien.”<br />
Carmen Sjardijn<br />
Leefbaarheid in<br />
<strong>Delft</strong>-West<br />
Buitenhof<br />
Tanthof-West<br />
Zeer onvoldoende<br />
Onvoldoende<br />
Voorhof<br />
Voorhof<br />
Wat koesteren we:<br />
• Actieve bewoners organiseren vrijwillig activiteiten<br />
• Zorg, welzijn en onderwijs aanwezig<br />
• Poptahofpark<br />
• Winkelcentrum De Hoven<br />
Wat krijgt aandacht:<br />
• Betere verbindingen voor voetgangers en fietsers<br />
• Woningen energiezuiniger<br />
• Minder armoede en een veiligere buurt<br />
Buitenhof<br />
Wat koesteren we:<br />
• Bewoners met sterke binding met wijk<br />
• Betaalbare woningen<br />
• Buurtfabriek<br />
Wat krijgt aandacht:<br />
• Aandacht voor armoede en<br />
andere maatschappelijke problemen<br />
• Renovatie en verduurzaming van woningen<br />
• Winkelgelegenheden en bedrijfsruimte<br />
Tanthof-West<br />
Wat koesteren we:<br />
• Het vele groen<br />
• Dorpse opzet van buurt<br />
• Woningen met relatief gunstig energielabel<br />
Wat krijgt aandacht:<br />
• Veiligheid in de wijk<br />
• Aantrekkelijk winkelgebied<br />
• Opknapbeurt woningen<br />
Goed<br />
Uitstekend<br />
Kijk naar elkaar om,<br />
en werk samen aan<br />
de oplossing.<br />
Nationaal Programma<br />
Leefbaarheid en Veiligheid<br />
<strong>Delft</strong>-West is als één van de twintig<br />
gebieden aangesloten bij het ‘Nationaal<br />
Programma Leefbaarheid en<br />
Veiligheid’. De rijksoverheid wil met<br />
dit programma samen met gemeente<br />
en partners binnen vijftien tot<br />
twintig jaar de toekomst van de<br />
bewoners verbeteren. Ook wil ze<br />
voorkomen dat problemen zich<br />
opstapelen in deze gebieden. Het<br />
gaat om de problemen rond onderwijs,<br />
armoede, gezondheid, werk,<br />
wonen en veiligheid.<br />
Samen<br />
maken<br />
wij West<br />
Wij West is een netwerk van<br />
betrokken bewoners, ondernemers,<br />
organisaties en gemeente. Samen<br />
werken wij aan het programma ‘Wij<br />
West, gelijke kansen in <strong>Delft</strong>’. We<br />
willen dat het veilig en goed wonen<br />
is in Voorhof, Buitenhof en<br />
Tanthof-West. Bovendien zetten we<br />
ons in voor een toekomst waarin alle<br />
bewoners mee kunnen doen, in<br />
staat zijn hun kansen te pakken en<br />
hun talenten weten te benutten. Een<br />
toekomst waarin alle jongeren een<br />
goede start in het leven hebben.<br />
Meer informatie op:<br />
wijwestdelft.nl<br />
Meld je aan voor<br />
de nieuwsbrief:<br />
1<br />
2<br />
3<br />
4<br />
5<br />
Doelen<br />
Samen verbeteren we <strong>Delft</strong>-West<br />
door de volgende doelen te behalen<br />
De jeugd krijgt de kans om<br />
het beste uit zichzelf te halen<br />
• Diploma halen<br />
• Talenten ontdekken<br />
Alle bewoners hebben bestaanszekerheid<br />
• Betaalde baan die kansen biedt<br />
• Ontdekken en ontwikkelen van talenten en vaardigheden<br />
• Bewoners zijn gezond<br />
• Iedereen kan meedoen<br />
In <strong>Delft</strong>-West is het fijn en veilig wonen<br />
• Voorkomen dat jongeren zich aansluiten bij criminele organisaties<br />
• Verbeteren van de buitenruimte<br />
• Minder overlast in <strong>Delft</strong>-West<br />
• Sturen op wat een wijk kan hebben<br />
Voor iedereen is er een plek om te wonen,<br />
te leren en te werken.<br />
• Wensen en behoeften van bewoners over wonen staan centraal<br />
• Voldoende ruimte voor ondernemen, onderwijs en ontmoeting<br />
Vanuit vertrouwen trekken we samen op<br />
en kijken we naar elkaar om.<br />
• De kracht van lokale activiteiten benutten<br />
• Bewoners stimuleren om mee te doen in een gemeenschap<br />
• Zorg en ondersteuning dichtbij<br />
Zo werken wij samen:<br />
Drie uitgangspunten die altijd leidend zijn:<br />
Belangrijke rol voor bewoners<br />
De bevlogen en actieve bewoners weten als geen ander wat er speelt<br />
in de buurt en hoe ze andere buurtbewoners kunnen bereiken en<br />
motiveren.<br />
Allemaal verantwoordelijk voor toekomst<br />
We maken duidelijke afspraken met elkaar en zorgen dat we de<br />
doelen halen. Het programmabureau ondersteunt hierbij. Daarnaast<br />
is er een alliantieraad, een partnerraad en een jongerenraad.<br />
Het vraagt tijd<br />
Alle partijen verbinden zich voor tenminste twintig jaar aan<br />
<strong>Delft</strong>-West. We hebben een meerjarenplan, maar spelen ook in op de<br />
ontwikkelingen van dit moment. We vieren wat we al bereikt hebben<br />
én houden aandacht voor wat er nog moet gebeuren.<br />
GELIJKE KANSEN IN DELFT
48 | delft.<strong>business</strong>/verbinden delft.<strong>business</strong>/verbinden | 49<br />
•Binnenkort<br />
6 juli<br />
2 juni - 30 september<br />
7 september<br />
TU <strong>Delft</strong><br />
Community Drinks<br />
Proost samen met uw collega’s op de<br />
maandelijkse communityborrel van<br />
TU <strong>Delft</strong> Campus en ontmoet techenthousiastelingen.<br />
Firma van Buiten<br />
Gratis na aanmelding<br />
Tudelftcampus.nl<br />
17.00 – 20.00 uur<br />
<strong>Delft</strong>se Festivalzomer<br />
Vier maanden genieten van de leukste<br />
evenementen. Van dans, theater,<br />
cabaret en muziek tot bierfestival en<br />
bloemencorso. Er is voor iedereen wat te<br />
beleven.<br />
Diverse locaties in de stad<br />
festivalzomer.info<br />
Energy Talks & Drinks<br />
Tijdens deze editie staat energietransitie<br />
in de spotlights en kunt u deelnemen aan<br />
interessante discussies en ontmoet u<br />
experts op dit gebied.<br />
Buccaneer <strong>Delft</strong><br />
Gratis na aanmelding<br />
Buccaneerdelft.com<br />
20 september<br />
17.00 – 19.00 uur<br />
Duurzaam openbaar vervoer over het water<br />
Reizen als relaxmoment<br />
Misschien hebt u hem al zien varen in <strong>Delft</strong>: de Waterbus. Een nieuwe vorm van openbaar<br />
THEMA<br />
E CO N O M IE E N W E R KG ELE G E N H EID<br />
Meer evenementen<br />
en actuele informatie op<br />
delft.<strong>business</strong>/<br />
<strong>business</strong>agenda<br />
Netwerkdiner<br />
Bites & Business<br />
Elkaar leren kennen, elkaar inspireren en<br />
elkaar actief verder helpen. Dat zijn de<br />
ingrediënten van een netwerkdiner bij<br />
Bites & Business.<br />
vervoer: snel, comfortabel en duurzaam. Deze volledig elektrische boot heeft zelfs een<br />
handig hefdak voor lage bruggen. Oprichter en mede-eigenaar Kees Schonebaum raakt<br />
n.t.b. 18.30 – 22.00 uur 45<br />
Bitesen<strong>business</strong>.nl<br />
Tekst: Annemarie de Vries Foto: Fred Leeflang<br />
er niet over uitgepraat. “We maken <strong>Delft</strong> beter bereikbaar en op een schone manier. Hoe<br />
mooi is dat?”<br />
De twee <strong>Delft</strong>se Waterbussen bieden ieder<br />
ruimte aan vijftig personen. De eerste<br />
maanden zijn ze alleen beschikbaar voor<br />
feesten en partijen; vanaf augustus worden<br />
ze ook ingezet als openbaar vervoer<br />
en voor bedrijfsuitjes. Hiermee ontsluit<br />
de Waterbus delen van <strong>Delft</strong> die nu niet<br />
goed met het ov bereikbaar zijn. “We<br />
denken dat dit een welkome aanvulling<br />
is voor mensen die in de buurt van de<br />
Schie werken”, vertelt Schonebaum. “Het<br />
is ook een ontspannen manier van reizen,<br />
hoorden we van testvaarders. Een echt<br />
relaxmoment.”<br />
Feesten en partijen<br />
In de spits vaart de Waterbus met twee<br />
boten, daarbuiten met een. De andere<br />
boot is dan beschikbaar voor events. In<br />
het weekeinde geldt dat voor beide boten.<br />
“We hebben afspraken met <strong>Delft</strong>se cateraars”,<br />
vertelt Schonebaum. “Diner, lunch<br />
of borrel, alles is mogelijk. We gaan standaardarrangementen<br />
aanbieden, maar<br />
We maken <strong>Delft</strong><br />
beter bereikbaar op<br />
een schone manier<br />
kunnen ook een arrangement op maat<br />
samenstellen. Je zou bijvoorbeeld naar<br />
Delfshaven of Rijswijk kunnen varen. Zowel<br />
voor particulieren als bedrijven is dit<br />
leuk, maar ook voor scholen. Het eindpunt<br />
van onze route ligt bij het toekomstige<br />
Willem van Oranje-theater. Daar willen we<br />
zeker wat mee doen. Hoe mooi zou dat<br />
zijn: met de boot naar de musical over de<br />
Vader des Vaderlands. Ook voor bezoekers<br />
aan Royal <strong>Delft</strong> is de Waterbus ideaal.”<br />
Toekomst<br />
Als het aan Schonebaum ligt, blijft het niet<br />
bij elektrische boten. “Waterstof is de toekomst<br />
en nog duurzamer. Daar kijken we<br />
dus ook naar voor volgende boten. In Rotterdam<br />
vaart al een watertaxi op waterstof.<br />
Ook hopen we in de toekomst meer delen<br />
van <strong>Delft</strong> te ontsluiten. Met ons hefdak<br />
kunnen we bijna overal komen. Dat is ook<br />
handig voor toeristische bezoekers, dan<br />
parkeren ze de bus op een hub en halen wij<br />
ze daar op.” •<br />
Praktisch<br />
In de ochtend- en avondspits<br />
vertrekt elke twintig minuten een<br />
boot vanaf Station <strong>Delft</strong> naar<br />
Campus Zuid, met tussenstops<br />
bij Nieuwe Haven, Kabeldistrict,<br />
Rotterdamseweg en Turbineweg.<br />
De rest van de dag vaart de boot<br />
elke veertig minuten.<br />
11 juli<br />
Bijeenkomst Jong<br />
Management <strong>Delft</strong><br />
Tijdens de bijeenkomst van Jong<br />
Management <strong>Delft</strong> maakt u kennis<br />
met de nieuwe Waterbus in <strong>Delft</strong>.<br />
Meer informatie over de invulling<br />
volgt.<br />
n.t.b.<br />
18.00 uur<br />
Gratis na aanmelding<br />
Jongmanagement.nl<br />
1 augustus<br />
YES!<strong>Delft</strong> infosessie<br />
Tijdens deze online infosessie komt u<br />
alles te weten over de mogelijkheden van<br />
YES!<strong>Delft</strong> voor startups en scale-ups.<br />
YES!<strong>Delft</strong><br />
11.00 – 12.00 uur<br />
Gratis na aanmelding<br />
Yesdelft.com<br />
26 september<br />
Lancering<br />
<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> #27<br />
De herfsteditie van <strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> wordt<br />
gelanceerd in het nieuwe kantoor van<br />
Ter Steege Bouw Vastgoed <strong>Delft</strong>. Het<br />
programma wordt begin september<br />
bekendgemaakt.<br />
Ter Steege Bouw Vastgoed <strong>Delft</strong><br />
17.00 uur Gratis na aanmelding<br />
<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong>
50 | delft.<strong>business</strong>/inspireren<br />
delft.<strong>business</strong>/inspireren | 51<br />
‘Mogelijk kunnen we in<br />
de toekomst dierproeven<br />
overbodig maken’<br />
Cinzia Silvestri - Bi/ond<br />
Gepersonaliseerde medicatie is de toekomst<br />
Iedereen een<br />
eigen medicijn<br />
Het overkomt wetenschappers vaker: ze zijn bezig met hun onderzoek<br />
en stuiten onverwacht op iets anders. Dit keer: hoe een fout tijdens<br />
een experiment een revolutie in de ontwikkeling van geneesmiddelen<br />
ontketende.<br />
In de zomer van 2016 werken promovendi<br />
Cinzia Silvestri, Nikolas Gaio en William<br />
Quiros Solano elk aan hun eigen onderzoeksproject<br />
in het Else Kooi Laboratorium,<br />
de cleanroom van de TU <strong>Delft</strong>.<br />
Quiros Solano ontwikkelt er een recept<br />
voor een nieuw materiaal om sensoren<br />
in zo geheten organen-op-een-chip – een<br />
computerchip met daarop menselijke<br />
cellen – te integreren, maar dat lukt niet.<br />
Hopend op een doorbraak past hij zijn<br />
receptuur aan, maar als hij het resultaat<br />
onder de microscoop bestudeert,<br />
ziet hij dat het experiment compleet is<br />
mislukt. Een beetje beschaamd laat hij<br />
het resultaat aan Gaio zien. Zodra die<br />
door de microscoop kijkt, beseft hij dat<br />
de ‘mislukking’ van zijn collega eigenlijk<br />
een briljante ontdekking is. Het materiaal<br />
functioneert als een bloedvat en is het<br />
ontbrekende puzzelstuk in de massaproductie<br />
van organen-op-chips. Enthousiast<br />
delen ze het resultaat met hun begeleider,<br />
professor Ronald Dekker, die al snel de<br />
verwachtingen van de jonge onderzoekers<br />
tempert. Hun vondst is het resultaat van<br />
een mislukt experiment en hij acht het<br />
vrijwel onmogelijk dat de twee promovendi<br />
de fout kunnen reproduceren.<br />
Reconstructie<br />
Daar denken Quiros Solano en Gaio<br />
anders over. In slechts twee weken tijd<br />
reconstrueren ze het mislukte experiment.<br />
Ze dromen al van een publicatie in een<br />
groot wetenschappelijk tijdschrift. Totdat<br />
medepromovenda en vriendin Cinzia<br />
Silvestri oppert om eerst patent aan te<br />
vragen op hun briljante mislukking en er<br />
een startup van te maken.<br />
Revolutie<br />
Amper een jaar later lanceren ze hun<br />
bedrijf Bi/ond, vragen ze intellectueel<br />
eigendom aan en gaan ze op zoek naar investeerders.<br />
Ondanks een moeilijke start –<br />
de drie krijgen meerdere afwijzingen voordat<br />
ze hun eerste subsidies krijgen – heeft<br />
Bi/ond inmiddels meer dan 4 miljoen euro<br />
aan investeringen ontvangen en zorgen<br />
ze voor een revolutie in geneesmiddelenonderzoek.<br />
“Het huidige onderzoek is niet<br />
inclusief: er is weinig aandacht voor de<br />
genetische verschillen tussen mensen”,<br />
legt Silvestri uit. “Mensen met verschil<br />
Een orgaan-op-een-chip.<br />
lende achtergronden en leeftijden krijgen<br />
vaak medicijnen die ontwikkeld zijn op<br />
basis van een standaard die voor hen niet<br />
representatief is. Veel geneesmiddelen<br />
die we vandaag de dag gebruiken, zijn<br />
bijvoorbeeld alleen getest op mannen.”<br />
Dierenwelzijn<br />
Ook wat dierenwelzijn betreft valt er nog<br />
veel te verbeteren. Dierproeven zijn nog<br />
altijd de norm voor het testen van de<br />
kwaliteit en veiligheid van medicijnen. En<br />
al hebben we veel gemeen, dieren zijn<br />
heel anders dan mensen, legt Silvestri uit.<br />
“Ze ontwikkelen bijvoorbeeld geen menselijke<br />
ziektes, zoals Parkinson of Alzheimer.<br />
Het liefst wil je medi cijnen op een<br />
ethische manier op een menselijk lichaam<br />
testen. Dat is precies wat Bi/ond doet.”<br />
Personaliseren<br />
Hoewel wetenschappers elke dag falen,<br />
is het een onderwerp waar ze zelden over<br />
praten. Cinzia Silvestri gaat het onderwerp<br />
juist niet uit de weg. Volgens haar<br />
leer je meer van mislukking dan van succes.<br />
“Van fou ten leer je wat je beter kunt<br />
doen.” Dankzij de fout die Quiros Solano<br />
zeven jaar geleden maakte, ontwikkelde<br />
het bedrijf de InChipit. “Dat is Latijn voor<br />
‘het begin van alles’”, legt Silvestri uit. “Het<br />
is een op silicium gebaseerde chip die de<br />
functionaliteit van menselijke organen<br />
simuleert. Denk aan het kloppen van een<br />
hart, weefsel interacties of een bloedvat<br />
waar bloed doorheen stroomt. Op de chip<br />
maken we met menselijke stamcellen<br />
miniatuurorganen, die we van zuurstof en<br />
voedings stoffen voorzien. Zo is het net<br />
alsof de cellen zich in een echt lichaam<br />
bevinden. Hierdoor wordt het mogelijk<br />
om medicatie te perso naliseren. Maar<br />
bovenal zorgt het voor meer inclusiviteit<br />
en diversiteit in geneesmiddelenonderzoek.<br />
Mogelijk kunnen we in de toekomst<br />
dierproeven overbodig maken.” •<br />
Dit is een bewerkte versie<br />
van een artikel dat eerder<br />
verscheen in <strong>Delft</strong> Matters,<br />
het wetenschappelijk<br />
online magazine van de TU<br />
<strong>Delft</strong> dat twee keer per jaar<br />
verschijnt.<br />
Tekst: Marjolijn van der Veldt Foto’s: Marieke de Lorijn
52 | delft.<strong>business</strong> delft.<strong>business</strong> | 53<br />
Colofon<br />
Dot• is goed in mensen samenbrengen, het organiseren van originele evenementen<br />
en het publiceren van een tof magazine met mooie ondernemersverhalen. Dat doen<br />
we niet alleen.<br />
Deze editie is gemaakt met medewerking van<br />
Atelier Konings<br />
atelierkonings.nl<br />
Mobycon<br />
mobycon.nl<br />
Concept & initiatief<br />
Nannette Verschoor, Sabine van Meeteren<br />
en Dennis Wiegman<br />
Hoofdredactie<br />
Sabine van Meeteren en Ans Meiborg<br />
Eindredactie<br />
Anne Louïse van den Dool<br />
D N A VA N<br />
NAJAAR<br />
J E B E D R IJ F<br />
Bedrijfsruimte <strong>Delft</strong><br />
bedrijfsruimtedelft.nl<br />
Biercafé Doerak<br />
cafedoerak.nl<br />
MOODZ eten & drinken<br />
moodzdelft.nl<br />
NLwerktaanwerk<br />
nlwerktaanwerk.nl<br />
Ontwerp en art direction<br />
Paul Roos<br />
Opmaak<br />
Micha de Bie<br />
Redactie<br />
Breedband <strong>Delft</strong><br />
breedbanddelft.nl<br />
<strong>Delft</strong> Marketing<br />
delft.com/nl/over-delft-marketing<br />
Nobel Schoenen<br />
nobelschoenen.nl<br />
Outdoor <strong>Delft</strong><br />
outdoor-delft.nl<br />
Annebelle de Bruijn, Annemarie de Vries,<br />
Anne Louïse van den Dool, Ans Meiborg,<br />
Edith Vos, Heleen Platschorre, Joli Deitz,<br />
Marc Boekenstijn, Margot de Graaff,<br />
Marjolein van der Veldt, Nico Jouwe,<br />
Dot•<br />
dotverbindt.nl<br />
Dreamsolution<br />
dreamsolution.nl<br />
Prolocation<br />
prolocation.net<br />
ROC Mondriaan<br />
rocmondriaan.nl<br />
Robbert Roos<br />
Fotografie (pagina’s)<br />
Alyssa van Heyst 5, 42 (<strong>Delft</strong> Verbindt)<br />
Dylan Arts 43 (illustratie Inholland)<br />
Fred Leeflang 36, 37, 40, 41, 48<br />
Ears Unlimited<br />
earsunlimited.com<br />
Robert Douma – Executive Coach<br />
robertdouma.nl<br />
Jurjen Bolsenbroek 43 (<strong>Delft</strong> Fringe Festival)<br />
Marieke de Lorijn 50, 51<br />
Maurice Gemmeke 43 (<strong>Delft</strong> Fringe Festival)<br />
Fabrique Invent<br />
fabrique3d.com<br />
Gemeente <strong>Delft</strong><br />
delft.nl<br />
StartValue<br />
startvalue.nl<br />
TU <strong>Delft</strong> Campus<br />
tudelftcampus.nl<br />
Michel Heerkens 42 (Ter Steege Bouw)<br />
Raul Neijhorst 28, 29, 39<br />
Ronald Speijer cover, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 22, 23<br />
Sam Rentmeester 18, 19, 26<br />
Salessupport en traffic<br />
Gemeente Rijswijk<br />
rijswijk.nl<br />
Van Haaren Vastgoed<br />
vanhaarenvastgoed.nl<br />
Hanna Beukers<br />
Online platform<br />
Goedschilderwerk.com<br />
goedschilderwerk.com<br />
Hogeschool Inholland <strong>Delft</strong><br />
inholland.nl/locaties/delft<br />
Waterbus <strong>Delft</strong><br />
waterbusdelft.nl<br />
Watertoren <strong>Delft</strong><br />
watertorendelft.nl<br />
Dot•<br />
Druk<br />
NIVO druk & multimedia B.V.<br />
Verspreiding<br />
RM Netherlands<br />
Laserbeest<br />
laserbeest.nl<br />
Leadership Communications<br />
leadershipcommunications.nl<br />
Werkse!<br />
werkse.nl<br />
Wij West <strong>Delft</strong><br />
wijwestdelft.nl<br />
<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> is hét zakelijke magazine voor<br />
de regio <strong>Delft</strong> en wordt vier keer per jaar in een<br />
oplage van 4.500 exemplaren verspreid in <strong>Delft</strong>,<br />
Delfgauw, Pijnacker/Nootdorp, Ypenburg (Den<br />
Haag), Forepark (Den Haag), Schipluiden en Den<br />
Loop Biotech<br />
loop-biotech.com<br />
Dot• = samen ondernemen<br />
en alle adverteerders<br />
Wij verbinden ons graag met ondernemers en organisaties die, net als wij,<br />
geloven in de kracht van verbinden. Kom langs voor een goede kop koffie, om te<br />
sparren of om uw ondernemersverhaal te delen in <strong>Delft</strong>.<strong>business</strong>. Laat het ons<br />
weten via info@delft<strong>business</strong>.nl.<br />
Dit is waar wij goed in zijn<br />
Mensen samenbrengen | Publiceren van een tof magazine |<br />
Originele evenementen organiseren | Delen van mooie ondernemersverhalen<br />
Hoorn. De zomereditie van 2023 heeft een extra<br />
oplage van 2.000 stuks en gaat ook naar het<br />
verspreidingsgebied van Rijswijk.<strong>business</strong>.<br />
<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> is een uitgave van Dot•<br />
Crommelinplein 1 • 2627 BM <strong>Delft</strong><br />
(015) 790 00 60 • info@dotverbindt.nl<br />
Wijzigingen of afmeldingen: info@dotverbindt.nl<br />
© 2023 Dot• Artikelen en foto’s uit <strong>Delft</strong>.<strong>business</strong><br />
mogen alleen met schriftelijke toestemming van<br />
de uitgever worden overgenomen. De uitgever<br />
kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de<br />
inhoud van advertenties.<br />
<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> wordt CO 2<br />
-neutraal gedrukt.<br />
Volgende editie: najaar 2023<br />
Dna van je bedrijf<br />
Lancering: 26 september bij Ter Steege Bouw Vastgoed <strong>Delft</strong><br />
Meedoen? E-mail naar info@dotverbindt.nl<br />
Foto: Shutterstock
Change language