31.10.2023 Views

Stedenbouw_782

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

EDITIE<br />

<strong>782</strong><br />

PLATFORM OVER NIEUWBOUW, RENOVATIE, RESTAURATIE EN TRANSFORMATIE - JAARGANG 77 - 2023<br />

PLATFORM OVER NIEUWBOUW, RENOVATIE, RESTAURATIE EN TRANSFORMATIE<br />

Crossroads Amsterdam<br />

Thema Onderwijs<br />

EDITIE <strong>782</strong><br />

Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

STEDENBOUW.NL


Leviat producten voor prefab beton<br />

Halfen HEK3<br />

prefab verbinding<br />

Direct belastbaar<br />

Hoge montagetolerantie<br />

Modulair uitsparingsconcept<br />

Halfen HPF<br />

prefab verankering<br />

Geconfigureerd systeem<br />

Op maat geëngineerd<br />

Veilige en snelle montage<br />

Halfen HCC<br />

kolomschoen<br />

Snelle montage<br />

Maximale stelmogelijkheid<br />

Direct belastbaar<br />

HEK3-animatie:<br />

HPF-animatie:<br />

HCC-animatie:<br />

Imagine. Model. Make.<br />

Leviat<br />

Tel: +31 (0) 74 267 1449<br />

info.nl@leviat.com<br />

Halfen.nl I Leviat.com


Sint-Jozefkerk in Hillegom<br />

Transformatie tot woonzorggebouw<br />

+ Geïsoleerde begane grondvloer<br />

+ Staalconstructie<br />

+ Staalplaatbetonvloer incl. betonafwerking<br />

MAATWERK<br />

IS ONZE<br />

KRACHT<br />

VEELZIJDIG, SLIM<br />

& EFFICIËNT BOUWEN.<br />

Tullingh & Partners is de bouwspecialist van<br />

(on-)geïsoleerde staalplaatbetonvloer, staalconstructie<br />

en dak- en gevelbouw. Wij vertalen uw projectwens<br />

naar een uitvoerbare toepassing. De specifieke<br />

uitgangspunten van het project, zoals constructieve<br />

en bouwfysische eisen, zijn onze focus. Door deze<br />

aanpak engineeren en realiseren wij ieder onderdeel<br />

op maat. Techniek tegen de juiste prijs! Dat is waar<br />

wij voor staan.<br />

www.tullingh.nl | info@tullingh.nl | +31 (0)85 130 34 36


VOOR<br />

TROTSE<br />

VAKMENSEN<br />

DIE METERS<br />

WILLEN MAKEN<br />

REGISTREER JE NU<br />

SCAN DE QR CODE


De deur die de<br />

belangrijke dingen<br />

in het leven beschermt.<br />

Daloc appartementsdeuren houden niet alleen treinrovers tegen. Ze houden<br />

ook vervelende geluiden buiten de deur en zijn vuur- en rookbestendig.<br />

Door het unieke design beschermt de deur jou jarenlang en gaat zelf<br />

jarenlang mee. Een veilige investering voor jou en alles om je heen.<br />

Lees alles over de ultieme appartementsdeur op daloc.nl


EDITIE<br />

<strong>782</strong><br />

Voorwoord<br />

Duurzaam bouwen<br />

Agrarisch ondernemers in het Overijsselse Salland hebben veel belangstelling voor biobased<br />

bouwen en telen. Het project 'Biobased bouwen in Salland' wil boeren uit de regio helpen<br />

om de stap te zetten naar het verbouwen van zulke gewassen. De ambitie is om uiteindelijk<br />

1.000 hectare aan vezelgewassen te telen en daarmee drieduizend woningen per jaar te<br />

isoleren. In het droomscenario zou het hele proces regionaal zijn, inclusief regionale verwerkers.<br />

In deze <strong>Stedenbouw</strong> geen verdere aandacht voor het project in Salland, maar wel voor duurzaam bouwen.<br />

Een mooi voorbeeld vinden we in Amsterdam, waar eind dit jaar het markante woongebouw Fibonacci<br />

wordt opgeleverd. De ambitie van ontwikkelaar en aannemer VORM 2050 is om 20% goedkoper<br />

en 50% sneller te bouwen. Om verspilling te voorkomen, wordt bijvoorbeeld gewerkt met een minimum<br />

aantal vaste maakpartners. Bovendien wordt hoog ingezet op prefabricage. Van de hoofddraagconstructie<br />

t/m de binnenwanden, vloeren en betongevels. Behalve prijs- en tijdswinst, levert deze aanpak een<br />

flinke milieuwinst op.<br />

Duurzaam is ook het Huus voor Sport en Cultuur in Zuidwolde, dat verschillende sport-, muziek en culturele<br />

verenigingen moet samenbrengen en gerealiseerd is op een oude constructie. Of wat dacht u van de<br />

duurzame renovatie van de Bloemenbuurt in Utrecht, waarbij 478 woningen toekomstbestendig worden<br />

gemaakt, met aandacht voor de bewoners? Ook 144 seniorenwoningen aan de Calandstraat in Den Haag<br />

worden volgens deze ambitie voorzien van een duurzame, warme jas. Duurzaamheid staat bovendien<br />

centraal in ons thema Daken. Twee producenten van bitumen dakbedekkingen vertellen vol trots over hun<br />

initiatieven om bitumen in te zamelen en te recyclen, zonder in te boeten aan kwaliteit en levensduur.<br />

Maar ook over de initiatieven die zij nemen om de grondstoffenketen in de toekomst volledig te sluiten.<br />

Een derde artikel in dit thema focust op het mechanisch bevestigen van EPDM dakmembranen, waardoor<br />

zij gemakkelijker teruggewonnen kunnen worden voor recycling.<br />

Andere thema’s die in deze uitgave aan bod komen, zijn Wanden & Plafonds en Onderwijs. Daarnaast<br />

staat deze <strong>Stedenbouw</strong> bol van de imposante projecten, zoals Crossroads in Amsterdam, Caritas en<br />

Fortitudo in Amsterdam, HIER! in Amersfoort, Nh1816 Verzekeringen in Oudkarspel, EdesPoort in Ede-<br />

Wageningen, New Brooklyn in Almere, Hyde Park in Hoofddorp, zwembad De Beemd in Veghel, Park 34<br />

Crossings in Hulst, Smits in Zevenhuizen en Poortgebouw ENKA in Ede. Kortom: we hebben weer een<br />

bomvolle uitgave voor u. Ik wens u weer veel leesplezier!<br />

Lieke Bousema


<strong>782</strong><br />

Platform over nieuwbouw,<br />

renovatie, restauratie en transformatie<br />

Jaargang 77 | 2023<br />

Verschijnt 6 x per jaar<br />

ISSN 0165-3997<br />

UITGEVER<br />

Schatbeurderlaan 6<br />

Postbus 249<br />

6000 AE Weert<br />

+31 495 45 00 95<br />

info@louwersmediagroep.nl<br />

louwersmediagroep.nl<br />

Vestiging België<br />

Domein De Herten<br />

Hertsbergsestraat 4<br />

B-8020 Oostkamp<br />

+32 50 36 81 70<br />

info@louwersmediagroep.be<br />

louwersmediagroep.be<br />

10 28<br />

EINDREDACTIE<br />

Lieke Bousema<br />

REDACTIETEAM<br />

Yannick Baay, Lieke Bousema, Henk Geist, Roel van<br />

Gils, Frederique Huting, Ramona Kezer, Nolanda<br />

Klunder, Emmy Kok, Reina Lanters, Susan Peek,<br />

Desiree Pennings, Annemarie Thönissen, Bram van<br />

de Ven, Jan-Kees Verschuure, Liliane Verwoolde en<br />

Storm Wissink<br />

PROJECTMANAGEMENT<br />

Sander van Hout<br />

s.vanhout@louwersmediagroep.nl<br />

Randy van den Hoek<br />

r.vandenhoek@louwersmediagroep.nl<br />

Mark de Lau<br />

m.delau@louwersmediagroep.nl<br />

Yakup Yalcin<br />

y.yalcon@louwersmediagroep.nl<br />

SECRETARIAAT<br />

Manuela Depenbrock<br />

Sandra Reijnders<br />

ADVERTENTIES<br />

Een hoge resolutie PDF moet worden aangeleverd<br />

via de AdPortal. Mocht u nog geen uploadlink<br />

hebben ontvangen, stuur een email naar<br />

traffic@louwersmediagroep.nl<br />

ABONNEMENTSPRIJS<br />

€ 90,- per jaar excl. BTW<br />

Buiten Nederland: € 142,00 per jaar excl. BTW<br />

ABN Bank<br />

ING bank: IBAN NL46INGB0000417165<br />

BIC INGBNL2A<br />

t.n.v. Louwers Mediagroep<br />

o.v.v. <strong>Stedenbouw</strong> magazine<br />

Informatie over abonnementen:<br />

+31 495 45 00 95<br />

ADRESWIJZIGINGEN<br />

Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing<br />

naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland<br />

OPZEGGINGEN<br />

Indien twee maanden voor het verstrijken van de<br />

abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van<br />

op zegging is ontvangen, wordt het abonnement<br />

auto matisch met een jaar verlengd.<br />

DOELGROEP<br />

Verspreiding vindt plaats via abonnementen<br />

en via gerichte distributie aan architecten,<br />

aannemers, opdrachtgevers, project-ontwikkelaars,<br />

zorginstellingen, woningbouwverenigingen en andere<br />

opdrachtgevers,(semi-)overheidsinstellingen,<br />

brancheorganisaties, toeleveranciers en verwante<br />

organisaties.<br />

VORMGEVING/ART DIRECTION<br />

studio@louwersmediagroep.nl<br />

DRUKWERK<br />

Drukkerij Hendrix, Peer<br />

Niets uit deze uitgave mag worden over genomen of ver menig vuldigd zonder<br />

uitdruk kelijke toestemming van de uitgever en zon der bronvermelding.<br />

Hoewel dit blad op zorg vuldige wijze en naar beste weten is samen gesteld<br />

kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid<br />

of volledig heid van de informatie. Zij aan vaar den dan ook geen enkele<br />

aansprake lijkheid voor schade, van wel ke aard ook, die het gevolg is van<br />

hande lingen en/of beslis singen die gebaseerd zijn op deze informatie.<br />

40<br />

54<br />

AMSTERDAM Crossroads...................................................................................................................................................................................10<br />

AMSTERDAM Fibonacci......................................................................................................................................................................................16<br />

Maximale thermische isolatie met een minimale dikte................................................................................................................................22<br />

AMSTERDAM Caritas en Fortitudo..................................................................................................................................................................24<br />

AMERSFOORT HIER!...........................................................................................................................................................................................32<br />

OUDKARSPEL Nh1816 Verzekeringen.............................................................................................................................................................34<br />

Innovatieve beurs voor trotse vakmensen.......................................................................................................................................................46<br />

Thema Wanden & Plafonds<br />

De veelzijdigheid van glas.............................................................................................................................................................................48<br />

Ongekende mogelijkheden met gips- en gevelcementplaten................................................................................................................50<br />

NOORD-DUITSLAND Koel/vries-distributiecentrum.....................................................................................................................................52<br />

EDE-WAGENINGEN EdesPoort.........................................................................................................................................................................54<br />

AMSTERDAM Lieven...........................................................................................................................................................................................61<br />

ALMERE New Brooklyn.......................................................................................................................................................................................62<br />

BREDA Calandstraat............................................................................................................................................................................................68<br />

HOOFDDORP Hyde Park.....................................................................................................................................................................................72<br />

VEGHEL Zwembad De Beemd...........................................................................................................................................................................76<br />

Thema Daken<br />

Innovaties in bitumen dakbedekking..........................................................................................................................................................80<br />

Met EPDM bestand tegen storm in de Rotterdamse haven...................................................................................................................84<br />

Duurzame daksystemen voor een betere wereld: Because we care.....................................................................................................86<br />

Kunststof kozijnenbranche kiest voor circulaire bouweconomie................................................................................................................90<br />

HULST Park 34 Crossings....................................................................................................................................................................................92<br />

AMSTERDAM VERTICAL.....................................................................................................................................................................................94<br />

UTRECHT Bloemenbuurt.....................................................................................................................................................................................96


Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)<br />

Inhoud<br />

64<br />

76 107<br />

120 136<br />

144<br />

Bouwmarkt voor herbruikbare materialen is stap in circulaire sloop............................................................................................................100<br />

ZEVENHUIZEN Smits...............................................................................................................................................................................................103<br />

De pasklare oplossingen liggen klaar...................................................................................................................................................................107<br />

Snel en flexibel bouwen met super circulair betoncasco..................................................................................................................................108<br />

Thema Onderwijs<br />

Oplossingsgericht en ‘kragtig’ samenwerken................................................................................................................................................110<br />

Ruimte om te ontmoeten, leren en groeien op de Capellen Campus in Zwolle.....................................................................................112<br />

Natuurzuiver houtcomposiet gevelbekleding voor Capellen Campus......................................................................................................114<br />

Gorlaeus Gebouw: renovatie, transformatie en verduurzaming................................................................................................................116<br />

Stalen kozijnen met structurele beglazing.....................................................................................................................................................118<br />

Geluidsoverlast vanuit het schoolgebouw.....................................................................................................................................................120<br />

In drie weken geleverd, geïnstalleerd en in bedrijf gesteld........................................................................................................................122<br />

ZUIDWOLDE Huus voor Sport en Cultuur...........................................................................................................................................................124<br />

LEIDEN Lage Morsweg e.o.....................................................................................................................................................................................128<br />

EDE Poortgebouw ENKA.........................................................................................................................................................................................134<br />

GRONINGEN Boterdiep..........................................................................................................................................................................................142<br />

TER AAR Futurazorg................................................................................................................................................................................................144<br />

KREFELD (D) Kotra Logistics..................................................................................................................................................................................148<br />

ROTTERDAM De Eerste Steen I & II.....................................................................................................................................................................152<br />

AMSTERDAM Stepstone........................................................................................................................................................................................154<br />

EEMSHAVEN TKF.....................................................................................................................................................................................................157<br />

HOOFDDORP Loogman Carwash.........................................................................................................................................................................158<br />

BEILEN WMD.............................................................................................................................................................................................................162<br />

Bouwpartners.............................................................................................................................................................................................................165<br />

Fibonacci Amsterdam<br />

Beeld | egbertdeboer.com<br />

Blijf gratis en eenvoudig op de<br />

hoogte van het laatste nieuws.<br />

Volg ons op social media en meld<br />

je aan voor onze nieuwsbrief!<br />

stedenbouw.nl


Crossroads Amsterdam<br />

Tekst | Jan-Kees Verschuure<br />

Beeld | WAX & VERO<br />

HOOGSTEDELIJK EN GEVARIEERD<br />

Hoek Radarweg en Orlyplein.<br />

Rond station Amsterdam Sloterdijk wordt gebouwd aan een duurzaam centrumgebied. In het stationsgebied worden<br />

verschillende kavels tot ontwikkeling gebracht, waaronder het project Crossroads in de oksel van de Hemboog (beoogde<br />

oplevering: 2025). Onderlegger is een architectonisch gevarieerd woon-werkmilieu dat stationsgebied en omgevingsgroen<br />

verknoopt, aldus projectarchitect Freke Schalken van MVSA.<br />

Combinatie Team Crossroads, waarin naast MVSA<br />

onder meer ToBeDeveloped als ontwikkelaar en<br />

Van Rossum Raadgevende Ingenieurs als constructeur<br />

zijn opgenomen, is via een tenderprocedure<br />

geselecteerd voor de realisatie. Boele &<br />

van Eesteren is in november 2022 gestart met de<br />

bouw, op een plot die zich om de spoorzone van<br />

Sloterdijk heen vouwt. Een woontoren van 90 meter<br />

hoog aan de ene zijde van het station (blok 5),<br />

wordt onder het spoor van de 8 meter hoge Hemboog<br />

(halte aan het verhoogde Orlyplein) gekop-<br />

peld aan een 45 meter hoge toren aan de andere<br />

zijde van de spoorboog (blok 10).<br />

Het programma en de aan hoge eisen verbonden<br />

'dialoog met het spoor' bieden zowel uitdagingen<br />

als kansen, zegt Schalken. “Crossroads betreft<br />

feitelijk twee gekoppelde percelen. De torens<br />

hebben ieder een eigen identiteit en eigen<br />

opdrachtgever. In blok 5 worden 239 huurappartementen<br />

in het middensegment en de vrije<br />

sector gerealiseerd. De opdrachtgever hiervoor is<br />

MN (investeerder namens Pensioenfonds Metaal<br />

& Techniek; red.). Woonstichting Lieven De Key is<br />

opdrachtgever voor de 132 studentenwoningen in<br />

blok 10. Deze twee werelden ontmoeten elkaar in<br />

een tuin bovenop het plintgebouw, dat met commerciële<br />

ruimtes onder de Hemboog doorloopt.”<br />

HOOGTEVERSCHIL<br />

De aansluiting met de bestaande omgeving heeft<br />

bijzondere aandacht gekregen. Op de bouwlocatie<br />

dient een verschil van 4,5 meter tussen maaiveld<br />

10 | STEDENBOUW.NL


Crossroads Amsterdam<br />

Grondgebonden woningen aan het pocketpark.<br />

en stationsplein te worden overbrugd; de Radarweg<br />

loopt daar in een helling. “De bouwenvelop<br />

die wij hebben gekregen van de gemeente is vrij<br />

specifiek qua footprints”, vervolgt Schalken. “Dat<br />

heeft geresulteerd in 3 bouwdelen op een robuuste<br />

plint, die aan de verschillende zijden met<br />

een passende maatvoering en afwerking wordt<br />

uitgevoerd. Het hoogteverschil wordt overbrugd<br />

met een menselijke maat. Aan het zogenoemde<br />

'pocketpark' komen bijvoorbeeld grondgebonden<br />

woningen, aan de Radarweg krijgt de hoge toren<br />

een dubbelhoge entree en aan de zijde van het<br />

Orlyplein komt een supermarkt.”<br />

Een en ander moet gerealiseerd worden met een<br />

uitdagende EPC (0,15) en een opvallende parkeernorm<br />

van 0, vanwege de ligging op loopafstand<br />

van NS en metrostation Sloterdijk. Die aspecten<br />

zijn uiteraard in het getenderde ontwerp meegenomen.<br />

Schalken: “Wij hebben relatief veel<br />

ervaring met mixed use; al in de initiatiefase zijn<br />

specialistische partijen betrokken, zoals Delva<br />

Landscape Architects, De Dakdokters, VIAC en Klimaatgarant.<br />

Het ontwerp is vergroend met dakterrassen<br />

en gevelgroen en de energievoorziening<br />

wordt ondersteund door een warmte-/koudeopslag.<br />

De vereiste waterbufferfunctie, belangrijk<br />

in het programma, is in de uitwerking van het<br />

ontwerp nog verdubbeld met een watertuin op de<br />

plint onder de Hemboog.”<br />

GEVELAFWERKING<br />

De plint, de middenbouw en de beide torens worden<br />

uitgevoerd in een betoncasco met in het werk<br />

gestorte wanden, prefab betonwanden en breedplaten.<br />

De gevels van de plint worden afgewerkt<br />

met robuuste stalen kaders en een gevelinvulling<br />

van puien met aluminium kozijnen, gevelpanelen<br />

met natuursteengranulaat en vakken met klimplanten.<br />

De hoge toren wordt opgebouwd in een<br />

dragende gevel van prefab betonnen sandwichelementen,<br />

waarbij een deel van het buitenblad<br />

van schoonwerkbeton een verticale profilering<br />

krijgt. De kleine toren krijgt een meer horizontale<br />

geleding, in gestapelde horizontale kaders<br />

met een invulling van aluminium cassettes en<br />

verdiepingshoge puien. De eerste lagen van<br />

Crossroads zijn in aanbouw, naar verwachting<br />

wordt het project in het derde kwartaal van<br />

2025 opgeleverd. ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgevers<br />

MN en Woonstichting Lieven de Key<br />

Ontwikkelaar<br />

ToBeDeveloped<br />

Ontwerp<br />

MVSA en Delva Landscape Architects<br />

Installatie-advies<br />

VIAC en Klimaatgarant<br />

Constructie<br />

Van Rossum Raadgevende Ingenieurs<br />

Aannemer<br />

Boele & van Eesteren<br />

Bouwperiode<br />

Q4 2022 – Q3 2025<br />

Programma<br />

circa 31.000 m 2 BVO<br />

STEDENBOUW.NL | 11


Crossroads Amsterdam<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | CRUX Engineering B.V. en Boele & van Eesteren<br />

Locatie naast én onder het spoorviaduct vraagt<br />

om uitgebreide vervormingstoets<br />

GEOTECHNISCHE RISICOANALYSE ALS BASIS<br />

VOOR BIJZONDER HOOGBOUWPROJECT<br />

Met een opgave van ruim 30.000 m 2 geeft Crossroads antwoord<br />

op de steeds sneller groeiende vraag naar goede,<br />

duurzame en betaalbare woningen in Amsterdam. Het indrukwekkende<br />

woongebouw valt op door zijn markante<br />

torens van 88 en 44 meter, maar toch is de projectlocatie<br />

het meest bijzonder. Crossroads wordt namelijk gerealiseerd<br />

op het kruispunt van wegen, treinsporen en mensenstromen.<br />

De precaire locatie direct naast én onder het<br />

spoorviaduct vereist een grondige analyse van de omgevingsbeïnvloeding.<br />

Daarom heeft CRUX Engineering B.V.<br />

een uitgebreide vervormings- en risicoanalyse opgesteld.<br />

Crossroads wordt gerealiseerd op het kruispunt van wegen, treinsporen<br />

en mensenstromen. (Beeld: WAX Architectural Visualizations)<br />

12 | STEDENBOUW.NL


Crossroads Amsterdam<br />

CRUX is een onafhankelijk adviesbureau dat hoogwaardig advies levert op<br />

het gebied van geotechniek, geohydrologie, bodem(energie) en omgevingsbeïnvloeding.<br />

Het bedrijf is vanaf medio 2018 als geotechnisch adviseur bij<br />

Crossroads betrokken. “Wij zijn verantwoordelijk voor het geotechnische ontwerp<br />

van de gebouwfundering en bijbehorende grondkerende constructies”,<br />

vertelt Auke Balder, Senior Specialist en Partner bij CRUX. “Denk hierbij aan<br />

de bouwkuip met damwanden, die het mogelijk maakte om Crossroads direct<br />

naast het bestaande station en de fly-over van ProRail te realiseren.”<br />

VERVORMINGSBEREKENINGEN<br />

Een belangrijke projectvoorwaarde was dat de bestaande fundering van de<br />

fly-over onaangetast moest blijven, vertelt Balder. “De bestaande fundering<br />

mocht absoluut niet vervormen. Omdat Crossroads een relatief hoog gebouw<br />

is, hebben we van tevoren aan de hand van 3D EEM vervormingsberekeningen<br />

de invloed van de werkzaamheden en gebouwbelastingen op de fundatie<br />

van het spoorviaduct in kaart gebracht. Bovendien hebben we de invloed<br />

van het verwijderen van de grond en het verlagen van de grondwaterstand<br />

geïnventariseerd. Zowel grond als water zijn gekeerd met behulp van stalen<br />

damwanden, die langs het bestaande gebouw en in het talud langs de Radarweg<br />

zijn geplaatst. Omdat de damwanden niet op zichzelf blijven staan,<br />

zijn deze aan de binnenzijde gestempeld met stalen buizen. Waar stempels<br />

niet mogelijk waren, zijn de damwanden verankerd met groutankers. Al onze<br />

bevindingen zijn getoetst aan de geldende ProRail richtlijnen. Op basis van de<br />

berekeningsresultaten kon aangetoond worden dat de invloed op het spoor<br />

en het stationsgebouw gering en acceptabel blijft.”<br />

MONITORINGSPLAN<br />

Voor de bewaking van de omgevingsbeïnvloeding tijdens de uitvoering heeft<br />

CRUX een monitoringsplan opgesteld, die is afgestemd op de vervormings- en<br />

'De bestaande fundering mocht<br />

absoluut niet vervormen'<br />

risicoanalyse. “Voor de monitoring van project Crossroads wordt gebruik gemaakt<br />

van een gerobotiseerde total station, die 24 uur per dag metingen uitvoert<br />

aan de fly-over en het stationsgebouw”, aldus Balder. “Indien alarm- en<br />

grenswaarden worden bereikt, ontvangt de aannemer per direct een melding<br />

zodat indien nodig de juiste acties opgestart kunnen worden.”<br />

GEEN TRILLINGEN<br />

Op advies van CRUX is gewerkt met trillingsvrije systemen, waardoor geen<br />

trillingsschade aan de fly-over en bebouwing wordt veroorzaakt. De damwanden<br />

zijn gedrukt en de palen geschroefd. “Op basis van onze berekeningen<br />

heeft hoofdconstructeur Van Rossum Raadgevende Ingenieurs het palenplan<br />

uitgewerkt, waarbij de positionering van de palen zorgvuldig is afgestemd<br />

op de bestaande paalfundering (schorenpalen) van de fly-over.” Bijzonder is<br />

bovendien de WKO-installatie, vertelt Balder. “Al in een vroeg projectstadium<br />

hebben wij geadviseerd over de invloed van de realisatie van dit systeem op<br />

de nieuwe fundering en omgeving.”<br />

Tijdens de uitvoering is CRUX als adviseur van Boele & van Eesteren op afroep<br />

betrokken gebleven om metingen en afwijkingen te beoordelen, het plan te<br />

bewaken en schade te voorkomen. In combinatie met de markante uitstraling<br />

vormt Crossroads een mooi nieuw visitekaartje in het indrukwekkende portfolio<br />

van het Amsterdamse geotechnische adviesbureau. ❚<br />

Weten wat<br />

de impact is<br />

–<br />

Geotechniek<br />

Geohydrologie<br />

Omgevingsbeïnvloeding<br />

Grondverbetering<br />

Bodemenergie (WKO)<br />

Bodem<br />

2nd opinions<br />

Ga naar cruxbv.nl<br />

voor meer informatie<br />

+31 (0)20 4943070<br />

info@cruxbv.nl<br />

cruxbv.nl<br />

Amsterdam<br />

Delft<br />

Eindhoven<br />

STEDENBOUW.NL | 13


Crossroads Amsterdam<br />

Matemco Hulpconstructies engineert en levert de ondersteuningsconstructies voor alle vloeren en vloervelden in project Crossroads.<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | Matemco Hulpconstructies<br />

COMPLEXE<br />

ONDERSTEUNINGSCONSTRUCTIES VOOR<br />

UNIEK WONINGBOUWPROJECT<br />

Met een secret garden en bebouwing naast en onder de spooroverkapping is Crossroads in Amsterdam-Sloterdijk met<br />

recht een bijzonder project. Het markante woongebouw van ruim 30.000 m 2 valt op door de twee torens van resp. 88<br />

en 44 meter, die onder het spoor (de Hemboog) verbonden worden door een commerciële plint. In opdracht van Balak<br />

Beton engineert en levert Matemco Hulpconstructies de ondersteuningsconstructies voor alle vloeren en vloervelden in<br />

het project. “Vooral onderin het gebouw is sprake van een grote variëteit”, vertelt projectleider Marc Lussenburg. “Om<br />

de breedplaatvloeren onder het spoor te kunnen plaatsen, is gebruik gemaakt van ons unieke Kwiksteiger Ondersteuning<br />

systeem en een rollenbaan.”<br />

Balak Beton is een vertrouwde partner van Matemco Hulpconstructies, vertelt<br />

Lussenburg. “In een fijne en hechte samenwerking hebben wij de juiste<br />

ondersteuningsconstructies voor Crossroads bepaald. Wij hebben de engineering<br />

verzorgd door middel van 3D tekeningen. Bovendien stond onze eigen<br />

constructeur in voor de constructieberekeningen, terwijl onze logistieke afdeling<br />

de just-in-time logistiek verzorgt. Crossroads wordt gerealiseerd op een<br />

postzegellocatie in de Amsterdamse binnenstad, waardoor alle materialen<br />

binnen strikte tijdvakken geleverd en direct verwerkt moeten worden. In nauwe<br />

samenwerking met onze transport- en montagepartners geven wij hier<br />

goed en snel invulling aan.”<br />

UNIEKE ROLLENBAAN<br />

Meest bijzonder en uitdagend in het werk van de Edese ondersteuningsspecialist<br />

is de ondersteuningsconstructie voor de breedplaatvloeren van de com-<br />

14 | STEDENBOUW.NL


Crossroads Amsterdam<br />

MULTI-INZETBAAR KWIKSTEIGERSYSTEEM<br />

De ondersteuningsconstructies in Crossroads maken deel uit van het Kwiksteigersysteem<br />

van Matemco Hulpconstructies, waarbinnen hoge staanderbelastingen<br />

(tot 75 kN) toelaatbaar zijn. De onderdelen beschikken<br />

over een hogere staalkwaliteit en grotere wanddikte van de steigerbuis,<br />

waardoor deze aanzienlijk sterker én universeel toepasbaar zijn. Bovendien<br />

is de hoogte van de ondersteuning in principe niet van invloed op de toelaatbare<br />

staanderbelasting. “Dit stelt ons in staat om de ondersteuningsconstructie<br />

met een minimum aan staanders samen te stellen”, aldus Lussenburg.<br />

“Hierdoor profiteren opdrachtgevers van een optimale veiligheid én<br />

lagere montagekosten.”<br />

Om de breedplaatvloeren onder het spoor te kunnen<br />

plaatsen, is gebruik gemaakt van het unieke Kwiksteiger<br />

Ondersteuning systeem en een rollenbaan.<br />

merciële plint, vertelt Lussenburg. “Geen kraan bleek toereikend om de breedplaten<br />

op de juiste locaties te leggen. Daarom hebben wij samen met Balak<br />

Beton een unieke oplossing uitgeëngineerd in de vorm van een rollenbaan, die<br />

op onze ondersteuningsconstructie is gemonteerd. Met behulp van deze rollenbaan<br />

zijn 10 tot 12 breedplaten alsnog naar hun eindbestemming gerold.”<br />

Uitdagingen in de torens betreffen met name de trappenhuizen en liftkernen,<br />

waar de ondersteuningsconstructies omheen gebouwd moeten worden.<br />

KWIKSTEIGER ONDERSTEUNING<br />

EN KWIKSTEIGER DECKING<br />

Het Kwiksteigersysteem is een opzichzelfstaand systeem met staanders, die<br />

onderling worden gekoppeld met (schoor)schakels waarin de schoren eenvoudig<br />

vastgeklikt kunnen worden. Hierdoor kan opnieuw flink op de montagetijd<br />

worden bespaard. “Binnen het assortiment maken wij onderscheid in drie<br />

oplossingen: Kwiksteiger Ondersteuning, Kwiksteiger Decking en Kwiksteiger<br />

Gevelsteiger, waarvan het gros van de onderdelen uitwisselbaar is. In Crossroads<br />

wordt een combinatie van Kwiksteiger Ondersteuning en Kwiksteiger<br />

Decking ingezet. Denk bijvoorbeeld aan dragers, kinderbinten en onderslagen.<br />

Kortom: het hele ondersteuningspakket dat wij in huis hebben.”<br />

ONE-STOP-SHOP<br />

Matemco Hulpconstructies behoort net als Jako en Yelloo tot de Otri groep,<br />

waarbinnen opdrachtgevers verzekerd zijn van een one-stop-shop voor bekistingssystemen,<br />

tijdelijke ondersteuningsconstructies, personen- en goederenliften,<br />

modulaire hangbruggen, ijzerwaren en gereedschappen. ❚<br />

WIJ ONDERSTEUNEN<br />

Onder -<br />

steuningen<br />

Steiger -<br />

sysytemen<br />

info@matemco.nl | Lumièrestraat 1 Ede<br />

0318 – 696 133 | matemco.nl<br />

STEDENBOUW.NL | 15


Fibonacci Amsterdam<br />

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | diederendirrix en Brixx<br />

PUZZELEN OP EEN AMSTERDAMSE POSTZEGEL<br />

GEPREFABRICEERDE BOUWMETHODE<br />

BIEDT UITKOMST<br />

Met Fibonacci ontwierp diederendirrix 243 duurzame huurappartementen voor het schaarse betaalbare segment in<br />

Amsterdam. 20% wordt sociale huur en 80% is bestemd voor het middensegment. Voor de kavel, die doet denken aan<br />

een drievoudige taartpunt, maakte zij een markant stedelijk ontwerp dat er door de subtiele draaiing van de drie volumes<br />

aan alle kanten anders uitziet.<br />

Door de wandafwerkingen in de galerijen van Cross Laminated Timber werd het atrium een houten binnenwereld. (Beeld: diederendirrix)<br />

In 2015 maakte diederendirrix al het eerste ontwerp voor Fibonacci. Het bureau<br />

tekende toen al de woningen rondom een geluidsluw atrium, bracht de<br />

getrapte vorm erin en creëerde een groot gebouw, dat ondanks de forse afmetingen<br />

nergens dominant aanwezig leek te zijn. Maar de uitdagende randvoorwaarden<br />

speelden parten. De omvang, vorm en ligging van de kavel, de<br />

kleine bouwplaats en de claims op het gebied van geluid en veiligheid lieten<br />

zich lastig combineren met de vraag om betaalbare huurwoningen. Samen<br />

met opdrachtgever VORM 2050 ontstond toen het idee om de woningen te<br />

realiseren met een innovatief, prefab bouwsysteem. Dit was de sleutel om<br />

Fibonacci toch uitvoerbaar te maken.<br />

GEPREFABRICEERDE BOUWMETHODE<br />

Ontwikkelaar VORM 2050 nodigde al in een vroeg stadium alle uitvoerende<br />

partijen uit om de geprefabriceerde bouwmethode door te spreken. “Door<br />

16 | STEDENBOUW.NL


Fibonacci Amsterdam<br />

Door de subtiele draaiing van de drie volumes ziet Fibonacci er aan alle kanten anders uit. (Beeld: Brixx)<br />

die vroegtijdige betrokkenheid werd op allerlei gebieden kennis en knowhow<br />

gedeeld”, vertelt Niels Ponjee, architect van diederendirrix. “Hele bouwdelen<br />

bleken volledig geprefabriceerd aangeleverd te kunnen worden: binnenwanden,<br />

vloeren en prefab betongevels, compleet met kozijnen, glas, isolatie en<br />

steenstrips. Zelfs de badkamers en technische ruimten konden als kant-enklare<br />

units worden geleverd. Op de bouw konden deze dan als een bouwpakket<br />

in elkaar gezet worden. Dit zou de bouwtijd én de ongemakken van de<br />

locatie beperken.”<br />

SNELLE VORDERINGEN, SLIMME BESLISSINGEN<br />

Corona hielp om de plannen gestalte te geven. Waar het normaal een halszaak<br />

is om vijf mensen bij elkaar te krijgen, bleek een Teams-afspraak met<br />

twintig mensen in coronatijd geen enkel probleem. Hierdoor werden snel vorderingen<br />

gemaakt. De gevel kreeg een stabiliteitsfunctie, waardoor het betoncasco<br />

relatief licht kon blijven. Grote betonkernen om het gebouw overeind<br />

te houden, werden overbodig. Door de wandafwerkingen in de galerijen van<br />

Cross Laminated Timber werd het atrium een houten binnenwereld, afgedekt<br />

met glazen kappen. “Het voelt er als buiten, maar het is er droog.”<br />

stap uitvoerbaar. “Inmiddels is de bouw in volle gang”, besluit Ponjee. “De<br />

woningen worden afgenomen door woningstichting Stadgenoot en vastgoedontwikkelaar<br />

Rockfield, die de woningen gaan verhuren. Rockfield verhuurt<br />

194 woningen in het middensegment en Stadgenoot 49 woningen in het<br />

sociale segment. Als architect hebben we weer iets bijgedragen aan een belangrijke<br />

opgave in de hedendaagse ruimtelijke ordening. We houden van die<br />

stedelijke verdichting op moeilijke plekken. Zo vinden nog meer mensen een<br />

plekje in de stad.” ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever/aannemer<br />

VORM 2050, Rotterdam<br />

Architect<br />

diederendirrix, Eindhoven<br />

Constructeur<br />

Imd Raadgevende ingenieurs, Amsterdam<br />

STAP VOOR STAP UITVOERBAAR<br />

De drukke stad werd buitengesloten. In plaats van balkons aan de buitenzijde<br />

werden op de daken grote daktuinen aangelegd met bomen en struiken. De<br />

hoogste toren kreeg een dak met Windwokkels voor het duurzaam opwekken<br />

van energie. Ook aan vogels en insecten werd gedacht. Voor hen werden<br />

nestkasten en insectenhotels opgenomen in de gevels en tuininrichtingen. Zo<br />

ontstond een prettige plek voor mens en dier. En Fibonacci werd stap voor<br />

'We houden van<br />

stedelijke verdichting<br />

op moeilijke plekken'<br />

Een groot gebouw, maar ondanks de forse afmetingen<br />

nergens dominant aanwezig. (Beeld: Brixx)<br />

STEDENBOUW.NL | 17


Fibonacci Amsterdam<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | vandaglas<br />

‘GOING BEYOND THE ORDINARY’<br />

BALKONBEGLAZING EN<br />

BRANDWEREND GLAS<br />

Het nieuwe woongebouw Fibonacci, dat momenteel verrijst tegen het centrum van Amsterdam, wordt voorzien van<br />

balkonbeglazing en brandwerend glas van glasfabrikant vandaglas.<br />

vandaglas b.v. is een onafhankelijk transformatiebedrijf van bouwglas. Het<br />

gamma strekt zich uit van hoogwaardig multifunctioneel isolatieglas voor<br />

een woning tot maatwerk karakteristieke gevelbeglazing voor architecturale<br />

gebouwen. Het productengamma wordt compleet met de vele enkelglastoepassingen<br />

zoals glazen overkappingen, balustrades, deuren, (led-)spiegels<br />

en scheidingswanden.<br />

GELAAGD VEILIGHEIDSGLAS<br />

VOOR BALKONBEGLAZING<br />

Voor woontoren Fibonacci leverde vandaglas de balkonbeglazing aan balkonhekleverancier<br />

Cepu Constructions B.V., vertelt Accountmanager Gelaagd<br />

Glas Iris Receveur. “We leverden gelaagd veiligheidsglas: 850 m¹ aan balustraden,<br />

dat is zo’n 500 m² glas. Onze klant zorgt voor de montage. Omdat dit<br />

project een korte bouwtijd had, was het zeer belangrijk dat wij elke levering<br />

in een bepaalde volgorde, op tijd én compleet hebben uitgeleverd. Wij produceerden<br />

en verpakten het glas per verdieping.” Het pand telt achttien verdiepingen<br />

en de werkzaamheden vonden plaats van boven naar beneden. Een<br />

logistieke uitdaging op een bouwplaats waar weinig ruimte is. Het glas moest<br />

op een vooraf bepaald tijdstip geleverd worden, zodat het meteen verwerkt<br />

kon worden. “We stemmen onze service af op de wensen van de klant. Onze<br />

slogan is niet voor niets: ‘Going beyond the ordinary’. Wij hebben overal een<br />

oplossing voor.”<br />

Waarom heeft Cepu voor vandaglas gekozen? Receveur stelde deze vraag<br />

aan haar opdrachtgever. Het resultaat was een klinkend antwoord, waar vandaglas<br />

erg blij mee is: 'Fijne samenwerking, betrouwbare leverancier, flexibel<br />

met leveringen en goede afstemming voor het project. Bijzonder is ook dat<br />

dit project foutloos just-in-time is verlopen. Onze klant op haar beurt zag ook<br />

geen verbeterpunten: alles liep feilloos’. “Dat is toch een mooi compliment”,<br />

aldus Receveur.<br />

(Beeld: Egbert de Boer)<br />

18 | STEDENBOUW.NL


Fibonacci Amsterdam<br />

'Dat wij als Nederlands<br />

bedrijf werken met<br />

Nederlandse normen en<br />

de certificering goed voor<br />

ogen hebben, is voor<br />

onze afnemers een pré'<br />

BRANDWEREND GLAS<br />

Daarnaast leverde vandaglas ook brandwerend glas voor het project, vertelt<br />

Accountmanager Take Amsing. “We werken regelmatig samen met WEBO, die<br />

het glas plaatste bij dit project. Zij komt vaak bij ons terecht voor brandwerend<br />

glas en speciale afmetingen. Kortom: voor alles wat meer expertise nodig<br />

heeft.” vandaglas leverde meer dan 800 m² aan brandwerende isolatieruiten.<br />

Zowel een hoog niveau aan glaskennis als de benodigde certificeringen heeft<br />

zij in huis. “Het feit dat wij als Nederlands bedrijf werken met Nederlandse<br />

normen en de certificering goed voor ogen hebben, is voor onze afnemers een<br />

pré. Wij kijken altijd graag even mee. De klant weet zelf welk brandwerendheidsniveau<br />

er nodig is en wij bekijken dan per project en zelfs per kozijn welk<br />

glas geschikt is. Zo zorgen we voor zo veel mogelijk eenheid in een pand, ook<br />

qua uitstraling. Uiteraard bieden we ook achteraf service. Mocht er een ruit<br />

stuk gaan, dan kunnen we die snel naleveren.” ❚<br />

800 m 2 IsoPerform Fire. (Beeld: Egbert de Boer)<br />

Balkons met ProtectPerform veiligheidsglas. (Beeld: Egbert de Boer)<br />

www.vandaglas.nl<br />

©EgbertdeBoer<br />

©EgbertdeBoer<br />

partner voor onafhankelijk glasadvies<br />

kennisdrager van glas én glastoepassingen<br />

professionele logistieke en technische competentie<br />

uitgebreide capaciteit (grote projecten)<br />

uitvoerige productiemogelijkheden<br />

breed assortiment aan beglazingsproducten<br />

VDG - Advertentie wk43-2023.indd 1 23-10-2023 14:21<br />

STEDENBOUW.NL | 19


Fibonacci Amsterdam<br />

In totaal heeft Facédo 2.338 m 2<br />

aluminium kozijnen geproduceerd<br />

en gemonteerd voor Fibonacci,<br />

inclusief bijbehorende stelkozijnen.<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | Facédo<br />

Fibonacci, Amsterdam:<br />

MARKANT WOONGEBOUW OP BASIS<br />

VAN PREFAB ELEMENTEN<br />

Om op grote schaal betaalbare woningen te kunnen realiseren, is een andere manier van ontwikkelen, engineeren en<br />

bouwen nodig. Fibonacci neemt hierin een voortrekkersrol. Op initiatief van VORM 2050 is dit markante Amsterdamse<br />

woongebouw volledig prefab gebouwd. Van de hoofddraagconstructie t/m de binnenwanden, vloeren en betongevels. De<br />

gevelelementen van Facédo gingen hier vanzelfsprekend in mee.<br />

“De ambitie van VORM 2050 is om 20% goedkoper<br />

en 50% sneller te bouwen”, weet projectleider<br />

Frank van den Heuvel van Facédo. “Om versplintering<br />

te voorkomen, wordt bijvoorbeeld gewerkt<br />

met een minimaal aantal vaste maakpartners. Ook<br />

wordt hoog ingezet op prefabricage. In de betonfabriek<br />

van Hibex in Groningen zijn alle betonnen<br />

gevelelementen onder de beste arbeidscondities<br />

geprefabriceerd en afgewerkt, inclusief kozijnen,<br />

glas, isolatie en steenstrips. Direct na het storten<br />

zijn de kozijnen, beglazing, eventuele Franse<br />

balkons en wind- en waterdichtingen aangebracht,<br />

waarna de elementen kant-en-klaar en<br />

op afroep naar de projectlocatie zijn vervoerd.”<br />

Behalve een snellere bouwtijd, levert prefabricage<br />

een flinke milieuwinst op, benadrukt Van den Heuvel.<br />

“Een efficiënte planning en logistiek leiden tot<br />

een flinke reductie van het aantal transportbewegingen<br />

én bijbehorende CO 2<br />

-uitstoot. Afval op de<br />

bouw wordt tot een minimum beperkt. Bovendien<br />

biedt prefabricage de mogelijkheid om op één lo-<br />

catie en met één bouwteam aan meerdere projecten<br />

tegelijk te werken.”<br />

In totaal heeft Facédo 2.338 m 2 aluminium kozijnen<br />

geproduceerd en gemonteerd voor Fibonacci,<br />

inclusief bijbehorende stelkozijnen. “Aan de basis<br />

van onze kozijnen ligt het Kawneer RT72 Reflex<br />

systeem, met een gemiddelde Uwindow van<br />


Fibonacci Amsterdam<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | Stebiel Management<br />

Prefab casco voor Fibonacci in Amsterdam<br />

20% goedkoper en<br />

50% sneller bouwen<br />

Met Fibonacci voegen ontwikkelaar VORM 2050 en haar bouwpartners 243 duurzame sociale en middenhuurappartementen<br />

toe aan het schaarse betaalbare segment in Amsterdam. Bijzonder aan het woongebouw zijn de markante<br />

uitstraling en grote variatie aan woonplattegronden, in combinatie met de prefab bouwwijze. “De ambitie van VORM 2050<br />

is om 20% goedkoper en 50% sneller te bouwen. Om dit mogelijk te maken, worden zowel de hoofddraagconstructie als<br />

de binnenwanden, vloeren, badkamers, installaties en betongevels prefab gebouwd”, vertelt Peter Duits, directielid van<br />

Stabiel Management. “Wij ondersteunen deze aanpak, omdat dit tevens leidt tot een hogere kwaliteit, minder transport,<br />

een lagere stikstofuitstoot én een veiligere werkomgeving.”<br />

Als partner van VORM 2050 is Stabiel Management al in de tenderfase<br />

aan tafel gekomen, om een slimme en economische prefab constructie<br />

voor Fibonacci uit te werken. “Vervolgens hebben wij het complete prefab<br />

casco uitgeëngineerd, geleverd en gemonteerd”, vertelt Duits, die zowel<br />

het casco ontwerp als de projectleiding voor zijn rekening nam. “Het casco<br />

bestaat voornamelijk uit betonwanden in diktes van 150, 200 en 250 mm,<br />

in combinatie met voorgespannen en niet-voorgespannen vloerplaten.<br />

Bovendien hebben wij de trappen en bordessen geleverd en gemonteerd. Voor<br />

de gevel is gekozen voor sandwichelementen met een betonnen binnenblad<br />

en een betonnen buitenblad met metselwerk, waarvan wij de montage<br />

hebben verzorgd.”<br />

in-time geleverd en direct verwerkt worden. “Een uitdaging, want de bouwkranen<br />

moesten op dat moment wel beschikbaar zijn. Bovendien moesten alle<br />

werkzaamheden vloeiend in elkaar overlopen, om de korte bouwtijd te halen.<br />

Om alle prefab onderdelen perfect op elkaar af te stemmen, hebben we nadrukkelijk<br />

over de grenzen van ons eigen pakket heen gekeken. Zo zijn we tot<br />

de beste oplossingen voor het project én alle betrokken partijen gekomen.” ❚<br />

De stabiliteit van Fibonacci wordt ontleend aan een uitgekiende samenwerking<br />

tussen de woningscheidende betonwanden van de appartementen en<br />

de sandwichgevels, vertelt Duits. “Omdat de sandwichgevels door een andere<br />

partij werden geleverd, was nauwkeurige afstemming in de ontwerpen<br />

engineeringsfase noodzakelijk. Hierbij werden ook adviseur Snijders<br />

Ingenieursgroep en hoofdconstructeur IMd Raadgevende Ingenieurs betrokken.”<br />

Vanwege de beperkte bouwplaats moesten alle prefab elementen just-<br />

Bijzonder aan het woongebouw zijn de markante uitstraling en grote<br />

variatie aan woonplattegronden, in combinatie met de prefab bouwwijze.<br />

STEDENBOUW.NL | 21


Tekst en beeld | URSA Benelux<br />

Nieuwste generatie minerale wol is uiterst duurzaam,<br />

zacht en aangenaam om plaatsen<br />

MAXIMALE THERMISCHE ISOLATIE<br />

MET EEN MINIMALE DIKTE<br />

Het juiste isolatiemateriaal selecteren voor een project is<br />

soms een complex vraagstuk van verschillende diktes en<br />

isolatiewaarden. En dan hebben we het nog niet over de<br />

plaatsing. Maak kennis met WALLTEC REFLEX: een unieke<br />

isolatieoplossing voor spouw- en buitenmuren dankzij<br />

haar reflecterende, waterafstotende en dampopen aluminiumfolie.<br />

Deze wolplaat blinkt uit qua installatiegemak<br />

en door haar uitstekende aansluiting tegen de draagmuur<br />

en tussen de platen onderling.<br />

DUURZAMER EN ZACHTER<br />

De nieuwste generatie minerale wol binnen de URSA TERRA-familie is<br />

duurzamer, zachter en aangenamer om te plaatsen. WALLTEC REFLEX dus<br />

ook. Deze robuuste wolplaat is eenzijdig bekleed met een microgeperforeerde,<br />

dampopen en waterafstotende aluminiumfolie. Hierdoor is WALL-<br />

TEC REFLEX, met een lambdawaarde van 32, een interessante oplossing<br />

voor het isoleren van buiten- en spouwmuren. Met haar reflecterende<br />

werking draagt de aluminiumfolie maximaal bij tot de thermische isolatie<br />

van een woning of bedrijfspand.<br />

Met haar reflecterende werking draagt de aluminiumfolie maximaal bij<br />

tot de thermische isolatie van een woning of bedrijfspand.<br />

22 | STEDENBOUW.NL


De installatie gebeurt heel eenvoudig door een boor- of lijmanker te plaatsen en de isolatie te prikken.<br />

EENVOUDIG TE INSTALLEREN<br />

Net zoals de andere isolatieproducten binnen de<br />

URSA TERRA-familie, excelleert WALLTEC REFLEX<br />

op het vlak van plaatsing. De lichte wolplaat is<br />

eenvoudig te installeren en sluit optimaal aan tegen<br />

de draagmuur. Ook onderling passen de platen<br />

goed op elkaar, waardoor het niet nodig is om<br />

de naden af te tapen. De glaswolplaat is beschikbaar<br />

in diverse diktes.<br />

GEOPTIMALISEERDE LOGISTIEK<br />

Glaswol is heel sterk samendrukbaar: een voordeel<br />

tijdens de logistieke keten. Bovendien optimaliseerde<br />

URSA begin 2023 haar verpakkingen.<br />

Het resultaat? Per multipack worden meer producten<br />

verpakt. Dat vertaalt zich in een lager verbruik<br />

van folie, meer vierkante meter glaswol per<br />

pallet, minder transport en dus een lagere CO 2<br />

-<br />

uitstoot en een geoptimaliseerde opslag op de<br />

werf. Een win-win voor alle betrokkenen binnen<br />

een bouwproject.<br />

VERNIEUWBOUW VOOR<br />

ACHTER DE GRAEF<br />

In het Limburgse Wessen stond Bouwbedrijf<br />

Schroen in voor de aannemingswerken van woonproject<br />

Achter de Graef. Binnen dit vernieuwbouwproject<br />

kregen twaalf bestaande woningen<br />

uit midden vorige eeuw een grondige update.<br />

Performante isolatie was een must voor een aangenaam<br />

leefcomfort. “In samenspraak met onze<br />

leverancier Isowilms viel de keuze op WALLTEC<br />

REFLEX in een 131 millimeter uitvoering”, vertelt<br />

projectleider Joris Stultiens van Bouwbedrijf<br />

Schroen. “Dit product combineert een hoge isolatiewaarde<br />

met een minimale dikte. Hierdoor is er<br />

voldoende ruimte voor de luchtstroming in de 200<br />

millimeter brede spouw.”<br />

Als partner voor comfort en energiebesparing<br />

streeft het URSA-team ernaar elke klant correct te<br />

adviseren over de beste oplossing voor zijn specifiek<br />

project. Max van den Broek van Isowilms beaamt:<br />

“De reflecterende folie garandeert een betere<br />

isolatiewaarde, waardoor de totale isolatielaag<br />

dunner is en er dus meer leefruimte beschikbaar<br />

blijft. De glaswolplaat is waterafstotend, waardoor<br />

de isolatiewaarde behouden blijft, zelfs als<br />

de wolplaten een tijdje onbedekt zijn. WALLTEC<br />

REFLEX was de beste oplossing binnen de beschikbare<br />

spouwbreedte. Dat het materiaal zachter is<br />

en minder irriteert, vormt een bijkomende troef. De<br />

'De reflecterende<br />

folie garandeert<br />

een betere<br />

isolatiewaarde,<br />

waardoor de<br />

totale isolatielaag<br />

dunner is en<br />

er dus meer<br />

leefruimte<br />

beschikbaar blijft'<br />

installatie gebeurt trouwens heel eenvoudig door<br />

een boor- of lijmanker te plaatsen en de isolatie te<br />

prikken. Tot slot waren ook de goede prijs-kwaliteitverhouding<br />

en hoge leverbetrouwbaarheid van<br />

URSA doorslaggevend.” ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 23


Caritas en Fortitudo Amsterdam<br />

Tekst | Henk Geist<br />

Beeld | Van Wijnen<br />

Kantoor maakt plaats voor 221 appartementen<br />

WOONTORENS POSTJESWEG<br />

SCHIETEN DE GROND UIT<br />

Met een verdieping per week schoten de woontorens Caritas en Fortitudo de afgelopen maanden omhoog. Het project<br />

aan de Postjesweg in Amsterdam Nieuw-West omvat in totaal 221 appartementen in het middeldure huursegment en<br />

commerciële voorzieningen op de begane grond.<br />

De gevelelementen werden just-in-time aangeleverd en meteen geplaatst.<br />

Het betreft een nieuwbouwproject, waarvoor eerst<br />

een bestaand kantoorgebouw moest worden gesloopt.<br />

Dat gebouw was vele jaren eigendom van<br />

het familiebedrijf Maarsen Groep, dat het initiatief<br />

tot herontwikkeling nam. Dit familiebedrijf houdt<br />

de 67 huurwoningen in Fortitudo na oplevering in<br />

de eigen exploitatieportefeuille. Caritas, met 19<br />

verdiepingen de hoogste toren, is verkocht aan<br />

Invesco Real Estate. In beide gebouwen komt een<br />

mix van twee- en driekamerappartementen met<br />

een woonoppervlak tussen de 40 en 60 m². De<br />

woontorens, die zijn vernoemd naar 2 van de 7<br />

deugden, passen in de transformatie van de Ringzone<br />

A10 en het Overtoomse Veld.<br />

ZADELDAKEN<br />

Het complex met de karakteristieke schuine daken<br />

is ontworpen door Geurst & Schulze Architecten.<br />

De daken zorgen voor samenhang binnen het<br />

ensemble en zijn tevens een referentie naar de<br />

wederopbouwarchitectuur van de Westelijke Tuinsteden.<br />

De Maarsen Groep en Van Wijnen hebben<br />

het project vanaf medio 2019 in bouwteam ontwikkeld<br />

en de gebouwen worden door Van Wijnen<br />

De torens verrijzen op de plek van een verouderd kantoorgebouw.<br />

turnkey opgeleverd. “De woontorens zijn ontwikkeld<br />

en uitgewerkt in een geïndustrialiseerde<br />

bouwmethodiek”, zegt Rick Leusink, projectleider<br />

bij Van Wijnen. “Zowel het casco als de gevels<br />

zijn in prefab uitgewerkt. Door deze innovatieve<br />

en steigerloze werkwijze is het bouwtempo hoog.<br />

Elke week konden wij één verdieping realiseren.<br />

De woontorens zijn zo ook snel wind- en water-<br />

24 | STEDENBOUW.NL


Caritas en Fortitudo Amsterdam<br />

Het dak is opgebouwd uit een aparte staalconstructie<br />

met losse prefab penanten en stalen frames.<br />

prefab penanten en stalen frames, voorzien van<br />

zonnepanelen.<br />

De torens zijn opgebouwd uit prefab gevelelementen.<br />

“Belangrijk bij een snel bouwproces is dat ook<br />

de nutsvoorzieningen tijdig worden aangelegd”,<br />

verzekert bouwplaatsmanager Ralph Esschendal.<br />

“Dat zien we helaas wel eens anders gaan, maar<br />

hier zijn van tevoren goede afspraken gemaakt die<br />

ook zijn nagekomen. Ook met het naastgelegen<br />

stadsklooster zijn goede afspraken gemaakt. Dat<br />

ligt in de bouwveiligheidszone en moest bij het<br />

hijsen van de gevelelementen gedeeltelijk worden<br />

ontruimd.” Om de gewenste hoge bouwsnelheid<br />

te halen, is een langere voorbereidingstijd dan<br />

bij traditionele bouw noodzakelijk, aldus Leusink.<br />

“De input van alle betrokken partners moet je tot<br />

een maakbaar ontwerp samenvoegen. Dat betekent<br />

afstemmen, modelleren en vervolgens produceren.<br />

Dan is een planning van een verdieping per<br />

week haalbaar.” ❚<br />

'De woontorens zijn ontwikkeld en<br />

uitgewerkt in een geïndustrialiseerde<br />

bouwmethodiek'<br />

dicht, waardoor we ook sneller konden beginnen<br />

met de afbouw. De totale bouwtijd is met ruim<br />

40% versneld ten opzichte van een traditionele<br />

uitvoering met in het werk gestort beton en metselwerk<br />

vanaf een steiger.” Het betonwerk voor<br />

de fietskelder en begane grond is wel gestort vanwege<br />

de constructieve afdracht van krachten naar<br />

de heipalen.<br />

JUST-IN-TIME<br />

De (deels constructieve) gevelelementen zijn bij<br />

Loveld, een gevelbouwer uit België, geprefabriceerd<br />

en geassembleerd. “De gevelelementen<br />

waren daar door andere partijen al voorzien van<br />

kozijnen en glas”, zegt Remco Kooiman, senior<br />

werkvoorbereider bij Van Wijnen. “Ze werden<br />

just-in-time naar de bouwplaats in Amsterdam<br />

gebracht en daar direct op hun plek gehesen, ook<br />

omdat de bouwplaats maar een beperkte omvang<br />

kent.” De constructieve wanden en vloeren zijn<br />

afkomstig van MBS Cascobouw. Het dak is opgebouwd<br />

uit een aparte staalconstructie met losse<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Maarsen Groep, Amsterdam en Invesco<br />

Real Estate<br />

Uitvoering<br />

Van Wijnen, Amsterdam<br />

Ontwerp<br />

Geurst & Schulze Architecten, Den Haag<br />

Constructeur<br />

IMD Raadgevende Ingenieurs, Rotterdam<br />

Betoncasco<br />

MBS Cascobouw<br />

Gevelelementen<br />

Loveld<br />

Bouwtijd<br />

september 2021 – januari 2024<br />

STEDENBOUW.NL | 25


Caritas en Fortitudo Amsterdam<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | Loveld<br />

Prefab gevelelementen met architectonisch<br />

beton, baksteen en bijzondere bloemkozijnen<br />

TECHNIEK EN ESTHETIEK<br />

KOMEN SAMEN IN WOONTORENS<br />

CARITAS EN FORTITUDO<br />

Aan de rand van het Rembrandtpark, op de hoek van de Postjesweg en Derkinderenstraat in Amsterdam wordt de laatste<br />

hand gelegd aan de bouw van twee indrukwekkende woontorens, Caritas en Fortitudo, met in totaal 221 appartementen<br />

en commerciële voorzieningen op de begane grond. Conform het gemeentelijke beleid is een woningbouwprogramma<br />

ontwikkeld met 40% sociale, 40% middeldure en 20% vrijesector huurappartementen, waarmee het project naadloos<br />

aansluit op de woonbehoefte in Amsterdam. Dankzij een hoogwaardige gevelarchitectuur in architectonisch beton en<br />

baksteen is bovendien de esthetische aansluiting op de omgeving geborgd.<br />

Dankzij een hoogwaardige gevelarchitectuur in architectonisch beton en baksteen is de esthetische aansluiting op de omgeving geborgd.<br />

26 | STEDENBOUW.NL


Caritas en Fortitudo Amsterdam<br />

Woontorens Caritas (20 woonlagen) en Fortitudo<br />

(9 woonlagen) zijn een ontwikkeling van Maarssen<br />

Groep. Het esthetische ontwerp is gemaakt<br />

door Geurst & Schulze Architecten, terwijl Van Wijnen<br />

Amsterdam verantwoordelijk is voor de realisatie.<br />

In opdracht van deze aannemer realiseerde<br />

Loveld uit Aalter de prefab sandwichelementen<br />

volgens het triple layer principe. Hierbij worden<br />

een vloerdragend binnenblad in grijs beton en<br />

een buitenblad in architectonisch beton gecombineerd<br />

met een thermische tussenlaag. “Op deze<br />

manier ontstaat een kant-en-klaar gevelelement”,<br />

vertelt Vincent Termote, Project Sales & Development<br />

Director bij Loveld. “Voor het project aan<br />

de Postjesweg hebben we een specifieke techniek<br />

toegepast, waarbij de bakstenen niet zijn opgelijmd<br />

maar als strips zijn ingestort in de prefab<br />

sandwichelementen. De strengpersstenen zijn zodanig<br />

verwerkt, dat uit elke baksteen twee vlakke<br />

baksteenstrips gehaald konden worden. Alleen de<br />

hoekstrips werden uit volle bakstenen gezaagd.<br />

Hiermee sluiten we perfect aan bij de Green Deal<br />

ambitie, waarin het slim omgaan met materialen<br />

een belangrijk thema is. Bovendien is deze oplossing<br />

prijstechnisch heel interessant.”<br />

STRAK INGEKAPSELD<br />

De baksteenstrips zijn volgens een specifiek<br />

patroon in de bodem van de mal van het bekistingssysteem<br />

gelegd, vertelt Termote. “Op<br />

voorschrijven van de architect is gekozen voor<br />

een wildverbandpatroon, waarbij de strips stootvoegloos<br />

zijn uitgevoerd. De strips liggen effectief<br />

tegen elkaar. Wel werd de horizontale voeg<br />

behouden.” Zodra de baksteenstrips in de juiste<br />

positie lagen, heeft Loveld hier met zorg beton<br />

overheen gegoten. “Het was essentieel dat het<br />

beton goed in de voegen vloeide, zodat de steenstrips<br />

gegarandeerd strak ingekapseld zijn in het<br />

architectonische beton. Het resultaat is een hoogwaardige<br />

mechanische koppeling, waarmee het risico<br />

op loskomende baksteenstrips in de toekomst<br />

wordt vermeden.”<br />

EENHEID IN VERSCHEIDENHEID<br />

De gevels van beide torens hebben exact hetzelfde<br />

wildverbandpatroon en dezelfde baksteenformaten<br />

en voegdiktes gekregen. “Alleen de kleur<br />

is anders. Waar Caritas een witte baksteengevel<br />

heeft gekregen, is voor Fortitudo gekozen voor<br />

een rode steen uit dezelfde baksteenfamilie”,<br />

aldus Termote. “Hierdoor hebben beide torens<br />

hun eigen identiteit gekregen, zonder dat zij van<br />

elkaar vervreemden.” De prefab sandwichelementen<br />

met grijs beton, isolatie en baksteenstrips<br />

zijn kant-en-klaar en inclusief waterkeringen,<br />

elektra, bliksemgeleiding, hemelwaterafvoeren,<br />

ramen, glas, schrijnwerk, balustrades, suskasten,<br />

schijnroosters en technische ventilatieroosters op<br />

het project aangeleverd.<br />

BIJZONDERE BLOEMKOZIJNEN<br />

In navolging van de baksteenafwerking zijn ook<br />

de bloemkozijnen (erkerramen) in de gevels aan<br />

de Postjeswegzijde bijzonder. In het prefabricageproces<br />

van Loveld zijn stelkaders voor deze<br />

kozijnen verwerkt, die 40 cm uit het element steken.<br />

“De bloemkozijnen beschermen bewoners<br />

met name tegen externe akoestische invloeden”,<br />

vertelt Termote. “Zowel aan de (uitstekende) buitenzijde<br />

van de kozijnen als aan de binnenzijde is<br />

een raam toegevoegd, waardoor als het ware een<br />

dubbele gevel ontstaan is. Hierdoor ervaren bewoners<br />

aanzienlijk minder overlast van langsrijdend<br />

verkeer. Bovendien worden de thermische prestaties<br />

verbeterd, waardoor bewoners (nog) meer<br />

woongenot zullen ervaren.”<br />

Voor de integratie van de stelkaders heeft Loveld<br />

een vooruitstrevende productietechnologie ontwikkeld.<br />

“Met de 80 cm diepe (geveldiepe) massieve<br />

bloemkozijnen moesten we door de bodem<br />

van onze bekisting heen”, vertelt Termote. “Een<br />

technische uitdaging, die vroeg om een zorgvuldige<br />

engineering. Bijvoorbeeld om haalbaarheid,<br />

maakbaarheid en esthetische kwaliteit te harmoniëren.<br />

Dit heeft geresulteerd in een modulerend<br />

systeem, waarbij de bloemkozijnen met behulp<br />

van een kraan in de bekisting zijn geplaatst en als<br />

zodanig zijn geborgd in het prefab element. De<br />

bloemkozijnen zijn volledig ingepakt met EPDMslabben<br />

en voorzien van gevulkaniseerde randen,<br />

zodat ook de waterkering gewaarborgd is. Zo hebben<br />

we ook op dit vlak een totaalconcept geleverd.”<br />

Eind 2022 zijn de laatste gevelelementen<br />

geleverd en gemonteerd. ❚<br />

De strengpersstenen zijn zodanig verwerkt, dat uit elke baksteen twee vlakke baksteenstrips<br />

gehaald konden worden. Alleen de hoekstrips werden uit volle bakstenen gezaagd.<br />

In navolging van de baksteenafwerking zijn<br />

ook de bloemkozijnen (erkerramen) in de<br />

gevels aan de Postjeswegzijde bijzonder.<br />

STEDENBOUW.NL | 27


Caritas en Fortitudo Amsterdam<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | MBS Cascobouw<br />

Slank, snel en duurzaam bouwen<br />

met prefab betonelementen<br />

Langs de A10 in Amsterdam Nieuw-West, aan de rand van het Rembrandtpark en op de hoek van de Postjesweg en<br />

Derkinderenstraat schitteren sinds kort twee prachtige woontorens: Caritas en Fortitudo, met in totaal 221 appartementen<br />

en commerciële voorzieningen op de begane grond. De woontorens met resp. 20 en 9 woonlagen zijn beiden<br />

voorzien van een prefab betonnen casco met massieve voorgespannen vloeren, wanden, trappen en bordessen. Onder<br />

de engineering en productie van deze prefab betonelementen staat de handtekening van MBS Cascobouw en prefab<br />

betonfabriek MBS Alphen aan den Rijn.<br />

MBS Cascobouw levert totaalconcepten in beton. Van de engineering en productie<br />

van voorgespannen en traditioneel gewapende prefab betonelementen<br />

tot en met de just-in-time levering en montage. De productie vindt grotendeels<br />

plaats op de eigen productielocatie in Alphen aan den Rijn.<br />

HANDELBARE ELEMENTEN<br />

Voor het project aan de Postjesweg hebben MBS Cascobouw en MBS Alphen<br />

aan den Rijn in opdracht van Van Wijnen het complete betoncasco geëngineerd<br />

en geproduceerd. “Wij werden al in een vroeg stadium bij dit project<br />

'Dankzij onze elementen<br />

werd het mogelijk om<br />

elke week één complete<br />

bouwlaag op te leveren'<br />

De woontorens met resp. 20 en 9 woonlagen zijn beiden voorzien van een prefab betonnen casco<br />

met massieve voorgespannen vloeren, wanden, trappen en bordessen.<br />

28 | STEDENBOUW.NL


Caritas en Fortitudo Amsterdam<br />

SLANK, LICHT EN DUURZAAM<br />

In november 2021 is de productie van circa 13.500 m 2 massieve voorgespannen<br />

vloeren en 7.000 m 2 wanden gestart. “Voor de vloeren is gekozen voor<br />

hogesterktebeton”, vertelt Munneke. “Een constructief bewuste keuze, omdat<br />

hiermee slanker, lichter en dus duurzamer gebouwd kan worden. Bijzonder<br />

aan de wanden is met name dat installatietechnische voorzieningen zoals<br />

elektra, waterleidingen en standpijpjes al in onze fabriek zijn ingestort.” De<br />

elementen zijn op exact het juiste moment naar de bouwlocatie vervoerd,<br />

waar Van Wijnen klaar stond voor de montage. “Dankzij onze elementen<br />

werd het mogelijk om elke week één complete bouwlaag op te leveren. De<br />

montage planning is exact op de dag nauwkeurig gehaald.” ❚<br />

De montageplanning is exact op de dag nauwkeurig gehaald.<br />

betrokken”, vertelt Michel Munneke, Projectleider bij MBS Cascobouw. “In<br />

een hechte samenwerking met Van Wijnen, de hoofdconstructeur en onze<br />

partner Snijders Ingenieursgroep hebben wij de constructieve hoofdberekeningen<br />

vertaald naar prefab constructiedelen die goed, (kosten)efficiënt én<br />

veilig te produceren, vervoeren, hijsen en monteren zijn. Hierbij hebben we<br />

ook de rol van prefab adviseur op ons genomen. Bijvoorbeeld ten aanzien van<br />

bouwveiligheid, het plaatsen van hekwerken en het toevoegen van ankers,<br />

wat voortvarend is meegenomen in het ontwerp.”<br />

Bijzonder aan de wanden is met name dat installatietechnische<br />

voorzieningen al in de fabriek zijn ingestort.<br />

Woningbouw<br />

Hoogbouw<br />

Utiliteitsbouw<br />

Specials<br />

www.mbsgroep.nl<br />

STEDENBOUW.NL<br />

27-9-2023 11:15:14 | 29<br />

Ad Louwers 190 137.indd 1 27-9-2023 11:15:14


ARCHITECTURE<br />

IN CONCRETE AND<br />

NATURAL STONE<br />

Loveld is a leading specialist<br />

contractor for architectural<br />

concrete, stone and brick<br />

faced precast facades<br />

We can design, manufacture and install bespoke<br />

precast cladding for commercial, public and<br />

residential projects in Europe. We invite you to<br />

contact our technical sales teams to find out more<br />

about the solutions we can offer your project.<br />

www.loveld.com<br />

Loveld Nv • Brug Zuid 12 • 9880 Aalter • Belgium<br />

Tel. +32 9 325 86 60 • info@loveld.com • www.loveld.com


Caritas en Fortitudo Amsterdam<br />

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | DWM Nederland<br />

De opbouw van het prefab betoncasco<br />

27 VERDIEPINGEN IN 27 WEKEN<br />

Een intensieve voorbereiding maakt meer mogelijk. Dat bewezen bouwbedrijf Van Wijnen en DWM Nederland. Zij realiseerden<br />

het prefab betoncasco voor de twee woontorens aan de Postjesweg volgens een strakke planning, met hoge<br />

kwaliteit en maximale veiligheid.<br />

In beide appartementengebouwen aan de Postjesweg werden de eerste<br />

woonlagen opgebouwd met in het werk gestort beton. De overige 27 verdiepingen<br />

werden opgetrokken met prefabbeton. Omdat Van Wijnen DWM<br />

al vroegtijdig bij het project had betrokken, kon zij in de engineeringsfase<br />

haar knowhow inbrengen om hier tijdens de uitvoering met elkaar maximaal<br />

voordeel uit te halen.<br />

ESTHETIEK EN SPECIALE HIJSCONSTRUCTIE<br />

Het casco werd opgetrokken met kant-en-klare sandwich gevelelementen,<br />

compleet met isolatie, metselwerk en kozijnen. “Die elementen moeten dan<br />

wel mooi strak op elkaar aansluiten”, vertelt Dustin de Wit, projectleider van<br />

DWM Nederland. “We hebben dus goed nagedacht over de positie van de<br />

delingen en rekening gehouden met de verschillende toleranties. Van buitenaf<br />

is nu niet te zien dat het gebouw is opgebouwd uit kant-en-klare elementen.<br />

Voor de montage van de elementen hebben we een speciale hijsconstructie<br />

bedacht. Hierdoor stonden de elementen rechtop in de kraan, klaar voor een<br />

probleemloze montage.”<br />

VEILIGHEID GEBORGD<br />

Waar gebouwd wordt op hoogtes tot zeventig meter speelt veiligheid een<br />

prominente rol. Om deze veiligheid maximaal te borgen, werden de vloeren<br />

inclusief randbeveiliging naar de plaats van bestemming gemanoeuvreerd. De<br />

Wit: “De vloeren waren hierop al voorbereid en konden dus op de begane<br />

grond relatief eenvoudig en degelijk worden voorzien van de randbeveiliging.<br />

Hierdoor was op alle bouwlagen de bescherming direct aanwezig.”<br />

Door alle slimme oplossingen verliep het project geheel volgens planning.<br />

De intensieve voorbereiding legde de partijen geen windeieren. “Een project<br />

van dit formaat verloopt zelden geheel volgens planning. Door alle slimme oplossingen<br />

die met elkaar zijn bedacht, was dit aan de Postjesweg wel het geval.<br />

We realiseerden één verdieping per week en dat 27 keer achter elkaar!” ❚<br />

info@dwmnederland.nl<br />

www.dwmnederland.nl<br />

0172 - 65 15 42<br />

Uw specialist en partner voor de montage<br />

van complete prefab gebouwen<br />

DWM biedt u een compleet pakket van alle mogelijke<br />

montageprojecten. Van advies in de voorbereiding naar<br />

een uitvoering waarin u volledig wordt ontzorgd.<br />

Waar gebouwd wordt op hoogtes tot zeventig meter<br />

speelt veiligheid een prominente rol.<br />

Door onze knowhow en flexibiliteit bent u verzekerd van<br />

een professionele projectaanpak.<br />

Met onze expertise, focus op veiligheid, kwaliteit en<br />

planning evenals onze betrokkenheid als familiebedrijf,<br />

ontzorgen wij u volledig bij het realiseren van uw project.<br />

Onze klantgerichte aanpak, gecombineerd met onze<br />

technische kennis en toewijding aan kwaliteit maakt ons<br />

een ideale partner en betrouwbare specialist.<br />

VCA* en SCL gecertificeerd<br />

STEDENBOUW.NL | 31


HIER! Amersfoort<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | Bouwbedrijf van de Ven<br />

Het hoogste woningbouwproject<br />

van Veghels familiebedrijf<br />

staat in Amersfoort<br />

VEELZIJDIG<br />

WOONCOMPLEX AAN<br />

HET VALLEIKANAAL<br />

In Amersfoort legt Bouwbedrijf van<br />

de Ven de allerlaatste hand aan een<br />

nieuw en veelzijdig wooncomplex met<br />

165 huurappartementen voor de Alliantie<br />

Ontwikkeling BV en HIER! VOF.<br />

Project HIER! bestaat uit een lagere<br />

woontoren van 24 meter (7 bouwlagen/49<br />

appartementen) aan de Zangvogelweg<br />

en een hogere woontoren<br />

van 60 meter (20 bouwlagen/116 appartementen)<br />

aan het Valleikanaal en<br />

is het hoogste woningbouwproject in<br />

de rijke geschiedenis van de Veghelse<br />

aannemer. Tussen beide torens is een<br />

ondergrondse parkeergarage van ca.<br />

3.000 m² gerealiseerd met een eigen<br />

entreegebouw en een groene parkachtige<br />

daktuin. Van de 165 appartementen<br />

worden er 57 opgeleverd<br />

als sociale huurwoning. De overige<br />

108 appartementen worden door de<br />

Alliantie verhuurd aan huishoudens<br />

in het middensegment. Op de begane<br />

grond van beide torens is ruimte<br />

voor maatschappelijke functies, zoals<br />

een huisartsenpraktijk, fysio<br />

of verloskundepraktijk.<br />

Bouwbedrijf van de Ven werd in 2020 bij HIER!<br />

betrokken, toen de opdracht te groot werd voor<br />

de combinatie HIER! VOF (Schoonderbeek BV<br />

Bouw- en Aannemingsbedrijf en Profund Vastgoedontwikkeling).<br />

“Aanvankelijk was het idee om<br />

op het terrein van een voormalig schoolgebouw<br />

kleinschalige woningbouw te realiseren”, vertelt<br />

Ezmarai Ghazi, Projectleider bij Bouwbedrijf van<br />

de Ven. “Op een bepaald moment werd dit opgeschaald<br />

naar de huidige 165 huurappartementen.<br />

Door te kiezen voor tunnelbouw in combinatie met prefab<br />

wanden, balkons en trappen, kon Bouwbedrijf van de Ven elke<br />

vijf tot zes dagen een complete verdieping realiseren.<br />

32 | STEDENBOUW.NL


HIER! Amersfoort<br />

Omdat de combinatie hier onvoldoende ervaring<br />

en mankracht voor had, ging zij op zoek naar een<br />

geschikte partij die de verantwoordelijkheid voor<br />

de bouw, installaties (behoudens de WKO) én infrawerkzaamheden<br />

kon dragen. Omdat wij op plek<br />

20 stonden in de Cobouw50 – de lijst met de 50<br />

grootste bouwbedrijven van Nederland – kwam zij<br />

als vanzelf bij ons terecht. Wij zijn direct aan tafel<br />

geschoven om het ontwerp van 01-10 architecten<br />

in bouwteamverband te vertalen naar een (budget)technisch<br />

haalbaar en maakbaar ontwerp.”<br />

EEN COMPLETE VERDIEPING<br />

IN VIJF TOT ZES DAGEN<br />

“In basis bestaat project HIER! uit drie gebouwen”,<br />

vertelt Ghazi. “Vanwege de hoge grondwaterdruk<br />

in het gebied hebben we zo snel mogelijk<br />

na de TO/UO-fase de parkeergarage en de kelder<br />

van de hoogste toren gerealiseerd. Gekozen is<br />

voor de traditionele gietbouwmethode met dragende<br />

wanden en breedplaatvloeren. Door middel<br />

van damwanden en bemaling hebben we het<br />

grondwater onder controle gehouden.” Zodra<br />

de parkeergarage en kelder zover gereed waren,<br />

is gestart met de bovenbouw. “Door op dit vlak<br />

te kiezen voor tunnelbouw in combinatie met<br />

prefab wanden, balkons en trappen, konden we<br />

elke vijf tot zes dagen een complete verdieping<br />

realiseren.” Beide torens kennen een vergelijkbare<br />

lengte en breedte. Alleen de hoogte van de torens<br />

en de indeling van de appartementen verschilt,<br />

aldus Ghazi. “Ook de gevelafwerking is vergelijkbaar,<br />

met gevelmetselwerk in combinatie met<br />

steenstrips, balkonpanelen en aluminium kozijnen.<br />

Bijzonder is dat de kozijnen van de hoogste toren<br />

soms over twee verdiepingen gaan. De luchtdichtheid<br />

voldoet aan de passief bouwen principes.”<br />

GROENE BINNENTUIN MET<br />

WATERRETENTIEFUNCTIE<br />

Alle appartementen worden behangklaar opgeleverd,<br />

inclusief keuken, badkamer en toilet. Op<br />

het dak van de parkeergarage legt Bouwbedrijf<br />

van de Ven een groene en parkachtige binnentuin<br />

aan, inclusief bomen, beplanting, bestrating,<br />

betonnen bankjes en vleermuiskasten. “Het parkeerdak<br />

wordt uitgevoerd als een waterretentiedak,<br />

zodat regenwater tijdelijk opgeslagen en vertraagd<br />

afgevoerd kan worden naar het gemeenteriool.”<br />

Kort voor de oplevering kijkt Ghazi terug op<br />

een mooi project, waarin fijn met de opdrachtgever<br />

en onderaannemers is samengewerkt.<br />

“We horen alleen maar positieve geluiden.<br />

Een mooi compliment voor onze gezamenlijke<br />

inspanningen.” ❚<br />

Beide torens kennen een vergelijkbare lengte<br />

en breedte. Alleen de hoogte van de torens en<br />

de indeling van de appartementen verschilt.<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

de Alliantie Ontwikkeling BV<br />

Ontwikkelaar<br />

HIER! VOF<br />

Verhuurder<br />

de Alliantie<br />

Architect<br />

01-10 architecten<br />

Aannemer<br />

Bouwbedrijf van de Ven (bouw, installaties<br />

en infrawerkzaamheden)<br />

www.bouwbedrijfvandeven.<br />

STEDENBOUW.NL | 33


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | Ed van de Pol Fotografie<br />

Grootste eikenhouten constructiewerk van Nederland<br />

BIJZONDER KANTOORPAND VOOR<br />

VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJ<br />

Aannemersbedrijf De Geus Bouw bouwt in Oudkarspel een nieuw kantoorpand voor verzekeringsmaatschappij<br />

Nh1816 Verzekeringen. Een bijzonder project, dat verschillende uitdagingen kent. “Het is een uniek ontwerp met<br />

uniek materiaalgebruik.”<br />

Om het project goed in te passen in zijn omgeving, werd gekozen voor laagbouw.<br />

Beide bedrijven komen uit de gemeente Dijk en<br />

Waard en hebben al een jarenlange relatie, vertelt<br />

Brenden Scheltema, bedrijfsleider van De Geus<br />

Bouw. “Het nieuwe pand van Nh1816 Verzekeringen<br />

komt op een steenworp afstand van het oude<br />

pand aan de Dorpsstraat in Oudkarspel. Wij zijn<br />

ingestapt toen het definitieve ontwerp van Studio<br />

Piet Boon gereed was. Het gebouw heeft een bij-<br />

zonder ontwerp, dat onder andere door de grote<br />

overstekken een mediterrane uitstraling krijgt. Het<br />

zit goed doordacht in elkaar.”<br />

BETONSKELET MET EIKENHOUTEN<br />

DAKSPANTEN<br />

Om het project goed in te passen in zijn omgeving,<br />

werd gekozen voor laagbouw. Een deel is enkel<br />

begane grond en een deel krijgt een verdieping.<br />

Het totale vloeroppervlak is zo’n 7.000 m 2 en er<br />

is ruimte voor zo’n vierhonderd medewerkers. Het<br />

pand komt op een plek met een weids uitzicht over<br />

de polder en het naastgelegen kanaal. In het voorjaar<br />

van 2022 ging de bouw van start. Constructief<br />

gezien bestaat het nieuwe kantoorgebouw uit een<br />

betonskelet met eikenhouten dakspanten. “Op di-<br />

34 | STEDENBOUW.NL


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

Het gebruikte eikenhout komt uit hetzelfde bos als het eikenhout waarmee<br />

de restauratie van de Notre Dame in Parijs wordt uitgevoerd.<br />

'Door de<br />

hoeveelheid<br />

eikenhout die<br />

wordt gebruikt,<br />

moesten we ons<br />

goed verdiepen<br />

in dit materiaal'<br />

verse plekken is prefab beton toegepast in de schil<br />

en voor enkele constructieve wanden. Daarnaast<br />

bestaat de schil uit metselwerk van Deense stenen<br />

en stucwerk.”<br />

Voor De Geus Bouw is dit geen doorsnee project. Er<br />

zitten een paar bijzonderheden aan. “Vijfentwintig<br />

jaar geleden bouwden we ook al voor Nh1816<br />

Verzekeringen. Daarnaast is het een uniek ontwerp<br />

met uniek materiaalgebruik. Het gebruikte<br />

eikenhout komt uit hetzelfde bos als het eikenhout<br />

waarmee de restauratie van de Notre Dame in Parijs<br />

wordt uitgevoerd. Bovendien is de constructie<br />

het grootste eikenhouten constructiewerk in Nederland”,<br />

somt Scheltema op. De samenwerking in<br />

bouwteamverband is erg prettig. “Het bouwteam<br />

is door de opdrachtgever samengesteld, waarbij<br />

onder andere de installateurs fungeren als nevenaannemers.<br />

De partijen in het bouwteam komen<br />

vrijwel allemaal uit deze regio. We kennen elkaar<br />

we hebben eerder al prettig samengewerkt.”<br />

STROOMVOORZIENING<br />

Hoewel de bouw vlot verloopt en de opleverdatum<br />

begin volgend jaar gehaald zal worden, betekent<br />

dat niet dat er geen uitdagingen waren in het<br />

bouwproces. Scheltema: “Door de hoeveelheid eikenhout<br />

die wordt gebruikt, moesten we ons goed<br />

verdiepen in dit materiaal. Hout kan immers krimpen<br />

of kromtrekken en daar kun je het niet tegen<br />

behandelen. Dus moesten we ervoor zorgen dat<br />

het niet nat werd in de tijd dat de constructie in de<br />

open lucht stond. Daarnaast hebben we verschillende<br />

voorzieningen getroffen waardoor ruimte<br />

ontstaat om bewegingen op te vangen.”<br />

Een andere uitdaging bleek de aanleg van de<br />

stroomaansluiting. Door problemen op de stroommarkt<br />

en de beperkingen op stroomleveringen,<br />

zal de definitieve stroomaansluiting pas jaren na<br />

de oplevering worden aangelegd. Als oplossing<br />

hiervoor is er nu een bron geslagen en draait het<br />

pand op een warmtepomp. Het dak is voorzien<br />

van indaks zonnepanelen, die geïntegreerd zijn<br />

in de keramische leienpannen. “Het was ook voor<br />

de leienleverancier een bijzonder groot werk: het<br />

dak beslaat zo’n 6.000 m 2 . Gezien de flauwe helling<br />

van het dak wil je dat het 100% waterdicht<br />

is. Anders gaan de pannen verzadigen en bestaat<br />

het risico op vorstschade. Met deze pannen is dat<br />

geen probleem. Daarnaast ligt de gehele E- en W-<br />

installatie van het pand in de installatiekelder. Dat<br />

was bouwtechnisch nog wel een puzzel: hoe leg je<br />

dat aan terwijl er nog geen pand staat? Uiteindelijk<br />

is het wel gelukt.” ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Nh1816 Verzekeringen<br />

Architect<br />

Studio Piet Boon<br />

Hoofdaannemer<br />

De Geus Bouw<br />

W-installatie<br />

Klaver<br />

E-installatie<br />

Elektropartners<br />

Gevelpartner<br />

J.M. van Delft & zn.<br />

Dakleien<br />

Meijer-Holsen<br />

Bakstenen<br />

Petersen<br />

STEDENBOUW.NL | 35


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

Tekst | Ramona Kezer Beeld | De Mossel Projectafbouw<br />

‘Bijzonder om in onze eigen gemeente<br />

zo’n mooi pand te realiseren’<br />

BINNENWANDEN EN PLAFONDS<br />

De Mossel Projectafbouw maakte voor het nieuwe pand van Nh1816 Verzekeringen in Oudkarspel alle metalstudwanden,<br />

scheidingswanden, voorzetwanden, gipsplafonds, systeemplafonds en akoestische plafondeilanden.<br />

De Mossel Projectafbouw bestaat sinds 1995<br />

en is gedurende de afgelopen 25 jaar specialist<br />

geworden in de gehele droge afbouw. Van metalstudwanden<br />

en metalstudplafonds tot systeemplafonds,<br />

akoestisch ontkoppelde vloeren en<br />

akoestische oplossingen in wand en plafond en<br />

inclusief alle bijbehorende timmerwerken zoals<br />

koven, lambriseringen et cetera. Projectleider Joep<br />

van den Berg: “Wij werken al meer dan twintig<br />

jaar samen met hoofdaannemer De Geus Bouw.<br />

Zij benaderde ons ook voor de bouw van het<br />

nieuwe kantoorpand van Nh1816 Verzekeringen.<br />

Het was een flink project: we plaatsen in totaal<br />

zo’n 3.100 m 2 scheidingswand, 3.100 m 2 voorzetwand<br />

en 5.300 m 2 gipsplafonds. Voor ons startte<br />

het werk begin mei en we zijn nog volop bezig tot<br />

begin 2024.”<br />

PIEKPERIODE<br />

Het werk is opgedeeld in vijf fases. De Mossel Projectafbouw<br />

startte in fase 1 met een kleine ploeg.<br />

Gedurende de bouw is dit opgeschaald naar 15 á<br />

20 monteurs in de piekperiode. Van den Berg: “Wij<br />

verwachten begin volgend jaar klaar te zijn met<br />

onze werkzaamheden. Na ons komt de schilder, de<br />

gietvloer en wordt het interieur geplaatst.”<br />

De samenwerking met De Geus Bouw en andere<br />

onderaannemers verloopt soepel op dit project.<br />

“Op de werkvloer is er goed contact en overleg<br />

tussen alle partijen. Hierdoor ontstaat een goede<br />

werksfeer en hebben partijen wat voor elkaar over.<br />

Met de meeste partijen werken we vaker samen,<br />

we komen ook bijna allemaal uit dezelfde regio.”<br />

KWALITEIT EN GARANTIE<br />

De Mossel werkt uitsluitend met gerenommeerde<br />

fabrikanten. Bij dit project werd gekozen voor<br />

Knauf als leverancier van alle gipskartonproducten.<br />

“Zij zorgt voor de technische ondersteuning<br />

Het pand is voorzien van een bijzondere, eikenhouten constructie.<br />

36 | STEDENBOUW.NL


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

'Op de werkvloer is er goed contact<br />

en overleg tussen alle partijen'<br />

en attesten. Wij maken van de halffabricaten een<br />

wand of plafond. Het helpt zowel in het voortraject<br />

als tijdens de uitvoering, maar ook na oplevering<br />

dat we een sterke fabrikant naast ons<br />

hebben. Maar uiteindelijk zijn wij als bouwer zelf<br />

verantwoordelijk en moeten wij de projectgaranties<br />

afgeven.”<br />

Een omvangrijk project voor De Mossel en ook<br />

niet standaard. Het pand heeft een bijzonder ontwerp<br />

en een unieke eikenhouten constructie. Van<br />

den Berg: “Op een 2D-tekening en zelfs in het 3Dmodel<br />

zie je in eerste instantie niet de grootsheid<br />

van dit gebouw. Pas als je door de gangen loopt,<br />

ervaar je de hoogte en lichtinval in combinatie<br />

met de warme uitstraling van de eikenhouten constructie.<br />

Daarnaast is het bijzonder dat we samen<br />

met De Geus Bouw in onze eigen gemeente zo’n<br />

mooi pand kunnen realiseren, voor een bedrijf<br />

waar je zelf ook bent verzekerd.” ❚<br />

De Mossel Projectafbouw voorzag het pand van wanden en plafonds.<br />

• Metal-Stud wanden<br />

• Voorzetwanden<br />

• Systeemwanden<br />

• Estrich-vloeren<br />

• Systeemplafonds<br />

• Gipsplafonds<br />

• Houten plafonds<br />

• Akoestische<br />

plafondeilanden<br />

sterk en compleet<br />

in droge afbouw<br />

0226 320 401 www.demossel.nl<br />

STEDENBOUW.NL<br />

18-10-2023 15:07 | 37<br />

Naamloos-4 1 18-10-2023 15:07


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

Tekst | Ramona Kezer Beeld | J.M. van Delft & zn.<br />

ALUMINIUM BUITENSCHIL EN STALEN BINNENKOZIJNEN<br />

‘MOOI PAND OP EEN PRACHTIGE LOCATIE’<br />

Het nieuwe pand van Nh1816 Verzekeringen in Oudkarspel is voorzien van aluminium kozijnen en vliesgevels aan de<br />

buitenzijde en stalen kantoorscheidende wanden aan de binnenzijde. J.M. van Delft & zn. leverde en plaatste al deze<br />

producten. “Het is een super mooi pand op een prachtige locatie. Echt een pareltje.”<br />

Albert Emmers is namens J.M. van Delft & zn.<br />

projectleider van het project. “Het nieuwe pand<br />

staat in de polder, tegen een natuurgebied aan. De<br />

medewerkers hebben daar een prachtig uitzicht.<br />

Het is geen hoog complex, maar een langgerekt<br />

gebouw van merendeels één verdieping, dat bestaat<br />

uit vijf aaneengeschakelde blokken.” De buitenzijde<br />

is inmiddels nagenoeg klaar, momenteel<br />

wordt er hard gewerkt aan de binnenzijde van het<br />

pand, dat begin 2024 wordt opgeleverd. Nh1816<br />

Verzekeringen zal het in juni 2024 betrekken.<br />

sterdam. Omdat dat project zo goed was verlopen,<br />

kwam zij nu weer bij ons terecht. In eerste instantie<br />

voor de buitenschil van het gebouw, met alumi-<br />

PRETTIGE SAMENWERKING<br />

J.M. van Delft & zn. werd door hoofdaannemer De<br />

Geus Bouw gevraagd om mee te werken aan het<br />

project. “We hebben met De Geus eerder samengewerkt<br />

aan de nieuwbouw van een school in Amnium<br />

kozijnen en vliesgevels. Tijdens de offertefase<br />

kwamen de stalen binnenkozijnen erbij. Al met<br />

al een behoorlijke opdracht.” Van Delft leverde<br />

en plaatste zo’n 915 m 2 aan aluminium kozijnen<br />

gebaseerd op de aluminium AWS-ADS 65 Schucoprofielen<br />

en 700 m 2 aan vliesgevels (FWS-50). Enkelen<br />

daarvan zijn brandwerend uitgevoerd, zodat<br />

een eventuele brand niet kan overslaan van het<br />

ene blok naar het andere.<br />

ZWART STAAL GECOMBINEERD<br />

MET EIKENHOUT<br />

Voor de binnenzijde van het pand waren er zeer<br />

specifieke wensen. Zo is de hoofddraagconstructie<br />

opgebouwd uit dikke eikenhouten balken,<br />

waarbij zwart stalen kantoorscheidende puien<br />

zijn geplaatst. Ook zijn er diverse brandwerende<br />

Een flink project, maar het resultaat mag er zijn. Tijdens de offertefase kwamen de stalen binnenkozijnen erbij.<br />

38 | STEDENBOUW.NL


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

'De combinatie<br />

van staal en<br />

hout is echt heel<br />

mooi geworden'<br />

stalen puien geplaatst, uitgevoerd in een Jansen<br />

Eco 50-profiel. “Die combinatie van staal en hout<br />

is echt heel mooi geworden. Het resultaat is een<br />

super mooi pand, echt een pareltje. Wij maken zeker<br />

prachtige kozijnen, maar met name de locatie<br />

maakt dit een bijzonder pand. Zo’n weids uitzicht<br />

kom je niet vaak tegen.”<br />

J.M. van Delft & zn. tekent, engineert, produceert<br />

en plaatst alle aluminium en stalen kozijnen zelf.<br />

Het is de bedoeling dat het bedrijf haar werk in<br />

januari 2024 heeft afgerond. ❚<br />

J.M. van Delft & zn. levert en plaatst onder meer de kantoorscheidende wanden.<br />

jmvandelft.nl<br />

STEDENBOUW.NL | 39


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

Tekst | Ramona Kezer Beeld | Knauf, Kristel van Dijk<br />

BRAND-, VOCHT- EN GELUIDSWEREND:<br />

COMPLETE WAND-,<br />

PLAFOND- EN GEVELSYSTEMEN<br />

Bij de nieuwbouw van het kantoorpand voor Nh1816 Verzekeringen in Oudkarspel werden verschillende systemen van<br />

Knauf toegepast. Hiervoor werkten de verschillende divisies binnen het bedrijf samen om te komen tot een goed resultaat.<br />

“Mooi om als totaalleverancier aan zo’n project te kunnen bijdragen.”<br />

Het gebruik van de systemen van Knauf biedt een groot voordeel. De leverancier<br />

biedt een prestatiegarantie op het complete systeem: van wandplaat tot<br />

afwerklaag. Hierdoor is zowel de aannemer als de afbouwer verzekerd van de<br />

gevraagde prestaties.<br />

VERSCHILLENDE SOORTEN GIPSPLATEN<br />

Knauf werd in eerste instantie benaderd voor het bemonsteren van Aquapanel<br />

voor de buitenplafonds van het pand, vertelt Timothy Blauw, commercieel<br />

technisch adviseur droogbouwsystemen. “De vraag kwam bij ons binnen via<br />

De Mossel Projectafbouw, een afbouwer waarmee we vaak samenwerken.<br />

Zij is heel ervaren met onze systemen en voert het werk altijd uit met onze<br />

producten. Uiteindelijk is er 18.000 m 2 Knauf A-plaat verwerkt, 13.000 m 2<br />

Diamond Board en 7.200 m 2 Knauf Horizonboard.”<br />

Iedere plaat heeft zijn eigen unieke eigenschappen, vertelt Blauw. Knauf A-<br />

plaat is de standaard gipskartonplaat. “Horizonboard is ook een gipsplaat,<br />

maar heeft aan vier zijden een afgeschuinde kant waardoor een betere afwerking<br />

mogelijk is. Diamond Board is een alleskunner: de plaat is brandwerend,<br />

heeft een vertraagde opname van vocht, een verhoogde breuksterkte en is<br />

bestand tegen impact. Deze plaat is ook als eindplaat te gebruiken.” De keuzes<br />

zijn afhankelijk van de geluids- en brandwerendheidseisen uit het bestek,<br />

vertelt hij. “Wij kunnen aantonen dat onze producten daaraan voldoen. Vervolgens<br />

vindt de levering plaats door een bouwmaterialenhandel, in dit geval<br />

via Pontmeyer, BMN Van Keulen en Omtzigt.”<br />

BUITENGEVELS EN -PLAFONDS<br />

Hoofdaannemer De Geus Bouw vroeg vervolgens monsters op voor de metselwerkgevels<br />

en de buitenplafonds onder de overstekken. Hiervoor werden<br />

Marije Tibbe en Tim de Boer bij het project betrokken. Tibbe is projectadviseur<br />

Gevel/Aquapanel en werd gevraagd om mee te kijken naar het buitenplafond<br />

Er werden verschillende producten van Knauf gebruikt.<br />

(Beeld: Kristel van Dijk)<br />

'Vooraf maakten we<br />

adviesrapporten, zodat<br />

we de klant goed<br />

konden adviseren over<br />

de juiste toepassing'<br />

40 | STEDENBOUW.NL


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

en een deel van de gevel. “Er werd gekozen voor een houskeletbouwframe<br />

met Aquapanel Skylite, de lichtere variant geschikt voor binnen- en buitenplafonds,<br />

afgewerkt met een stucsysteem van Knauf. Deze lichtgewicht cementgebonden<br />

plaat is vocht- en schimmelwerend en voldoet aan brandklasse A1.<br />

De platen zijn 8 mm dik. Daarnaast wordt voor de gevel altijd de Aquapanel<br />

Outdoor van 12,5 mm geadviseerd. Voor de afwerking aan de buitenzijde van<br />

dit pand werd in totaal ongeveer 1.600 m 2 aan plafondplaten en 200 m 2 aan<br />

gevelplaten gebruikt.”<br />

ZELFDE UITSTRALING DOOR GEBRUIK ÉÉN MERK<br />

De Boer adviseerde als commercieel technisch adviseur over de toe te passen<br />

stucsystemen. “Omdat er complete Knauf-systemen worden gebruikt, voor<br />

zowel beplating als afwerking, kunnen wij Knauf Zeker prestatiegarantie geven<br />

op het hele pakket. Omdat rondom dit hele pand buitengevelstucproducten<br />

van Knauf worden gebruikt, krijgt het pand overal dezelfde uitstraling.”<br />

Buitenzijde van het pand. (Beeld: Kristel van Dijk)<br />

Veerman en Kemper Afbouw was de partij die het stucwerk aanbracht op<br />

zowel de Aquapanel-platen als op het metselwerk. De Boer: “Zij is bekend met<br />

onze producten en verzorgde hier zo’n 2.200 m 2 stucwerk op het metselwerk<br />

en de M2 van de Aquapanel. Vooraf maakten we adviesrapporten, zodat we<br />

de klant goed konden adviseren over de juiste toepassing.”<br />

Knauf is nauw betrokken bij dit soort projecten. Ook al levert de fabrikant<br />

niet rechtstreeks aan aannemersbedrijven, zij kunnen wel rekenen op advies<br />

en ondersteuning. Tibbe: “Tim en ik zijn ook een paar keer op de bouwplaats<br />

geweest. In eerste instantie om de details door te nemen met de aannemer en<br />

later ook toen de platen werden gemonteerd of gestuct.”<br />

‘PRODUCTEN GOED COMBINEREN’<br />

Het is zeker niet de eerste keer dat elle divisies van Knauf samenwerken aan<br />

één project. Tibbe: “Dat komt wel vaker voor, maar het mag wat ons betreft<br />

nog veel vaker. Dit was ook een ontzettend mooi project met een aansprekend<br />

ontwerp van een bekende architect. Hier konden we al onze producten goed<br />

combineren.” De drie zijn erg te spreken over de prettige samenwerking met<br />

zowel aannemer, onderaannemers en groothandel. De Boer: “De Geus Bouw<br />

was voor ons geen onbekende partij. Zij heeft alles goed opgepakt en onze<br />

adviezen opgevolgd. Dat werkt prettig samen.” ❚<br />

De buitengevel. (Beeld: Kristel van Dijk)<br />

(Beeld: Kristel van Dijk)<br />

Timothy Blauw, Marije Tibbe en Tim de Boer van Knauf.<br />

Droge afbouw. (Beeld: Kristel van Dijk)<br />

STEDENBOUW.NL | 41


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | Elektropartners<br />

BATTERIJOPSLAG VOOR STROOMVOORZIENING<br />

‘EEN PLEK WAAR MEDEWERKERS<br />

GRAAG KOMEN WERKEN’<br />

Elektropartners voert verschillende werkzaamheden uit aan het nieuwe kantoorpand van Nh1816 Verzekeringen in<br />

Oudkarspel. Zo is het bedrijf, samen met zusterbedrijf Protectiepartners en de divisie Domoticapartners onder andere<br />

verantwoordelijk voor de elektrotechnische installatie, de brandmeldinstallatie, het camerabeveiligingssysteem, de<br />

domotica en het toegangscontrolesysteem. Wat het project extra bijzonder maakt: Elektropartners plaatste een enorme<br />

batterij om het pand van stroom te voorzien.<br />

De opdrachtgever had de uitdrukkelijke wens om te werken met partijen<br />

uit de regio. Deels om de lokale economie te stimuleren, maar ook om de<br />

CO 2<br />

-uitstoot door bijvoorbeeld transportbewegingen zo laag mogelijk te houden.<br />

Commercieel manager Roald de Jong van Elektropartners: “Wij zijn zo’n<br />

drie jaar geleden aangeschoven als ontwerpende partner van dit project. We<br />

ontwierpen zelf de volledige elektrotechnische installatie.”<br />

HOOGWAARDIG AFWERKINGSNIVEAU<br />

Het ontwerp van Piet Boon vroeg om een zeer hoogwaardig afwerkingsniveau.<br />

Alle kabels en aansluitingen moesten zo onzichtbaar mogelijk worden<br />

weggewerkt. Daarnaast wenste de opdrachtgever een installatie van hoog<br />

niveau met optimaal gebruiksgemak. “Zo is alle verlichting te dimmen via<br />

DALI-aansturing”, vertelt Dennis de Kok, specialist duurzame energie en gebouwautomatiseringssystemen<br />

bij Domoticapartners. “Het gaat om meer dan<br />

1.500 armaturen die allemaal individueel worden aangestuurd.“ DALI staat<br />

voor ‘Digital Addressable Lighting Interface’ en dit systeem maakt het mogelijk<br />

om ledverlichting en ledarmaturen vanuit één verlichtingssysteem aan en<br />

uit te schakelen of te dimmen. “Het systeem is zo afgesteld dat de verlichting<br />

aangaat als de eerste persoon binnenkomt en schakelt mee met de activiteit<br />

Het bedrijf werkte aan dit project samen met andere bedrijven uit de regio.<br />

in het gebouw. Als de laatste persoon het pand verlaat, gaat de verlichting<br />

automatisch uit. Wel zo duurzaam.”<br />

STROOMVOORZIENING UIT BATTERIJOPSLAG<br />

Bij het ontwerp van de elektrotechnische installatie liep Elektropartners tegen<br />

een groot obstakel aan: de definitieve stroomaansluiting van het nutsbedrijf<br />

wordt waarschijnlijk pas in 2030 aangelegd. Er moest dus een alternatief komen,<br />

want anders kon het pand niet in gebruik worden genomen. De Kok:<br />

“We hebben berekend hoeveel stroom het gebouw nodig heeft en de energiemaatschappij<br />

kon die hoeveelheid niet leveren. Zij levert wat ze kan, voor<br />

het verbruik daarboven wordt stroom bijgeleverd uit de batterijopslag. We<br />

Voor de stroomvoorziening werd een grote<br />

batterijopslag naast het pand geplaatst.<br />

'De voorbereidingstijd was<br />

vrij lang, omdat alles perfect<br />

tot in detail werd uitgewerkt'<br />

42 | STEDENBOUW.NL


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

plaatsten hiervoor buiten het pand een zeecontainer vol lithiumcellen, met<br />

een opslagcapaciteit van 1 megawattuur. Om een beeld te geven: daarmee<br />

kun je een gemiddeld woonhuis zo’n vier maanden lang van stroom voorzien.”<br />

De batterij wordt opgeladen door in de nacht uit het stroomnet te laden<br />

en door de opbrengst van de zonnecellen in het dak van het gebouw. Een<br />

vrij innovatieve oplossing, maar niet helemaal nieuw voor Elektropartners. De<br />

Jong: “We zitten hier in een congestiegebied, dus we krijgen vaker de vraag<br />

voor een alternatieve stroomvoorziening. Daarnaast hebben we ook klanten<br />

die dit systeem gebruiken om slim in te kopen op de energiemarkt.” Sommige<br />

bedrijven zijn nog huiverig om gebruik te maken van batterijopslag, vanwege<br />

het brandgevaar, maar hiervoor worden uiteraard maatregelen getroffen.<br />

Nh1816 Verzekeringen wil medewerkers een comfortabele werkplek bieden.<br />

Voor het nieuwe pand van Nh1816 Verzekeringen verzorgde Elektropartners<br />

ook de serveropstelling met koel- en blusinstallatie, de inbraakbeveiliging en<br />

het toegangscontrolesysteem. De Kok: “In principe hanteert het bedrijf een<br />

opendeurensysteem, maar in sommige gevallen is het handig als er ruimtes<br />

kunnen worden afgesloten. In het pand bevindt zich namelijk een auditorium,<br />

dat gebruikt wordt voor lezingen en dergelijke.”<br />

Elektropartners voerde hier verschillende werkzaamheden uit.<br />

COMFORT WERKNEMERS STAAT VOOROP<br />

De opdrachtgever wilde dat alle installaties zo duurzaam mogelijk werden<br />

aangebracht. De Jong: “Maar dat mocht niet ten koste gaan van het comfort<br />

van de werknemers.” Voor Elektropartners is dit project middelgroot. Gemiddeld<br />

werken er dagelijks zeven mensen van de installateur op de bouwplaats.<br />

In totaal heeft het project een doorlooptijd van zo’n twee jaar, vooral vanwege<br />

het type bouw en de high end kwaliteit. “De voorbereidingstijd was vrij lang,<br />

omdat alles toen perfect tot in detail werd uitgewerkt. Dat maakt het ook wel<br />

een bijzonder project. In deze tijd hebben veel opdrachtgevers vaak minder<br />

oog voor kwaliteit, maar juist voor bouwsnelheid en duurzaamheid. Dat was<br />

hier omgekeerd. De kwaliteit stond voorop en het bedrijf wil medewerkers een<br />

omgeving bieden waar zij graag komen werken. Het bouwteam kreeg dan ook<br />

alle ruimte, tijd en gelegenheid om dat te realiseren.” ❚<br />

Het nieuwe pand van Nh1816 Verzekeringen in Oudkarspel.<br />

STEDENBOUW.NL | 43


Optimaliseer je Energie,<br />

Maximaliseer je Winst!<br />

Met onze geavanceerde accusystemen voor energieopslag kun<br />

je energie-uitdagingen in kansen omzetten. Ontdek waarom dit<br />

de slimste keuze is:<br />

Wil je meer over<br />

ons weten?<br />

Scan de QR-code:<br />

1. Slim Energiegebruik: Onze technologie speelt in op de dynamische energiemarkt<br />

en benut diverse energietarieven, inclusief de eigen zonne-energieopwekking.<br />

2. Snel Rendement: Transformeer het gebouw tot een energie hub en zie positieve<br />

financiële resultaten met een ROI van minder dan vijf jaar.<br />

3. Bewezen Ervaring: Als Elektropartners hebben we al meerdere succesvolle systemen<br />

geïmplementeerd, met tevreden klanten die hun ervaringen graag delen.<br />

Investeren in de energietransitie is niet alleen noodzakelijk, maar ook financieel<br />

verstandig. Elektropartners en Protectiepartners zijn de partner voor complexe<br />

installatievraagstukken in elektrotechniek en beveiligingstechnologie.<br />

Kies voor succes, kies voor de toekomst van energie.<br />

Newtonstraat 5 | 1704 SB Heerhugowaard | www.elektropartners.nl


Nh1816 Verzekeringen Oudkarspel<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | Wesselingh Installaties<br />

WATERINSTALLATIE, RIOLERING, GASAANSLUITING,<br />

SANITAIR EN LUCHTKANALEN<br />

‘FLEXIBILITEIT IS BELANGRIJK’<br />

Wesselingh Installaties verzorgde als bouwteamlid de W-installatie voor de nieuwbouw van Nh1816 Verzekeringen in<br />

Oudkarspel. Het bedrijf, dat al sinds 1902 bestaat, richt zich met name op grote projecten in nieuwbouw en utiliteit.<br />

Marloes van Kooten is communicatie- en marketingmanager van WGF Capital,<br />

waarvan Wesselingh sinds 2022 onderdeel is. “Wesselingh heeft in die jaren<br />

heel veel kennis en ervaring opgedaan en is daardoor een bekende speler in<br />

deze sector. Zo kwam ook hoofdaannemer De Geus Bouw bij ons terecht.”<br />

Wesselingh plaatst in het nieuwe kantoorpand van Nh1816 Verzekeringen de<br />

waterinstallatie, riolering, gasaansluiting, sanitair en luchtkanalen. Het afwerkingsniveau<br />

van het pand is erg hoog en er waren specifieke bouwvoorwaarden<br />

vanuit de architect en het designteam. Zoals de complicerende factor dat<br />

alle techniek, zoals de grote luchtkanalen en het hoofdleidingwerk, uit het<br />

zicht en onder het pand moest worden weggewerkt in een kruipruimte van<br />

maar 1.10 meter hoog.<br />

ONTWERP EN BEREKENINGEN<br />

Van Kooten: “Dit project is getekend in 3D, wat nog niet standaard is in deze<br />

sector, maar wel een vereiste was. Dat is erg prettig bij het maken van de<br />

leidingenplannen. Door te tekenen in 3D verbeter je de samenwerking met<br />

alle partijen die betrokken zijn bij zo'n groot project, verbeter je de efficiency<br />

van het bouwproces en gaan de faalkosten omlaag. Je ziet letterlijk wat er<br />

gebeurt als je een bepaalde leiding ergens neer wilt leggen. Tekenen in 3D is<br />

een belangrijke expertise die Wesselingh kan bieden.” Vanwege de grootte<br />

van het project, moesten er vooraf veel berekeningen worden gemaakt. Bijvoorbeeld<br />

om ervoor te zorgen dat de waterdruk in het hele pand op niveau<br />

is. Daarnaast dacht Wesselingh mee over het gebruik van circulaire materialen.<br />

“Een hedendaagse eis is het gebruik van pvc-buizen van gerecycled<br />

materiaal. Maar ook dat alle onderdelen van de installatie recyclebaar zijn,<br />

wat een voordeel is als het pand over honderd jaar weer wordt afgebroken.<br />

Daarnaast zijn de standleidingen en leidingen die boven de plafonds lopen,<br />

geluidsproof. Ook hiermee hebben we rekening gehouden met de wens<br />

van de opdrachtgever.”<br />

De bouw verloopt in vijf fases, waarbij Wesselingh van begin tot eind betrokken<br />

is. Fase 1 is inmiddels opgeleverd en naar verwachting is de laatste fase<br />

afgerond vóór de zomer van 2024. “Bij zulke projecten is het belangrijk dat je<br />

als installateur flexibel bent. Gaandeweg kom je bij de uitvoering evengoed<br />

dingen tegen in de installatie, waarover je moet meedenken in het vinden van<br />

een oplossing. Dat maakt het ook interessant. We leren van elk project en dat<br />

nemen we weer mee naar het volgende.” ❚<br />

wesselingh-stedenbouw.pdf 1 13-10-2023 14:40<br />

'We denken<br />

graag mee over<br />

oplossingen'<br />

Wesselingh Installaties verzorgde de W-installatie voor<br />

het nieuwe pand van Nh1816 Verzekeringen.<br />

STEDENBOUW.NL | 45


Tekst | Jan-Kees Verschuure<br />

Beeld | Easyfairs<br />

Afbouw Vakdagen:<br />

INNOVATIEVE BEURS<br />

VOOR TROTSE VAKMENSEN<br />

Beursexploitant en -organisator Easyfairs lanceert in samenwerking met de Nederlandse Ondernemersvereniging voor<br />

Afbouwbedrijven (NOA) een nieuw branchebreed b2b-event, specifiek voor de afbouwsector: Afbouw Vakdagen. “Op 8<br />

en 9 november 2023 ontmoet je in Evenementenhal Gorinchem de complete afbouwbranche en ontdek je de nieuwste<br />

oplossingen. Kennisdeling en ontmoeting, voor en door ondernemers, staan centraal”, vertelt marketing event manager<br />

Eline Kuijsters.<br />

46 | STEDENBOUW.NL


'De afbouwbranche<br />

verdient een<br />

eigen beurs'<br />

Op de Afbouw Vakdagen vind je leveranciers,<br />

producenten, distributeurs en groothandels, met<br />

oplossingen voor de afbouwbranche binnen de<br />

segmenten Vloeren & Terrazzo, Natuursteen, Tegelzetten,<br />

Stukadoren, Plafond- en wandmontage<br />

en Schilders. De beursdeelnemers en standhouders<br />

zijn voornamelijk producenten en leveranciers, de<br />

montagebedrijven de bezoekers, zegt Kuijsters.<br />

“Wij verwachten 2.000 à 2.500 bezoekers. Er is<br />

nog geen dergelijk evenement, er wordt al veel<br />

over gepraat in de branche, merken wij.”<br />

Niet in het minst omdat ondernemersvereniging<br />

NOA een centrale rol heeft in het beursconcept.<br />

Kuijsters: “NOA hebben wij leren kennen als een<br />

professioneel georganiseerde vakvereniging met<br />

een enorm netwerk en branchekennis. Wij hebben<br />

dan weer meer ervaring in organiseren, onder<br />

meer de Schilders Vakdagen in Gorinchem en<br />

de Installatie Vakdagen in Hardenberg worden in<br />

onze Evenementenhallen gehouden. Ook dat zijn<br />

nationale ondernemersbeurzen met een sterk b2bkarakter<br />

en de afbouwbranche verdient ook zo'n<br />

beurs, vonden wij.”<br />

KENNISPLEIN<br />

Het inhoudelijk programma van de Afbouw Vakdagen<br />

concentreert zich op 8 en 9 november rondom<br />

het NOA Kennisplein, waar de ondernemersvereniging<br />

een stand heeft. De beursorganisatie heeft<br />

hiervoor onder meer de handen ineengeslagen<br />

met kennispartner Volandis, adviescentrum voor<br />

werkgevers en werknemers in de Bouw & Infra. Op<br />

de eerste beursdag is er van 14.30 tot 15.30 uur<br />

een kennissessie over onder meer preventiezorg<br />

en duurzame inzetbaarheid. Op de tweede beursdag<br />

wordt van 19.30 tot 20.30 uur een pubquiz<br />

gehouden met als onderwerp veiligheid.<br />

Ook worden op het Kennisplein stamtafels georganiseerd<br />

door het hoofdbestuur en de sector<br />

Grootbedrijven van NOA, waarbij diverse gasten<br />

aan tafel komen om onderwerpen als duurzaam<br />

(ver)bouwen, digitalisering en de ontwikkelingen<br />

in de woningmarkt te bespreken, alsmede speeddatesessies<br />

onder begeleiding van NOA-experts.<br />

Ondernemers in de afbouwbranche worden zodoende<br />

geconfronteerd met tal van uitdagingen:<br />

van technische vraagstukken tot juridische kwesties<br />

en arbeidsgerelateerde problemen. Daarnaast<br />

wordt een Demoplein ingericht, waarop Het<br />

Neerlandsch Stucgilde demonstraties geeft, onder<br />

meer in restauratief stucwerk.<br />

TOT 21 UUR OPEN<br />

NOA benut de beurslocatie op 8 en 9 november<br />

2023 tevens voor side events als sectorale ledenvergaderingen<br />

en een feestavond voor leden. Easyfairs<br />

gelooft in innovatieve beursconcepten als<br />

deze. “Wij zijn op beide beursdagen van 13.00 tot<br />

21.00 uur open om ook zzp'ers de kans te bieden<br />

om langs te komen. De Afbouw Vakdagen worden<br />

tweejaarlijks georganiseerd in het centraal gelegen<br />

Gorinchem en het is de bedoeling dat deze<br />

beurs uitgroeit tot hét ontmoetingsevent in de<br />

branche”, besluit Kuijsters. ❚<br />

Evenementenhal Gorinchem.<br />

Verschillende segmenten uit de afbouwbranche zijn vertegenwoordigd.<br />

STEDENBOUW.NL | 47


Thema Wanden & Plafonds<br />

Tekst | Desiree Pennings<br />

Beeld | Interior Glassolutions<br />

DE VEELZIJDIGHEID VAN GLAS<br />

Dat glas een populair product is binnen interieurs is niet zo gek: het kan een statement maken of juist onopvallend<br />

aanwezig zijn. De mogelijkheden zijn ongekend. Interior Glassolutions bezit de kennis over zowel de glaseigenschappen<br />

als bevestigingssystemen. Zij biedt divers glas aan: brandwerend, geluidwerend, kitloos en volledig<br />

op maat gemaakt.<br />

Glas is een dankbaar product. Het heeft een zeer<br />

lage ecologische voetafdruk, gaat erg lang mee<br />

en is makkelijk te hergebruiken en recyclen. Door<br />

Interior Glassolutions wordt het vaak gecombineerd<br />

met aluminium, wat ook al zo’n duurzaam<br />

product is. Het standaard assortiment biedt al<br />

een behoorlijke keuze, maar toch doet het bedrijf<br />

vooral specials. Directeur Geurt Roelofsen legt uit:<br />

“Op klantverzoek engineeren, tekenen, produceren<br />

en construeren we, inclusief de aanverwante<br />

constructies. We werken met aluminium, staal en<br />

hout: het complete traject. De specialiteit van Interior<br />

Glassolutions is brand en geluid.”<br />

BRAND- EN GELUIDWEREND<br />

De brandwerende wanden en deuren bieden 30,<br />

60 of 120 minuten de tijd om te vluchten. De geluidsisolerende<br />

wanden en deuren gaan tot een R-<br />

waarde van respectievelijk 60 en 50 dB. Ze bevatten<br />

een akoestische folie die geen enkele invloed<br />

heeft op de transparantie van het glas. Tegelijkertijd<br />

wordt er doorloop- en doorvalbeveiliging geboden.<br />

Qua uitstraling zien de wanden en deuren<br />

er normaal uit, maar qua veiligheid en geluid maken<br />

ze het verschil.<br />

Akoestisch gezien is glas een moeilijk materiaal,<br />

omdat het zo hard is. Dit zorgt voor een lange<br />

nagalmtijd. Als je binnen een kantoor veel glas<br />

verwerkt, moet je maatregelen treffen om die nagalmtijd<br />

te beperken. Daarvoor bestaat geluidwerend<br />

glas, maar ook akoestische panelen, vertelt<br />

48 | STEDENBOUW.NL


Thema Wanden & Plafonds<br />

Roelofsen. “Daarvoor leveren wij doeken en andere<br />

materialen. We houden ons dus niet alleen<br />

bezig met glazen wanden, deuren en vloeren; ook<br />

de constructie en oplossingen doen we erbij.” Een<br />

combinatie van kenmerken is ook mogelijk. De<br />

producten voldoen uiteraard aan de Europese veiligheidsnormen<br />

en Nederlandse richtlijnen.<br />

GLAS HERGEBRUIKEN<br />

Interior Glassolutions is voor een derde onderdeel<br />

van Saint Gobain. Uit die kennis mag het bedrijf<br />

putten en bovendien is ze steeds bezig met nieuwe<br />

producten. Deuren worden geluidstechnisch<br />

geperfectioneerd, de bevestiging wordt verbeterd<br />

en het glas wordt steeds ranker en slanker. Ook<br />

kleuren en foto’s in het glas zijn mogelijk. “Die<br />

technieken gaan erg hard”, zegt Roelofsen. “Je<br />

kunt de folie bedrukken, maar ook het glas. De afbeeldingen<br />

zitten bijna op drukkwaliteit.” Waar hij<br />

wel nog graag meer verbetering zou willen zien, is<br />

het hergebruik van glas in plaats van omsmelten<br />

en recyclen. “Wij zouden graag zien dat architecten<br />

gebouwen ontwerpen waarbij materialen<br />

Akoestisch gezien is glas een moeilijk materiaal, omdat het zo hard is.<br />

meer hergebruikt worden. Wanneer het gebouw<br />

gesloopt wordt, kunnen met name materialen<br />

als glas prima teruggenomen worden. Dat is het<br />

meest duurzaam, maar bij het ontwerpen moet<br />

er rekening mee gehouden worden. Glas slijt niet<br />

en krassen poets je er makkelijk uit. Wij houden<br />

ons momenteel veel bezig met Life Cycle Analysis.<br />

Daarin is nog een weg te gaan.” ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 49


Thema Wanden & Plafonds<br />

Tekst | Desiree Pennings<br />

Beeld | Siniat<br />

De specialist in droge afbouwmaterialen<br />

ONGEKENDE MOGELIJKHEDEN MET<br />

GIPS- EN GEVELCEMENTPLATEN<br />

Hier werden akoestische plafondplaten gebruikt met perforaties in een recht patroon.<br />

Wie denkt dat gipsplaten alleen geschikt zijn voor rechttoe rechtaan oplossingen<br />

binnenshuis, heeft het mis. Siniat laat zien dat er veel meer mogelijk<br />

is dan je zou denken. Het bedrijf biedt buitenoplossingen, akoestische platen,<br />

voegmiddelen en gevelcementplaten. De producten van Siniat worden steeds<br />

verder doorontwikkeld en ook dit najaar komen er weer nieuwe materialen op<br />

de markt.<br />

Siniat is onderdeel van Etex Building Performance<br />

en ontwikkelt en produceert gipsplaten, vezelcementplaten<br />

en voegmiddelen die gebouwen<br />

warm, droog, stil en veilig afwerken. Daarbij wordt<br />

rekening gehouden met vocht, brandveiligheid,<br />

akoestiek en stootvastheid. Twee pijlers staan bij<br />

het bedrijf voorop: innovatie en duurzaamheid.<br />

“Los van het feit dat we een standaard aanbod<br />

hebben, zijn we sterk bezig met onze technische<br />

expertise. We hebben onder meer een onderzoekscentrum<br />

voor alles met gips in Frankrijk”, vertelt<br />

product manager Toon Plompen.<br />

TECHNISCHE VRAGEN<br />

Een mooi voorbeeld van die innovatieve inslag<br />

zijn de vocht- en schimmelwerende gipsplaten.<br />

Gips en vocht gaan niet goed samen. Daarom zie<br />

je niet vaak dat gipsplaten buiten worden toegepast.<br />

Met de Weather Defence gipsplaten kan<br />

dit wel. Voor badkamers is de Hydro geschikt en<br />

heb je zeer vochtige ruimtes in de woning, dan is<br />

er de WAB (wet area board). Architecten krijgen<br />

50 | STEDENBOUW.NL


Thema Wanden & Plafonds<br />

'Gips is één van de<br />

duurzaamste bouwmaterialen'<br />

richting 2030. We hebben bijvoorbeeld het UN<br />

Global Compact omarmd door ons aan tien van de<br />

zeventien duurzame ontwikkelingsdoelstellingen<br />

te committeren. Ook hebben we zelf doelstellingen<br />

geschreven, zoals het verlagen van de CO 2<br />

-<br />

voetafdruk van onze producten en het hergebruik<br />

van water. Bovendien hebben we zonnepanelen en<br />

een WKK. Gips is één van de duurzaamste bouwmaterialen.<br />

Het kan 100% hergebruikt worden.<br />

Al het gipsafval kunnen we weer gebruiken in de<br />

productie. Daarnaast werken we samen met onder<br />

andere gipsrecycling Benelux en GipsRec.nl.”<br />

Createx akoestische plafondpanelen met vierkante perforaties.<br />

Hoewel de gipsplaten volledig herbruikbaar zijn,<br />

is verpakkingsmateriaal dat meestal niet. Siniat<br />

streeft wel naar 100% recyclebare verpakkingen<br />

en 20% minder verpakkingsmateriaal. Ook bij de<br />

andere producten die Siniat in het assortiment<br />

heeft, wordt rekening gehouden met hergebruik.<br />

Zo komt er begin volgend jaar een compleet nieuw<br />

assortiment aan voegmiddelen op de markt waarbij<br />

gebruik wordt gemaakt van een grotendeels<br />

gerecyclede plastic verpakking. “Daarvoor hebben<br />

we een compleet marktonderzoek gedaan. We<br />

blijven ons inzetten voor innovaties en duurzaamheid”,<br />

aldus Plompen. ❚<br />

hiermee de vrijheid om alle ruimtes te ontwerpen<br />

met vlakke of gebogen oppervlaktes die perfect<br />

af te werken zijn. Plompen: “We werken veel samen<br />

met architecten voor technisch en esthetisch<br />

advies. Daarnaast bieden onze producten diverse<br />

mogelijkheden. Zo hebben we Createx akoestische<br />

plafondpanelen met vierkante en ronde<br />

perforaties, met rechte en willekeurige patronen.<br />

We denken graag mee over het ontwerp en<br />

de akoestische eisen.”<br />

'Deze gipsplaten kunnen ook<br />

buiten toegepast worden'<br />

Zijn er technische vragen die meer aandacht vergen,<br />

dan komen ze bij de technische afdeling terecht,<br />

waar Nicolas Huysmans werkt. Hij is Siniat<br />

technical expert. “Wij denken mee met aspecten<br />

zoals brandwerendheid en akoestische waarden<br />

en bieden daarbuiten ondersteuning aan waar<br />

nodig”, vertelt hij. “Ook zoeken we uit hoe we<br />

ervoor kunnen zorgen dat onze systemen steeds<br />

voldoen aan de wetgeving. De focus ligt op modulaire<br />

bouw, houtskeletbouw en staalframebouw.<br />

Ook de brandwerendheid moet helemaal<br />

in orde zijn.”<br />

DOELSTELLINGEN RICHTING 2030<br />

Door zich te focussen op modulaire bouw, houdt<br />

Siniat direct rekening met het milieu. Een aspect<br />

dat veel aandacht krijgt binnen het bedrijf, zegt<br />

Plompen. “We hebben doelstellingen opgesteld<br />

Voor een strakke afwerking zijn de gipsplaten van Siniat perfect.<br />

STEDENBOUW.NL | 51


Koel/vries-distributiecentrum Noord-Duitsland<br />

Naast het koel/vries-distributiecentrum komt een kantoorgebouw van 900 m 2 .<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | B-Built<br />

Nieuw koel/vries-distributiecentrum in Noord-Duitsland<br />

DUURZAAM, ENERGIEZUINIG<br />

EN ZEER LUCHTDICHT<br />

B-Built is al vijftien jaar dé Design & Build partner voor de koel- en vries-opslagsector. Zowel in Nederland als daarbuiten.<br />

De ruim dertig medewerkers ontwerpen en realiseren hoogwaardige tailormade concepten, ongeacht de aard, omvang<br />

en/of locatie van het project. Hierbij staan functionaliteit, duurzaamheid en logistieke efficiëntie voorop.<br />

“Sinds onze start hebben wij meer dan 800.000 temperatuurgecontroleerde<br />

palletopslaglocaties ontworpen en gerealiseerd, met meer dan<br />

6 miljoen kubieke meter bouwvolume en volledig ondersteunend aan<br />

de bedrijfsprocessen van onze klanten”, vertelt Pim Meesters, Lead Engineer<br />

bij B-Built. “Hierbij worden klanten van A tot Z ontzorgd. Dat deze<br />

werkwijze gewaardeerd wordt, bewijzen de vele klanten die steeds bij<br />

ons terugkeren.”<br />

KLAAR VOOR DE START…<br />

Eén van deze terugkerende klanten is een Amerikaanse wereldleider in het<br />

vervoer en de opslag van gekoelde voedingsmiddelen. Voor deze klant ontwierp<br />

en bouwde B-Built al diverse diepvries(hoogbouw)magazijnen, waaronder<br />

in Rotterdam en Lelystad. Op dit moment staat de Design & Build specialist<br />

uit Bergen op Zoom aan de vooravond van de bouw van wederom een<br />

bijzonder koel/vries-distributiecentrum, op een strategische locatie in Noord-<br />

Duitsland. “Het belangrijkste onderdeel van deze nieuwbouw is een bevroren<br />

opslag van ruim 13.000 m 2 met 2.200 m 2 vriesbuffer, 1.000 m 2 expeditieruimte<br />

en 14 inpandige dock levellers”, vertelt Meesters. “Bovendien realiseren<br />

wij een palletiseringsruimte van 360 m 2 met 4 inpandige dock levellers en<br />

wordt 200 m 2 laadruimte voor heftrucks voorzien. Ook het buitenterrein van<br />

52 | STEDENBOUW.NL


Koel/vries-distributiecentrum Noord-Duitsland<br />

creëren met mobiele stellingen en pallettransportbanen. B-Built verzorgt<br />

ook de ontwerp- en uitvoeringscoördinatie voor de mobiele stellinginstallatie<br />

en de koelinstallatie.” Een uitdaging hierbij was om de brandveiligheid<br />

en compartimentering te borgen. “Dit hebben we opgelost door<br />

een sprinkler blussysteem op basis van glycol te integreren.” De bevroren<br />

opslag wordt gerealiseerd in een staalskelet met sandwich gevelpanelen,<br />

sandwich dakpanelen en een in het werk gestorte geïsoleerde betonvloer<br />

waar de stellingrails in geïntegreerd zijn. “Alle aangesloten ruimtes worden<br />

in prefab beton uitgevoerd, met wederom sandwich gevelpanelen en<br />

sandwich dakpanelen.”<br />

'Om de allerbeste isolatiewaarden<br />

te garanderen, worden al onze<br />

vriesprojecten gerealiseerd met<br />

een minimale Rc-waarde van 10,5'<br />

8.300 m 3 wordt door B-Built ontworpen en gerealiseerd.” De koelinstallatie<br />

wordt ondergebracht in een technische ruimte van 300 m 2 , vertelt hij. “Naast<br />

het koel/vries-distributiecentrum komt een kantoorgebouw van 900 m 2 . Begin<br />

oktober is gestart met het bouwrijp maken van de locatie en het explosievenonderzoek.<br />

In december starten we met de daadwerkelijke bouw, die circa 13<br />

maanden in beslag zal nemen; van de heiwerkzaamheden t/m de oplevering<br />

van het gebouw en inclusief de cool-down periode.”<br />

BLUSSYSTEEM OP BASIS VAN GLYCOL<br />

“Doordat wij vaker voor deze klant ontwerpen en bouwen, zijn we goed op<br />

de hoogte van de werkwijze, logistieke én gebouwbehoeften”, benadrukt<br />

Meesters. “In combinatie met onze eigen constructieve en bouwkundige kennis<br />

kunnen we deskundig adviseren, nauwkeurig offreren én snel schakelen<br />

in projecten.” Belangrijk uitgangspunt voor het koel/vries-distributiecentrum<br />

is dat het gebouw geschikt moet zijn voor de goederen van diverse klanten.<br />

“Om deze reden is ervoor gekozen om één grote bevroren opslagruimte te<br />

100% LUCHTDICHT<br />

In navolging van toegankelijkheid en brandveiligheid, gelden ook eisen<br />

op het gebied van duurzaamheid (BREEAM-kwalificatie ‘Very Good’),<br />

energiezuinigheid en luchtdichtheid. “Om de allerbeste isolatiewaarden<br />

te garanderen, worden al onze vriesprojecten gerealiseerd met een minimale<br />

Rc-waarde van 10,5”, aldus Meesters. “De materialen, aansluitingen<br />

en detailleringen van de nieuwbouw zijn zodanig gekozen, dat<br />

een hoge mate van luchtdichtheid wordt behaald. Hierdoor kunnen de<br />

gewenste lage temperaturen perfect gewaarborgd worden, zonder risico<br />

op lekkages en energieverliezen. Op het dak komt een uitgebreide<br />

PV-installatie (1,67 MW), waardoor onze klant straks gemoduleerd kan<br />

koelen. Overdag wordt maximaal gebruik gemaakt van de energieopbrengst<br />

van de zonnepalen, waardoor men de temperatuur wat verder<br />

kan laten zakken. In de avond- en nachtelijke uren kan de koeling hierdoor<br />

op een lager vermogen draaien. Uiteraard binnen de kritische grenswaarden<br />

(-20°C) die aan de koel/vriesopslag van de voedingsmiddelen<br />

worden gesteld. Het gebouw functioneert op deze manier als een grote<br />

accu, waardoor het energieverbruik aanzienlijk gunstiger uitvalt. Om<br />

deze en andere maatwerk optimalisaties mogelijk te maken, is specialistische<br />

kennis vereist. Niet voor niets zijn wij dé specialist voor de koelen<br />

vries-opslagsector.” ❚<br />

Het belangrijkste onderdeel van deze nieuwbouw is een bevroren opslag van ruim 13.000 m 2<br />

met 2.200 m 2 vriesbuffer, 1.000 m 2 expeditieruimte en 14 inpandige dock levellers.<br />

STEDENBOUW.NL | 53


EdesPoort Ede-Wageningen<br />

Alle kappen liggen op hun plek en de tussenliggende ruimtes worden afgewerkt. (Beeld: Stefan Verkerk)<br />

Tekst | Annemarie Thönissen<br />

Beeld | Van Hattum en Blankevoort BV<br />

STATION EDE-WAGENINGEN<br />

ONDERGAAT EEN HEUSE METAMORFOSE<br />

Station Ede-Wageningen krijgt een metamorfose. De aannemerscombinatie EdesPoort legt nieuwe perrons, sporen,<br />

tunnels, viaducten én het nieuwe stationsgebouw met perronoverkapping aan. Roy Tijssen, assistent projectleider bij Van<br />

Wijnen en Mark van der Graaf, projectmanager van combinatie EdesPoort vertellen over het project en de uitdagingen.<br />

Het was tijd voor een vernieuwing van station Ede-<br />

Wageningen en de directe omgeving. In opdracht<br />

van ProRail, samenwerkend met de gemeente<br />

Ede en NS, zorgt aannemerscombinatie EdesPoort<br />

voor de realisatie van deze uitdagende gebiedsontwikkeling.<br />

De aannemerscombinatie bestaat<br />

uit VolkerWessels Infrastructuur (Van Hattum en<br />

Blankevoort en VolkerRail) en Van Wijnen. “Er<br />

moest veel gebeuren en daar waren alle partijen<br />

en hun specifieke kennis en expertise bij nodig”,<br />

vertelt Tijssen. “Van Wijnen realiseert de bouw van<br />

het stationsgebouw, de perronoverkapping en de<br />

stationstoren van 40 meter hoog. VolkerRail doet<br />

het spoorwerk en Van Hattum & Blankevoort pakt<br />

de civiele werkzaamheden op, zoals een brug voor<br />

langzaam verkeer en diverse onderdoorgangen.”<br />

TUNNELS, BRUGGEN EN WEGEN<br />

In april 2021 startte het project en vanaf januari<br />

2022 begon het werk op locatie. “We begonnen<br />

met het voorbouwen van de nieuwe reizigerstunnel.<br />

In een grote treinvrije periode (TVP) van<br />

26 dagen hebben we vervolgens 3 km spoor en<br />

spoorkabels vervangen. Ook is in die periode de<br />

nieuwe tunnel van 8.000 ton op zijn plek ge-<br />

54 | STEDENBOUW.NL


EdesPoort Ede-Wageningen<br />

Je ziet hier goed het stationsgebouw, de perronoverkapping<br />

en de stationstoren, met daarnaast de twee nieuwe tunnels<br />

(Oost- en Westtunnel) en de bestaande Alberstunnel.<br />

Overzichtsfoto tijdens TVP week 19-2023.<br />

(Beeld: Mart Stevens Project Fotografie)<br />

schoven. De tunnel werd ongeveer 100 meter<br />

verplaatst. Daarna werden de sporen weer aangelegd,<br />

zodat de treinen zo snel mogelijk weer<br />

konden rijden”, vertelt Tijssen.<br />

Naast deze reizigerstunnel is er ook een brug ten<br />

oosten van het station aangelegd, vertelt Van der<br />

Graaf. “Deze ligt op 800 meter ten oosten van<br />

het station en is alleen geschikt voor fietsers en<br />

voetgangers. Aan de westzijde komt tot slot ook<br />

nog een tunnel die aansluit op het fietsnetwerk.<br />

Deze wordt tijdens een TVP in de zomer van 2024<br />

in gebruik genomen. <strong>Stedenbouw</strong>kundig is en<br />

wordt er veel gedaan om een aantrekkelijk gebied<br />

te maken voor fietsers, en dit is daar een prachtig<br />

voorbeeld van.”<br />

HET STATIONSGEBOUW EN<br />

DE PERRONOVERKAPPING<br />

De aannemerscombinatie werkt nu aan het stationsgebouw<br />

en de afwerking van de perronoverkapping,<br />

legt Tijssen uit: “Na de grote TVP in<br />

augustus 2022 was er ruimte om te starten met<br />

de bouw van het stationsgebouw. Ook konden we<br />

beginnen met het monteren van de perronoverkapping<br />

op het voorbouwterrein. Het is een stationsgebouw<br />

met drie lagen aan fietsenstallingen<br />

en commerciële ruimtes. In november 2023 is het<br />

stationsgebouw gereed.”<br />

'Logistiek was<br />

het een hele<br />

operatie, maar<br />

uiteindelijk is het<br />

allemaal gelukt'<br />

was vrij krap. Hierdoor moesten we creatief zijn<br />

om alles binnen de vastgestelde periodes te doen.<br />

Het treinverkeer moet helemaal stilgelegd worden<br />

– en die periodes wil je zoveel mogelijk beperken<br />

omdat reizigers er last van hebben.” Tijssen vult<br />

aan: “In de ‘spoorse’ wereld staat best veel vast.<br />

Tel daar de technische uitdagingen (draagkracht,<br />

overbrugging, bestaande objecten, inschuiven<br />

van de tunnel) en het tijdspad bij op en dan sta je<br />

voor een grote uitdaging.” Van der Graaf: “Logistiek<br />

was het een hele operatie. Uiteindelijk is het<br />

allemaal gelukt omdat we slim gebruik hebben<br />

gemaakt van de beschikbare ruimte. Door op de<br />

plek van het nieuwe stationsplein eerst de tunnel,<br />

daarna de kap en tot slot het plein te bouwen,<br />

kwam het goed!”<br />

Volgend jaar februari is de ‘omklap’ vertelt Van<br />

der Graaf. “Van dinsdag tot vrijdag rijden er dan<br />

geen treinen, want dan wordt het nieuwe station<br />

in bedrijf genomen.” ❚<br />

Bouwinfo<br />

​Architect en constructeur<br />

Royal HaskoningDHV<br />

Aannemer<br />

Combinatie EdesPoort (Van Hattum en<br />

Blankevoort, VolkerRail en Van Wijnen)<br />

Bouwperiode<br />

2021 - 2024<br />

De perronoverkapping is bijzonder, vertelt hij.<br />

“Deze bestaat uit 23 grote driehoeken, gemaakt<br />

van houten, gelamineerde liggers. De driehoeken<br />

zijn 27 x 27 x 27 meter groot. We hebben de driehoeken<br />

voorgemonteerd en tijdens twee TVP’s op<br />

de plek boven het spoor gelegd. De overkapping<br />

loopt door in het stationsgebouw en de klokkentoren<br />

die ernaast staat.”<br />

UITDAGINGEN<br />

De grootste uitdagingen zaten in de planning en<br />

logistiek. Van der Graaf vertelt: “Het tijdskader<br />

Met de ‘Obelix’ (Kirow kraan van Volker Rail, uniek in Nederland)<br />

wordt een railelement op zijn plek gebracht.<br />

STEDENBOUW.NL | 55


EdesPoort Ede-Wageningen<br />

Tekst | Bram van de Ven<br />

Beeld | Mecanoo<br />

NIEUW TREINSTATION<br />

EDE-WAGENINGEN BLOEIT OP<br />

Wie een treinstation tot bloei wil zien komen, heeft geduld nodig. Dat weet architect Rodrigo Louro van Mecanoo als<br />

geen ander. Zo’n tien jaar geleden won Mecanoo’s design voor het nieuwe stadion van Ede-Wageningen de competitie.<br />

Het zaadje was geplant. Nu is de bouw van het nieuwe station een heel eind op weg. Het meest unieke element van<br />

het design is al gereed: de overkapping met houten balken. Deze geeft reizigers het gevoel dat zij beschermd onder een<br />

grote boom staan.<br />

Louro vertelt: “We focussen sterk op de gebruikerservaring.<br />

Dat gaat over functionaliteit, maar ook<br />

het gevoel dat je krijgt als je het gebouw binnenstapt.<br />

We willen dat mensen enthousiast worden<br />

als ze er zijn. Door te spelen met vormen, proporties<br />

en licht proberen we altijd iets te maken dat<br />

opmerkelijk en mooi is.”<br />

De ingang van het station.<br />

STERK ONTWERP<br />

Dat lijkt goed gelukt: het ontwerp uit 2014 sloeg<br />

meteen de spijker op zijn kop. “Dat is voor 95 procent<br />

hetzelfde gebleven, maar er zijn ook verbeteringen<br />

geweest. In ons oorspronkelijke ontwerp<br />

zie je veel kale balken. Die manier van duurzaam<br />

bouwen was toen heel nieuw. Later bleek het toch<br />

beter om het hout te beschermen. Daarom hebben<br />

we de buitenrand voorzien van metalen bekleding.<br />

Zo blijft het hout beschermd, maar zie je<br />

nog steeds de mooie balkenstructuur.” Ook was er<br />

in het originele ontwerp meer doorlopend glas in<br />

de overkapping. “Dat hebben we verdeeld in kleinere<br />

driehoeken. En dat heeft goed uitgepakt: de<br />

combinatie van de balkenstructuur en de gebroken<br />

lichtinval geven je het gevoel alsof je veilig onder<br />

een grote boom staat.”<br />

PRACHTIG PLAATJE<br />

Het station heeft twee unieke zijdes. "De ingang is<br />

een open, collectief gebied met allerlei faciliteiten.<br />

Een verlengstuk van de stad. Aan de andere kant<br />

heb je groen en rust. Als je op het platform staat<br />

en naar het noorden kijkt, lopen de overkapping<br />

en het groen van de achterzijde in elkaar over.<br />

Het levert een prachtig plaatje op.” Ook in het<br />

exterieur houdt Louro rekening met hoe alles sa-<br />

Ontwerp van het nieuwe station van Ede-Wageningen.<br />

'Het levert<br />

een prachtig<br />

plaatje op'<br />

56 | STEDENBOUW.NL


EdesPoort Ede-Wageningen<br />

menkomt. “Door de mooi zachte compositie gaat<br />

het gebouw op in de omgeving. Bovendien is het<br />

niet te hoog, waardoor we het beschermde gevoel<br />

waarborgen. Geen monumentale, maar een menselijke<br />

schaal.”<br />

GROTE PUZZEL<br />

Bij een plek waar infrastructuur centraal staat,<br />

moet je een balans vinden tussen veel variabelen.<br />

“Naast treinen moesten we onder andere rekening<br />

houden met bussen en fietsers en ruimte<br />

maken voor parkeerplekken voor forenzen. Zowel<br />

voor auto’s als voor 6.000 fietsen. Het is belangrijk<br />

dat alles goed op elkaar aansluit.” Bovendien<br />

moet je bij een treinstation extra rekening houden<br />

met veiligheid. “Bijvoorbeeld in de tunnel die de<br />

twee zijden van het station verbindt. Hoe sluit<br />

je dat af? Zoiets blijft bovendien voortdurend in<br />

ontwikkeling. Toen we begonnen, had je bij de incheckpunten<br />

nog niet altijd hekjes. Nu is dat wel<br />

zo. We houden er rekening mee dat dingen veranderen,<br />

maar het vergt wel geduld."<br />

De uitdaging is altijd om de wensen van de opdrachtgevers<br />

en alle betrokkenen, maar ook<br />

je eigen point of view samen te brengen in het<br />

ontwerp, besluit Louro. “Je moet doen waarin je<br />

gelooft. Dat proces is vaak een grote puzzel, maar<br />

ook ontzettend boeiend.” ❚<br />

Een tunnel verbindt de zijden van het station.<br />

Unieke driehoekstructuur in de overkapping.<br />

Het gevoel van beschutting onder een grote boom.<br />

STEDENBOUW.NL | 57


EdesPoort Ede-Wageningen<br />

Tekst | Ramona Kezer Beeld | Buiting Staalbouw<br />

ZESHONDERD TON STAAL VOOR STATION EDE-WAGENINGEN<br />

MARKANT TREINSTATION<br />

Station Ede-Wageningen (EdesPoort) wordt vernieuwd. De bestaande perrons zijn verbreed, er is een nieuwe perronkap<br />

gebouwd en er kwam een nieuw stationsgebouw met fietsenstalling. Buiting Staalbouw leverde en plaatste de staalconstructies<br />

voor de perronkappen, de vloeren, het stationsgebouw en de markante klokkentoren. Het nieuwe station wordt<br />

eind 2024 opgeleverd. “Het plaatsen van de kap vereiste een enorme logistieke actie.”<br />

Buiting Staalbouw werkte zo’n anderhalf jaar aan het project, dat met de<br />

toren bij de hoofdentree van het station een uniek herkenningspunt krijgt. In<br />

totaal wordt er zo’n 600 ton aan staal gebruikt, vertelt directeur Louis Buiting<br />

van Buiting Staalbouw. “De stationskap bestaat uit driehoekige uit plaat<br />

samen gestelde kolommen, waaraan zware consoles worden gelast waarop de<br />

kapdelen liggen. Hoofdaannemer Van Wijnen vroeg ons om deze 23 houten<br />

kappen, die zo’n zestig ton per stuk wegen, te monteren. Daarnaast plaatsten<br />

we een 35 meter hoge klokkentoren.”<br />

BUITENDIENSTSTELLINGEN<br />

Om de overlast voor reizigers te beperken, werd het zware werk deels uitgevoerd<br />

tijdens vier weekenden, waarin het treinverkeer werd stilgelegd. Zo’n<br />

tien tot vijftien monteurs werkten in die buitendienststellingen in ploegendiensten<br />

dag en nacht door. Doordat de kapdelen een enorm gewicht hebben,<br />

werd een zware rups-hijskraan ingezet, die tachtig ton op honderd meter<br />

kon tillen. Buiting: “Dat vereist een enorme logistieke actie. Omdat de hele<br />

kap in een weekend gemonteerd moest worden, lag alles voorgemonteerd<br />

Het plaatsen van de houten kapdelen.<br />

Buiting Staalbouw werkte zo’n anderhalf jaar aan het project.<br />

58 | STEDENBOUW.NL


EdesPoort Ede-Wageningen<br />

'Het plaatsen van de kap<br />

vereiste een enorme<br />

logistieke actie'<br />

klaar. Tijdens het hijskraantransport was de naastgelegen weg afgesloten.<br />

Mede door de stalen hulpconstructie waren de kappen stabiel en maatvast<br />

en konden we ze probleemloos wegzetten. Het was een meer dan serieuze<br />

uitdaging, maar de samenwerking met de andere partijen verliep perfect. We<br />

hebben heel plezierig samengewerkt met zowel de opdrachtgever als het<br />

kraanbedrijf. Daardoor zijn de buitendienststellingen goed verlopen en waren<br />

we steeds op tijd klaar.”<br />

STABILITEIT GARANDEREN MET HULPSTAAL<br />

Buiting Staalbouw werkt regelmatig voor ProRail. Zo was het bedrijf eerder<br />

betrokken bij de nieuwbouw van stations in Utrecht en Zwolle. Daarbij heeft<br />

het bedrijf veel ervaring met complexe staalconstructies opgedaan. Toch is elk<br />

project weer anders. “Het lastige aan deze stationskap was dat de stabiliteit<br />

enkel zit in de middenkolommen. Hiervan zijn er zes momentvast ingeklemd<br />

op de fundering, de overige middenkolom en de veertien zijkolommen zijn<br />

allen pendelkolommen. Om de stabiliteit en maatvastheid in de bouwfase te<br />

kunnen garanderen, hebben we honderd ton aan hulpstaal toegevoegd.” ❚<br />

Er werd zwaar materieel ingezet.<br />

Buiting is een jong, snelgroeiend en modern<br />

ingericht staalbouwbedrijf.<br />

Vanuit onze vestigingen in Broekland, Almelo en Schagen<br />

werken ruim 100 goed opgeleide medewerkers aan de<br />

engineering, productie en montage van staalconstructies<br />

voor de utiliteitsbouw, bruggen, railinfra, reclamemasten<br />

en de industrie<br />

buitingstaalbouw.nl<br />

T 0570-531010<br />

E info@buitingstaalbouw.nl<br />

VESTIGING BROEKLAND VESTIGING ALMELO<br />

Van Dongenstraat 42 Darwin 13<br />

8107 AG Broekland 7609 RL Almelo<br />

Gecertificeerd<br />

VCA*<br />

MVO<br />

CE: EN1090 t/m EXC4<br />

Veiligheidsladder niveau 2<br />

CO 2<br />

-prestatieladder niveau 3<br />

STEDENBOUW.NL | 59


WÁT EEN<br />

PLAATJE<br />

DAAR KAN<br />

ZELFS DE<br />

MONA LISA<br />

NIET TEGENOP<br />

Bewonder het<br />

op knauf.nl<br />

DIAMOND<br />

BOARD<br />

• Enorm sterk en stootvast<br />

• Zeer geluid-en brandwerend<br />

• Ook top voor natte ruimtes<br />

• Eenvoudig te verwerken<br />

• Prestaties van topkwaliteit<br />

Scan de<br />

QR-code<br />

voor het<br />

complete<br />

plaatje<br />

Onze Diamond Board staat als een huis. Al meer dan vijftien<br />

jaar. Waar en hoe je hem ook maar wilt gebruiken. Van<br />

woningen tot scholen, van een normale scheidingswand tot in<br />

natte ruimtes. Door zijn robuuste opbouw kan deze blauwe<br />

gipskartonplaat veel hebben- het is de perfecte alleskunner in<br />

onze complete systeemoplossingen. Dat garanderen we. Met<br />

Knauf Diamond Board maak je elk bouwproject sterker.


Lieven Amsterdam<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | Knauf<br />

Sneller, beter en duurzamer bouwen<br />

PARTNERSCHAP BRENGT BOUW<br />

LIEVEN NAAR HET HOOGSTE NIVEAU<br />

Project Lieven in Amsterdam Nieuw-West is onlangs gekroond tot BNA Beste Gebouw van het Jaar 2023 in de categorie<br />

Leefbaarheid & Sociale Cohesie. Met het project geeft Woonstichting Lieven de Key studenten en woonstarters de mogelijkheid<br />

om met een zelfstandige woning in Amsterdam aan hun toekomst te bouwen. Het project omvat twee bouwblokken<br />

aan de Rodenrijsstraat, met ruimte voor 1.198 studenten en starters. Alle woningen zijn gebouwd door Bot Bouw,<br />

dat in samenwerking met Knauf zocht naar manieren om sneller, beter én duurzamer te bouwen.<br />

De relatie tussen Bot Bouw en Knauf gaat circa acht jaar terug, vertelt Jacco<br />

van ’t Hof, projectadviseur bij Knauf. “In 2015 zijn we gestart met een project<br />

aan de Pieter Vlamingstraat, en we hebben nu ook de Poeldijkstraat in Amsterdam<br />

uitgevoerd. Inmiddels is Lieven opgeleverd, waardoor we met recht<br />

kunnen spreken van een duurzame samenwerking. Van voortraject tot en met<br />

realisatie en oplevering.”<br />

ÉÉN BOUWSYSTEEM<br />

Bouwprojecten worden steeds vaker in BIM gemodelleerd. Dat geldt ook voor<br />

de afbouwfase, vertelt Van ’t Hof. “Op basis van het BIM-model van Bot Bouw<br />

inventariseren wij per project welke droge afbouwproducten het best passen.<br />

Indien mogelijk adviseren wij één bouwsysteem, waardoor sneller en (kosten)efficiënter<br />

gewerkt kan worden.“ In Lieven waren aanvankelijk schachten<br />

van kalkzandsteen, woningscheidende wanden en corridors van metalen<br />

staander- en binnenwanden met gipsblokken voorgeschreven, wat meerdere<br />

bouwstromen betekent, aldus Erik Beers, hoofduitvoerder bij Bot Bouw. “Om<br />

dit te minimaliseren, hebben we in overleg met Knauf gekozen voor één sys-<br />

teem metalen staanderwanden. Als toplaag zijn overal stootvaste, geluidsisolerende<br />

en brandwerende Diamond Board gipskartonplaten toegepast, die<br />

tevens geschikt zijn voor natte ruimtes. Hierdoor werd het probleem van dilataties<br />

ondervangen. Bovendien konden we de gipskartonplaten ná de ruwbouwfase<br />

aanbrengen, toen de vloeren al op de juiste sterkte waren. Hierdoor<br />

hoefden we minder te stempelen.” Van ‘t Hof: “Voor alle acht fasen van Lieven<br />

hebben wij een advies voor de wand- en plafondsystemen uitgewerkt, waarbij<br />

duidelijke kleurcodes montagefouten ondervangen. Het advies is tevens onderbouwd<br />

met thermische, akoestische en brandwerende prestaties.”<br />

GEEN VERSPILLING<br />

Naast bouwsnelheid en (kosten)efficiëntie draagt de intensieve voorbereiding<br />

bij aan het voorkomen van verspilling op de bouw, benadrukt Beers. In totaal<br />

heeft Knauf 236.000 m 1 metalstud profielen en 175.000 m 2 Type A en Diamond<br />

Board gipskartonplaten geleverd. “De producten werden van tevoren<br />

op maat gezaagd en op het ideale moment geleverd. Hierdoor bleef de bouwplaats<br />

netjes en schoon en was afval nauwelijks aan de orde.” ❚<br />

Alle woningen van Lieven zijn gebouwd<br />

door Bot Bouw, dat in samenwerking met<br />

Knauf zocht naar manieren om sneller,<br />

beter én duurzamer te bouwen.<br />

STEDENBOUW.NL<br />

| 61


New Brooklyn Almere<br />

Tekst | Bram van de Ven<br />

Beeld | Nijhuis Bouw B.V.<br />

NEW BROOKLYN:<br />

EEN STUKJE NEW YORK IN ALMERE<br />

Je zou bijna denken dat je verdwaald bent, als je door nieuwbouwwijk New Brooklyn in Almere Poort loopt. Hier wordt<br />

gewerkt aan 1.400 woningen in stijl van Brooklyn, New York City. Aannemer Nijhuis Bouw vestiging Apeldoorn neemt<br />

een deel van de wijk voor haar rekening. Projectleider Henrico Kroes vertelt over het project.<br />

“De architectuur is erg bijzonder”, aldus Kroes.<br />

“Almere is een enorme groeigemeente, dus er<br />

wordt een hoop gebouwd. Toch is dit echt een eigen,<br />

herkenbare wijk aan het worden. De vader<br />

van de uitvoerder was onlangs toevallig in New<br />

York en had foto’s gemaakt van de gebouwen<br />

in Brooklyn. Je ziet die stijl mooi terugkomen in<br />

de nieuwe gebouwen. De architectuur maakt het<br />

project uniek.”<br />

VAN WEILAND NAAR STADSWIJK<br />

“We hebben in vrij korte tijd een weiland omgetoverd<br />

tot een enorm dorp”, zegt Kroes. ”New<br />

Brooklyn krijgt steeds meer vorm als een veelzijdige<br />

woonwijk met eengezinswoningen, koopappartementen,<br />

vrije kavels en (sociale) huurwoningen.<br />

Een hippe en levendige plek met genoeg<br />

mogelijkheden voor de bewoners om elkaar<br />

te ontmoeten.”<br />

'De architectuur<br />

maakt het<br />

project uniek'<br />

“De hoofdmoot bestaat uit de gemeente Almere,<br />

woningcorporatie de Alliantie en Heijmans Vastgoed.<br />

Wij bouwen vooral voor de Alliantie, maar<br />

ook voor Heijmans Vastgoed hebben wij huurwoningen<br />

gebouwd. Na de eerste fase hebben we<br />

eind 2022 al meer dan 200 woningen opgeleverd.”<br />

Hoekgebouw met een unieke stijl.<br />

GOED AFSTEMMEN<br />

Omdat bij het project veel verschillende partijen<br />

betrokken zijn, bleek een goede onderlinge afstemming<br />

essentieel, van ontwerp tot uitvoering.<br />

“Er zijn drie architecten betrokken die allemaal<br />

met hun ontwerpen langs het kwaliteitsteam moeten<br />

gaan. De verschillende woningen moeten qua<br />

stijl namelijk goed op elkaar aansluiten.” Maar de<br />

62 | STEDENBOUW.NL


New Brooklyn Almere<br />

echte uitdaging zat in de logistiek en planning.<br />

“Dat is nog best spannend en ingewikkeld. De woningen<br />

maken bijvoorbeeld gebruik van stadsverwarming<br />

via Vattenfall. Dat is een duurzame methode<br />

om de temperatuur in huis te regelen of om<br />

warm water te krijgen zonder gas. De woningen<br />

moeten daarvoor allemaal worden aangesloten<br />

op een waternet. Er zitten naast de leidingen van<br />

de stadsverwarming nog vele andere leidingen in<br />

de grond, bijvoorbeeld voor stroom en internet,<br />

en dat vergt nogal wat coördinatie. Wie zit waar<br />

en wie is wanneer aan de beurt om de woningen<br />

aan te sluiten? Bovendien ben je met verschillende<br />

partijen in elkaars tuin aan het bouwen, om het<br />

zo maar te zeggen. Je moet dus goed kijken hoe<br />

iedereen de ruimte krijgt om zijn werkzaamheden<br />

te verrichten. Ook qua transport blijkt het nog wel<br />

eens lastig. Hiervoor zitten alle betrokken partijen<br />

tweewekelijks bij elkaar voor coördinatieoverleg.”<br />

OP ELKAAR BOUWEN<br />

Ondanks het tekort aan capaciteit in de bouwwereld,<br />

wist Nijhuis met haar co-makers al veel moois<br />

neer te zetten. “Natuurlijk ging dat niet zonder<br />

slag of stoot, maar door een goede samenwerking<br />

en duidelijke afspraken met de opdrachtgever is<br />

het proces soepel verlopen. Daar zijn we trots<br />

op. We bouwen natuurlijk niet alleen. Iedereen is<br />

hard nodig om waar te maken wat je belooft. We<br />

bouwen dan ook graag duurzame relaties op met<br />

onze partners. Zo kunnen we steeds scherpere afspraken<br />

maken en op elkaar bouwen.” Dat is ook<br />

de boodschap die Kroes wil meegeven aan andere<br />

bouwers. “Heb vertrouwen in elkaar en werk aan<br />

een goede verstandhouding. Op die manier kunnen<br />

we samen een hoop rechtzetten om de woningnood<br />

te stillen.” ❚<br />

Balkons.<br />

Binnenplaats.<br />

Voorgevel in iconische Brooklyn-stijl.<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

De Alliantie Ontwikkeling<br />

Architecten<br />

Inbo Amsterdam, M H architecten en<br />

Jasper Smits Architecten<br />

Constructeur<br />

Van Wijnen Engineering<br />

Aannemer<br />

Nijhuis Bouw Apeldoorn<br />

W-installaties<br />

Schans Installaties Veenendaal<br />

E-installaties<br />

Kremer Elektrotechniek<br />

Bouwperiode<br />

Q4 2021 t/m Q4 2025, in diverse fases<br />

Mooie aansluiting van de gebouwstijlen.<br />

Voorbijgangers wanen zich in New York.<br />

STEDENBOUW.NL | 63


New Brooklyn Almere<br />

Tekst | Storm Wissink<br />

Beeld | Van der Sluis Constructie<br />

INTENSIEF BOUWPROCES WORDT<br />

BELOOND IN ALMERE<br />

Het woningtekort is groot. In Almere doen ze er alles aan om dit op een slimme manier op te lossen. Met een consequente<br />

bouwmethodiek, Trento, wordt hier een nieuwbouwwijk met een Amerikaans tintje gebouwd. Het conceptuele<br />

bouwproces van de wijk New Brooklyn onderscheidt zich van het traditionele proces. Van der Sluis Constructie werkte<br />

aan dit project. Calculator Constructie Harmen Last vertelt over het project en de nauwe samenwerkingen die erbij horen.<br />

Een sterke en betrouwbare partner voor elk integraal een duurzaam bouwproces.<br />

Dat is Van der Sluis. De ruim 85 jaar oude onderneming heeft door de<br />

jaren heen een bijdrage geleverd aan de bouw of renovatie van woningen,<br />

bedrijven, instellingen en fabrieken. Namens Van der Sluis Constructie richt<br />

Last zich op het project New Brooklyn. “Van der Sluis Constructie is gespecialiseerd<br />

in staalconstructies en plaatbewerking. We werken met staal in de<br />

'De bouwmethodiek is in<br />

de hele wijk hetzelfde'<br />

breedste zin van het woord. Van constructie tot afbouw. Dit doen wij voornamelijk<br />

in de utiliteits- en woningbouw. Maar we zijn ook in de weg- en<br />

waterbouw en industrie actief.”<br />

CONSEQUENT BOUWEN<br />

Het conceptuele bouwproces van partner Nijhuis Bouw zorgt voor een snel<br />

bouwproces. “De bouwmethodiek is in de hele wijk hetzelfde. Het concept<br />

passen we consequent in de wijk toe”, vertelt Last. “Veel producten in de<br />

constructie keren daarom constant terug, zo hoef je niet steeds iets nieuws te<br />

ontwikkelen. Het is ook nog eens kostenbesparend.” Van der Sluis Constructie<br />

typeert zich in dit project door een divers pakket aan staalwerk te leveren.<br />

“Voor New Brooklyn produceren en monteren we niet alleen de constructies,<br />

maar bijvoorbeeld ook alle buitentrappen en hekwerken.”<br />

SAMENWERKING LOONT ZICH<br />

Nijhuis Bouw en Van der Sluis Constructie werken vanaf de eerste fase al<br />

nauw samen. “Die samenwerking ontwikkelt zich steeds verder. Van meedenken<br />

in oplossingen tot het afstemmen van de montage. Je werkt niet<br />

alleen samen, maar het proces gaat ook sneller”, zegt Last. De intensieve<br />

en duurzame ketensamenwerking wordt als prettig ervaren. “Je moet veel<br />

schakelen, vooral in de planning. Maar daar zie je op de bouwplaats wel de<br />

voordelen van. De energie die je erin stopt, zie je terug in het eindresultaat en<br />

het bouwproces.” ❚<br />

Installatie<br />

Constructie<br />

Agri<br />

vandersluis.nl<br />

VAN DER SLUIS<br />

ONDERNEMEND<br />

IN TECHNIEK<br />

Uw technische partner voor het bouwen aan<br />

gezonde leef- en werkomgevingen. Kennis,<br />

kwaliteit en ervaring vindt u bij ons.<br />

Slim bezig.<br />

New Brooklyn zorgt voor een Amerikaans tintje in Nederland.<br />

64 | STEDENBOUW.NL


Naamloos-5 1 19-10-2023 12:06<br />

New Brooklyn Almere<br />

Tekst | Storm Wissink Beeld | Schans Installaties Veenendaal B.V.<br />

EEN INTEGRAAL SUCCESVERHAAL:<br />

van zandvlakte tot<br />

Amerikaanse wijk<br />

Ongeveer twee jaar geleden keek je vanaf het station in Almere-Poort nog uit over een zandvlakte. Nu kijk je uit over een<br />

stukje Amerika in Almere. De nieuwe wijk New Brooklyn begint inmiddels goed vorm te krijgen. De door Brooklyn geïnspireerde<br />

wijk is het resultaat van een intensief integraal bouwproces. Schans Installaties Veenendaal was één van de<br />

samenwerkende partijen. Fred Uijterwaal, projectleider bij Schans Installaties, vertelt wat dit project zo bijzonder maakt.<br />

Als onderdeel van de Van Losser Installatiegroep heeft Schans Installaties zich<br />

gespecialiseerd in het installeren van installatietechnieken in de woningbouw. De<br />

Van Losser Installatiegroep heeft verschillende bedrijven door heel het land, zo<br />

ook bij het project New Brooklyn. “Er waren veel partijen betrokken bij dit project.<br />

Schans Installaties installeerde het volledige loodgieterswerk voor alle koop- en<br />

huurwoningen in de wijk. Dan hebben we het over waterleidingen, riolering, sanitair,<br />

verwarmingen en ook de afvoer van hemelwater”, vertelt Uijterwaal.<br />

Voor het project New Brooklyn werkten alle partijen mee aan een integraal<br />

bouwproces. Er was sprake van een georganiseerde samenwerking waarin<br />

SCHANS INSTALLATIES<br />

Vanwege de hoge vraag moeten er snel veel woningen gebouwd worden.<br />

Bouw mee aan een<br />

duurzame toekomst<br />

vanlosser.nl<br />

Onze disciplines<br />

Werktuigbouwkunde<br />

Elektrotechniek<br />

Klimaat<br />

Wij zijn onderdeel van de Van Losser Groep<br />

alle aspecten van het proces gecoördineerd werden. In dit integrale bouwproces<br />

werden alle co-makers en partners al vanaf de eerste fase betrokken. “Er<br />

waren misschien weinig technisch ingewikkelde componenten, maar door het<br />

meedenken in de ontwerpfase kun je het bouwproces wel versoepelen. Door<br />

samen zo veel mogelijk te schakelen, konden we voordat de bouw van het<br />

project begon al problemen elimineren.”<br />

PUZZELEN<br />

Bij de eerste tekeningen van de architect keek Schans Installaties al mee. “Het<br />

uiterlijk van iedere woning is natuurlijk anders. Dan is het puzzelen waar je de<br />

radiatoren gaat plaatsen. Waar zitten de deuren, waar en hoe groot zijn de ramen?”<br />

Het samenwerken is voor alle co-makers van belang om latere problemen<br />

te voorkomen. “Alle woningen hebben verschillende modellen, waardoor<br />

je niet één installatie overal kunt kopiëren. Zo moesten we ook nadenken over<br />

het installeren van de luchtkanalen, zonder de constructeur op te zadelen met<br />

een onmogelijke taak”, vertelt Uijterwaal.<br />

SAMEN STA JE STERKER<br />

Vanwege de hoge vraag naar woningen moeten er snel veel woningen worden<br />

gebouwd. Uijterwaal vertelt dat het samenwerken met co-makers goed<br />

bevalt. “We hebben elkaar nodig in de bouw. Samen staan we sterker in de<br />

markt. Wij willen altijd kwaliteit en duurzaamheid leveren, daar heb je tegenwoordig<br />

partners voor nodig. Zo kun je snel schakelen.” ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 65


00038134001 - HEEMBETON B.V..indd 1 05-10-2023 10:59<br />

New Brooklyn Almere<br />

Tekst | Yannick Baay Beeld | Heembeton<br />

Variatie van dakvorm tot kozijn in<br />

nieuwbouwwijk New Brooklyn<br />

Als vertrouwde co-maker van Nijhuis in het Trento ® -concept, werkt Heembeton vaak aan bijzondere bouwprojecten.<br />

Maar een nieuwbouwwijk geheel in de stijl van de wijk New Brooklyn uit New York? Dat was een heel andere uitdaging!<br />

Accountmanager Bianca Hofstee en projectmanager Jan Feiken vertellen over de grote variatie aan woningen.<br />

“We leveren in dit project het casco, dus de prefab betonnen wanden en gevels”,<br />

vertelt Feiken. “Dat doen we inclusief de assemblage van de kozijnen.<br />

Drie tot vier weken voor we de wanden zetten, krijgen we van Nijhuis de kozijnen<br />

geleverd. Die assembleren we dan in de fabriek. Dat is een groot voordeel<br />

op de locatie zelf, want dan hoef je niet vierhoog de kozijnen nog te plaatsen.<br />

Minder handelingen zorgen onder andere voor een veiliger en sneller proces.”<br />

OMVANG WAS NIET DE UITDAGING<br />

Volgens Hofstee is New Brooklyn een fors project, maar dat is niet de grootste<br />

uitdaging. “Uiteindelijk bouwen we samen met Nijhuis meer dan de helft van<br />

de 1.400 woningen. Dat aantal kunnen we prima aan. De uitdaging ligt deze<br />

keer in de variatie van stijlen. Het gaat namelijk om bijzondere woningtypes.”<br />

Feiken vult aan: “Het gaat om grondgebonden woningen met appartementen<br />

erboven. We hebben ook vierlaagse splitlevelwoningen gebouwd. Die moet<br />

je toch goed voorbereiden. En dan zijn er nog de verschillende daken: plat,<br />

gebogen of zadeldaken. Ook de sparingsvormen van de kozijnen verschillen<br />

per woning.” Om dit soort gevarieerde projecten toch snel op te pakken,<br />

werkt Heembeton in klantteams. “Onze klantteams denken in het voorproject<br />

al deze details uit. Want als je het op de bouwplaats nog moet bedenken, dan<br />

ben je veel te laat. Ook tijdens het project blijven we meedenken om problemen<br />

op te vangen.”<br />

'Als je het op de bouwplaats nog moet<br />

bedenken, dan ben je veel te laat'<br />

TAARTPUNTEN<br />

Het eindresultaat van al die planning vooraf? “Een vlotte bouw”, vertelt Feiken.<br />

“We zijn nu bijvoorbeeld bezig met zeven huurwoningen die in een waaiervorm<br />

staan. Dat is uitdagend, want in de vloer krijg je dan taartpunten. Ook<br />

hier hebben we dat van tevoren uitgedacht, zo kunnen we deze woningen<br />

snel kunnen plaatsen.” ❚<br />

SAMEN BOUWEN<br />

WIJ DE TOEKOMST<br />

Hoogwaardig, snel en fl exibel.<br />

De vierlaagse splitlevelwoningen.<br />

De prefab betonnen wanden van Heembeton.<br />

Maak kennis<br />

Boerdijk 30 – 7844 TC Veenoord<br />

Vaartweg De zeven 131 huurwoningen – 8243 PD in Lelystad waaiervorm.<br />

T: 0591 – 551 763 E: info@heembeton.nl W:www.heembeton.nl<br />

66 | STEDENBOUW.NL


POLYBOUW ALUMINIUM<br />

MÉÉR DAN ALUMINIUM KOZIJNEN<br />

Een uitdaging in aluminium? Dat is ons vak!<br />

Van aluminium kozijnen tot deuren,<br />

gevelelementen, vliesgevels of gevelconstructies:<br />

Polybouw Aluminium biedt het juiste profiel. We<br />

kennen de specifieke uitdagingen in zowel utiliteit-,<br />

nieuwbouw- als renovatieprojecten en zetten onze<br />

ervaring graag voor u in.<br />

We nemen u graag de complete zorg uit handen.<br />

Van ontwerp tot en met de montage kunt u<br />

bouwen op onze aluminium kozijnen, deuren,<br />

vliesgevels en meer...<br />

Polybouw Aluminium B.V.<br />

Plaagslagen 8<br />

7463 PH Rijssen<br />

Telefoon 0548 - 539 560<br />

E-mail: info@polybouw.nl<br />

Web www.polybouw.nl<br />

Omdat bouwen teamwork is<br />

Vestigingen van Nijhuis Bouw B.V. vindt u in Apeldoorn, Assen, Enschede, Rijssen en Zwolle<br />

www.nijhuis.nl


Calandstraat Breda<br />

Tekst | Annet van der Graaf<br />

Beeld | IJsselmonde<br />

BOUWTEAM NEEMT ERVARING MEE IN TWEEDE PROJECT<br />

EEN WARME JAS VOOR<br />

SENIORENCOMPLEX IN BREDA<br />

De 144 galerijwoningen aan de Calandstraat in Breda zijn flink onder handen genomen, zowel aan de buiten- als aan de<br />

binnenkant. Alle ervaring die is opgedaan met de voorgaande renovatie van het project in de Jacob Romanstraat kreeg<br />

hier een vervolg, mede door dezelfde samenstelling van het bouwteam.<br />

Twee jaar geleden werden de woningen in de Jacob Romanstraat en Daniel<br />

Marotstraat in Breda gerenoveerd in opdracht van woningcorporatie<br />

WonenBreburg. Badkamer, toilet en keuken werden volledig vernieuwd en<br />

(een deel van de) kozijnen werd vervangen door exemplaren met dubbel glas.<br />

De woningen werden gasloos en kregen elk 4 zonnepanelen die de energie<br />

direct terugleveren op de woning. De buitengevelisolatie werd aangebracht<br />

door IJsselmonde in opdracht van bouwbedrijf Van Wijnen Rosmalen. Naar<br />

volle tevredenheid, want IJsselmonde kreeg ook de opdracht voor het aanbrengen<br />

van de buitengevelisolatie van de drie flats aan de Calandstraat. ›<br />

'Ons profiel laat het witte<br />

stucwerk op de kopse<br />

kanten van het kozijn goed<br />

tot zijn recht komen'<br />

Gierzwaluwkasten.<br />

68 | STEDENBOUW.NL


Calandstraat Breda<br />

Een detail waar IJsselmonde veel aandacht aan besteedde, is de afwerking van de neggekant van de kozijnen.<br />

STEDENBOUW.NL | 69


Calandstraat Breda<br />

WARME JAS<br />

Daarmee kreeg IJsselmonde een plaats in hetzelfde bouwteam als bij het project<br />

aan de Jacob Romanstraat. Datzelfde geldt voor Sto, de leverancier van<br />

de gevelafwerking die IJsselmonde op de flats aanbracht. Volgens Bas Boere<br />

van IJsselmonde is eenzelfde bouwteam heel wenselijk, maar in de praktijk<br />

helaas zelden te realiseren. Dat het hier wel lukte, vindt hij ‘het mooiste compliment<br />

dat je kunt krijgen'. "De ervaring die we hebben opgedaan bij het<br />

project aan de Jacob Romanstraat zorgde aan de Calandstraat voor een vrijwel<br />

vlekkeloze uitvoering.”<br />

De grootse energetische aanpak is gedaan aan de buitenkant, met de isolatie<br />

van het dak, de muren, de gevels aan de voor- en achterzijde en de onderkant<br />

van de eerste woonlaag. Daaronder zit de bergingslaag. “Met het isoleren<br />

van het plafond van de bergingslaag hebben we een complete warme jas om<br />

die woningen heen getrokken”, zegt Willem van Orsouw, projectleider bij Van<br />

Wijnen Rosmalen. “De stookkosten zijn daardoor straks een stuk lager.”<br />

DRIE TINTEN BRUIN<br />

Het enige verschil tussen de twee projecten is de kleur van de minerale gevelstrips.<br />

De buitenzijde van de flats werden door IJsselmonde voorzien van een<br />

nieuwe isolatielaag en afwerking, beide afkomstig van Sto. Maar waar de minerale<br />

gevelstrips in de Jacob Romanstraat in een steenrode kleur zijn uitgevoerd,<br />

hebben de flats aan de Calandstraat elk hun eigen variant van een bruine kleur.<br />

“Die herkenbaarheid van de buurt was een wens van de woningcorporatie”,<br />

vertelt Hubert-Jan Busch, projectmanager bij Sto. “Zij wilde ook graag een bakstenen<br />

uiterlijk.” Samen met de architect heeft hij met behulp van het configuratieprogramma<br />

van Sto een mokkabruine strip en een chocoladebruine variant<br />

ontworpen. Door deze kleuren in verschillende verhoudingen te mixen, zijn er<br />

drie varianten ontstaan, waardoor elke flat net even anders oogt.<br />

UNIEK DETAIL<br />

Een detail waar IJsselmonde bij de Jacob Romanstraat veel aandacht aan<br />

besteedde, is de afwerking van de neggekant van de kozijnen. Boere heeft<br />

veel moeite moeten doen om een passend profiel te vinden waarmee het<br />

witte stucwerk op de kopse kanten van het kozijn goed tot zijn recht komt.<br />

Het profiel heeft hij met hulp van Sto in Duitsland gevonden en inmiddels<br />

'De ervaring die we eerder<br />

hebben opgedaan, zorgde<br />

hier voor een vrijwel<br />

vlekkeloze uitvoering'<br />

For the love of building.<br />

Samen brengen we jouw projecten tot leven,<br />

Langsgevel aan de straatzijde.<br />

met oog voor design, duurzaamheid en functie.<br />

70 | STEDENBOUW.NL


Calandstraat Breda<br />

gebruikt hij het in meerdere projecten, waaronder de achtergevel van de flats<br />

aan de Calandstraat. Boere vindt het er 'esthetisch hartstikke fraai’ uitzien,<br />

maar benoemt ook een ander voordeel. “De toeslagen zijn best wel kostbaar.<br />

Met deze afwerking heb je geen hoekstrips nodig.”<br />

TIJDELIJKE WOONKAMER<br />

De flats aan de Calandstraat vormen een seniorencomplex en kregen precies<br />

dezelfde grondige renovatie als de flats aan de Jacob Romanstraat. De gemiddelde<br />

leeftijd van de bewoners is 75 jaar. “Een ingrijpende verbouwing, zeker<br />

voor bewoners van deze leeftijd”, vindt van Orsouw. De echt hulpbehoevenden<br />

zijn tijdelijk uitgeplaatst. Dan ging het om ongeveer twintig woningen.<br />

De overige bewoners bleven tijdens de verbouwing in de woning. Van Wijnen<br />

Rosmalen zorgde voor tijdelijke voorzieningen zoals een chemisch toilet,<br />

kooktoestelletjes, tijdelijke verwarming en een douchewoning. Nieuw bij dit<br />

project was de realisatie van een soort woonkamer voor de bewoners: een<br />

paar units aan elkaar met een terras en een luifel. Overdag konden mensen<br />

daar de hele dag terecht en ’s avonds, als alles weer rustig was, gingen ze<br />

weer naar hun eigen woning. “Dat voorzag echt in een behoefte.”<br />

CREATIEVE COMMUNICATIE<br />

Speciaal voor dit project heeft het bouwbedrijf een soort scheurkalender<br />

gemaakt waarop per dag stond wat er gedaan werd en waar. En met<br />

kleuren werd aangegeven hoe groot de overlast zou zijn. Groen is weinig<br />

overlast, oranje gemiddeld en rood zware overlast. Zo wisten de bewoners<br />

wat er die dag ging gebeuren en welke vakmensen er zouden komen.<br />

De bewoners konden al die inspanningen wel waarderen. Uit het bewonerstevredenheidsonderzoek<br />

kwam een 8,7. “Maar dat is ook toe te schrijven aan<br />

het ervaren team waar je op zit”, stelt van Orsouw. “En dan vooral door<br />

de onderaannemers en hun mensen die daar elke dag ook<br />

werkzaam zijn, die doen het. Wij kunnen wel van alles verzinnen, wij kunnen<br />

het begeleiden en wij kunnen het sturen, maar uiteindelijk moeten zij<br />

het doen.” ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 71


Hyde Park Hoofddorp<br />

Tekst | Susan Peek<br />

Beeld | Sebastiaan Rozendaal - Snippe Projecten<br />

‘Onze aluminium kozijnen en vliesgevels komen geweldig tot hun<br />

recht in blok Notting Hill’<br />

Hyde Park: levendige<br />

hoofdstedelijke wijk<br />

Op de plek van een voormalig kantorenpark, niet ver van het station van Hoofddorp, verrijst de nieuwe stadswijk Hyde<br />

Park. In totaal worden hier zo’n 3.800 woningen en diverse voorzieningen gerealiseerd. “Hyde Park is één van de grootste<br />

bouwprojecten van Nederland, zo niet van Europa. Dan is het natuurlijk fantastisch dat er bij dit soort prestigieuze<br />

ontwikkelingen gekozen wordt voor de aluminium geveloplossingen van Intal”, zegt Rudy Schipper, eigenaar van Intal.<br />

Dankzij Harbour Fenster is bij Hyde Park Notting Hill een reductie van 13 dB op<br />

verkeerslawaai op de gevel gerealiseerd. (Beeld: Snippe Projecten)<br />

NOTTING HILL<br />

Verantwoordelijk voor de ontwikkeling van Hyde<br />

Park zijn Snippe Projecten en BPD Ontwikkeling.<br />

Voor de bouw van bouwblok Notting Hill kozen zij<br />

voor hoofdaannemer KBM Groep. “Een aannemer<br />

waar we al meer dan 20 jaar op kunnen bouwen”,<br />

vertelt André Snippe. Bouwblok Notting Hill, naar<br />

een ontwerp van Roberto Meyer van MVSA Architects,<br />

is geïnspireerd op de gelijknamige wijk<br />

in Londen en bestaat uit zes gebouwen rondom<br />

een centrale binnentuin. Notting Hill bevat een<br />

scala aan aluminium geveloplossingen van Intal.<br />

Naast bouwblok Notting Hill realiseert Intal ook<br />

aluminium geveloplossingen voor bouwblok Camden<br />

Town (samen met Dura Vermeer) en bouwblok<br />

Knightsbridge (samen met Heddes Bouw<br />

& Ontwikkeling).<br />

'Hyde Park is één van de<br />

grootste bouwprojecten van<br />

Nederland, zo niet van Europa'<br />

LUXE UITSTRALING<br />

“De luxe uitstraling is terug te zien in de keuzes<br />

van de materialen voor de gebouwschil van elk<br />

afzonderlijk gebouw”, zegt Michel van den Berg,<br />

Architectural Consultant bij Intal. “Er worden luxe<br />

gevelbekledingsstenen toegepast en er komen<br />

her en der bijzondere kleuren op de aluminium<br />

kozijnen. Verder spelen daglichttoetreding en<br />

thermische isolatie een grote rol bij dit project.<br />

Ook geluid, privacy en kwaliteit zijn belangrijke<br />

factoren, vanwege de buitenruimtes, de nabijheid<br />

van snelweg en station en de aangrenzende blokken.”<br />

Bij dit project verzorgt Intal een heel scala<br />

aan aluminium gevelproducten. “Van schuifpuien<br />

72 | STEDENBOUW.NL


Hyde Park Hoofddorp<br />

tot vliesgevels en verschillende aluminium ramenen<br />

deurenseries, waaronder Harbour Fenster: onze<br />

innovatieve aluminium geveloplossing met een<br />

unieke combinatie van ventilatie, geluidsreductie<br />

(13 dB) en bewassing van binnenuit. De hoge<br />

mate van kwaliteit en esthetiek in combinatie met<br />

de garantie die Intal afgeeft, heeft bijgedragen<br />

aan de keuze voor onze systemen”, weet Van den<br />

Berg.<br />

Naast bouwblok Notting Hill realiseert Intal ook aluminium geveloplossingen voor<br />

bouwblokken Camden Town en Knightsbridge (Beeld: Snippe Projecten).<br />

VEEL REPETEREND WERK<br />

Bij dit project is er sprake van zowel een grote<br />

hoeveelheid repeterende kozijnen, als mooie<br />

maatwerkoplossingen: de combinatie waar Intal<br />

zo sterk in is. “Bij de circa 6.500 m 2 kozijnen hebben<br />

we enkele zaken gestandaardiseerd, zoals het<br />

verborgen beslag. Veel kozijnen zijn door ons prefab<br />

aangeleverd zodat deze efficiënt gemonteerd<br />

konden worden op de projectlocatie. Daar waar<br />

dat niet kon, bij sommige loggia’s bijvoorbeeld,<br />

hebben we in overleg met Hyde Park mooie oplossingen<br />

ontwikkeld met binnen- en buitenhoeken.<br />

Verder hebben we 1.000 m 2 vliesgevel geleverd<br />

voor de commerciële ruimte op de begane grond.”<br />

Van den Berg benadrukt dat Harbour Fenster voor<br />

dit project een belangrijke geveloplossing is: “Esthetisch<br />

gezien matcht Harbour Fenster helemaal<br />

bij de andere kozijnen en functioneel gezien natuurlijk<br />

vanwege de combinatie van ventilatie,<br />

geluidsreductie en glasbewassing van binnenuit.”<br />

Intal heeft speciaal voor architecten en geïnteresseerden<br />

profielen, kleurvoorbeelden en proefelementen<br />

neergezet in de showroom van Hyde Park.<br />

“Tevens staat er een mock-up van ons Harbour<br />

Fenster in het Experience Center van Snippe.”<br />

IDEALE BOUWPARTNER<br />

Van den Berg: “We werken bij Intal graag met vaste<br />

partners. We hanteren korte lijnen en kunnen<br />

snel schakelen, omdat we alles in eigen beheer<br />

doen.” Het maakt Intal een ideale bouwpartner<br />

voor dit soort grote projecten. Als systeemhuis en<br />

gevelbouwer ineen biedt het bedrijf een absolute<br />

meerwaarde in product én proces. Dat beaamt ook<br />

Hans Barnhoorn, uitvoerder bij KBM Groep voor<br />

project Notting Hill Hyde Park: “Als alle partijen<br />

die werken aan Notting Hill presteerden zoals Intal,<br />

dan zou ik heel tevreden zijn.” Hij gaf Intal<br />

een 8,5 tijdens de laatste klantevaluatie. “Een geweldig<br />

resultaat”, vindt ook Schipper, “want ons<br />

streven is een 8.”<br />

Rudy Schipper: “Het is natuurlijk fantastisch dat er bij dit soort prestigieuze ontwikkelingen<br />

gekozen wordt voor de aluminium geveloplossingen van Intal.” (Beeld: Sebastiaan Rozendaal)<br />

DUURZAME SAMENWERKING<br />

Andersom is Intal net zo blij met de duurzame<br />

samenwerking met KBM. Schipper: “Al bij vele<br />

KBM-projecten hebben wij als partner gefungeerd<br />

voor de aluminium kozijn- en vliesgevelsystemen.<br />

Deze jarenlange samenwerking heeft keer op keer<br />

aangetoond dat vertrouwen en openheid, enkele<br />

kernwaarden die wij met KBM delen, tot succesvolle<br />

projecten leidt. Met aanmerkelijk betere<br />

prestaties, gelukkigere teamleden én tevreden<br />

opdrachtgevers. De jarenlange voorbereiding,<br />

waarin we op voorhand vele uitdagingen op<br />

onder andere het gebied van budget en realisatie<br />

samen zijn aangegaan, zetten we ook bij dit<br />

project om in een succesvolle uitvoering en een<br />

prachtig eindresultaat.” ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 73


With over 15 years of experience, B-Built<br />

knows how to keep it cool. As a design and<br />

build company with an expertise in cold<br />

store warehouses, we stand for custom-built<br />

facilities that help optimize our client’s<br />

operations. And thanks to our passion for the<br />

job, our work can be found all over Western<br />

Europe.<br />

One of our current projects:<br />

13,000 m 2 of freezer storage<br />

3,500 m 2 freezer/cooler expedition<br />

1,200 m 2 technology and office space<br />

8,300 m 2 outside area<br />

41,500 pallet spaces<br />

18 loading docks<br />

Freeze sprinkler system<br />

Delivering functional and qualitative projects<br />

is what we do best. Let’s collaborate to turn<br />

your vision into reality as well.<br />

/BBuiltpage<br />

@bbuilt_coldstores<br />

/company/b-built<br />

20231009_adv- 197x130mm.indd 1 10/10/2023 17:12<br />

LAAT GEVELMATICA VOOR U WERKEN<br />

Facédo is uw innovatieve partner op het gebied<br />

van geveltechniek. Wij bieden een volledig pakket producten en diensten onder één dak.<br />

voor het volledige bouwproces of alleen specifieke onderdelen.<br />

Nieuwbouw | Renovatie | Transformatie | Nazorg en Services Facéna<br />

Geveltechniek | Facédo B.V. | T. 088- 01 81 301 | info@facedo.nl | www.facedo.nl<br />

Nazorg en Services | Facéna B.V. | T. 088- 01 81 302 | service@facena.nl | www.facena.nl<br />

FACEDO.indd 1 07-04-2023 12:46


Feel Fit Centre Rhenen<br />

Sport &<br />

Voortgezet onderwijs Hoofddorp<br />

onderwijs<br />

Design, Build, Maintain & Operate<br />

Sporthallen Diemen<br />

Al meer dan 30 jaar thuis in de wereld van Sport &<br />

Onderwijs. Van design & build tot en met maintain & oporate.<br />

Zwembad St. Oedenrode<br />

Creativiteit is onze kracht, ontzorgen van opdrachtevers ons doel<br />

Zwembad Tiel<br />

Postbus 160<br />

9200 AD Drachten<br />

T (0512) 571 471<br />

E info@winddesignbuild.nl<br />

www.ww.w<br />

inddesignbuild.nl<br />

dromen denken doen


Zwembad De Beemd Veghel<br />

Het pand werd uitgerust met onder meer een drenkelingendetectiesysteem.<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | Gerard van Beek<br />

DUURZAAM, TOEGANKELIJK EN ENERGIEZUINIG<br />

ZWEMBAD MET EEN<br />

BIJZONDER HOUTEN JASJE<br />

Wind Design & Build realiseerde recent twee zwembaden in de gemeente Meijerijstad. Zwembad De Beemd in Veghel werd<br />

afgelopen voorjaar in gebruik genomen, het zwembad in het nabijgelegen Sint Oedenrode was eerder al af. “Uniek: twee<br />

gelijkwaardige accommodaties, ieder met een eigen identiteit in één (UAV-gc) ontwikkel- en realisatieovereenkomst.”<br />

Wind Design & Build is gespecialiseerd in de bouw van sportaccommodaties<br />

en kreeg het project toegekend van de gemeente Meijerijstad. Roelof Wind,<br />

directeur van Wind Design & Build: “Voor beide projecten was de opdracht om<br />

een zwembad te realiseren met twee bassins: een wedstrijdbad en een doelgroepenbad.<br />

De beweegbare bodem van het bad is voorzien van verlichting<br />

en spuitelementen. Educatief en interactief, zo kun je ook met een heel klein<br />

laagje water bijvoorbeeld discozwemmen organiseren. Ook de bijbehorende<br />

horeca- en kleedvoorzieningen vielen onder het project. Bij de locatie in Veghel<br />

werd hier nog wellness aan toegevoegd.”<br />

BOUWTEAMDYNAMIEK<br />

Michel Copinga van Wind Design & Build was projectmanager van het<br />

zwembad in Veghel. Al in de aanbestedingsfase werden er andere partijen<br />

bij het project betrokken, vertelt hij. “Zoals Tankens Bouw voor de bouwkundige<br />

werk zaamheden, Guts Installatietechniek voor de W-installatie,<br />

Van der Vleuten voor de E-installaties en Polypla voor de waterzuivering. Wij<br />

zijn eindverantwoordelijk, maar onze manier van werken geeft een bouwteamdynamiek.<br />

Zo halen we het beste uit elkaar en dat is bij dit project zeker gelukt.<br />

De samenwerking was zeer constructief en de oplevering naar wens.”<br />

76 | STEDENBOUW.NL


Zwembad De Beemd Veghel<br />

'Door bij de bouw extra<br />

te investeren, blijven de<br />

onderhoudskosten laag'<br />

De Beemd kenmerkt zich door de basisprincipes van een zwembad: een betonnen<br />

kuip voor het zwemwater met daarboven een staalskelet, omhuld door<br />

gemetselde baksteen in combinatie met Peppelhout. Wind: “Het jasje is wel<br />

bijzonder: dat is van lokaal gewonnen gemodificeerd hout. Dat is onderhoudsarm<br />

en heeft een lange levensduur. Hiermee gaat het pand met een mooie<br />

uitstraling op in de bebouwde omgeving. Daarbij is het natuurlijk ook veel<br />

leuker dan hout uit de rest van de wereld halen en scheelt het enorm in de<br />

transportbewegingen. Daarmee beperken we de daadwerkelijke ecologische<br />

footprint van de accommodatie.”<br />

Duurzaamheid komt ook terug in het feit dat de gebouwschil met hoge isolatiewaarde,<br />

zonnepanelen en warmtepompen worden ingezet om het gebouw<br />

energiearm en all-electric te maken. Het dak is, waar de oriëntatie zich ervoor<br />

leent, voorzien van zonnepanelen. De rest van het dak is bekleed met een<br />

sedum dakpakket, waardoor regenwater kan worden vastgehouden en dat op<br />

termijn een groen zicht zal geven.<br />

DRENKELINGENDETECTIE EN HELLINGBAAN<br />

Veiligheid was een ander belangrijk onderwerp bij dit project. Zo werden beide<br />

zwembaden uitgerust met een drenkelingdetectiesysteem. Met camera’s<br />

wordt akoestisch en optisch gesignaleerd wanneer gevaar dreigt. Copinga:<br />

Ook werden voorzieningen getroffen zodat het<br />

zwembad toegankelijk is voor mindervaliden.<br />

“Daarnaast was er aandacht voor mindervalide gebruikers. Het zwemwater<br />

is in beide bassins bereikbaar via een hellingbaan, zodat zij ook op eigen<br />

kracht het bassin in kunnen. Het getuigt van gezond verstand dat deze opties<br />

worden meegenomen. Ik zou het toejuichen als dit de standaard werd in<br />

maatschappelijke voorzieningen.”<br />

Zwembad De Beemd in Veghel kreeg een duurzaam, houten jasje.<br />

Het pand heeft een mooie uitstraling en past in de omgeving.<br />

De bouwtijd per zwembad was ongeveer twaalf maanden, vrij kort voor een<br />

zwembad. Wind: “Alle bouwpraktische zaken zijn zonder problemen verlopen,<br />

mede door de zorgvuldige planning. Wij zijn dan wel gespecialiseerd in sportbouw,<br />

het is toch iedere keer weer leuk om zo’n project binnen de kaders<br />

van tijd en budget te realiseren. Dit project is gerealiseerd in de vorm van<br />

Design, Build & Maintain, de onderhoudswerkzaamheden gelden voor een<br />

periode van 25 jaar. Een evenwichtige contractvorm. Zo konden we samen<br />

met de opdrachtgever kijken waar zijn euro het beste rendement had. Bijvoorbeeld<br />

door bij de bouw extra te investeren, waardoor de onderhoudskosten<br />

laag blijven.” ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

gemeente Meijerijstad<br />

Architect en hoofdaannemer<br />

Wind Design & Build<br />

Bouwkundig aannemer<br />

Tankens Bouw<br />

W-installatie<br />

Guts Installatietechniek<br />

E-installatie<br />

Van der Vleuten<br />

Waterzuivering<br />

Polypla<br />

STEDENBOUW.NL | 77


Zwembad De Beemd Veghel<br />

Tekst | Ramona Kezer Beeld | Vd Vleuten Elektrotechniek en Beveiliging<br />

ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIE:<br />

‘SPECIFIEKE EISEN QUA AARDING<br />

EN DAMPDICHTHEID’<br />

Vd Vleuten Elektrotechniek & Beveiliging ontwierp en installeerde de complete elektrotechnische installatie voor het<br />

nieuwe zwembad De Beemd in Veghel. Van de gebruikelijke elektrotechnische installatie tot en met een drenkelingendetectiesysteem.<br />

“De samenwerking binnen het bouwteam verliep soepel.”<br />

Het bedrijf was vanaf de ontwerpfase tot en met de oplevering bij het project<br />

betrokken, vertelt Erwin Delisse, mede-eigenaar van Vd Vleuten. Toen hoofdaannemer<br />

De Wind Design & Build de opdracht kreeg voor de bouw van twee<br />

zwembaden in de gemeente Meijerijstad, stelde zij een bouwteam samen<br />

voor beide projecten.<br />

UITGEBREIDE ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIE<br />

Voor beide zwembaden bestond de elektrotechnische installatie uit verschillende<br />

onderdelen, zoals uiteraard de gehele infrastructuur en verlichting,<br />

maar ook een camerasysteem, inbraakbeveiliging, een brandmeldinstallatie,<br />

een geluidsinstallatie, een domoticasysteem, een drenkelingendetectiesysteem<br />

en zonnepanelen. Voor Vd Vleuten was dit een redelijk groot project.<br />

Delisse: “Voor een zwembad gelden er specifieke eisen qua aarding en materialen.<br />

Zo moeten onder andere alle ophangingen corrosiebestendig zijn, want<br />

je wilt niet dat er iets wordt aangetast door chloor. Dat zijn wel zaken waar je<br />

vooraf goed naar moet kijken. De uitdaging was om te voldoen aan alle eisen<br />

en er toch iets moois van te maken. De gehele elektrische installatie is zeer<br />

energiezuinig en we onderzoeken nu de mogelijkheden voor energieopslag.”<br />

WERKZAAMHEDEN IN OVERLEG UITGEVOERD<br />

Per zwembad was Vd Vleuten ongeveer een half jaar aan het werk met gemiddeld<br />

vier mensen. De meeste onderdelen van de installatie werden ingekocht<br />

bij vertrouwde leveranciers. Beide projecten zijn soepel verlopen. “Veel werkzaamheden<br />

werden in overleg met de andere bouwteamleden uitgevoerd, dus<br />

het was niet ieder voor zich. Dat maakte de samenwerking erg prettig.” ❚<br />

De mogelijkheden voor energieopslag worden nog onderzocht.<br />

Elektrotechniek<br />

Beveiligingstechniek<br />

Domotica<br />

Energiemanagement<br />

Telecommunicatie<br />

Scope keuringen<br />

Samen werken aan de installaties van de toekomst<br />

www.vdvleutenelektrotechniek.nl<br />

Vd Vleuten verzorgde de elektrotechnische installatie<br />

van zwembad De Beemd in Veghel.<br />

De toekomst is elektrisch, leg jij met ons de basis?<br />

www.werkenbijvdvleuten.nl<br />

78 | STEDENBOUW.NL


Zwembad De Beemd Veghel<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | Guts Installatietechniek<br />

WERKTUIGBOUWKUNDIGE (KLIMAAT)INSTALLATIES<br />

SOEPEL SAMENWERKEN IN<br />

BOUWTEAMVERBAND<br />

Guts Installatietechniek was bij de nieuwbouw van zwembad De Beemd in Veghel verantwoordelijk voor de werktuigbouwkundige<br />

(klimaat)installaties. Het zwembad werd afgelopen voorjaar in gebruik genomen. “Het was bijna gezellig<br />

op de bouwplaats.” De installatie is gasloos en duurzaam ontwikkeld en voorzien van monitoring via Priva Cloud.<br />

Guts Installatietechniek werkt voornamelijk in de utiliteit en retail en mag<br />

bekende namen als Bijenkorf, Action en Hema tot haar klantenkring rekenen.<br />

Er werken in totaal zo’n 120 mensen bij het bedrijf, dat sinds kort onderdeel<br />

is van de VDK-groep.<br />

ONDERHOUD INSTALLATIES<br />

Guts voorziet opdrachtgevers van zowel elektrotechnische als werktuigbouwkundige<br />

installaties. “De gemeente Meijerijstad is al jaren klant bij ons<br />

voor met name werktuigbouwkundige installaties in scholen, sporthallen en<br />

multifunctionele accommodaties. Hiervoor verzorgen we ook het onderhoud.<br />

Via de gemeente werden we daarom bij de bouw van zwembad De Beemd<br />

betrokken”, vertelt Marc Gottenbos, Projectmanager Utiliteit bij Guts Installatietechniek.<br />

Het bedrijf ontwierp en produceerde voor dit project de klimaatinstallaties<br />

voor het zwembad. Van de luchtbehandeling van het zwembad<br />

tot en met de koeling en verwarming van de horecagelegenheid, kleedkamers<br />

en personeelsruimtes, de sanitaire installaties en het gebouwbeheersysteem.<br />

OPEN COMMUNICATIE<br />

De samenwerking met hoofdaannemer Wind Groep is erg goed verlopen. “De<br />

samenwerking binnen het bouwteam beviel erg goed. De onderlinge communicatie<br />

tussen de bouwkundige partijen was open en de planning was redelijk<br />

ruim opgezet. Tegenslagen hebben we eigenlijk niet gehad, alleen hebben we<br />

op sommige materialen wat langer moeten wachten dan gebruikelijk. Dit had<br />

geen gevolgen voor de opleveringsdatum. We zijn inmiddels ook door Wind<br />

Groep gevraagd om mee te rekenen met andere projecten.”<br />

Voor Guts Installatietechniek was dit best een groot project: er werkten<br />

een half jaar lang dagelijks zo’n acht tot tien mensen aan de installaties.<br />

“Zij werkten met plezier aan dit project, het was bijna gezellig op de<br />

bouwplaats. Doordat iedereen prettig kon samenwerken, verliep de bouw<br />

buitengewoon soepel.” ❚<br />

GUTS Installatietechniek B.V. ||Uw Partner in Duurzame <strong>Stedenbouw</strong>!<br />

Op zoek naar innovatieve en duurzame oplossingen voor uw stedelijke projecten?<br />

GUTS Installatietechniek staat voor vooruitstrevende en betrouwbare installatietechniek in de<br />

stedelijke omgeving. Met onze expertise en passie voor duurzaamheid, creëren wij energie-efficiënte<br />

oplossingen die perfect aansluiten bij moderne stedenbouw.<br />

Onze Diensten:<br />

✓ Duurzame energieoplossingen<br />

✓ Efficiënte klimaatinstallaties<br />

✓ Innovatieve waterbeheersingssystemen<br />

✓ Veilige elektrotechniek<br />

Wij geloven in de kracht van samenwerken, waarbij wij uw visie vertalen naar praktische en<br />

duurzame oplossingen. Met onze ervaring in de stedenbouw, dragen wij bij aan leefbare en<br />

toekomstbestendige steden.<br />

Neem vandaag nog contact op met GUTS Installatietechniek en ontdek hoe wij uw stedelijke<br />

projecten naar een hoger niveau tillen!<br />

: +31 (0)88 0280 403<br />

: info@guts-instal.com<br />

: www.guts-installatietechniek.com<br />

GUTS Installatietechniek B.V.<br />

Uw duurzame partner voor de stad van morgen!<br />

Guts Installatietechniek leverde en plaatste de werktuigbouwkundige<br />

(klimaat)installaties voor zwembad De Beemd in Veghel.<br />

STEDENBOUW.NL | 79


Thema Daken<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | Derbigum<br />

INNOVATIES IN BITUMEN<br />

DAKBEDEKKING<br />

Een forse CO 2<br />

-reductie, een hoogwaardige verwerking van gerecyclede content, een lange levensduur, minimale onderhoudskosten<br />

én een aanzienlijke verlaging van de binnentemperatuur: onze daken moeten aan steeds hogere eisen<br />

voldoen. Derbigum gaat hier graag in mee. “De eenvoudigste manier om onze ecologische voetafdruk te verkleinen, is<br />

door de levensduur van onze producten te maximaliseren”, meent John Poppelaars, directeur van Derbigum Nederland<br />

BV. “Maar ook door actief bitumen in te zamelen en te recyclen tot nieuwe grondstof, volgens onze filosofie ‘No Roof To<br />

Waste’. Onze Derbigum NT-lijn sluit hier perfect op aan. De bitumineuze NT-onderlagen bevatten gemiddeld minimaal<br />

30% gerecyclede content, terwijl de NT-toplagen gemiddeld over minimaal 25% gerecyclede content beschikken. Aan het<br />

eind van hun levensduur kunnen beide dakbanen 100% gerecycled worden.”<br />

Derbigum is gespecialiseerd in bitumen dakbedekking<br />

voor platte daken. “Op het eerste zicht lijken<br />

bitumen en ecologie weinig gemeen te hebben,<br />

maar toch is er een verband”, aldus Poppelaars.<br />

“Want hoewel bitumen een product is op basis<br />

van aardolie, is het de meest ecologische oplossing<br />

voor het waterdicht maken van platte daken.<br />

De Derbigum dakbanen hebben een bewezen levensduur<br />

van ten minste 40 jaar. Daarna kunnen<br />

ze gemakkelijk overlaagd worden met een extra<br />

Derbigum NT bitumineuze toplaag en de volgende<br />

40 jaar zorgeloos tegemoet zien. Aan het eind<br />

van deze lange levensduur kunnen de Derbigum<br />

dakbanen integraal en 100% gerecycled worden<br />

tot hoogkwalitatieve grondstof voor nieuwe dakbanen:<br />

Derbitumen. Ons recycleproces heeft een<br />

aanzienlijk lagere milieu-impact dan de productie<br />

van bitumen via oliewinning. Zo dragen wij op<br />

unieke wijze bij aan de circulaire economie.”<br />

VOLWAARDIGE SECUNDAIRE<br />

GRONDSTOF<br />

Derbitumen wordt gewonnen uit drie afvalstromen,<br />

vertelt Poppelaars. “Wij recyclen onze eigen<br />

productieresten. Bovendien stimuleren we onze<br />

erkende verwerkers om hun zuivere snijresten te<br />

verzamelen in de daarvoor bestemde Derbigum<br />

bigbags. Ook zamelen we via diverse kanalen<br />

oude en geschikte verwijderde dakbanen in. De<br />

diverse afvalstromen worden zorgvuldig verwerkt<br />

op onze recycleplant in Perwez, België, waarna ze<br />

opnieuw en als volwaardige secundaire grondstof<br />

in onze productie worden ingezet. Bijvoorbeeld<br />

voor Derbigum NT; een bitumineuze dakbaan op<br />

basis van Nieuwe Technologieën (NT).”<br />

AANZIENLIJK PERCENTAGE<br />

GERECYCLEDE BITUMEN<br />

Derbigum NT bestaat gemiddeld voor minimaal<br />

25% (toplagen) en 30% (onderlagen) uit gerecyclede<br />

bitumen. “Doordat de winning, verwerking<br />

De bitumineuze NT-onderlagen bevatten gemiddeld minimaal<br />

30% gerecyclede content, terwijl de NT-toplagen gemiddeld over<br />

minimaal 25% gerecyclede content beschikken. Aan het eind van hun<br />

levensduur kunnen beide dakbanen 100% gerecycled worden.<br />

80 | STEDENBOUW.NL


Thema Daken<br />

In januari wordt de NT-lijn uitgebreid met een nieuwe<br />

serie toplagen, waarin opnieuw een aanzienlijk<br />

percentage gerecyclede bitumen wordt verwerkt.<br />

'Bij elk opgeleverd dak bieden<br />

wij een terugnamegarantie aan,<br />

waardoor onze circulaire ambitie ook<br />

in de toekomst wordt geborgd'<br />

en het transport van nieuwe grondstoffen worden ondervangen, stoten we<br />

aanzienlijk minder CO 2<br />

uit”, benadrukt Poppelaars. “Hoe groot deze besparing<br />

exact is, tonen we per project aan in een CO 2<br />

-reductiecertificaat. Hierdoor<br />

is het mogelijk om de CO 2<br />

-reductie van daken mee te nemen in bijvoorbeeld<br />

een CO 2<br />

-besparingsproces.” De CO 2<br />

-reductieberekening is gevalideerd<br />

door PWC.<br />

CATEGORIE 1 PRODUCT VOLGENS NMD<br />

Derbigum NT is KOMO- en DuBokeur-gecertificeerd en tevens als categorie 1<br />

product opgenomen in de Nationale Milieu Database (NMD). “Met een schaduwkost<br />

(MKI) van slechts € 0,54 per m 2 per jaar scoort Derbigum NT bovendien<br />

als beste in de Milieu Prestatie Gebouwen (MPG)”, aldus Poppelaars.<br />

“De milieu-impact is minimaal. Dat maakt Derbigum NT ook zeer geschikt<br />

voor nieuwbouwprojecten. Bij elk opgeleverd Derbigum-dak bieden wij een<br />

terugnamegarantie aan, waardoor onze circulaire ambitie ook in de toekomst<br />

wordt geborgd.”<br />

OP WEG NAAR EEN GESLOTEN<br />

GRONDSTOFFENKRINGLOOP<br />

Het ultieme doel van Derbigum is om de grondstoffenkringloop te sluiten.<br />

“Om deze No Roof To Waste ambitie waar te maken, worden onze producten<br />

continu doorontwikkeld”, aldus Poppelaars. “We passen steeds grotere percentages<br />

gerecyclede bitumen toe, zonder onze vertrouwde kwaliteit en lange<br />

levensduur uit het oog te verliezen. Hierop wordt geen enkele concessie gedaan.”<br />

Daarnaast zoekt Derbigum actief naar partnerschappen. “Bijvoorbeeld<br />

met specialisten in gebruiksdaken zoals groendaken, waterretentiedaken, solardaken,<br />

parkeerdaken en verblijfsdaken, waardoor duurzaamheid en circulariteit<br />

ook hand in hand gaan met leefbaarheid. In januari wordt onze NT-lijn<br />

uitgebreid met een nieuwe serie toplagen, waarin opnieuw een aanzienlijk<br />

percentage gerecyclede bitumen wordt verwerkt. Hierover later meer.” ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 81


DERBIGUM NT ® DE BITUMINEUZE DAKBAAN<br />

DIE PAST IN DE CIRCULAIRE ECONOMIE<br />

Op deze manier draagt Derbigum haar steentje bij aan een groenere toekomst en een beter milieu!<br />

www.derbigum.nl


RubberGard<br />

EPDM<br />

BESCHERM UW PROJECT VOOR VANDAAG EN MORGEN<br />

RubberGard EPDM is een veerkrachtig daksysteem voor platte daken met een verwachte<br />

levensduur van meer dan 50 jaar. Het is geschikt voor zonne-, groen- en blauwe daken.<br />

Zowel voor renovatie- als nieuwbouwprojecten kan RubberGard EPDM zich gemakkelijk<br />

aanpassen aan toekomstige dakaanpassingen en levert het uitstekende prestaties<br />

gedurende de volledige levensduur.<br />

Scan de QR-code en ondek alles over RubberGard EPDM.<br />

HolcimElevate.com


Thema Daken<br />

Tekst | Nolanda Klunder<br />

Beeld | ProDelta Management BV<br />

Met EPDM bestand tegen storm in<br />

de Rotterdamse haven<br />

Het dak van Commodity Park Rotterdam werd in 2008 gedekt met 72.000 vierkante meter RubberGardTM EPDM van<br />

Elevate. De membranen zijn vanwege de windsterkte niet op de dakconstructie gekleefd, maar mechanisch bevestigd.<br />

Daarmee is dit een van de eerste daken in Europa die op deze manier zijn vervaardigd.<br />

Commodity Park in de Rotterdamse haven. (Beeld: ProDelta Management BV)<br />

“Nu realiseren we ons pas ten volle hoe bijzonder<br />

dit project eigenlijk is”, zegt Koen De Landsheere,<br />

sales representative van Elevate in de Benelux.<br />

“Vijftien jaar geleden was EPDM nog een relatief<br />

nieuw product op de Europese markt. Dat er dan<br />

zo’n groot project mee gedekt werd, mag je gerust<br />

een unicum noemen. Commodity Park Rotterdam<br />

heeft namelijk een dak van 72.000 m 2 .” En dat is<br />

niet het hele verhaal. Minstens zo bijzonder is de<br />

manier waarop de folie op het dak is bevestigd.<br />

BESTAND TEGEN WIND<br />

Commodity Park biedt in 28 units opslagruimte<br />

voor grondstoffen in de Rotterdamse haven. Toen<br />

het in 2008 gebouwd werd, koos men voor het<br />

dak voor RubberGardTM EPDM van Elevate (toen<br />

84 | STEDENBOUW.NL


Thema Daken<br />

'Minstens zo bijzonder<br />

is de manier waarop<br />

het materiaal<br />

bevestigd is'<br />

nog Firestone daksystemen) met een dikte van<br />

1,1 mm. “De EPDM-membranen voor dit dak zijn<br />

6,10 meter breed en maar liefst 30,5 meter lang.<br />

Er zijn daardoor weinig naden, dus weinig kwetsbare<br />

plekken op je dak.” In het gebied is de wind<br />

een bepalende factor. “Een voordeel van EPDM<br />

is dat het elastisch is en dus wat kan meeveren<br />

met de wind. De meest gangbare methode is om<br />

de folie te verkleven op de onderconstructie: de<br />

membranen zitten dan gelijmd aan de toplaag van<br />

de onderliggende isolatieplaten. Maar als de wind<br />

met zoveel kracht trekt aan de membranen zoals<br />

hier, is de toplaag van de isolatieplaat daar niet<br />

tegen bestand.”<br />

28 units met opslagruimte. (Beeld: ProDelta Management BV)<br />

MECHANISCH BEVESTIGD<br />

De oplossing: de membranen werden mechanisch<br />

bevestigd volgens de zogenoemde RMA-methode.<br />

De Landsheere: “Die methode was in Amerika ontwikkeld<br />

en in Europa nog nauwelijks toegepast.<br />

Commodity Park Rotterdam kreeg hier dus min of<br />

meer een primeur.” Bij mechanische bevestiging<br />

wordt dakbedekkingsmateriaal niet gelijmd maar<br />

vastgeschroefd aan de onderconstructie. Bij RMA<br />

gebruikt men daarvoor onderliggende stroken.<br />

“Deze schroeven we aan de onderconstructie<br />

en vervolgens leggen we de EPDM-folies eroverheen.<br />

Op de stroken zitten zelfklevende strips en<br />

onder de folies doen we primer. Daarmee zitten<br />

de membranen rotsvast aan het dak zonder dat<br />

ze doorboord zijn.” Een ander voordeel van mechanische<br />

bevestiging is dat het dakmateriaal na<br />

gebruik makkelijker kan worden teruggewonnen<br />

voor recycling.<br />

MOOI DAK<br />

Een uitdaging waren de 356 rookluiken voor de<br />

rook- en warmteafvoer van het pand. “Dan heb<br />

je het over 356 keer vier hoeken die je net zo<br />

waterdicht wilt maken als de rest van het dak”,<br />

specificeert De Landsheere. “De hoeken, dakranden<br />

en randen van de hemelwaterafvoeren wil je<br />

bovendien dezelfde lange levensduur meegeven<br />

als de rest van de dakbedekking. Elevate staat<br />

er gelukkig om bekend dat het niet alleen goede<br />

membranen, maar daarbij ook alle benodigde details<br />

kan leveren.” Het resultaat: “In vijftien jaar is<br />

er geen enkele stormschade ontstaan. Een dak om<br />

heel trots op te zijn.” ❚<br />

Op deze locatie is de wind een bepalende factor. (Beeld: ProDelta Management BV)<br />

STEDENBOUW.NL | 85


Thema Daken<br />

Tekst | Lieke Bousema Beeld | Wédéflex<br />

Duurzame daksystemen voor een betere wereld<br />

BECAUSE WE CARE<br />

Op zoek naar de best presterende en meest duurzame daksystemen? Dan zit je goed bij Wédéflex! “Al 45 jaar bieden wij<br />

de hoogste kwaliteit dakoplossingen, verwerkt door de beste dakdekkers én met unieke Verzekerde Garantie”, vertelt<br />

Technisch Directeur Coen van der Kooij. “Bovendien innoveren wij onze bitumen dakproducten continu, met aandacht<br />

voor mens, dier en milieu. Voor onze klanten, de daken én een betere wereld. Because We Care.”<br />

Branden van de dakrol.<br />

De kwaliteit van de Wédéflex duurzame daksystemen<br />

staat als een huis. Dit geldt tevens voor de<br />

duurzame focus, die Wédéflex met een nieuwe<br />

campagne nóg meer voor het voetlicht wil brengen<br />

van woningcorporaties, gemeentes, semioverheden,<br />

ziekenhuisbesturen, schoolbesturen<br />

en andere belanghebbenden. “Een belangrijk<br />

onderdeel van onze We Care campagne is circulariteit,<br />

dat veel verder gaat dan het inzamelen<br />

en recyclen van bitumen dakproducten”, vertelt<br />

Van der Kooij. “Circulariteit begint ons inziens met<br />

een lange levensduur, waarin onze dakproducten<br />

bij uitstek voorzien. De producten hebben een<br />

bewezen levensduur van 40 jaar, waarna ze eenvoudig<br />

overlaagd kunnen worden met een nieuwe<br />

toplaag. Vervolgens kunnen de daken opnieuw 40<br />

jaar mee. Dit betekent dat onze daken tot wel 80<br />

'Opdrachtgevers willen graag de<br />

zekerheid dat wij onze dakproducten<br />

bij einde levensduur terugnemen.<br />

Maar deze terugname is voor<br />

ons minstens zo belangrijk!'<br />

jaar meegaan, waarmee zij de levensduur van heel<br />

veel gebouwen overstijgen. Doordat de producten<br />

losmaakbaar gemonteerd kunnen worden, wordt<br />

ook zinvolle recycling in de toekomst mogelijk.”<br />

UITBREIDING VAN DE<br />

RECYCLESTROOM<br />

Wédéflex heeft al in 2015 een recyclinginstallatie<br />

in gebruik genomen, waarmee bijvoorbeeld eigen<br />

86 | STEDENBOUW.NL


Thema Daken<br />

Wédéflex heeft al in 2015 een recyclinginstallatie in gebruik genomen, waarmee bijvoorbeeld eigen productieresten voor 100% gerecycled worden.<br />

productieresten voor 100% gerecycled worden.<br />

“De komende periode willen we de recyclestroom<br />

verder uitbreiden”, aldus Van der Kooij. “Bijvoorbeeld<br />

met snijresten, die actief ingezameld worden<br />

bij onze erkende dakdekkers. Om de innamestructuur<br />

verder te professionaliseren, zijn we<br />

recent een samenwerking gestart met branchevereniging<br />

ProBitumen. Ook willen we op termijn<br />

een installatie neerzetten, waardoor we in eigen<br />

beheer productie- en snijresten kunnen bewerken<br />

tot nieuwe grondstof.” In navolging van de<br />

productie- en snijresten, hoopt Van der Kooij ook<br />

steeds meer oude gemodificeerde bitumen dakbanen<br />

te recyclen. Zowel van eigen fabricaat als<br />

van derden. “Inmiddels heeft Wédéflex al succesvol<br />

gemodificeerde bitumen dakbanen met 80%<br />

recyclaat geproduceerd. Van de huidige producten<br />

bedraagt dit percentage tussen de 20 en 30%, afhankelijk<br />

van het type dakbaan. De komende jaren<br />

willen we dit percentage graag verder verhogen,<br />

maar hiervoor moet wel voldoende kwaliteitsvolle<br />

content beschikbaar zijn.”<br />

KWALITEITSVOLLE CONTENT<br />

Met name de recycling van oude daken zorgt<br />

hierbij voor uitdagingen, merkt hij. “In Nederland<br />

liggen nog behoorlijk wat teermastiekdaken, die<br />

volledig ongeschikt zijn voor recycling. En ook<br />

EPDM, PVC en niet-gemodificeerde bitumen komen<br />

voor onze productie niet in aanmerking, wat<br />

tevens geldt voor bitumen dakbanen die verlijmd<br />

zijn aan de isolatie en ondergrond. Met name<br />

vanwege de contaminatie met andere producten.<br />

Om te voorkomen dat deze ‘onzuiverheden’ in het<br />

recycle- en dus productieproces terechtkomen, is<br />

zorgvuldige kwaliteitsselectie aan de voorkant<br />

essentieel. Bovendien moeten logistieke processen<br />

nauwkeurig geregeld worden. Zorgvuldige<br />

afvalscheiding is noodzakelijk, wat gelukkig door<br />

steeds meer dakdekkers én opdrachtgevers wordt<br />

omarmd en gepusht.”<br />

WEDERZIJDSE<br />

TERUGNAMEGARANTIE<br />

Om de recyclestroom op peil te houden, geeft<br />

Wédéflex terugnamegaranties af op haar bitumen<br />

dakproducten. Van der Kooij spreekt<br />

zelfs over een wederzijdse terugnamegarantie.<br />

“Opdrachtgevers willen graag de zekerheid<br />

dat wij onze dakproducten bij einde levensduur<br />

terugnemen. Maar deze terugname is<br />

voor ons minstens zo belangrijk! Immers wordt alleen<br />

dan een gesloten kringloop mogelijk. In ons<br />

land wordt per jaar zo’n 17 tot 20 miljoen vierkante<br />

meter bitumineuze dakbedekking verkocht.<br />

Een enorme berg, die we graag bewaren voor de<br />

toekomst. Wij zetten hier nu alvast de systemen<br />

voor op.” ❚<br />

Coen van der Kooij, Technisch Directeur van Wédéflex.<br />

STEDENBOUW.NL | 87


2<br />

Wédéflex Established Dealer<br />

maakt kwaliteitsdak<br />

3<br />

Onderhoud<br />

monitoren<br />

3<br />

Onderhoud<br />

monitoren<br />

2<br />

Wédéflex Established Dealer<br />

maakt kwaliteitsdak<br />

4<br />

> 40 jaar<br />

overlagen<br />

4<br />

> 40 jaar<br />

overlagen<br />

1<br />

Productie<br />

Wédéflex dakrol<br />

5<br />

Onderhoud<br />

monitoren<br />

6<br />

> 80 jaar<br />

Ontmantelen en recyclen<br />

Wédéflex daken worden<br />

grondstof<br />

6<br />

> 80 jaar<br />

Ontmantelen en recyclen<br />

Wédéflex daken worden<br />

grondstof<br />

5<br />

Onderhoud<br />

monitoren<br />

100% RECYCLEBAAR<br />

Echt waar. Het gemodificeerde bitumen waar de<br />

dakproducten van Wédéflex van gemaakt worden<br />

zijn 100% recyclebaar. Bij Wédéflex Duurzame<br />

Daksystemen is recycling een onderdeel van<br />

onze missie. We noemen het: WeCare.<br />

Sinds 2015 recyclen we bitumineuze dakbanen en<br />

produceren we dakrollen met gerecyclede content.<br />

Hoewel recycling cruciaal is voor ons, zien we het niet<br />

als een Unique Selling Point (USP). We zien het als onze<br />

verantwoordelijkheid om goed te zorgen voor het milieu<br />

en toekomstige generaties. Als lid van ProBitumen<br />

dragen we actief bij aan het verzamelen van snijresten<br />

bij dakbedekkingsbedrijven.<br />

De bovenstaande visual illustreert hoe recycling<br />

bij Wédéflex eruitziet. Wédéflex daken gaan meer dan<br />

40 jaar mee. Aan het einde van deze levensduur kunnen<br />

we onze daken voorzien van een nieuwe laag<br />

dakbedekking (re-use on site). En vervolgens kan het dak<br />

nog eens 40 jaar topprestaties leveren. Na 80 jaar is het<br />

Wédéflex dakbedekkingssysteem volledig recyclebaar.<br />

Dát is pas duurzaam.<br />

Lees hier meer over<br />

onze duurzame beloftes<br />

en ambities


INTERIOR GLASSOLUTIONS<br />

MAAK KENNIS MET<br />

ONZE INNOVATIES.<br />

NEW<br />

PROJECTS.<br />

KRINKELS BREDA<br />

ARCHITECT: PAUL DE RUITER ARCHITECTS AMSTERDAM<br />

AANNEMER: WINTERS BOUW EN ONTWIKKELING BREDA<br />

PRODUCT: SYSTEMS CLIP-IN SILENCE 2242 EN<br />

SYSTEMS SILENCE DOOR PC4200<br />

DE GOUDEN KOETS<br />

ARCHITECT: RODERIK VAN DER WEIJDEN<br />

BOUWER: KLOOSTERBOER DECOR BV<br />

LICHTONTWERP: JOOST DE BEIJ<br />

PRODUCTEN: SYSTEMS PROTECT DGU<br />

HET ONMOGELIJKE TOCH MOGELIJK MAKEN!<br />

Dit is slechts een kleine greep uit onze vele bijzondere projecten. Bezoek onze showroom in Veenendaal<br />

voor een kleine greep uit de onbegrensde mogelijkheden en bespreek geheel vrijblijvend wat wij voor u<br />

kunnen betekenen met een van onze adviseurs.<br />

E info@igsbv.nl T +31 (0)318 24 6000 Veenendaal


Tekst en beeld | VKG<br />

Kunststof kozijnenbranche kiest<br />

voor circulaire bouweconomie<br />

Vooruitgang in verduurzaming gaat over het dragen van verantwoordelijkheid. Dit begint met inzicht in de belastbaarheid<br />

van de producten die je levert. Het vergt zicht op de keten én de processen na levering van jouw product: belangrijke<br />

thema’s binnen de kunststof kozijnenbranche. Voor Jelmer Bijlsma, manager Duurzaamheid & Innovatie bij profielleverancier<br />

Kömmerling (onderdeel van de profine Group) en Edwin van Houten, branchemanager Vereniging Kunststof Gevelelementen<br />

(VKG) zijn deze thema’s dagelijkse kost. We stelden de vraag hoe zij een duurzamere toekomst voor zich zien.<br />

Bijlsma werkt al jaren binnen de branche en richt<br />

zich sinds 2,5 jaar dagelijks volledig op duurzame<br />

innovatie. “Om duurzame vooruitgang te realiseren,<br />

moet je een breed draagvlak creëren en dus<br />

samenwerken. Binnen VKG moeten we het samen<br />

doen, dat is de enige manier om genoeg draagvlak<br />

te creëren voor de vooruitgang. We moeten samen<br />

een visie hebben en daarachter partijen hebben<br />

die willen investeren in duurzame ontwikkelingen.<br />

Ook vanuit de markt is er steeds meer behoefte<br />

aan duurzaamheidsverandering. Ik vind die druk<br />

alleen maar positief.”<br />

Van Houten is 35 jaar werkzaam in de branche,<br />

nu als branchemanager bij VKG, waar hij de<br />

circulariteit van de branche aanjaagt. “Juist bij<br />

vooruitgang is het belangrijk dat we de basis<br />

niet uit het oog verliezen. Een goed geplaatst<br />

kozijn zorgt voor optimale isolatie en het goed<br />

te demonteren is als een gebouw aan het einde<br />

van de looptijd is. Dit is essentieel binnen de<br />

circulaire bouweconomie.”<br />

KUNSTSTOF: BEWEZEN<br />

DUURZAME OPTIE<br />

De milieukostenindicator (MKI) waardeert producten<br />

per vierkante meter. Het geeft adviesbureaus<br />

en architecten eerlijk vergelijk bij het maken van<br />

bouwberekeningen; de impact is inzichtelijk. Bijlsma:<br />

“We zijn bezig met verduurzamen, net als vele<br />

andere branches met hun materialen. Na zeven<br />

keer recyclen voldoet kunststof nog steeds aan<br />

alle eisen. Het is duurzaam, misschien minder in<br />

grondstofwinning, maar wel in levensduur, onderhoud<br />

en recycling. De LCA is een belangrijker middel<br />

geworden, de stappen inzichtelijk maken geeft<br />

een nulmeting; een startpunt om te gaan verbeteren.<br />

Ook het bestaan en gebruik van de Nationale<br />

Milieudatabase is een stap voorwaarts. Het brengt<br />

gezonde concurrentie met zich mee en dat is prima.<br />

Het doel heiligt dit middel zonder meer."<br />

Om een product op te laten nemen in de Nationale<br />

Milieudatabase, start je met de LCA. "Je moet alles<br />

in kaart brengen, te beginnen bij de delving<br />

van grondstoffen. Veel fabrikanten maken halffabricaten,<br />

zoals profielleverancier Kömmerling. Je<br />

moet dus met elkaar gegevens gaan uitwisselen,<br />

'Duurzaamheidsontwikkelingen mogen we<br />

zien als uitdagingen, ook op economisch vlak'<br />

Schoolproject in Eindhoven met circulaire kozijnen.<br />

90 | STEDENBOUW.NL


'Juist bij vooruitgang is het<br />

belangrijk dat we de basis<br />

niet uit het oog verliezen'<br />

Recyclaat. (Beeld: Deceuninck)<br />

die samenwerking is de enige manier om vooruit<br />

te komen met de hele branche.”<br />

WAAR IS JE MATERIAAL<br />

OVER ENKELE DECENNIA?<br />

In zijn rol als branchemanager is Van Houten bezig<br />

met het verbinden van nu en de toekomst. “We<br />

gaan van slopen naar demonteren, dat is onvermijdelijk.<br />

Dat betekent dat er een belangrijke verandering<br />

zit in de ontwerpfase. We moeten kozijnen<br />

maken die nu makkelijk te monteren zijn, zodat ze<br />

straks makkelijk gedemonteerd kunnen worden. Als<br />

er vandaag een element geplaatst wordt, willen we<br />

nu al weten waar ons (recycle)materiaal over bijvoorbeeld<br />

50 jaar is. Niet alleen nieuwbouw moet<br />

inzoomen op het begrip demontabel, het speelt ook<br />

bij renovatie een grote rol. Het is echt een andere<br />

manier van denken, ook voor architecten: je hebt<br />

te maken met bestaande elementen en moet nog<br />

creatiever zijn.”<br />

DE KRACHT VAN HET COLLECTIEF<br />

Als het gaat om vereende krachten dan ziet Van<br />

Houten veel kansen in de lobby. “Wetgeving moet<br />

stimulerend werken, het is goed dat we als branchevereniging<br />

aan tafel zitten in Europa. Onlangs is er<br />

nog een succes behaald wat betreft de loodnorm.<br />

Er is erkend dat de kunststofkozijnenbranche<br />

een gesloten recyclekring heeft en er geen lood<br />

'lekt'. Zit je niet aan de juiste tafel, dan wordt het<br />

overbrengen van kennis onmogelijk. Mede door<br />

onze inspanning en kennisoverdracht is er een<br />

uitzondering aangenomen in de wet, zodat deze<br />

geen barrières meer opwerpt voor de recycling van<br />

kunststof kozijnen van voor 2004. Dit scheelt bergen<br />

perfect recyclebaar kozijnafval.”<br />

BAANBREKENDE INNOVATIE<br />

Kömmerling is, samen met een bij VKG aangesloten<br />

kozijnfabrikant, een partnerschap aangegaan<br />

met een grondstoffenleverancier. Het doel: een<br />

duurzamere grondstof. De olie die voor kunststof<br />

gebruikt wordt hoeft namelijk niet fossiel te zijn,<br />

in dit geval wordt gebruik gemaakt van een restproduct<br />

uit de papierindustrie. Inmiddels zijn de<br />

eerste kozijnen van bio-attributed PVC geplaatst.<br />

Bijlsma: “Fossiele bronnen raken uitgeput, dus<br />

fossiele brandstoffen worden prijziger. Uiteindelijk<br />

worden alternatieven dus ook commercieel<br />

aantrekkelijker. Die commerciële prikkel draagt<br />

vanzelfsprekend ook bij aan de kanteling, het mes<br />

snijdt dan aan twee kanten.”<br />

Van Houten benadrukt hoe belangrijk het is dat de<br />

huidige generatie zich verantwoordelijk voelt voor<br />

de toekomstige generaties, op een positieve manier.<br />

“Duurzaamheidsontwikkelingen mogen we<br />

zien als uitdagingen, ook op economisch vlak.”<br />

Bijlsma sluit af met de hoop dat de branche blijft<br />

versnellen. Hij geeft aan dat de hele breedte nodig<br />

is, ook de beton- en ijzerindustrie. “Het enorme<br />

netwerk aan verschillende partijen is heel waardevol<br />

in deze vooruitgang.” ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 91


Park 34 Crossings Hulst<br />

Wat onmiddellijk opvalt, zijn de enorme afmetingen.<br />

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Hercuton<br />

GROOTSCHALIG BOUWEN MET<br />

OOG VOOR FLORA EN FAUNA<br />

In de basis is Park 34 Crossings een distributiecentrum zoals vele andere distributiecentra, maar de bouw verloopt anders.<br />

Er staat niet één kraan opgesteld, maar vier op een rij. De uitvoerder verplaatst zich niet te voet, maar in een elektrische<br />

golfkar. En aan de dakbedekking werkt een team van niet minder dan twaalf dakdekkers. De immense afmetingen<br />

van Park 34 Crossings hebben impact op alle facetten van het bouwproces.<br />

Het was ontwikkelaar Over Engh Vastgoed die<br />

het perceel waarop nu het XXL-dc Park 34 Crossings<br />

wordt gebouwd, signaleerde. Zij realiseerde<br />

zich dat hier een buitenkans lag en zocht contact<br />

met de grondeigenaar. “De grondschaarste was<br />

ingetreden”, vertelt Misja Bakker, directeur/eigenaar<br />

van Over Engh Vastgoed. “Hulst ligt op een<br />

steenworp afstand van de haven van Antwerpen<br />

en de grote omvang van het perceel speelt exact in<br />

op de wensen van hedendaagse logistieke e-commercepartijen.<br />

Zij hebben liever één grote werklocatie<br />

dan drie kleinere. Vroeger was de maximale<br />

grootte van een distributiecentrum 30.000<br />

tot 40.000 m 2 , nu is dat 60.000 tot 150.000 m 2 .”<br />

Over Engh Vastgoed regelde de vergunningen<br />

en ontwikkelde het project in samenwerking<br />

met Hercuton.<br />

De grootte van het terrein is vergelijkbaar met veertig voetbalvelden. (Beeld: Andre Sprong)<br />

TOEPASSELIJKE NAAM<br />

Wat onmiddellijk opvalt aan Park 34 Crossings op<br />

bedrijvenpark Hogeweg V zijn de afmetingen van<br />

het distributiecentrum. De kavel is ruim 20 hectare<br />

groot, wat te vergelijken is met zo’n 40 voetbalvel-<br />

92 | STEDENBOUW.NL


Park 34 Crossings Hulst<br />

den. Het distributiecentrum zelf wordt zo’n 118.000<br />

m² groot en daaromheen worden 1.000 parkeerplaatsen<br />

en 85 stallingsplaatsen ingericht. “De<br />

afmetingen klinken zelfs door in de naam”, vertelt<br />

Maarten Bakker, algemeen directeur van Hercuton.<br />

“Een terrein van deze omvang, dat straks opgaat in<br />

de omgeving kun je met recht een park noemen.”<br />

CASCO VAN HOUT EN BETON<br />

De constructie van het distributiecentrum wordt<br />

opgebouwd met betonnen kolommen en houten<br />

balken. Geen reguliere keus en ook niet de goedkoopste.<br />

Toch is deze keuze overtuigd gemaakt.<br />

“Een casco van beton en hout is en blijft voelbaar<br />

in het hele gebouw”, vertelt Bakker. “Het zorgt<br />

voor een plezierige werkomgeving. Daarbij is het<br />

duurzaam; alleen al in het dak is 5.000 m 3 hout<br />

verwerkt. Daarin wordt een geweldige hoeveelheid<br />

CO 2<br />

opgeslagen! Het liefst hadden<br />

we het hout gecombineerd met circulair beton,<br />

maar dit stuitte op logistieke problemen.”<br />

VIER UNITS<br />

Om voorbereid te zijn op meerdere scenario’s<br />

wordt het dc verdeeld in vier units, die apart<br />

kunnen worden verhuurd. Deze vierindeling<br />

hanteert Hercuton ook bij de organisatie van<br />

de bouw, maar zelfs de afmetingen van een<br />

unit zijn groot. “De grootschaligheid maakt<br />

van alles een logistieke uitdaging. Alleen al<br />

het plaatsen en vervolgens bewaken van de<br />

bestellingen is een dagtaak.”<br />

Een casco van beton en hout blijft voelbaar<br />

in het gebouw. (Beeld: Andre Sprong)<br />

In het hout wordt een geweldige hoeveelheid CO 2<br />

opgeslagen. (Beeld: Andre Sprong)<br />

'De grootschaligheid maakt van<br />

alles een logistieke uitdaging'<br />

NATUURINCLUSIEF<br />

Er wordt in Hulst gebouwd met respect voor de<br />

flora en fauna op en rondom het perceel. Een lokale<br />

belangengroep wilde dat het gebouw zoveel<br />

mogelijk opging in de natuur en werd afgeschermd<br />

door een talud met beplanting. De juiste beplanting<br />

zou bovendien de biodiversiteit ten goede<br />

komen. Veel punten waren al voorzien in het plan,<br />

maar in overleg met de belangengroep is hier nog<br />

meer nadruk op gelegd, wat het project ten goede<br />

komt. “In overleg is gekozen voor inheemse plantensoorten<br />

die de ruimtelijke inpassing versterken<br />

en de biodiversiteit bevorderen”, merkt Bakker op.<br />

“Hier hebben we ook gemeente Hulst leren kennen<br />

als een positieve, betrokken partij.” ❚<br />

De immense afmetingen van Park 34 Crossings hebben impact op alle facetten van het bouwproces.<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Hercuton, Nieuwkuijk<br />

Ontwikkelaar<br />

Over Engh Property, Rotterdam<br />

Constructeur, architect en aannemer<br />

Hercuton, Nieuwkuijk<br />

Installaties<br />

Hoppenbouwers Techniek, Udenhout<br />

Bouwperiode<br />

februari 2023 – medio 2024<br />

STEDENBOUW.NL | 93


VERTICAL Amsterdam<br />

Facédo werd al in 2019 betrokken, om in<br />

een bouwteam met Heijmans Utilitaire<br />

Woningbouw en Vianen de juiste<br />

detailleringen voor VERTICAL te bepalen.<br />

94 STEDENBOUW.NL


VERTICAL Amsterdam<br />

Tekst | Lieke van Zuilekom<br />

Beeld | Facédo<br />

Circa 5.500 m 2 kozijnen en 1.000 m 2<br />

vliesgevels voor VERTICAL Amsterdam<br />

Vijf kleuren, twee<br />

systemen, één kwaliteit<br />

Amsterdam-Sloterdijk transformeert in een rap tempo van een businessdistrict naar een gevarieerde wijk met woningen, bedrijven,<br />

horeca en overige voorzieningen. Bijzondere blikvanger in het gebied is VERTICAL; een ‘verticale tuin’ met 168 appartementen<br />

verdeeld over de bouwvolumes East, West en Center. In het ontwerp is veel plaats voor de natuur. Grote plantenbakken,<br />

houten gevelelementen en indrukwekkende raampartijen combineren het beste van architectuur, vergroening en transparantie<br />

en geven het ensemble een luxe en sfeervolle uitstraling. De aluminium kozijnen en vliesgevels van Facédo sluiten hier<br />

perfect bij aan.<br />

In opdracht van Heijmans Utilitaire Woningbouw verzorgde Facédo de levering,<br />

montage en luchtdichte afwerking van circa 5.500 m 2 aluminium kozijnen,<br />

ten behoeve van de appartementen, maisonnettes, ruime tuinwoningen<br />

en stadswoningen. “Een groot deel van de kozijnen is geleverd aan houtskeletbouwleverancier<br />

Vianen”, vertelt Bram Leijser, projectleider bij Facédo.<br />

“In de HSB-fabriek in Montfoort zijn de kozijnen zorgvuldig ingebouwd in de<br />

houtskeletbouw gevelelementen, die vervolgens kant-en-klaar en just-in-time<br />

naar de bouw zijn vervoerd. Voor de commerciële ruimtes op de begane grond<br />

en shared living op de vijfde verdieping hebben wij bovendien circa 1.000 m 2<br />

aluminium vliesgevels geleverd en gemonteerd.”<br />

HOGE KWALITEIT, KORTE DOORLOOPTIJD<br />

Groot voordeel van prefabricage is dat onder de beste arbeids- en klimaatomstandigheden<br />

gewerkt kan worden, vertelt Leijser. “Hierdoor kunnen<br />

we de kwaliteit nog beter beheersen. Bovendien leidt prefabricage tot een<br />

aanzienlijk kortere doorlooptijd op de bouw.” Voorwaarde hiervoor is wel<br />

dat elementen en detailleringen nauwkeurig worden afgestemd. Niet voor<br />

niets werd Facédo al in 2019 betrokken, om in een bouwteam met Heijmans<br />

Utilitaire Woningbouw en Vianen de juiste detailleringen voor VERTICAL<br />

te bepalen. Maar ook om de ideale balans te vinden tussen architectonische<br />

uitstraling en praktische uitvoerbaarheid. Leijser kijkt met veel plezier terug<br />

op dit proces, waarin heel prettig is samengewerkt en iedereen zijn beste<br />

beentje voorzette. “Dankzij de sterke betrokkenheid en brede expertise van<br />

onze bouwpartners én eigen medewerkers hebben wij hele goede details kunnen<br />

maken”, vertelt hij. “Dat heeft de uitvoering inmiddels bevestigd. Doordat<br />

het team van voorbereiding tot eindoplevering gelijk bleef, wist iedereen van<br />

de hoed en de rand. Dat is in deze tijd best bijzonder.”<br />

THERMISCH ÉN AKOESTISCH ISOLEREND<br />

Aan de basis van de aluminium kozijnen in VERTICAL ligt het Kawneer<br />

RT72 Reflex systeem, met een gemiddelde Uwindow van


Bloemenbuurt Utrecht<br />

Tekst | Reina Lanters<br />

Beeld | Vios Bouw<br />

Renovatie van de Bloemenbuurt<br />

met de bewoners voorop<br />

Een uitdagend project, de renovatie van de Bloemenbuurt in Utrecht. Volgens hoofduitvoerder van dit project Henry<br />

Verkerk is deze renovatie Vios Bouw op het lijf geschreven. Het bouwbedrijf pakt 478 woningen aan, en met resultaat!<br />

Verkerk vertelt over de unieke aspecten en uitdagingen van dit project.<br />

NIET ZOMAAR EEN RENOVATIE<br />

De renovatie van 478 woningen in de Bloemenbuurt<br />

in Utrecht begon in augustus 2019. Vios<br />

Bouw peilde in het voortraject samen met Portaal<br />

het draagvlak en bekeek de staat van de sociale<br />

huurwoningen. Die konden wel een opknapbeurt<br />

gebruiken, maar dat ging niet zomaar. De renovatie<br />

vond namelijk plaats in bewoonde staat.<br />

Volgens Verkerk is het project echt gemaakt<br />

voor Vios Bouw: “Dit project is ons op het lijf geschreven.<br />

Een grote renovatie met de bewoners<br />

erbij en dat in een volle wijk. Rekening houden<br />

met alle betrokken partijen, bij ons verloopt dat<br />

gewoon goed.”<br />

LOGISTIEKE UITDAGING<br />

De Bloemenbuurt is een dichtbevolkte wijk met<br />

smalle straten en beperkte parkeerruimte. Dat<br />

De renovatie in volle gang.<br />

96 | STEDENBOUW.NL


Bloemenbuurt Utrecht<br />

De Bloemenbuurt.<br />

vraagt volgens Verkerk om creativiteit: "De kleine<br />

straatjes bevinden zich in het deel van Utrecht<br />

waar je gratis kunt parkeren. Dat was erg te merken<br />

aan de beperkte plekken in de straatjes. Ons<br />

team moest creatief zijn met het inrichten van de<br />

bouwplaats en het transport van materialen. Voor<br />

de vrachtwagen was namelijk geen ruimte. De benodigde<br />

materialen leverden we op strategische<br />

momenten, anders was je parkeerplek weer weg.”<br />

VAN EIGEN BODEM<br />

“Voor de bewoners is een renovatie als dit best<br />

wel ingrijpend”, legt Verkerk uit. “De woningbegeleider<br />

van Vios Bouw leidde dit samen met die<br />

van Portaal in goede banen. De bewoners kregen<br />

bijvoorbeeld een brochure met de plannen. Ook<br />

zorgden ze voor een rustwoning en meerdere<br />

logeerwoningen. Dit zijn mooie verblijfplaatsen,<br />

die niet onder doen voor hun eigen woningen. Ze<br />

zijn geschikt voor alle bewoners. Ouderen, mensen<br />

met een beperking en jonge kinderen voelen<br />

zich hier allemaal thuis. En dat is ook wel nodig,<br />

aangezien de bewoners door de verbouwing<br />

niet in hun eigen huis konden blijven. Die vond<br />

namelijk zowel aan de binnenkant als aan de<br />

buitenkant plaats.”<br />

MET HET OOG OP DE TOEKOMST<br />

Duurzaamheid staat bij Vios Bouw hoog in het<br />

vaandel, waarbij het bedrijf ver vooruit kijkt. “De<br />

renovatie van de wijk is toekomstbestendig. We<br />

hebben onder andere zonnepanelen geplaatst<br />

op de hellende daken, wat ook voor ieders portemonnee<br />

een fijne bijkomstigheid is.” Verkerk<br />

vertelt ook over een verschil in uitstraling na de<br />

renovatie: “Eerst lagen er van die grote, betonnen<br />

sneldek-dakpannen waar veel mos op groeit.<br />

Met de ouderwetse dakpannen die we nu hebben<br />

gelegd, krijgt de Bloemenbuurt de mooie, oorspronkelijke<br />

uitstraling weer terug. Het is echt een<br />

plaatje geworden!” ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Portaal<br />

Architect<br />

ONB<br />

Constructeur<br />

Nieman<br />

Aannemer<br />

Vios Bouw Utrecht<br />

Installaties<br />

Bonarius (W) en Nieuwhoff de Rijk (E)<br />

Bouwperiode<br />

augustus 2019 – juli 2024<br />

Tijdens de renovatie – die zich nu in de derde fase<br />

bevindt – houdt Vios Bouw goed contact met de<br />

bewoners. Het familiebedrijf, opgericht in 1934,<br />

bevindt zich naast Utrecht ook in Houten en Amsterdam.<br />

Verkerk, die volgend jaar 25 jaar in dienst<br />

is, vertelt waarom Vios Bouw zo geschikt is voor<br />

dit project: “Veel werknemers komen uit de regio.<br />

Een aantal timmerlieden woont bijvoorbeeld drie<br />

straten verderop. Dat is heel leuk en waardevol.<br />

Niet alleen door de reisafstand naar hun werk,<br />

maar ook door de connectie met de bewoners. Op<br />

die manier weten we wat er speelt en waar we<br />

rekening mee kunnen houden.”<br />

De renovatie bevindt zich in de derde fase.<br />

STEDENBOUW.NL | 97


Bloemenbuurt Utrecht<br />

Tekst | Bram van de Ven Beeld | ACN Totale Afbouw<br />

BOUWEN AAN DUURZAAMHEID IN DE<br />

BLOEMENBUURT IN UTRECHT<br />

De renovatie van de Bloemenbuurt in Utrecht is in volle gang. Het doel: een duurzame woonwijk. ACN Totale Afbouw is<br />

verantwoordelijk voor de uitvoering. Bedrijfsleider Thomas Jacobsen vertelt over het project.<br />

“De woningen moeten onder andere van het gas af. Dat vergt een goede<br />

isolatie en daar zijn wij nu mee bezig. We renoveren zowel de voor- als achtergevel<br />

om de woningen te verduurzamen.” Dat gaat niet zonder uitdagingen.<br />

Zo komt ACN in de oude woningen soms voor ongewenste verrassingen te<br />

staan. “Bij sommige woningen is asbest aangetroffen. Dat betekent dat die<br />

woningen eerst gesaneerd moeten worden. Wij werken met een strakke planning,<br />

dus dat is lastige uitdaging.”<br />

STEENTJE VOOR STEENTJE<br />

Om de renovatie minder ingrijpend te maken voor de bewoners, besloot ACN<br />

de werkzaamheden op te delen. “Dit project is uitdagend, omdat we in de<br />

woningen aan het werk zijn. Ook op de bovenverdieping. De mensen wonen<br />

daar gewoon nog, waardoor we maar beperkte ruimte hebben. Om zo min<br />

mogelijk in de weg te staan, werken we in kleine stukjes. Eerst doen we de<br />

voorgevel en dan pas de achtergevel.”<br />

DE LAATSTE HAND<br />

AAN GAVE PROJECTEN<br />

Wij hebben plek voor:<br />

MONTAGEMEDEWERKERS en een<br />

PROJECTLEIDER/UITVOERDER<br />

Ben jij een oplossingsgerichte doorzetter<br />

met technisch inzicht?<br />

Kijk dan snel verder op www.c-acn.nl<br />

Voor informatie, bel Thomas Jacobsen: 0318-576450<br />

Voorzetwand achtergevel.<br />

EEN COMPLEET PLAATJE<br />

Hoewel de werkzaamheden van ACN in de Bloemenbuurt niet zonder slag<br />

of stoot gaan, kunnen de bewoners rekenen op een nette afwerking. Dat is<br />

ook de reden waarom opdrachtgever VIOS Bouw bij ACN aanklopte voor het<br />

renovatieproject. “We hebben een nauwe band met VIOS. Zij weet wat ze aan<br />

ons heeft en dat we afspraken nakomen. Daarnaast bieden wij het complete<br />

plaatje aan. We geven niet alleen de voorzet, maar ook de afwerking. Denk<br />

aan het sauswerk van de wanden en de vensterbanken. Dat is een pluspunt<br />

voor de aannemer, maar ook voor de bewoners. Zij genieten straks van hun<br />

vers gerenoveerde huizen.” ❚<br />

98 | STEDENBOUW.NL


CIRCULAIR SLOPEN<br />

Reshaping today,<br />

creating tomorrow<br />

Duurzaamheid door circulariteit<br />

Wij noemen onszelf geen slopers. Wij zijn duurzame<br />

hervormers. RGS is al lang geen traditionele<br />

sloopaannemer meer, maar een ontzorgend<br />

dienstverlener met hergebruik als core business.<br />

www.rgs.nl


Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)<br />

'Wij werken steeds minder als<br />

onderaannemer in de uitvoering'<br />

100 | STEDENBOUW.NL


Tekst | Jan-Kees Verschuure<br />

Beeld | RGS<br />

BOUWMARKT VOOR HERBRUIKBARE<br />

MATERIALEN IS STAP IN<br />

CIRCULAIRE SLOOP<br />

Voor sloopbedrijven is hergebruik een belangrijke drager van hun businessmodel. Zaak is om hergebruik van bouwmaterialen<br />

te integreren in de bouwketen, zegt commercieel directeur Hans Nijkamp van circulair sloopbedrijf RGS. “Waar<br />

geïnnoveerd wordt in de samenwerking, zie je resultaten. Wij doen dat altijd op basis van haalbare businessmodellen<br />

voor al onze partners. RGS is al lang geen traditionele sloopaannemer meer, maar een ontzorgend dienstverlener met<br />

hergebruik als corebusiness.”<br />

Circulariteit is steeds vaker uitgangspunt op projectniveau,<br />

en vooral door architecten en ontwikkelaars<br />

wordt hoog ingezet. Familiebedrijf RGS uit<br />

Rijssen heeft een landelijke dekking, een uitgebreide<br />

portefeuille in de Randstad, koopt al sinds<br />

de oprichting in 1959 bouwmaterialen op voor<br />

hergebruik en ziet zichzelf als schakel in de economische<br />

en programmatische haalbaarheid van<br />

circulair slopen. “Wij werken steeds minder als<br />

onderaannemer in de uitvoering, maar kopen de<br />

opstallen zelf op. Soms zelfs 27 hectare fabrieksterrein<br />

met uitzondering van de grond; daarin zitten<br />

belangrijke verantwoordelijkheden als asbestsanering,<br />

het stukje sloop waar hergebruik niet<br />

mogelijk is. Wij recyclen tot aan 98, 99 procent<br />

van de gebouwen in eigen beheer.”<br />

MATERIALENPASPOORT<br />

Dat doet RGS op basis van bewijslast en een<br />

no-nonsense benadering, zegt Nijkamp. “Steeds<br />

vaker dienen duurzame bouwers en slopers een<br />

materialenpaspoort in te dienen in selectieprocessen.<br />

Wij doen dat standaard en in detail. Input is<br />

output. Voor de doorverkoop van opnieuw te gebruiken<br />

materiaal hebben wij duurzame partners.”<br />

Dat gaat steeds een stapje verder in finetuning.<br />

“Je hebt slooppartijen die heel goed zijn in het<br />

lobbywerk en partijen die alle assets in een keer<br />

overnemen. Wij zitten daar tussenin: ontzorging<br />

van de opdrachtgever en economische haalbaarheid<br />

zijn beide noodzakelijk. Op die manier hebben<br />

wij enkele jaren geleden de aanbesteding<br />

gewonnen van de sloop van Fontys Hogeschool<br />

in Eindhoven, met maximaal hergebruik en<br />

volledige bewijslast.”<br />

VOLUME<br />

Veel in het gereedmaken van sloopmateriaal voor<br />

Verzameling herbruikbaar materiaal tijdens de sloop.<br />

hergebruik doet RGS zelf, op de eigen bedrijfslocatie<br />

in Rijssen. Het herhalen van processen en<br />

creëren van volume is daarin essentieel, vervolgt<br />

Nijkamp. “Stalen en houten balken bijvoorbeeld,<br />

of isolatieplaten: met die bouwmaterialen vallen<br />

grote stappen te maken in duurzaam hergebruik.<br />

Die producten worden nieuw steeds duurder en/<br />

of schaarser. Ook kunnen wij er volume mee creëren.<br />

Wij gaan daarom onze dienstverlening verder<br />

uitbreiden met een professionele bouwmarkt voor<br />

herbruikbare materialen, en een goede prijs.”<br />

STAPPEN<br />

De afnemer moet ervan uit kunnen gaan dat het<br />

materiaal goed is en in grote partijen beschikbaar.<br />

“Wij zorgen voor courante afmetingen en opwaardering<br />

van het materiaal – spijkervrije en op maat<br />

geschaafde houten balken bijvoorbeeld. Het zal<br />

met stappen gaan – volledige circulariteit is nog<br />

ver weg, maar wij geloven dat zo'n bouwmarkt<br />

een belangrijke stap is in haalbare verduurzaming,<br />

steeds meer in de richting van maximaal hergebruik”,<br />

besluit Nijkamp. ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 101


Smits Zevenhuizen<br />

Tekst | Ramona Kezer Beeld | Van Hoorn en Van der Kley<br />

BIJZONDERE INDELING EN LOGISTIEKE UITDAGINGEN<br />

‘FOODSAFE’ DISTRIBUTIECENTRUM<br />

VAN 8.000 M 2<br />

Het project moest ‘foodsafe’ gerealiseerd worden.<br />

Bouw- en aannemingsbedrijf Van Hoorn en Van der Kley bouwde voor Smits Zevenhuizen een nieuw distributiecentrum<br />

voor kaas en diervoeder als uitbreiding op het bestaande complex. De uitbreiding werd afgelopen voorjaar opgeleverd na<br />

een bouwperiode van ruim een jaar. In dit nieuwe DC worden rest- en zijstromen uit de levensmiddelenindustrie verwerkt<br />

en klaargemaakt voor verzending.<br />

Van Hoorn en Van der Kley voerde als hoofdaannemer<br />

het project uit in bouwteamverband. Edwin<br />

van Hoorn is mede-eigenaar van het bouwbedrijf:<br />

“Het gaat om een flinke uitbreiding van een bestaand<br />

pand. De nieuwbouw heeft een bruto<br />

vloeroppervlak van 8.000 m 2 . Hiervan is 5.670 m 2<br />

bedoeld voor koelcellen, productie en expeditie en<br />

2.330 m 2 voor kantoren en overige ruimtes.”<br />

Het pand heeft een bruto vloeroppervlak van 8.000 m 2 .<br />

Omdat het pand bedoeld is voor de opslag en productie<br />

van levensmiddelen, moest het ‘foodsafe’<br />

gerealiseerd worden, vertelt Arjo van Genderen,<br />

bedrijfsleider en ook mede-eigenaar van Van<br />

Hoorn en Van der Kley. “Het bedrijf moet immers<br />

voldoen aan hoge hygiëne-eisen. Daarom zijn afwerkingen<br />

en aansluitingen zodanig gemaakt, dat<br />

het goed schoon te houden is. Ook kwamen er goten<br />

en putten in bijna elke ruimte. Eén van de redenen<br />

waarom wij geselecteerd zijn voor dit project,<br />

is omdat we de afgelopen jaren vaker projecten<br />

realiseerden in de foodindustrie, waaronder voor<br />

vleesverwerkende bedrijven. We zijn dus gewend<br />

om te werken met strenge eisen. ❯<br />

STEDENBOUW.NL | 103


Smits Zevenhuizen<br />

Ook werken we met dit soort projecten vaak samen<br />

met de andere leden van het bouwteam,<br />

zoals de E-installateur Van Weerdenburg Electrotechniek<br />

en W-installateur B&V Techniek. Uiteraard<br />

zoekt de opdrachtgever partijen die dit in<br />

goede samenwerking kunnen bouwen.”<br />

‘OPDRACHTGEVER HEEFT<br />

VOORAF GOED NAGEDACHT’<br />

Kees Wiltenburg was bij dit project werkvoorbereider<br />

en projectcoördinator vanuit Van Hoorn en<br />

Van der Kley. “Wat het project bijzonder maakt, is<br />

de omvang, maar ook de indeling. Daar heeft de<br />

opdrachtgever vooraf heel goed over nagedacht.<br />

Er zitten koelruimtes in, expeditie en een heel logistiek<br />

systeem van liften en kettingbanen. Iedere<br />

ruimte moet apart kunnen worden afgesloten,<br />

daarom zitten er zo’n zeventig bedrijfsdeuren in,<br />

van brandrolschermen tot koelceldeuren. Het is<br />

een vrij complex project, maar dat maakt het ook<br />

interessant.” Daarnaast was het bedrijf tijdens de<br />

gehele bouwfase gewoon operationeel. Dat leverde<br />

de nodige logistieke uitdagingen op. Zo werd<br />

alles afgestemd met de logistiek manager van<br />

Smits: van de aan- en afvoer van materieel tot het<br />

plaatsen van de staalconstructie en de stortfases.<br />

Iedere ruimte moet apart kunnen worden afgesloten.<br />

Het nieuwe distributiecentrum van Smits Zevenhuizen.<br />

Een complex, maar interessant project.<br />

BOUWEN IN MEERDERE FASES<br />

Het pand is deels traditioneel opgebouwd.<br />

Zo is de voorgevel opgebouwd van kalkzandsteen,<br />

metselwerk en houten kozijnen. Maar<br />

er zit ook prefab beton in, staalconstructies en<br />

sandwichpanelen. Vanwege de grote oppervlakte<br />

van het pand en de logistieke raakvlakken<br />

met Smits werd de bouw vanuit het midden<br />

opgestart en uitgevoerd in meerdere fases die<br />

elkaar overlapten, waardoor de werkzaamheden<br />

in een treintje uitgevoerd konden worden.<br />

Het projectmanagement werd verzorgd door Triple<br />

Group. Wiltenburg: “Het was voor ons de eerste<br />

'Wat het project bijzonder maakt, is<br />

de omvang, maar ook de indeling'<br />

keer dat we met deze partij samenwerkten. Zij zijn<br />

gewend om dit soort projecten te managen voor<br />

een opdrachtgever, hadden veel kennis van zaken en<br />

coördineerde voor de opdrachtgever de logistieke inrichting<br />

die buiten onze opdracht viel. De samenwerking<br />

beviel erg goed en we zijn trots op het eindresultaat<br />

dat we met elkaar hebben gerealiseerd!” ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Smits Zevenhuizen<br />

Architect<br />

Bouw- en Adviesburo Van Emmerik &<br />

Vander Weide<br />

Projectmanagement<br />

Triple Group<br />

Hoofdaannemer<br />

Bouw- en aannemingsbedrijf Van Hoorn en<br />

van der Kley<br />

E-installateur<br />

Van Weerdenburg Electrotechniek<br />

W-installateur<br />

B&V Techniek<br />

104 | STEDENBOUW.NL


Advert-Smits-Zevenhuizen-tbv-<strong>Stedenbouw</strong> 93x130-def.indd 1 3-10-2023 11:32:16<br />

Smits Zevenhuizen<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | Roma Nederland<br />

Combinatie van deuren om te voldoen aan specifieke eisen<br />

Geïsoleerde en deels<br />

brandwerende schil<br />

Roma Nederland voorzag het nieuwe distributiecentrum van Smits Zevenhuizen van de geïsoleerde en deels brandwerende<br />

schil met een hoogwaardig foodcare afwerkingsniveau. Het bedrijf plaatste onder meer 7.800 m 2 aan isolatiesandwichpanelen<br />

voor de gevels, binnenwanden en plafonds met daarbij 68 verschillende typen koel-, brand- en snelroldeuren.<br />

De Roma koel/vriesdeuren komen van de eigen productielocatie te Raamsdonksveer.<br />

Roma is marktleider in isolatiesysteembouw in Nederland en werd gevraagd<br />

om advies over de juiste oplossingen in dit project. “Het is een complex project<br />

met een labyrint aan diverse ruimten, die op verschillende verdiepingen verbonden<br />

zijn. Toch moet elke ruimte voldoen aan specifieke eisen”, vertelt commercieel<br />

directeur Paul Pallandt van Roma Nederland. “Bepaalde deuropeningen<br />

moeten zowel brandwerend zijn als koeltechnisch isolerend, waardoor er<br />

een combinatie van deuren nodig is. Dit hebben wij tot in detail uitgewerkt.”<br />

GESCHEIDEN PRODUCTIESTROMEN<br />

De productiestromen in het distributiecentrum – kaas en diervoeder – moeten<br />

strikt gescheiden blijven en dat vraagt om een hoge mate van luchtdichtheid.<br />

Omdat ook de temperaturen van de ruimtes verschillen, was er in dit project<br />

veel aandacht voor geïsoleerd en dampdicht bouwen. Pallandt: “Denk bijvoorbeeld<br />

aan constructies die doorlopen en voorzien moeten worden van koudebrugonderbrekingen.<br />

Voor de afwerking is gekozen voor Roma Hard PVC-folie.<br />

De klant koos voor hoogwaardige kwaliteit in materialen en was nauw betrokken<br />

bij de keuze van de leveranciers en de specifieke details. Het resultaat<br />

is een pand van duurzame materialen en met een degelijke uitstraling.”<br />

Roma werd al in een vroeg stadium bij het project betrokken door Triple<br />

Group, die het projectmanagement verzorgde. “Dit heeft zijn vruchten afgeworpen<br />

in de uitvoering. Samen met Aannemingsbedrijf van Hoorn & van der<br />

Kley hebben we er als bouwteam een mooi project van gemaakt.” ❚<br />

'Elke ruimte moet voldoen<br />

aan specifieke eisen'<br />

Wij bouwden<br />

Roma Nederland voorzag het nieuwe distributiecentrum van Smits<br />

Zevenhuizen van de geïsoleerde en deels brandwerende schil.<br />

Smits<br />

Zevenhuizen<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

Isolatiesysteembouw<br />

Koel- en vriescellen<br />

Koel- en vrieshuizen<br />

Productieruimten<br />

Geïsoleerde deuren<br />

Ramen en luiken<br />

Koelcontainers<br />

Vriescontainers<br />

Maatwerk omkasting<br />

Roma Nederland B.V. | +31(0)162512012 | www.romaned.nl<br />

STEDENBOUW.NL | 105


Luchtdicht<br />

Bouwen<br />

begint met<br />

Celdex<br />

Dé afdichtingsspecialist voor<br />

de prefab bouw & industrie.<br />

Laat je<br />

inspireren op<br />

celdex.nl


Tekst | Liliane Verwoolde<br />

Beeld | Celdex<br />

Luchtdicht bouwen in het kader van BENG<br />

DE PASKLARE OPLOSSINGEN<br />

LIGGEN KLAAR<br />

Aan de normen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen valt niet te tornen. Wat bouwers wel kunnen bepalen, is de manier<br />

waarop. Voldoen zij aan de BENG-voorschriften door een optimale schil, warmtepompen of zonnepanelen? Voor Henny<br />

van der Heijden van Celdex is dit een uitgemaakte zaak. “De schil gaat het langst mee, dus een goed geïsoleerde schil<br />

is de meest duurzame maatregel.”<br />

Met dit inzicht ligt de focus bij Celdex al decennialang<br />

op maatregelen die resulteren in die optimaal<br />

luchtdichte en geïsoleerde schil. Sinds 1983 ontwikkelt<br />

het Brabantse bedrijf producten die thermisch<br />

en akoestisch isoleren en/of water-, stof- en<br />

luchtdicht zijn. Zo is een uitgebreid assortiment afdichtingsproducten<br />

ontstaan voor daken, kozijnen,<br />

vloeren en gevels. Een uitkomst voor aannemers<br />

en toeleveranciers die reeds in de voorbereiding<br />

zeker willen zijn dat hun bouwproject na oplevering<br />

voldoet aan de actuele BENG-voorschriften.<br />

VERRASSINGEN UITGESLOTEN<br />

Dankzij de lange voorgeschiedenis kent de wereld<br />

van luchtdichtingsproducten voor Celdex geen geheimen.<br />

Van allerlei bouwonderdelen heeft zij de<br />

toleranties geïnventariseerd en daarop de producten<br />

afgestemd. “We komen al in actie zodra we de<br />

tekeningen zien”, verduidelijkt productmanager<br />

Van der Heijden. “Dat is het moment waarop we<br />

'Onze producten brengen de<br />

BENG-voorschriften moeiteloos<br />

binnen handbereik'<br />

Specialisten monteren Celdex PVC<br />

124 voor de aansluiting van het<br />

wandelement op het dakelement.<br />

contact opnemen met de dakproducent om onze<br />

dakdoorvoeren te presenteren. De dakproducent<br />

kan deze dan meteen opnemen in zijn begroting.<br />

De perfecte afdichting is gegarandeerd en verrassingen<br />

tijdens het uitvoeringsstadium zijn uitgesloten.<br />

Ook een veilig gevoel voor de aannemer.”<br />

VOOR ELKE SITUATIE<br />

Op dit moment vinden aannemers en toeleveranciers<br />

bij Celdex voor nagenoeg elke situatie een<br />

oplossing, variërend van vulblokken, schuimbanden,<br />

tapes en purschuim tot oplossingen voor dakdoorvoeren<br />

en dampremmende kruipluiken. Bij de<br />

grote partijen in de aannemerij zijn de Celdexproducten<br />

al niet meer weg te denken. Onder de<br />

kleinere partijen neemt de bekendheid van de producten<br />

snel toe. “Celdex is geen klinkende naam”,<br />

realiseert Van der Heijden zich. “We opereren nu<br />

eenmaal niet op de voorgrond, maar ik durf te beweren<br />

dat onze producten voor luchtdicht bouwen<br />

nu al op elke bouwplaats worden toegepast.”<br />

Gevelelement met Celdex luchtdichting.<br />

Om de producten nog meer onder de aandacht te<br />

brengen – juist daar waar BENG-voorschriften van<br />

kracht zijn – zoekt een team van deskundigen continu<br />

contact met aannemers en toeleveranciers.<br />

De teamleden dragen hun kennis over en geven<br />

advies waar mogelijk. “Onze producten brengen<br />

de BENG-voorschriften moeiteloos binnen handbereik.<br />

Dat wil je uitdragen.” ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 107


Tekst en beeld | CascoTotaal<br />

SNEL EN FLEXIBEL BOUWEN MET<br />

SUPER CIRCULAIR BETONCASCO<br />

Het eind 2021 geïntroduceerde Circle-bouwconcept heeft een zeer lage MPG van € 0,14/m 2 BVO en is daarmee, voor<br />

zover we nu weten, het meest circulaire betoncasco van Nederland en waarschijnlijk zelfs van Europa. Circle blijkt<br />

inderdaad de succesformule waarop de bedenkers hoopten. De tijd is er rijp voor.<br />

“Om de wooncrisis het hoofd te bieden, zijn nú grote aantallen woningen<br />

nodig. Het duurzame betoncasco van het Circle-bouwconcept biedt daarvoor<br />

een snelle, hoogwaardige en vooral zeer flexibele oplossing.” Voor Rob Hogendoorn,<br />

Commercieel Directeur van CascoTotaal uit Terneuzen, is het een<br />

duidelijk verhaal dat beleggers, corporaties, maar ook architectenbureaus,<br />

bouwbedrijven en ingenieursbureaus, zeer blijkt aan te spreken. Het circulaire<br />

bouwconcept van ingenieursbureau ABT, KAAN Architecten en betonproducent<br />

CascoTotaal is een breed inzetbaar basisproduct. Precies wat we nu<br />

nodig hebben. Om dat te onderstrepen spreekt Hogendoorn van ‘driedubbel<br />

flexibel’, want het betoncasco voegt zich gemakkelijk naar de architectonische<br />

en inrichtingswensen, is als enkele unit of groot wooncomplex inzetbaar<br />

en blijkt ook nog eens zeer levensloopbestendig. Bovendien liggen de<br />

bouw- en installatiekosten aan de goede kant van de streep. Begrijpelijk dat<br />

het aantal positieve reacties uit de markt groot is en de eerste projecten in<br />

de pijplijn zitten. Samen met Hogendoorn nemen we de positieve punten stuk<br />

voor stuk onder de loep.<br />

OPTIMAAL CIRCULAIR<br />

Met een Milieu Prestatie Gebouwen (MPG) van € 0,14/m 2 BVO is het betoncasco<br />

van Circle bij voorbaat een winnaar. In de zeer lage MPG-score is alles<br />

over de gehele levensduur meegerekend, van de winning en het transport van<br />

de bouwmaterialen naar de fabriek, via de bouwfase en de vele gebruiksmogelijkheden<br />

als woonunit tot de tijdelijke finale waarin het wapeningijzer<br />

wordt omgesmolten en het beton tot granulaat wordt verwerkt. Aangezien de<br />

fabriek direct naast de Zuiderkanaalhaven van Terneuzen ligt, kan het transport<br />

op duurzame wijze plaatsvinden; bijvoorbeeld met elektrische binnenschepen<br />

over water en vervolgens met elektrische vrachtwagens over de weg.<br />

LEVENSLOOPBESTENDIG<br />

Het betoncasco heeft vaste maten en grote openingen, die enerzijds op velerlei<br />

wijze zijn dicht te zetten en af te werken en anderzijds de koppeling tot grotere<br />

woonunits vergemakkelijken. De inzetbaarheid als enkele unit (tiny house) of<br />

als gekoppelde en gestapelde groep woningen geeft beleggers en corporaties<br />

een grote mate van flexibiliteit. Latere aanpassingen zijn eenvoudig te realiseren<br />

door wanden weg te halen of juist bij te plaatsen. Compacte starterswoningen<br />

kunnen zo uitgroeien tot ruime gezinshuizen en later weer terugkrimpen<br />

om meerdere alleenstaanden (jong of oud) te huisvesten, enzovoort. Hogendoorn:<br />

“We maken al langere tijd een grote denkfout, namelijk om overal<br />

grote woningen te willen bouwen. Die zijn daardoor duur. Kiezen we voor een<br />

slimmere maatvoering, zoals bij ons betoncasco, dan kunnen we kleiner, maar<br />

tegelijkertijd veel flexibeler en goedkoper bouwen. Daarmee spelen we beter in<br />

op marktontwikkelingen zoals het groeiend aantal alleenstaanden.”<br />

Artist impression V&V Bouw.<br />

108 | STEDENBOUW.NL


LOSKOPPELEN DRAGER EN INBOUW<br />

Architect John Habraken is er beroemd mee geworden: de loskoppeling van<br />

drager en inbouw. Voor Circle gaat dat ook werken, want om een flexibele<br />

levensloopbestendigheid te realiseren, is gekozen voor een slimmere benadering<br />

van het installatiedeel. Werden bij de eerste versies van het betoncasco<br />

nog leidingen vooraf ingestort, nu staat de installatie geheel los van de cascoproductie.<br />

Daarvoor is onder andere ruimte gecreëerd tussen de funderingsbalken.<br />

Mede om dat installatietechnische voordeel wordt in Terneuzen nog<br />

maar 1 type betoncasco gebouwd, dat zowel op de begane grond als op verdiepingsniveau<br />

inzetbaar is. Dit maakt ook het hergebruik veel gemakkelijker.<br />

VOLWAARDIG EN FLEXIBEL<br />

Ook Hogendoorn hoort en leest regelmatig de klacht dat flexibele snelbouwunits<br />

kwalitatief niet zouden voldoen. Bij Circle speelt dat niet, want de betoncasco’s<br />

voldoen af fabriek aan het Bouwbesluit. Zowel qua bouwfysica<br />

als brandveiligheid, .... Daarbij zijn ze ook nog eens zeer duurzaam: “Of ze<br />

permanent of tijdelijk worden ingezet, speelt bij ons uit oogpunt van kwaliteit<br />

dus geen enkele rol. De woonunits kunnen snel op een tijdelijke locatie worden<br />

neergezet, maar als na 10 of 15 jaar wordt besloten om ze te laten staan,<br />

dan is dat technisch geen enkel probleem.”<br />

De prijs van de woonunits op basis van het Circle bouwconcept spreekt beleggers<br />

en corporaties zeker aan. Hogendoorn verwacht voor een single unit<br />

een basisbedrag excl. BTW van 120.000 - 130.000 euro en voor een grondgebonden<br />

woning iets van 170.000 - 180.000 euro. Dat maakt de units op<br />

voorhand concurrerend.<br />

Dronefoto's terrein CascoTotaal.<br />

VERDERE ONTWIKKELINGEN<br />

Met het betoncasco is een duurzame basis gelegd. Volgende stappen zijn<br />

onder andere het in samenspraak met opdrachtgevers en bouwbedrijven<br />

ontwikkelen van specifieke woonconcepten. Daarnaast werkt CascoTotaal<br />

aan een dealernetwerk van bouwbedrijven voor specifieke doelgroepen. Ook<br />

wordt gedacht aan een tweede productielocatie om de groeiende vraag aan<br />

te kunnen. Daar gaan we binnenkort vast meer over horen. ❚<br />

STEDENBOUW.NL | 109


Thema Onderwijs<br />

Tekst | Liliane Verwoolde<br />

Beeld | Bouwbedrijf Van Wijnen<br />

Budgetgestuurd ontwerpen<br />

OPLOSSINGSGERICHT EN ‘KRAGTIG’<br />

SAMENWERKEN<br />

De gemeente Breda is de trotse eigenaar van De Kragt. In de multifunctionele sportaccommodatie – tot nu toe bekend als<br />

‘Het Talentencentrum’ – staat talentontwikkeling centraal. Sporttalenten kunnen zich hier ontwikkelen tot op Olympisch<br />

niveau. Alle sportfaciliteiten voldoen aan de NOC*NSF-normen. Met veel creativiteit slaagden bouwbedrijf Van Wijnen<br />

en de gemeente Breda erin om dit binnen budget voor elkaar te krijgen.<br />

Verrassende paadjes scheppen de gelegenheid voor aantrekkelijke circuitjes.<br />

Sportaccommodatie De Kragt telt ruim 7.000 m 2<br />

en is verdeeld in twee bouwvolumes met daartussen<br />

horeca. In het ene bevindt zich de sporthal,<br />

in het andere de atletiekhal. Een fraaie goudgele<br />

en bronzen gevelbekleding – verwijzend naar de<br />

Olympische medailles – geeft het pand een passende<br />

uitstraling. Ruud Kerver, projectleider van<br />

bouwbedrijf Van Wijnen, is meer dan tevreden<br />

over het resultaat. “Het was een behoorlijk traject<br />

om het ontwerp boven tafel te krijgen dat aansloot<br />

op het wensenpakket van alle betrokken partijen<br />

én dat paste binnen het budget.”<br />

ZOEKEN NAAR OPTIMALISERING<br />

Het budget stond niet zomaar onder druk. De<br />

ontwerpfase viel in een lastige tijd. Nederland<br />

bevond zich in de nasleep van corona, de prijzen<br />

rezen de pan uit en levertijden waren onzeker.<br />

Kerver: “In samenspraak met de gemeente en<br />

met de creativiteit van het bouwteam zijn we op<br />

zoek gegaan naar de beste manier om binnen<br />

het budget het PvE te realiseren. Dit gezamenlijke<br />

proces heeft geleid tot een uniek<br />

ontwerp, zonder concessies te doen aan<br />

de kwaliteit.”<br />

'Het gezamenlijke<br />

proces leidde<br />

tot een uniek<br />

ontwerp, zonder<br />

concessies te doen<br />

aan de kwaliteit'<br />

110 | STEDENBOUW.NL


Thema Onderwijs<br />

Ook na de bouw is het beste<br />

uit het budget gehaald.<br />

DEADLINE<br />

Parallel aan het ontwerpproces liep de deadline.<br />

Voor de totale realisatie van het pand, inclusief<br />

de infrastructuur van het terrein, stond veertien<br />

maanden. In combinatie met het gegeven tijdsbeeld<br />

zorgde dit voor een behoorlijke tijdsdruk.<br />

Kerver: “Na elk genomen besluit plaatsten we<br />

onmiddellijk de bestellingen, bij voorkeur bij vertrouwde<br />

partners, omdat deze een stapje extra<br />

voor ons willen zetten.”<br />

SPORTIEF, GROEN, CULTUREEL<br />

De buitenruimte rondom De Kragt kreeg een<br />

sportieve, groene en culturele invulling. De landschapsarchitect<br />

van de gemeente Breda maakte<br />

het ontwerp voor de terreininrichting, kunstenaarscollectief<br />

‘We Make Carpets’ ontwierp de<br />

kunstwerken en Van Wijnen realiseerde de buitenruimte.<br />

Verrassende paadjes rondom en zelfs<br />

over het gebouw geven sporters en wijkbewoners<br />

de gelegenheid om aantrekkelijke circuitjes uit te<br />

zetten en leggen de sportieve verbinding tussen<br />

binnen en buiten.<br />

Alle sportfaciliteiten voldoen aan de normen van NOC*NSF.<br />

DUURZAAM ONTWERP<br />

Veel aandacht werd besteed aan de materialisatie,<br />

detaillering en vastlegging van de toegepaste<br />

materialen. Zo wordt hergebruik op langer termijn<br />

makkelijker. AGS Architects stelde daarvoor een<br />

materialenpaspoort op. Energiebesparende en<br />

-opwekkende voorzieningen bezorgden De Kragt<br />

het uiteindelijke lage energiegebruik.<br />

“Het vroeg een pittige inspanning om De Kragt<br />

te realiseren binnen de planning, het budget en<br />

de beoogde kwaliteit”, realiseert Peter Arends,<br />

bouwprojectmanager van de gemeente Breda,<br />

zich. “Maar het resultaat is fantastisch. Van<br />

Wijnen heeft samen met het ontwerpteam de<br />

basis gelegd en het interieurontwerp heeft er<br />

een fraai, eigentijds geheel van gemaakt. De<br />

ruimtes zijn groen en ademen sfeer. Ook alle<br />

partijen na ons hebben het beste uit het<br />

budget gehaald!” ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Gemeente Breda<br />

Constructeur<br />

Iv-Bouw, Delft<br />

Architect<br />

AGS Architects, Amsterdam<br />

Aannemer<br />

Van Wijnen, Breda<br />

Installateur<br />

Croonwolter&dros, Eindhoven<br />

Infratechniek<br />

Gebr. Oomen, Sprundel<br />

Groenvoorzieningen<br />

Van Helvoirt Groenprojecten, Berkel-<br />

Enschot<br />

Opleidingen<br />

Bouwschool Breda en Curio<br />

Bouwperiode<br />

mei 2022 - juli 2023<br />

STEDENBOUW.NL | 111


Thema Onderwijs<br />

Tekst | Bram van de Ven<br />

Beeld | BDG Architecten<br />

RUIMTE OM TE ONTMOETEN,<br />

LEREN EN GROEIEN OP DE<br />

CAPELLEN CAMPUS IN ZWOLLE<br />

Eind 2023 wordt de Capellen Campus in Zwolle opgeleverd. Een sociaal en duurzaam gebouw dat verschillende soorten<br />

onderwijs onder één dak samenbrengt. BDG Architecten was verantwoordelijk voor het ontwerp. Architect-directeur<br />

Wilco Scheffer en architect Johan van Ee vertellen over het mooie project.<br />

“We ontwerpen een hoop scholen, maar iedere<br />

school is anders”, aldus Scheffer. “De omvang,<br />

het programma, maar ook de onderwijsvisie. Daar<br />

passen wij onze gebouwen steeds op aan. Ik denk<br />

dat we daar ook heel goed in zijn. Wat elke keer terugkomt,<br />

is de wens om scholen duurzaam te maken.<br />

Daarnaast moet het voor leerlingen een fijne<br />

plek zijn. Onze belangrijkste bouwsteen daarin is<br />

misschien wel daglicht. In onze projecten reikt dat<br />

altijd tot diep in het gebouw. Wat telkens verschilt,<br />

is het doorvertalen van de onderwijsvisie.”<br />

RUIMTE EN GEBORGENHEID<br />

Het samenkomen van verschillende soorten onderwijs<br />

is ook terug te zien in het ontwerp, vertelt<br />

Van Ee. “De aula is een soort centraal plein waar<br />

de rest van de campus omheen is gebouwd. Het<br />

gebouw is geplooid door elk onderwijsdomein<br />

naar binnen of buiten te drukken. Daardoor krijgt<br />

iedere ruimte een eigen vorm en identiteit. Er ontstaan<br />

allerlei hoekjes in het gebouw, waardoor je<br />

niet het gevoel krijgt dat je in één grote ruimte<br />

staat. Je kunt altijd je eigen plekje vinden.”<br />

'Iedere ruimte heeft zijn<br />

eigen vorm en identiteit'<br />

“Die geborgenheid wil je behouden”, vult Scheffer<br />

aan. “Je gaat naar binnen als kind dat de wereld<br />

gaat verkennen en komt naar buiten als jongvolwassene.<br />

Voor al die fases wil je een veilige ruimte<br />

bieden. Aan de ene kant om te ontdekken en de<br />

wereld groter te maken, maar aan de andere kant<br />

om die nog lekker klein te houden en je veilig<br />

te voelen.”<br />

De multifunctionele aula in het hart van het gebouw verbindt de domeinen.<br />

112 | STEDENBOUW.NL


Thema Onderwijs<br />

INGENIEUZE CONSTRUCTIES<br />

Uitdagingen in de bouw waren voornamelijk de<br />

houtconstructies, vertelt Van Ee. “Rondom de<br />

grote vide in de centrale aula hebben we gewerkt<br />

met een constructie van houten kolommen. Het<br />

bijzondere aan die constructie is dat we in de aula<br />

zelf juist kolommen wilden vermijden, zodat mensen<br />

goed zicht hebben op het podium. Daarom<br />

hangen de bovenste verdiepingen in feite aan<br />

grote houten liggers met trekkolommen, in plaats<br />

van dat er kolommen op de begane grond staan.<br />

Dat is complexer dan traditioneel stapelen, maar<br />

uiteindelijk is het van grote meerwaarde voor<br />

het gebouw.”<br />

Door de slimme ontwerpkeuzes van BDG sporten<br />

scholieren straks op hoog niveau. “De sporthal<br />

was een uitdagend element. Die zit op de eerste<br />

verdieping”, aldus Van Ee. “De locatie is vrij<br />

compact voor zo’n groot project, dus er bleef niet<br />

veel ruimte over op de begane grond. Er zit een<br />

ingenieus systeem in de vloer om het geluid te<br />

dempen. Een soort doos-in-doosconstructie. Ook<br />

de wanden zijn akoestisch ontkoppeld, zodat het<br />

geluid niet doorgegeven wordt aan de omliggende<br />

lokalen.”<br />

DUURZAME OPLOSSINGEN<br />

“Duurzaamheid begint voor ons met een compact<br />

en goed geïsoleerd gebouw. Maar er is ook steeds<br />

meer oog voor bouwmaterialen.” Het gebruik van<br />

hout is op zichzelf al opvallend. “De standaardoplossing<br />

in de bouwwereld zou metaal of beton<br />

zijn. Vanuit onze duurzaamheidsambities streefden<br />

we ernaar om zoveel mogelijk met hout te<br />

doen. In het dak en de sporthal zijn de liggers ook<br />

van hout. Dat vergde iets meer inspanning, maar<br />

het resultaat is erg mooi.”<br />

“Er zitten meer duurzame oplossingen in het gebouw”,<br />

vult Scheffer aan. “Het metselwerk bestaat<br />

Achter de transparante gevel aan het plein kan de school zich optimaal<br />

naar haar omgeving presenteren. Want talent mag gezien worden!<br />

Capellen Campus vormt één van de entrees naar Holtenbroek.<br />

bijvoorbeeld uit ClickBricks, een soort LEGO-systeem<br />

dat je altijd weer kunt demonteren, zonder<br />

dat je iets hoeft te slopen. Daarin beantwoord je<br />

weer de vraag naar circulariteit. Op de verdiepingen<br />

is biocomposiet in de gevel toegepast, net als<br />

geïntegreerde nestkasten. De energieleverende luifel<br />

met zonnepanelen maakt duurzaamheid tastbaar.<br />

Het beschermt de leerlingen en leerkrachten<br />

op het dakterras tegen de zon en geeft het gebouw<br />

extra karakter aan de entree naar de wijk.” ❚<br />

Directe verbinding met het schoolplein voor buitenonderwijs.<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Openbaar Onderwijs Zwolle (OOZ)<br />

Architect<br />

BDG Architecten<br />

Constructeur<br />

Pieters Bouwtechniek<br />

Aannemer<br />

Aannemingsmaatschappij Hegeman B.V.<br />

Installaties<br />

Innax<br />

Bouwperiode<br />

2022 – 2023<br />

STEDENBOUW.NL | 113


Thema Onderwijs<br />

Tekst | Roel van Gils<br />

Beeld | LJ Solutions<br />

DUURZAAM EN ONDERHOUDSVRIJ<br />

NATUURZUIVER HOUTCOMPOSIET<br />

GEVELBEKLEDING VOOR<br />

CAPELLEN CAMPUS<br />

De Capellen Campus in Zwolle wordt straks een uiterst duurzame, circulaire en energiezuinige leer- en ontwikkelomgeving.<br />

Het ontwerp van BDG Architecten is sterk gericht op de gezondheid van de gebruikers en het versterken van de biodiversiteit<br />

in de omgeving. Eigenlijk heel logisch dus dat Neolife van LJ Solutions al in het bestek werd voorgeschreven.<br />

Het duurzame en onderhoudsvrije gevelmateriaal oogt niet alleen zeer fraai, na verloop van tijd kun je de panelen ook<br />

volledig hergebruiken of zelfs tot drie keer upcyclen.<br />

BDG Architecten is volgens Roel Tromp van LJ<br />

Solutions enorm gecharmeerd van Neolife gevelbekleding.<br />

“Met name vanwege de natuurlijke<br />

uitstraling en het duurzame en onderhoudsvrije<br />

karakter van het gevelmateriaal”, zegt hij. “De<br />

gebouweigenaar heeft er in feite geen omkijken<br />

meer naar. Voor de Capellen Campus is gekozen<br />

voor Neolife van het type Cover 6 in de kleur Sand.<br />

In totaal gaat het om een behoorlijke hoeveelheid<br />

van circa 1.500 m 2 , aangezien Neolife over drie<br />

lagen wordt toegepast.”<br />

MEEDENKEN IN DETAILLERING<br />

Neolife is in de basis een natuurzuiver houtcomposiet<br />

die nauwelijks kunststof bevat. “De panelen<br />

worden beschermd door lignine, een stof uit<br />

het hout zelf, en blijven door de toevoeging van<br />

minerale pigmenten hun diepe kleur behouden.<br />

Hierdoor zijn ze onderhoudsvrij en circulair, want<br />

bij einde levensduur kun je de panelen volledig<br />

hergebruiken of zelfs tot drie keer upcyclen”,<br />

legt Tromp uit. “Neolife wordt bovendien duur-<br />

Neolife is met een ‘categorie 1 milieuverklaring’ opgenomen in de Nationale Milieudatabase.<br />

'Na verloop van<br />

tijd kun je de<br />

panelen volledig<br />

hergebruiken<br />

of zelfs tot drie<br />

keer upcyclen'<br />

114 | STEDENBOUW.NL


Thema Onderwijs<br />

zaam geproduceerd. Inmiddels hebben wij een<br />

Nederlandse LCA en is Neolife met een ‘categorie<br />

1 milieu verklaring’ opgenomen in de Nationale<br />

Milieudatabase. Als LJ Solutions denken we altijd<br />

graag mee met onze opdrachtgevers om tot<br />

het maximale resultaat te komen. Zo hebben we<br />

samen met aannemingsmaatschappij Hegeman<br />

bijvoorbeeld voor de Capellen Campus de gevelopbouw<br />

besproken en de details verder uitgewerkt.<br />

Ook hebben we toolboxmeetings verzorgd<br />

voor een uiterst secure installatie. Hegeman is<br />

overigens bekend met Neolife en prijst het materiaal<br />

vanwege het lichte gewicht en de eenvoud<br />

van montage.”<br />

De Neolife panelen zijn bij de Capellen Campus<br />

verticaal gemonteerd via metalen omega-profielen<br />

tegen een cementgebonden achterconstructie.<br />

“Behalve aannemer, architect en opdrachtgever<br />

heeft Witzand Bouwmaterialen ook een<br />

actieve rol gespeeld in het project. Zij heeft immers<br />

de Neolife panelen geleverd aan Hegeman.<br />

Al met al kijken we terug op een uiterst prettige<br />

samen werking met alle partijen en dat heeft wederom<br />

geleid tot een prachtig mooi, duurzaam én<br />

onderhoudsvrij eindresultaat.” ❚<br />

De Neolife panelen zijn bij de Capellen Campus verticaal gemonteerd via metalen<br />

omega-profielen tegen een cementgebonden achterconstructie.<br />

STEDENBOUW.NL | 115


Thema Onderwijs<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | CIVIC Architects<br />

ONTMOETINGSPLEK OP LEIDSE CAMPUS<br />

GORLAEUS GEBOUW:<br />

RENOVATIE,<br />

TRANSFORMATIE<br />

EN VERDUURZAMING<br />

Zo gaat het pand er uiteindelijk uitzien. (Beeld: Filippo Bolognese)<br />

Het Gorleaus Gebouw in 1969.<br />

(Beeld: archief Universiteit Leiden)<br />

CIVIC Architects maakte het ontwerp voor de renovatie, transformatie en verduurzaming van het Gorleaus Collegezalengebouw<br />

voor de Universiteit Leiden. Het gebouw huisvest onder meer collegezalen, evenementenruimtes en een<br />

restaurant en wordt een belangrijke informele ontmoetingsplaats voor docenten, studenten en bedrijven op het Leiden<br />

Bio Science Park.<br />

De schets van CIVIC Architects werd zo’n twee<br />

jaar geleden uitgekozen door de opdrachtgever, de<br />

Universiteit Leiden. Architect Gert Kwekkeboom:<br />

“Het belangrijkste onderdeel van ons ontwerp<br />

was het toevoegen van een extra schil om het gebouw.<br />

Daarmee gaat het energieverbruik omlaag<br />

en creëren we extra ontmoetingsplekken. De schil<br />

bestaat uit een rondgaande, glazen serre om het<br />

pand heen. Deze serre is onverwarmd en dient als<br />

extra isolatielaag om het gebouw. In het voorjaar<br />

en de herfst is deze ruimte te gebruiken als extra<br />

werk- of overlegplek met uitzicht op de campus.”<br />

De nieuwe gevel is inmiddels bijna klaar. Hiervoor<br />

werd een bijzondere bouwmethode gehanteerd: elk<br />

element werd op de grond in elkaar gezet en vervolgens<br />

aan de bestaande constructie gehangen.<br />

De elementen zijn ieder zo’n negen meter breed en<br />

zes meter hoog. “Daarnaast is de entree van het<br />

pand verplaatst, want die zat eigenlijk aan de verkeerde<br />

zijde. De nieuwe entree heeft een centrale<br />

plek op het campusplein. Het gebouw stamt oorspronkelijk<br />

uit de jaren ’60 en heeft een bijzondere<br />

vorm: het is rond en staat opgetild van de grond,<br />

als een soort vliegende schotel. Voor de entree is<br />

daarom een grote trap gebouwd, die ook gebruikt<br />

kan worden als tribune voor activiteiten op het<br />

116 | STEDENBOUW.NL


Thema Onderwijs<br />

Detail uit het ontwerp.<br />

plein. Er gebeurt veel op dat gebied op de campus.”<br />

De onderzijde van de ‘schotel’ is nageïsoleerd en<br />

het gebouw is voorzien van een nieuw installatiesysteem,<br />

luchtbehandelingskasten en verwarming.<br />

MULTIFUNCTIONEEL GEBOUW<br />

Het gebouw fungeert als ontmoetingsplaats voor<br />

studenten, docenten en bezoekers. Het restaurant<br />

biedt plaats aan zeshonderd mensen om te eten,<br />

werken en ontmoeten. Er zijn allerlei verschillende<br />

tafels: voor grote en kleine groepen, om uitgebreid<br />

te zitten of om even snel koffie te drinken.<br />

De ruimte wordt ook gebruikt door andere organisaties<br />

en bedrijven op de campus. Zij kunnen het<br />

bijvoorbeeld benutten voor conferenties en productpresentaties.<br />

De Universiteit Leiden gebruikt<br />

het voor ceremonies en formaliteiten.<br />

Naast het ontwerp van het vernieuwde gebouw,<br />

ontwerpt CIVIC Architects samen met het facilitair<br />

bureau van de universiteit ook het interieur. Kwekkeboom:<br />

“De toegang tot de collegezalen en het<br />

restaurant vindt plaats door een rondgaande gang<br />

aan de buitenzijde, van waaruit ook de serres toegankelijk<br />

zijn. Hier komt ook rondgaand hoog werkblad<br />

met onderbrekingen, waar studenten kunnen<br />

koffiedrinken of werken op de laptop. In deze statafels<br />

zijn verwarmingselementen geïntegreerd.”<br />

TOEGANKELIJKHEID<br />

Voor de transformatie van het Gorleaus Gebouw<br />

moest eerst gesloopt worden. “Er zaten gebouwdelen<br />

aan vast. Die zijn allemaal weggehaald,<br />

waardoor alleen de schotel overbleef. Die staat<br />

nu helemaal vrij op de campus”, vertelt Kwekkeboom.<br />

“Tijdens de werkzaamheden is het gebouw<br />

gewoon in gebruik gebleven, dus de werkzaamheden<br />

verliepen in fases. Eerst werd de entree verplaatst<br />

en vervolgens werd het gebouw steeds per<br />

punt verbouwd en opgeleverd. De grootste collegezaal<br />

biedt ruimte aan zevenhonderd studenten,<br />

die zaal is continu in gebruik gebleven.” De hoofdstructuur<br />

van het gebouw met collegezalen bleef<br />

hetzelfde. De zalen worden wel opgefrist, want ze<br />

Tijdens de bouw van het oorspronkelijke pand<br />

in 1968. (Beeld: archief Universiteit Leiden)<br />

Het ontwerp.<br />

waren gedateerd. Daarnaast is de rolstoeltoegankelijkheid<br />

van het gebouw verbeterd en is er een<br />

lift geplaatst.<br />

De verbouwingswerkzaamheden zijn inmiddels<br />

afgerond. Het komende jaar wordt gebruikt<br />

om de horecavoorziening uit te werken en uit te<br />

voeren. Het restaurant zal in de zomer van 2024<br />

geopend worden. “Binnenkort worden de bouwhekken<br />

weggehaald en wordt het campuspark opnieuw<br />

ingericht. Er komt onder andere een vijver<br />

voor waterretentie.” ❚<br />

De binnenzijde van het collegezalengebouw<br />

in 1969. (Beeld: archief Universitet Leiden)<br />

'Het belangrijkste<br />

onderdeel van<br />

ons ontwerp was<br />

het toevoegen<br />

van een extra<br />

schil om<br />

het gebouw'<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Universiteit Leiden<br />

Architect<br />

CIVIC Architects<br />

Hoofdaannemer<br />

Den Dubbelden<br />

Installatie-aannemer<br />

Equans<br />

Landschapsontwerp<br />

West 8<br />

STEDENBOUW.NL | 117


Thema Onderwijs<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | J.M. van Delft & zn.<br />

Engineering, levering en plaatsing<br />

STALEN KOZIJNEN MET<br />

STRUCTURELE BEGLAZING<br />

De Universiteit Leiden realiseert een nieuw en duurzaam gebouw met onderzoeks- en onderwijsfaciliteiten voor de<br />

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen: het Gorlaeus Gebouw. Gevelbouwbedrijf J.M. van Delft & zn. was verantwoordelijk<br />

voor de engineering, levering en plaatsing van stalen kozijnen inclusief beglazing bij dit project. “Door het<br />

grote formaat van de ruiten was het nog best een uitdaging om deze heel naar binnen te krijgen.”<br />

Gevelbouwbedrijf J.M. van Delft &<br />

zn. was verantwoordelijk voor de<br />

engineering, levering en plaatsing van de<br />

stalen kozijnen inclusief beglazing.<br />

118 | STEDENBOUW.NL


Thema Onderwijs<br />

VERSCHILLENDE FASES<br />

Het project omvat een uitbreiding van de bestaande<br />

faculteit en het realiseren van een mooie,<br />

karakteristieke entree. Het gebouw kreeg drie<br />

nieuwe zijvleugels, waarin gezamenlijke voorzieningen<br />

komen, zoals horeca en een bibliotheek.<br />

Van Delft werd bij het project betrokken door IFS<br />

Buildings, met wie het bedrijf vaker samenwerkt.<br />

“Het project verliep in verschillende fases”, vertelt<br />

projectleider Danny van Spaandonk van J.M. van<br />

Delft & zn. “We voorzagen de begane grond van<br />

twee stalen kozijnen met dubbele deuren. De eerste<br />

verdieping bestaat uit 24 kozijnen opgedeeld<br />

in vier fases. Deze voorzagen we ook van stalen<br />

kozijnen, waarvan de hoofdingang met dubbele<br />

schuifdeuren die automatisch open en dicht gaan.<br />

De overige stalen kozijnen bestaan gemiddeld uit<br />

vier ruiten per kozijn waarvan de ruiten onderling<br />

op de verticale naden structureel gekit werden<br />

en vervolgens rondom het stalen kozijn ook nog<br />

ingeklemd werden door middel van glaslatten.<br />

Hierdoor waren er geen tussenstijlen tussen de<br />

ruiten nodig.”<br />

UITDAGING<br />

Het ging bij dit project in Leiden om ruiten van<br />

gemiddeld 2x3 m en in totaal werd er zo’n 550<br />

Het nieuwe gebouw voor de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen in Leiden.<br />

m 2 aan glas geplaatst. “Het formaat van de ruiten<br />

zorgde nog voor wat uitdagingen, maar we hebben<br />

ze netjes en heel naar binnen gekregen.”<br />

Naast het leveren en plaatsen van stalen kozijnen,<br />

is Van Delft ook een bekende leverancier van aluminium<br />

kozijnen en vliesgevels. Dat was hier niet<br />

van toepassing voor het Drunense bedrijf. Hoewel<br />

het werk aan dit project voor Van Delft dus vrij<br />

standaard was, is het wel een apart gebouw met<br />

een ronde vorm. “We zijn er in totaal bijna acht<br />

weken bezig geweest met gemiddeld vier van<br />

onze monteurs. We gebruikten bij dit project de<br />

Jansen Janiso HI-profielen.” ❚<br />

jmvandelft.nl<br />

STEDENBOUW.NL | 119


Thema Onderwijs<br />

Tekst | Desiree Pennings<br />

Beeld | Panflex<br />

Over akoestische slangen en hygiëne<br />

Geluidsoverlast vanuit het<br />

schoolgebouw<br />

Schoolgebouwen worden steeds beter geïsoleerd. Dit zorgt ervoor dat omgevingsgeluiden van buiten minder goed te<br />

horen zijn in de lokalen, wat natuurlijk fijn is. Maar hierdoor vallen geluiden die binnen in het gebouw ontstaan echter<br />

extra op, bijvoorbeeld van warmtepompen en de wtw-installatie. Met de juiste akoestische geluiddempers en ventilatieslangen<br />

kun je dit oplossen.<br />

Goed geïsoleerde gebouwen moeten goed geventileerd<br />

worden. Mechanische ventilatie zorgt<br />

echter voor trillingen, die een hinderlijk geluid<br />

veroorzaken. Niet echt goed voor de concentratie.<br />

Om deze trillingen op te vangen, moet er gekeken<br />

worden naar de juiste slangen om toe te passen,<br />

weet Henry Kale van Panflex. “Wij worden steeds<br />

vaker gevraagd om geluiden naar de achtergrond<br />

te krijgen. Dat krijg je voor elkaar door een goede<br />

engineering, de juiste kubieke meter lucht per uur,<br />

de juiste luchtsnelheid en de juiste materialen. Bij<br />

klaslokalen mag er maximaal 35 dB uit de roosters<br />

en/of ventielen komen. Met onze akoestische slangen<br />

met nonwoven doek kan dat.”<br />

GROTE DIAMETERS<br />

Het is niet zo vreemd dat Panflex wordt ingeschakeld<br />

bij dit soort vraagstukken. Het bedrijf inves-<br />

Omdat gebouwen steeds beter worden geïsoleerd, vallen geluiden die binnen ontstaan juist beter op.<br />

120 | STEDENBOUW.NL


Thema Onderwijs<br />

teert veel in kennis en laat de eigen producten<br />

steeds testen. Onlangs werden er weer slangen<br />

getest bij Peutz, om te achterhalen welke lengtes<br />

er nodig zijn bij welke diameters. Kale: “Bij scholen<br />

worden vaak slangen met grotere diameters<br />

gebruikt. Die vangen de geluidsgolven minder<br />

goed op dan slangen met kleine diameters, want<br />

er kan meer geluid doorheen. Hoe groter de diameter,<br />

hoe meer geluiden erdoor komen en hoe<br />

langer de slang moet zijn. Met deze kennis schrijven<br />

we adviezen uit.”<br />

NANOZILVER<br />

Aan de inblaaskant worden slangen gebruikt van<br />

minimaal een meter. In schoolgebouwen wordt<br />

vaak gebruik gemaakt van een centrale balansventilatie.<br />

Het is van belang dat de kanalen aan<br />

de afzuigkant niet zorgen voor vuil dat opnieuw<br />

het lokaal wordt binnengebracht. Daarvoor heeft<br />

Panflex thermisch geïsoleerde slangen of antibacteriële<br />

slangen met een laag nanozilver. Dit materiaal<br />

doodt bacteriën en schimmels. Kale: “Je ziet<br />

vaak dat het inblazen goed op orde is, maar het<br />

afzuigen niet. Wanneer een centrale ventilatie niet<br />

in balans is, kan lucht stil komen te staan. Door<br />

middel van het nanozilver worden bacteriën en<br />

schimmels afgebroken waardoor ze niet terug in<br />

de ruimte komen wanneer de lucht stilstaat.” ❚<br />

De akoestische slangen van Panflex hebben een nonwoven binnendoek die ervoor<br />

zorgt dat er geen glaswoldeeltjes in de luchtstroom terecht kunnen komen.<br />

Onderdeel van<br />

elektrotechniek<br />

MODULAIRE DIMMERS<br />

STEL ZELF DE PERFECTE<br />

DIMMER SAMEN<br />

Dit concept omvat zowel basiselementen als bedieningsmodules<br />

die kunnen worden gecombineerd met een<br />

afdekraam. Met een moeiteloze installatie van de basismodule<br />

in de muur en de toevoeging van de bedieningsmodule<br />

krijg je niet alleen controle over de verlichting,<br />

maar ook intelligente functionaliteit binnen handbereik.<br />

1<br />

Kijk op klemko.nl of bel 088 002 3300<br />

3<br />

2<br />

Lumiko - Advertentie Modulaire dimmers 197x130mm.indd 1 3-10-2023 14:11:11<br />

STEDENBOUW.NL | 121


Thema Onderwijs<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | Avans Hogeschool en WOLF Energiesystemen<br />

Ventilatie-units Avans Hogeschool Den Bosch:<br />

In drie weken geleverd,<br />

geïnstalleerd en in bedrijf gesteld<br />

Studenten en onderwijzend personeel van Avans Hogeschool in Den Bosch kunnen sinds begin dit schooljaar leren en<br />

werken in een comfortabel en fijn binnenklimaat. Tijdens de zomervakantie zijn veertien leslokalen uitgevoerd met de<br />

decentrale CGL-2 ventilatie-units van WOLF Energiesystemen, die voldoende verse lucht combineren met een hoge duurzaamheid<br />

en fluisterstille prestaties.<br />

De opdracht in Den Bosch was een bijzondere,<br />

vertelt André van de Wetering, engineer bij WOLF<br />

Energiesystemen. “In slechts drie weken tijd hebben<br />

wij een voorstel voor de ventilatie-units gedaan,<br />

de units geleverd en de inbedrijfstelling verzorgd.<br />

Deze korte doorlooptijd was nodig, omdat<br />

Avans Hogeschool alle werkzaamheden voor het<br />

eind van de zomervakantie gereed wilde hebben.”<br />

STIL EN ONOPVALLEND<br />

“In de UO-fase bleek dat er geen technieken in<br />

het plafond geïnstalleerd mochten worden en ook<br />

plaatsing op het dak was niet toegestaan. Geen<br />

Studenten en onderwijzend personeel van Avans Hogeschool in Den Bosch kunnen sinds begin dit<br />

schooljaar leren en werken in een comfortabel en fijn binnenklimaat. (Beeld: Avans Hogeschool)<br />

122 | STEDENBOUW.NL


Thema Onderwijs<br />

'We bleken ruim<br />

voldoende units op<br />

voorraad te hebben'<br />

enkel probleem voor onze compacte en efficiënte<br />

CGL-2 units, die eenvoudig op de vloer van de<br />

lokalen geplaatst kunnen worden”, aldus Van de<br />

Wetering. “Voor de ventilatie-units was een capaciteit<br />

van 1.000 m 3 /h voorgeschreven. Een flinke<br />

hoeveelheid, die gevolgen kan hebben voor het<br />

geluid. Om afleiding door de ventilatie-units te<br />

voorkomen, zochten Avans Hogeschool en installateur<br />

Croonwolter&dros nadrukkelijk naar een<br />

fluisterstille installatie. De CGL-2 voorziet hierin.<br />

Dankzij de toepassing van moderne technologie<br />

zoals EC-ventilatoren functioneert de ventilatieunit<br />

uiterst stil en zorgt zij onopvallend voor verse,<br />

gefilterde lucht in de ruimte.”<br />

HOOG WARMTETERUGWINRENDEMENT<br />

Een geïntegreerde kruisstroomwisselaar benut<br />

de warme retourlucht om koele verse lucht voor<br />

te verwarmen, vertelt Van de Wetering. “Zónder<br />

dat er sprake is van geuroverdracht. “De ventilatie-unit<br />

voldoet aan de strengste hygiëne-eisen<br />

(volgens de VDI 6022). Dankzij een warmteterugwinrendement<br />

van 90% profiteert de hogeschool<br />

bovendien van aanzienlijk lagere energiekosten in<br />

vergelijking tot ventilatie via bijvoorbeeld raamvensters.<br />

Naverwarmingsregisters in de installatie<br />

voorkomen hinderlijke tochtklachten, terwijl een<br />

ingebouwde bypass gratis zomernachtventilatie<br />

(of: zomernachtkoeling) mogelijk maakt.” De CGL-<br />

2 unit maakt gebruik van de modernste sensortechniek,<br />

om voortdurend alle relevante parameters<br />

voor de luchtkwaliteit te meten. “Het toestel<br />

past het debiet op intelligente wijze aan, zodat de<br />

luchtkwaliteit altijd voldoet aan de hoogste eisen.<br />

Uniek is bovendien de WOLF-regeling, waardoor<br />

de ventilatie-unit eenvoudig gekoppeld kan worden<br />

aan het gebouwbeheersysteem.”<br />

Mede dankzij de hiervoor genoemde eigenschappen<br />

bleek de CGL-2 ventilatie-unit dé perfecte<br />

unit voor Avans Hogeschool. “Voordat we onze<br />

aanbieding hebben gedaan, hebben we in onze<br />

fabriek de voorraad gecontroleerd”, vertelt Van<br />

de Wetering. “We bleken ruim voldoende units<br />

op voorraad te hebben, waarna half augustus<br />

de just-in-time leveringen zijn gepland. Zodra<br />

de montage zover gereed was, hebben wij bovendien<br />

de inbedrijfstelling verzorgd, waarmee<br />

Avans Hogeschool verzekerd is van een optimale<br />

en fluisterstille werking tegen een<br />

minimaal energieverbruik.” ❚<br />

Dankzij o.a. de toegepaste EC-ventilatoren functioneert de ventilatie-unit uiterst stil<br />

en kan men ongestoord genieten van verse, gefilterde lucht in de ruimte.<br />

Tijdens de zomervakantie zijn veertien leslokalen uitgevoerd met de decentrale CGL-<br />

2 ventilatie-units van WOLF Energiesystemen. (Beeld: Avans Hogeschool)<br />

STEDENBOUW.NL | 123


Huus voor Sport en Cultuur Zuidwolde<br />

Tekst | Emmy Kok<br />

Beeld | Hesco Bouw<br />

Meer dan een sporthal: het Huus<br />

voor Sport en Cultuur in Zuidwolde<br />

In Zuidwolde is het nieuwe Huus voor Sport en Cultuur bijna klaar. Van yoga tot bridgeclub en van topsport tot theater:<br />

alles komt hier samen in één gebouw. Hoofd productie en projectleider Anton Brinkman van Hesco Bouw vertelt over dit<br />

complexe, maar vooral bijzondere gebouw.<br />

Het Huus voor Sport en Cultuur biedt straks een thuis aan verschillende<br />

sport-, muziek- en culturele verenigingen. “De nieuwe sporthal gaat verder<br />

dan een normale sporthal. Het is onder andere gebouwd volgens<br />

NOC*NSF-richtlijnen, zodat er plek is voor topsport. Maar er komen<br />

daarnaast ook nieuwe functies. Er komt bijvoorbeeld een Athletic Skills<br />

Model-hal waar bezoekers verschillende sporten en spelvormen kunnen<br />

uitproberen en er zijn wandmodellen en gekleurde vlakken op de vloer<br />

met spelelementen. Zo is er zelfs voor de allerkleinsten een plek in deze<br />

sporthal”, vertelt Brinkman.<br />

OUD GEBOUW IN EEN NIEUW JASJE<br />

Het gebouw is niet volledig nieuw gebouwd, maar maakt juist gebruik<br />

van de oorspronkelijke constructie. “De bestaande sporthal is wel volledig<br />

gestript. De wanden, het metselwerk en het dak zijn behouden en<br />

er komt een groot nieuwbouwgedeelte tegenaan. Dit is best complex,<br />

want je moet overal rekening mee houden: waar sluit je de gevel op aan,<br />

waar leunt die op en waar komt alles bij elkaar? Daar moet je heel goed<br />

over nadenken.”<br />

'Dienst doen aan de<br />

vraag die gesteld<br />

wordt, dat vinden wij<br />

het allerbelangrijkst'<br />

HOUTEN GEVEL ALS ZONNEWERING<br />

Een van de opvallende eigenschappen van dit gebouw is de parametrische<br />

houten gevel. Brinkman legt uit: “De houten planken aan de gevel zijn precies<br />

afgestemd op de draaiing van de zon. Op plekken waar de zonbelasting hoog<br />

is, staat de gevel meer naar buiten en staan de planken dichter bij elkaar, zodat<br />

er binnen meer schaduw is. Dit is allemaal van tevoren berekend met een<br />

zonnestudie. Hier hebben we vervolgens modellen van gemaakt om alles juist<br />

in kaart te brengen. De verschillende afstanden en vormen hout zorgen voor<br />

een praktische, maar ook heel mooie gevel.”<br />

COMPLEXE MODELLEN<br />

Het gebouw in kaart brengen met complexe modellen is niet geheel nieuw<br />

voor Hesco Bouw, maar juist een van haar kwaliteiten. “We gebruiken BIM-<br />

De parametrische houten buitengevel werkt als zonnewering.<br />

124 | STEDENBOUW.NL


Huus voor Sport en Cultuur Zuidwolde<br />

De bestaande sporthal is vernieuwd en uitgebreid met een stuk nieuwbouw.<br />

modellen om elk onderdeel van het gebouw in kaart te brengen. Zo zorgen<br />

we ervoor dat we het gebouw eerst technisch opbouwen en daarna pas in<br />

de praktijk aan de slag gaan. Je weet dan van tevoren al waar alle schroefjes<br />

en materialen komen en hebt dus nog alle ruimte om dingen te finetunen of<br />

aan te passen. Dankzij die modellen ontdek je alle technische dilemma’s en<br />

uitdagingen zelfs al voordat je gaat bouwen.”<br />

FOCUS OP EINDGEBRUIK<br />

De kracht van Hesco Bouw is volgens Brinkman het realiseren van echt unieke<br />

en complexe gebouwen: “Elk gebouw is weer anders. Je begint niet altijd<br />

onderaan en eindigt bovenaan. Er komt veel meer bij kijken en je moet veel<br />

keuzes maken. Wij focussen in ons werk altijd op de verwachting van de opdrachtgever<br />

én de eindgebruikers. We maken niet blind het ontwerp, maar<br />

kijken wat goed is per situatie. Dienst doen aan de vraag die gesteld wordt,<br />

dat vinden wij het allerbelangrijkst.” Hij gaat verder: “Om te voldoen aan de<br />

wens van de opdrachtgever, zorgen we altijd dat we de juiste mensen in huis<br />

hebben. Zo is bij dit project een timmerman betrokken die al 50 jaar in het<br />

vak zit en dit als allerlaatste project voor zijn pensioen gaat doen. De juiste<br />

expertise op de goede plek inzetten, is precies waar onze kracht ligt. En zo<br />

blijven we als bedrijf doorgroeien.” ❚<br />

De grote sporthal voldoet aan topsportrichtlijnen én<br />

is geschikt voor sport en spelelementen.<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever Gemeente de Wolden<br />

Architect bct architecten, ingenieurs & adviseurs<br />

Constructeur Goudstikker de Vries<br />

Aannemer Hesco Bouw BV<br />

Installaties Niemeijer Installatietechniek B.V.<br />

Bouwperiode juni 2022 – dec 2023<br />

STEDENBOUW.NL | 125


Huus voor Sport en Cultuur Zuidwolde<br />

Tekst | Bram van de Ven<br />

Beeld | Niemeijer Installatietechniek B.V.<br />

Een sterk staaltje techniek voor<br />

het Huus voor Sport en Cultuur<br />

In Zuidwolde zijn de werkzaamheden voor het Huus voor Sport en Cultuur in volle gang. Het multifunctionele gebouw<br />

verrijst op de locatie van de oude sporthal, die deels wordt behouden. Projectleiders André Lubbers en Ronald Kuperus<br />

van Niemeijer Installatietechniek vertellen over de innovatieve installaties.<br />

Installatiewerkzaamheden bij het Huus voor Sport en Cultuur.<br />

Naast een sporthal huist het nieuwe gebouw een bibliotheek, beheerstichting,<br />

dorpshuis, theater en welzijnsgroep. Het is niet eenvoudig om al die functies<br />

onder één dak te krijgen. “Je moet samen een oplossing bedenken en soms<br />

compromissen sluiten. Zo kom je tot een mooi resultaat”, zegt Lubbers.<br />

DUURZAME OPLOSSING<br />

Naast alle verschillende wensen vervullen, vond Niemeijer het belangrijk om<br />

duurzame oplossingen te bieden. Lubbers: “We hebben de oude cv-ketels<br />

vervangen door warmtepompen op het dak. Die zorgen voor zowel verkoeling<br />

als verwarming.” “Op het dak liggen 110 zonnepanelen en we gebruiken<br />

bewegingsgestuurde LED-verlichting”, vult Kuperus aan. “Via touchscreens<br />

kun je de verlichting in het gebouw regelen. Dat is in de sporthal een mooie<br />

oplossing. Bij handbal is bijvoorbeeld minder verlichting nodig dan bij andere<br />

sporten. Dat regel je met één druk op de knop. Zo bespaar je weer energie.”<br />

Al meer dan 40 jaar een begrip in<br />

Noord-Nederland<br />

www.niemeijer-installatietechniek.nl<br />

STRAK PLAN<br />

“Een bestaande constructie met nieuwbouw is redelijk uitdagend, vooral<br />

planningstechnisch”, vertelt Kuperus. “Er is een hoop denkwerk nodig voordat<br />

er ook maar één schop in de grond gaat.” Volgens Lubbers bracht de<br />

bestaande bouw ook technische uitdagingen met zich mee. “Passen de grote<br />

luchtkanalen bijvoorbeeld wel in het bestaande plafond? Elke dag krijg je wel<br />

uitdagingen op je pad, dus we moeten snel schakelen, flexibel zijn en meedenken.<br />

Zo komen wel elke keer weer tot een passende oplossing.”<br />

VOOR HET DORP<br />

Het pand wordt een waardevolle toevoeging voor Zuidwolde, denken Lubbers<br />

en Kuperus. “Het is een mooi gebouw voorzien van de nieuwste technieken.<br />

We hopen dat de mensen die hier wonen er erg blij mee zijn. Uiteindelijk is<br />

het allemaal voor de inwoners van Zuidwolde. Het is een aanvulling voor Zuidwolde,<br />

waar sport en cultuur het dorp met elkaar verbindt.” ❚<br />

126 | STEDENBOUW.NL


Naamloos-11 1 05-10-2023 14:53<br />

Huus voor Sport en Cultuur Zuidwolde<br />

Tekst | Storm Wissink<br />

Beeld | Kloeze B.V.<br />

LOKALE STAALBOUWEXPERTISE<br />

VOOR DUURZAAM PROJECT<br />

De gemeente De Wolden wilde een nieuw combinatiegebouw realiseren. In het Drentse dorp Zuidwolde moest daarom<br />

het ‘Huus voor Sport en Cultuur’ komen, op de plek van de oude sporthal. Aannemer Hesco Bouw hoefde in de omgeving<br />

niet ver te zoeken naar een partner voor de staalconstructies. Kloeze BV uit Zuidwolde voldeed aan de eisen om dit lokale<br />

project op te pakken. Peter Coelingh, Arno de Jong en Alnie Deen van Kloeze BV vertellen waarom zij dit een mooi<br />

project vinden.<br />

Kloeze BV is specialist in staalbouw en gelokaliseerd in Zuidwolde. Zij was<br />

daarom de aangewezen kandidaat om de staalconstructie van dit project te<br />

realiseren. Coelingh, verkoper bij Kloeze BV, vertelt: “Wij bouwen staalconstructies<br />

voor heel uiteenlopende projecten. Van loodsen en hallen, met of<br />

zonder kantoorruimte tot utiliteits- en woningbouw in de meest verschillende<br />

afmetingen en vormen.” Dat betekent dat dit project voor Kloeze BV geen<br />

onbekend terrein was. “We hebben de engineering en productie van onze<br />

staalconstructies zelf in huis.” Niet alleen zit Kloeze BV om de hoek van het<br />

project, zij voldoet ook aan de gestelde eisen die nodig waren voor dit project.<br />

Het ging hier om de eis van uitvoeringsklasse EXC3. “Kloeze BV beschikt over<br />

een NEN-EN 1090 certificaat tot en met EXC4”, vertelt De Jong, constructeur<br />

bij Kloeze BV.<br />

Kloeze BV: “Dat betekende wel dat de bestaande staalconstructie aangepast<br />

moest worden, omdat deze niet aan de nieuw gestelde eisen voldeed.” Coelingh:<br />

“Dat was wel een uitdaging en vergde veel tijd in de voorbereiding.”<br />

“Het was een leuk project”, zegt Coelingh. Deen voegt toe: “De samenwerking<br />

tussen alle partijen verliep soepel. We hebben veel gewerkt met IFC (3D)<br />

modellen om gegevens uit te wisselen. Met deze werkwijze sluiten de werkzaamheden<br />

van de verschillende partijen op elkaar aan. Dat maakt een project<br />

als dit, waar veel verschillende disciplines bij elkaar komen, overzichtelijk.” ❚<br />

COMPLEXITEIT EN DUURZAAMHEID<br />

De oude sporthal in Zuidwolde wordt uitgebreid en vernieuwd tot een combinatiegebouw<br />

van grote schaal. Vanuit een duurzame gedachte is de bestaande<br />

sporthal blijven staan en is er een uitbreiding op gemaakt. Deen, tekenaar bij<br />

Fotobijschrift. (Beeld: xxxxx)<br />

De staalconstructie van binnenuit.<br />

Fotobijschrift. (Beeld: xxxxx)<br />

STEDENBOUW.NL | 127


Lage Morsweg e.o. Leiden<br />

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Hemubo<br />

Energetische maatregelen in bewoonde staat<br />

‘HET GROOTSTE EFFECT WORDT<br />

BEREIKT MET GOEDE VOORLICHTING’<br />

De kozijnen worden vervangen door circulaire kunststof kozijnen met HR++ glas.<br />

De woningen in de Lage Mors in Leiden zijn veelal gebouwd in de jaren ’30. Hoe populair de bouwstijl uit deze periode<br />

ook is, de woningen zijn toe aan energetische maatregelen. Deze maatregelen worden uitgevoerd met maximaal behoud<br />

van de oorspronkelijke uitstraling.<br />

Om de 149 grondgebonden woningen en 5 bovenwoningen<br />

aan de Lage Morsweg e.o. in Leiden<br />

weer te laten voldoen aan de normen van deze<br />

tijd, vormden woningcorporatie De Sleutels en<br />

Hemubo een bouwteam. Samen zochten zij naar<br />

de beste aanpak om dit doel te bereiken. Dit resulteerde<br />

in het plan om de daken, spouwmuren en<br />

kruipruimtes te isoleren en de kozijnen te vervangen<br />

door circulaire kunststof kozijnen met HR++<br />

glas. “Ploeg Kozijnen is de tweede leverancier<br />

die deze circulaire kunststof kozijnen (los van de<br />

K-Vision profielen) levert en plaatst”, vertelt Erik<br />

Bouwmeester, projectleider van Hemubo. “Dankzij<br />

het gerecyclede kunststof kunnen wij aan De Sleutels<br />

de benodigde CO 2<br />

-reductie garanderen.” Aan<br />

de binnenzijde worden de woningen voorzien van<br />

mechanische ventilatie.<br />

DE VOORBEREIDINGEN<br />

Het vroeg een intensieve voorbereiding om de<br />

plannen klaar te maken voor uitvoering. Bouw-<br />

128 | STEDENBOUW.NL


Lage Morsweg e.o. Leiden<br />

meester: “Het vergunningentraject had bijvoorbeeld<br />

behoorlijk wat voeten in de aarde. Door de<br />

isolerende maatregelen kwamen de daken iets<br />

hoger te liggen, terwijl de welstandscommissie de<br />

oorspronkelijke uitstraling wilde behouden. Met<br />

een complexe detaillering konden we het hoogteverschil<br />

terugbrengen tot 18 cm en kregen we<br />

alsnog de omgevingsvergunning.” Voor de objectvergunning<br />

voor de bouwplaats was een bomenexpert<br />

nodig om de juiste plaats voor de keten te<br />

bepalen.<br />

'Bij een groene<br />

smiley valt de<br />

overlast mee; bij<br />

een rode is het<br />

beter om iets<br />

buitenshuis te<br />

ondernemen'<br />

Daken, spouwmuren en kruipruimtes worden geïsoleerd.<br />

DE BOUWTECHNISCHE<br />

UITDAGINGEN<br />

Om te voldoen aan de flora- en faunawet, die bepaalt<br />

dat beschermde vogelsoorten niet gestoord<br />

mogen worden in hun nestperiode, nam Hemubo<br />

al vroegtijdig mitigerende maatregelen. En met<br />

succes. Daarna kon Hemubo zich richten op de<br />

bouwtechnische uitdagingen. “Voor het overgrote<br />

deel zijn deze in iedere woning hetzelfde”, vertelt<br />

werkvoorbereider Jorn Elzerman. “Veel woningen<br />

vertonen echter ook zelf aangebrachte voorzieningen<br />

(‘ZAV’s’). Deze moeten worden aangepast en<br />

ingepast in onze planning.”<br />

OVERLAST BEPERKEN<br />

Om de bewoners tegemoet te komen tijdens de<br />

bouwactiviteiten richt Hemubo een rustunit in,<br />

waar zij op dagen van onvermijdelijke overlast<br />

terechtkunnen voor koffie of een gesprek. Toch<br />

leert de ervaring dat het grootste effect wordt<br />

bereikt met goede voorlichting. Daarom verspreidt<br />

Hemubo heldere overzichten van de aankomende<br />

activiteiten. Bouwmeester: “Achter elke activiteit<br />

staat een smiley. Bij een groene smiley valt de<br />

overlast mee; bij een rode is het beter om iets buitenshuis<br />

te ondernemen.”<br />

OPLOPEND TEMPO<br />

Bouwmeester is tevreden over de voortgang. “In<br />

het begin heeft iedereen te maken met kinderziektes<br />

en wordt de LEAN-planning nog niet helemaal<br />

gehaald. Daarna loopt het tempo vanzelf<br />

op. Bovendien hebben alle betrokkenen de ‘KYP’-<br />

app oftewel ‘Keep Your Promiss’-app. Hierin vinkt<br />

iedereen aan welke activiteiten zijn afgerond. Dat<br />

maakt de voortgang heel transparant.” ❚<br />

Dankzij complexe detaillering werd de omgevingsvergunning toch toegekend.<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

De Sleutels, Leiden<br />

Aannemer<br />

Hemubo Bouw, Almere<br />

Installaties<br />

Hemubo W-techniek en Hemubo<br />

E-techniek, Almere<br />

Bouwperiode<br />

augustus 2023 – juni 2024<br />

STEDENBOUW.NL | 129


Lage Morsweg e.o. Leiden<br />

Tekst | Roel van Gils<br />

Beeld | Ploeg kozijnen<br />

DUURZAME RENOVATIE MET<br />

100% RECYCLEBARE KUNSTSTOF<br />

KOZIJNEN<br />

Woningcorporaties in ons land staan voor een enorme verduurzamingsopgave. Niet alleen voor het klimaat, maar ook in<br />

het belang van de huurders. Zo ook woningcorporatie De Sleutels, die sinds deze zomer bezig is om in de Leidse wijk Lage<br />

Mors 154 woningen energetisch te verbeteren naar gemiddeld een energielabel A. Belangrijk uitgangspunt van deze operatie<br />

is het gebruik van zoveel mogelijk duurzame materialen. Reden voor Ploeg kozijnen om de nieuwste Phoenix-serie<br />

naar voren te schuiven, de nieuwe kozijnserie van Deceuninck die voor 100% uit gerecycled kunststof wordt gemaakt.<br />

Ploeg kozijnen is een vaste relatie van Hemubo,<br />

de aannemer die de verduurzamingsoperatie in de<br />

Lage Mors verzorgt. De werkzaamheden bestaan<br />

onder meer uit het isoleren van de gevel en het<br />

dak, het vernieuwen van de installaties en het vervangen<br />

van de bestaande kozijnen door nieuwe<br />

kunststof kozijnen met HR++ glas. “Aangezien de<br />

woningcorporatie hier nadrukkelijk de wens had<br />

uitgesproken om zoveel mogelijk duurzame materialen<br />

toe te passen, hebben wij het Phoenix-profiel<br />

voorgesteld”, zegt Bas Broekmeulen van Ploeg<br />

kozijnen. “Het levert gigantische besparingen op.<br />

Alleen al op dit project sparen we 46.000 kilogram<br />

aan nieuwe grondstoffen uit. Dat zorgt voor een<br />

besparing van 57% aan CO 2<br />

-uitstoot.”<br />

Het Phoenix-profiel is een<br />

nieuw kozijnprofiel dat<br />

voor 100% uit gerecycled<br />

kunststof wordt gemaakt.<br />

350 JAAR<br />

Het Phoenix-profiel is een nieuw kozijnprofiel<br />

dat voor 100% uit gerecycled kunststof wordt<br />

gemaakt. “Deceuninck, de leverancier van onze<br />

profielen, produceert van oude kunststof kozijnen<br />

weer nieuwe kozijnen met dezelfde eigenschappen<br />

als die van nieuwe materialen en zonder kwaliteitsverlies”,<br />

legt Broekmeulen uit. “Het zorgt er<br />

in totaliteit voor dat er 90% minder energie nodig<br />

is voor de productie ten opzichte van een kunststof<br />

kozijn uit nieuwe materialen. Het mooie is dat<br />

wij als Ploeg kozijnen hier ook een belangrijke rol<br />

in vervullen. De eerste generatie kunststof kozijnen<br />

uit de jaren tachtig van de vorige eeuw, die<br />

nu veelal aan vervanging toe zijn, worden door<br />

ons ingezameld en afgevoerd naar Deceuninck.<br />

Daar worden de oude profielen opgewerkt tot een<br />

herbruikbare grondstof voor nieuwe profielen. Een<br />

proces dat tot wel tien keer herhaald kan worden,<br />

zonder afzwakking van mechanische eigenschappen<br />

en kwaliteit. Met een levensduur van minimaal<br />

35 jaar brengt dit de totale levenscyclus van<br />

kunststofmateriaal op minstens 350 jaar.” ❯<br />

130 | STEDENBOUW.NL


Lage Morsweg e.o. Leiden<br />

'Alleen al op dit project sparen we<br />

met het specifieke kozijnprofiel 46.000<br />

kilogram aan nieuwe grondstoffen uit'<br />

Ploeg kozijnen is een vaste relatie van Hemubo, de aannemer die de verduurzamingsoperatie in de Lage Mors verzorgt.<br />

STEDENBOUW.NL | 131


Lage Morsweg e.o. Leiden<br />

DUURZAME TOEKOMST<br />

“Vanuit Ploeg kozijnen promoten wij fanatiek<br />

onze duurzame producten”, vervolgt Broekmeulen.<br />

“Een duurzame toekomst, dat is wat wij belangrijk<br />

vinden. Ook in de markt is er de wil om<br />

circulaire producten toe te passen, alleen niet elke<br />

opdrachtgever is op de hoogte van de mogelijkheden.<br />

Als Ploeg kozijnen denken we graag mee<br />

vanaf het begin van een project, zodat we gezamenlijk<br />

maximale besparingen kunnen realiseren.<br />

Op die manier werken we al vele jaren samen met<br />

Hemubo. We kennen elkaar door en door, en weten<br />

waar ieders kracht ligt. Zo weten we elkaar<br />

continu uit te dagen in verduurzamingsprojecten<br />

en gaan we telkens weer net een stap verder. En<br />

het stopt niet bij het kozijn. Zo maken we hier in<br />

de Lage Mors bijvoorbeeld gebruik van stelkozijnen<br />

uit gerecyclede kunststof in plaats van hout.<br />

Verder hebben we het bestaande glas uit de oude<br />

kozijnen laten keuren en separaat afgevoerd<br />

voor hergebruik. Het glas gaan we weer toepassen<br />

in nieuwe projecten die we volgend jaar gezamenlijk<br />

met Hemubo gaan uitvoeren.”<br />

project toont aan dat we op vele facetten al heel<br />

ver staan met het toepassen van duurzame materialen.<br />

De volgende stap is om het logistieke proces<br />

zo duurzaam mogelijk in te richten met zo min<br />

mogelijk transportbewegingen en zoveel mogelijk<br />

elektrisch materieel. Ook dat is iets waar we<br />

als Ploeg kozijnen achter de schermen druk mee<br />

bezig zijn”, zegt Broekmeulen tot besluit. ❚<br />

In de Lage Mors vervangt Ploeg kozijnen in totaal<br />

meer dan 1.200 kozijnen door het circulaire Phoenix-kozijn,<br />

in vele verschillende afmetingen. “Het<br />

Ploeg kozijnen denkt graag mee vanaf het begin van een project, zodat<br />

gezamenlijk maximale besparingen gerealiseerd kunnen worden.<br />

CO 2<br />

-reductie<br />

door gerecycled<br />

kunststof<br />

1100+<br />

1100+ kozijnen<br />

vervangen voor<br />

Phoenix circulaire<br />

kozijnoplossing<br />

Ploeg<br />

maakt het!<br />

57%<br />

57% minder<br />

CO 2<br />

uitstoot dan bij<br />

nieuw materiaal<br />

10x<br />

Kunststof kan<br />

tot wel 10x worden<br />

gerecycled<br />

150+ woningen<br />

Lage Morsweg e.o.<br />

46.000 kg<br />

46.000 kg<br />

nieuwe grondstof<br />

besparing<br />

132 | STEDENBOUW.NL


VKG feliciteert de<br />

genomineerde architecten,<br />

opdrachtgevers, fabrikanten<br />

en profielleveranciers met<br />

de nominatie voor de<br />

VKG Architectuurprij s.<br />

Nieuwbouw<br />

Nieuw Trebol, Harlingen<br />

• Penta Architecten - Lont<br />

• Kömmerling - Europrovyl<br />

Veldhuis, Apeldoorn<br />

• Hevofame – Trebbe<br />

• Gealan – Transcarbo<br />

De Eenhoorn, Amsterdam<br />

• Heren 5 – Ymere & Era Contour<br />

• Gealan – Transcarbo<br />

Renovatie<br />

Wheermolen, Purmerend<br />

• DOOR Architecten – Hemubo<br />

• Kömmerling - Schipper kozij nen<br />

Vredeskerk, Tilburg<br />

• Bedaux de Brouwer – Hilva Vastgoed<br />

• Gealan – Alku<br />

Villa, Velsen-Zuid<br />

• Van Schie Architecten<br />

particuliere opdrachtgever<br />

• Schuco – Select Windows<br />

Uitreiking awards<br />

Op donderdag 7 december reikt de jury de VKG Architectuurprij<br />

zen uit tij dens het seminar `Circulair ontwerpen´ in de<br />

Metaal Kathedraal in Utrecht. De prij suitreiking is het slot<br />

van dit gezamenlij ke seminar van Stedebouw & Architectuur<br />

en VKG Keurmerk.<br />

Nodig mij uit voor de prijsuitreiking<br />

vkgkeurmerk.nl/architectuurprijs<br />

Dé duurzame zekerheid voor kunststof kozijnen.


Poortgebouw ENKA Ede<br />

Tekst | Bram van de Ven<br />

Beeld | Bouwbedrijf Kreeft<br />

POORTGEBOUW ENKA IN EDE:<br />

RESTAURATIE EN<br />

HERBESTEMMING VAN EEN ICOON<br />

Jarenlang was het voormalige Poortgebouw van ENKA in Ede buiten gebruik. Doodzonde, vond BOEi, een non-profitorganisatie<br />

die zich hard maakt voor de restauratie van leegstaande gebouwen. Zij schakelde Bouwbedrijf Kreeft in om het<br />

Poortgebouw nieuw leven in te blazen, als short stay-appartementencomplex. Projectleider Richard Koevoet biedt een<br />

kijkje in de restauratie en herbestemming.<br />

“De uitdaging was om de appartementen zo efficiënt<br />

mogelijk in het bestaande casco te plaatsen”,<br />

vertelt Koevoet. “Maar ook om de uitstraling van<br />

het pand zoveel mogelijk terug te brengen naar<br />

hoe die ooit was. We hebben bijvoorbeeld het oorspronkelijke<br />

ENKA-logo op de voorzijde van het<br />

gebouw gereconstrueerd en de kenmerkende rode<br />

houten kozijnen teruggebracht. Ook de lantaarns<br />

op de voorgevel zijn gerestaureerd en we hebben<br />

de vlaggenmasten volledig gereconstrueerd.”<br />

OUD EN NIEUW<br />

Toch was het soms nodig om een nieuwe richting<br />

in te gaan. “Er was een middengebied onder de<br />

sheddaken met weinig bruikbaar daglicht. De<br />

vraag was hoe we daar een nuttige leefruimte<br />

van gingen maken. Uiteindelijk hebben we in het<br />

ontwerp iets opgenomen dat je bij een monument<br />

niet zo snel verwacht: een gat in het dak maken<br />

voor een dakterras. De Rijksdienst en de Monumentencommissie<br />

vonden het unaniem een goed<br />

plan met veel meerwaarde. Daar hebben we een<br />

heel goede slag mee geslagen.”<br />

Voornamelijk in de openbare ruimtes, zoals de<br />

hallen en de trappengang werd de oorspronkelijke<br />

stijl echter zoveel mogelijk doorgevoerd, vertelt<br />

Koevoet. “Een bijzonder element is de centrale<br />

hal, die een monumentale waarde heeft. Deze<br />

ruimte heeft een volledig marmeren vloer en<br />

wandbekleding. Die gaan we restaureren. Ook<br />

Het gerestaureerde ENKA Poortgebouw.<br />

134 | STEDENBOUW.NL


Poortgebouw ENKA Ede<br />

binnen het gebouw willen we de cultuurhistorische<br />

waarde behouden.”<br />

MEER DAN DUURZAAM<br />

“Samen met BOEi hebben we als Bouwbedrijf<br />

Kreeft de doelstelling om vooruitstrevend te zijn in<br />

duurzaamheid en circulariteit. Per onderdeel hebben<br />

we gekeken hoe we het zo circulair mogelijk<br />

konden aanpakken”, aldus Koevoet. “Het grootste<br />

punt was ook meteen het makkelijkste: het bestaande<br />

casco dat blijft staan. Daarnaast hebben<br />

we op de platte daken dakbedekking gelegd van<br />

Leadax Roov. Dat wordt gemaakt van PVB-folie,<br />

een afvalstroom uit gelaagd glas. Je kunt dat product<br />

in de toekomst ook weer één op één hergebruiken<br />

als grondstof voor hetzelfde product. Het<br />

groendak is opgebouwd met circulair substraat<br />

en de looppaden op het dak hebben we niet van<br />

beton gemaakt, maar van perzikpitten, een restproduct<br />

uit de industrie. In de sloop hebben we<br />

gekeken naar welke waardevolle materialen nog<br />

bruikbaar waren. Zo hebben de vele kunststof kozijnen<br />

elders een nieuwe bestemming gekregen.”<br />

Met groene daken en het dakterras voegt Bouwbedrijf Kreeft veel waarde toe.<br />

“Ook hebben we lege voorzetwanden geplaatst<br />

en die gevuld met wol van Knauf. Daarbij wordt<br />

geen lijm gebruikt, waardoor het materiaal herbruikbaar<br />

blijft. Ook in de warmtevoorziening<br />

stond duurzaamheid hoog in het vaandel, daarom<br />

zijn we niet aangesloten op de gasleiding, maar<br />

op het warmtenet van Ede. Dat wordt weer verwarmd<br />

met snoeiafval uit de gemeente Ede. Zo is<br />

de cirkel mooi rond.”<br />

De kenmerkende rode houten gevels.<br />

'Het was<br />

belangrijk om<br />

het karakter van<br />

het gebouw in<br />

ere te herstellen'<br />

ICONISCHE PLEK<br />

"Het was belangrijk om het karakter van het gebouw<br />

in ere te herstellen”, vertelt Koevoet. “Een<br />

aantal belangrijke panden op het ENKA-terrein<br />

heeft een monumentale status, maar dit pand is<br />

bijzonder herkenbaar. Voor veel mensen in Ede die<br />

daar nog gewerkt hebben, is het belangrijk dat het<br />

behouden blijft en een nieuwe functie krijgt. Zo<br />

draagt het project bij aan de omgeving en de cultuurhistorische<br />

waarde van het hele gebied.” ❚<br />

Koninklijk bezoek aan het ENKA-terrein.<br />

STEDENBOUW.NL | 135


Poortgebouw ENKA Ede<br />

Tekst | Reina Lanters<br />

Beeld | Bouwbedrijf Kreeft<br />

MINIMALE AANPASSINGEN VOOR<br />

EEN PASSENDE HERBESTEMMING<br />

De restauratie van het Poortgebouw van de ENKA-fabriek had wat heel wat voeten in de aarde. Het gebouw is een icoon<br />

voor Ede en in de regio. Het was belangrijk om het gebouw haar oorspronkelijke grandeur terug te geven, en daarnaast<br />

een passende herbestemming te geven. Voorwaarde was wel dat het werk zo subtiel mogelijk moest gebeuren, om het<br />

monumentale Poortgebouw niet aan te tasten. Architectenbureau Hurenkamp ging de uitdaging aan en begon aan het<br />

restauratieplan.<br />

Een impressie van het dakterras.<br />

Architectenbureau Hurenkamp weet goed waar<br />

haar expertise ligt, namelijk in de restauratie en<br />

het herbestemmen van monumentale gebouwen.<br />

Henk van Harsselaar, adviseur op het gebied van<br />

restauratie en monumenten, vertelt samen met<br />

architect Bart Geurts over de restauratie en herbestemming<br />

van het Poortgebouw van de ENKAfabriek<br />

in Ede. Geurts vertelt: “Projecten als deze<br />

zijn enorm waardevol. Enerzijds herstel je de<br />

oude glorie en tegelijkertijd voeg je er een hele<br />

nieuwe tijdlaag aan toe. Daar gaat mijn hart sneller<br />

van kloppen.” En dat is te merken! De heren<br />

vertellen enthousiast over hun bijdrage aan dit<br />

bijzondere project.<br />

EEN ICOON IN DE OMGEVING<br />

Het terrein van ENKA is een bekend begrip in<br />

Ede, maar ook in de rest van Nederland. In 1922<br />

opende de Nederlandse Kunstzijdefabriek haar<br />

deuren en kreeg ze een grote plaats in de levens<br />

van veel mensen. Op het hoogtepunt werkten er<br />

5.000 werknemers en was het de grootste fabriek<br />

in Nederland. Van Harsselaar legt uit: “Zelf ben<br />

ik een oud-Edenaar en ik herinner me de impact<br />

nog toen de fabriek in 2002 werd gesloten.” ENKA<br />

maakte van het kleine dorp Ede iets groots. “De<br />

fabriek drukte een grote stempel op de omgeving<br />

en is om deze reden echt een icoon. Daarnaast<br />

is het Poortgebouw een kenmerkende blikvanger<br />

vanaf de spoorlijn. Dat maakte het ook zo speciaal<br />

en belangrijk om het in ere te herstellen.”<br />

Volgens Geurts zit daar nou net de uitdaging:<br />

“Waar het Poortgebouw eerst onderdeel was<br />

van de fabriek, krijgt het nu een woonbestemming<br />

voor 32 appartementen. De karakteristieke<br />

sfeer van de fabriek wilden we blijven ervaren. Dit<br />

deden we door bijvoorbeeld de originele spantstructuur<br />

zichtbaar te laten in de woningen en<br />

het nieuwe dakterras. In het Poortgebouw zaten<br />

vroeger de directie en het kantoorpersoneel. Dat<br />

is terug te zien in de met marmer beklede centrale<br />

hal, de kluizen waar de loonzakjes werden gevuld<br />

136 | STEDENBOUW.NL


Poortgebouw ENKA Ede<br />

'Met de<br />

restauratie<br />

van het<br />

Poortgebouw<br />

is veel in oude<br />

glorie hersteld'<br />

en de mozaïeken tegelvloeren. Dat zijn elementen<br />

die je wilt behouden.”<br />

MONUMENTAAL ERFGOED<br />

Het oude tegeltableau ‘ENKA’ boven de poort,<br />

de vlaggenmasten en vrijwel alle gevelopeningen<br />

werden gereconstrueerd. Ook werden de<br />

lantaarns aan weerszijde van de poort teruggeplaatst.<br />

“In de jaren '80 werden vrijwel alle originele<br />

gevelopeningen vervangen door kunststof<br />

kozijnen. Deze hebben we bij de restauratie weer<br />

verwijderd. Door de oorspronkelijke houten vensters<br />

met bijbehorende detaillering te reconstrueren<br />

en terug te brengen naar de oorspronkelijke<br />

rode kleurstelling, heeft het gebouw zijn karakteristieke<br />

gevelbeeld weer teruggekregen.”<br />

Een uitsnede in het sheddak biedt ruimte voor dakterrassen.<br />

PASSENDE PUZZELSTUKJES<br />

Als architect vond Geurts het best een puzzel:<br />

“Het poortgebouw is een vrij dicht gebouw. Met<br />

Interieur van een appartement.<br />

Uitzicht vanuit een appartement.<br />

de sheddaken konden we veel meer daglicht creëren.<br />

Maar ook de schijngevels ter hoogte van de<br />

sheddaken, waarvan de vensteropeningen nu wel<br />

bruikbaar zijn, komen nu beter tot hun recht. Met<br />

de restauratie van het Poortgebouw is veel in oude<br />

glorie hersteld en soms zelfs verbeterd.”<br />

De monumentencommissie was erg lovend over<br />

het initiatief en het opgestelde plan. De restauratie<br />

en herbestemming van het Poortgebouw werd<br />

uitgevoerd door Bouwbedrijf Kreeft uit Ede. Dat is<br />

bijzonder, want Kreeft was ook betrokken bij de<br />

bouw in 1922. 100 jaar later, deed ze ook de restauratie<br />

en herbestemming. ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Bouwbedrijf Kreeft / BOEi<br />

Architect<br />

Hurenkamp Architecten & Adviseurs<br />

Constructeur<br />

Vianen Bouwadvies<br />

Aannemer<br />

Bouwbedrijf Kreeft<br />

Installaties<br />

Installatiebedrijf Van de Vendel<br />

Bouwperiode<br />

medio 2022 – heden<br />

STEDENBOUW.NL | 137


Achterberg Naamloos-3 Schilders.indd 1 1 09-10-2023 12-10-2023 13:33<br />

09:50<br />

Poortgebouw ENKA Ede<br />

Tekst | Frederique Huting<br />

Beeld | Bouwbedrijf Kreeft<br />

EEN DUBBEL JUBILEUM:<br />

HONDERD JAAR SCHILDERWERK IN EDE<br />

Net als de ENKA-fabriek viert ook Achterberg Schilders dit jaar haar honderdste verjaardag. Deze bijzondere jubilea<br />

komen samen in de renovatie van het Poortgebouw van de Edese fabriek. Commercieel directeur Art Achterberg vertelt<br />

over de werkzaamheden van Achterberg Schilders in dit unieke project.<br />

De renovatie van het Poortgebouw is natuurlijk niet compleet zonder schilder-,<br />

behang- en glaswerk. Gelukkig is daar Achterberg Schilders. “Al bijna dertig<br />

jaar zijn we vaste partner van Bouwbedrijf Kreeft”, zegt Achterberg. “We werken<br />

graag aan monumentale panden en zijn ERM-gecertificeerd. De renovatie<br />

van zo’n imposant pand is ons dus niet vreemd. Dat neemt niet weg dat dit<br />

een ontzettend leuk en bijzonder project is.”<br />

BLIKVANGERS<br />

Achterberg Schilders werkt aan de muren van het Poortgebouw. Haar expertise<br />

wordt goed zichtbaar in één van de appartementen, waar men wordt<br />

begroet door de rijke geschiedenis van ENKA. “We hebben hier een mooi<br />

fotobehang geplaatst”, vertelt Achterberg. “De foto’s nemen je mee terug<br />

in de tijd. Als je binnenloopt, zie je direct wat zich vroeger op deze locatie<br />

heeft afgespeeld.”<br />

De renovatie van het Poortgebouw is niet compleet<br />

zonder schilder-, behang- en glaswerk.<br />

'Je ziet direct wat zich<br />

vroeger op deze locatie<br />

heeft afgespeeld’<br />

ALTIJD ACHTERBERG SCHILDERS & ONDERHOUD:<br />

AANDACHT VOOR UW SCHILDERWERK, GLAS EN ONDERHOUD<br />

Achterberg Schilders BV – sinds 1923<br />

Bonnetstraat 22 A | 6718 XN EDE | T: 0318 – 634101 | W: www.achterbergschilders.nl<br />

De muren van het Poortgebouw worden goed onder handen genomen. Al het<br />

glaswerk, behangwerk en schilderwerk wordt door Achterberg Schilders verzorgd.<br />

Als je het kazerneterrein opkomt, trekken de knalrode kozijnen van<br />

het Poortgebouw je aandacht. Ook deze blikvangers komen uit de kwast van<br />

Achterberg Schilders.<br />

EEN DUBBEL JUBILEUM<br />

Het bedrijf werd in 1923 opgericht door Johan Achterberg in Veenendaal,<br />

een stad op steenworp afstand van Ede. Nu, honderd jaar later, trekken Coen<br />

Blees, Johan Jansen en Art Achterberg de kar. “Tegenwoordig hebben we drie<br />

locaties in Ede, Amersfoort en Diemen, waar in totaal zo’n honderd mensen<br />

werken”, vertelt Achterberg. “Ons bedrijf heeft een rijke geschiedenis waar<br />

we trots op zijn.”<br />

“Ede is geen stad vol oude, monumentale panden”, zegt hij. “Het ENKA-terrein<br />

is daarom dus echt een unieke plek. Alle inwoners kennen het en veel toeristen<br />

komen ervoor naar de stad. Als bedrijf uit Ede is het erg leuk om mee te<br />

werken aan deze renovatie. We zijn even oud, dus Achterberg Schilders heeft<br />

het belangrijke effect van de ENKA-fabriek op Ede van dichtbij meegemaakt.<br />

Mooi om nu ons steentje bij te dragen aan dit project. ❚<br />

138 | STEDENBOUW.NL


Poortgebouw ENKA Ede<br />

Tekst | Bram van de Ven<br />

Beeld | Van de Vendel BV<br />

EEN NIEUW HART VOOR EEN OUDE REUS<br />

Onlangs vierde installatiebedrijf Van de Vendel BV haar 70-jarig jubileum. Het familiebedrijf weet als geen ander dat<br />

iets wat lang bestaat, alleen maar waardevoller wordt als het van binnen goed loopt. Zo ook bij het Poortgebouw<br />

op het ENKA-terrein in Ede, dat wordt getransformeerd naar een appartementencomplex. Van de Vendel voorziet<br />

het pand van de technische installaties, waaronder water en elektriciteit. Projectmanager Arnold Looijen vertelt over<br />

het herbestemmingsproject.<br />

Dankzij haar brede expertise bleek Van de Vendel BV een geschikte keuze<br />

voor het project. “We leveren totaal-installatietechniek. Daarbij moet je denken<br />

aan elektra, verwarming en loodgieterswerkzaamheden", vertelt Looijen.<br />

“Die combinatie is tegenwoordig vrij uniek. Naast onze jarenlange samenwerking<br />

met Bouwbedrijf Kreeft, heeft dat denk ik meegespeeld in de keuze<br />

voor ons bedrijf. Een monumentaal pand brengt uitdagingen met zich mee en<br />

het is makkelijker als je die met één partij kunt aanpakken.”<br />

VERNUFTIGE INSTALLATIETECHNIEK<br />

Het monumentale gebouw is nu voorzien van moderne installaties. “Alle appartementen<br />

hebben vloerverwarming en een gebalanceerd ventilatiesysteem<br />

voorzien van warmteterugwinning. Zo hoef je geen koude lucht van buiten te<br />

halen en dat bespaart weer verwarmingskosten”, aldus Looijen. “Daarnaast<br />

hebben we een toegangscontrolesysteem geïnstalleerd. Je kunt daarmee met<br />

je telefoon de deuren openen. Dat maakt het heel makkelijk voor de verhuurder<br />

om met een code de toegang over te dragen naar de volgende huurder.”<br />

'Het is bijzonder dat de<br />

oude elementen centraal<br />

staan in de herbestemming'<br />

“Veel elementen moesten blijven staan, vaak in het zicht. Denk aan de oude<br />

staalconstructie. Je kunt daar moeilijk langs of doorheen met leidingen. Of<br />

de centrale hal, die is helemaal van marmer. Daar moesten we toch zonder<br />

beschadigingen een nieuwe installatie in krijgen”, aldus Looijen. “Dat moesten<br />

we oplossen via andere ruimtes, want je kunt niet even een paar gleuven<br />

frezen in marmer! Bij dit soort projecten blijft het veel schuiven en er zijn bijna<br />

continu aanpassingen nodig. Je kunt dat van tevoren niet intekenen, maar<br />

in overleg met de aannemer weten we altijd een oplossing te vinden. Het is<br />

mooi om te zien dat we een project met veel hindernissen toch mooi op tijd<br />

naar een goed einde brengen.” ❚<br />

HINDERNISSEN<br />

Na bijna driekwart eeuw ervaring, deinst het bedrijf gelukkig niet snel terug<br />

voor een uitdaging. “Het leuke aan een project zoals dit, is dat we het niet<br />

vaak doen. Je verandert een honderd jaar oud kantoorgebouw in 32 appartementen.<br />

Het is bijzonder dat de oude elementen centraal staan in de herbestemming.<br />

We zagen daar een mooie uitdaging in.”<br />

Leidingwerk in de muren.<br />

Leidingwerk in het plafond.<br />

STEDENBOUW.NL | 139


00036399001 - Stam Montagebouw B.V..indd 1 29-03-2023 13:46<br />

Poortgebouw ENKA Ede<br />

Tekst | Liliane Verwoolde<br />

Beeld | Stam Montage<br />

VLOEREN, PLAFONDS EN SCHEIDINGSWANDEN<br />

‘DE WANDEN STAAN NU STEVIG EN<br />

HET DAK KAN BLIJVEN BEWEGEN’<br />

Alle droge afwerkvloeren, metalstudplafonds en metalstud scheidingswanden in het Poortgebouw van ENKA worden<br />

geleverd en geplaatst door Stam Montagebouw. Zowel in de twee poortgebouwen als in de laagbouw – de oude fabriekshal<br />

– plaatst zij de scheidingswanden zodat hier woningen ontstaan.<br />

Stam Montagebouw heeft reeds driekwart van het werk gerealiseerd en is<br />

zeer tevreden over de gang van zaken. “Het is een bijzonder project van middelgroot<br />

formaat”, vertelt projectleider Jos van der Waal. “Bovendien is het de<br />

eerste keer dat we samenwerken met Bouwbedrijf Kreeft en de samenwerking<br />

verloopt plezierig.”<br />

BEWEGENDE DAKSPANTEN<br />

De transformatie in de laagbouw – van fabriekshal naar woningen – stelde<br />

Stam Montagebouw voor bijzondere details. De vakwerkspanten van het dak<br />

vertoonden nogal wat beweging en hoewel Van der Waal wist dat dit niet<br />

UW SPECIALIST IN<br />

DE TOTAALAFBOUW<br />

De transformatie van fabriekshal naar woningen stelde<br />

Stam Montagebouw voor bijzondere details.<br />

zorgwekkend is – ‘Elk huis is in beweging’ – moest er een manier gevonden<br />

worden om de wanden te stabiliseren zonder de beweging van het dak te<br />

blokkeren. “Hier hebben we samen met Bouwbedrijf Kreeft een dilatatie tussen<br />

het dak en de wanden ontworpen. De wanden staan nu stevig, zonder de<br />

beweging van het dak te beïnvloeden. De geluids- en brandwerende eigenschappen<br />

van de wanden zijn hiermee intact gebleven.”<br />

CREATIEF TRANSPORTEREN<br />

Ook het transport van de bouwmaterialen vroeg creativiteit. Van der Waal:<br />

“De fabriekshal is rondom helemaal gesloten. Enkele kleine raampjes en de<br />

binnentuin op de verdieping zijn de enige openingen om de materialen het<br />

gebouw in te krijgen. Vaak moeten we door meerdere woningen om de betreffende<br />

woning te bereiken.”<br />

Haverstraat 47, 2153 GD Nieuw-Vennep | +31 71 362 7760 |<br />

info@stammontagebouw.nl | stammontagebouw.nl<br />

ELKE GEWENSTE EIGENSCHAP<br />

Toch wordt dit soort uitdagingen door Stam Montagebouw met open armen<br />

ontvangen. “We zijn al ruim dertig jaar gespecialiseerd in de montagebouw.<br />

Dan wordt het leuk om wanden van speciale eigenschappen te voorzien of<br />

voor ingewikkelde situaties een oplossing te bedenken.” ❚<br />

140 | STEDENBOUW.NL


WIJ ZIJN BOUWBEDRIJF KREEFT<br />

Een allround bouwbedrijf uit Ede waar kwaliteit, innovatie en service al 127 jaar centraal staan.<br />

Dit vormt het fundament voor de lange termijn relaties die we graag met opdrachtgevers,<br />

ketenpartners en eindgebruikers hebben. Doordat wij onze expertises combineren met die<br />

van specialistische samenwerkingspartijen kunnen we voor elk project een duurzaam<br />

en efficiënt proces garanderen. Zo bouwen we samen met inmiddels ruim 130<br />

eigen vakmensen toekomstgericht én bewust aan de wereld van morgen. Dat<br />

maakt van Bouwbedrijf Kreeft een flexibele partner voor ontwikkeling,<br />

nieuwbouw, onderhouds- en restauratieprojecten.<br />

ONTWIKKELING<br />

NIEUWBOUW<br />

ONDERHOUD<br />

RESTAURATIE<br />

MAXWELLSTRAAT 49 D<br />

6716 BX EDE<br />

0318 632 996 BOUWBEDRIJFKREEFT.NL


Boterdiep Groningen<br />

Tekst | Liliane Verwoolde<br />

Beeld | SHP Vastbouw<br />

BOUWEN OP EEN POSTZEGELLOCATIE<br />

HET BOUWTERREIN BESTAAT<br />

UIT EEN SMALLE STOEP AAN DE<br />

VOORZIJDE VAN HET PAND<br />

Midden in het stadscentrum van Groningen – te midden van historische en authentieke panden – werd project Boterdiep<br />

gerealiseerd. Bouwen was hier een uitdaging. Niet alleen door de drukte, verzakkingen en diepte van het perceel. De<br />

beperkte ruimte vroeg ook nogal wat creativiteit. Niets ging zoals van tevoren bedacht.<br />

Aan- en afvoer van materieel en materialen gebeurt op gezette tijden.<br />

Het Boterdiep, een nieuwbouwcomplex met zestien appartementen en vier<br />

bedrijfsruimten, werd gebouwd in opdracht van Bulten Vastgoed. Aan de<br />

voorzijde oogt het appartementengebouw bescheiden. De vriendelijke pastelkleuren<br />

en de relatief kleine omvang sluiten naadloos aan op hun omgeving.<br />

Maar achter deze bescheiden voorgevel bevinden zich nog twee appartementenblokken<br />

en een binnentuin.<br />

POSTZEGELLOCATIE<br />

SHP Vastbouw is veelvuldig actief in de binnenstad van Groningen en derhalve<br />

vertrouwd met ‘postzegellocaties’. Maar deze postzegel is echt klein.<br />

“Behalve een smalle stoep aan de voorzijde was er geen enkele ruimte rondom<br />

het gebouw”, vertelt Jelmer Jonker, projectleider van SHP Vastbouw. Toch<br />

moest de bouw zonder verkeershinder gerealiseerd worden. Dit betekende dat<br />

leveranciers alleen op gezette tijden mochten leveren en afvoeren. De mobiele<br />

telescoopkraan en vrachtwagens waren alleen toegestaan als deze echt nodig<br />

waren en het ketenpark was ingericht aan de overkant van de weg.<br />

VERNIEUWDE FUNDERING<br />

Het eerste wat SHP Vastbouw te doen stond, was het inmeten van het perceel.<br />

De gegevens van het kadaster waren – mede door verzakkingen – niet meer in<br />

overeenstemming met de werkelijkheid. Op basis van de juiste gegevens konden<br />

in overleg met de constructeur de betonplaten worden besteld. Vervolgens<br />

werd de bestaande fundering vernieuwd. SHP Vastbouw bracht hiervoor<br />

72 schroefpalen de grond in van het type DPA (Drilling Push Aside), een in de<br />

grond gevormd en grondverdringend geschroefd paalsysteem. De productie<br />

gebeurt trillingsarm en is derhalve veilig voor de naastgelegen panden, die<br />

schadegevoelig zijn door zettingen en/of trillingen. Vervolgens werden de palen<br />

afgedekt met in het werk gestorte betonplaten.<br />

UITEENLOPENDE MATERIALEN<br />

Het casco werd deels opgebouwd met kalkzandsteen, deels met in het werk<br />

gestorte verdiepingsvloeren, prefab betonwanden en galerijplaten. Extra aandacht<br />

vroegen hier de sierbetonelementen met geveldragers en metselwerk.<br />

142 | STEDENBOUW.NL


Boterdiep Groningen<br />

'De telescoopkraan en<br />

vrachtwagens waren<br />

alleen toegestaan als<br />

deze echt nodig waren'<br />

“De diversiteit aan gevels en kleuren bezorgen het Boterdiep een speels karakter”,<br />

vertelt Jonker. “Deze lijn is doorgezet in dit appartementencomplex.<br />

Het was echter wel een uitdaging om de uiteenlopende materialen op elkaar<br />

te laten aansluiten.”<br />

HOGE BINNENTUIN<br />

De diepte van het pand wordt doorbroken door groen. Tussen het eerste en<br />

het tweede blok hebben de galerijen een groenwand gekregen en tussen het<br />

tweede en derde blok bevindt zich een binnentuin met betonnen bloembakken.<br />

“De bouw verkeert nu in het laatste stadium. De logistiek – in combinatie<br />

met de minimale ruimte rondom het pand en de diepte – heeft ons aardig<br />

wat hoofdbrekens gekost. Toch is het bouwproces voorspoedig verlopen. Er<br />

resten nog enkele afbouwwerkzaamheden en dan zijn de appartementen en<br />

bedrijfsruimten klaar voor gebruik.” ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Bulten Vastgoed, Groningen<br />

Architect<br />

Dorens Architects, Amsterdam<br />

Constructeur<br />

W2N, Drachten<br />

Aannemer<br />

SHP Vastbouw, Grouw<br />

Bouwperiode<br />

maart 2022 – september 2023<br />

De diepte van het pand wordt doorbroken<br />

door een groenwand en een binnentuin.<br />

Rondom het bouwproject is geen enkele ruimte.<br />

STEDENBOUW.NL | 143


Futurazorg Ter Aar<br />

“Onze intentie is altijd geweest om op een open manier veel samen te werken met opdrachtgevers en andere aannemers en bedrijven.”<br />

Tekst | Annemarie Thönissen<br />

Beeld | Van Vliet Bouw b.v.<br />

WONEN EN VERZORGING IN<br />

TOEKOMSTBESTENDIGE PANDEN<br />

Het zorgcomplex in Ter Aar is alweer het achtste zorgcomplex dat Van Vliet Bouw B.V. heeft gebouwd. Lars van den Akker,<br />

directeur-eigenaar van Van Vliet Bouw B.V. vertelt over zijn missie om zorgwoningen van hoge kwaliteit af te leveren die<br />

ook nog eens energieneutraal zijn.<br />

Het idee voor de woon-zorgcomplexen ontstond<br />

in 2008. “Futurazorg is ontstaan vanuit de vraag<br />

naar kleinschalige zorg met regie voor de bewoners.<br />

Op dit moment zijn er meerdere concepten<br />

in Nederland, maar in 2008 waren we nog uniek.<br />

De bouw, ontwikkeling en zorg zetten we zelf op”,<br />

legt Van de Akker uit.<br />

DE VOORDELEN<br />

Vanuit een duurzame gedachte was het realiseren<br />

van een duurzaam leefklimaat een belangrijk doel,<br />

vertelt Van de Akker. “Denk hierbij bijvoorbeeld<br />

aan veel licht, een goede luchtkwaliteit, overzichtelijkheid,<br />

een ruime opzet en een mooie uitstraling.<br />

Dit staat allemaal in dienst van de bewoners,<br />

zodat zij zich optimaal thuis voelen.” Met deze<br />

woningen kan de hoge vraag naar zorg worden<br />

beantwoord. “We krijgen zelfs aanvragen van gemeentes.<br />

Zo is dit complex in Ter Aar ook tot stand<br />

gekomen. In Nieuwveen staat eenzelfde complex<br />

van ons. Hiermee is dit een goede aanvulling in<br />

de regio om te voorzien in de zorg voor ouderen.”<br />

Van Vliet Bouw B.V. ontwikkelt innovatieve producten<br />

en diensten en geeft dat allemaal vorm.<br />

“We bedenken hoe we het zelf, in de zorg, het<br />

liefst zien. Daar zijn optimale gebouwen uit ontstaan.<br />

Voor de totstandkoming hebben we onder<br />

meer de expertise gebruikt van personen met<br />

kennis van de zorg, adviseurs, gemeentes, GGZ en<br />

onze eigen kennis en expertise.”<br />

'Veel licht, een goede luchtkwaliteit,<br />

overzichtelijkheid, een ruime<br />

opzet en een mooie uitstraling'<br />

144 | STEDENBOUW.NL


Futurazorg Ter Aar<br />

ENERGIENEUTRAAL<br />

Van de Akker vertelt dat hij bij vorige projecten<br />

veelal gekeken heeft naar wat het bedrijf kon<br />

overnemen van eerdere projecten. Nu is gekeken<br />

naar een extra duurzaamheidsslag. “Eerder hadden<br />

we altijd al energielabel A en voldeden we<br />

aan de BENG-normering, maar nu was ons doel<br />

energieneutraal. Dat was wel een puzzel, omdat<br />

het lastig is om én een duurzaam leefklimaat te<br />

realiseren met fijne verwarmingen én het gebouw<br />

toch energieneutraal te houden. Gelukkig hebben<br />

wij veel expertise in huis, doordat we al sinds begin<br />

2000 bezig zijn met hout als bouwconstructie.<br />

Hout is CO 2<br />

-gunstiger dan bijvoorbeeld beton en<br />

is gemakkelijk aanpasbaar en dus van functie te<br />

veranderen. Zo bouw je heel duurzaam.”<br />

20 JAAR VAKMANSCHAP<br />

TOEGEPAST<br />

In 2003 begon Van Vliet Bouw B.V. en al snel vormde<br />

het bedrijf een samenwerkingsverband met<br />

een groep van 6 aannemers, Sament, om de handen<br />

ineen te slaan voor innovatieve houtbouwtoepassingen.<br />

“Onze intentie is altijd geweest om<br />

op een open manier veel samen te werken met<br />

opdrachtgevers en andere aannemers en bedrijven.<br />

We werken met veel innovatieve producten<br />

en diensten. Dit was dan ook de basis voor Futura.<br />

“We bedenken hoe we het zelf, in de zorg, het liefst<br />

zien. Daar zijn optimale gebouwen uit ontstaan.”<br />

Sinds 2006 proberen we samen met andere bedrijven<br />

te innoveren. Zo is het prefab houtbouwsysteem<br />

ontstaan. Dit is een verbeterde versie van het<br />

welbekende houtbouwskelet. Wij hebben gekeken<br />

naar detaillering en geluidsklachten”, vertelt Van<br />

de Akker. “Met dit houtbouwsysteem, maar ook<br />

met onze andere werken, houden wij ons al 20<br />

jaar bezig met duurzaamheid, dat is uniek!” ❚<br />

“Alles staat in dienst van de bewoners, zodat zij zich optimaal thuis voelen.”<br />

“Eerder hadden we altijd al energielabel A en voldeden we aan<br />

de BENG-normering, maar nu was ons doel energieneutraal.”<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Futura Onroerend Goed<br />

Architect<br />

Kampman Architecten<br />

Constructeur<br />

Sigma engineering<br />

Aannemer<br />

Van Vliet Bouw<br />

E-installaties<br />

Van den Pol Elektrotechniek<br />

W-installaties<br />

Schouten Hazerswoude<br />

Bouwperiode<br />

2023<br />

STEDENBOUW.NL | 145


Naamloos-2 1 14-07-2023 15:20<br />

Futurazorg Ter Aar<br />

Tekst en beeld | Van den Pol Elektrotechniek<br />

‘KAMPIOEN MET HETZELFDE TEAM’<br />

Net als bij alle voorgaande Futurahuizen is Van den Pol Elektrotechniek bij het complex in Ter Aar partner voor Van Vliet<br />

Bouw B.V. “Ook hier zijn wij verantwoordelijk voor de complete elektrotechnische installatie”, zegt projectleider John<br />

Gielen. “Bij ons pakket horen verder de gecertificeerde brandmeldinstallatie, databekabeling, inbraakbeveiliging, CAI- en<br />

PV-installatie.”<br />

100% VERTROUWEN<br />

Alle buitenmuren en een deel van de binnenwanden zijn prefab voorbereid,<br />

inclusief wandcontactdozen en buisleidingen. “Die hoeven op de bouwplaats<br />

alleen nog maar gekoppeld te worden. Dat scheelt kostbare tijd.” Wel vergt<br />

het prefab proces extra aandacht in het voortraject. “En door de vaste plafonds<br />

kom je later nooit meer ergens bij”, zegt monteur Sebastiaan van der<br />

Lijn. Daarom is 100% vertrouwen nodig in degene die het werk maakt. “Dat<br />

zit hier wel goed. En dat zeg ik niet alleen omdat Sebastiaan naast me staat”,<br />

lacht Gielen.<br />

EEN HALF WOORD IS GENOEG<br />

De bouwpartners van de Futurahuizen werken al meer dan tien jaar samen.<br />

“Een ideale situatie. Met steeds een ander team word je nooit kampioen,<br />

zeggen we vaak bij Van den Pol. Daarom is er een sterke voorkeur voor vaste<br />

partner- en comakerships. Niet alleen de bedrijven, maar ook veel medewerkers<br />

kennen elkaar daardoor goed. We hebben aan een half woord genoeg.”<br />

Alle buitenmuren en een deel van de<br />

binnenwanden zijn prefab voorbereid.<br />

'Bij prefabricage is 100%<br />

vertrouwen nodig in<br />

degene die het werk maakt'<br />

GEEN AUTOMATISCHE PILOOT<br />

Door de eerdere gezamenlijke ervaringen verlopen opeenvolgende projecten<br />

steeds soepeler. “Daarbij helpt het ook dat de basisopzet van de Futurahuizen<br />

telkens vergelijkbaar is. Een project als dit hebben we samen in grote lijnen<br />

al veel vaker gemaakt. Dit zorgt voor een snellere oplevering en een beter<br />

eindresultaat.” Van een automatische piloot is geen sprake. “Integendeel. We<br />

blijven scherp op mogelijkheden om verder te verbeteren. Niet alleen bij de<br />

Futurahuizen, maar ook binnen Van den Pol waar verbeterteams structureel<br />

werken aan optimalisatie.” ❚<br />

146 | STEDENBOUW.NL


egbertdeboer.com<br />

architectural photography<br />

Merckt Groningen<br />

Een ontwikkeling van MWPO<br />

VCA-VOL Gecertificeerd<br />

06-41394578<br />

egbertdeboerfotografie@gmail.com<br />

@ egbertdeboer.com<br />

Ontwerp door: www.sickcommunication.nl<br />

ONTWERPEND<br />

BOUWEN<br />

PREFAB BETON<br />

EN<br />

HYBRIDE BOUW<br />

INNOVATIEF<br />

DE KRACHT VAN 5<br />

Ons doel is helder: uw verwachtingen overtreffen. De vijf<br />

generalisten van Generalis starten, ieder met een eigen<br />

kracht, met uw visie en bedrijfsproces om het perfecte<br />

bouwplan te creëren. Met één toegewijde contactpersoon<br />

en betrouwbare partners, garanderen we soepele, doordachte<br />

bouwprojecten. Dat is de kracht van 5.<br />

generalisbedrijfsbouw.nl<br />

TEAMWORK<br />

VOORUITSTREVEND


Kotra Logistics Krefeld (D)<br />

Tekst | Liliane Verwoolde<br />

Beeld | Fraanje Aannemingsbedrijf<br />

BOUWEN OVER DE GRENS<br />

EEN BREDERE KIJK OP BOUWEN<br />

Aannemingsbedrijf Fraanje is al sinds jaar en dag de vaste aannemer van het Zeeuwse bedrijf Kotra. Hierdoor maakte<br />

Fraanje ook deel uit van het samengestelde bouwteam voor het nieuwe bedrijfspand in het Duitse Krefeld. “Maar bouwen<br />

in Duitsland is wel anders”, ontdekte werkvoorbereider/projectleider Marijn Gabriëlse. “Wij konden leren van de<br />

Duitse partijen en de Duitse partijen konden leren van ons.”<br />

Tien laaddocks voor aan- en afvoerende partijen.<br />

Het nieuwe bedrijfspand van Kotra Logistics in<br />

het Duitse Krefeld omvat een distributiehal (bijna<br />

2.500 m 2 ) en een kantoor (800 m 2 ). Voor de bouw<br />

werkte Kotra samen met een Duitse architect, die<br />

de bouwdirectie op zich nam en een bouwteam<br />

samenstelde. Toen met diverse gespecialiseerde<br />

partijen contracten waren gesloten – onder meer<br />

voor het casco, het grondwerk, de terreininrichting<br />

en de installaties – werd het bouwteam aangevuld<br />

met Fraanje als aannemer.<br />

Een milieuvriendelijk sedumdak.<br />

TAALBARRIÈRE<br />

Fraanje realiseerde zich dat bouwen in Duitsland<br />

een behoorlijke impact zou hebben en bereidde<br />

zich zo goed mogelijk voor op werken in een<br />

andere taal, met andere regels en in een andere<br />

cultuur. “Voor de taalbarrière zaten we in het<br />

goede gedeelte van Duitsland”, vertelt Gabriëlse.<br />

“De bewoners in het grensgebied ten oosten van<br />

148 | STEDENBOUW.NL


Kotra Logistics Krefeld (D)<br />

Venlo bleken beter Nederlands te verstaan dan<br />

bijvoorbeeld die in Midden-Duitsland. Daarbij<br />

sprak onze Nederlandse opdrachtgever goed<br />

Duits en tijdens de bouwvergaderingen waren<br />

meerdere mensen tweetalig.”<br />

ANDERE REGELS<br />

De regelgeving was wennen. Zo bleken veel zaken in<br />

Duitsland zorgvuldiger geregeld dan in Nederland.<br />

“Hier zitten de standaardregels exact in mijn hoofd.<br />

Om de Duitse regels te leren kennen, moest ik eerst<br />

de theorie in duiken. Toen bleek dat je in Duitsland<br />

veel meer zaken moet kunnen afvinken, voordat je<br />

ze ter goedkeuring mag aanbieden. Dit heeft meerdere<br />

keren tot andere beslissingen geleid. Onder<br />

andere de buitengevelkozijnen hebben we om deze<br />

reden in Duitsland ingekocht.”<br />

CULTUURVERSCHILLEN<br />

En dan waren er nog de cultuurverschillen. “De<br />

Duitse medewerkers volgden punctueel de instructies<br />

en lieten de werkplek opgeruimd achter.<br />

Dat maakte samenwerken erg plezierig”, blikt<br />

Gabriëlse terug. “Anderzijds zijn instructies gebaseerd<br />

op een droomscenario dat je in de praktijk<br />

zelden tegenkomt. In dat geval stel je je flexibel<br />

op en help je elkaar. Daar konden de Duitsers weer<br />

wat leren van ons. Tijdens het bouwproces groeiden<br />

we steeds meer naar elkaar toe.”<br />

VERRUIMDE BLIK<br />

“Het was leerzaam”, concludeert Gabriëlse nu het<br />

bedrijfspand is opgeleverd. “De uitdagingen zaten<br />

deze keer niet in de bouw, maar in de organisatie.<br />

We moesten slaapplekken regelen voor onze mensen,<br />

vergaderen in een andere taal en ons inleven<br />

in een andere cultuur. Het heeft mijn blik verruimd.<br />

Sinds de bouw van Kotra kijk ik met een bredere<br />

blik naar bouwprojecten.” ❚<br />

Het nieuwe bedrijfspand van Kotra Logistics in het Duitse Krefeld.<br />

De uitdagingen zaten deze keer niet in de bouw, maar in de organisatie.<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Den Ham bv, Breskens<br />

Architect/constructeur<br />

Ing. Büro Dipl. Ing. Wolfgang Schuffelen,<br />

Tönisvorst<br />

Aannemer<br />

Aannemingsbedrijf Fraanje, 's-Heer<br />

Arendskerke<br />

E-installateur<br />

HELL GmbH & Co. KG, Krefeld (D)<br />

W-installateur<br />

Molderings Haustechnik GmbH, Kerken-<br />

Aldekerk (D)<br />

Koelinstallatie<br />

VK van Kempen, Tiel<br />

Bouwperiode<br />

september 2022 – juli 2023<br />

Het kantoorgedeelte kreeg een eigen uitstraling.<br />

STEDENBOUW.NL | 149


Kotra Logistics Krefeld (D)<br />

Tekst | Liliane Verwoolde<br />

Beeld | Van Kempen Koudetechniek<br />

Duurzame koelinstallaties<br />

24/7 DE BESTE KOELPRESTATIES<br />

TEGEN DE LAAGSTE ENERGIEKOSTEN<br />

Het nieuwe bedrijfspand voor Kotra, specialist in Fresh & Frozen Logistics, vereiste een centrale koelinstallatie van de<br />

hoogste standaard, gebouwd met oog voor het milieu. Van Kempen Koudetechniek maakte hiervoor een doordacht ontwerp<br />

en voerde het uit.<br />

Vanuit het bouwteam maakte Van Kempen Koudetechniek het ontwerp voor<br />

een koel-/vriesinstallatie voor de diepvriescel, verskoelruimte, versevisruimte,<br />

verwerkingsruimte, expeditieruimte en crossdocking. Daarnaast sloot zij twee<br />

scherfijsmachines aan op het vriessysteem. Dit alles gebeurde zo duurzaam<br />

mogelijk en met minimale CO 2<br />

-uitstoot.<br />

NATUURLIJKE KOUDEMIDDELEN<br />

Door de inzet van natuurlijke koudemiddelen leveren de nieuwe koelruimtes<br />

geen enkele bijdrage aan het broeikaseffect. Tegelijkertijd staan zij voor een energiebesparing<br />

van 25% ten opzichte van HFK-koudemiddelen. En ook niet onbelangrijk:<br />

Kotra kwam hiermee in aanmerking voor een fiscale subsidieregeling.<br />

Van Kempen Koudetechniek maakte een doordacht ontwerp<br />

voor de centrale koelinstallatie en voerde het uit.<br />

'De natuurlijke<br />

koudemiddelen leveren<br />

geen bijdrage aan<br />

het broeikaseffect'<br />

HERGEBRUIK RESTWARMTE<br />

Een tweede belangrijke stap in het kader van duurzaamheid was het hergebruik<br />

van restwarmte. “Hiervoor hebben we een desuperheater geplaatst,<br />

waarmee de restwarmte wordt teruggewonnen en vastgehouden in een warm<br />

buffervat”, vertelt Frank Boeijen, Sales Manager van Van Kempen Koudetechniek.<br />

“Deze wordt nu maximaal benut, onder meer voor de verwarming van<br />

de kantoren, ontdooiing en ondervloerverwarming van de vriescel. De centrale<br />

koelinstallatie omvat twee vriescompressoren en vijf koelcompressoren.”<br />

www.vkkt.nl<br />

VK-DYNAMICS-BESTURINGSSYSTEEM<br />

De koelers zijn volledig uitgevoerd in rvs. In de verwerkingsruimtes draaien de<br />

verdamperventilatoren op een zeer laag geluidsniveau. Tevens zijn ze in luchtopbrengst<br />

traploos regelbaar middels gelijkstroomventilatoren. De aansturing<br />

van de duurzame installatie gebeurt door het VK-Dynamics-besturingssysteem.<br />

Boeijen: “Dit besturingssysteem is volledig binnen Van Kempen Koudetechniek<br />

ontwikkeld en garandeert 24/7 de beste koelprestaties tegen de laagste<br />

energiekosten. Dit laatste is bij elk project ons uitgangspunt”, zegt Boeijen.<br />

“Van Kempen Koudetechniek staat voor ‘Cold today. Cold tomorrow.’” ❚<br />

150 | STEDENBOUW.NL


CHA-monoblock:<br />

de warmtepomp met natuurlijk koudemiddel.<br />

Nu met nog meer vermogen.<br />

N I E U W<br />

SCOP bij EN 14825 voor W35 / W55<br />

CHA-07 4,92 / 3,77<br />

CHA-10 4,86 / 3,60<br />

SCOP bij EN 14825 voor W35 / W55<br />

CHA-16/20 5,46 / 3,92<br />

De CHA-16/20 - een ware krachtpatser - versterkt de serie CHAmonoblock<br />

lucht/water-warmtepompen van WOLF.<br />

Net als de CHA-07 en de CHA-10 haalt de CHA-16/20 temperaturen<br />

tot 70ºC, zonder E-element. Met een vermogen van 16 tot 20 kW<br />

verwarmt de CHA-16/20 moeiteloos grote, vrijstaande woningen.<br />

In cascadeopstelling tot 5 eenheden is deze warmtepomp ook<br />

zeer geschikt voor het verwarmen van appartementencomplexen of<br />

commerciële toepassingen. De CHA biedt comfort, flexibiliteit en<br />

garandeert hygiënische warmwaterbereiding.<br />

R290<br />

Scan voor meer info!<br />

www.wolf.eu


De Eerste Steen I & II Rotterdam<br />

Tekst | Frederique Huting<br />

Beeld | Willems Vastgoedonderhoud<br />

DE EERSTE STEEN I & II:<br />

MET NIEUWE TECHNIEKEN TERUG<br />

NAAR DE ORIGINELE UITSTRALING<br />

Aan de Bilderdijkstraat in het Rotterdamse Spangen staan woongebouwen De Eerste Steen I & II. Willems Vast goedonderhoud<br />

is hoofdaannemer van het project waarbij de gebouwen een technische en esthetische facelift krijgen<br />

in opdracht van Woonstad Rotterdam. Het project startte in december 2022 en binnen anderhalf jaar wordt het<br />

oorspronkelijke straatbeeld van de complexen weer zoveel mogelijk teruggebracht.<br />

Van het vervangen van de kozijnen tot het plaatsen<br />

van nieuwe balkonhekken: Willems Vastgoedonderhoud<br />

knapt De Eerste Steen I & II van<br />

top tot teen op. Tijdens de renovatie blijven de<br />

bewoners in de gebouwen wonen. Dat is volgens<br />

projectleider Robin Hassankhan planningstechnisch<br />

een aardige opgave: “De één wil graag thuis<br />

zijn als wij komen en de ander is dat liever niet.<br />

Het plannen daarvan is heel leuk, maar maakt het<br />

ook ingewikkeld.”<br />

HARD NODIG<br />

De Eerste Steen I & II zijn in de jaren ’20 van de<br />

vorige eeuw gebouwd. In de jaren ’80 werden ze<br />

gerenoveerd, maar daarna is er projectmatig niets<br />

meer aan gebeurd. “Het was nu ook wel echt nodig”,<br />

zegt Hassankhan. “De isolatie liet flink te<br />

wensen over, de vloeren op de begane grond bevatten<br />

schimmel en in de bergingen in de tuin was<br />

asbest aanwezig. En dat is nog niet eens de helft<br />

van waar we mee bezig zijn.”<br />

De deuren, glas-in-lood en diagonale glasroeden<br />

komen terug. De kozijnen krijgen weer de oorspronkelijke<br />

groene kleuren. “Daar waren de meningen<br />

in het begin nog over verdeeld”, vertelt<br />

Hassankhan. “Ik snap dat niet iedereen stond te<br />

springen bij het idee van groene kozijnen, maar nu<br />

we eenmaal bezig zijn en de gebouwen hun uniformiteit<br />

terug krijgen, zijn de meningen gelukkig<br />

Van het vervangen van de kozijnen tot het plaatsen van nieuwe balkonhekken.<br />

'We doen het<br />

echt samen<br />

en dat maakt<br />

dit zo’n<br />

mooi project!'<br />

152 | STEDENBOUW.NL


De Eerste Steen I & II Rotterdam<br />

De gebouwen hebben een lange geschiedenis.<br />

bijgedraaid.” Bijzonder aan dit project is dat de<br />

complexen een lange geschiedenis hebben, vertelt<br />

hij. “Die geschiedenis willen we natuurlijk eer aan<br />

doen. We geven de gebouwen hun oude look terug,<br />

door gebruik te maken van nieuwe technieken.”<br />

DE BEWONERS<br />

Dit project is geen vreemde voor Willems Vastgoedonderhoud.<br />

Met haar jarenlange ervaring<br />

is ze al veel van dit soort opdrachten tegengekomen.<br />

Willems Vastgoedonderhoud werkt bijna<br />

altijd voor woningcorporaties. Er zitten zowel<br />

huur- als koopwoningen in De Eerste Steen I &<br />

II en de onderhoudsopgave ligt bij de wooncorporatie.<br />

De complexen staan in het Rotterdamse<br />

Spangen. “Rotterdamser ga je het niet krijgen”,<br />

zegt Hassankhan. “Het is een volksbuurt waar alle<br />

nationaliteiten vertegenwoordigd zijn. We hebben<br />

twee bewonersconsulenten op dit project die het<br />

contact met de bewoners onderhouden. We horen<br />

van de bewoners dat ze ontzettend blij zijn met de<br />

communicatie vanuit ons. Dat is een belangrijke<br />

reden waarom wij zo goed in bewoonde toestand<br />

kunnen werken. Doordat de bewoners altijd weten<br />

waar ze aan toe zijn, hebben we nooit gedoe.”<br />

Het is een volksbuurt waar alle nationaliteiten vertegenwoordigd zijn.<br />

“Onze werknemers zijn sociale mensen en praten<br />

tijdens het werk veel met de bewoners. Laatst<br />

bracht een bewoner een cake naar onze uitvoerders<br />

omdat hij zo blij is met ons! We doen het echt<br />

samen en dat maakt dit zo’n mooi project!” ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Woonstad Rotterdam<br />

Architect<br />

d|ve architecten<br />

Aannemer<br />

Willems Vastgoedonderhoud<br />

De gebouwen krijgen een technische en esthetische facelift.<br />

STEDENBOUW.NL | 153


Stepstone Amsterdam<br />

Tekst | Lieke Bousema Beeld | Facédo<br />

Unieke woontoren vraagt om<br />

unieke kozijnoplossingen<br />

Woontoren Stepstone bewijst dat ook in de sociale huursector hoog gebouwd en goed gewoond kan worden. In<br />

het hart van Kenniskwartier Zuidas in Amsterdam verrijst een 80 meter hoge woontoren met 216 sociale huurwoningen,<br />

die specifiek bestemd zijn voor starters tot 28 jaar. Maar dat is niet het enige unicum in dit project! Samen<br />

met diverse partners ontwikkelde Facédo namelijk een innovatieve comfortbox, waarin een uitstekende thermische<br />

isolatie, een goede akoestiek én het behoud van de vogels in het gebied op unieke wijze samenkomen.<br />

Facédo werd al in een vroeg stadium door partner-aannemer<br />

VORM Bouw betrokken, om in een<br />

bouwteam met LEVS architecten een esthetische<br />

en energetische oplossing voor de kozijnen uit<br />

te werken. “Vanaf de dubbelhoge plint t/m de<br />

sociale huurwoningen en de maisonnettes in de<br />

kroon produceren en monteren wij alle kozijnen”,<br />

vertelt Eva Carreras Giralt, projectengineer<br />

bij Facédo. “Hierbij werken we met verschillende<br />

kozijnvariaties, op basis van de Kawneer profielsystemen.<br />

Waar voor de begane grond verdiepte<br />

kozijnprofielen uit de Kawneer RT 62-serie zijn<br />

geselecteerd, zijn in de rest van de toren vlakke<br />

profielen uit dezelfde serie toegepast. Voor de<br />

loggiaterrassen op de 22e verdieping is gekozen<br />

voor schuifpuien uit de Kawneer AA4110 serie,<br />

terwijl het dakterras met sportfunctie daarboven<br />

juist ongeïsoleerde glazen puien heeft gekregen.<br />

Hiermee wordt de transparante uitstraling van de<br />

woontoren nog meer benadrukt. Meest bijzonder<br />

zijn echter de comfortboxen met draaikiepramen,<br />

die in nauwe samenwerking met onze partners<br />

Kawneer, ZetaVent en DUCO zijn ontwikkeld.”<br />

COMFORTABEL EN STIL<br />

“In de 302 mm diepe comfortboxen zijn niet alleen<br />

de ventilatieroosters al ingebouwd, maar ook verschillende<br />

typen nestkasten geïntegreerd”, vertelt<br />

Carreras Giralt. “Daarmee leveren de boxen een<br />

belangrijke bijdrage aan het faunabehoud in het<br />

gebied. Bovendien gaan zij harmonieus op in het<br />

gevelbeeld.” Vanwege de geluidbelasting op de<br />

gevels was aandacht voor geluidsreductie essentieel,<br />

benadrukt Floris Buijs, projectleider bij Facédo.<br />

“Ook hier spelen de comfortboxen perfect op in.<br />

Samen met Kawneer hebben wij een nieuw type<br />

matrijs ontwikkeld. Bovendien hebben we met<br />

behulp van Bisco de Uwindow berekend, om de<br />

thermische eigenschappen te bewaken.” Carreras<br />

Giralt: “De comfortboxen zijn voorzien van een<br />

dubbel ventilatierooster. Waar aan de buitenzijde<br />

een esthetisch gevelrooster is aangebracht, is aan<br />

de binnenzijde juist een akoestisch rooster gemonteerd.<br />

Hierdoor komen ruim voldoende ventilatie<br />

én een hoog bewonerscomfort perfect samen.”<br />

STEIGERLOOS GEBOUWD<br />

In totaal heeft Facédo 372 m 2 (184 stuks) aan<br />

In de 302 mm diepe comfortboxen zijn niet alleen de ventilatieroosters al ingebouwd, maar ook verschillende typen nestkasten geïntegreerd.<br />

154 | STEDENBOUW.NL


Stepstone Amsterdam<br />

comfortboxen geïnstalleerd, ten behoeve van alle<br />

gevelzijden van Stepstone. “Bovendien hebben<br />

we 2.511 m 2 kozijnen gemonteerd”, vertelt Buijs.<br />

“Circa 90% van alle kozijnen is al in de fabriek<br />

van prefab betonfabrikant Hibex in de betonnen<br />

gevelelementen ingebouwd. Vervolgens zijn de<br />

gevelelementen just-in-time naar de bouwplaats<br />

vervoerd, waar VORM Bouw ze als legoblokjes<br />

op elkaar heeft gestapeld. Hierdoor kon volledig<br />

steigerloos gebouwd worden.” De kozijnen hebben<br />

een Uwindow van ≤ 1,4 W/m 2 K, terwijl de<br />

comfortboxen over een Uwindow van ≤ 1,2 W/<br />

m 2 K beschikken. “Voorafgaand aan de productie<br />

is een proefbox gemaakt en succesvol getest op<br />

wind- en waterdichtheid, tot een druk van 430 Pa.<br />

Daarmee voldoet de comfortbox perfect aan het<br />

Bouwbesluit én aan de eisen in dit project.” ❚<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Woonstichting Lieven De Key<br />

Architect<br />

LEVS architecten<br />

Aannemer<br />

VORM Bouw<br />

Gevelleverancier<br />

Facédo B.V.<br />

Kozijnsystemen<br />

Kawneer<br />

In totaal heeft Facédo 184 comfortboxen geïnstalleerd, ten<br />

behoeve van alle gevelzijden van Stepstone.<br />

LAAT GEVELMATICA VOOR U WERKEN<br />

Facédo is uw innovatieve partner op het gebied<br />

van geveltechniek. Wij bieden een volledig pakket producten en diensten onder één dak.<br />

voor het volledige bouwproces of alleen specifieke onderdelen.<br />

Nieuwbouw | Renovatie | Transformatie | Nazorg en Services Facéna<br />

Geveltechniek | Facédo B.V. | T. 088- 01 81 301 | info@facedo.nl | www.facedo.nl<br />

Nazorg en Services | Facéna B.V. | T. 088- 01 81 302 | service@facena.nl | www.facena.nl<br />

STEDENBOUW.NL<br />

07-04-2023 12:46 | 155<br />

FACEDO.indd 1 07-04-2023 12:46


0.5 kg CO2e<br />

per kg aluminium<br />

DECARBONISING<br />

BEYOND TOMORROW<br />

Met near-zero CO2 footprint* aluminium systeemoplossingen<br />

We innovate BEYOND tomorrow. Als deel van Hydro zijn we de eerste<br />

fabrikant van aluminium bouwsystemen die profielen kan produceren van<br />

100% gerecycled end-of-life aluminium (post-consumer schroot) - Hydro<br />

CIRCAL 100R. Het is nu mogelijk om architecturale oplossingen te bieden<br />

met een ecologische voetafdruk van bijna nul. Samen kunnen we het verschil<br />

maken om de bouwsector koolstofvrij te maken.<br />

BUILD BEYOND TOMORROW<br />

Meer weten:<br />

www.wicona.nl<br />

Innovationsbogen Augsburg<br />

© Hadi Teherani Architects, Panoptikon


Naamloos-11 1 05-10-2023 14:51<br />

TKF Eemshaven<br />

Tekst | Lieke Bousema<br />

Beeld | De Kok Staalbouw<br />

STEVIG FUNDAMENT<br />

Met de oplevering van de nieuwe kabelfabriek voor B.V. Twentsche Kabelfabriek (TKF) in het vooruitzicht, mag<br />

De Kok Staalbouw weer een mooi visitekaartje toevoegen aan haar indrukwekkende portfolio. “Wij zijn al in een vroeg<br />

projectstadium door bouwcombinatie VOF Sub Sea betrokken, om in samenwerking met de hoofdconstructeur een<br />

staalconstructie voor de nieuwbouw uit te werken”, vertelt projectleider Jelle Luijendijk. “Een zorgvuldige afstemming<br />

met TKF, de bouwcombinatie, de machinebouwer en andere stakeholders was essentieel om tot een goed en functioneel<br />

geheel te komen.”<br />

De hoofddraagconstructie bevat circa 3.000 ton staal, terwijl de totale constructie<br />

inclusief secundair staal uitkomt op circa 3.500 ton, vertelt Luijendijk.<br />

“Met name de torens van de nieuwbouw waren uitdagend. Immers moesten<br />

onze monteurs al het staal veilig op hoogte kunnen monteren. Bovendien<br />

hadden we te maken met vrij grote overspanningen. Bijvoorbeeld in de hoogste<br />

toren, waar ook grote spanten van 30 bij 8 meter (lxb) en met een gewicht<br />

van circa 30 ton verwerkt moesten worden.”<br />

'Met name de torens<br />

brachten specifieke<br />

uitdagingen mee. Zo<br />

moesten onze monteurs al<br />

het staal veilig op hoogte<br />

kunnen monteren'<br />

In de torens komen vrij grote machines te staan, wat specifieke eisen stelde<br />

aan de constructie én planning. “Om te voorkomen dat de bouw zou stagneren,<br />

moesten de grote machineonderdelen just-in-time door de machinebouwer<br />

worden ingehesen. Dit vereiste een zorgvuldige afstemming. Toen het<br />

dak eenmaal was gesloten, was inhijsen geen optie meer.” Zeer specifiek tot<br />

slot zijn de verdiepingsvloeren in de staalconstructie, die zijn voorgemonteerd<br />

inclusief thermisch verzinkte stalen platen. “In samenspraak met TKF hebben<br />

wij een oplossing uitgedacht met vloerframes van 2,5 bij 5 meter”, aldus<br />

Luijendijk. “In totaal hebben wij 150 vloerpanelen geproduceerd, thermisch<br />

verzinkt en gemonteerd, waarbij naast de maatvastheid ook het spanningsvrij<br />

krijgen een uitdaging was.”<br />

In navolging van de staalconstructie, monteert De Kok Staalbouw circa<br />

24.200 m 2 dakplaten en 14.200 m 2 sandwich gevelpanelen voor de nieuwbouw.<br />

Verschillende kleurnuances en profileringen zorgen voor een subtiel<br />

golfpatroon, waardoor de nieuwbouw een bijzonder accent krijgt. ❚<br />

The Dutch know how<br />

De bouw van een nieuwe kabelfabriek voor B.V. Twentsche<br />

Kabelfabriek (TKF) nadert inmiddels haar voltooiing.<br />

STEDENBOUW.NL | 157


Loogman Carwash Hoofddorp<br />

Tekst | Bram van de Ven<br />

Beeld | Lowik Bouw<br />

WONDERSCHOON RESULTAAT:<br />

NIEUWE CARWASH VOOR<br />

LOOGMAN IN HOOFDDORP<br />

Christina Aguilera zou er zo een liedje over zingen: de schitterende nieuwe carwash van Loogman in Hoofddorp. Op 5<br />

september opende het bedrijf de deuren van haar nieuwe wasserette. Met twee wasstraten, veertig stofzuigplekken,<br />

dertien mattenkloppers, dertien geur- en doekjesautomaten en zes gratis bandenpompen heeft de nieuwe locatie alles<br />

wat automobilisten nodig hebben voor een goede schoonmaakbeurt. Lowik Bouw uit Almelo was verantwoordelijk voor<br />

de bouw van het nieuwe pand. Uitvoerder Erik Kok vertelt over het project.<br />

“We doen veel utiliteitsbouw”, begint hij. “Denk<br />

bijvoorbeeld aan retail, tankstations en natuurlijk<br />

wasstraten. Lowik heeft een rijk betonverleden<br />

en dat heeft ons geholpen sterk te worden in het<br />

bouwen van wasstraten. Zo hebben we vroeger<br />

veel betonkelders gebouwd voor Vitens. Met die<br />

werkzaamheden hebben we veel kennis en ervaring<br />

opgedaan die we ook kunnen toepassen op<br />

autowasserettes. Zo zijn we eigenlijk in de wereld<br />

van de carwashes gerold.”<br />

Ondertussen zijn deze projecten geen nieuwigheid<br />

meer voor Lowik. “Als je voor de eerste keer een<br />

wasstraat bouwt, moet je jezelf wel even achter<br />

de oren krabben. Hoe doe je dat? Gelukkig is het<br />

voor ons ondertussen gesneden koek. Al ruim<br />

twintig jaar bouwen we wasstraten. Nu doen we<br />

er zo’n drie of vier per jaar.”<br />

Bovenaanzicht van de bouwplaats.<br />

GOEDE RELATIES<br />

Het is dan ook niet voor niets dat Loogman<br />

Carwash vaker komt aankloppen bij Lowik Bouw.<br />

“Zo’n twintig jaar geleden kwam een van onze<br />

projectleiders in contact met Loogman. Die samenwerking<br />

heeft er uiteindelijk toe geleid dat<br />

we zijn uitgegroeid tot vaste bouwpartner", vertelt<br />

Kok. “Wat ons een sterke partner maakt, is dat<br />

we veelzijdig zijn en snel kunnen schakelen. Zo<br />

kunnen we allerlei projecten goed oppakken. Voor<br />

Loogman doen we bijvoorbeeld alles van kleine<br />

klusjes tot complete nieuwbouw.”<br />

Het kavel voor de nieuwe carwash.<br />

“Wij vinden goede relaties met onze partners erg<br />

belangrijk”, benadrukt Kok. “We werken daarom<br />

graag vaker met dezelfde partijen. Dat maakt de<br />

samenwerking op de bouw zelf erg prettig en dat<br />

was bij dit project ook zeker het geval. Eigenlijk<br />

158 | STEDENBOUW.NL


Loogman Carwash Hoofddorp<br />

'Qua ruimte en<br />

beleving is de<br />

nieuwe wasstraat<br />

gewoon<br />

supermooi<br />

geworden'<br />

verloopt de samenwerking door die aanpak altijd<br />

super, ook met de opdrachtgever.”<br />

Binnenaanzicht van metalen constructie.<br />

SAMEN STERKER<br />

“Een uitdaging bij dit project was dat we tegen<br />

de erfgrens aanbouwden”, vertelt Kok. “Daardoor<br />

moest de gevel zeer brandveilig zijn en dat vergde<br />

goede onderlinge afstemming over de inrichting<br />

van de wasstraat. Gelukkig gaat dat altijd in harmonie.<br />

We zijn goed op elkaar ingespeeld.” Toch<br />

was er aan ruimte geen gebrek. “Het kavel was<br />

zo groot, dat we meer moesten bouwen dan een<br />

carwash. Daarom hebben we er nog een verdeelde<br />

kantoor en hal aan vastgemaakt. Daar zit nu Kwik-<br />

Fit in. Mooi om dingen te bouwen die elkaar op die<br />

manier versterken.”<br />

En dat heeft goed uitgepakt, merkt hij. “We hebben<br />

heel positieve reacties gekregen van de klanten<br />

en de opdrachtgever. Alleen maar lof. Het<br />

mooiste is natuurlijk als de klanten er blij mee<br />

zijn. Zij ervaren uiteindelijk wat je hebt gebouwd.<br />

Qua ruimte en beleving is de nieuwe wasstraat<br />

gewoon supermooi geworden.” ❚<br />

Betonnen vloer met waterafvoer.<br />

Bouwinfo<br />

Opdrachtgever<br />

Loogman<br />

Architect en constructeur<br />

Evers & Partners<br />

Aannemer<br />

Lowik Bouw<br />

Installaties<br />

Visser Elektro<br />

Bouwperiode<br />

september 2022 t/m augustus 2023<br />

De nieuwe carwash biedt veel ruimte.<br />

STEDENBOUW.NL | 159


Loogman Carwash Hoofddorp<br />

Tekst | Ramona Kezer<br />

Beeld | J.M. van Delft & zn.<br />

Gepreanodiseerd aluminium<br />

Vliesgevels en (binnen)kozijnen<br />

De nieuwe vestiging van Loogman Carwash in Hoofddorp werd door gevelbouwbedrijf J.M. van Delft & zn. uit Drunen<br />

voorzien van aluminium kozijnen en vliesgevels en van stalen, brandwerende binnenkozijnen.<br />

Hoofdaannemer Löwik Bouw vroeg aan Van Delft<br />

of het bedrijf aluminium kozijnen en vliesgevels<br />

kon uitwerken voor dit project. Projectleider<br />

Berry Bruurmijn: “Er lagen al tekeningen van de<br />

architect en werktekeningen. De detaillering en<br />

engineering van de gevels hebben we uiteraard<br />

zelf gedaan.” Van Delft produceert de kozijnen en<br />

vliesgevels zelf. “In totaal produceerden we voor<br />

dit project 43 m 2 kozijnen en 575 m 2 vliesgevel.<br />

Daarnaast leverden we ook nog stalen brandwerende<br />

binnenkozijnen.”<br />

Het pand lijkt rond, maar het zijn feitelijk rechte vakken die gesegmenteerd zijn.<br />

'In een carwash<br />

krijgt de coating<br />

het zwaarder<br />

te verduren.<br />

Daarom hebben<br />

we de aluminium<br />

onderdelen<br />

gepreanodiseerd<br />

en werd er<br />

een andere kit<br />

toegepast tussen<br />

de beglazing'<br />

De montage van de gevels is soepel verlopen.<br />

Het is niet de eerste keer dat Van Delft gevels produceert<br />

voor een vestiging van Loogman Carwash.<br />

“In principe maakt het voor ons niet uit wat voor<br />

bestemming het pand heeft. In dit geval waren<br />

er wel wat zaken om rekening mee te houden.<br />

Aluminium roest niet, maar kan wel oxideren en<br />

dan laat de coating los. In een carwash krijgt de<br />

coating het zwaarder te verduren door het gebruik<br />

van zeep. Daarom hebben we de aluminium onderdelen<br />

gepreanodiseerd en werd er een andere<br />

kit toegepast tussen de beglazing.”<br />

160 | STEDENBOUW.NL


Loogman Carwash Hoofddorp<br />

VLOT VERLOPEN<br />

De monteurs van Van Delft waren al in een vroeg<br />

stadium op de bouwplaats te vinden. Zodra de<br />

aluminium kozijnen en vliesgevels waren geplaatst,<br />

was de binnenzijde wind- en waterdicht<br />

en kon er met de afbouw begonnen worden. De<br />

vliesgevels werden geplaatst voordat de definitieve<br />

stalen gevelbekleding werd aangebracht.<br />

“De gevelbekleding bestaat uit twee delen, dus de<br />

afwerkplaat werd geplaatst nadat wij de vliesgevel<br />

hadden gesteld en beglaasd. Tot slot konden<br />

wij de vliesgevels afwerken. Het gaat in dit geval<br />

om een grote, lange vliesgevel, bestaande uit een<br />

aantal gesegmenteerde vakken. Zo lijkt het pand<br />

rond, maar het zijn feitelijk rechte vakken die gesegmenteerd<br />

zijn.”<br />

Afgelopen voorjaar zette Van Delft in Hoofddorp<br />

de laatste puntjes op de i en het pand werd afgelopen<br />

september opgeleverd en in gebruik genomen.<br />

J.M. van Delft & zn. is tevreden over het<br />

verloop van het project. “De montage van de gevels<br />

is heel vlot verlopen en we hebben geen tegenvallers<br />

gehad, met dank aan Löwik Bouw.” ❚<br />

Het nieuwe pand van Loogman Carwash in Hoofddorp.<br />

jmvandelft.nl<br />

STEDENBOUW.NL | 161


WMD Beilen<br />

Tekst | Desiree Pennings<br />

Beeld | Brands Bouw<br />

NIEUW DRINKWATER PRODUCTIESTATION VOOR WMD<br />

MIDDEN-DRENTHE KRIJGT<br />

SCHOON DRINKWATER DANKZIJ<br />

NIEUW PRODUCTIESTATION<br />

Sinds augustus krijgen bewoners van Midden-Drenthe zuiver en zacht water van het nieuwe drinkwater productiestation<br />

van Waterleidingsmaatschappij Drenthe (WMD) in Beilen. Brands Bouw was de hoofdaannemer, samen met Van Haarst.<br />

Zij zorgden ervoor dat het nieuwe gebouw, inclusief kantoren, reinwaterkelder en filters, terecht kwam op het bestaande<br />

terrein van WMD.<br />

​'Nieuwe bronnen zijn aangeboord voor<br />

het oppompen van grondwater, dat in het<br />

productiestation wordt gezuiverd en onthard'<br />

Aan de buitenzijde bestaat het gebouw uit baksteen en een cortenstalen gevel.<br />

162 | STEDENBOUW.NL


schuler(DH).indd 1 24-02-2021 17:09<br />

WMD Beilen<br />

De procesinstallatie aan de binnenzijde van het<br />

productiestation was het belangrijkste aandachtspunt.<br />

​“Voor de aanbesteding schreven we ons in als combinatie met aannemersbedrijf<br />

Van Haarst, die het betonwerk leverde. Wij hebben de complete civiele<br />

en bouwkundige werkzaamheden gedaan, inclusief de infra”, vertelt Richard<br />

Menzen, projectleider bij Brands Bouw. Het compleet nieuwe productiestation<br />

vormde een groot project, waarbij de filters zich bevinden in de betonnen<br />

kelder. Boven het maaiveld bestaat het gebouw uit een staalconstructie,<br />

kalksteenwanden, metselwerk en bovenaan cortenstaal. De bakstenen gevel<br />

wordt begroeid met planten, terwijl de driehoekige/golvende bewegingen in<br />

het cortenstaal perfect passen bij het thema water.<br />

RESERVOIR EN NIEUWE BRONNEN<br />

Het oude productiestation dateerde uit 1946. Nieuwbouw was nodig om weer<br />

te voldoen aan de eisen van deze tijd en om zachter water te verkrijgen via<br />

een onthardingsinstallatie. Het station levert tegenwoordig ook aan Vitens,<br />

waarvoor een nieuwe leiding werd aangelegd van Beilen naar Appelscha. Een<br />

naastgelegen reinwaterkelder vormt een reservoir voor drinkwater. Nieuwe<br />

bronnen zijn aangeboord voor het oppompen van grondwater, dat in het productiestation<br />

wordt gezuiverd en onthard.<br />

PROCESINSTALLATIE<br />

“Met name de afstemming tussen de nevenaannemers was een klus. Wij hebben<br />

het gebouw gebouwd, maar binnenin gebeurt het. Die hele procesinstallatie<br />

was het allerbelangrijkste aandachtspunt”, gaat Menzen verder. “Om dit voor<br />

elkaar te krijgen, werd er van begin af aan intensief samengewerkt, zodat we tot<br />

een gezamenlijk doel kwamen. Om dat allemaal in een trechter te gieten en de<br />

neuzen dezelfde kant op te krijgen, was een uitdaging. Dat is goed gelukt, want<br />

de opdrachtgever is tevreden met het eindresultaat en wij ook. We zijn er trots<br />

op dat we zo’n productiestation hebben gemaakt samen met Van Haarst.” ❚<br />

Bouwinfo<br />

​Opdrachtgever<br />

WMD<br />

Architect<br />

Sax Architecten<br />

Aannemers<br />

Combinatie Brands – Van Haarst<br />

Bouwperiode<br />

5-2-2021 – 5-7-2023 Pieter de Keyserstraat 17 Emmen<br />

T: 0591674466 W: schulerafbouwgroep.nl<br />

STEDENBOUW.NL | 163


CREATEX<br />

Akoestische Gipsplaten<br />

Siniat, expert in droogbouw en toegewijd aan duurzame<br />

ontwikkeling, welzijn en gezondheid vindt een goede<br />

akoestiek essentieel voor een gezonde leef- en werkomgeving.<br />

Maar hoe garandeer je optimale geluidsabsorptie?<br />

Architecten, bouwheren en installateurs vertrouwen<br />

op de akoestisch performante systemen van<br />

Siniat die overmatig lawaai en ongemak vervangen<br />

door een optimale kwaliteit van concentratie, spreeken<br />

luistergemak. Een geluidsabsorberende én decoratieve<br />

interieuroplossing op maat van elk gebouw,<br />

nieuw of renovatie – ze bestaat: CREATEX.<br />

Efficiënt en doeltreffend<br />

installatiesysteem, met superieure<br />

afwerking<br />

Akoestisch absorberend tot 0,9 αw<br />

Met CAPT’AIR ® -technologie<br />

voor een betere luchtkwaliteit<br />

binnenshuis<br />

CREATEX<br />

C8/18<br />

CREATEX<br />

C12/25<br />

CREATEX<br />

R6/18<br />

CREATEX<br />

R8/18<br />

CREATEX<br />

R12/25<br />

CREATEX<br />

S12-20-35


PLATFORM OVER NIEUWBOUW, RENOVATIE, RESTAURATIE EN TRANSFORMATIE<br />

PARTNER WORDEN<br />

VAN STEDENBOUW?<br />

Zowel op de website als in de gedrukte<br />

versie bieden we u de mogelijkheid om<br />

onderdeel uit te maken van het overzicht<br />

met de meest gerenommeerde fabrikanten<br />

en toeleverancieres in de branche.<br />

Zo kunt u onder andere:<br />

• Toegevoegd worden als<br />

partner op de servicepagina’s<br />

van het vaktijdschrift<br />

• Een kosteloze vermelding krijgen in<br />

de geheel vernieuwde bedrijvenindex<br />

op stedenbouw.nl<br />

• Een gesponsorde positie met persoonlijke<br />

profielpagina op stedenbouw.nl verkrijgen<br />

• Uw eigen profielwidget inzetten,<br />

gekoppeld aan de redactionele content,<br />

nieuwsberichten en overige<br />

relevante marketingtools<br />

Ook geïnteresseerd?<br />

• Bel naar +31 495 45 00 95<br />

• Ga naar stedenbouw.nl/adverteren<br />

• Scan de QR code<br />

SCAN DE<br />

QR CODE<br />

Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze<br />

samenwerkingspakketten<br />

stedenbouw.nl


Bouwpartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

Bouwpartners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

stedenbouw.nl/bedrijven<br />

AANNEMERSBEDRIJF P. VAN LEEUWEN<br />

Energieweg 1<br />

4231 DJ Meerkerk<br />

T +31 183 35 23 32<br />

E info@pvanleeuwen.nl<br />

W www.pvanleeuwen.nl<br />

B-BUILT BV<br />

Lelyweg 4<br />

4612 PS Bergen op Zoom<br />

T +31 164 27 16 60<br />

E info@b-built.com<br />

W www.b-built.com<br />

BOUWBEDRIJF VAN DE VEN BV<br />

Erpseweg 3<br />

5463 PG Veghel<br />

Postbus 184<br />

5460 AD Veghel<br />

T +31 413 36 69 33<br />

E algemeen@bouwbedrijfvandeven.nl<br />

W www.bouwbedrijfvandeven.nl<br />

DEKKER KOZIJNPROJECTEN<br />

Laantje 3<br />

4225 PC Noordeloos<br />

T +31 183 58 16 26<br />

E info@dekkerkozijnprojecten.nl<br />

W www.dekkerkozijnprojecten.nl<br />

ABOMA<br />

Maxwellstraat 49a<br />

6716 BX Ede<br />

Postbus 141<br />

6710 BC Ede<br />

T +31 318 69 19 20<br />

E info@aboma.nl<br />

W www.aboma.nl<br />

VAN BERLO<br />

Doornhoek 3715<br />

5465 TB Veghel<br />

Postbus 183<br />

5460 AD Veghel<br />

T +31 413 38 90 90<br />

E info@vanberlo.com<br />

W www.vanberlo.com<br />

BUDOBOUW BETON & MONTAGE<br />

Katwolderweg 8a<br />

8041 AD Zwolle<br />

T +31 38 720 08 10<br />

E info@budobouw.nl<br />

W www.budobouw.nl<br />

DELABIE<br />

Bergensesteenweg 106A, bus 5<br />

B-1600 Sint-Pieters-Leeuw<br />

T +32 25 20 16 76<br />

E info@delabiebenelux.com<br />

W www.delabiebenelux.com<br />

ASK ROMEIN BV<br />

Belder 101<br />

4704 RK Roosendaal<br />

Postbus 1013<br />

4700 BA Roosendaal<br />

T +31 165 75 03 00<br />

E info@ask-romein.com<br />

W www.ask-romein.nl<br />

BETOLINQ AANNEMERS B.V.<br />

Bosschebaan 37<br />

5384 VX Heesch<br />

T +31 412 74 50 52<br />

E info@betolinq.nl<br />

W www.betolinq.nl<br />

BUVA HOMECARE SYSTEMEN<br />

Bremen 5<br />

2993 LJ Barendrecht<br />

Postbus 262<br />

2990 AG Barendrecht<br />

T +31 180 69 75 00<br />

E info@buva.nl<br />

DERAKO INTERNATIONAL BV<br />

Kanaalkade 66<br />

1756 ZG 'T Zand<br />

T +31 224 592 343<br />

E info@derako.com<br />

W www.derako.com<br />

W www.buva.nl<br />

BAM BOUW EN TECHNIEK BV<br />

Runnenberg 13<br />

3981 AZ Bunnik<br />

Postbus 12<br />

3980 CA Bunnik<br />

T +31 30 659 89 66<br />

E bouwentechniek@bam.com<br />

W www.bambouwentechniek.nl<br />

BLR-BIMON B.V.<br />

Aardvletterweg 3A<br />

3417 XL Montfoort<br />

Postbus 72<br />

3417 ZH Montfoort<br />

T +31 348 47 22 47<br />

E info@blr-bimon.nl<br />

W www.blr-bimon.nl<br />

CLADDING<br />

POINT<br />

CLADDING POINT BV<br />

Handelsweg 12<br />

6662 NH Elst<br />

T +31 26 365 06 31<br />

E info@claddingpoint.nl<br />

W www.claddingpoint.nl<br />

DOKA NEDERLAND BV<br />

Longobardenweg 11<br />

5342 PL Oss<br />

T +31 412 65 30 30<br />

E nederland@doka.com<br />

W www.doka.com<br />

BAM WONEN ZUIDWEST<br />

Kralingseweg 241-249<br />

3062 CE Rotterdam<br />

Postbus 8912<br />

3009 AX Rotterdam<br />

T +31 10 436 86 00<br />

E info.wonen@bam.nl<br />

W www.bamwonen.nl<br />

BOUWBEDRIJF M.J. DE NIJS EN ZONEN BV<br />

Oudewal 21<br />

1749 CA Warmenhuizen<br />

Postbus 1<br />

1749 ZG Warmenhuizen<br />

T +31 226 39 70 00<br />

E info@denijs.nl<br />

W www.denijs.nl<br />

CORDEEL NEDERLAND BV<br />

Lindtsedijk 22<br />

3336 LE Zwijndrecht<br />

T +31 78 625 51 00<br />

E info.nl@cordeel.eu<br />

W www.cordeel.nl<br />

DORP PROJECTEN B.V., VAN<br />

Fasciantio Boulevard 602<br />

2909 VA Capelle Aan Den IJssel<br />

T +31 10 487 88 00<br />

E projecten@vandorp.eu<br />

W www.vandorp.eu<br />

166 | STEDENBOUW.NL


Bouwpartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

Bouwpartners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

stedenbouw.nl/bedrijven<br />

DREES & SOMMER NETHERLANDS BV<br />

Hoefbladstraat 20 - 22<br />

2153 EX Nieuw-Vennep<br />

T +31 6 38 32 91 79<br />

E info@dreso.com<br />

W www.dreso.com<br />

DURA VERMEER<br />

Bosmaatweg 60<br />

7556 PJ Hengelo<br />

Postbus 877<br />

7550 AW Hengelo<br />

T +31 74 255 02 55<br />

E dvi-oost@duravermeer.nl<br />

W www.duravermeer.nl<br />

FONOFLOOR BV<br />

Zuid Willemsvaart 14<br />

5211 AV 's-Hertogenbosch<br />

Postbus 811<br />

5201 AV 's-Hertogenbosch<br />

T +31 73 615 48 10<br />

E info@fonofloor.nl<br />

W www.fonofloor.nl<br />

HERCUTON BV<br />

Touwslager 2<br />

5253 RK Nieuwkuijk<br />

Postbus 67<br />

5250 AB Vlijmen<br />

T +31 88 205 34 00<br />

E info@hercuton.jajo.com<br />

W www.hercuton.nl<br />

ITHO DAALDEROP<br />

Lingewei 2<br />

4004 LL Tiel<br />

Postbus 21<br />

3100 AA Schiedam<br />

T +31 10 427 85 00<br />

E mst@ithodaalderop.nl<br />

W www.ithodaalderop.nl<br />

J.P. VAN EESTEREN<br />

Hanzeweg 16<br />

ERGOCARE VENNIK BV<br />

Kopersteden 24-1<br />

7547 TK Enschede<br />

T +31 53 42 83 090<br />

E info@ergocare.nl<br />

W www.ergocare.nl<br />

DE GROOT & VISSER BV<br />

Marconiweg 1<br />

4207 HH Gorinchem<br />

T +31 183 64 65 66<br />

E info@gv.nl<br />

W www.degrootenvisser.nl<br />

HOLCON BV<br />

Industrieweg 8<br />

7475 NH Markelo<br />

Postbus 81<br />

7475 ZH Markelo<br />

T +31 547 35 73 15<br />

E info@holcon.com<br />

W www.holcon.com<br />

2803 MC Gouda<br />

Postbus 8<br />

2800 AA Gouda<br />

T +31 88 823 01 00<br />

E info@jpvaneesteren.nl<br />

W www.jpvaneesteren.nl<br />

JM VAN DELFT & ZN<br />

James Wattlaan 21<br />

HAMER<br />

5151 DP Drunen<br />

FACÉDO BV<br />

Gildestraat 13<br />

6883 DB Velp<br />

Postbus 3025<br />

6802 DA Arnhem<br />

T +31 26 370 13 60<br />

E info@facedo.nl<br />

W www.facedo.nl<br />

Hoofdvestiging:<br />

Stadhoudersmolenweg 23<br />

7317 AV Apeldoorn<br />

Postbus 525<br />

7300 AM Apeldoorn<br />

T +31 55 577 72 00<br />

E info@hamer.net<br />

W www.hamer.net<br />

HOMIJ TECHNISCHE INSTALLATIES BV<br />

Lange Dreef 7<br />

4131 NJ Vianen<br />

Postbus 47<br />

4130 EA Vianen<br />

T +31 88 186 16 00<br />

E info@homij.nl<br />

Postbus 232<br />

5150 AE Drunen<br />

T +31 416 37 49 25<br />

E info@jmvandelft.nl<br />

W www.jmvandelft.nl<br />

W www.homij.nl<br />

KIM NEDERLAND<br />

FAKRO NEDERLAND BV<br />

De Ren 34<br />

6562 JK Groesbeek<br />

T +31 24 39 78 095<br />

E info@fakro.nl<br />

W www.fakro.nl<br />

HARDEMAN | VAN HARTEN<br />

Lage Veldweg 10<br />

6741 JL Lunteren<br />

T +31 31 846 15 51<br />

E info@hardeman-vanharten.nl<br />

HOOGENDOORN SANITAIRE INSTALLATIES<br />

Jan Kriegestraat 7<br />

3443 TJ Woerden<br />

T +31 348 413 444<br />

E info@hoogendoornbv.nl<br />

Tweelingenlaan 144<br />

7324 BP Apeldoorn<br />

T +31 55 368 91 91<br />

E info@kim-nederland.nl<br />

W www.kim-nederland.nl<br />

W www.hardeman-vanharten.nl<br />

W www.hoogendoornbv.nl<br />

FALCO B.V.<br />

Postbus 18<br />

7670 AA Vriezenveen<br />

Bezoekadres:<br />

Weitzelweg 8<br />

7671 EJ Vriezenveen<br />

Bezoekadres<br />

7671 EJ Vriezenveen<br />

T +31 546 55 44 44<br />

E info@falco.nl<br />

W www.falco.nl<br />

HEIJMANS<br />

Graafsebaan 65<br />

5248 JT Rosmalen<br />

Postbus 2<br />

5240 BB Rosmalen<br />

T +31 73 543 51 11<br />

E info@heijmans.nl<br />

W www.heijmans.nl<br />

INTAL BV<br />

De Veken 103<br />

1716 KG Opmeer<br />

T +31 226 34 15 25<br />

E info@intal.nl<br />

W www.intal.nl<br />

KINGSPAN GEÏSOLEERDE PANELEN<br />

Lingewei 8<br />

4004 LL Tiel<br />

Postbus 6565<br />

4000 HN Tiel<br />

T +31 344 67 52 50<br />

E info@kingspanpanels.nl<br />

W www.kingspan.com<br />

STEDENBOUW.NL | 167


Bouwpartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

Bouwpartners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

stedenbouw.nl/bedrijven<br />

KINGSPAN UNIDEK BV<br />

Scheiweg 26<br />

5421 XL Gemert<br />

T +31 492 37 81 11<br />

E info@kingspanunidek.nl<br />

W www.kingspan.com<br />

LOKHORST BOUW EN ONTWIKKELING<br />

Leeghwaterweg 1<br />

1951 NA Velsen-Noord<br />

Postbus 79<br />

1951 NA Velsen-Noord<br />

T +31 251 26 50 00<br />

E info@lokhorst.nl<br />

W www.lokhorst.nl<br />

VAN DEN POL ELEKTROTECHNIEK BV<br />

Aardvletterweg 14<br />

3417 XL Montfoort<br />

T +31 348 47 34 34<br />

E info@vandenpol.com<br />

ROBERTSON<br />

Larserpoortweg 32<br />

8218 NK Lelystad<br />

Postbus 1969<br />

8200 AD Lelystad<br />

T +31 320 26 78 78<br />

E info@robertson.nl<br />

W www.robertson.nl<br />

W www.vandenpol.com<br />

KLIMAATSERVICE HOLLAND BV<br />

Nijverheidsstraat 31<br />

3371 XE Hardinxveld-Giessendam<br />

Postbus 118<br />

3370 AC Hardinxveld-Giessendam<br />

T +31 184 61 39 11<br />

E post@klimaatservice.nl<br />

W www.klimaatservice.nl<br />

NED AIR<br />

Constructieweg 49<br />

8263 BC Kampen<br />

Postbus 79<br />

8260 AB Kampen<br />

T +31 38 33 70 833<br />

E info@nedair.nl<br />

W www.nedair.nl<br />

VAN POMMEREN<br />

Bobinestraat 44<br />

3903 KG Veenendaal<br />

T +31 318 70 10 86<br />

E info@van-pommeren.nl<br />

ROLLECATE<br />

H.G. Zwerusstraat 3<br />

7951 CZ Staphorst<br />

Postbus 3<br />

7950 AA Staphorst<br />

T +31 522 46 70 00<br />

E mail@rollecate.nl<br />

W www.rollecate.nl<br />

W www.van-pommeren.nl<br />

KONE<br />

Rijn 10<br />

2491 BG Den Haag<br />

T +31 70 317 10 00<br />

E nederland@kone.com<br />

W www.kone.nl<br />

NATHAN SYSTEMS<br />

Mega 2<br />

6902 KL Zevenaar<br />

Postbus 90<br />

6900 AB Zevenaar<br />

T +31 26 445 98 45<br />

E info@nathan.nl<br />

W www.nathan.nl<br />

PRECO BV<br />

IJsseldijk 31<br />

7325 WZ Apeldoorn<br />

T +31 85 112 23 60<br />

E info@preco.nl<br />

W www.preco.nl<br />

SCHINDLER NEDERLAND<br />

Verheeskade 4<br />

2521 BN Den Haag<br />

Postbus 28501<br />

2502 KM Den Haag<br />

T +31 70 384 37 00<br />

E info@nl.schindler.com<br />

W www.schindler.com<br />

KONINKLIJKE WOUDENBERG<br />

Voorstraat 7<br />

4233 EA Ameide<br />

Postbus 3<br />

4233 ZG Ameide<br />

T +31 88 355 96 00<br />

E info@koninklijkewoudenberg.nl<br />

W www.koninklijkewoudenberg.nl<br />

NIJHUIS BOUW BV<br />

Molendijk Noord 92a<br />

7461 JE Rijssen<br />

Postbus 241<br />

7460 AE Rijssen<br />

T +31 548 53 54 45<br />

E bouw@nijhuis.nl<br />

W www.nijhuis.nl<br />

PROFINE NEDERLAND B.V.<br />

Postbus 2<br />

4180 BA Waardenburg<br />

T +31 418 65 17 17<br />

E info@profine-group.com<br />

W www.profine-group.com<br />

SOPRO NEDERLAND BV<br />

Kruyderlaan 21A<br />

3431 BM Nieuwegein<br />

T +31 30 6050214<br />

E info@soprobv.nl<br />

W www.soprobv.nl<br />

Elektrotechniek<br />

LIEFTINK GEVELTECHNIEK BV<br />

Produktieweg 17<br />

2404 CC Alphen a/d Rijn<br />

T +31 172 46 96 70<br />

E info@lieftink.nl<br />

OTIS NEDERLAND<br />

Papendorpseweg 83<br />

3528 BJ Utrecht<br />

T +31 88 750 06 00<br />

E informatie@otis.com<br />

RITE-HITE BENELUX BV<br />

Koppelstraat 26<br />

7391 AK Twello<br />

T +31 571 27 04 44<br />

E info@ritehite.com<br />

STEEGMAN ELEKTROTECHNIEK<br />

Fruitweg 232<br />

2525 KJ Den Haag<br />

T +31 70 445 55 55<br />

E steegman@steegman.nl<br />

W www.lieftink.nl<br />

W www.otis.com<br />

W www.ritehite.com<br />

W www.steegman.nl<br />

168 | STEDENBOUW.NL


Bouwpartners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

Bouwpartners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

stedenbouw.nl/bedrijven<br />

a member of the Stertil Group<br />

STERTIL BV<br />

Westkern 3<br />

9288 CA Kootstertille<br />

T +31 512 33 44 44<br />

E info@stertil.nl<br />

W www.stertil.com<br />

TREBBE GROEP BV<br />

Tubantiasingel 63<br />

7514 AB Enschede<br />

Postbus 4<br />

7500 AA Enschede<br />

T +31 88 259 00 00<br />

E info@trebbe.nl<br />

W www.trebbe.nl<br />

VASTBOUW OOST<br />

Spoelerstraat 2<br />

7461 TW Rijssen<br />

Postbus 240<br />

7460 AE Rijssen<br />

DE VRIES EN VERBURG<br />

't Vaartland 8<br />

2821 LH Stolwijk<br />

Postbus 59<br />

2820 AB Stolwijk<br />

T +31 548 53 99 99<br />

T +31 182 34 17 41<br />

VAN STOKKUM<br />

E info@vastbouw.nl<br />

W www.vastbouw.nl<br />

E info@devriesverburg.nl<br />

W www.devriesverburg.nl<br />

Van Coehoornstraat 10<br />

5916 PH Venlo<br />

DE TWEE SNOEKEN<br />

T +31 77 351 88 54<br />

E info@vanstokkum.com<br />

W www.vanstokkum.com<br />

Postelstraat 49<br />

5211 DX 's-Hertogenbosch<br />

T +31 73 614 04 07<br />

E info@tweesnoeken.nl<br />

W www.tweesnoeken.nl<br />

VERCOMA BV<br />

VAN WIJNEN<br />

Heikampweg 6<br />

5249 JX Rosmalen<br />

Rosbayerweg 41<br />

Postbus 46<br />

1521 RW Wormerveer<br />

5240 AA Rosmalen<br />

STUDIONINEDOTS<br />

Gedempt Hamerkanaal 111<br />

1021 KP Amsterdam<br />

T +31 20 488 92 69<br />

TWINTEC NEDERLAND BV<br />

Gutenbergweg 6<br />

4104 BA Culemborg<br />

T +31 345 53 28 78<br />

T + 31 75 621 76 28<br />

E info@vercoma.nl<br />

W www.vercoma.nl<br />

T +31 73 521 90 14<br />

E rosmalen@vanwijnen.nl<br />

W www.vanwijnen.nl<br />

E info@studioninedots.nl<br />

E info@twintec.nl<br />

W www.studioninedots.nl<br />

W www.twintecgroup.com<br />

WOLF ENERGIESYSTEMEN B.V.<br />

VOLKERWESSELS<br />

Blauwe Engel 1<br />

THERMO KONSTRUKTIES BV<br />

Van Galenweg 23<br />

UNILIN INSULATION<br />

Beneluxstraat 1<br />

5061 KD Oisterwijk<br />

T +31 13 523 13 13<br />

Podium 9<br />

3826 PA Amersfoort<br />

T +31 88 186 61 86<br />

8265 NL KAMPEN<br />

Postbus 46<br />

5240 AA Rosmalen<br />

T +31 38 30 35 540<br />

5431 LG Cuijk<br />

E info.nl@unilin.com<br />

W www.volkerwessels.com<br />

E info@wolf.eu<br />

T +31 485 36 30 36<br />

W www.unilininsulation.com<br />

W www.wolf.eu<br />

E info@thermobv.nl<br />

W www.thermobv.nl<br />

TGM<br />

UNSTUDIO<br />

Stadhouderskade 113<br />

VORSSELMANS<br />

Wuustwezelseweg 95<br />

WAGO NEDERLAND B.V.<br />

Heesakkerweg 19<br />

5721 KM Asten<br />

T +31 493 32 77 22<br />

E info@tgm.nl<br />

1073 AX Amsterdam<br />

Postbus 75381<br />

1070 AJ Amsterdam<br />

T +31 20 570 20 40<br />

E info@unstudio.com<br />

B-2990 Loenhout<br />

T +32 3 690 04 40<br />

E info@vorsselmans.be<br />

Postbus 2070<br />

7301 DB Apeldoorn<br />

T +31 55 368 35 00<br />

E info@wago.com<br />

W www.tgm.nl<br />

W www.unstudio.com<br />

W www.vorsselmans.be<br />

W www.wago.com<br />

STEDENBOUW.NL | 169


”BREEAM” tegelwerk<br />

conform<br />

EC1 PLUS?<br />

Professionele Tegellijmen<br />

& Voegproducten<br />

030-6050214 - info@soprobv.nl - www.soprobv.nl


Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)<br />

Duurzaam specialist in composiet<br />

en dak- en wandbeplating

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!