28.09.2023 Views

2023 09 29 Gloria! - Elisabeth Hetherington, Maarten Engeltjes, PRJCT Amsterdam + Nationaal Vrouwen Jeugdkoor

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.

Vr <strong>29</strong> sep <strong>2023</strong><br />

Grote Zaal<br />

20.15 uur<br />

Serie Oude<br />

Muziek<br />

<strong>Gloria</strong>!<br />

<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong>,<br />

<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong>, <strong>PRJCT</strong><br />

<strong>Amsterdam</strong> + <strong>Nationaal</strong><br />

<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong><br />

Het gratis beschikbaar stellen van dit digitale<br />

programmaboekje is een extra service<br />

ter voorbereiding op het concert. Het is<br />

uitdrukkelijk niet de bedoeling deze versie<br />

tijdens het concert te raadplegen via je mobiele<br />

telefoon. Dit is namelijk zeer storend voor de<br />

andere concertbezoekers.<br />

Bij voorbaat dank.


Programma<br />

<strong>Gloria</strong>!<br />

<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong>,<br />

<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong>, <strong>PRJCT</strong><br />

<strong>Amsterdam</strong> + <strong>Nationaal</strong><br />

<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong><br />

Serie Oude<br />

Muziek<br />

Vr <strong>29</strong> sep <strong>2023</strong><br />

Grote Zaal<br />

20.15 – 21.30 uur<br />

ca. 75 minuten zonder pauze<br />

<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong> countertenor, directie<br />

<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong> sopraan<br />

<strong>Nationaal</strong> <strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong><br />

<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />

Jonas Zschenderlein concertmeester<br />

Staat je mobiele telefoon al uit?<br />

Dank je wel.<br />

2


Programma<br />

Georg Friedrich Händel (1685 - 1759)<br />

Uit Ode for the Birthday of Queen Anne HWV74 (1712)<br />

··<br />

Eternal source of light divine<br />

Johann Sebastian Bach (1685 - 1750)<br />

Cantate ‘Jauchzet Gott in allen Landen’ BWV51 (1730)<br />

··<br />

Jauchzet Gott in allen Landen! (aria)<br />

··<br />

Wir beten zu dem Tempel an (recitatief)<br />

··<br />

Höchster, mache deine Güte (aria)<br />

··<br />

Sei Lob und Preis mit Ehren (koraal)<br />

··<br />

Alleluia! (aria)<br />

Uit Cantate ‘Allein zu dir, Herr Jesu Christ’ BWV33 (1724)<br />

··<br />

Wie furchtsam wankten meine Schritte<br />

Antonio Vivaldi (1678-1741)<br />

<strong>Gloria</strong> RV589 (1715?)<br />

··<br />

<strong>Gloria</strong> in excelsis Deo<br />

··<br />

Et in terra pax hominibus<br />

··<br />

Laudamus te<br />

··<br />

Gratis agimus tibi<br />

··<br />

Propter magnam gloriam<br />

··<br />

Domine Deus<br />

··<br />

Domine Fili unigenite<br />

··<br />

Domine Deus, Agnus Dei<br />

··<br />

Qui tollis peccata mundi<br />

··<br />

Qui sedes ad dexteram Patris<br />

··<br />

Quoniam tu solus Sanctus<br />

··<br />

Cum Sancto Spiritu<br />

3


Toelichting<br />

Georg Friedrich Händel<br />

Eternal source of light divine<br />

Dit programma biedt vier vocale werken<br />

uit de barok. Het opent met de eerste<br />

aria uit Georg Friedrich Händels Ode for<br />

the Birthday of Queen Anne uit 1712. Dit<br />

is een ode in de beste Britse traditie: een<br />

reeks aria’s en koordelen die bij speciale<br />

gelegenheden werden uitgevoerd.<br />

Händel zelf schreef niet zo veel van dit soort<br />

werken, het genre was in de 18e eeuw al over<br />

zijn hoogtepunt heen, maar zijn voorganger<br />

Henry Purcell schreef er tientallen. In de<br />

openingsaria gaat de altstem een duet<br />

aan met de trompet. Dit deel is een eigen<br />

leven gaan leiden en is in Engeland volledig<br />

losgezongen van de oorspronkelijke context.<br />

Händel schreef zijn ode in 1712, inderdaad<br />

voor de koninklijke verjaardag, maar het werk<br />

speelde ook een rol bij de viering van de Vrede<br />

van Utrecht een jaar later. Eternal source of<br />

light divine maakt nu deel uit van het corpus<br />

Engelse ceremoniële muziek en deze plechtige<br />

aria klinkt nog altijd als opening van iedere<br />

Engelse koninklijke huwelijksdienst.<br />

Johann Sebastian Bach<br />

Jauchzet Gott in allen Landen<br />

Ook in Bachs cantate Jauchzet Gott in allen<br />

Landen speelt de trompet een belangrijke<br />

rol. Bach schreef zijn sopraansoli voor de<br />

jongens van zijn koor, maar door de extreme<br />

moeilijkheidsgraad van deze cantate<br />

is de vraag of Bach in dit geval wel een<br />

jongensstem in gedachten had.<br />

Wellicht heeft hij het werk geschreven met<br />

in gedachten de stem van Anna Magdalena,<br />

zijn tweede echtgenote. Misschien heeft zij<br />

het zelfs in de Thomaskirche, waar vrouwen<br />

normaliter tijdens de diensten niet zongen,<br />

ten gehore gebracht. Toen Bach in Dresden<br />

een bezoek bracht aan zijn vriend Johann<br />

Adolf Hasse, die in heel Europa succes had<br />

met zijn opera’s, gaf hij hem een kopie van<br />

deze cantate, speciaal voor de operazangeres<br />

Faustina Bordoni, Hasses echtgenote. Mogelijk<br />

heeft zij deze cantate ook uitgevoerd. De<br />

manier waarop sopraan en trompet met<br />

elkaar duelleren in de openingsaria en in het<br />

afsluitende Alleluia zou in ieder geval niet<br />

hebben misstaan op het operatoneel.<br />

Hoewel Bach zelf nooit een opera<br />

componeerde en niet al te veel affiniteit<br />

met het genre had, was hij uitstekend<br />

op de hoogte van de technieken die<br />

operacomponisten gebruikten en heeft<br />

hij deze technieken regelmatig in zijn<br />

kerkcantates aangewend. Door de kerkelijke<br />

autoriteiten werd hem nogal eens verweten<br />

dat zijn muziek veel te theatraal was en<br />

te weinig dienend. Maar voor Bach werkte<br />

dat precies andersom: juist door die<br />

operatechnieken te gebruiken kon hij de<br />

emoties van de tekst, in dit geval uitzinnige<br />

vreugde, veel beter uitdrukken en zou de<br />

muziek bij de luisteraars beter overkomen<br />

dan wanneer hij – zoals de meesten van<br />

4


Toelichting<br />

zijn collega’s – keurig binnen de lijntjes zou<br />

blijven. Bach lag voortdurend overhoop met<br />

de kerkleiding over dit soort zaken, maar wat<br />

de gewone zondagse kerkgangers van zijn<br />

muziek vonden weten we nauwelijks. Leipzig<br />

was, in de tijd dat Georg Philipp Telemann<br />

daar nog werkte, een belangrijk centrum van<br />

de Duitse opera, maar toen Bach er cantor<br />

werd bestond dat operatheater allang niet<br />

meer.<br />

Als contrast met de twee snelle delen met<br />

trompet is het tweede deel van Jauchzet<br />

Gott in allen Landen juist heel intiem:<br />

een eenvoudige, troostrijke melodie in<br />

twaalfachtste maat die slechts begeleid wordt<br />

door de basso continuo. Daarop volgt een<br />

snellere aria met begeleiding van twee violen<br />

en tot slot dat razend virtuoze Alleluia met<br />

trompet.<br />

Wie furchtsam wankten meine Schritte<br />

Na de cantate bevinden we ons weer in<br />

rustiger vaarwater. Deze lange aria voor alt<br />

vormt het centrum van de cantate Allein zu<br />

dir, Herr Jesu Christ.<br />

Bach beschrijft in deze aria het aarzelend<br />

naderbij komen van een gelovige die om<br />

genade smeekt. Hij wendt zich tot Jezus,<br />

maar is bang dat hij misschien niet wordt<br />

gehoord. Die beschroomdheid van zijn tred<br />

laat Bach uitkomen in het langzame tempo<br />

van de pizzicato spelende strijkers. Deze<br />

aria beslaat het merendeel van de cantate,<br />

waarin verder vooral sprake is van zonde en<br />

boetedoening.<br />

Antonio Vivaldi<br />

<strong>Gloria</strong><br />

In het <strong>Gloria</strong> van Antonio Vivaldi gaat het er<br />

weer heel wat uitbundiger aan toe, hoewel<br />

ook in dit werk plaats is voor reflectie.<br />

Dit <strong>Gloria</strong> is overgeleverd als zelfstandig<br />

werk, het maakt dus geen deel uit van een<br />

complete miszetting.<br />

Vivaldi was als muziekleraar werkzaam in het<br />

Ospedale della Pietà, een vondelingenhuis<br />

voor meisjes in Venetië. Muziek speelde in de<br />

opvoeding van de meisjes een belangrijke rol<br />

en Vivaldi schiep er eer in om de meisjes en<br />

jonge vrouwen te voorzien van hoogstaande<br />

vocale en instrumentale muziek. De instelling<br />

beschikte over een koor en orkest en gaf<br />

openbare concerten. Die trokken nogal de<br />

aandacht omdat de, waarschijnlijk vooral<br />

mannelijke, bezoekers zich verbaasden over<br />

de meisjes die ook grote instrumenten als<br />

fagot en contrabas uitstekend bespeelden.<br />

Als Vivaldi een bijzonder talent in het orkest<br />

ontwaarde, schreef hij soloconcerten voor haar<br />

en mede daaraan danken we Vivaldi’s enorme<br />

productie aan soloconcerten voor bijvoorbeeld<br />

cello, hobo en fagot.<br />

Vivaldi schreef vele vocale werken voor<br />

uitvoering in het Ospedale. Contractueel<br />

was hij verplicht om twee missen per jaar te<br />

componeren, maar met die verplichting nam hij<br />

het mogelijk niet al te nauw. Er is in ieder geval<br />

geen enkele complete miszetting van zijn<br />

hand overgeleverd, er zijn alleen op zichzelf<br />

5


Toelichting<br />

staande misdelen zoals dit <strong>Gloria</strong>. Omdat<br />

er in het Ospedale della Pietà uitsluitend<br />

vrouwenstemmen aanwezig waren, moest hij<br />

de vierstemmige koorpartijen anders indelen<br />

dan bij de standaardbezetting van sopraan,<br />

alt, tenor en bas. De versie van het <strong>Gloria</strong> die<br />

we vandaag horen klinkt dus heel anders dan<br />

een versie voor gemengd koor. De stemmen<br />

zitten dichter op elkaar dan we gewend zijn.<br />

In een versie voor gemend koor voorzag<br />

Vivaldi overigens ook, want zijn kerkmuziek<br />

werd eveneens in Rome uitgevoerd. Daar<br />

had hij juist alleen mannenstemmen tot zijn<br />

beschikking en werden sopraan- en altpartijen<br />

door jongens of castraten gezongen.<br />

Overigens konden meisjes die niet trouwden<br />

of het klooster in gingen hun hele leven in<br />

het Ospedale della Pietà blijven. Als ze ouder<br />

werden konden hun stemmen flink zakken<br />

en bleken ze in staat om tenor- en soms zelfs<br />

baspartijen te zingen. Daarbij hielp het dat de<br />

stemtoon in Venetië aan de hoge kant was,<br />

hoger in ieder geval dan de nu gebruikelijke<br />

barokstemming. Maar in principe zongen de<br />

vrouwen vierstemmig in hoge ligging, net<br />

zoals we dat vandaag zullen horen.<br />

Marcel Bijlo<br />

6


Liedteksten<br />

Georg Friedrich Händel<br />

Eternal source of light divine (aria voor alt)<br />

Uit de Ode for the Birthday of Queen Anne<br />

Eternal source of light divine<br />

With double warmth thy beams display,<br />

And with distinguish’d glory shine,<br />

to add a lustre to this day.<br />

Eeuwige bron van goddelijk licht,<br />

uw stralen tonen zich met tweevoudige<br />

warmte,<br />

en schijnen met grootse glorie,<br />

om deze dag luister bij te zetten.<br />

7


Liedteksten<br />

Johann Sebastian Bach<br />

Jauchzet Gott in allen Landen BWV 51<br />

(cantate voor sopraan)<br />

1. Aria<br />

Jauchzet Gott in allen Landen!<br />

Was der Himmel und die Welt<br />

an Geschöpfen in sich hält,<br />

müssen dessen Ruhm erhöhen,<br />

und wir wollen unserm Gott<br />

gleichfalls itzt ein Opfer bringen,<br />

daß er uns in Kreuz und Not<br />

allezeit hat beigestanden.<br />

2. Recitatief<br />

Wir beten zu dem Tempel an,<br />

da Gottes Ehre wohnet,<br />

da dessen Treu,<br />

so täglich neu,<br />

mit lauter Segen lohnet.<br />

Wir preisen, was er an uns hat getan.<br />

Muß gleich der schwache Mund<br />

von seinen Wundern lallen,<br />

so kann ein schlechtes Lob<br />

ihm dennoch wohlgefallen.<br />

3. Aria<br />

Höchster, mache deine Güte<br />

ferner alle Morgen neu.<br />

So soll vor die Vatertreu<br />

auch ein dankbares Gemüte<br />

durch ein frommes Leben weisen,<br />

daß wir deine Kinder heißen.<br />

Juich voor God in alle landen!<br />

Alle schepselen<br />

in de hemel en op de aarde<br />

moeten zijn roem vergroten,<br />

en wij willen onze God<br />

nu ook een offer brengen,<br />

omdat hij ons in kruis en nood<br />

te allen tijde heeft bijgestaan.<br />

Wij bidden naar de tempel gericht,<br />

waar Gods eer woont,<br />

omdat zijn trouw<br />

ons elke dag opnieuw<br />

met louter zegen beloont.<br />

Wij prijzen wat hij aan ons heeft gedaan.<br />

Al is het een zwakke mond<br />

die over zijn wonderen stamelt,<br />

ook een gebrekkig loflied<br />

kan hem behagen.<br />

Allerhoogste, blijf uw goedheid<br />

elke morgen vernieuwen.<br />

Dan zal voor uw vaderlijke liefde<br />

ook een dankbaar gemoed<br />

met een vroom leven laten zien<br />

dat wij uw kinderen heten.<br />

8


Liedteksten<br />

4. Aria (Koraal)<br />

Sei Lob und Preis mit Ehren<br />

Gott Vater, Sohn, Heiligem Geist!<br />

Der woll in uns vermehren,<br />

was er uns aus Gnaden verheißt,<br />

daß wir ihm fest vertrauen,<br />

gänzlich uns lassn auf ihn,<br />

von Herzen auf ihn bauen,<br />

daß unser Herz, Mut und Sinn<br />

ihm festiglich anhangen;<br />

drauf singen wir zur Stund:<br />

Amen! Wir werdns erlangen,<br />

glaubn wir zu aller Stund.<br />

5. Aria<br />

Alleluja!<br />

Lof, prijs en eer zij God de Vader,<br />

de Zoon en de Heilige Geest!<br />

Moge hij in ons vermeerderen<br />

wat hij ons uit genade belooft,<br />

zodat wij vast op hem vertrouwen,<br />

ons volkomen op hem verlaten,<br />

van harte op hem bouwen,<br />

zodat wij met hart, gemoed en zinnen<br />

hem trouw blijven;<br />

daarom zingen wij nu:<br />

Amen, het zal ons geschonken worden,<br />

dat geloven wij te allen tijde.<br />

Halleluja!<br />

Vertaling: Ria van Hengel<br />

Wie furchtsam wankten meine Schritte<br />

(aria voor alt)<br />

Uit Allein zu dir, Jesu Christ BWV 33<br />

Wie furchtsam wankten meine Schritte,<br />

doch Jesus hört auf meine Bitte<br />

und zeigt mich seinem Vater an.<br />

Mich drückten Sündenlasten nieder,<br />

doch hilft mir Jesu Trostwort wieder,<br />

daß er für mich genug getan.<br />

Wat wankelden mijn stappen angstig,<br />

maar Jezus luistert naar mijn smeken<br />

en pleit voor mij bij zijn Vader.<br />

De last van mijn zonden drukte mij terneer,<br />

maar mij helpt weer Jezus’ troostwoord<br />

dat hij voor mij heeft betaald.<br />

Vertaling: Ria van Hengel<br />

9


Liedteksten<br />

Antonio Vivaldi<br />

<strong>Gloria</strong> RV 589<br />

1. Koor<br />

<strong>Gloria</strong> in excelsis Deo<br />

2. Koor<br />

Et in terra pax hominibus bonae voluntatis<br />

3. Duet (sopraan 1 en 2)<br />

Laudamus te, Benedicimus te,<br />

Adoramus te, Glorificamus te<br />

4. Koor<br />

Gratias agimus tibi<br />

5. Koor<br />

Propter magnam gloriam tuam<br />

6. Aria (sopraan)<br />

Domine Deus, Rex caelestis,<br />

Deus pater omnipotens<br />

7. Koor<br />

Domine Fili unigenite, Jesu Christe<br />

8. Alt en koor<br />

Domine Deus, Agnus Dei, Filius Patris,<br />

Qui tollis peccata mundi,<br />

Miserere nobis,<br />

9. Koor<br />

Qui tollis peccata mundi,<br />

Suscipe deprecationem nostram<br />

Eer aan God in den hoge<br />

en vrede op aarde aan de mensen die Hij<br />

liefheeft.<br />

Wij loven U. Wij prijzen en<br />

aanbidden U.<br />

Wij verheerlijken U<br />

en zeggen U dank<br />

voor uw grote heerlijkheid.<br />

Heer God, hemelse Koning,<br />

God almachtige Vader;<br />

Heer, eniggeboren Zoon, Jezus Christus;<br />

Heer God, Lam Gods, Zoon van de Vader;<br />

Gij die wegneemt de zonden der wereld,<br />

ontferm U over ons;<br />

Gij die wegneemt de zonden der wereld,<br />

aanvaard ons gebed;<br />

10


Liedteksten<br />

10. Aria (alt)<br />

Qui sedes ad dexteram Patris,<br />

Miserere nobis<br />

11. Koor<br />

Quoniam tu solus Sanctus,<br />

Tu solus Dominus,<br />

Tu solus Altissimus Jesu Christe,<br />

12. Koor<br />

Cum Sancto Spiritu,<br />

In gloria Dei Patris<br />

Amen<br />

Gij die zit aan de rechterhand van de Vader,<br />

ontferm U over ons.<br />

Want Gij alleen zijt de Heilige.<br />

Gij alleen de Heer.<br />

Gij alleen de Allerhoogste: Jezus Christus.<br />

Met de Heilige Geest<br />

in de heerlijkheid van God de Vader.<br />

Amen.<br />

11


Biografieën<br />

Componisten<br />

Georg Friedrich<br />

Händel<br />

12<br />

portret: Balthasar Denner<br />

Georg Friedrich Händel<br />

(1685 - 1759) werd geboren<br />

in Halle. Op zijn achttiende<br />

ging hij naar Hamburg<br />

en daar speelde hij twee<br />

jaar lang viool in het<br />

operaorkest tot hij zelf<br />

opera’s begon te schrijven.<br />

Vervolgens werd hij<br />

uitgenodigd door een prins<br />

uit de Medici familie en<br />

vertrok naar Italië. Daar<br />

leerde hij de in heel Europa<br />

beroemde Italiaanse muziek<br />

kennen. In zijn eigen muziek<br />

versmolt Italië met Duitsland<br />

en ontstond de geheel<br />

eigen Händel-stijl, een<br />

toegankelijke taal waarin<br />

het contrapunt samenging<br />

met lyriek en belcanto. Op<br />

zijn vijfentwintigste vestigde<br />

hij zich in Londen waar hij<br />

eerst in opdracht van het<br />

Queen’s Theatre werkte en<br />

later zelf de Royal Academy<br />

of Music oprichtte. Vanaf<br />

1728 concentreerde Händel<br />

zich vooral op het Bijbelse<br />

oratorium. In 1750 kreeg<br />

hij tijdens zijn laatste reis<br />

naar Duitsland een ongeluk<br />

tussen Den Haag en<br />

Haarlem. Een jaar later werd<br />

hij plotseling blind aan zijn<br />

linkeroog. Zijn rechteroog<br />

raakte beschadigd door een<br />

mislukte staaroperatie en<br />

vanaf 1753 was hij geheel<br />

blind. Hij stierf in 1759<br />

waarna hij werd bijgezet in<br />

Westminster Abbey.<br />

Johann Sebastian<br />

Bach<br />

Johann Sebastian<br />

Bach (1685 - 1750) was<br />

afkomstig uit een oud<br />

muzikantengeslacht van<br />

organisten, cantors en<br />

stadsmuzikanten. Als<br />

jongen leerde hij viool en<br />

orgel spelen en hij zong<br />

in het kerkkoor van zijn<br />

geboorteplaats Eisenach.<br />

Op negenjarige leeftijd<br />

verloor hij zijn beide<br />

ouders en zijn oudste<br />

broer ontfermde zich over<br />

hem. Van hem leerde hij<br />

klavier spelen en op zijn<br />

zeventiende begon zijn<br />

leven als professional<br />

waarbij de aanstellingen<br />

elkaar in vrij snel tempo<br />

opvolgden: Weimar, Arnstadt,<br />

Mühlhausen, Köthen en<br />

tenslotte Leipzig. Terwijl<br />

in Köthen de nadruk lag<br />

op de wereldlijke muziek,


Biografieën<br />

was Bach vanaf 1722 in<br />

Leipzig als cantor van de<br />

Thomaskirche gefocust op<br />

de kerkmuziek volgens de<br />

Lutherse liturgie. De vele<br />

partituren die bewaard zijn<br />

gebleven vormen nog altijd<br />

een enorme inspiratie en<br />

deze muziek is voor velen ‘de<br />

maatstaf’.<br />

Antonio Vivaldi<br />

De Venetiaanse componist<br />

Antonio Vivaldi (1678 - 1741)<br />

was een leerling van zijn<br />

vader die violist was aan de<br />

San Marco, en van Giovanni<br />

Legrenzi. In 1703 werd<br />

Vivaldi tevens tot priester<br />

gewijd.<br />

Van 1713 tot 1740 was<br />

Vivaldi achtereenvolgens<br />

als vioolleraar, dirigent<br />

en componist verbonden<br />

aan het Conservatorio<br />

dell’Ospedale Pietà. Vivaldi’s<br />

naam is sinds jaar en dag<br />

onlosmakelijk verbonden<br />

met de ontwikkeling van<br />

het barokke en klassieke<br />

concerto als virtuoos<br />

solowerk voor een of<br />

meerdere instrumenten met<br />

orkestbegeleiding. Hij stierf<br />

op 28 juli 1741. Van de eens<br />

zo succesvolle en redelijk<br />

welgestelde componist was<br />

weinig meer over. Hij werd<br />

in een Weens armengraf<br />

begraven.<br />

Uitvoerenden<br />

<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong><br />

Countertenor, dirigent<br />

<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong> (1984),<br />

zingt al vanaf zijn vierde<br />

jaar als jongenssopraan.<br />

Op zijn zestiende maakte<br />

hij zijn debuut als<br />

countertenor in Bachs<br />

Matthäus Passion. Al snel<br />

volgden vele concerten<br />

in binnen en buitenland.<br />

Vervolgens studeerde hij<br />

in 2007 cum laude met<br />

onderscheiding af aan het<br />

Koninklijk Conservatorium<br />

van Den Haag.<br />

foto: Hans van der Woerd<br />

Inmiddels is <strong>Maarten</strong><br />

<strong>Engeltjes</strong> een veelgevraagd<br />

countertenor. Hij heeft<br />

samengewerkt met<br />

dirigenten als Ton Koopman,<br />

Jonathan Cohen, Vladimir<br />

Jurowski, William Christie,<br />

Jordi Savall, Markus Stenz<br />

en Lars Ulrik Mortensen. Hij<br />

trad op in de grote Europese<br />

concertzalen en in onder<br />

meer New York, Tokio en<br />

Sydney. <strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong><br />

was solist in cantates,<br />

13


Biografieën<br />

het Weihnachtsoratorium<br />

en de Johannes-Passion<br />

van Bach, gaf uitvoeringen<br />

van diens Actus Tragicus<br />

met Les Arts Florissants<br />

onder Paul Agnew en<br />

zong de titelrol in Händels<br />

Solomon met het Radio<br />

Filharmonisch Orkest onder<br />

leiding van Peter Dijkstra.<br />

In 2017 richtte <strong>Engeltjes</strong><br />

zijn eigen barokorkest<br />

<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong> op.<br />

Met dit ensemble slaat hij<br />

een nieuwe weg in. Naast<br />

de programmering en de<br />

zakelijke kant neemt hij ook<br />

de muzikale leiding voor zijn<br />

rekening.<br />

<strong>Elisabeth</strong><br />

<strong>Hetherington</strong><br />

Sopraan<br />

<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong><br />

(Toronto, 1992) studeerde<br />

aan de University of<br />

Toronto en volgde<br />

masterclasses bij onder<br />

anderen Emma Kirkby<br />

en Daniel Taylor. Aan<br />

het Conservatorium van<br />

<strong>Amsterdam</strong> zette ze haar<br />

studie voort en behaalde<br />

ze cum laude een Master<br />

Historical Performance.<br />

14<br />

<strong>Hetherington</strong> won meerdere<br />

prijzen, waaronder die van<br />

Dutch Classical Talent in<br />

2020. <strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong><br />

is pleitbezorger van zowel<br />

hedendaagse als oude<br />

muziek en heeft vele<br />

premières op haar naam<br />

staan. Met het gezelschap<br />

voor moderne dans<br />

LeineRoebana ontwikkelde<br />

<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong><br />

de voorstelling SOLAS.<br />

Operarollen vertolkte ze bij<br />

gezelschappen als Holland<br />

Opera, Holland Baroque<br />

en Opera Zuid. Met luitist<br />

David Mackor richtte ze<br />

Duo Serenissima op, dat<br />

op internationale podia<br />

optreedt. Het repertoire<br />

van dit duo biedt haar de<br />

mogelijkheid de resultaten<br />

van haar onderzoek naar<br />

de originele uitspraak van<br />

Elizabethaans Engels in<br />

de praktijk te brengen. Als<br />

deskundige op dit gebied<br />

geeft ze masterclasses op<br />

conservatoria door heel<br />

Nederland en treedt ze op als<br />

docent op het Festival Oude<br />

Muziek in Utrecht.<br />

<strong>Nationaal</strong> <strong>Vrouwen</strong><br />

<strong>Jeugdkoor</strong><br />

Het <strong>Nationaal</strong> <strong>Vrouwen</strong><br />

<strong>Jeugdkoor</strong> is opgericht<br />

in 1996 en bestaat uit<br />

jonge vrouwen van zestien<br />

tot dertig jaar. Het koor<br />

treedt veelvuldig op in<br />

muziek van 1500 tot nu,<br />

op professionele podia in<br />

binnen- en buitenland.<br />

Zangers worden vocaal<br />

gecoacht door Irene Verburg.<br />

Het <strong>Nationaal</strong> <strong>Vrouwen</strong><br />

<strong>Jeugdkoor</strong> zingt regelmatig<br />

in professionele concertseries<br />

als de ZaterdagMatinee, het<br />

AVROTROS Vrijdagconcert<br />

in TivoliVredenburg en Het<br />

Zondagochtend Concert<br />

met onder meer het Radio<br />

Filharmonisch Orkest.


Biografieën<br />

Internationaal heeft het<br />

koor opgetreden met het<br />

Budapest Festival Orchestra,<br />

het Venice Baroque<br />

Orchestra en de Berliner<br />

Philharmoniker. Ook maakte<br />

het koor concertreizen naar<br />

Japan, Spanje, Frankrijk,<br />

België, Zwitserland en<br />

Denemarken. Tussen 2006<br />

en 2015 zong het <strong>Nationaal</strong><br />

<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong> acht<br />

jaar achtereen tijdens de<br />

Nationale Herdenking op<br />

4 mei in de Nieuwe Kerk in<br />

<strong>Amsterdam</strong>. Verschillende<br />

cd’s werden uitgebracht. In<br />

april jl. ontving het <strong>Nationaal</strong><br />

<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong> de<br />

Young Talent Award van het<br />

Concertgebouw. Het koor<br />

stond van 1999 tot de zomer<br />

foto: Hans van der Woerd<br />

van <strong>2023</strong> onder artistieke<br />

leiding van dirigent Wilma ten<br />

Wolde. Vanaf september <strong>2023</strong><br />

wordt de artistieke leiding<br />

gevormd door Irene Verburg<br />

en László Norbert Nemes.<br />

Bernet Wilms<br />

solist Laudamus Te<br />

Artistieke leiding:<br />

Irene Verburg<br />

László Norbert Nemes<br />

<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />

<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong> is in<br />

2017 opgericht en wordt<br />

gevormd door een vaste<br />

kern van uitmuntende<br />

jonge barokmusici met<br />

een gezamenlijke muzikale<br />

visie. <strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />

staat voor vindingrijke<br />

programmering waarbij<br />

artistiek leider <strong>Maarten</strong><br />

<strong>Engeltjes</strong> samenwerking<br />

zoekt met andere<br />

ervaren, internationaal<br />

gevestigde topmusici, als<br />

concertmeester en/of solist.<br />

In september 2017<br />

presenteerde het ensemble<br />

haar eerste project: Tranen<br />

van een moeder, met onder<br />

meer het Stabat Mater van<br />

Pergolesi, in samenwerking<br />

met de schrijver P.F.<br />

Thomése. Recentelijk<br />

oogstte <strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />

veel lof met het programma<br />

If Music be the Food of Love<br />

met Andreas Scholl, met<br />

concerten in onder meer de<br />

Doelen, TivoliVredenburg,<br />

AMUZ Antwerpen en<br />

Muziekgebouw aan ’t IJ.<br />

Voor de komende jaren heeft<br />

<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong> diverse<br />

plannen, variërend van<br />

15


Biografieën<br />

foto: Hans van der Woerd<br />

cd-opnamen en concerten<br />

tot grotere projecten,<br />

waaraan sterren als Rolando<br />

Villazon en Lenneke Ruiten<br />

zullen meewerken. Ook<br />

zal <strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong><br />

de komende jaren<br />

debuteren in prestigieuze<br />

festivals en concertzalen<br />

als Bachfest Leipzig,<br />

Thüringer Bachwochen,<br />

Kölner Philharmonie en<br />

het Concertgebouw in<br />

<strong>Amsterdam</strong>.<br />

<strong>PRJCT</strong> <strong>Amsterdam</strong> nam<br />

haar eerste twee albums op<br />

bij het label SONY Classical:<br />

Forgotten arias verscheen<br />

in 2019 en Nicht Mehr Hier<br />

kwam uit in 2020. Beide<br />

albums werden zeer goed<br />

ontvangen. Komende albums<br />

verschijnen bij het label<br />

Pentatone.<br />

Jonas Zschenderlein, Ivan<br />

Iliev, Alexandre Turmel viool<br />

Tomoe Badiarova, Giorgos<br />

Samoilis viool<br />

Francesco Bergamini,<br />

Simone Siviero altviool<br />

Mario Topper hobo<br />

Nicolas Isabelle trompet<br />

Petr Hamouz cello<br />

Alon Portal contrabas<br />

Edoardo Valorz orgel<br />

16


Verwacht<br />

Kerkmuziek van Vivaldi<br />

Coro e orchestra Ghislieri<br />

Serie Oude<br />

Muziek<br />

Wo 18 okt <strong>2023</strong><br />

Grote Zaal<br />

19.00 uur College<br />

20.15 uur Concert<br />

Coro e orchestra Ghislieri is inmiddels een klinkende naam<br />

in het Nederlandse muziekleven, zeker als het gaat om<br />

Italiaanse barokmuziek. Vanavond wijden de musici zich<br />

aan de kerkmuziek van de componerende ‘rode priester’<br />

uit Venetië, Antonio Vivaldi. Dit deel van zijn imposante<br />

oeuvre was lang een van de best bewaarde geheimen uit de<br />

muziekhistorie. Vijf herontdekte partituren uit de Nationale<br />

Bibliotheek in Turijn brengt het ensemble hier tot leven.<br />

Onder leiding van de bevlogen dirigent Giulio Prandi was het<br />

ensemble al vaker te gast in het Muziekgebouw. Hoge ogen<br />

gooide het in 2022 met de Petite messe solenelle van Rossini.<br />

De heerlijke cd-opname hiervan werd met een International<br />

Classical Music Award bekroond.<br />

College ‘De wonderbaarlijke herontdekking van Vivaldi’s<br />

religieuze muziek’ door Jan Van den Bossche<br />

Bijna honderd jaar geleden, in de herfst van 1926, stuitten<br />

de Paters Salesianen van een kostschool in Piëmont op een<br />

grote verzameling muzikale manuscripten in hun archieven.<br />

Dit college vertelt het verhaal van die wonderbaarlijke<br />

herontdekking van Vivaldi’s religieuze muziek. Want behalve<br />

meer dan 500 concerti en tientallen prachtige opera’s liet de<br />

‘prete rosso’ ook een schat aan liturgisch repertoire na.<br />

Giulio Prandi<br />

foto: Matteo Belli<br />

Programma: Antonio Vivaldi Dixit Dominus RV 807<br />

Confitebor tibi Domine RV 596 / Vos invito, barbarae faces<br />

RV 811 / Sanctorum meritis RV 620 / Magnificat RV 611<br />

17


Verwacht<br />

September<br />

do 21 – za 30 sep<br />

meerdere tijdsloten<br />

Songs for a Passerby<br />

(VR‐opera)<br />

Celine Daemen<br />

vr <strong>29</strong> sep / 20.15 uur<br />

<strong>Gloria</strong>!<br />

<strong>Elisabeth</strong> <strong>Hetherington</strong>,<br />

<strong>Maarten</strong> <strong>Engeltjes</strong>, <strong>PRJCT</strong><br />

<strong>Amsterdam</strong> + <strong>Nationaal</strong><br />

<strong>Vrouwen</strong> <strong>Jeugdkoor</strong><br />

za 30 sep / 20.15 uur<br />

Moeder Aarde<br />

Calefax + Cappella<br />

<strong>Amsterdam</strong><br />

Oktober<br />

zo 1 oktober / 16.30 uur<br />

Montrez-moi vos mains<br />

Alexandre Tharaud +<br />

Lidy Blijdorp<br />

zo 1 oktober / 19.30 uur<br />

Debussy en Ravel<br />

Alexandre Tharaud<br />

zo 1 oktober / 22.00 uur<br />

Dodo Tharaud<br />

Alexandre Tharaud + gasten<br />

do 5 oktober / 12.30 uur<br />

Trio Agostinho Sequeira<br />

Lunchconcert i.s.m.<br />

Conservatorium van<br />

<strong>Amsterdam</strong><br />

do 5 oktober / 20.15 uur<br />

Who was Olly<br />

Anssi Karttunen<br />

vr 6 oktober / 20.15 uur<br />

Brandenburgse concerten<br />

Nederlandse Bachvereniging<br />

za 7 oktober / 14.15 uur<br />

Vida brasileira<br />

IJ-Salon<br />

za 7 oktober / 20.30 uur<br />

Sound of Berberia<br />

Filmpremière<br />

m<br />

zo 8 oktober / 11.00 uur /<br />

Kleine Zaal<br />

Back to the Sixties<br />

Ere Lievonen<br />

zo 8 oktober / 15.00 uur<br />

Matinée Marocaine<br />

Raïssa Fatima Tihihit +<br />

Tales of Amazigh<br />

wo 11 oktober / 20.15 uur<br />

Stories from the East<br />

Nederlands Blazers<br />

Ensemble, Mohsen Namjoo +<br />

Sahand Sahebdivani<br />

SoundLAB Workshop<br />

Maak je eigen muziek met de<br />

wonderlijkste instrumenten.<br />

Voor kinderen (7+) met<br />

volwassenen in de Atriumzaal<br />

om 13.00 uur op verschillende<br />

zondagen. Kaartjes via<br />

muziekgebouw.nl/soundlab<br />

WannaSwing<br />

Op de kade voor het<br />

Muziekgebouw staat de<br />

interactieve muziekinstallatie<br />

WannaSwing van theatermaakster<br />

Caecilia Thunissen<br />

en scenograaf Jan Boiten. Acht<br />

schommels sturen composities<br />

aan van hedendaagse<br />

componisten als Joey Roukens,<br />

Mayke Nas en Rob Zuidam.<br />

Zie voor meer informatie<br />

muziekgebouw.nl/wannaswing<br />

Huil van de Wolff<br />

Elke 22e van de maand<br />

klinkt om 20.00 uur het<br />

geluidsmonument Huil van<br />

de Wolff van Martijn Padding<br />

ter herinnering aan oprichter<br />

van het Muziekgebouw<br />

Jan Wolff (1941 - 2012).<br />

muziekgebouw. nl/<br />

huilvandewolff<br />

Geheimtips<br />

Bijzondere concerten<br />

die je niet mag missen.<br />

muziekgebouw.nl/geheimtips<br />

18


Foto: Erik van Gurp<br />

Op de hoogte blijven?<br />

Mis geen enkel concert en schrijf je<br />

in voor onze nieuwsbrief! Scan de<br />

QR-code of ga naar muziekgebouw.<br />

nl/nieuwsbrief. Of volg ons via<br />

Facebook, LinkedIn of Instagram.<br />

4’33 grand café<br />

Kom voor of na het concert eten<br />

in 4’33 grand café. Reserveren:<br />

020 788 2<strong>09</strong>0 of 433grandcafe.nl.<br />

Rondom het concert<br />

- Na aanvang van het concert heb je<br />

geen toegang meer tot de zaal.<br />

- Zet je mobiele telefoon uit voor<br />

aanvang van het concert.<br />

- Het maken van beeld- of<br />

geluidsopnamen in de zaal alleen<br />

met schriftelijke toestemming.<br />

- Algemene Bezoekersvoorwaarden<br />

zijn na te lezen op muziekgebouw.nl<br />

Bij de prijs inbegrepen<br />

Reserveringskosten zijn bij de<br />

kaartprijs inbegrepen.<br />

Ook een drankje, tenzij anders<br />

vermeld op je concertkaartje.<br />

Word Vriend<br />

Inkomsten uit kaartverkoop dekken<br />

ten dele onze kosten.<br />

Word vriend: met jouw steun<br />

kunnen we concerten op het<br />

hoogste niveau blijven organiseren.<br />

Meer informatie:<br />

muziekgebouw.nl/wordvriend<br />

Dank!<br />

Wij kunnen niet zonder de steun van<br />

onze vaste subsidiënten en Vrienden<br />

van het Muziekgebouw. Wij zijn hen<br />

daarvoor zeer erkentelijk.<br />

Druk binnenwerk<br />

druk & printservice<br />

19

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!