Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
Vr <strong>29</strong> sep <strong>2023</strong><br />
Grote Zaal<br />
20.15 uur<br />
Serie Oude<br />
Muziek<br />
<strong>Gloria</strong>!<br />
<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong>,<br />
<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong>, <strong>PRJCT</strong><br />
<strong>Amsterdam</strong> + <strong>Nationaal</strong><br />
<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong><br />
Het gratis beschikbaar stellen van dit digitale<br />
programmaboekje is een extra service<br />
ter voorbereiding op het concert. Het is<br />
uitdrukkelijk niet de bedoeling deze versie<br />
tijdens het concert te raadplegen via je mobiele<br />
telefoon. Dit is namelijk zeer storend voor de<br />
andere concertbezoekers.<br />
Bij voorbaat dank.
Programma<br />
<strong>Gloria</strong>!<br />
<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong>,<br />
<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong>, <strong>PRJCT</strong><br />
<strong>Amsterdam</strong> + <strong>Nationaal</strong><br />
<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong><br />
Serie Oude<br />
Muziek<br />
Vr <strong>29</strong> sep <strong>2023</strong><br />
Grote Zaal<br />
20.15 – 21.30 uur<br />
ca. 75 minuten zonder pauze<br />
<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong> countertenor, directie<br />
<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong> sopraan<br />
<strong>Nationaal</strong> <strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong><br />
<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />
Jonas Zschenderlein concertmeester<br />
Staat je mobiele telefoon al uit?<br />
Dank je wel.<br />
2
Programma<br />
Georg Friedrich Händel (1685 - 1759)<br />
Uit Ode for the Birthday of Queen Anne HWV74 (1712)<br />
··<br />
Eternal source of light divine<br />
Johann Sebastian Bach (1685 - 1750)<br />
Cantate ‘Jauchzet Gott in allen Landen’ BWV51 (1730)<br />
··<br />
Jauchzet Gott in allen Landen! (aria)<br />
··<br />
Wir beten zu dem Tempel an (recitatief)<br />
··<br />
Höchster, mache deine Güte (aria)<br />
··<br />
Sei Lob und Preis mit Ehren (koraal)<br />
··<br />
Alleluia! (aria)<br />
Uit Cantate ‘Allein zu dir, Herr Jesu Christ’ BWV33 (1724)<br />
··<br />
Wie furchtsam wankten meine Schritte<br />
Antonio Vivaldi (1678-1741)<br />
<strong>Gloria</strong> RV589 (1715?)<br />
··<br />
<strong>Gloria</strong> in excelsis Deo<br />
··<br />
Et in terra pax hominibus<br />
··<br />
Laudamus te<br />
··<br />
Gratis agimus tibi<br />
··<br />
Propter magnam gloriam<br />
··<br />
Domine Deus<br />
··<br />
Domine Fili unigenite<br />
··<br />
Domine Deus, Agnus Dei<br />
··<br />
Qui tollis peccata mundi<br />
··<br />
Qui sedes ad dexteram Patris<br />
··<br />
Quoniam tu solus Sanctus<br />
··<br />
Cum Sancto Spiritu<br />
3
Toelichting<br />
Georg Friedrich Händel<br />
Eternal source of light divine<br />
Dit programma biedt vier vocale werken<br />
uit de barok. Het opent met de eerste<br />
aria uit Georg Friedrich Händels Ode for<br />
the Birthday of Queen Anne uit 1712. Dit<br />
is een ode in de beste Britse traditie: een<br />
reeks aria’s en koordelen die bij speciale<br />
gelegenheden werden uitgevoerd.<br />
Händel zelf schreef niet zo veel van dit soort<br />
werken, het genre was in de 18e eeuw al over<br />
zijn hoogtepunt heen, maar zijn voorganger<br />
Henry Purcell schreef er tientallen. In de<br />
openingsaria gaat de altstem een duet<br />
aan met de trompet. Dit deel is een eigen<br />
leven gaan leiden en is in Engeland volledig<br />
losgezongen van de oorspronkelijke context.<br />
Händel schreef zijn ode in 1712, inderdaad<br />
voor de koninklijke verjaardag, maar het werk<br />
speelde ook een rol bij de viering van de Vrede<br />
van Utrecht een jaar later. Eternal source of<br />
light divine maakt nu deel uit van het corpus<br />
Engelse ceremoniële muziek en deze plechtige<br />
aria klinkt nog altijd als opening van iedere<br />
Engelse koninklijke huwelijksdienst.<br />
Johann Sebastian Bach<br />
Jauchzet Gott in allen Landen<br />
Ook in Bachs cantate Jauchzet Gott in allen<br />
Landen speelt de trompet een belangrijke<br />
rol. Bach schreef zijn sopraansoli voor de<br />
jongens van zijn koor, maar door de extreme<br />
moeilijkheidsgraad van deze cantate<br />
is de vraag of Bach in dit geval wel een<br />
jongensstem in gedachten had.<br />
Wellicht heeft hij het werk geschreven met<br />
in gedachten de stem van Anna Magdalena,<br />
zijn tweede echtgenote. Misschien heeft zij<br />
het zelfs in de Thomaskirche, waar vrouwen<br />
normaliter tijdens de diensten niet zongen,<br />
ten gehore gebracht. Toen Bach in Dresden<br />
een bezoek bracht aan zijn vriend Johann<br />
Adolf Hasse, die in heel Europa succes had<br />
met zijn opera’s, gaf hij hem een kopie van<br />
deze cantate, speciaal voor de operazangeres<br />
Faustina Bordoni, Hasses echtgenote. Mogelijk<br />
heeft zij deze cantate ook uitgevoerd. De<br />
manier waarop sopraan en trompet met<br />
elkaar duelleren in de openingsaria en in het<br />
afsluitende Alleluia zou in ieder geval niet<br />
hebben misstaan op het operatoneel.<br />
Hoewel Bach zelf nooit een opera<br />
componeerde en niet al te veel affiniteit<br />
met het genre had, was hij uitstekend<br />
op de hoogte van de technieken die<br />
operacomponisten gebruikten en heeft<br />
hij deze technieken regelmatig in zijn<br />
kerkcantates aangewend. Door de kerkelijke<br />
autoriteiten werd hem nogal eens verweten<br />
dat zijn muziek veel te theatraal was en<br />
te weinig dienend. Maar voor Bach werkte<br />
dat precies andersom: juist door die<br />
operatechnieken te gebruiken kon hij de<br />
emoties van de tekst, in dit geval uitzinnige<br />
vreugde, veel beter uitdrukken en zou de<br />
muziek bij de luisteraars beter overkomen<br />
dan wanneer hij – zoals de meesten van<br />
4
Toelichting<br />
zijn collega’s – keurig binnen de lijntjes zou<br />
blijven. Bach lag voortdurend overhoop met<br />
de kerkleiding over dit soort zaken, maar wat<br />
de gewone zondagse kerkgangers van zijn<br />
muziek vonden weten we nauwelijks. Leipzig<br />
was, in de tijd dat Georg Philipp Telemann<br />
daar nog werkte, een belangrijk centrum van<br />
de Duitse opera, maar toen Bach er cantor<br />
werd bestond dat operatheater allang niet<br />
meer.<br />
Als contrast met de twee snelle delen met<br />
trompet is het tweede deel van Jauchzet<br />
Gott in allen Landen juist heel intiem:<br />
een eenvoudige, troostrijke melodie in<br />
twaalfachtste maat die slechts begeleid wordt<br />
door de basso continuo. Daarop volgt een<br />
snellere aria met begeleiding van twee violen<br />
en tot slot dat razend virtuoze Alleluia met<br />
trompet.<br />
Wie furchtsam wankten meine Schritte<br />
Na de cantate bevinden we ons weer in<br />
rustiger vaarwater. Deze lange aria voor alt<br />
vormt het centrum van de cantate Allein zu<br />
dir, Herr Jesu Christ.<br />
Bach beschrijft in deze aria het aarzelend<br />
naderbij komen van een gelovige die om<br />
genade smeekt. Hij wendt zich tot Jezus,<br />
maar is bang dat hij misschien niet wordt<br />
gehoord. Die beschroomdheid van zijn tred<br />
laat Bach uitkomen in het langzame tempo<br />
van de pizzicato spelende strijkers. Deze<br />
aria beslaat het merendeel van de cantate,<br />
waarin verder vooral sprake is van zonde en<br />
boetedoening.<br />
Antonio Vivaldi<br />
<strong>Gloria</strong><br />
In het <strong>Gloria</strong> van Antonio Vivaldi gaat het er<br />
weer heel wat uitbundiger aan toe, hoewel<br />
ook in dit werk plaats is voor reflectie.<br />
Dit <strong>Gloria</strong> is overgeleverd als zelfstandig<br />
werk, het maakt dus geen deel uit van een<br />
complete miszetting.<br />
Vivaldi was als muziekleraar werkzaam in het<br />
Ospedale della Pietà, een vondelingenhuis<br />
voor meisjes in Venetië. Muziek speelde in de<br />
opvoeding van de meisjes een belangrijke rol<br />
en Vivaldi schiep er eer in om de meisjes en<br />
jonge vrouwen te voorzien van hoogstaande<br />
vocale en instrumentale muziek. De instelling<br />
beschikte over een koor en orkest en gaf<br />
openbare concerten. Die trokken nogal de<br />
aandacht omdat de, waarschijnlijk vooral<br />
mannelijke, bezoekers zich verbaasden over<br />
de meisjes die ook grote instrumenten als<br />
fagot en contrabas uitstekend bespeelden.<br />
Als Vivaldi een bijzonder talent in het orkest<br />
ontwaarde, schreef hij soloconcerten voor haar<br />
en mede daaraan danken we Vivaldi’s enorme<br />
productie aan soloconcerten voor bijvoorbeeld<br />
cello, hobo en fagot.<br />
Vivaldi schreef vele vocale werken voor<br />
uitvoering in het Ospedale. Contractueel<br />
was hij verplicht om twee missen per jaar te<br />
componeren, maar met die verplichting nam hij<br />
het mogelijk niet al te nauw. Er is in ieder geval<br />
geen enkele complete miszetting van zijn<br />
hand overgeleverd, er zijn alleen op zichzelf<br />
5
Toelichting<br />
staande misdelen zoals dit <strong>Gloria</strong>. Omdat<br />
er in het Ospedale della Pietà uitsluitend<br />
vrouwenstemmen aanwezig waren, moest hij<br />
de vierstemmige koorpartijen anders indelen<br />
dan bij de standaardbezetting van sopraan,<br />
alt, tenor en bas. De versie van het <strong>Gloria</strong> die<br />
we vandaag horen klinkt dus heel anders dan<br />
een versie voor gemengd koor. De stemmen<br />
zitten dichter op elkaar dan we gewend zijn.<br />
In een versie voor gemend koor voorzag<br />
Vivaldi overigens ook, want zijn kerkmuziek<br />
werd eveneens in Rome uitgevoerd. Daar<br />
had hij juist alleen mannenstemmen tot zijn<br />
beschikking en werden sopraan- en altpartijen<br />
door jongens of castraten gezongen.<br />
Overigens konden meisjes die niet trouwden<br />
of het klooster in gingen hun hele leven in<br />
het Ospedale della Pietà blijven. Als ze ouder<br />
werden konden hun stemmen flink zakken<br />
en bleken ze in staat om tenor- en soms zelfs<br />
baspartijen te zingen. Daarbij hielp het dat de<br />
stemtoon in Venetië aan de hoge kant was,<br />
hoger in ieder geval dan de nu gebruikelijke<br />
barokstemming. Maar in principe zongen de<br />
vrouwen vierstemmig in hoge ligging, net<br />
zoals we dat vandaag zullen horen.<br />
Marcel Bijlo<br />
6
Liedteksten<br />
Georg Friedrich Händel<br />
Eternal source of light divine (aria voor alt)<br />
Uit de Ode for the Birthday of Queen Anne<br />
Eternal source of light divine<br />
With double warmth thy beams display,<br />
And with distinguish’d glory shine,<br />
to add a lustre to this day.<br />
Eeuwige bron van goddelijk licht,<br />
uw stralen tonen zich met tweevoudige<br />
warmte,<br />
en schijnen met grootse glorie,<br />
om deze dag luister bij te zetten.<br />
7
Liedteksten<br />
Johann Sebastian Bach<br />
Jauchzet Gott in allen Landen BWV 51<br />
(cantate voor sopraan)<br />
1. Aria<br />
Jauchzet Gott in allen Landen!<br />
Was der Himmel und die Welt<br />
an Geschöpfen in sich hält,<br />
müssen dessen Ruhm erhöhen,<br />
und wir wollen unserm Gott<br />
gleichfalls itzt ein Opfer bringen,<br />
daß er uns in Kreuz und Not<br />
allezeit hat beigestanden.<br />
2. Recitatief<br />
Wir beten zu dem Tempel an,<br />
da Gottes Ehre wohnet,<br />
da dessen Treu,<br />
so täglich neu,<br />
mit lauter Segen lohnet.<br />
Wir preisen, was er an uns hat getan.<br />
Muß gleich der schwache Mund<br />
von seinen Wundern lallen,<br />
so kann ein schlechtes Lob<br />
ihm dennoch wohlgefallen.<br />
3. Aria<br />
Höchster, mache deine Güte<br />
ferner alle Morgen neu.<br />
So soll vor die Vatertreu<br />
auch ein dankbares Gemüte<br />
durch ein frommes Leben weisen,<br />
daß wir deine Kinder heißen.<br />
Juich voor God in alle landen!<br />
Alle schepselen<br />
in de hemel en op de aarde<br />
moeten zijn roem vergroten,<br />
en wij willen onze God<br />
nu ook een offer brengen,<br />
omdat hij ons in kruis en nood<br />
te allen tijde heeft bijgestaan.<br />
Wij bidden naar de tempel gericht,<br />
waar Gods eer woont,<br />
omdat zijn trouw<br />
ons elke dag opnieuw<br />
met louter zegen beloont.<br />
Wij prijzen wat hij aan ons heeft gedaan.<br />
Al is het een zwakke mond<br />
die over zijn wonderen stamelt,<br />
ook een gebrekkig loflied<br />
kan hem behagen.<br />
Allerhoogste, blijf uw goedheid<br />
elke morgen vernieuwen.<br />
Dan zal voor uw vaderlijke liefde<br />
ook een dankbaar gemoed<br />
met een vroom leven laten zien<br />
dat wij uw kinderen heten.<br />
8
Liedteksten<br />
4. Aria (Koraal)<br />
Sei Lob und Preis mit Ehren<br />
Gott Vater, Sohn, Heiligem Geist!<br />
Der woll in uns vermehren,<br />
was er uns aus Gnaden verheißt,<br />
daß wir ihm fest vertrauen,<br />
gänzlich uns lassn auf ihn,<br />
von Herzen auf ihn bauen,<br />
daß unser Herz, Mut und Sinn<br />
ihm festiglich anhangen;<br />
drauf singen wir zur Stund:<br />
Amen! Wir werdns erlangen,<br />
glaubn wir zu aller Stund.<br />
5. Aria<br />
Alleluja!<br />
Lof, prijs en eer zij God de Vader,<br />
de Zoon en de Heilige Geest!<br />
Moge hij in ons vermeerderen<br />
wat hij ons uit genade belooft,<br />
zodat wij vast op hem vertrouwen,<br />
ons volkomen op hem verlaten,<br />
van harte op hem bouwen,<br />
zodat wij met hart, gemoed en zinnen<br />
hem trouw blijven;<br />
daarom zingen wij nu:<br />
Amen, het zal ons geschonken worden,<br />
dat geloven wij te allen tijde.<br />
Halleluja!<br />
Vertaling: Ria van Hengel<br />
Wie furchtsam wankten meine Schritte<br />
(aria voor alt)<br />
Uit Allein zu dir, Jesu Christ BWV 33<br />
Wie furchtsam wankten meine Schritte,<br />
doch Jesus hört auf meine Bitte<br />
und zeigt mich seinem Vater an.<br />
Mich drückten Sündenlasten nieder,<br />
doch hilft mir Jesu Trostwort wieder,<br />
daß er für mich genug getan.<br />
Wat wankelden mijn stappen angstig,<br />
maar Jezus luistert naar mijn smeken<br />
en pleit voor mij bij zijn Vader.<br />
De last van mijn zonden drukte mij terneer,<br />
maar mij helpt weer Jezus’ troostwoord<br />
dat hij voor mij heeft betaald.<br />
Vertaling: Ria van Hengel<br />
9
Liedteksten<br />
Antonio Vivaldi<br />
<strong>Gloria</strong> RV 589<br />
1. Koor<br />
<strong>Gloria</strong> in excelsis Deo<br />
2. Koor<br />
Et in terra pax hominibus bonae voluntatis<br />
3. Duet (sopraan 1 en 2)<br />
Laudamus te, Benedicimus te,<br />
Adoramus te, Glorificamus te<br />
4. Koor<br />
Gratias agimus tibi<br />
5. Koor<br />
Propter magnam gloriam tuam<br />
6. Aria (sopraan)<br />
Domine Deus, Rex caelestis,<br />
Deus pater omnipotens<br />
7. Koor<br />
Domine Fili unigenite, Jesu Christe<br />
8. Alt en koor<br />
Domine Deus, Agnus Dei, Filius Patris,<br />
Qui tollis peccata mundi,<br />
Miserere nobis,<br />
9. Koor<br />
Qui tollis peccata mundi,<br />
Suscipe deprecationem nostram<br />
Eer aan God in den hoge<br />
en vrede op aarde aan de mensen die Hij<br />
liefheeft.<br />
Wij loven U. Wij prijzen en<br />
aanbidden U.<br />
Wij verheerlijken U<br />
en zeggen U dank<br />
voor uw grote heerlijkheid.<br />
Heer God, hemelse Koning,<br />
God almachtige Vader;<br />
Heer, eniggeboren Zoon, Jezus Christus;<br />
Heer God, Lam Gods, Zoon van de Vader;<br />
Gij die wegneemt de zonden der wereld,<br />
ontferm U over ons;<br />
Gij die wegneemt de zonden der wereld,<br />
aanvaard ons gebed;<br />
10
Liedteksten<br />
10. Aria (alt)<br />
Qui sedes ad dexteram Patris,<br />
Miserere nobis<br />
11. Koor<br />
Quoniam tu solus Sanctus,<br />
Tu solus Dominus,<br />
Tu solus Altissimus Jesu Christe,<br />
12. Koor<br />
Cum Sancto Spiritu,<br />
In gloria Dei Patris<br />
Amen<br />
Gij die zit aan de rechterhand van de Vader,<br />
ontferm U over ons.<br />
Want Gij alleen zijt de Heilige.<br />
Gij alleen de Heer.<br />
Gij alleen de Allerhoogste: Jezus Christus.<br />
Met de Heilige Geest<br />
in de heerlijkheid van God de Vader.<br />
Amen.<br />
11
Biografieën<br />
Componisten<br />
Georg Friedrich<br />
Händel<br />
12<br />
portret: Balthasar Denner<br />
Georg Friedrich Händel<br />
(1685 - 1759) werd geboren<br />
in Halle. Op zijn achttiende<br />
ging hij naar Hamburg<br />
en daar speelde hij twee<br />
jaar lang viool in het<br />
operaorkest tot hij zelf<br />
opera’s begon te schrijven.<br />
Vervolgens werd hij<br />
uitgenodigd door een prins<br />
uit de Medici familie en<br />
vertrok naar Italië. Daar<br />
leerde hij de in heel Europa<br />
beroemde Italiaanse muziek<br />
kennen. In zijn eigen muziek<br />
versmolt Italië met Duitsland<br />
en ontstond de geheel<br />
eigen Händel-stijl, een<br />
toegankelijke taal waarin<br />
het contrapunt samenging<br />
met lyriek en belcanto. Op<br />
zijn vijfentwintigste vestigde<br />
hij zich in Londen waar hij<br />
eerst in opdracht van het<br />
Queen’s Theatre werkte en<br />
later zelf de Royal Academy<br />
of Music oprichtte. Vanaf<br />
1728 concentreerde Händel<br />
zich vooral op het Bijbelse<br />
oratorium. In 1750 kreeg<br />
hij tijdens zijn laatste reis<br />
naar Duitsland een ongeluk<br />
tussen Den Haag en<br />
Haarlem. Een jaar later werd<br />
hij plotseling blind aan zijn<br />
linkeroog. Zijn rechteroog<br />
raakte beschadigd door een<br />
mislukte staaroperatie en<br />
vanaf 1753 was hij geheel<br />
blind. Hij stierf in 1759<br />
waarna hij werd bijgezet in<br />
Westminster Abbey.<br />
Johann Sebastian<br />
Bach<br />
Johann Sebastian<br />
Bach (1685 - 1750) was<br />
afkomstig uit een oud<br />
muzikantengeslacht van<br />
organisten, cantors en<br />
stadsmuzikanten. Als<br />
jongen leerde hij viool en<br />
orgel spelen en hij zong<br />
in het kerkkoor van zijn<br />
geboorteplaats Eisenach.<br />
Op negenjarige leeftijd<br />
verloor hij zijn beide<br />
ouders en zijn oudste<br />
broer ontfermde zich over<br />
hem. Van hem leerde hij<br />
klavier spelen en op zijn<br />
zeventiende begon zijn<br />
leven als professional<br />
waarbij de aanstellingen<br />
elkaar in vrij snel tempo<br />
opvolgden: Weimar, Arnstadt,<br />
Mühlhausen, Köthen en<br />
tenslotte Leipzig. Terwijl<br />
in Köthen de nadruk lag<br />
op de wereldlijke muziek,
Biografieën<br />
was Bach vanaf 1722 in<br />
Leipzig als cantor van de<br />
Thomaskirche gefocust op<br />
de kerkmuziek volgens de<br />
Lutherse liturgie. De vele<br />
partituren die bewaard zijn<br />
gebleven vormen nog altijd<br />
een enorme inspiratie en<br />
deze muziek is voor velen ‘de<br />
maatstaf’.<br />
Antonio Vivaldi<br />
De Venetiaanse componist<br />
Antonio Vivaldi (1678 - 1741)<br />
was een leerling van zijn<br />
vader die violist was aan de<br />
San Marco, en van Giovanni<br />
Legrenzi. In 1703 werd<br />
Vivaldi tevens tot priester<br />
gewijd.<br />
Van 1713 tot 1740 was<br />
Vivaldi achtereenvolgens<br />
als vioolleraar, dirigent<br />
en componist verbonden<br />
aan het Conservatorio<br />
dell’Ospedale Pietà. Vivaldi’s<br />
naam is sinds jaar en dag<br />
onlosmakelijk verbonden<br />
met de ontwikkeling van<br />
het barokke en klassieke<br />
concerto als virtuoos<br />
solowerk voor een of<br />
meerdere instrumenten met<br />
orkestbegeleiding. Hij stierf<br />
op 28 juli 1741. Van de eens<br />
zo succesvolle en redelijk<br />
welgestelde componist was<br />
weinig meer over. Hij werd<br />
in een Weens armengraf<br />
begraven.<br />
Uitvoerenden<br />
<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong><br />
Countertenor, dirigent<br />
<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong> (1984),<br />
zingt al vanaf zijn vierde<br />
jaar als jongenssopraan.<br />
Op zijn zestiende maakte<br />
hij zijn debuut als<br />
countertenor in Bachs<br />
Matthäus Passion. Al snel<br />
volgden vele concerten<br />
in binnen en buitenland.<br />
Vervolgens studeerde hij<br />
in 2007 cum laude met<br />
onderscheiding af aan het<br />
Koninklijk Conservatorium<br />
van Den Haag.<br />
foto: Hans van der Woerd<br />
Inmiddels is <strong>Maarten</strong><br />
<strong>Engeltjes</strong> een veelgevraagd<br />
countertenor. Hij heeft<br />
samengewerkt met<br />
dirigenten als Ton Koopman,<br />
Jonathan Cohen, Vladimir<br />
Jurowski, William Christie,<br />
Jordi Savall, Markus Stenz<br />
en Lars Ulrik Mortensen. Hij<br />
trad op in de grote Europese<br />
concertzalen en in onder<br />
meer New York, Tokio en<br />
Sydney. <strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong><br />
was solist in cantates,<br />
13
Biografieën<br />
het Weihnachtsoratorium<br />
en de Johannes-Passion<br />
van Bach, gaf uitvoeringen<br />
van diens Actus Tragicus<br />
met Les Arts Florissants<br />
onder Paul Agnew en<br />
zong de titelrol in Händels<br />
Solomon met het Radio<br />
Filharmonisch Orkest onder<br />
leiding van Peter Dijkstra.<br />
In 2017 richtte <strong>Engeltjes</strong><br />
zijn eigen barokorkest<br />
<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong> op.<br />
Met dit ensemble slaat hij<br />
een nieuwe weg in. Naast<br />
de programmering en de<br />
zakelijke kant neemt hij ook<br />
de muzikale leiding voor zijn<br />
rekening.<br />
<strong>Elisabeth</strong><br />
<strong>Hetherington</strong><br />
Sopraan<br />
<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong><br />
(Toronto, 1992) studeerde<br />
aan de University of<br />
Toronto en volgde<br />
masterclasses bij onder<br />
anderen Emma Kirkby<br />
en Daniel Taylor. Aan<br />
het Conservatorium van<br />
<strong>Amsterdam</strong> zette ze haar<br />
studie voort en behaalde<br />
ze cum laude een Master<br />
Historical Performance.<br />
14<br />
<strong>Hetherington</strong> won meerdere<br />
prijzen, waaronder die van<br />
Dutch Classical Talent in<br />
2020. <strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong><br />
is pleitbezorger van zowel<br />
hedendaagse als oude<br />
muziek en heeft vele<br />
premières op haar naam<br />
staan. Met het gezelschap<br />
voor moderne dans<br />
LeineRoebana ontwikkelde<br />
<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong><br />
de voorstelling SOLAS.<br />
Operarollen vertolkte ze bij<br />
gezelschappen als Holland<br />
Opera, Holland Baroque<br />
en Opera Zuid. Met luitist<br />
David Mackor richtte ze<br />
Duo Serenissima op, dat<br />
op internationale podia<br />
optreedt. Het repertoire<br />
van dit duo biedt haar de<br />
mogelijkheid de resultaten<br />
van haar onderzoek naar<br />
de originele uitspraak van<br />
Elizabethaans Engels in<br />
de praktijk te brengen. Als<br />
deskundige op dit gebied<br />
geeft ze masterclasses op<br />
conservatoria door heel<br />
Nederland en treedt ze op als<br />
docent op het Festival Oude<br />
Muziek in Utrecht.<br />
<strong>Nationaal</strong> <strong>Vrouwen</strong><br />
<strong>Jeugdkoor</strong><br />
Het <strong>Nationaal</strong> <strong>Vrouwen</strong><br />
<strong>Jeugdkoor</strong> is opgericht<br />
in 1996 en bestaat uit<br />
jonge vrouwen van zestien<br />
tot dertig jaar. Het koor<br />
treedt veelvuldig op in<br />
muziek van 1500 tot nu,<br />
op professionele podia in<br />
binnen- en buitenland.<br />
Zangers worden vocaal<br />
gecoacht door Irene Verburg.<br />
Het <strong>Nationaal</strong> <strong>Vrouwen</strong><br />
<strong>Jeugdkoor</strong> zingt regelmatig<br />
in professionele concertseries<br />
als de ZaterdagMatinee, het<br />
AVROTROS Vrijdagconcert<br />
in TivoliVredenburg en Het<br />
Zondagochtend Concert<br />
met onder meer het Radio<br />
Filharmonisch Orkest.
Biografieën<br />
Internationaal heeft het<br />
koor opgetreden met het<br />
Budapest Festival Orchestra,<br />
het Venice Baroque<br />
Orchestra en de Berliner<br />
Philharmoniker. Ook maakte<br />
het koor concertreizen naar<br />
Japan, Spanje, Frankrijk,<br />
België, Zwitserland en<br />
Denemarken. Tussen 2006<br />
en 2015 zong het <strong>Nationaal</strong><br />
<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong> acht<br />
jaar achtereen tijdens de<br />
Nationale Herdenking op<br />
4 mei in de Nieuwe Kerk in<br />
<strong>Amsterdam</strong>. Verschillende<br />
cd’s werden uitgebracht. In<br />
april jl. ontving het <strong>Nationaal</strong><br />
<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong> de<br />
Young Talent Award van het<br />
Concertgebouw. Het koor<br />
stond van 1999 tot de zomer<br />
foto: Hans van der Woerd<br />
van <strong>2023</strong> onder artistieke<br />
leiding van dirigent Wilma ten<br />
Wolde. Vanaf september <strong>2023</strong><br />
wordt de artistieke leiding<br />
gevormd door Irene Verburg<br />
en László Norbert Nemes.<br />
Bernet Wilms<br />
solist Laudamus Te<br />
Artistieke leiding:<br />
Irene Verburg<br />
László Norbert Nemes<br />
<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />
<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong> is in<br />
2017 opgericht en wordt<br />
gevormd door een vaste<br />
kern van uitmuntende<br />
jonge barokmusici met<br />
een gezamenlijke muzikale<br />
visie. <strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />
staat voor vindingrijke<br />
programmering waarbij<br />
artistiek leider <strong>Maarten</strong><br />
<strong>Engeltjes</strong> samenwerking<br />
zoekt met andere<br />
ervaren, internationaal<br />
gevestigde topmusici, als<br />
concertmeester en/of solist.<br />
In september 2017<br />
presenteerde het ensemble<br />
haar eerste project: Tranen<br />
van een moeder, met onder<br />
meer het Stabat Mater van<br />
Pergolesi, in samenwerking<br />
met de schrijver P.F.<br />
Thomése. Recentelijk<br />
oogstte <strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />
veel lof met het programma<br />
If Music be the Food of Love<br />
met Andreas Scholl, met<br />
concerten in onder meer de<br />
Doelen, TivoliVredenburg,<br />
AMUZ Antwerpen en<br />
Muziekgebouw aan ’t IJ.<br />
Voor de komende jaren heeft<br />
<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong> diverse<br />
plannen, variërend van<br />
15
Biografieën<br />
foto: Hans van der Woerd<br />
cd-opnamen en concerten<br />
tot grotere projecten,<br />
waaraan sterren als Rolando<br />
Villazon en Lenneke Ruiten<br />
zullen meewerken. Ook<br />
zal <strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />
de komende jaren<br />
debuteren in prestigieuze<br />
festivals en concertzalen<br />
als Bachfest Leipzig,<br />
Thüringer Bachwochen,<br />
Kölner Philharmonie en<br />
het Concertgebouw in<br />
<strong>Amsterdam</strong>.<br />
<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong> nam<br />
haar eerste twee albums op<br />
bij het label SONY Classical:<br />
Forgotten arias verscheen<br />
in 2019 en Nicht Mehr Hier<br />
kwam uit in 2020. Beide<br />
albums werden zeer goed<br />
ontvangen. Komende albums<br />
verschijnen bij het label<br />
Pentatone.<br />
Jonas Zschenderlein, Ivan<br />
Iliev, Alexandre Turmel viool<br />
Tomoe Badiarova, Giorgos<br />
Samoilis viool<br />
Francesco Bergamini,<br />
Simone Siviero altviool<br />
Mario Topper hobo<br />
Nicolas Isabelle trompet<br />
Petr Hamouz cello<br />
Alon Portal contrabas<br />
Edoardo Valorz orgel<br />
16
Verwacht<br />
Kerkmuziek van Vivaldi<br />
Coro e orchestra Ghislieri<br />
Serie Oude<br />
Muziek<br />
Wo 18 okt <strong>2023</strong><br />
Grote Zaal<br />
19.00 uur College<br />
20.15 uur Concert<br />
Coro e orchestra Ghislieri is inmiddels een klinkende naam<br />
in het Nederlandse muziekleven, zeker als het gaat om<br />
Italiaanse barokmuziek. Vanavond wijden de musici zich<br />
aan de kerkmuziek van de componerende ‘rode priester’<br />
uit Venetië, Antonio Vivaldi. Dit deel van zijn imposante<br />
oeuvre was lang een van de best bewaarde geheimen uit de<br />
muziekhistorie. Vijf herontdekte partituren uit de Nationale<br />
Bibliotheek in Turijn brengt het ensemble hier tot leven.<br />
Onder leiding van de bevlogen dirigent Giulio Prandi was het<br />
ensemble al vaker te gast in het Muziekgebouw. Hoge ogen<br />
gooide het in 2022 met de Petite messe solenelle van Rossini.<br />
De heerlijke cd-opname hiervan werd met een International<br />
Classical Music Award bekroond.<br />
College ‘De wonderbaarlijke herontdekking van Vivaldi’s<br />
religieuze muziek’ door Jan Van den Bossche<br />
Bijna honderd jaar geleden, in de herfst van 1926, stuitten<br />
de Paters Salesianen van een kostschool in Piëmont op een<br />
grote verzameling muzikale manuscripten in hun archieven.<br />
Dit college vertelt het verhaal van die wonderbaarlijke<br />
herontdekking van Vivaldi’s religieuze muziek. Want behalve<br />
meer dan 500 concerti en tientallen prachtige opera’s liet de<br />
‘prete rosso’ ook een schat aan liturgisch repertoire na.<br />
Giulio Prandi<br />
foto: Matteo Belli<br />
Programma: Antonio Vivaldi Dixit Dominus RV 807<br />
Confitebor tibi Domine RV 596 / Vos invito, barbarae faces<br />
RV 811 / Sanctorum meritis RV 620 / Magnificat RV 611<br />
17
Verwacht<br />
September<br />
do 21 – za 30 sep<br />
meerdere tijdsloten<br />
Songs for a Passerby<br />
(VR‐opera)<br />
Celine Daemen<br />
vr <strong>29</strong> sep / 20.15 uur<br />
<strong>Gloria</strong>!<br />
<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong>,<br />
<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong>, <strong>PRJCT</strong><br />
<strong>Amsterdam</strong> + <strong>Nationaal</strong><br />
<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong><br />
za 30 sep / 20.15 uur<br />
Moeder Aarde<br />
Calefax + Cappella<br />
<strong>Amsterdam</strong><br />
Oktober<br />
zo 1 oktober / 16.30 uur<br />
Montrez-moi vos mains<br />
Alexandre Tharaud +<br />
Lidy Blijdorp<br />
zo 1 oktober / 19.30 uur<br />
Debussy en Ravel<br />
Alexandre Tharaud<br />
zo 1 oktober / 22.00 uur<br />
Dodo Tharaud<br />
Alexandre Tharaud + gasten<br />
do 5 oktober / 12.30 uur<br />
Trio Agostinho Sequeira<br />
Lunchconcert i.s.m.<br />
Conservatorium van<br />
<strong>Amsterdam</strong><br />
do 5 oktober / 20.15 uur<br />
Who was Olly<br />
Anssi Karttunen<br />
vr 6 oktober / 20.15 uur<br />
Brandenburgse concerten<br />
Nederlandse Bachvereniging<br />
za 7 oktober / 14.15 uur<br />
Vida brasileira<br />
IJ-Salon<br />
za 7 oktober / 20.30 uur<br />
Sound of Berberia<br />
Filmpremière<br />
m<br />
zo 8 oktober / 11.00 uur /<br />
Kleine Zaal<br />
Back to the Sixties<br />
Ere Lievonen<br />
zo 8 oktober / 15.00 uur<br />
Matinée Marocaine<br />
Raïssa Fatima Tihihit +<br />
Tales of Amazigh<br />
wo 11 oktober / 20.15 uur<br />
Stories from the East<br />
Nederlands Blazers<br />
Ensemble, Mohsen Namjoo +<br />
Sahand Sahebdivani<br />
SoundLAB Workshop<br />
Maak je eigen muziek met de<br />
wonderlijkste instrumenten.<br />
Voor kinderen (7+) met<br />
volwassenen in de Atriumzaal<br />
om 13.00 uur op verschillende<br />
zondagen. Kaartjes via<br />
muziekgebouw.nl/soundlab<br />
WannaSwing<br />
Op de kade voor het<br />
Muziekgebouw staat de<br />
interactieve muziekinstallatie<br />
WannaSwing van theatermaakster<br />
Caecilia Thunissen<br />
en scenograaf Jan Boiten. Acht<br />
schommels sturen composities<br />
aan van hedendaagse<br />
componisten als Joey Roukens,<br />
Mayke Nas en Rob Zuidam.<br />
Zie voor meer informatie<br />
muziekgebouw.nl/wannaswing<br />
Huil van de Wolff<br />
Elke 22e van de maand<br />
klinkt om 20.00 uur het<br />
geluidsmonument Huil van<br />
de Wolff van Martijn Padding<br />
ter herinnering aan oprichter<br />
van het Muziekgebouw<br />
Jan Wolff (1941 - 2012).<br />
muziekgebouw. nl/<br />
huilvandewolff<br />
Geheimtips<br />
Bijzondere concerten<br />
die je niet mag missen.<br />
muziekgebouw.nl/geheimtips<br />
18
Foto: Erik van Gurp<br />
Op de hoogte blijven?<br />
Mis geen enkel concert en schrijf je<br />
in voor onze nieuwsbrief! Scan de<br />
QR-code of ga naar muziekgebouw.<br />
nl/nieuwsbrief. Of volg ons via<br />
Facebook, LinkedIn of Instagram.<br />
4’33 grand café<br />
Kom voor of na het concert eten<br />
in 4’33 grand café. Reserveren:<br />
020 788 2<strong>09</strong>0 of 433grandcafe.nl.<br />
Rondom het concert<br />
- Na aanvang van het concert heb je<br />
geen toegang meer tot de zaal.<br />
- Zet je mobiele telefoon uit voor<br />
aanvang van het concert.<br />
- Het maken van beeld- of<br />
geluidsopnamen in de zaal alleen<br />
met schriftelijke toestemming.<br />
- Algemene Bezoekersvoorwaarden<br />
zijn na te lezen op muziekgebouw.nl<br />
Bij de prijs inbegrepen<br />
Reserveringskosten zijn bij de<br />
kaartprijs inbegrepen.<br />
Ook een drankje, tenzij anders<br />
vermeld op je concertkaartje.<br />
Word Vriend<br />
Inkomsten uit kaartverkoop dekken<br />
ten dele onze kosten.<br />
Word vriend: met jouw steun<br />
kunnen we concerten op het<br />
hoogste niveau blijven organiseren.<br />
Meer informatie:<br />
muziekgebouw.nl/wordvriend<br />
Dank!<br />
Wij kunnen niet zonder de steun van<br />
onze vaste subsidiënten en Vrienden<br />
van het Muziekgebouw. Wij zijn hen<br />
daarvoor zeer erkentelijk.<br />
Druk binnenwerk<br />
druk & printservice<br />
19