11.12.2023 Views

Installatie & Bouw (B) 06-2023

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

6<br />

INSTALLATIE&BOUW<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIE&BOUW<br />

installatieenbouw.be<br />

NUMMER 6 - <strong>2023</strong><br />

december - januari<br />

INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE<br />

Lees alles<br />

over de eenvoudige<br />

en papierloze<br />

administratie<br />

van Cafca Software<br />

op pagina 24<br />

Verwarmen met groen gas:<br />

een stand van zaken<br />

De rol van software in<br />

de installatiebranche<br />

Toelichting bij nationaal<br />

verwarmingsonderzoek<br />

INCLUSIEF HET VAKKATERN<br />

Xxxxxx


Voor mij is de<br />

service een<br />

bepalende<br />

facqtor. Philippe<br />

Wij zorgen voor professionals<br />

Bij Facq nemen we dienstverlening erg serieus. Je offertes en bestellingen worden nauwgezet opgevolgd en we doen<br />

er ook alles aan om je het leven makkelijker te maken. Een voorbeeld? Vanop je smartphone kan je de beschikbaarheid<br />

van producten snel nagaan dankzij ons ons e-commerce platform of via onze app. En natuurlijk kan je onze verkopers<br />

ook altijd om advies vragen! Hulp nodig om een project te realiseren? We sturen je een gedetailleerde offerte met de<br />

producten die beantwoorden aan je lastenboek. En aangezien producten en technieken steeds evolueren, organiseren we<br />

regelmatig workshops zodat je up to date blijft en de vertegenwoordigers van de verschillende merken kan ontmoeten.<br />

Meer info op www.facq.be<br />

EEN PRO AAN JOUW ZIJDE


De extra portie kracht voor<br />

uw armen.<br />

ExoActive EXO 18<br />

Het eerste exoskelet voor de vakman<br />

voor bovenhandse werkzaamheden.<br />

Met de ExoActive worden inspannende bovenhandse<br />

werkzaamheden vanaf nu kinderspel. In<br />

de droogbouw of bij het schilderen, bij het behangen<br />

of montage, op muren of plafonds: het exoskeleton<br />

ExoActive geeft u een extra portie kracht<br />

als de armen moe worden. De ExoActive is gemakkelijk<br />

en comfortabel als een rugzak te dragen<br />

en kan bovendien snel op individuele lichaamsafmetingen<br />

worden ingesteld.<br />

festool.be/exoactive


NIEUW<br />

Slim & zonaal ventileren<br />

DucoBox Energy Comfort Plus<br />

SLIMME<br />

2-ZONE STURING<br />

Maximale energiebesparing<br />

SCAN EN ONTDEK<br />

DE MAGIE!<br />

Compleet gamma<br />

Systeem D<br />

Debiet van 350, 450 of 550 m 3 /u<br />

Links / rechts<br />

uitwisselbaar<br />

100% softwarematig te wisselen<br />

Automatische<br />

inregeling & kopieerfunctie<br />

Bespaart tot 50% op de inregeltijd<br />

We inspire at www.duco.eu


UITGAVE<br />

6<br />

VOORWOORD<br />

Copzorgen<br />

Wanneer ik dit voorwoord schrijf is de COP28, de VN-klimaattop in Dubai van 30 november tot 12 december <strong>2023</strong>, halverwege.<br />

De berichtgeving over de conferentie is tot dusver niet erg hoopgevend. De wereld ligt momenteel niet op koers om de opwarming van de aarde<br />

ruim onder de 2°C te houden, zoals vastgelegd in het Klimaatakkoord van Parijs tijdens de COP21. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie<br />

(WHO) is de opwarming van de aarde tussen 2011 en 2020 snel toegenomen en was dit het warmste decennium tot dusver gemeten, met<br />

smeltende gletsjers, een stijgende zeespiegel, overstromingen, hittegolven, natuurbranden en droogtes tot gevolg. “Gezamenlijke klimaatactie<br />

is onze enige hoop om te overleven”, aldus de WHO. Je zou dus verwachten dat de leiders van de 198 VN-landen, om het tij alsnog te keren,<br />

de klimaattop in Dubai met stip hebben aangeduid in hun agenda. Maar niets lijkt minder waar.<br />

Amerikaans president Joe Biden stuurt zijn kat, in de figuur van vicepresident Kamala Harris, omdat de oorlog in Gaza te veel van zijn tijd in<br />

beslag neemt. Op zich geen verkeerd excuus, maar desalniettemin een fout signaal. Van een van de belangrijkste wereldleiders mag je toch<br />

wat meer multitasking verwachten. Ook Duits vicebondskanselier en minister van Klimaat Robert Habeck, die bondskanselier Olaf Schulz zou<br />

vervoegen naar Dubai, gaf verstek. Die laatste zag de minister die ook Economie als portefeuille heeft te midden van de grote begrotingscrisis<br />

in zijn land liever in Berlijn blijven.<br />

In de samenvatting van de eerste dagen van de COP28 spreken de Verenigde Arabische Emiraten ook niet langer over een uitstap uit fossiele<br />

brandstoffen, maar van een vermindering van het gebruik ervan. Ze maken in de tekst ook geen vermelding van de tientallen wereldleiders die<br />

in hun toespraak wél nadrukkelijk om een uitstap hebben gevraagd. Voorzitter van de COP28 Sultan Al Jaber ziet “geen wetenschap achter<br />

die uitfasering”. Niet toevallig is hij ook CEO van het staatsoliebedrijf Abu Dhabi National Oil Company. Van een belangenconflict gesproken.<br />

Met de overwinning van Geert Wilders in Nederland, wiens partij PVV – ondanks de mogelijks kwalijke gevolgen van de klimaatopwarming voor<br />

een land grotendeels onder de zeespiegel – zweert bij fossiele brandstoffen en regelrecht ingaat tegen de wereldwijde inspanningen om op te<br />

schuiven richting hernieuwbare energie, en met de verwachting – als we politicologen mogen geloven – dat de Belgische federale verkiezingen<br />

in juni 2024 een soortgelijke verschuiving naar rechts zullen opleveren, lijken op korte termijn ook dichter bij huis niet (langer) de nodige<br />

inspanningen te zullen worden gedaan om de opwarming van de aarde onder de 2°C te houden.<br />

Gelukkig toont de installatiesector te midden van dat alles hoe het wel kan. Deze <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> bruist weer van duurzame oplossingen<br />

op het vlak HVAC die helpen de CO 2<br />

-uitstoot en zo de opwarming van de aarde te reduceren. Daar kunnen ze in Dubai een puntje aan zuigen.<br />

Het nummer heeft daarnaast ook speciale aandacht voor onder meer de thema’s sanitair, meet- en regeltechniek, hernieuwbare energie en<br />

elektrische keuringen.<br />

Veel leesplezier en een prettig eindejaar!<br />

Wouter Polspoel


INSTALLATIE&BOUW<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK,<br />

HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT<br />

COLOFON<br />

Jaargang 11 • nummer 6 • <strong>2023</strong><br />

Verschijnt 6 x per jaar<br />

VERANTWOORDELIJKE UITGEVER<br />

Hertsbergsestraat 4<br />

B-8020 Oostkamp<br />

+32 50 36 81 70<br />

info@louwersmediagroep.be<br />

louwersmediagroep.be<br />

EINDREDACTIE<br />

Wouter Polspoel<br />

REDACTIETEAM<br />

Trees Accou, Sara Dekesel, Eva Goossens, Tim Janssens,<br />

KDV – Language & More, Desiree Pennings, Wouter<br />

Polspoel, Tom Rampelbergh Aagje Van Cauwelaert, Kris<br />

Vanderkerckhove en Anastasia Verleysen<br />

PROJECTMANAGEMENT<br />

Mathieu Noppe<br />

m.noppe@louwersmediagroep.be<br />

ADVERTENTIES<br />

Een hoge resolutie PDF moet worden aangeleverd via<br />

de AdPortal. Mocht u nog geen uploadlink hebben<br />

ontvangen, stuur een email naar traffic@louwersmediagroep.be<br />

SECRETARIAAT<br />

Sarah Dierick<br />

Elke Kina<br />

Riana Holley<br />

ABONNEMENTSPRIJS<br />

Abonnementsprijs<br />

België: € 90,00 per jaar excl. BTW<br />

Buiten België: € 142,00 per jaar excl. BTW<br />

ING: IBAN BE33 3631 9320 5246<br />

BIC: BBRUBEBB<br />

t.n.v. Louwers Mediagroep<br />

o.v.v. <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong><br />

Informatie over abonnementen:<br />

+32 50 36 81 70<br />

ADRESWIJZIGINGEN<br />

Schriftelijk ten minste drie weken<br />

voor verhuizing naar:<br />

Hertsbergsestraat 4, B-8020 Oostkamp<br />

OPZEGGINGEN<br />

Indien twee maanden voor het verstrijken van de<br />

abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van<br />

opzegging is ontvangen, wordt het abonnement<br />

automatisch met een jaar verlengd.<br />

DOELGROEP<br />

Installateurs verwarming, elektriciteit, sanitair, klimatisatie<br />

en luchtbehandeling, leden van de VCB<br />

Vlaamse Confederatie <strong>Bouw</strong>, BVA Bond van Vlaamse<br />

Architecten, CIB Vlaanderen de Confederatie van Immobiliënberoepen<br />

van Vlaanderen, ORI Organisatie<br />

van Raadgevende Ingenieurs, Engineering- en Consultancybureaus,<br />

opdrachtgevers, projectontwikkelaars,<br />

abonnees, betrokken ministeries en diensten, provinciale<br />

en gemeentelijke overheden en betrokken federale,<br />

Vlaamse en regionale organisaties, facilitymanagers<br />

bedrijven met eigen onderhoudsploeg, fabrikanten,<br />

invoerders en groothandelaars uit de sector.<br />

VORMGEVING/ART DIRECTION<br />

+32 50 36 81 70<br />

studio@louwersmediagroep.be<br />

DRUKWERK<br />

Drukkerij Hendrix, Peer<br />

Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd<br />

zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder<br />

bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar<br />

beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen<br />

enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.<br />

Zij aan-vaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid<br />

voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen<br />

en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.<br />

Hoe ’s werelds grootste elektronicaproducent ook de HVAC-sector helpt verduurzamen 8<br />

Van Europese ambitie tot Vlaamse actie 10<br />

Nieuw trainingscentrum biedt installateurs gratis kennis aan 12<br />

De Pen: Aan Van Eycken, secretaris-generaal bij VEROZO 16<br />

Actief exoskelet voor een extra portie kracht 18<br />

THEMA SOFTWARE<br />

08<br />

12 20<br />

Uitdagingen tackelen met software voor de installatiebranche 20<br />

Administratiesoftware voor installateurs: 30% tijdbesparing door optimaal bedrijfsbeheer 24<br />

Nationaal Verwarmingsonderzoek toegelicht 26<br />

Install Day verwelkomde dit jaar 15% meer bezoekers dan in 2022 30<br />

Duurzaam verwarmen met groen gas en waterstof: een stand van zaken 33<br />

Van duurzame technieken naar duurzaam wonen 36


INHOUD<br />

36 44<br />

54 56<br />

76<br />

3 voordelen van energiezuinig ventileren 38<br />

Compact buffervat voor optimale warmtepompwerking 40<br />

Het belang van vuil- en luchtafscheiders 42<br />

Groothandel met kraanwerk voor elke (professionele) sanitaire en keukenomgeving 44<br />

Duurzame en efficiënte ventilatie-units de ErP-vereisten overtreffen 46<br />

Fabrikant van HVAC-oplossingen introduceert met RE:3 circulariteit in de productie 48<br />

Meetspecialist lanceert app en nieuwe luchtdebietmeters voor inregelen en controleren balansventilatie 51<br />

6<br />

INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE<br />

INSTALLATIE&BOUW<br />

NUMMER 6 - <strong>2023</strong><br />

december - januari<br />

installatieenbouw.be<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT<br />

INCLUSIEF HET VAKKATERN<br />

Verwarmen met groen gas: De rol van software in<br />

Toelichting bij nationaal<br />

Xxxxxx<br />

een stand van zaken<br />

de installatiebranche<br />

verwarmingsonderzoek<br />

Uniek douchepaneel helpt legionella voorkomen 54<br />

Cover: Shutterstock<br />

De juiste materialen voor je sanitaire voeg 56<br />

Nieuwe inlinepomp als eerste in haar soort volledig geoptimaliseerd voor systeemefficiëntie 58<br />

VAKKATERN ELEKTROTECH 61<br />

<strong>Installatie</strong>partners 78<br />

Blijf gratis en eenvoudig op de<br />

hoogte van het laatste nieuws.<br />

Volg ons op social media en meld<br />

je aan voor onze nieuwsbrief!<br />

installatieenbouw.be


Hoe ’s werelds grootste elektronicaproducent<br />

ook de HVAC-sector helpt verduurzamen<br />

De milieudoelstellingen op de voet volgend, wil Panasonic, ’s werelds grootste producent van elektronica, het energieverbruik van al zijn<br />

oplossingen verminderen. Zo ook dat van de producten ontwikkeld door de heating & cooling-divisie, die in Europa zijn gelijke niet kent.<br />

“Onze warmtepompen zijn illustratief voor ons streven naar meer duurzaamheid”, schuift Rudi Van Hemelrijck van Panasonic Benelux<br />

een van die HVAC-oplossingen naar voren. “Al onze lucht-luchtwarmtepompen brengen bijvoorbeeld meer energie op dan ze verbruiken,<br />

zelfs in de winter.”<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld Panasonic<br />

Hoewel het Japanse Panasonic, dat wereldwijd meer dan 260.000 mensen<br />

tewerkstelt, zijn naamsbekendheid vooral te danken heeft aan zogenaamde<br />

consumer goods, zoals tv’s, keukenapparatuur of batterijen, heeft het<br />

vandaag ook de allergrootste heating & cooling-divisie van Europa. En ook<br />

wat het thema HVAC betreft, zit het elektronicaconglomeraat met de neus op<br />

de regelgeving, wat zich vertaalt in een gamma dat een wezenlijke rol speelt<br />

in het verduurzamen van de sector.<br />

“Neem nu onze lucht-luchtwarmtepompen, waarmee men volledig onafhankelijk<br />

van fossiele brandstoffen kan verwarmen, koelen en ventileren”,<br />

begint Rudi Van Hemelrijck, sales manager bij Panasonic Benelux, te<br />

vertellen. “Dankzij de omgevingslucht als belangrijkste energiebron brengen<br />

die meer energie op dan ze verbruiken, zelfs in de winter.”<br />

Aquarea K- en L-serie: revolutie op<br />

het vlak van duurzaamheid<br />

“Ook onze nieuwste lucht-waterwarmtepompen, de Aquarea K- en L-serie,<br />

vormen een revolutie op het vlak van duurzaamheid. Met een energieklasse<br />

A+++ en een SCOP-score (SCOP, wat staat voor seasonal coefficient of<br />

performance, is een coëfficiënt die de prestaties van een warmtepomp uitdrukt,<br />

red.) tot 5,12, dragen ze fundamenteel bij een koolstofneutrale wereld”, gaat<br />

hij voort. “De K- en L-serie tillen warmtepompen niet enkel naar een hoger<br />

niveau op het vlak van efficiëntie, maar ook op het gebied van comfort<br />

en design, met geavanceerde functies en een indrukwekkend ontwerp. De<br />

pompen uit de K-serie vormen een uitstekende oplossing in nieuwe woningen,<br />

die uit de L-serie lenen zich het beste voor retrofittoepassing in bestaande<br />

woningen met radiatoren, waar een hogere wateruittredingstemperatuur<br />

De lucht-waterwarmtepompen uit K- en L-serie niveau op<br />

het vlak van efficiëntie, maar ook qua design.<br />

8 | INSTALLATIEENBOUW.BE


De buitenunits van de lucht-waterwarmtepompen<br />

uit K- en L-serie zijn antracietkleurig.<br />

‘Onze nieuwste luchtwaterwarmtepompen<br />

vormen<br />

een revolutie op het vlak<br />

van duurzaamheid, met een<br />

energieklasse A+++ en een<br />

SCOP-score tot 5,12’<br />

vereist is. Andere troeven van de K- en L-serie-warmtepompen zijn hun<br />

installatie- en onderhoudsgemak, dankzij een breed aanbod aan beheer- en<br />

connectiviteitstoepassingen, en hun bereik bij extreme buitentemperaturen.”<br />

Klimaatvriendelijke koudemiddelen<br />

Niet alleen door hun specifieke werking, maar ook door het koudemiddel<br />

dat ze gebruiken, dragen de warmtepompen uit de K- en L-serie bij aan de<br />

klimaatdoelstellingen. Rudi Van Hemelrijck: “De K-serie-warmtepompen<br />

werken met het koudemiddel R32. Dat heeft een bijzonder laag GWP, wat<br />

staat voor global warming potential, een maat die aangeeft hoe hard een<br />

product bijdraagt aan de opwarming van de aarde. De pompen uit de L-serie<br />

doen zelfs nog veel beter met hun koudemiddel R290, dat een GWP heeft dat<br />

225 keer lager ligt dan dat van R32. Dat grote verschil is te verklaren door het<br />

feit dat R290 een natuurlijk koudemiddel is, propaan, en geen synthetisch.”<br />

Met warmtepompen naar koolstofneutraal<br />

patrimonium in Europa<br />

Dankzij de toepassing van de nieuwste generatie warmte pompen van<br />

Panasonic in zowel de nieuwbouw- als renovatiemarkt kunnen we volgens<br />

Rudi Van Hemelrijck, mits de belangrijke voor waarde dat ook gekozen wordt<br />

voor groene stroom, slagen in het streven van Europa om tegen 2050 over<br />

een koolstofneutraal gebouwenpatrimonium te beschikken, met tegen 2040<br />

al een nuluitstoot op het vlak van gebouwenverwarming. Maar dan moeten<br />

we wel hoogdringend in actie schieten, vindt hij. “Europa pusht het gebruik<br />

van groene energie en Ursula Von der Leyen spreekt daarbij ambitieus<br />

van 30 miljoen elektrische warmtepompen. Daar zijn we echter nog ver<br />

van verwijderd. Gelukkig wordt de toepassing van warmtepompen zowel<br />

nationaal als internationaal aangemoedigd door allerlei beleidsinitiatieven”,<br />

besluit de sales manager. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 9


Van Europese ambitie<br />

tot Vlaamse actie<br />

In 2019 gaf de Europese Commissie aan dat het bestaande energiebeleid<br />

niet volstaat. De beperkte voorraad aan en milieuschade door fossiele<br />

brandstoffen vereisen een omschakeling. Via maatregelen om de<br />

energie-efficiëntie te verhogen en de transitie naar hernieuwbare<br />

bronnen te versnellen, kan de uitstoot van broeikasgassen verminderd<br />

worden. Dit ligt in lijn met de ambitie van de Europese Unie om in 2050<br />

klimaatneutraal te zijn, zoals uiteengezet in de Green Deal.<br />

Tekst Kris Vandekerckhove | Beeld Lisse Wets, Vlaams Energiebedrijf (VEB)<br />

Als onderdeel van deze visie streeft de EU ernaar om tegen 2030 de CO 2<br />

-<br />

emissies met 55 % te reduceren ten opzichte van 1990. De Europese<br />

Commissie neemt zich voor het energiebeleid hierop af te stemmen. Daarom<br />

werd in februari 2012 het Vlaams Energiebedrijf (VEB) boven de doopvont<br />

gehouden, met als voornaamste doel om de energie-efficiëntie van de<br />

Vlaamse overheid te verbeteren.<br />

Complexe aanbestedingen uit handen nemen<br />

Olivier Olyslaegers, projectleider Energie-efficiëntie en HVAC bij het VEB:<br />

“Het Vlaams Energiebedrijf is eigenlijk een extern verzelfstandigd agentschap<br />

(EVA) van de Vlaamse overheid. Wij hebben de doelstelling om de energieefficiëntie<br />

van de publieke sector drastisch te verbeteren. Met de ambitieuze<br />

doelstellingen van 2030 en 2050 in het achterhoofd natuurlijk. We ontzorgen<br />

en ondersteunen de overheidsinstanties om die doelstellingen te halen.”<br />

Het Vlaams Energiebedrijf heeft specifieke ‘producten’ in het<br />

portfolio die ze kunnen aanbieden. (Beeld: Shutterstock)<br />

“Als de directeur van bijvoorbeeld een school of zorginstelling zijn gebouw<br />

energie-efficiënter wil maken door bijvoorbeeld het dak te isoleren, dan<br />

moet hij daarvoor de wet overheidsopdrachten volgen en een aanbesteding<br />

doen. Maar die directeur heeft vaak geen kaas gegeten van aanbestedingen,<br />

heeft daar geen tijd voor en/of is technisch niet onderlegd. Daar kunnen de<br />

experten van het VEB dan helpen. Onze experten hebben die aanbesteding<br />

al gedaan. Als directeur kan je daarop inschrijven. Het VEB zorgt dan voor<br />

de verdere afhandeling van het hele traject. Van studie (indien nodig) tot<br />

uitvoering en opvolging.<br />

Raamovereenkomst met studiebureaus en aannemers<br />

“Concreet komt het er dus op neer dat wij een raamovereenkomst hebben<br />

opgesteld. Daar hebben een aantal partijen, die aan al onze voorwaarden<br />

voldoen, op ingeschreven”, licht Olivier Olyslaegers verder toe. “Want vergis<br />

je niet, bij het VEB gaan we niet over één nacht ijs. Wij laten die opdrachten<br />

effectief uitvoeren door bedrijven die door ons werden geselecteerd, na<br />

Olivier Olyslaegers: “We proberen gebouw per gebouw aan te pakken.<br />

Het zal nog een hele uitdaging worden, maar zo zullen we erin<br />

slagen om de doelstellingen van 2030 en 2050 te bereiken.”<br />

10 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Als onderdeel van de Green Deal streeft de EU ernaar om tegen 2030 de emissies met 55 % te reduceren ten opzichte van 1990. (Beeld: Shutterstock)<br />

‘Onze doelstelling is om de energie-efficiëntie van de<br />

gebouwen van de publieke sector drastisch te verbeteren’<br />

een zeer uitgebreide procedure. Op die manier hebben we kwalitatieve<br />

studiebureaus en aannemers geselecteerd die de werken faciliteren<br />

en uitvoeren. Als bouwheer heb je dan het voordeel dat je niet zelf de<br />

verschillende stappen die gepaard gaan met officiële overheidsopdrachten<br />

moet doorlopen. Daardoor wordt de doorlooptijd natuurlijk een heel stuk<br />

korter, bespaar je tijd en heb je geen technische kennis nodig. Wij hebben<br />

dus de hele procedure al gedaan voor onze klanten. Zo kunnen wij trouwens<br />

ook snel een werk toewijzen aan onze partner(s).”<br />

Eerst de studie, dan de installatie<br />

“Het VEB heeft raamovereenkomsten voor alle onderdelen van de energietransitie.<br />

Daarbij denk ik bijvoorbeeld aan vastgoedstrategie, analyseinstrumenten<br />

om de energie-efficiëntie van een gebouw te meten, planningstools<br />

... Ikzelf werk in het team ‘studie en aanneming’. We hebben specifieke<br />

diensten in ons portfolio die te maken hebben met energiebesparing. Denk<br />

aan raam-overeenkomsten voor het isoleren van platte en hellende daken,<br />

de isolatie van een volledige gebouwschil, spouwmuurisolatie, HVACinstallaties<br />

… We laten, voor we gaan installeren, natuurlijk eerst wel het<br />

desbetreffende gebouw controleren. Als bijvoorbeeld de isolatie niet voldoet,<br />

heeft het weinig zin om een warmtepomp te installeren. En dan informeren<br />

we de klant wat er eigenlijk beter eerst zou gebeuren. Zo proberen we gebouw<br />

per gebouw aan te pakken. Het zal nog een hele uitdaging worden, maar zo<br />

zullen we erin slagen om de doelstellingen van 2030 en 2050 te bereiken. En<br />

daar doen we het toch voor”, besluit Olivier Olyslaegers. ❚<br />

Het Vlaams Energiebedrijf is een extern verzelfstandigd agentschap<br />

(EVA) van de Vlaamse overheid. (Beeld: Shutterstock)<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 11


Advertorial<br />

Nieuw trainingscentrum biedt installateurs gratis kennis aan<br />

NIEUW TRAININGSCENTRUM BIEDT<br />

INSTALLATEURS GRATIS KENNIS AAN<br />

Na heel wat voorbereidingen en een flinke verbouwing opende Watts Benelux haar eerste Training Academy. Dankzij dit trainingscentrum in<br />

Eerbeek worden installateurs, groothandelaren en andere belangstellenden nog beter op de hoogte gebracht van de nieuwste technieken en<br />

oplossingen. Daarnaast kun je bij Watts ook trainingssessies op een externe locatie volgen en genieten van de korte online trainingen via het<br />

Watts Works-trainingsportaal.<br />

Tekst Desiree Pennings | Beeld Sam Warnaar, Vyzual creatief marketing bureau<br />

In Nederland kennen de meeste mensen<br />

Watts als dé specialist in keerkleppen en<br />

terugstroombeveiligingen. Daarin is het bedrijf<br />

nog steeds gespecialiseerd, maar het doet nog<br />

veel meer. Watts is een wereldwijd vooraanstaande<br />

fabrikant en leverancier met maar liefst<br />

60.000 producten in het assortiment. Allemaal<br />

oplossingen die worden gebruikt bij onder<br />

meer waterbeveiliging, sanitaire voorzieningen<br />

en HVAC. Installateurs kunnen de producten<br />

niet rechtstreeks via Watts kopen, maar wel via<br />

de technische groothandel. De aangeboden<br />

trainingen zijn echter niet alleen bedoeld voor<br />

groothandelaars en installatiebedrijven, maar<br />

voor alle belanghebbenden. En ze zijn nog gratis<br />

ook. “Bij ons komen zowel kleine zelfstandigen<br />

als grote installatiebedrijven, we hebben voor<br />

iedereen een oplossing”, zegt Tom Sissau,<br />

marketingmanager bij Watts Benelux. “Het is<br />

belangrijk voor onze klanten dat ze meegaan met<br />

nieuwe technieken en wetgevingen. Daar willen<br />

wij aan bijdragen.”<br />

Training Academy<br />

Gedurende vijf maanden werd het pand in<br />

Eerbeek verbouwd, voor een belangrijk deel<br />

door de eigen Watts-werknemers, waarna het<br />

trainingscentrum in oktober 2022 geopend werd.<br />

Het biedt ruimte aan maximaal vijftig cursisten<br />

die er een leerzame en leuke dag kunnen<br />

beleven. Dit is hard nodig, volgens Richard Both,<br />

salesmanager groothandel Nederland: “De markt<br />

verandert en installateurs moeten steeds meer<br />

weten. Wij willen ze helpen door te laten zien<br />

hoe het slimmer, beter en voordeliger kan. Daar<br />

komt ook regel- en wetgeving bij kijken. We laten<br />

zien welke producten we in het Watts-portfolio<br />

hebben en welke oplossingen we aanbieden. De<br />

trainingen bieden we gratis aan, want hoe meer<br />

een installateur van de producten af weet, hoe<br />

beter hij ze kan toepassen. Het draait volledig om<br />

kennisoverdracht en daar zetten we vol op in.”<br />

In het trainingscentrum zie je echt werkende opstellingen, zoals de<br />

terugstroombeveiligingen en Microflex voorgeïsoleerde flexibele leidingen.<br />

Nieuwste technieken<br />

In het trainingscentrum vind je alle faciliteiten<br />

die nodig zijn voor een leerzame dag. Een<br />

theoretisch gedeelte met een groot scherm voor<br />

de nodige uitleg, en ook functionele opstellingen<br />

met de verschillende Watts-producten die echt<br />

werken. Je ziet er onder meer warmte-afleversets<br />

die worden toegepast bij stadsverwarming,<br />

de keerkleppen waarmee Watts groot werd<br />

en thermostaatsystemen en toebehoren voor<br />

woningen (Watts Vision). Tom Sissau: “Het<br />

zijn de nieuwste technieken die echt helpen<br />

12 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Advertorial<br />

Met de demotruck wordt de werking van apparaten getoond. Niet<br />

alleen tijdens trainingen, maar ook op beurzen en events.<br />

Tom Sissau (links) en Richard Both.<br />

‘Het is belangrijk voor onze<br />

klanten dat ze meegaan<br />

met nieuwe technieken en<br />

wetgevingen. Daar willen wij<br />

aan bijdragen’<br />

bij de energietransitie. We laten zien hoe de<br />

installatie eruitziet, hoe het werkt en hoe het<br />

aangesloten moet worden. Met de Watts Vision<br />

kun je bijvoorbeeld op een intelligente manier<br />

de verwarming in een woning reguleren. Diverse<br />

ruimtes krijgen hun eigen regeling. Begin 2024<br />

wordt de opvolger gelanceerd.”<br />

Nog een recent product waar je een training<br />

over kunt volgen, is het gamma Microflex voorgeïsoleerde<br />

flexibele leidingen, en meer specifiek<br />

Microflex HP. Tom Sissau legt uit: “Warmtepompen<br />

met een monoblock hebben een buitenunit. Omdat<br />

deze geluid maakt, willen mensen deze vaak verder<br />

van de woning af plaatsen. Daarvoor heb je een<br />

product nodig dat een minimum aan warmteverlies<br />

garandeert. Dat is onze Microflex HP: een maatwerk<br />

ondergrondse flexibele buis die loopt van de unit<br />

naar de woning. We laten hier alle mogelijkheden<br />

en toebehoren zien.”<br />

E-learning<br />

Behalve in het nieuwe trainingscentrum kun<br />

je ook op andere manieren trainingen volgen<br />

via Watts. Met het online trainingsportaal<br />

Watts Works heb je 24/7 toegang tot korte<br />

producttrainingen van 5 tot maximaal 10<br />

minuten. Na een gratis registratie ontdek je er<br />

korte modules die uitleg geven over specifieke<br />

producten. Regelmatig verschijnen er nieuwe<br />

trainingen online. ❯<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 13


Wij zorgen voor<br />

jouw comfort.<br />

sanitair - verwarming - installatiemateriaal<br />

• Altijd een winkel in je buurt<br />

• Bestel 24/7 online<br />

• Ruim 30 000 producten op voorraad<br />

• Leverbaar waar en wanneer je wil<br />

vanmarcke.com/pro


Advertorial<br />

Natuurlijk wordt ook getoond hoe<br />

de nieuwste afleversets werken.<br />

Heb je een module volledig doorlopen, dan volgt er<br />

een korte quiz. Rond je die goed af, dan verdien je<br />

punten waarmee je kunt sparen voor leuke gadgets,<br />

zoals een rugzak, oordopjes en zelfs een minikoelkast<br />

voor in de auto. Tom Sissau: “Later dit jaar<br />

passen we dit puntensysteem ook toe bij de andere<br />

trainingen. We hopen dat het een extra moti vatie is<br />

voor installateurs om kennis op te doen.”<br />

Lunch & Learn sessies<br />

Watts zet ook volop in op externe trainingen op<br />

locatie, ook wel Lunch & Learn-sessies genoemd.<br />

Dergelijke trainingen worden op locatie gegeven,<br />

bijvoor beeld bij de installateur, eventueel in combinatie<br />

met de demotruck waarin een werkende<br />

installatie is ingebouwd. Die laatste wordt overigens<br />

ook op andere manieren ingezet, zoals voor<br />

road shows bij diverse groothandels, op events en<br />

op beurzen. Both: “Trainingen worden gegeven<br />

door ons eigen team van buitendienstmedewerkers,<br />

die allemaal technisch onderlegd zijn.”<br />

In de Watts Training Academy is voldoende ruimte<br />

om eerst theoretische uitleg te geven.<br />

‘De grondlegger van ons bedrijf<br />

was zijn tijd ver vooruit’<br />

Feestjaar<br />

De opening van de Training Academy is een nieuw<br />

hoofdstuk voor Watts en er zullen er nog zeker vele<br />

volgen. In 2024 bestaat het bedrijf precies 150 jaar<br />

en dan kunnen we nog wat verrassingen verwachten.<br />

“Het was de Amerikaan Joseph E. Watts die in 1874<br />

een stoomregelklep patenteerde en daarmee het<br />

fundament legde voor het bedrijf zoals we het nu<br />

kennen. De grondlegger van ons bedrijf was zijn tijd<br />

ver vooruit en dit laten we niet zomaar voorbijgaan.<br />

We willen deze speciale verjaardag samen met onze<br />

klanten en medewerkers vieren, om hen te bedanken<br />

voor de trouwe samenwerking. Wat we precies gaan<br />

doen, dat laten we op een later moment nog weten”,<br />

aldus Tom Sissau. ❚<br />

Watts Vision is het gamma thermostaatsystemen en toebehoren voor woningen.<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 15


De Pen<br />

“De klimaatverandering noopt ons tot het<br />

ontwerp van hittebestendige woningen.<br />

Digitalisering kan de zaken wat dat betreft<br />

behoorlijk vergemakkelijken”<br />

16 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE


De Pen<br />

Aan Van Eycken<br />

secretaris-generaal bij VEROZO<br />

DIGITALISERING IN DE BOUWSECTOR:<br />

OOK ZONWERING DOET MEE<br />

De klimaatverandering noopt ons tot het ontwerp van hittebestendige woningen. Zo’n huizen zijn in<br />

tegenstelling tot traditioneel ontworpen woningen zo geconcipieerd dat ze hitte buitenhouden. Met<br />

de opkomst van strakkere woningen met veel glas, is het technisch integreren van zonwering om<br />

overmatige opwarming te voorkomen dan ook cruciaal.<br />

Digitalisering, denk aan platforms en apps, intelligente machines en sensortechnologie, kan de zaken op dat vlak<br />

behoorlijk vergemakkelijken. In navolging van andere segmenten in de bouwsector wint die digitalisatie ook in de<br />

zonweringssector meer en meer aan belang, met enkele inspirerende voorbeelden tot gevolg.<br />

Zoals de BIM-tool van VEROZO. Die zorgt ervoor dat de architect zonwering al in het vroege ontwerpstadium kan<br />

meenemen, met een overzicht van de beschikbare zonweringdata voor een specifiek project en videohandleidingen<br />

over welk type zonwering in de gevel te integreren, waar fabrikanten met hun eigen BIM-objecten bij aansluiten.<br />

Zonweringfabrikanten maken dan weer gebruik van een manufacturing execution system (MES), een digitaal<br />

platform om hun productieprocessen te beheren en te optimaliseren. Daardoor wordt alle informatie in de<br />

verzamelde data van industriële systemen voor iedereen zichtbaar, zowel voor zij die binnen het bedrijf bezig zijn<br />

met operationele processen als voor zij die zich bezighouden met de administratie. MES omvat taken zoals planning,<br />

uitvoering, monitoring en analyse van alle productieactiviteiten.<br />

Ook op de werf maakten digitale tools op het vlak van zonwering al hun intrede. Montagetechniekers beschikken<br />

steeds vaker over een iPad waarmee ze hun werkuren registreren, aangeven welke onderdelen ze bij een herstelling<br />

vervingen en aanvinken welke componenten de aankoper moet bijbestellen. Alle gegevens worden op een veilige<br />

manier bewaard in de cloud en zijn voor iedereen in het bedrijf in realtime raadpleegbaar.<br />

Wat de operationele fase betreft, us zonwering tegenwoordig niet zelden automatisch gestuurd. Daarmee wordt<br />

niet alleen oververhitting vermeden, maar ook bespaard op koeling en verwarming. Sensoren worden gebruikt om<br />

de zonwering te activeren op basis van omgevingsfactoren zoals zonlicht, temperatuur of wind. Dat kan worden<br />

gekoppeld aan een Internet of Things-platform voor gegevensverzameling en analyse. De koppeling met online<br />

weersvoorspellingen opent zo de weg naar voorspellend of zelflerend beheer via kunstmatige intelligentie. Bedrijven<br />

die instaan voor het motoriseren en connecteren van zonweringen kunnen meteen ook de geïnstalleerde oplossingen<br />

bij klanten vanop afstand beheren en hen zo proactief adviseren en depanneren. En de klanten zelf kunnen met<br />

handige apps hun zonwering binnenshuis of op afstand bedienen.<br />

Toch is digitalisering zoals we die nu kennen nog maar het begin. Aankomende innovaties waarbij data-informatie<br />

rechtstreeks in het product wordt ingewerkt, opent bijvoorbeeld nieuwe horizonten voor de omslag naar de<br />

circulaire economie. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 17


ExoActive kan je instellen op drie werkbereiken: van het bekken naar boven, van de borst naar boven of bovenhands.<br />

Tot 30 procent minder belasting van nek en schouders bij bovenhands werken<br />

Actief exoskelet voor een extra portie kracht<br />

Met ExoActive brengt Festool het allereerste actieve en accu-aangedreven exoskelet op de markt. Het ziet er wat futuristisch uit, maar past<br />

zoals een ergonomische rugzak en is volledig inzetbaar volgens de noden van de installateur. Na een intensief proeftraject in verschillende<br />

Europese landen is deze nieuwigheid sinds 2 oktober <strong>2023</strong> ook te testen in ons land bij de Festool-dealers.<br />

Tekst Anastasia Verleysen | Beeld Festool<br />

Waar de originele doelgroep van Festool de schilder en interieurbouwer is,<br />

biedt het exoskelet ExoActive ook heel wat mogelijkheden voor de installateur.<br />

Technieken en leidingen moeten namelijk vaak aan het plafond gemonteerd<br />

worden. ExoActive biedt ondersteuning en een extra portie kracht. “Minder<br />

fysieke belasting betekent meer effectiviteit, een betere concentratie en dus<br />

ook meer werkplezier”, zegt Dominic Ender, innovatie- en productmanager<br />

van ExoActive bij Festool. “Dit exoskelet is een revolutie voor de bouw- en<br />

installatiesector, want het is het allereerste op de markt dat vakmensen<br />

ondersteunt bij alle types werkzaamheden aan muren of plafonds.”<br />

Tot 5 kilogram ondersteuning per arm<br />

ExoActive is een actief exoskelet, wat betekent dat de ondersteuningskracht<br />

exact op de activiteit ingesteld kan worden. De krachtige Festool 18-volt-<br />

accu – die compatibel is met andere accusystemen van de Duitse fabrikant –<br />

voert externe energie toe, doet aan energierecuperatie en levert energie voor<br />

een halve werkdag. Het maakt van een vermoeiend werk op heuphoogte,<br />

borsthoogte of bovenhands een fluitje van een cent. Deze drie werkniveaus zijn<br />

gekoppeld aan een vermogensregelaar met vijf krachtstanden die in enkele<br />

seconden beschikbaar zijn via een makkelijk bedienbare afstandsbediening.<br />

“Er zit ook een pauzeknop op. Uit de testen kwam die naar voor als zeer<br />

handig, vooral wanneer je als installateur even het werk moet neerleggen<br />

of wanneer je een tasje koffie wil drinken”, zegt Dominic Ender. “Moet je<br />

iets oprapen van de grond, dan ga je onder het activatieniveau en wordt de<br />

ondersteuning uitgeschakeld. Wie eenmaal met ExoActive werkte, wil niet<br />

meer zonder. Het ondersteunt tot vijf kilogram per arm. Vooral bij bovenhands<br />

18 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Festool creëerde een actief exoskelet, aangedreven door een 18-volt-accu.<br />

‘Dit actieve exoskelet biedt<br />

exacte ondersteunings kracht op<br />

basis van je lichaam en de uit te<br />

voeren activiteit’<br />

werk wordt overbelasting van de spieren vermeden tot wel dertig procent. Let<br />

op, het exoskelet helpt je niet met heffen, maar laat bewegingen wel tot een<br />

derde lichter aanvoelen.”<br />

Met de afstandsbediening pas je ExoActive snel en eenvoudig aan jouw specifieke<br />

werksituatie aan. Dat kan ook via de Festool Work-app op je smartphone.<br />

Ergonomie en bewegingsvrijheid<br />

Tijdens de ontwikkeling van ExoActive is bijzonder veel aandacht besteed<br />

aan ergonomie. Het exoskelet zelf weegt 7,5 kilogram en je trekt het aan<br />

zoals een gewone rugzak. Vervolgens pas je het volledig aan op basis van<br />

je noden, maar ook aan je lichaamsgrootte. Zo ondersteunt het toestel op<br />

exact de juiste plaatsen om overbelasting te allen tijde te voorkomen. “Je<br />

vrijwaart voornamelijk je schouders en je nek. Zeker bij bovenhands werken<br />

is die extra nekondersteuning van ExoActive in de testperiode zeer waardevol<br />

gebleken”, licht Dominic Ender toe. “Het exoskelet ondersteunt gericht waar<br />

het moet en vormt als het ware een eenheid met het lichaam. Zo geniet je<br />

van maximale bewegingsvrijheid en een hoog draagcomfort. Bovendien zijn<br />

ook alle textiel- en gordelonderdelen van het toestel afneembaar en wasbaar.<br />

Je kan het exoskelet zo delen met meerdere gebruikers, of andere gebruikers<br />

van een eigen gordelsysteem voorzien.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 19


THEMA SOFTWARE<br />

UITDAGINGEN TACKELEN MET SOFTWARE<br />

VOOR DE INSTALLATIEBRANCHE<br />

20 | INSTALLATIEENBOUW.BE


SOFTWARE THEMA<br />

Bedrijven actief in de installatie- en onderhoudsbranche kunnen onderling erg verschillend zijn, toch kennen ze vaak dezelfde uitdagingen.<br />

Zoals: hoe de efficiëntie van installatieprojecten waarborgen? Hoe informatie delen met de buitendienstmedewerkers? Wat met (deel)facturatie<br />

en het papierwerk dat door alle betrokken partijen moet worden ontvangen en ondertekend? De weg naar een gestroomlijnd installatiebedrijf<br />

loopt via gespecialiseerde software, zoals field service management.<br />

Tekst KDV – Language & More | Beeld Pixabay en Testo<br />

Met de software automatiseer je taken, zoals het opstellen en<br />

onderhouden van planningen en werkschema's of het vooraf<br />

verstrekken van gedetailleerde informatie aan servicemonteurs.<br />

Het managen van personeelstekorten, het coördineren van ingewikkelde<br />

logistieke processen en het aanpassen aan voortdurend evoluerende<br />

regelgeving – de druk op installatiesector is niet min. Die druk van de ketel<br />

halen en tegelijkertijd innovatief blijven, dat is in ’t kort waarbij field service<br />

management software kan helpen.<br />

De functionaliteiten zijn gericht op het optimaliseren van processen en<br />

informatie die nodig zijn voor het aansturen van technici of medewerkers<br />

die buiten het kantoor of de fabriek opereren. Het voornaamste doel?<br />

Zorgen dat medewerkers in het veld hun taken zo efficiënt mogelijk kunnen<br />

uitvoeren, terwijl binnen de bedrijfsmuren tegelijkertijd realtime inzicht wordt<br />

gecreëerd in de planning, voortgang en status van de werkzaamheden van<br />

het buitendienstteam.<br />

Met de software automatiseer je taken, zoals het opstellen en onderhouden<br />

van planningen en werkschema's. Of het vooraf verstrekken van gedetailleerde<br />

informatie aan servicemonteurs, zoals de servicegeschiedenis van een<br />

apparaat, zodat ze ter plaatse direct gericht aan het werk kunnen gaan<br />

zonder eerst uitgebreide vragen aan de klant te moeten stellen. Verder is<br />

ook tweerichtingscommunicatie met medewerkers op locatie gegarandeerd.<br />

Denk aan het verzenden van digitale werkbonnen of het updaten van de<br />

status ten bate van een snellere en correcte facturatie, maar evengoed aan<br />

het verstrekken van actuele voorraadinformatie aan vertegenwoordigers die<br />

onderweg zijn voor klantbezoeken. ❯<br />

Testo, specialist in elektronische meetapparatuur, heeft een handige app<br />

die zowel de verwarmingstechnicus als de koeltechnieker ondersteunt.<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 21


Bespaar nu tot 70 % op water!<br />

Met elektronische kranen van SCHELL.<br />

Elektronische kranen van SCHELL besparen u echt geld.<br />

Enerzijds omdat u enkel water verbruikt als het echt nodig is.<br />

Anderzijds omdat u ook op energie voor warm water bespaart.<br />

Waar wacht u nog op. Verander nu!<br />

Meer<br />

informatie<br />

op<br />

Meer informatie op www.schell.eu<br />

Verantwoordelijkheid voor gezondheid.<br />

SCHE_Anzeige<strong>2023</strong>_Wassersparen-Kampagne_NL_197x130+3_RZ.indd 1 30.03.23 09:00<br />

Premium koelleidingen voor uw airco en wp installaties<br />

Enkel/dubbel - Brandklasse B-s1-d0<br />

Linum Europe - HVAC/R toebehoren van A tot Z : monteren, opstarten, afwerken en onderhouden.<br />

www.linum.eu<br />

23.017<br />

23.017 I&B <strong>2023</strong> 1-2 liggend Inoac.indd 1 25/01/<strong>2023</strong> 16:20:31


SOFTWARE THEMA<br />

Bedrijfsvoering en klanttevredenheid boosten<br />

Feit is dat gespecialiseerde software in de installatiebranche kansen creëert<br />

voor groei en verbetering. Van verhoogde productiviteit wegens minder<br />

handmatige handelingen, inzichtelijkere processen en bijsturing op basis van<br />

concrete data tot een verbeterde werkervaring met altijd en overal toegang tot<br />

benodigde informatie. Na een lange werkdag niet meer op kantoor moeten<br />

verschijnen met stapels papier, ook dat helpt. In the end kan iedere collega<br />

zich meer focussen op de kerntaken: de klant zo goed mogelijk helpen.<br />

Field service management software biedt deze meerwaarde:<br />

• efficiënter inzetten van personeel: dankzij een slimme planningsmodule<br />

kan je de routes voor monteurs optimaliseren, waardoor ze meerdere<br />

opdrachten in dezelfde regio op één dag kunnen afhandelen, met minimale<br />

onnodige reistijd;<br />

• optimaal klantencontact via een klantportaal: zodat de klant altijd op de<br />

hoogte is van de status;<br />

• rapportage om in orde te zijn met de wet geving: uitgebreide rapporten voor<br />

audits en inspecties, die ook de kwaliteit en veiligheid van het uitgevoerde<br />

werk ten goede komen;<br />

• digitale werkbonnenapp: met service geschie denis, documenten, richtlijnen,<br />

planning, klant informatie en meer. Discussies over werkuren en materialen<br />

behoren tot het verleden, aangezien de digitale werkbon direct wordt<br />

afgetekend, wat resulteert in een nauw keurige registratie.<br />

De app van Testo is slechts één voorbeeld van hoe steeds<br />

meer installatiebedrijven software omarmen.<br />

The next step: IoT<br />

Wie al met gespecialiseerde software werkt, heeft een streepje voor. De<br />

volgende stap voor klantgedreven installatiebedrijven is de integratie van<br />

Internet of Things of IoT. Dit kan bijvoorbeeld worden toegepast in het kader<br />

van preventief onderhoud van apparatuur wanneer de omgevingstemperatuur<br />

daalt. Of het snel lokaliseren van een auto of heftruck op een uitgestrekt<br />

industrieterrein. Een andere toepassing is conditionbased maintenance, waarbij<br />

het onderhoud niet wordt uitgevoerd op het moment dat een toestel defect<br />

geraakt, maar wanneer de algehele prestatie van het apparaat afneemt.<br />

Via software kunnen klanten ook zelf afspraken inplannen voor regulier<br />

onderhoud. Een volgende evolutie: de timing van onderhoud laten<br />

afhangen van de conditie van een toestel, waarbij geavanceerde sensoren<br />

verschillende parameters meten zoals temperatuur, luchtvochtigheid, trilling,<br />

druk enzovoort. Intelligente algoritmes kunnen op basis van deze condities<br />

bepalen en voorspellen wanneer een apparaat in prestaties zal verslechteren.<br />

Om maar te zeggen: IoT kan helpen om te transformeren naar het installatieen<br />

servicebedrijf van de toekomst. ❚<br />

Field service management<br />

en IoT kunnen je helpen<br />

te transformeren naar het<br />

installatie- en servicebedrijf<br />

van de toekomst<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 23


THEMA SOFTWARE<br />

Administratiesoftware voor installateurs:<br />

30% tijdbesparing door<br />

optimaal bedrijfsbeheer<br />

Cafca Software voor installateurs maakt de administratie van technische installatiebedrijven eenvoudig en papierloos. Met software als dienst<br />

doet het installateurs niet alleen veel tijd besparen, hun bedrijfsbeheer wordt er ook beter van. Gebruikers kunnen alle technische projecten<br />

tot een goed einde brengen en zelfs meedoen met de energietransitie.<br />

Tekst Aagje Van Cauwelaert | Beeld Cafca Software<br />

“De administratie van installateurs is al 23 jaar onze leefwereld”, zegt Jean-<br />

Pierre Cuypers, manager-oprichter van Cafca, dat uitgekiende software in<br />

de cloud ontwikkelde. Algemene software sluit niet voldoende aan bij de<br />

behoeften van installateurs. Cafca is ontwikkelaar én dienstverlener in één.<br />

Het bedient installateurs in elektrotechniek (sanitair, elektriciteit, alarm)<br />

en HVAC. Cafca vereen voudigt hun administratie. “We koppelen alle<br />

administratieve stappen aan één softwarepakket.”<br />

“Onrust installateur wegnemen prioriteit nummer één”<br />

“Administratief raken installateurs in ademnood”, weet Jean-Pierre Cuypers.<br />

Technische installaties zijn ingewikkeld. Herstellingen en onderhoud komen erbij.<br />

Het opstellen van offertes en facturen vraagt tijd. Door de energietransitie komt<br />

er veel op hen af. Er is grote vraag naar nieuwe installaties. “Ze kunnen het niet<br />

meer de baas. Die onrust nemen wij weg met een administratie die informatie<br />

automatisch aanreikt, waardoor zij eenvoudiger iets opstellen, zonder fouten.”<br />

Bespaar tijd én geld als installateur<br />

met Cafca Software<br />

Met de administratiesoftware van Cafca maak je komaf met de torenhoge<br />

administratie. Niet alleen je papierstapel verdwijnt, maar ook je ergernissen.<br />

Bovendien verklein je de kans op fouten in je workflow en in je administratie.<br />

Bereken je tijdbesparing in slechts 1 minuut op<br />

www.cafca.be/tijdbesparing.<br />

Vraag nu je vrijblijvende demo aan<br />

www.cafca.be/demo<br />

Aan de DigaBon (werkbon) van Cafca Software is alle nodige informatie gekoppeld, dit bespaart gigantisch veel tijd.<br />

24 | INSTALLATIEENBOUW.BE


SOFTWARE THEMA<br />

Helpen digitaliseren<br />

“Nog veel installateurs doen hun administratie manueel”, zegt Theo Andela,<br />

marketing manager bij Cafca. Eenmanszaken zuchten over papierwerk.<br />

Groeiende bedrijven versterken de backoffice omdat die nog enkele digitale<br />

schakels mist. Er zijn herhaalde en tijdrovende handelingen. “De tijd die<br />

bedrijven steken in de volledige cyclus tot facturatie is gigantisch”, zegt Jean-<br />

Pierre Cuypers.<br />

Cafca heeft zes handige modules, zoals offerte en facturatie, werkbon en<br />

planning, maar ook onderhoudsbeheer, voorraadbeheer en registratie van<br />

tijd en sociale zekerheidsgegevens. De werkbon wordt bij Cafca de DigaBon<br />

genoemd. Dankzij koppelingen gebeurt alles in een paar klikken: actuele<br />

prijzen van leveranciers in de offerte, verplichte VEKA-registratie of een<br />

factuur naar de boekhouder.<br />

“Na twee weken 20 minuten tijdbesparing per klant”<br />

“We kunnen installateurs de software in de kortste tijd aanleren”, zegt<br />

Andela. Werktijd vrijmaken is voor hen een offer. “Klanten moeten één keer<br />

de drempel over. Bedenk hoeveel sneller ze worden”, benadrukt Cuypers. Op<br />

Cafca.be/tijdbesparing kunnen bedrijven dit zelf uitrekenen.<br />

“Eerst is het een hele boterham,” bevestigt Femke Jellema van sanitair en cvbedrijf<br />

Thijs-Moelants, “maar nadien: een zaligheid. Niet te schatten hoe vlot<br />

ons werk verloopt”. “Na twee weken Cafca Software besparen we 20 minuten<br />

administratie per klant” schreef Bruno Lemmens van Lemmens Techniek.<br />

Altijd persoonlijk paraat met de helpdesk<br />

Het supportteam is een kracht bij Cafca. Het laat installateurs niet aan hun<br />

lot over. “In het begin helpen we de gebruikers natuurlijk op weg, maar we<br />

blijven hun rechterhand om de Cafca Software maximaal te benutten,” aldus<br />

Theo Andela. Cafca blijft de software verder ontwikkelen. “We denken mee<br />

‘De tijd die bedrijven steken<br />

in de volledige cyclus tot<br />

facturatie is gigantisch’<br />

met de gebruikers. Als zij verbeteringen aandragen, integreren we wat nuttig<br />

is,” zegt softwarespecialist Cuypers.<br />

Abonnementsformule<br />

Installateurs nemen een abonnement op de software. Ze kunnen met één<br />

module starten en later uitbreiden. Iedereen logt in en begint te werken. Op<br />

een werf bedienen technici een tablet of telefoon. “Bedrijven hebben nood<br />

aan cloudoplossingen die altijd functioneren en beveiligd zijn. Er zijn geen<br />

upgrades meer nodig”, benadrukt Cuypers. “Vroeger investeerde je duizenden<br />

euro’s in iets waar je zelf voor instond. Dit is voorbij.”<br />

Optimaal bedrijfsbeheer<br />

Digitaal werken verschaft meteen duidelijke overzichten, waardoor bedrijven<br />

efficiënter worden. In een manuele administratie zijn gegevens niet in één<br />

oogopslag bekend. Ze worden fout gekopieerd, te laat geregistreerd of te<br />

traag bezorgd, met financiële gevolgen.<br />

Maatschappelijke impact<br />

Wanneer installateurs efficiënter worden, verbeteren ze hun ecologische<br />

impact. Dankzij goed gekoppelde gegevens en optimaal voorraadbeheer<br />

worden gereden kilometers vermeden, maar er zijn nog andere voordelen.<br />

Met behulp van de Cafca Software worden zij interessante leveranciers voor<br />

hun klanten. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 25


‘DE HELFT VAN DE BELGISCHE WONINGEN IS WARMTEPOMPKLAAR’<br />

NATIONAAL VERWARMINGSONDERZOEK<br />

TOEGELICHT<br />

Een op twee Belgische woningen is nu al klaar voor een warmtepomp, maar de eigenaars blijken daarvan niet op de hoogte. Dat is alvast één<br />

opmerkelijke bevinding die naar voren komt uit het Nationaal Verwarmingsonderzoek. Uit de bevraging blijkt dat er nood is aan begeleiding<br />

en meer informatie. Een job weggelegd voor de sector, media en overheid, met onder meer energiehuizen en -coaches. Uiteraard is ook de<br />

adviserende rol van de installateur zeer belangrijk, net als die van de architect, die de bouwheer begeleidt, zowel bij nieuwbouw maar ook bij<br />

een grotere energetische renovatie van een bestaand pand.<br />

Tekst Eva Goossens | Beeld Daikin<br />

Luc De Smet van Daikin, Tom Defruyt van Eneco, Vincent Vancaeyzeele van Techlink en Sam Hamels van<br />

UGent gingen tijdens een panelgesprek dieper in op de resultaten van het Nationaal Verwarmingsonderzoek.<br />

ArchiComm was aanwezig tijdens het panelgesprek<br />

waarbij de resultaten van het Nationaal<br />

Verwarmingsonderzoek, uitgevoerd door iVox<br />

in opdracht van Daikin, werden toegelicht.<br />

Tom Defruyt van Eneco, Vincent Vancaeyzeele<br />

van Techlink, Sam Hamels van UGent en Luc<br />

De Smet van Daikin gingen dieper in op de<br />

bevindingen. Want ook al zijn we op de goede<br />

weg, een versnelling van de transitie naar een<br />

meer duurzame manier van verwarmen is nodig.<br />

Traditionele verwarming moet verder plaats<br />

ruimen voor warmtepompen. Zijn de woningen en<br />

ook de consumenten er klaar voor? Wat zijn de<br />

uitdagingen? Een toelichting.<br />

Mythes ontkrachten<br />

Uit de nieuwe onderzoeksresultaten is naar voor<br />

gekomen dat de Belg voornamelijk nog klassiek<br />

verwarmt. Zo heeft 59 procent nog steeds een<br />

gasketel. Toch zien veel Belgen het belang in<br />

van de overstap naar hernieuwbare energie en<br />

slimme technologieën. Een kwart van hen zegt<br />

26 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Een op de twee Belgische woningen blijkt klaar voor een warmtepomp.<br />

Slechts 5 procent van de Vlamingen bezit een warmtepomp en de gasketel<br />

blijft met 59 procent de meest gebruikte verwarmingsinstallatie.<br />

‘Het is essentieel<br />

om meer bewustzijn<br />

te creëren over de<br />

mogelijkheden van<br />

warmtepompen in<br />

bestaande woningen’<br />

dat er nood is aan een energetische renovatie met<br />

extra isolatie en een nieuw verwarmingssysteem.<br />

Al is er nog wat onzekerheid over welk systeem<br />

hij moet kiezen. Luc De Smet, Director Strategy<br />

& Innovation bij Daikin: “Ondanks dat een op<br />

de vier geïnstalleerde toestellen voor centrale<br />

verwarming al een warmtepomp is, twijfelt de<br />

gemiddelde Belg nog of de eigen woning geschikt<br />

is voor een warmtepomp. Wanneer we gaan kijken<br />

naar de woningoppervlakte, het ingeschatte<br />

energieverbruik en de aangegeven isolatiegraad<br />

van de woning, zien we nochtans dat ongeveer<br />

een op twee woningen er klaar voor is.” Sam<br />

Hamels, Energy Economics Reseracher aan<br />

UGent vult aan: “Bovendien moeten verschillende<br />

mythes ontkracht worden. Zo denkt nog steeds<br />

een op twee Belgen dat warmtepompen alleen<br />

interessant zijn voor nieuwbouw.” Nog zo’n mythe<br />

is dat bij een warmtepomp vloerverwarming<br />

sowieso een must is. Correct, vloerverwarming<br />

garandeert de hoogste efficiëntie. Maar als dat<br />

niet kan, dan zijn ook radiatoren – vaak zelfs de<br />

bestaande – een optie. Besluit: het is essentieel<br />

om deze misvattingen te weerleggen en meer<br />

bewustzijn te creëren over de mogelijkheden van<br />

warmtepompen in bestaande woningen. ❯<br />

Van degenen die al een warmtepomp aanschaften, zegt 28 procent<br />

dat gedaan te hebben op aanraden van de installateur.<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 27


Bij de respondenten die beschikken over een warmtepomp zijn de meest gekozen types radiatoren (29 procent),<br />

gevolgd door vloerverwarming (27 procent), airco-units (20 procent) en ventilo-convectoren (12 procent).<br />

‘Die hoge heffingen op elektriciteit, dat is<br />

waar het schoentje knelt’<br />

Taxshift nodig<br />

Om economisch rendabel te investeren in een<br />

warmtepomp, moet er rekening gehouden worden<br />

met het aangegeven verbruik, de oppervlakte van<br />

de woning en de isolatiekwaliteit. Een studie van<br />

VITO toont aan dat met de huidige energieprijzen<br />

een warmtepomp rendabel is bij woningen met<br />

een warmtevraag beperkt tot 70W/m², bij kleinere<br />

woningen is dat zelfs 100W/m². Tom Defruyt van<br />

Eneco: “Of een woning technisch klaar is voor<br />

een warmtepomp, kan achterhaald worden met<br />

de 50-gradentest. Zet tijdens een winterprik de<br />

verwarmingsketel op 50 graden Celcius in plaats<br />

van 70 of 80 graden. Lukt het om de woning<br />

warm te krijgen, dan kan een warmtepomp. Dit<br />

bleek bij een vorig jaar uitgevoerde test het geval<br />

bij een op de twee klanten.” Waarom twijfelen<br />

we dan nog? Informeren is belangrijk, maar de<br />

manier om de Belg helemaal te overtuigen is met<br />

het overduidelijke effect in de portemonnee. De<br />

voornaamste reden die de bevraagden opgaven<br />

om een warmtepomp te installeren, is nog steeds<br />

om geld te besparen. “Die hoge heffingen op<br />

elektriciteit, dat is waar het schoentje knelt in<br />

België”, reageert Tom Defruyt. “Voor een goede<br />

terugbetalingstermijn op de warmtepomp moet<br />

de verhouding van de prijs voor elektriciteit op<br />

gas naar omlaag.” Concreet: door de heffingen op<br />

elektriciteit te verlagen of verschuiven naar gas<br />

kan de energietransitie verder versnellen, zoals<br />

ook in Nederland het geval is. Die taxshift komt<br />

er volgens de panelleden sowieso aan. Belangrijk<br />

om de bouwheer, die nu investeert in een nieuw<br />

verwarmingssysteem voor de komende decennia,<br />

daar attent op te maken.<br />

Elektriciteitsvraag en<br />

dynamische tarieven<br />

Die toenemende vraag naar elektriciteit, kan<br />

ons net dat wel aan? Tom Defruyt: “Enerzijds<br />

wordt er volop geïnvesteerd in meer Belgische<br />

zonne- en windenergie, anderzijds zetten we in<br />

op flexibele sturing met dynamische tarieven<br />

waarbij de pieken worden afgevlakt.” De<br />

combinatie van een warmtepomp met dynamisch<br />

elektriciteitstarief en een slimme sturing, nu al<br />

mogelijk, lijkt opportuun. Op deze manier blijft<br />

het net in balans en doet de klant een extra<br />

besparing. Samengevat: de verwarmingssector<br />

en energiesector zetten volop in op de energietransitie<br />

en een groenere toekomst. Alles komt<br />

neer op informeren, begeleiden en samenwerken<br />

zodat de eindklant mee stapt in het verhaal<br />

zonder twijfel of onzekerheid. ❚<br />

Dé belangrijkste reden om over te stappen<br />

naar een warmtepomp is omdat men<br />

de energiefactuur wilt verlagen.<br />

28 | INSTALLATIEENBOUW.BE


De slimme manier<br />

partner.gira.com/be<br />

om comfort te besturen.<br />

Gebruiksvriendelijk,<br />

multifunctioneel en<br />

optimaal te combineren:<br />

met de Gira tastsensor<br />

4 System 55<br />

kunnen talrijke functies<br />

in het Smart Home<br />

eenvoudig worden bestuurd<br />

en indivi dueel<br />

en energie-efficiënt<br />

worden geautomatiseerd.<br />

De Gira tastsensor<br />

4 kan flexibel<br />

worden gecombineerd<br />

met de schakelaarprogramma’s<br />

in het<br />

Gira System 55 en<br />

maakt zo een uniform<br />

totaalbeeld in het interieur<br />

mogelijk. Geschikt<br />

voor elke stijl van inrichten<br />

door de vele<br />

kleuren en materialen.<br />

Gira / Smart Home / Tastsensor 4 System 55


Techlink organiseerde de beurs al voor<br />

de zesde keer (foto: Techlink).<br />

Op Install Day ontdekken installateurs de laatste<br />

nieuwe trends (foto: Wouter Polspoel).<br />

INSTALL DAY VERWELKOMDE DIT JAAR<br />

15% MEER BEZOEKERS DAN IN 2022<br />

Met afgerond 4.100 installatieprofessionals<br />

en 900 middelbare scholieren mocht Install<br />

Day dit jaar zo’n 15% extra bezoekers<br />

verwelkomen in vergelijking met vorig jaar,<br />

toen die aantallen respectievelijk 3.750 en<br />

450 bedroegen.<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld Techlink en Wouter Polspoel<br />

Install Day, dé toonaangevende beurs voor<br />

professionals uit de installatiesector, was dit<br />

jaar al toe aan haar zesde editie. De 5.000<br />

professionals uit de sector en de 900 jongeren<br />

die een installatietechnische opleiding – elektro<br />

of HVAC – volgen, kwamen op 13 oktober uit alle<br />

uithoeken van het land naar Brussels Gate (het<br />

vroegere Brussels Kart Expo, red.) om zich bij de<br />

230 fabrikanten en verdelers die er exposeren te<br />

informeren over de laatste ontwikkelingen, zoals<br />

nieuwe producten, nieuwe technieken, nieuwe<br />

software en nieuwe digitale tools. De studenten<br />

konden ook deelnemen aan een programma<br />

op maat, bestaande uit 10 workshops, dat<br />

organisator van de beurs Techlink met zijn partners<br />

had opgezet om de jongeren kennis te laten<br />

maken met de meest innovatieve nieuwigheden<br />

in de sector, zoals vr-simulaties, robottoepassingen<br />

en IoT-oplossingen.<br />

Dit jaar bezochten 900 middelbare scholieren de beurs, dubbel zoveel als in 2022 (foto: Techlink).<br />

30 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Voor de middelbare scholieren was er een<br />

programma op maat (foto: Techlink).<br />

‘We mochten nooit eerder meer bezoekers verwelkomen.<br />

Een teken dat onze formule aanslaat’<br />

“Succes”<br />

Techlink was blij verrast met die massale<br />

opkomst. “We hadden niet verwacht dat de<br />

zesde editie zo’n succes zou worden”, begint<br />

Carole Metzmacker, marketing & communication<br />

manager van Techlink, te vertellen. “Het is de<br />

eerste keer dat we zo’n hoog aantal bezoekers<br />

mogen verwelkomen. Dat is volgens ons een<br />

duidelijke bevestiging van de kwaliteit van de<br />

beurs, haar exposanten en het programma op<br />

maat voor de middelbare scholieren.”<br />

“De strijd om talent is helaas een realiteit, zeker<br />

in de sector die wij vertegenwoordigen, een sector<br />

die al jaren kampt met een tekort aan geschoolde<br />

arbeidskrachten. Verschillende installatieberoepen<br />

staan al enkele jaren systematisch op de lijst van<br />

tekorten, zowel in Vlaanderen als in Wallonië. De<br />

pool van technische profielen is duidelijk leeg en<br />

de instroom vanuit scholen is ontoereikend. Het<br />

rekruteren van jong talent is een van de grootste<br />

uitdagingen waar de installatiesector vandaag<br />

de dag voorstaat. Daarom lanceerden we met<br />

Techlink in maart de campagne Install Tomorrow,<br />

gericht op jongeren van 13 tot 18 jaar en hun<br />

ouders. De campagne omvat boeiende interviews<br />

met en quotes van 14 getalenteerde jongeren die<br />

werken als installateur of het willen worden en<br />

prachtige foto’s genomen op het terrein. De Install<br />

Tomorrow-fototentoonstelling was vanzelfsprekend<br />

te bewonderen op Install Day <strong>2023</strong>”, besluit de<br />

marketing & communication manager. ❚<br />

“In de afgelopen zes jaar zijn de bezoekersaantallen<br />

gestaag gegroeid, wat aantoont dat we de juiste<br />

formule hebben gevonden voor zowel onze<br />

installateurs als de fabrikanten en groothandels<br />

die we vertegenwoordigen, maar dus ook voor de<br />

jongere generatie.”<br />

Verdubbeling aantal<br />

bezoekende scholieren<br />

Het aantal scholieren dat Install Day dit jaar<br />

bezocht, ligt dubbel zo hoog dan bij de vorige<br />

editie. Een vaststelling die Techlink in het licht van<br />

het arbeiders tekort in de sector vanzelf sprekend<br />

toejuicht. Carole Metzmacker: “Elektriciens, verwarmings<br />

technici, loodgieters …: al die beroepen<br />

vullen elkaar steeds meer aan en zijn essen tieel<br />

om de energie transitie succesvol vorm te geven.<br />

De studenten van vandaag, of ze nu elektriciteit,<br />

verwarming of lood gieterij studeren, zijn het<br />

menselijke kapitaal van morgen in de installatiesector,<br />

waar steeds meer sprake zal zijn van multifunctionele<br />

installaties.”<br />

De scholieren konden onder meer leren hoe de vr-technologie ook<br />

voor de installatiesector voordelen biedt (foto: Techlink).<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 31


PREMIUM SILICONE<br />

De Silirub+ S8100 en S8800 zijn beide premium neutrale<br />

siliconen die zich onderscheiden door een uitstekende<br />

hechting op vrijwel elke ondergrond, incl. vele<br />

kunststoffen. Met eigenschappen als kleurvastheid,<br />

uitstekende fungicide werking, bijzonder hoge<br />

mechanische weerstand, hoge weerbestendigheid<br />

en bovendien ook uitstekend vlot verwerkbaar.<br />

De voegkitten zijn in nauwe samenwerking met de<br />

professionals en op basis van hun vereisten ontwikkeld.<br />

+ Snel meters maken<br />

+ Perfect afstrijken<br />

+ Uitstekende hechting op vrijwel elke ondergrond<br />

+ Schimmelwerend<br />

+ Brede waaier aan kleuren<br />

+<br />

PREMIUM SILICONE<br />

S8100<br />

+<br />

PREMIUM SILICONE<br />

S8800<br />

+ INNOVA-<br />

TIEF<br />

+<br />

KWALI-<br />

TEIT<br />

PROFES- +<br />

SIONEEL<br />

+<br />

PREMIUM<br />

NEUTRALE<br />

SANITAIRE SILICONE<br />

NEUTRALE<br />

NATUURSTEENSILICONE<br />

00<strong>06</strong>63-ADVERT<br />

SOUDAL N.V. • EVERDONGENLAAN 18-20 • B-2300 TURNHOUT • BELGIË • TEL.: +32-(0)14 42 42 31 • WWW.SOUDAL.COM


DUURZAAM VERWARMEN MET GROEN GAS<br />

EN WATERSTOF: EEN STAND VAN ZAKEN<br />

Verwarmen we onze woningen en gebouwen in de toekomst op groen gas of waterstof? Waarschijnlijk wel, maar het is nog niet meteen voor morgen …<br />

Om de Europese Green Deal te honoreren en de energietransitie te doen slagen, moet het gebruik van fossiele brandstoffen tegen 2050 voltooid<br />

verleden tijd zijn. Er wordt deze dagen dan ook volop geïnvesteerd in de ontwikkeling van alternatieven voor klassieke verwarmingssystemen<br />

op aardgas. Kunnen groene gassen en waterstof soelaas bieden? Hoe groot is het potentieel van deze duurzame alternatieven? En staan ze al<br />

op de rand van de definitieve doorbraak of is de grote omwenteling nog niet meteen voor morgen? Verschillende experts lieten de voorbije<br />

maanden hun licht schijnen op deze brandend actuele kwestie.<br />

Tekst Tim Janssens | Beeld Shutterstock<br />

De coronacrisis en de oorlog in Oekraïne hebben<br />

eens te meer aangetoond dat de energietransitie<br />

zowel een ecologische als een economische noodzaak<br />

is. Om onze afhankelijkheid van Russisch<br />

gas sterk terug te dringen en de Europese duurzaamheids<br />

doelstellingen goed en wel te realiseren<br />

(forse broeikasgasreductie tegen 2030 en nuluitstoot<br />

tegen 2050), wordt er volop gezocht<br />

naar groene alternatieven. Zo doen de Belgische<br />

gasdistributie- en transport netbeheerders er alles<br />

aan om de ontwikkeling van groene gassen te<br />

ver snellen. Dit resulteerde alvast in enkele veelbelovende<br />

initiatieven: de oprichting van het<br />

Green Glas Platform voor de ontwikkeling van biomethaan<br />

in België, de oprichting van het Hybrid<br />

Heat Pump Platform voor de promotie van de<br />

hybride warmtepomp voor de verwarming van<br />

gebouwen, de promotie van (bio-)LNG en CNG ❯<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 33


Maximising Performance for You<br />

HOOGWAARDIGE<br />

EXPANSIEVATEN<br />

GESCHIKT VOOR VERWARMING EN KOELING<br />

SPIROEXPAND ®<br />

Spirotech introduceert veiligheidsexpansievaten voor gesloten warmwater, -verwarmings-,<br />

airconditionings- en koelwatersystemen volgens EN 12828, met membraan om het<br />

water op te vangen en gasvulling met voordrukventiel, inclusief aansluiting voor een<br />

onderhoudseenheid. Nu verkrijgbaar in volumes van 4 tot en met 140 liter.


als alter natieve brandstoffen voor zwaar vervoer<br />

en de samen werking met Synergrid met het oog<br />

op het transport en de distributie van waterstof<br />

via de bestaande netten.<br />

Relatief goedkope<br />

transitieoplossing<br />

Kortom: er is heel wat aan het bewegen en<br />

de sector zit zeker niet stil. Desondanks zijn<br />

de concrete toepassingen voorlopig op één<br />

hand te tellen en zijn er nog enkele pijnpunten<br />

die de algemene uitrol van groene gassen<br />

bemoeilijken. Dat merkt ook Dirk Fransaer, die<br />

op 1 juni afzwaaide als CEO van VITO. In een<br />

afscheidsinterview met Trends ging hij dieper in<br />

op deze complexe kwestie. “Hernieuwbare energie<br />

is pas duurzaam als ze relatief goedkoop is. Zodra<br />

er een markt voor groene gassen ontstaat, zal de<br />

prijs snel dalen. Europa en Vlaanderen zouden<br />

daarom een thuismarkt moeten creëren voor<br />

de verwarming van gebouwen met duurzaam<br />

gas, zoals dat gedaan werd voor zonnepanelen.<br />

We kunnen onze bestaande aardgasnetten<br />

blijven gebruiken, de burger kan verder met zijn<br />

aardgasketel, je hoeft niet zeer duur te isoleren<br />

en je moet minder warmtenetten aanleggen.<br />

Bedrijven die aardgas verbruiken, hoeven niet over<br />

te schakelen op een andere energiebron. Zo kom je<br />

tot een beredeneerde oplossing die voor iedereen<br />

betaalbaar wordt. Hernieuwbaar aardgas is<br />

geen eindoplossing, maar een relatief goedkope<br />

transitieoplossing om de doelstellingen voor<br />

2050 en 2<strong>06</strong>0 te halen. Over enkele generaties<br />

zijn onze gebouwen bijna klimaatneutraal. Maar<br />

het is niet realistisch en veel te duur om dat nu<br />

snel voor elkaar te krijgen.”<br />

De geesten moeten nog rijpen<br />

Om het potentieel van groene gassen ten volle<br />

te kunnen benutten, is zowel op korte als lange<br />

termijn een aanzienlijke schaalvergroting nodig.<br />

Daarnaast is er ook nood aan een mind-switch,<br />

benadrukt Dirk Fransaer. “Je vloekt nog in de<br />

kerk als je begint over groen aardgas. De geesten<br />

moeten nog rijpen. Als je vroeger bij de Verenigde<br />

Naties in New York over de opvang van CO 2<br />

sprak,<br />

sloten ze de deur en werd je bijna verzocht het<br />

gebouw te verlaten. Nu is de opvang van CO 2<br />

een<br />

geaccepteerd deel van de oplossing. Ik verwacht<br />

die evolutie ook voor hernieuwbaar gas. Mensen<br />

vergeten nogal snel dat we rond de 50ste graad<br />

noorderbreedte liggen. Je kunt Europa geografisch<br />

niet verleggen. Je mag hier zoveel windmolens en<br />

zonnepanelen plaatsen als je wilt, we hebben<br />

niet het klimaat om enkel met zon en wind onze<br />

energiebevoorrading veilig te stellen. Europa voert<br />

nu 80 % van zijn energie in, vooral via fossiele<br />

brandstoffen. Dat moeten we vervangen door<br />

hernieuwbare energie, een lager energieverbruik<br />

én de invoer van hernieuwbare moleculen, zoals<br />

Een voordeel van groen gas is dat we onze bestaande aardgasnetten en -ketels kunnen blijven gebruiken.<br />

“Om het potentieel van duurzame<br />

alternatieven ten volle te kunnen benutten,<br />

is zowel een aanzienlijke schaalvergroting<br />

als een mindswitch nodig”<br />

ammoniak, methaan en methanol. We zullen 40%<br />

van onze energiebehoeften moeten opvangen<br />

met hernieuwbare moleculen. Anders geraken<br />

we er niet.”<br />

Niet wachten op waterstof<br />

Een ander populair alternatief voor klassiek<br />

aardgas is waterstof. Althans in theorie, want in<br />

de praktijk blijkt dat voorlopig minder realistisch.<br />

Bert van Renselaar, energietransitie-expert<br />

bij architecten- en ingenieursbureau Sweco<br />

Nederland, temperde het enthousiasme in een<br />

opiniestuk voor Dagblad van het Noorden.<br />

“Waterstof zal zeker een belangrijke rol in onze<br />

energievoorziening spelen. Thuis zul je daar<br />

echter niet snel iets van merken, want verwarming<br />

op waterstof is voorlopig een erg dure oplossing,<br />

onder meer vanwege het productieproces<br />

(momenteel op basis van aardgas, in de toekomst<br />

met behulp van groene elektriciteit en water). Op<br />

basis van de huidige marktprijzen zou je er twee<br />

tot drie keer meer voor betalen en ook in het geval<br />

van een stabielere energiemarkt met een overvloed<br />

aan duurzaam opgewekte elektriciteit zou de<br />

energierekening nog altijd circa 1000 euro hoger<br />

liggen dan de jaarprijs die we tot en met 2021<br />

betaalden om ons huis te verwarmen. Daar komt<br />

nog bij dat de industrie niet zonder waterstof kan,<br />

waardoor de vraag in de toekomst fors zal stijgen.<br />

Of die broodnodige kostendaling dus werkelijk<br />

gaat plaatsvinden, is nog onzeker. Vandaar dat<br />

er momenteel goedkopere en betrouwbaardere<br />

alternatieven zijn dan waterstof. De meeste zijn<br />

gebaseerd op efficiënte warmtepompen die<br />

vijf tot tien keer minder energie gebruiken voor<br />

verwarming dan waterstof. Ook warmtenetten<br />

zijn voorlopig veel interessanter, vermits de in te<br />

kopen elektriciteit een kleiner deel van de kosten<br />

uitmaakt en je bijgevolg minder vatbaar bent voor<br />

toekomstige prijsschommelingen. Kortom: als je<br />

de kans hebt, zou ik een warmtepomp kopen of<br />

aantakken op een warmtenet. Je bent een dief<br />

van je portemonnee als je wacht tot er waterstof<br />

uit je gasleiding komt.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 35


VAN DUURZAME<br />

TECHNIEKEN NAAR<br />

DUURZAAM WONEN<br />

Gevestigde waarde in de wereld van sanitair en HVAC of niet,<br />

het is zaak om te blijven investeren in een duurzame toekomst<br />

voor iedereen. Badkamer- en verwarmingsspecialist Van<br />

Marcke maakt op dat vlak een duidelijk statement, en wel<br />

met een uniek vastgoedproject. Dit is waarom.<br />

Tekst KDV – Language & More | Beeld Van Marcke<br />

Zorgen voor kwaliteit van leven. Met producten,<br />

diensten en duurzame woontechnieken om het<br />

comfort van de eindgebruiker te verhogen –<br />

altijd met respect voor de natuur. Het is vanuit<br />

deze filosofie dat Van Marcke nu richting<br />

projectontwikkeling kijkt met een uiterst<br />

innovatief en ecologisch nieuwbouwproject in<br />

Brugge: Kolenkaai.<br />

Gebundelde expertises<br />

Feit is dat Van Marcke heel wat expertises in huis<br />

heeft en die nu volop kan inzetten bij project<br />

Kolenkaai. Het Engineering-team bijvoorbeeld<br />

is gespecialiseerd in hernieuwbare energie en<br />

technische berekeningen, en draagt met die<br />

kennis bij aan maximaal wooncomfort. Het Prefabteam<br />

levert kant-en-klare sanitaire installaties<br />

en energiemodules die enerzijds minder plaats<br />

innemen en anderzijds erop gericht zijn om de<br />

Nele Van Den Rijse, VP Real Estate Development<br />

bij Van Marcke: “We onderzoeken altijd welke<br />

meerwaarde we vanuit ons eigen patrimonium<br />

kunnen bieden. Op de Kolenkaai was vroeger<br />

een bedrijvige site met onder andere ons filiaal<br />

Van Marcke Technics en een showroom. We zijn<br />

inmiddels begonnen met de afbraak van die<br />

oude gebouwen om het terrein duurzaam te<br />

transformeren. Op een oppervlakte van meer<br />

dan 10.000 m² komen zowel appartementen<br />

als commerciële ruimtes en grondgebonden<br />

woningen, badend in het groen. Betaalbaar wonen,<br />

duurzaamheid en architecturale expressie zullen<br />

er hand in hand gaan. Hiervoor werken we nauw<br />

samen met de gerenommeerde architecten van<br />

Binst Architects. Met de 111 diverse wooneenheden<br />

bij het water wordt het er heerlijk vertoeven.”<br />

De kwalitatieve en hedendaagse afwerking met oog voor<br />

detail maakt wonen in Kolenkaai uiterst comfortabel.<br />

36 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Het project zet in op innovatief en duurzaam wonen op een<br />

steenworp van de bruisende Brugse binnenstad.<br />

Bovendien houdt Van Marcke het beheer van de<br />

technieken de komende 30 jaar in eigen handen,<br />

continuïteit verzekerd voor de bewoners.<br />

100% voor technieken,<br />

ligging & looks<br />

De laatste innovatieve technieken vinden hier hun<br />

ingang, en daarmee maakt Van Marcke straffe<br />

energieambities waar. “We blijven trouw aan onze<br />

duurzame roots. We beschikken over uitgebreide<br />

knowhow op allerlei vlakken en we brengen<br />

die graag in de praktijk. Door onze krachten te<br />

bundelen kunnen ook architecten, studiebureaus<br />

en projectontwikkelaars in de toekomst nog meer<br />

profiteren van onze uitgebreide expertise. Van<br />

Marcke heeft alles in huis om vandaag al het<br />

gebouw van morgen op te trekken,” aldus Nele<br />

Van Den Rijse. “Bovenal draait het hier om de<br />

uiteindelijke bewoners. Zodat zij aangenaam<br />

en energiezuinig kunnen leven, in gebouwen<br />

die 100% futureproof zijn. De kwalitatieve en<br />

hedendaagse afwerking met oog voor detail<br />

draagt daar ook aan bij.”<br />

Het wordt een mooi totaalplaatje, tussen het<br />

centrum van Brugge en het toekomstige kaaidistrict.<br />

Zowel qua ligging, looks als technieken een<br />

veelbelovende parel. De oplevering is voorzien<br />

begin 2026. ❚<br />

installateurs te ontzorgen en het bouwproces te<br />

versnellen. Het gaat om prefab energiemodules<br />

op maat, met combinaties van warmtepomp,<br />

ventilatie-unit, gaswandketel, woningstation/<br />

HIU, buffervaten, bereiding sanitair warm water,<br />

collectoren voor vloerverwarming of radiatoren...<br />

Energiezuinige toestellen, feilloos gemonteerd in<br />

één compact geheel.<br />

Het beheer van de technieken komt in handen van<br />

een speciaal opgerichte Energy Service Company<br />

(ESCO). Met Kodij, zoals de ESCO heet, maakt<br />

Van Marcke hernieuwbare energie mogelijk. De<br />

gebouwen worden verwarmd en passief gekoeld<br />

met een warmtenet en warmtepompen die hun<br />

energie uit een BEO-veld halen. Dit principe<br />

van ondergrondse boorgat-energie-opslag zorgt<br />

voor warm water en verwarming, met daarnaast<br />

gratis passieve koeling als het warmer is. Verder<br />

komen er pv-zonnepanelen op de daken van<br />

de meergezinswoningen en zullen de 171<br />

parkeerplaatsen laadpaal-ready gemaakt worden.<br />

Makelaars zullen door Van Marcke College<br />

onderwezen worden over de energie- en<br />

gebouwtechnieken, zodat ze die kennis haarfijn<br />

kunnen overbrengen aan potentiële kopers. Zo<br />

is elke schakel in het proces goed op de hoogte.<br />

In Kolenkaai onthaast je in een stijlvolle woning omgeven door groen.<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 37


​De DucoBox Energy Comfort Plus is een WTW-unit die ook vraagestuurd ventileren toelaat.<br />

3 VOORDELEN VAN ENERGIEZUINIG VENTILEREN<br />

Hoewel alle ventilatieoplossingen die vandaag bestaan hetzelfde doel dienen, met name ervoor zorgen dat ziektekiemen buiten blijven en de<br />

binnenlucht gezond blijft, zijn ze niet allemaal even energiezuinig. Welke manieren van ventileren verbruiken het minste energie? En bieden die<br />

ook andere voordelen dan enkel financiële?<br />

Tekst & beeld DUCO<br />

Per dag ademt een mens zo’n 10.000 liter<br />

zuurstof in en ongeveer 1 kg CO 2<br />

uit en<br />

spendeert hij 90% van zijn tijd binnenshuis.<br />

Gebouwen die niet geventileerd worden, krijgen<br />

dus snel te maken met een teveel aan CO 2<br />

of een ongezond binnen klimaat. Hoofd pijn,<br />

misselijk heid, een duf gevoel en concentratieproblemen<br />

zijn slechts enkele gevolgen daarvan<br />

voor de mens.<br />

Het belang van ventileren is dus duidelijk. Maar<br />

ventileren vraagt energie en dat voelen we in<br />

onze portemonnee. Gelukkig bestaan er tal van<br />

mogelijkheden om het energieverlies bij het<br />

ventileren te beperken.<br />

Zo zorgen zelfregelende ventilatieroosters in<br />

raam, deur of muur reeds voor aanvoer van verse<br />

lucht naar binnen en uitvoer van vervuilde en<br />

ongezonde lucht naar buiten.<br />

Een vraaggestuurd ventilatiesysteem, zoals<br />

de DucoBox Focus van DUCO, past dan weer<br />

het principe van zonaal ventileren toe, waarbij<br />

enkel wordt geventileerd daar waar dat nodig<br />

– daar waar zich mensen bevinden dus, dat<br />

wordt gemeten aan de hand van sensoren die<br />

automatisch het CO 2<br />

-gehalte en luchtvochtigheid<br />

meten – is én in de juiste hoeveelheid.<br />

Een warmteterugwin-unit of zogenaamde WTWunit<br />

verwijdert vervuilde en vochtige lucht uit<br />

huis en laat tegelijkertijd propere, frisse lucht<br />

binnen stromen. Het ventilatie toestel bevat<br />

een warmte wisselaar die de propere lucht<br />

voor verwarmt, zodat koudebruggen worden<br />

ver meden en het binnen niet afkoelt op<br />

koudere dagen, waardoor dus minder gestookt<br />

moet worden.<br />

38 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Een vraaggestuurde WTW-unit zoals de DucoBox<br />

Energy Premium of de DucoBox Energy<br />

Comfort (Plus) van DUCO ten slotte, is een nog<br />

energiezuinigere oplossing die ook toelaat om<br />

te ventileren per zone. Met de toestellen levert<br />

DUCO de zuinigste mechanische ventilatie die<br />

vandaag op de markt beschikbaar is.<br />

DUCO levert<br />

producten die<br />

het bouwen van<br />

een passiefhuis<br />

mogelijk maken<br />

Wat zijn de voordelen van<br />

energiezuinige ventilatie?<br />

1. Het eerste voordeel van energiezuinige ventilatie<br />

is evident: minder energiekosten voor<br />

eigenaars en bedrijven.<br />

2. Moderne ventilatieboxen verbruiken niet alleen<br />

veel minder energie, ze realiseren ook een betere<br />

luchtkwaliteit. Dankzij constante toevoer van verse<br />

lucht en constante afvoer van vervuilde lucht en/<br />

of vocht worden schimmels en schadelijke stoffen<br />

als CO 2<br />

buitengehouden, wat uiteraard gezonder<br />

is voor wie in de ruimte verblijft.<br />

3. Energiezuinig ventileren is ook duurzaam<br />

ventileren. Een lager energieverbruik betekent<br />

immers minder CO 2<br />

-uitstoot. Wereldwijd worden<br />

tal van maatregelen genomen om onze CO 2<br />

-voetafdruk<br />

drastisch te reduceren. Maar goed ook,<br />

want het is 5 voor 12. We zijn het onze kinderen<br />

en kleinkinderen verplicht om heel actief bij te<br />

dragen aan een gezondere toekomst.<br />

Door energiezuinig te ventileren, kunnen gebouweigenaren<br />

dus een noemenswaardige rol spelen<br />

in het verminderen van de CO 2<br />

-uitstoot en de<br />

klimaat opwarming die daarvan het gevolg is.<br />

DUCO beseft dat en wil met zijn energiezuinige<br />

oplossingen die voortdurend worden getest en<br />

verbeterd waar nodig, helpen de ecologische voetafdruk<br />

van nieuwe en gerenoveerde gebouwen<br />

helpen reduceren.<br />

Energiezuinig ventileren<br />

dankzij DUCO<br />

In de energiezuinige ventilatieoplossingen van<br />

DUCO spannen de DucoBox Energy Premium en<br />

DucoBox Energy Comfort (Plus) (beide systeem D)<br />

dus de kroon. Als balansventilatietoestel met<br />

warmterecuperatie zorgen beide ventilatie-units<br />

Dankzij constante toevoer van verse lucht en constante afvoer van vervuilde lucht<br />

en/of vocht worden schimmels en schadelijke stoffen als CO2 buitengehouden.<br />

met behulp van geïntegreerde ventilatoren voor<br />

afvoer van vervuilde lucht uit de woning en voor<br />

toevoer van verse lucht in de woning, die indien<br />

nodig wordt verwarmd met warmte gerecupereerd<br />

uit de afgevoerde lucht. Dat alles gebeurt volledig<br />

mechanisch en automatisch. De gebruiker van<br />

de ruimte hoeft dus niets te ondernemen om op<br />

eender welk moment in eender welke ruimte verse<br />

lucht in te ademen.<br />

De DucoBox Energy Comfort Plus is een WTWunit<br />

die ook vraagestuurd ventileren toelaat.<br />

Door geïntegreerde 2-zoneregeling met vraagsturing<br />

op basis van CO 2<br />

en vocht bereiken<br />

beide units een optimaal energetisch rendement.<br />

De dag- en nachtzone worden immers via een<br />

ingebouwde klep afzonderlijk aangestuurd, wat<br />

de hoogste EPB-reductie en een groen energielabel<br />

A+ met zich brengt.<br />

Maar ook de DucoBox Focus, een C-systeem, is<br />

heel energiezuinig. DucoBox Focus zorgt dankzij<br />

de gepatenteerde interne regelkleppen voor een<br />

zonale afvoer van vervuilde en/of vochtige lucht.<br />

Met één DucoBox Focus-ventilatiebox kunnen<br />

maar liefst elf ruimtes geventileerd worden.<br />

Dankzij intelligente metingen op basis van CO 2<br />

-<br />

en/of vocht wordt er enkel geventileerd waar en<br />

wanneer nodig én in de juiste hoeveelheid.<br />

<strong>Bouw</strong>en volgens de<br />

passiefhuisstandaard met DUCO<br />

DUCO levert producten die het bouwen van een<br />

passief huis mogelijk maken. Het onafhankelijke<br />

onderzoeks instituut Passive House Institute<br />

(PHI), die producten als dusdanig certificeert,<br />

kende reeds een passiefhuis-certificaat toe<br />

aan de DucoBox Energy Premium. Aanvragen<br />

zijn lopende om ook andere DUCO-producten<br />

te certificeren. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 39


RENDEMENT VERHOGEN EN PIEKVERBRUIK BEPERKEN<br />

COMPACT BUFFERVAT<br />

VOOR OPTIMALE<br />

WARMTEPOMPWERKING<br />

Een warmtepomp is een duurzame investering. Dankzij het lage energieverbruik is ze op<br />

termijn terugverdiend. Hoe lang die termijn precies is, hangt af van de COP of het theoretisch<br />

rendement, de isolatie van de woning, het afgiftesysteem, het warmwaterverbruik en de<br />

brontemperatuur. Maar ook de appendages in de warmtepompinstallatie zijn van groot<br />

belang voor het reëele rendement én de levensduur. Dat weten ze bij Caleffi als geen ander.<br />

Daarom biedt de fabrikant nu ook een nieuwe serie buffervaten aan.<br />

Tekst Sara Dekesel | Beeld Caleffi<br />

Mauro Manfredi, Managing Director van Caleffi,<br />

benoemt de voordelen van het buffervat: “Een<br />

buffervat zorgt voor genoeg beschikbare volumeinhoud<br />

in het systeem, als energie-inhoud voor<br />

de warmtepomp. Dat voorkomt pendelgedrag.<br />

Voldoende volume-inhoud is ook essentieel voor<br />

de ontdooicyclus van de buitenunit van luchtwaterwarmtepompen.<br />

Om de warmtepomp haar<br />

rendement én levensduur te maximaliseren,<br />

beperk je best het in- en uitschakelen van de<br />

compressor. Een buffervat helpt daarbij, door<br />

verwarmingswater op te slaan voor later gebruik.”<br />

De nieuwe Caleffi-buffervaten zijn beschikbaar<br />

in volumes van 15, 20, 25, 30 en 50 liter.<br />

Ruim voldoende voor de hedendaagse<br />

modulerende warmtepompen.<br />

Met hun compacte verwarmingsvolumes<br />

en verwarmings- én koelingsfunctie, zijn<br />

de nieuwe Caleffi-buffervaten perfect<br />

afgestemd op de noden van vandaag.<br />

Een parallel geïnstalleerd buffervat zorgt ook voor<br />

de hydraulische scheiding tussen het primair en het<br />

secundair debiet. “Daardoor hoeft de warmtepomp<br />

niet constant in- en uit te schakelen bij een<br />

fluctuerende warmtevraag. Zo gaan de onderdelen<br />

langer mee en voorkom je stroompieken. Bovendien<br />

is er gegarandeerd altijd voldoende flow voor de<br />

warmtepomp, en kan ze dus altijd met de juiste<br />

Delta T circuleren”, licht Mauro Manfredi toe.<br />

Gemaakt voor hedendaagse noden<br />

De nieuwe Caleffi buffervaten spelen in op de<br />

noden van vandaag. Enerzijds omdat ze geschikt<br />

40 | INSTALLATIEENBOUW.BE


‘Buffervaten worden meestal<br />

overgedimensioneerd.<br />

De moderne warmtepomp<br />

vraagt kleine volumes’<br />

Een buffervat voorkomt pendelgedrag en piekverbruik, voor een<br />

hoger rendement en langere levensduur van de warmtepomp.<br />

Ze zijn horizontaal of verticaal te<br />

plaatsen, in serie of parallel.<br />

zijn voor verwarming én voor koeling. Dat is meer en<br />

meer een must, met steeds warmere zomers. “Onze<br />

buffervaten hebben daarom een temperatuurbereik<br />

van -10 tot +95 °C. Bovendien zijn ze standaard<br />

dampdicht geïsoleerd”, aldus Mauro Manfredi.<br />

De volumes van de nieuwe buffervaten zijn compact:<br />

15, 20, 25, 30 en 50 liter. Zo beantwoorden ze aan<br />

de actuele situatie, met kleinere watervolumes<br />

in de warmtepompinstallatie. Dankzij hun<br />

beperkte inhoud vragen ze ook weinig plaats in<br />

de technische ruimte. Volgens Mauro Manfredi<br />

worden buffervaten vaak overgedimensioneerd.<br />

“Dat is zonde, want het op temperatuur houden<br />

van extra volume in het buffervat kost energie.<br />

Daarmee weerlegt Caleffi de oude vuistregel dat<br />

er ongeveer 20 liter water beschikbaar moet zijn<br />

per kilowatt warmtepompvermogen. De regel<br />

was gebaseerd op warmtepompen die niet of<br />

nauwelijks konden moduleren, terwijl voor de<br />

huidige warmtepompen 2,5 tot 3,5 liter per<br />

kilowatt ruim voldoende is. Dat heeft Caleffi<br />

afgestemd met verschillende gerenommeerde<br />

warmtepompfabrikanten.<br />

Kwalitatieve vaten,<br />

flexibel geplaatst<br />

De Caleffi-buffervaten, vervaardigd uit kwaliteitsvol<br />

inox, zijn bestand tegen corrosie en andere<br />

aantastingen en vervuilingen. “Dat is belangrijk<br />

voor de levensduur van het vat én het voorkomt<br />

ongewenste vervuiling vanuit het vat in de rest<br />

van het systeem”, verklaart Mauro Manfredi.<br />

“We leveren de nieuwe buffervaten ook met de<br />

automatische ontluchter MINICAL ® . Die verwijdert<br />

opgehoopte restlucht uit het systeem, ook een<br />

must voor een optimaal rendement.”<br />

De nieuwe Caleffi-buffervaten zijn gemakkelijk<br />

te plaatsen, horizontaal of verticaal, met<br />

een geïntegreerde beugel en aansluitingen<br />

bovenaan, onderaan en aan elke zijkant. “Je kan<br />

ze ook zowel in serie als parallel installeren. Zo<br />

is er voor elke woning een passende oplossing”,<br />

besluit Mauro Manfredi. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 41


Hoe groot of klein een installatie ook<br />

is, er zit altijd lucht en vuil in. De<br />

lucht- en vuilafscheiders van Spirotech<br />

bieden in dit geval uitkomst.<br />

42 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Bescherming van de belangrijkste elementen<br />

in verwarmings- en koelsystemen<br />

Het belang van<br />

vuil- en luchtafscheiders<br />

Wanneer je voorkomt dat lucht en vuil zich ophopen in het systeemwater, dan bespaar je meteen op het gasverbruik. Uit onafhankelijk<br />

onderzoek door Kiwa GASTEC, TNO en BSRIA blijkt dat je maar liefst 13 % op je gasverbruik bespaart met een luchtafscheider en vuilafscheider<br />

van Spirotech.<br />

Tekst Desiree Pennings | Beeld Spirotech<br />

In water zit altijd lucht, dus ook in onze koel- en verwarmingsinstallaties.<br />

Door verwarming en druk kan de hoeveelheid lucht toenemen. Ook kleine<br />

lekkages en verkeerde of defecte expansiesystemen kunnen lucht toelaten.<br />

Dit veroorzaakt de grootste problemen binnen een verwarmingsinstallati.<br />

Van geluiden uit de radiatoren tot een minder goede opwarming, een<br />

slechtere doorstroming, roest, corrosie, bacteriegroei, pH-verhoging en andere<br />

vervuilingen. Het gevolg zijn storingen en een minder efficiënte werking,<br />

maar ook verstoppingen of lekkages kunnen voorkomen.<br />

Eenvoudig de installatie een keer ontluchten, is niet de oplossing. Lucht is<br />

vaak opgelost in de installatievloeistof of bestaat uit microbellen, waardoor<br />

snelontluchters niet goed genoeg werken. Met luchtafscheiders krijg je deze<br />

kleine hoeveelheden lucht wel uit het water en bij lagetemperatuurinstallaties<br />

kan een actieve ontgasser uitkomst bieden.<br />

De luchtafscheiders van Spirotech halen de microbellen na de ketel uit het<br />

water. Verderop in de installatie kan het water dan weer lucht opnemen, dat<br />

daarna opnieuw opgelost en uit de installatie verwijderd wordt. Dit zorgt<br />

voor een zuinigere en betere werking van de ketel met een hoger comfort<br />

als resultaat.<br />

Magnetiet is<br />

herkenbaar door de<br />

donkere kleur van het<br />

installatiewater<br />

Vervuiling<br />

Hoe groot of klein een koel- of verwarmingssysteem ook is, er ontstaat altijd<br />

vuil dat voor grote problemen kan zorgen. De meest voorkomende vervuiling is<br />

corrosie, wat magnetiet veroorzaakt. Dit bestaat uit magnetische ijzerdeeltjes<br />

en is vaak zichtbaar aan de donkere kleur van het installatiewater. “Ieder<br />

systeem bevat ijzer”, zegt Ruud Brunst, key accountmanager bij Spirotech.<br />

“Ook bij vloerverwarming heb je bijvoorbeeld een expansievat en zijn er altijd<br />

een paar leidingen van ijzer. In een installatie met weinig ijzer wordt het stuk<br />

waar het ijzer zich bevindt, als eerste aangetast. Juist hier gaan de leidingen<br />

zeer snel kapot.”<br />

Moderne circulatiepompen zijn meestal magnetisch, waardoor ze magnetiet<br />

aantrekken. In combinatie met kalk hecht magnetiet zich op vervelende<br />

plaatsen, zoals ventielen en kranen. Een minder goed werkend systeem,<br />

storingen en minder warmteoverdracht zijn het gevolg. Een pomp verbruikt<br />

meer energie door vervuild installatiewater.<br />

De werking van een vuilafscheider<br />

Deze vervelende gevolgen van vervuiling kunnen eenvoudig worden<br />

voorkomen door de plaatsing van een vuilafscheider met magneet. Deze<br />

verwijdert zelfs microscopisch klein vuil en magnetiet, terwijl de installatie<br />

gewoon zijn werk doet. Vuilafscheiders worden bij voorkeur geplaatst waar<br />

het systeemwater de unit in gaat. Op deze manier wordt het vuil afgevangen<br />

voordat het in de gevoelige systeemcomponenten terechtkomt. Zelfs de<br />

kleinste deeltjes worden gevangen, waarna het gemakkelijk gespuid kan<br />

worden. Het onderhoud duurt slechts enkele seconden en daarbij ontstaat<br />

geen viezigheid, wat bij een filteroplossing wel anders is.<br />

Al jaar en dag expert<br />

Spirotech is expert op het gebied van systeemwater in gesloten HVAC-systemen.<br />

Het was het eerste bedrijf dat lucht- en vuilafscheiders ontwikkelde voor toepassingen<br />

in verwarmings- en koelinstallaties. Ook systeem wateranalyses<br />

behoren tot de mogelijkheden. Daarnaast produceert en levert het bedrijf<br />

producten voor vacuümontgassing, drukbehoud, hydraulische verdelers en additieven.<br />

Deze worden grotendeels in Nederland geproduceerd met hoog waardige<br />

materialen, zoals messing en staal. Niet voor niets worden de producten van<br />

Spirotech aangeraden door internationale ketel- en warmte pompfabrikanten. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 43


Groothandel met kraanwerk voor elke<br />

(professionele) sanitaire en keukenomgeving<br />

Linum Europe is niet alleen een gekende naam in de HVAC-sector, ook in de keukenbranche heeft de groothandel een stevige reputatie<br />

uitgebouwd. Hoewel Linum Europe ook producten aanbiedt voor residentiële keukens, hoofdzakelijk via interieurbouwers, ligt de focus<br />

voornamelijk op professionele keukenomgevingen. Zo biedt het bedrijf onder meer een gamma aan kwalitatief kraanwerk. In dat uitgebreide<br />

assortiment werd ook de sanitaire installateur niet vergeten.<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld DMP Electronics en Gerald Van Rafelghem<br />

Robbie Naessens: “Stijl speelt<br />

in professionele keukens zeker<br />

een rol, maar een kraan moet er<br />

vooral tegen een stootje kunnen.”<br />

(foto: Gerald Van Rafelghem)<br />

Het spreekt voor zich dat degelijk kraanwerk<br />

onmis baar is in elke professionele keukenomgeving,<br />

zoals in een restaurant of grootkeuken.<br />

Linum Europe weet als geen ander waar een<br />

goede keukenuitrusting op het vlak van kraanwerk<br />

aan moet voldoen. “Zowel bij het koken als bij<br />

het afwassen, kan je niet zonder kranen”, begint<br />

Robbie Naessens, marketing manager bij Linum<br />

Europe, te vertellen. “Daarom verdelen we<br />

voorspoelers, om potten en pannen af te spelen<br />

vooraleer ze in de vaatwasser worden gestoken,<br />

infraroodkranen en standaard mengkranen, maar<br />

ook open en gesloten slanghaspels, zeepdispensers<br />

en rvs-afvoerputjes en -afvoerkanalen.”<br />

Toch richt Linum Europe zich met zijn haast<br />

eindeloze kranengamma niet enkel en alleen op<br />

de grote projecten. “We staan de installateur bij<br />

op ieder niveau, gaande van een keuken in de<br />

productie ruimte van een voedingsbedrijf over<br />

die van een lokale takeaway tot een particuliere<br />

keuken”, benadrukt Robbie Naessens. “Dankzij<br />

onze jarenlange ervaring in de markt kunnen we<br />

hem met raad en daad bijstaan bij het maken van<br />

zijn keuze.”<br />

Duurzaamheid voorop<br />

Net zoals bij alle andere producten die Linum<br />

Europe verdeelt, ligt ook voor het uitgebreide<br />

kraanwerkgamma de focus op kwaliteit en<br />

duurzaamheid. De vooraanstaande distributeur<br />

verdeelt het assortiment van topmerken uit de<br />

branche, zoals Encore, DMP Electronics en KWC,<br />

maar ook kranen onder het eigen Linum-label.<br />

Robbie Naessens: “Bepaalde merknamen doen<br />

misschien niet bij elke installateur een belletje<br />

rinkelen, maar wie thuis is in de grootkeukenmarkt<br />

is er zeker en vast vertrouwd mee. Het zijn de<br />

grote, gevestigde namen in de branche.”<br />

“Vooral in grootkeukens wordt veel aandacht<br />

besteed aan hoe duurzaam een kraan is. Meer<br />

44 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Voorspoeldouches van Encore, die Linum Europe verdeelt. (foto: Gerald Van Rafelghem)<br />

Linum Europe verdeelt het assortiment<br />

van topmerken uit de branche, zoals DMP<br />

Electronics. (beeld: DMP Electronics)<br />

dan in de residentiële markt, die gevoeliger is<br />

voor trends”, geeft de marketing manager nog<br />

een belangrijke nuance mee. “Stijl speelt in<br />

professionele keukens zeker een rol, maar een<br />

kraan moet er vooral tegen een stootje kunnen.”<br />

Rvs beste keuze voor wie<br />

bacteriën wil mijden<br />

Linum Europe publiceerde recent ook een<br />

kwaliteitsstudie die aantoont dat kranen en<br />

binnen werk in rvs, die de groothandel vanzelfsprekend<br />

ook aanbiedt, de beste keuze zijn voor<br />

wie bacterievorming wil uitsluiten. “Onze Linumkeukenkranen<br />

vormden het onderwerp van het<br />

onderzoek”, licht Robbie Naessens toe. “Water<br />

dat uit de kraan stroomt, bevat ondanks de vele<br />

desinfecterende behandelingen onvermijdelijk<br />

nog een hoeveelheid aan zoge naamde pathogenen<br />

ofte ziektekiemen van biologische oorsprong.<br />

Daaronder vallen ook voor de mens<br />

potentieel gevaarlijke bacteriën. Die kunnen<br />

zich in een afgesloten kraanbasis vastzetten op<br />

de interne componenten en er bijgevolg verder<br />

gedijen en ontwikkelen. De interne structuur<br />

van onze Linum Concept-kranen is daarom<br />

vervaardigd uit gedraaid of gefreesd geëxtrudeerd<br />

rvs AISI304. Dat heeft een glad oppervlak met<br />

een zeer lage porositeit, waardoor bacteriën zich<br />

niet kunnen hechten en bij het openzetten van<br />

de kraan telkens weer weggespoeld worden. Veel<br />

alternatieve modellen op de markt zien er wel<br />

uit als rvs, maar kunnen niet bevestigd worden<br />

als zijnde rvs AISI304 of AISI316, de enige twee<br />

rvs-varianten die internationaal goedgekeurd zijn<br />

voor contact met drinkwater.”<br />

Elektronische kranen winnen verder<br />

aan belang in sanitaire ruimtes<br />

Maar Linum Europe heeft dus ook een assortiment<br />

aan ‘handenvrije’ kranen voor sanitaire<br />

inrichtingen, voornamelijk in openbare ruimtes<br />

zoals toiletten in (snelweg)restaurants, kantoorgebouwen<br />

of scholen. “Wij staan niet meteen<br />

gekend als sanitaire groothandel, maar willen<br />

met een specifieke selectie aan DMP Electronicsartikelen<br />

ook de sanitaire installateur vanuit onze<br />

opgebouwde marktexpertise alter natieven uit de<br />

professionele markt aanbieden”, aldus Robbie<br />

Naessens. “We zien dat dergelijke elektronische<br />

kranen de laatste jaren meer en meer aan<br />

belang winnen, zeker in voedingsgerelateerde<br />

ruimtes. Dat de virussen van deze wereld sinds<br />

de coronapandemie een hot topic zijn, heeft daar<br />

natuurlijk alle mee te maken.”<br />

Constante voorraad<br />

Linum Europe gaat er prat op een kraanwerkgamma<br />

aan te bieden dat voldoet aan alle<br />

geldende normeringen, toegespitst op de wetgeving<br />

van alle landen waarin de firma actief is.<br />

Een belangrijke extra troef is dat Linum Europe<br />

te allen tijde een voorraadhoudende groot handel<br />

is. “We beschikken over een groot aanbod en<br />

kunnen snel inspelen op specifieke vragen van<br />

de installateur. Ook het snel leveren van wisselstukken<br />

vormt geen probleem. De installateur kan<br />

overigens 24 uur op 24, zeven dagen op zeven<br />

bestellingen plaatsen in onze webshop”, besluit<br />

de marketing manager. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 45


Duurzame en efficiënte ventilatie-units<br />

die ErP-vereisten overtreffen<br />

Een investering in duurzame en efficiënte ventilatie-units, met een laag energieverbruik en kleine CO 2<br />

-voetafdruk, betaalt zich meermaals<br />

terug. “Zo liggen de bedrijfskosten van een unit die ontworpen is volgens de WOLF-norm aanzienlijk lager dan de minimumvereisten van de<br />

Europese ErP-richtlijn”, vertelt Tom Melching, technisch adviseur bij WOLF Energiesystemen.<br />

Tekst en beeld WOLF Energieystemen<br />

Bij het voorzien van verse lucht in gebouwen, moet<br />

men rekening houden met de geldende normen<br />

en richtlijnen. Maar ook met de milieuaspecten.<br />

“Ongeveer 90% van de totale CO 2<br />

-uitstoot van<br />

een ventilatie-unit wordt immers uitgestoten<br />

tijdens het gebruik ervan”, begint Tom Melching<br />

te vertellen. Een zo laag mogelijk energieverbruik<br />

voor ventilatie en airconditioning helpt die CO 2<br />

-<br />

uitstoot te reduceren. En natuurlijk ook de kosten.”<br />

‘De bedrijfskosten van een unit ontworpen<br />

volgens de WOLF-norm liggen aanzienlijk<br />

lager dan de minimumvereisten in de<br />

Europese ErP-richtlijn’<br />

Groot besparingspotentieel<br />

De Europese ErP-richtlijn omvat een aantal<br />

bepalingen om de impact op het milieu van<br />

energie gerelateerde toestellen te beperken.<br />

De ErP-verordening 1253/2014/EG stelt zo<br />

verschillende eisen inzake ecologisch ontwerp<br />

voor ventilatie-eenheden. “De WOLF-ventilatie-unit<br />

overtreft die eisen”, aldus de technisch adviseur.<br />

Hij ondersteunt die bewering met een voorbeeld.<br />

“Laat ons een WOLF-unit in een bestaand kantoorgebouw<br />

in München eens vergelijken met een<br />

fictieve unit die maar net voldoet aan de huidige ErPrichtlijn.<br />

Wel, het besparingspotentieel van de WOLFunit<br />

ten opzichte van die fictieve unit is dan 41% voor<br />

stroomverbruik en 7,9% voor warmteterugwinning.<br />

Dat heeft niet alleen een positief effect op de CO 2<br />

-<br />

uitstoot, de extra investering in zuinige technologie<br />

verdient zich ook zeer snel terug.”<br />

In het project in München moest de bestaande huurruimte<br />

op de eerste verdieping worden uit gebreid tot<br />

een kantoor- en evenementenruimte voor maximaal<br />

800 deelnemers. Een extra lucht behandelingsunit<br />

en een nieuw leiding distributie netwerk voor<br />

de bestaande unit op het dak waren daarvoor<br />

noodzakelijk. Tom Melching: “In totaal was een<br />

luchthoeveelheid van 22.000 m³/h, met een externe<br />

druk van 500 Pa, nodig. Vanwege de beperkte<br />

ruimte moest de unit op de derde verdieping van het<br />

gebouw in een technische ruimte geplaatst worden<br />

en het leidingwerk en de bijbehorende installatie<br />

binnen het gebouw worden verplaatst.”<br />

De modulaire luchtbehandelingsoplossing KG Top<br />

van WOLF Energiesystemen, die geschikt is voor<br />

grotere gebouwen, ook in de medische sector.<br />

46 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Lage luchtsnelheid<br />

Om het stroomverbruik van de ventilatoren zo<br />

laag mogelijk te houden, is de luchtsnelheid in<br />

de unit laag. Onder meer vanwege de grotere<br />

kastdoorsnede. “Een compactere unit zou hogere<br />

luchtsnelheden gegenereerd hebben”, weet<br />

Tom Melching. “Hoewel we daarmee ook zeker<br />

zouden voldoen aan de specificaties van de ErPrichtlijn,<br />

heeft het een nadelig effect op alle<br />

andere componenten in de unit: de drukverliezen<br />

van de afzonderlijke luchtbehandelingsfuncties<br />

zoals de warmtewisselaar, de filter en het HRUsysteem<br />

nemen toe bij hogere luchtsnelheden,<br />

wat leidt tot een hoger stroomverbruik van<br />

de ventilatoren.”<br />

Roterende warmtewisselaar<br />

Voor warmteterugwinning werd een zeer<br />

efficiënte roterende warmtewisselaar met een<br />

lage lekkage geselecteerd. Tom Melching: “Het<br />

afdichtings systeem is niet aan de zijkant van de<br />

rotor geplaatst, maar draait met de rotor mee.<br />

Verschillende afdichtingsvinnen aan de wand<br />

zorgen voor een hoge mate van dichtheid met<br />

het roterende deel. In combinatie met centrale<br />

afdichtingen volgens de WOLF SuperSeallabyrintafdichting<br />

wordt een dichtheid van 98%<br />

mogelijk, in tegenstelling tot klassieke modellen<br />

met een lekpercentage van ongeveer 10%. In<br />

dit geval moet er rekening worden gehouden<br />

met extra luchtvolumes in het ontwerp van de<br />

ventilator voor toevoer- en afvoerlucht volgens<br />

VDI 3803/5. Dat verhoogt namelijk het<br />

energieverbruik van de ventilatoren.”<br />

Het afdichtingssysteem van een WOLF-unit is niet aan de zijkant van de rotor geplaatst,<br />

maar draait met de rotor mee. In combinatie met centrale afdichtingen volgens de<br />

WOLF SuperSeal-labyrintafdichting wordt zo een dichtheid van 98% mogelijk.<br />

Hoge warmteterugwinning<br />

De warmteterugwinning van de eenheid<br />

is 116 kW (ErP: 108,6 kW) en de warmteterugwinningsindex<br />

is 78% (ErP: 73%). “Dat<br />

resulteert in een besparing van 7,9% of 8,2 kW<br />

ten opzichte van de ErP”, aldus Tom Melching.<br />

“Met 5.000 bedrijfs uren per jaar bespaart de<br />

WOLF-unit alleen door warmte terugwinning al<br />

41.000 kWh aan thermische energie. In termen<br />

van stookolie verbruik komt dit overeen met<br />

een besparing van ongeveer 4.180 liter voor<br />

verwarming of ongeveer 11 ton CO 2<br />

-equivalent.<br />

Uitgaande van een aankoopprijs van 0,8 euro<br />

per liter stookolie, resulteert dit in een jaarlijkse<br />

besparing van 3.344 euro. Zonder stijgende<br />

CO 2<br />

-prijzen en andere prijsstijgingen komt dit<br />

overeen met een totale besparing van minstens<br />

66.880 euro binnen twintig jaar.”<br />

Ook het stroomverbruik ziet er goed uit, volgens<br />

de technisch adviseur. “In plaats van de 950 W/<br />

(m³/s) die de ErP voorschrijft, is hier slechts 561 W/<br />

(m³/s) per jaar nodig. Dat is slechts 59% van de<br />

referentiewaarde. De besparing bedraagt 389<br />

W/(m³/s) of 2,38 kW. Geëxtrapoleerd naar één<br />

jaar is dat een totaal van 11.900 kWh voor 5.000<br />

bedrijfsuren. Uitgaande van een elektriciteitsprijs<br />

van 0,4 euro, bedraagt de besparing 4.760 euro<br />

of 5,18 ton CO 2<br />

-equivalent. Dat komt overeen<br />

met het gemiddelde elektriciteitsverbruik van drie<br />

gezinnen van vier personen. Binnen twintig jaar,<br />

zonder inflatiecompensatie en CO 2<br />

-beprijzing,<br />

komt dat neer op minstens 95.200 euro.”<br />

De EC-ventilator van<br />

WOLF Energiesystemen met<br />

vrijlopend schoepenwiel scoort met<br />

een energie-efficiëntieklasse van IE4<br />

vele malen beter dan de norm.<br />

Als de bedrijfskosten per jaar worden opgeteld, dan<br />

resulteert de technisch geoptimaliseerde WOLFunit<br />

in het opmerkelijk hoge besparingspotentieel<br />

van in totaal 162.000 euro of 323,60 ton CO 2<br />

-<br />

equivalent. Het break-evenpunt voor de extra<br />

investering in de efficiëntere eenheid wordt dus<br />

al na ongeveer een jaar bereikt, of veel eerder als<br />

het aantal bedrijfsuren per jaar hoger is of als de<br />

energieprijzen stijgen. Bovenstaande berekening<br />

is uitgevoerd zonder het positieve effect van<br />

intelligente regeling. In de praktijk kunnen<br />

de verbruikswaarden dus nog verder worden<br />

verlaagd, door een vraaggestuurde regeling op<br />

basis van de kamerbezetting. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 47


Fabrikant van HVAC-oplossingen introduceert<br />

met RE:3 circulariteit in de productie<br />

Waar fabrikant van HVAC-oplossingen Swegon vroeger vooral focuste op de operationele koolstofvoetafdruk van zijn producten, heeft het<br />

sinds kort ook aandacht voor de opgenomen koolstof of zogenaamde embodied carbon in zijn oplossingen. Daartoe ontwikkelde het bedrijf het<br />

concept RE:3, dat stoelt op drie sleutelprincipes van circulariteit: reduce, reuse en revitalise.<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld Swegon<br />

Dankzij de focus op hun operationele voetafdruk<br />

blinken de oplossingen van Swegon voor koeling,<br />

verwarming, ventilatie en klimaatoptimalisatie<br />

vandaag uit in laag energieverbruik. Om nog<br />

meer bij te dragen aan de transitie naar een meer<br />

duurzame samenleving, introduceert Swegon<br />

nu het concept RE:3, gestoeld op de circulaire<br />

principes reduce, reuse en revitalise. “Met deze<br />

unieke benadering willen we een aanzienlijke<br />

bijdrage leveren aan de verduurzaming van de<br />

industrie en een breed publiek sensibiliseren<br />

om bewuste langetermijnbeslissingen te nemen<br />

met betrekking tot lagere opgenomen koolstofniveaus<br />

in gebouwen”, motiveert de fabrikant<br />

die beslissing.<br />

Revitalise in de praktijk: door de eenvoudige<br />

vervanging van sleutelcomponenten en<br />

via software-updates gaat een GOLDluchtbehandelingsunit<br />

veel langer mee.<br />

48 | INSTALLATIEENBOUW.BE


De toepassing van het circulaire sleutelprincipe<br />

reduce leidde onder meer tot het vervangen van<br />

de traditionele synthetische koudemiddelen in<br />

warmtepompen en multifunctionele units door<br />

het natuurlijke alternatief van propaan, met<br />

een aardopwarmingsvermogen van nul.<br />

Het gebruik van staal met een lagere<br />

koolstofvoetafdruk in de CLA-geluiddempers<br />

is een voorbeeld van de toepassing van<br />

het circulaire sleutelprincipe reduce.<br />

Verspilling voorkomen<br />

RE:3 draait om de opgenomen koolstof of zogenaamde<br />

embodied carbon in producten. De<br />

opgenomen koolstof van een product omvat de<br />

koolstof emissies gerelateerd aan de fabricage,<br />

het transport, de installatie, het onderhoud en<br />

– aan het einde van de levenscyclus – de afvoer<br />

van het product. Concreet biedt Swegon voortaan<br />

ook oplossingen en systemen aan met een lagere<br />

opgenomen koolstof. Die producten dragen het<br />

RE:3-symbool.<br />

Die lagere opgenomen koolstof bereikt Swegon<br />

dus door een focus op reduce, reuse en revitalise<br />

ofte het reduceren, hergebruiken en updaten van<br />

materialen. Die aanpak staat lijnrecht tegenover het<br />

lineaire gebruik van materialen, kenmerkend voor<br />

de nog steeds heersende wegwerpmaatschappij.<br />

Nemen, maken en weggooien maakt plaats voor<br />

het circulaire gebruik van materialen, waarbij een<br />

drastische daling van verspilling het einddoel is.<br />

Concreet worden in RE:3-oplossingen van Swegon<br />

minder materialen gebruikt, of materialen die<br />

van zichzelf een lagere embodied carbon hebben.<br />

In de GOLD-luchtbehandelingsunits met RE:3-<br />

label is 75% van het staal dat gebruikt wordt<br />

bijvoorbeeld gerecycleerd staal, dat uiteraard een<br />

lagere koolstofvoetafdruk heeft.<br />

‘Met deze unieke benadering willen we<br />

een aanzienlijke bijdrage leveren aan de<br />

verduurzaming van de industrie’<br />

Door ze demonteerbaar te ontwerpen, kunnen de<br />

oplossingen hergebruikt worden wanneer ze plaats<br />

moeten ruimen voor nieuwe maar het einde van<br />

Wanneer een product van Swegon het RE:3-<br />

symbool draagt, dan vermindert dit mee het<br />

niveau van opgenomen koolstof in een gebouw.<br />

hun levensduur nog niet hebben bereikt. Ook met<br />

het aanbieden van onderhoud en herstellingen –<br />

wat Swegon al langer doet – en het upgraden en<br />

de terugname van de producten en systemen wil<br />

Swegon ervoor zorgen dat de RE:3-oplossingen<br />

langer of hergebruikt kunnen worden.<br />

Wendbaar concept<br />

Wie dus kiest voor een product van Swegon dat<br />

het RE:3-symbool draagt, kiest voor een product<br />

dat de opgenomen koolstof in een gebouw helpt<br />

reduceren. Let wel: het RE:3-symbool is geen<br />

certificering. Het is een markering van Swegon om<br />

zijn klanten wegwijs te maken in de aangeboden<br />

producten.<br />

Swegon wenst ook de wendbaarheid van het<br />

RE:3-concept te benadrukken. “Wanneer de RE:3-<br />

oplossingen de norm worden, zullen ze niet langer<br />

het RE:3-symbool dragen, maar tot onze gewone<br />

opties behoren”, aldus de fabrikant. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 49


INSTALLATIE&BOUW<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT<br />

HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VOOR<br />

GERE NOMMEERDE TOE LEVERANCIERS VOOR<br />

INSTALLATIE TECHNIEK, HVAC, SANITAIR<br />

EN ELEKTRICITEIT<br />

Actie!<br />

Ontdek onze<br />

herfstactie<br />

STAAT U NOG NIET OP<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE?<br />

Neem dan voor meer informatie<br />

contact op met Mathieu Noppe:<br />

m.noppe@louwersmediagroep.be<br />

Alles eenvoudig, digitaal en verbonden:<br />

de onverslaanbare tools voor<br />

verwarmingsinstallaties.<br />

SCHRIJF U NU IN VOOR ONZE<br />

ONLINE NIEUWSBRIEF!<br />

www.testo.be<br />

testo september FR.indd 1 11/09/<strong>2023</strong> Opvuller 8:32:58<br />

half staand I&B BE.indd 1 07-12-<strong>2023</strong> 12:10


Meetspecialist lanceert app en nieuwe<br />

luchtdebietmeters voor inregelen en<br />

controleren balansventilatie<br />

Testo, specialist in elektronische meetapparatuur, lanceert twee innovaties die ventilatie-installateurs en -verslaggevers het leven<br />

gemakkelijker moet maken: de Climate Balancing-app en drie trechters op maat om gemakkelijker luchtdebieten te kunnen meten. ❯<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld Testo<br />

De drie nieuwe trechters om<br />

luchtdebieten te meten.<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 51


Slimme warmteopslag met<br />

de buffervaten van WOLF<br />

Met het BSP meerlagenbuffervat van WOLF<br />

kiest u altijd voor het hoogste comfortniveau,<br />

zowel voor tapwater als ruimteverwarming.<br />

Het verswaterstation op de BSP verzekert<br />

de gebruiker van ruim voldoende, hygiënisch<br />

warm tapwater.<br />

Het meerlagenbuffervat is in diverse systemen<br />

toepasbaar. Ga voor effciëntie door de BSP te<br />

combineren met de TopSon zonnecollectoren<br />

of de CHA-monoblock warmtepomp.<br />

Verkrijgbaar in verschillende varianten, met een<br />

opslaginhoud van 600 tot 1000 liter.<br />

www.wolf.eu


De trechters schuiven eenvoudig over de ventilatieroosters heen.<br />

Een screenshot van een meetresultaat in de Climate balancing-app.<br />

Wie bouwt of verbouwt, moeten tegenwoordig aan steeds strengere eisen<br />

voldoen. Hoeveel lucht er weggezogen kan worden, hoeveel verse lucht<br />

binnengebracht kan worden, welke soort ventilatiebuizen te gebruiken …:<br />

dat alles is vastgelegd in de ventilatie-eisen van de Federale Overheidsdienst<br />

Economie die in Vlaanderen van kracht zijn voor residentieel vastgoed. Heeft een<br />

woning onvoldoende ventilatie of functioneert het systeem niet naar behoren,<br />

dan kunnen er sancties worden opgelegd. En dus dient elke ventilatiesysteem<br />

door een officiële ventilatieverslaggever gecontroleerd te worden.<br />

‘Met de drie nieuwe<br />

trechters komen we<br />

tegemoet aan een reële<br />

nood vanuit de markt’<br />

In de praktijk wordt een nauwkeurige controle echter vaak bemoeilijkt door<br />

de variatie aan verschillende ventilatieroosters die zich bovendien vaak<br />

ook nog eens op moeilijk bereikbare plaatsen bevinden. “De bestaande<br />

trechters of conussen die gebruikt worden om luchtdebieten te meten, zijn<br />

daardoor niet in elke situatie even bruikbaar”, vertelt Jeroen Van Der Kelen,<br />

CEO van Testo België, dat meetinstrumenten ontwikkelt die wereldwijd voor<br />

zeer uiteenlopende toepassingen worden gebruikt, waaronder voor HAVC.<br />

“Daardoor is het voor de ventilatie-installateurs zelf en ventilatieverslaggevers<br />

moeilijk om een nauwkeurige meting te doen en dat noopt hen soms tot<br />

improviseren, met nulmetingen en boetes als mogelijk gevolg.”<br />

Om dat euvel te verhelpen, ontwikkelde Testo drie aangepaste trechtermonden<br />

voor anemometers of windmeters voor specifieke meetsituaties die zich<br />

regelmatig voordoen bij het inregelen van balansventilatie. “Daarmee komen<br />

we tegemoet aan een heel reële nood vanuit de markt”, aldus de CEO. Het gaat<br />

om een ronde trechter met een diameter van 165 mm, een vierkante trechter<br />

van 210 op 210 mm en een rechthoekige trechter van 180 op 460 mm.<br />

Climate balancing-app<br />

De nieuwe trechters zijn echter niet de enige innovatie waar Testo recent<br />

mee uitpakte. “De ventilatie van een woning stopt niet bij individuele<br />

ventilatieroosters. Elke ruimte dient steeds binnen het grotere geheel<br />

gezien te worden”, licht Jeroen Van Der Kelen die toe. “Bij het bouwen van<br />

een woning wordt altijd gekeken naar de ventilatienoden van een kamer<br />

in functie van het volledige gebouw, en niet in functie van elke ruimte<br />

afzonderlijk. Om de coördinatie daarvan te vergemakkelijken, ontwikkelden<br />

we de Climate balancing-app. Die brengt het geheel van ruimtes en de<br />

onderlinge dynamieken automatisch in kaart. De installateur moet daardoor<br />

de verhoudingen en debieten niet meer zelf berekenen. De app neemt die<br />

taak over en geeft aan waar bijgesteld moet worden.”<br />

Eerste windtunnel voor kalibratie<br />

anemometers in België<br />

Eerder dit jaar zorgde Testo België nog voor een primeur toen het in zijn<br />

hoofdkantoor een nieuwe windtunnel in gebruik nam voor de kalibratie van<br />

anemometers, de eerste op Belgische bodem. Dankzij de tunnel kunnen alle<br />

windmeters van Testo België voortaan in Ternat gekalibreerd worden, zowel op<br />

luchtsnelheid als luchtdebiet. Dat spaart niet alleen transport naar Duitsland<br />

en terug en dus vele kilometers uit, maar brengt ook de servicetijd gevoelig<br />

naar beneden, van meerdere weken naar nauwelijks enkele dagen. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 53


UNIEK DOUCHEPANEEL HELPT<br />

LEGIONELLA VOORKOMEN<br />

Het douchepaneel wordt contactloos geactiveerd door de hand voor de sensor te bewegen.<br />

DELABIE introduceert met SPORTING 2 SECURITHERM een elektronisch douchepaneel dat de vorming van legionella en andere bacteriën helpt<br />

voorkomen in openbare sanitaire voorzieningen. “De plaats van de geïntegreerde thermostatische voormenger is cruciaal. Deze zorgt ervoor<br />

dat er in het douchepaneel geen stagnatie van gemengd water kan ontstaan en bacteriën er dus niet in kunnen gedijen”, vertelt Luc Van Rooy<br />

van DELABIE.<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld DELABIE<br />

Dankzij zijn contacten met architecten, studiebureaus<br />

en bouwheren als technisch-commercieel<br />

adviseur bij DELABIE is Luc Van Rooy goed op de<br />

hoogte van de noden in de sector. De problematiek<br />

van de vorming van legionella en andere – voor de<br />

mens minder gevaarlijke – bacteriën in openbare<br />

sanitaire voorzieningen, is er daar een van.<br />

Daarom is een van de laatste innovaties van de<br />

Europese marktleider in de productie van kranen<br />

en sanitaire toestellen voor publieke ruimten een<br />

elektronisch douchepaneel dat het risico op die<br />

bacteriën elimineert, SPORTING 2 SECURITHERM<br />

genaamd. “Bacteriën ontstaan altijd in stilstaand<br />

water met een temperatuur van tussen de 25 en<br />

45° Celsius”, begint Luc Van Rooy te vertellen. “In<br />

aan- en afvoerleidingen, waar koud en warm water<br />

van elkaar gescheiden zijn, kan dat dus niet, maar<br />

in de leidingen van een douche, die doorgaans<br />

werkt met een thermostatische voormengkraan,<br />

uiteraard wel. Nu kan het geen kwaad als water<br />

met en temperatuur van 25 tot 45° even stilstaat,<br />

maar als dat langdurig het geval is, ontstaat<br />

dus wel het risico op bacterievorming. Dat is<br />

bijvoorbeeld het geval in gebouwen met sanitaire<br />

voorzieningen die nu en dan een tijdje sluiten,<br />

zoals een zwembad of sportclub.”<br />

Voormenger geïntegreerd<br />

in douchekop<br />

Dat is echter niet mogelijk bij de SPORTING<br />

2 SECURITHERM. “Dat komt doordat een<br />

thermostatische voormenger geïntegreerd is<br />

in de douche kop en het feit dat het warme en<br />

koude water rechtstreeks vanuit de muur op<br />

die voormenger toekomen”, legt de technischcommercieel<br />

adviseur uit. “Zo kan er nergens<br />

in het douchepaneel stilstaand gemengd water<br />

ontstaan in een zogenaamde dode arm. En ook<br />

niet in de douchekop zelf, dankzij een gepatenteerd<br />

magneetventiel met een speciale zuigerconstructie.”<br />

Meer hygiëne dankzij<br />

contactloze bediening<br />

De thermostatische voormenger in het SPORTING<br />

2 SECURITHERM-douchepaneel mengt het<br />

warme water, met een temperatuur van meer dan<br />

55° Celsius, en het koude water tot gemengd<br />

water van zo’n 38 à 39°, dat vervolgens uit<br />

de douchekop komt. De gebruiker kan zelf de<br />

temperatuur niet regelen. Luc Van Rooy: “Het<br />

douchepaneel wordt contactloos geactiveerd<br />

door de hand voor de sensor te bewegen. Dat<br />

soort bediening voortkomt de overdracht van<br />

ziektekiemen tussen gebruikers.”<br />

Het douchepaneel voert standaard een periodieke<br />

spoeling uit van 60 seconden 24 uur na het laatste<br />

gebruik. Tot slot is de Securitherm-technologie<br />

nog een belangrijke eigenschap. “Als de toevoer<br />

van koud water naar de thermostatische<br />

voormenger zou worden onderbroken, dan sluit<br />

54 | INSTALLATIEENBOUW.BE


‘Dat de thermostatische voormenger<br />

werd geïntegreerd in de douchekop<br />

maakt het verschil’<br />

Het SPORTING 2 SECURITHERMpaneel<br />

is heel slank en wordt<br />

altijd gemonteerd met verborgen<br />

bevestigingen, waardoor het<br />

ook heel esthetisch oogt.<br />

de toevoer van warm water onmiddellijk af, wat<br />

het risico op verbranding uitsluit”, aldus Luc Van<br />

Rooy. “Gebruikers kunnen dus op geen enkel<br />

moment water van 60° Celsius of meer op hun<br />

hoofd krijgen. Het omgekeerde geldt overigens<br />

ook, waardoor gebruikers ook geen koudeshock<br />

moeten vrezen.”<br />

Groot installatiegemak<br />

Ook het installatiegemak is een grote troef van het<br />

SPORTING 2 SECURITHERM-douchepaneel. Zo is<br />

de zuil zowel beschikbaar met een bovenaansluiting<br />

als een achter- of verborgen aansluiting. Luc<br />

Van Rooy: “De eerste is voornamelijk handig bij<br />

renovaties, wanneer de bestaande leidingen op de<br />

muur blijven liggen. De verborgen aansluiting is<br />

meer esthetisch en vandaalbestending. Het paneel<br />

zelf is heel slank en wordt altijd gemonteerd met<br />

verborgen bevestigingen, waardoor het ook heel<br />

esthetisch oogt.”<br />

Duurzaam<br />

Het douchepaneel scoort ook hoog op het<br />

vlak van duurzaamheid. “Zo helpt het tot 80%<br />

water te besparen in vergelijking met een<br />

klassieke douchekraan”, weet Luc Van Rooy.<br />

“Enerzijds omdat de gebruiker met slechts één<br />

zwaaibeweging de waterstroom kan onderbreken,<br />

handig bij bijvoorbeeld het inzepen van de haren,<br />

en door het feit dat de waterstroom automatisch<br />

afsluit na 60 seconden, anderzijds omdat het<br />

debiet standaard is ingesteld op 6 liter per<br />

minuut, wat een hoge score voor BREEAM en<br />

LEED oplevert. Daarnaast is het douchepaneel<br />

gemaakt van geanodiseerd aluminium. Een groot<br />

deel daarvan is gerecycleerd en geanodiseerd<br />

aluminium valt ook opnieuw te recycleren.”<br />

Goede prijs-kwaliteitverhouding<br />

Tot slot wil de technisch-commercieel adviseur<br />

ook nog iets kwijt over de prijs. “Die ligt gevoelig<br />

lager dan soortgelijke oplossingen in de markt.<br />

Betaalbaarheid was dan ook een uitgangspunt in<br />

de ontwikkeling van SPORTING 2 SECURITHERM.<br />

Uitbaters van scholen, ziekenhuizen, sportclubs,<br />

zwembaden en andere grote gebouwen waar<br />

sanitaire voorzieningen intensief gebruikt<br />

worden, kunnen dus op hun twee oren slapen<br />

wanneer ze hun douches uitrusten met SPORTING<br />

2 SECURITHERM: het unieke douchepaneel<br />

combineert betaalbaarheid met functionaliteit,<br />

veiligheid en design”, besluit hij. ❚<br />

De douchezuil is gemaakt van<br />

geanodiseerd aluminium, waarvan<br />

een groot deel gerecycleerd is.<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 55


De juiste materialen<br />

voor je sanitaire voeg<br />

Het Kempense Soudal geniet de meeste bekendheid voor zijn PU-schuim, lijmen en voegkitten. Bij professionele loodgieters zijn vooral die<br />

laatste populair. Of de voeg nu schimmelwerend dan wel overschilderbaar moet zijn: Soudal heeft voor elke toepassing de juiste kit in zijn<br />

gamma. De voegkitten zijn ook prima combineerbaar met de nieuwste trends in badkamers.<br />

Tekst Trees Accou | Beeld Soudal<br />

Een gladde, goed aangebrachte kit<br />

is eenvoudiger schoon te houden.<br />

56 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Silirub 2/S is een neutrale<br />

sanitaire silicone met uitstekende<br />

schimmelwerende eigenschappen.<br />

“Voor een<br />

goede hechting<br />

van een<br />

sanitaire kit<br />

laat je het bad<br />

halfvol lopen<br />

voor het kitten”<br />

Silirub+ S8100 voelt iets vaster<br />

aan dan Silirub 2/S en is in<br />

25 kleuren beschikbaar.<br />

Sanitaire voegen moeten een hoge vochtigheidsgraad<br />

aankunnen, of het nu in een<br />

badkamer, keuken of bergruimte is. Door hoge<br />

of lage temperaturen is een voeg kwetsbaar<br />

voor bacteriën en schimmels. Een gladde,<br />

goed aangebrachte kit maakt het moeilijker<br />

voor schimmels om zich vast te zetten. Daarom<br />

bevat een goede sanitaire kit ook fungicide,<br />

die de ontwikkeling van schimmels vertraagt.<br />

“Kies daarom bijvoorbeeld voor de Silirub 2/S,<br />

een neutrale sanitaire silicone met uitstekende<br />

schimmelwerende eigenschappen, verkrijgbaar<br />

in een tiental kleuren”, raadt productmanager<br />

Laurent Van Tendeloo van Soudal aan. “Als je<br />

een kit wil die iets vaster aanvoelt tijdens de<br />

verwerking, dan is de Silirub+ S8100 ook een<br />

goede keuze. Die is bovendien in 25 kleuren<br />

verkrijgbaar. Je kan ook andere types voegkitten<br />

gebruiken, zoals bepaalde hybride voegkitten,<br />

bijvoorbeeld de Fix All Flexi. Let wel op dat je voor<br />

de aansluiting tussen bad en muur een voegkit<br />

met een hoge bewegingscapaciteit gebruikt.”<br />

Voegkitten die geschikt zijn voor sanitaire<br />

toepassingen moeten voldoen aan de CEmarkering<br />

en aan EN 15651-3:2012. Naast<br />

normen en testen die ook voor andere voegkitten<br />

gelden, houdt dit specifiek in dat de voegkit<br />

getest moet worden volgens ISO 846 – Plastics<br />

(Evaluation of the action of microorganisms).<br />

Eenvoudiger gesteld: de kit moet bestand zijn<br />

tegen schimmelgroei. Om schimmels helemaal<br />

geen kans te geven, is het belangrijk de voegkit<br />

regelmatig te reinigen en zo de voedingsbodem van<br />

zeepresten en huidschilfers weg te nemen. Raad<br />

hiervoor neutrale of alkalische reinigingsmiddelen<br />

aan je klant aan. Een gladde, goed aangebrachte<br />

kit maakt het reinigen eenvoudiger.<br />

Trends in badkamers<br />

Badkamers nemen een nieuwe plek in onze<br />

woningen in. Dat betekent ook dat nieuwe<br />

materialen hun intrede doen, zoals acrylbaden<br />

De Fix All Flexi kan ook in<br />

badkamers gebruikt worden.<br />

en luxevinyltegels. “Belangrijk om in de gaten te<br />

houden bij dit soort innovaties is de hechting van je<br />

kit”, merkt Laurent Van Tendeloo op. “Een voegkit<br />

is elastisch en vangt beweging op, bijvoorbeeld<br />

tussen het bad en de muur. Om te voorkomen dat<br />

er water tussen de muur en je sanitair komt te<br />

zitten, moet je voeg dus mee bewegen en goed<br />

gehecht zijn. Onze sanitaire kitten zijn getest op<br />

optimale hechting met een breed aanbod aan<br />

materialen. Voor een goede hechting laat je het<br />

bad halfvol lopen voor het kitten. Zo staat de voeg<br />

op halve hoogte en wordt de maximale spanning<br />

tussen de hoogste en laagste uitzetting van de<br />

voeg al voor een stuk vermeden.”<br />

Een andere trend in badkamers zijn matte en<br />

donkere kleuren. “Tot voor enkele jaren moest<br />

alles glanzend en blingbling zijn. Vandaag kiezen<br />

klanten mattere kleuren. Het is mooi als je voegkit<br />

daar ook bij past, door bijvoorbeeld zwart of<br />

antraciet te gebruiken. Wij volgen de heersende<br />

trends op de voet en voegen desgewenst nieuwe<br />

kleuren aan ons gamma toe.”<br />

Gerust aan het werk<br />

Naast de zichtbare trends, zijn er ook andere<br />

nieuwigheden in het aanbod van Soudal.<br />

Veiligheid en duurzaamheid zijn niet meer weg te<br />

denken bij de introductie van nieuwe producten.<br />

Cruciaal voor jouw werk als installateur zijn<br />

bijvoorbeeld de emissiewaarden van producten<br />

zoals voegkit, en de verpakking ervan. Laurent<br />

Van Tendeloo: “Met Soudal staan we vooraan als<br />

het over de ontwikkeling van veilige, duurzame<br />

producten gaat. We willen producten aanbieden<br />

met een lage emissie waar installateurs met een<br />

gerust hart mee aan het werk kunnen. Ook op<br />

het vlak van milieu: de worstverpakking betekent<br />

een drastische vermindering in afval en laat je<br />

meer meters kitten met één verpakking. Heel wat<br />

klanten maken al gebruik van de worsten met<br />

een nieuw pistool en hebben zo minder afval<br />

te verwerken.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 57


Nieuwe inlinepomp als eerste in<br />

haar soort volledig geoptimaliseerd<br />

voor systeemefficiëntie<br />

KSB noemt de Etaline Pro “een allrounder in de gebouwentechniek”.<br />

KSB, Duits fabrikant van een breed scala aan pompen en afsluiters die wereldwijd actief is, bracht medio <strong>2023</strong> met Etaline Pro een nieuwe<br />

inlinepomp op de markt die goed is voor een primeur. “Het is de eerste in haar soort die, dankzij een holistisch ontwerp, helemaal<br />

geoptimaliseerd is voor systeemefficiëntie en waarvan het optimale bedrijfspunt kan worden ingesteld over een zeer brede grafiek”, vertelt<br />

Geert Honof, sales engineer bij KSB Belgium.<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld KSB<br />

“We hebben het wiel niet opnieuw uitgevonden, maar wel de pomp”, maakt<br />

Geert Honof meteen duidelijk hoe vernieuwend de Etaline Pro is. “De pomp<br />

combineert op ongeëvenaarde wijze het hoogste rendement met ongekende<br />

flexibiliteit. Door haar op hoge toerentallen toe gespitst constructie en<br />

intelligente regel mogelijkheden heeft ze een veel groter werkbereik dan al<br />

haar soortgenoten.”<br />

Tal van voordelen<br />

Dat biedt volgens de sales engineer tal van voordelen, onder meer op het<br />

vlak van installatie planning en het inkoopproces. “Voorheen was het zo<br />

dat pompen werden ontworpen voor specifieke omgevingen en uitsluitend<br />

daarin werden ingezet”, licht hij een eerste van die troeven toe. “De Etaline<br />

Pro kan veel breder worden ingezet. Als een gepland bedrijfspunt niet<br />

overeenkomt met de werkelijkheid of verandert als gevolg van bijvoorbeeld<br />

bouwkundige aanpassingen, dan kan de pomp eenvoudig opnieuw worden<br />

ingesteld en vervolgens hoogefficiënt blijven werken. Door die zogenaamde<br />

tune to process-mogelijkheid is het bij de planning ook niet nodig om een<br />

vermogensreserve aan te houden.”<br />

58 | INSTALLATIEENBOUW.BE


Door haar op hoge toerentallen toegespitste constructie<br />

en intelligente regelmogelijkheden heeft de Etaline Pro een<br />

veel groter werkbereik dan haar soortgenoten.<br />

De Etaline Pro is een compacte pompunit die amper ruimte<br />

inneemt en eenvoudig kan worden geïnstalleerd.<br />

‘Met dit nieuwe product hebben we de<br />

pomp opnieuw uitgevonden’<br />

Dat brede werkveld zorgt dan weer voor een reductie in het aantal varianten,<br />

wat ook voordelen biedt. “Waar tot nu toe ongeveer 40 pompgroottes de<br />

complete grafiek dekten, zijn er van de Etaline Pro slechts 15 varianten<br />

nodig, in de groottes DN25, DN32, DN40, DN50 en DN65”, legt Geert<br />

Honof uit. “De vermindering van het aantal varianten biedt enorme kansen<br />

voor het inkoopproces, het voorraadbeheer en het onderdelenmanagement,<br />

met name snellere levering van pompen en onderdelen, minder benodigde<br />

voorraadruimte, flexibelere inzet bij vervanging en eenvoudigere logistiek.”<br />

Ook de stille werking – dankzij speciaal ontwikkelde motoren, de eenvoudige<br />

inwerkinstelling – door vooral in de fabriek ingestelde parameters – en<br />

het grotere installatiegemak, doordat de complexiteit van de onderdelen<br />

aanzienlijk verminderd werd, noemt de sales engineer grote voordelen van<br />

de Etaline Pro. “Het is daardoor een compacte pompunit die amper ruimte<br />

inneemt en eenvoudig kan worden geïnstalleerd, bediend en onderhouden”,<br />

aldus de sales engineer.<br />

Duurzaamheid (h)eerst<br />

De Etaline Pro draagt ook bij aan meer duurzaamheid. Geert Honof: “De pomp<br />

kan snel aan nieuwe eisen worden aangepast door de gebruiksparameters<br />

aan te passen. Ze hoeft niet te worden vervangen zoals vandaag voor<br />

soortgelijke pompen het geval is. Daarnaast gaat de pomp ook langer mee<br />

omdat ze minder trilt en een cavitatievrij bedrijf heeft over een groot bereik.<br />

In de productie van de Etaline Pro werd het gebruik van materialen dan weer<br />

aanzienlijk verminderd en de indicator voor circulariteit van de materialen<br />

noemenswaardig verhoogd. Het resultaat is een CO 2<br />

-neutrale productie.”<br />

Breed toepassingsgebied<br />

Een en ander maakt de Etaline Pro geschikt voor tal van toepassingen.<br />

“Industriële circulatie systemen, circuits voor koeling, filtering en reiniging of<br />

installaties voor koeling, verwarming, water voorziening en warmterugwinning:<br />

de Etaline Pro is een allrounder in de gebouwentechniek”, besluit de<br />

sales engineer. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 59


Breng jij batterijen op de markt?<br />

Sluit je aan bij Bebat!<br />

Wist je dat je als producent of invoerder van Energy Storage<br />

Systems (ESS)of thuisbatterijen in België moet voldoen aan de<br />

wettelijke aanvaardingsplicht?<br />

Ontdek de 7 wettelijke verplichtingen<br />

1 5<br />

2<br />

3<br />

• Registreren:<br />

bij de drie gewestelijke overheden.<br />

• Aangifte doen:<br />

welke batterijen je op de markt brengt.<br />

• Sensibiliseren & preventie:<br />

rond gebruik van batterijen.<br />

6<br />

7<br />

• Recycleren:<br />

afgedankte batterijen worden nieuwe grondstoffen.<br />

• Recyclage-efficiëntie aantonen:<br />

batterijen laten verwerken door goedgekeurde<br />

recyclagebedrijven.<br />

• Rapporteren:<br />

aan de overheden.<br />

4<br />

• Inzameling organiseren:<br />

ADR-conform vervoer door goedgekeurde ophalers.<br />

Om aan al deze verplichtingen te voldoen, kan je zelf een individueel<br />

aanvaardingsplichtplan of afvalpreventie- en beheersplan ter<br />

goedkeuring indienen bij de regionale overheden. Maar er is ook<br />

een eenvoudigere manier: aansluiten bij Bebat.<br />

Wil je eerst even nagaan of jouw<br />

onderneming onder deze wetgeving valt?<br />

Doe de test op www.bebat.be/de-test


Voorbeschouwing<br />

InterSolution 2024<br />

Flexibele uitbreiding van<br />

e-laadplaatsen<br />

Elektrische keuringen:<br />

een en-enverhaal


De nieuwe mijlpaal.<br />

De slimme laadpaal. En nog design ook.<br />

Je hebt laadpalen. En dan heb je Smappee. Slimmer. Eleganter.<br />

Efficiënter ook. Met Smappee combineer je designoplossingen met<br />

intelligente technologie om je energieverbruik te optimaliseren.<br />

Wie slim wil besparen, gaat dus voor Smappee.<br />

Officieel certificaat | Uitstekende support | Gratis training<br />

Word Smappee Certified installateur. Schrijf je in op smappee.be


INHOUD<br />

Ontdek de laatste innovaties op het vlak van zonne-energie op InterSolution 2024 64<br />

Light+Building weer als vanouds in het voorjaar 66<br />

Elke ruimte haar eigen temperatuur dankzij 6-voudige verwarmingsactor met zonesturing 68<br />

Decentrale vlakbandkabel maakt installatie voor e-laden makkelijk uitbreidbaar 70<br />

Succesvolle eerste editie van Solar Solutions Kortrijk 73<br />

Dan moet je voldoen aan de wettelijke aanvaardingsplicht 75<br />

Mee zijn met elektrische keuringen 76<br />

64<br />

66<br />

70<br />

75<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 63


ELEKTROTECH<br />

Ontdek de laatste innovaties op het vlak<br />

van zonne-energie op InterSolution 2024<br />

In Flanders Expo in Gent gaat op 17 en 18 januari 2024 de twaalfde editie door van InterSolution, dé netwerk- en vakbeurs voor de Benelux voor<br />

oplossingen rond zonne-energie. Gespreid over 10.000 m² onthullen de voornaamste Europese producenten en verdelers in de solarindustrie<br />

er hun innovaties op het vlak van onder meer zonnepanelen, zonnecellen, omvormers, batterijen en montagesystemen. De toegang is gratis<br />

voor wie zich online registreert met de code P1041287.<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld Delfico<br />

Door de energie- en klimaatcrisis zijn de ogen wereldwijd gericht op de<br />

solarindustrie. Die ontwikkelt zich gelukkig razendsnel en nieuwe spelers<br />

blijven de markt betreden. De laatste ontwikkelingen vallen op 17 en<br />

18 januari te ontdekken op InterSolution in Hal 8 van Flanders Expo in Gent.<br />

De tweedaagse vakbeurs biedt een compleet overzicht van de nieuwste<br />

oplossingen op het gebied van zonne-energie: zonnepanelen, zonnecellen,<br />

omvormers, batterijen, montagesystemen, regel- en monitoringtechnieken,<br />

bedrading, warmtepompen, zonneboilers, zonnecollectoren … Ook software<br />

is een vast onderdeel geworden van het beursaanbod. Met de nieuwste<br />

lay-out- en calculatietools die op InterSolution te ontdekken zijn, kunnen<br />

projecten razendsnel worden berekend, inclusief materiaallijst, ballastplan<br />

Beursmanager Delphine Martens: “We garanderen een kwaliteitsvol<br />

aanbod voor de bezoekers en premium leads voor de exposanten.”<br />

Een sfeerbeeld van de laatste editie.<br />

64 |<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE


ELEKTROTECH<br />

Nog een sfeerbeeld van de laatste editie.<br />

‘Deze editie zal met 10.000 m²<br />

zo’n 25% groter zijn dan de<br />

laatste jaargang, maar kwaliteit<br />

blijft primeren boven kwantiteit’<br />

en tekeningen voor op het dak. Op het gebied van montage heeft de beurs<br />

toenemende aandacht voor circulariteit en het beperken van materialen.<br />

Daarnaast is InterSolution ook the place to be voor wie wil netwerken. De<br />

beurs levert gegarandeerd interessante contacten en opportuniteiten op voor<br />

de exposanten en bezoekers – elektriciens, algemeen aannemers, installateurs,<br />

dakwerkers, loodgieters, architecten, zonne-ingenieurs, openbare besturen,<br />

verwarmingstechnici …<br />

Masterclasses, keynotes en presentaties<br />

Naast een voorstelling van de allernieuwste producten, technologieën en<br />

diensten op de markt en een netwerkomgeving biedt InterSolution ook dit jaar<br />

weer een uitgebreid programma met masterclasses, keynotes en presentaties<br />

van exposanten. De sessies over uiteenlopende onderwerpen vinden plaats<br />

op beide beursdagen en zijn gratis voor alle bezoekers.<br />

“Ook deze editie van InterSolution wordt een platform dat door kennisdeling,<br />

samenwerking en innovatie de groei van de solarindustrie en de energieswitch<br />

in de Benelux verder stimuleert”, vertelt beursmanager Delphine Martens. “Er<br />

zullen heel wat primeurs te zien zijn en de bezoekers en exposanten kunnen<br />

er op relatief korte tijd zakelijke kansen ontwikkelen.”<br />

25% groter dan vorig jaar<br />

“Alle grote spelers zijn opnieuw vertegenwoordigd, maar ook heel wat<br />

nieuwkomers zullen zich op InterSolution voor het eerst aan de markt<br />

presenteren. Net als de sector blijft de beurs dus groeien”, gaat ze voort. “Deze<br />

editie zal met 10.000 m² zo’n 25% groter zijn dan de laatste jaargang. Maar<br />

kwaliteit blijft primeren boven kwantiteit; we garanderen een kwaliteitsvol<br />

aanbod voor de bezoekers en premium leads voor de exposanten.”<br />

Belga Solar, Qcells, SMA Benelux, Esdec, Schäfer + Peters, Schletter, SoldarEdge,<br />

SAJ, Kostal, Niko, Growatt, GoodWe, Mounting Systems, Solax Power, Rexel,<br />

Cebeo, Carbomat, Baywa r.e., Ecostal, Sadef, Van der Valk Solar Systems,<br />

Preflexibel, Solis, Sungrow en Krannich Solar. Het is slechts een greep uit de lijst<br />

met toonaangevende spelers die hun aanwezigheid al bevestigd hebben. De<br />

volledige lijst van exposanten is te raadplegen op www.intersolution.be.<br />

Nocture op eerste beursdag<br />

Bezoekers moeten zich via dezelfde website registeren met de code P1041287<br />

om de beurs gratis te bezoeken. Met opening tot 20 uur kent de eerste<br />

beursdag een nocture. Op donderdag 18 januari is InterSolution, dat op<br />

beide dagen om 9.30 uur opent, te bezoeken tot 18 uur. Geïnteresseerde<br />

standhouders kunnen zich aanmelden door een mailtje te sturen<br />

naar info@intersolution.be. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 65


ELEKTROTECH<br />

Een archiefbeeld van de beurs.<br />

Frankfurt wordt opnieuw The Place To Be<br />

Light+Building weer als<br />

vanouds in het voorjaar<br />

Light+Building keert als vanouds terug. De vertrouwde plek in het voorjaar wordt weer ingenomen, net als alle beursgebouwen op het grote<br />

terrein van Messe Frankfurt. Het wordt weer over de koppen lopen, dit keer van 3 tot en met 8 maart 2024.<br />

Tekst Tom Rampelbergh | Beeld Messe Frankfurt<br />

​Elke editie van Light+Building krijgt een overkoepelend thema van de<br />

organisatie. In 2024 zal het motto ‘Be electrified’ zijn. “Duurzaamheid,<br />

connectiviteit, verlichting en bij uitbreiding wonen, trends waar we niet omheen<br />

kunnen”, aldus Johannes Möller, Director Light+Building. “We zien wel één<br />

gemeenschappelijk aspect bij de producten die hiermee in aanraking komen.<br />

Ze hebben elektriciteit nodig of ze hebben er mee te maken. Electrified dus.”<br />

Light<br />

De herindeling van de beurshallen en exposanten valt meteen op. “Met<br />

enkele ingrepen zorgen we voor een betere samenhang van de exposanten<br />

én een efficiënter beursbezoek”, legt Johannes Möller uit. “Geen hal 1 meer,<br />

die lag wat uit de richting. Ook in de Festhallen zal geen exposantenruimte<br />

meer zijn. Voortaan vinden we alle fabrikanten, groot en klein, in de ‘normale’<br />

66 | INSTALLATIEENBOUW.BE


ELEKTROTECH<br />

Johannes Möller.<br />

De organisatie van Light+Building biedt 10 gratis toegangstickets<br />

aan de lezers van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> aan. Stuur een mailtje naar<br />

info@belgium.messefrankfurt.com met als onderwerp ‘Gratis<br />

LB 2024 ticket – actie <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong>’. De eerste 10<br />

krijgen een code toegestuurd die kan worden ingeruild voor<br />

een toegangsticket.<br />

hallen waar we ze goed gegroepeerd hebben per sector. Design bij design,<br />

componenten bij componenten en dergelijke. Dat een pak gekende en<br />

grote spelers in de verlichtingssector, bijvoorbeeld Artemide, RZB, Zumtobel<br />

en Delta Light, hun deelname al vroeg hebben bevestigd, is dan ook een<br />

positief signaal. En dat zowel naar de bezoekers en de sector als naar ons<br />

als organisatie.”<br />

Building<br />

“Building omvat een heel breed spectrum aan productcategorieën”, benadrukt<br />

Johannes Möller. “Kijk maar eens in je eigen woning of appartement.<br />

Gebouwbeheersystemen sturen de gordijnen en zonwering, de warming,<br />

de koeling en ventilatie aan. Zonnepanelen en warmtepompen horen erbij.<br />

Laadsystemen voor elektrische wagens worden populairder. Verdeelborden<br />

moeten worden gebouwd, kabels getrokken… Het luik ‘beveiliging’ met<br />

videocamera’s, slimme entreesystemen en andere componenten verdient<br />

eveneens onze aandacht. Een mooi palet aan ‘Building’-productcategorieën<br />

waarvan fabrikanten als Gira, Hager, Legrand, Jung, Viesmann, Schneider<br />

Electric, Wago, en Basalte deel willen uitmaken.”<br />

Frankfurt<br />

Even heel praktisch. De beursgebouwen van Messe Frankfurt, daar vlieg,<br />

rij of spoor je naartoe om alle exposanten, en dat zijn er meer dan 2000, te<br />

ontdekken. Blokkeer in je agenda de periode van 3 tot en met 8 maart 2024 en<br />

leg je trip best meteen vast. Op de website van Light+Building vind je ook een<br />

exposantenlijst om het rondlopen op de beurs efficiënter te maken. “Eindelijk<br />

weer als vanouds”, besluit Johannes Möller. “Iedereen is welkom in Frankfurt.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 67<br />

00038057001 - MESSE FRANKFURT BELGIUM - LUXEMBURG-BH.indd 1 01-12-<strong>2023</strong> 14:03


ELEKTROTECH<br />

ELKE RUIMTE HAAR EIGEN<br />

TEMPERATUUR DANKZIJ<br />

6-VOUDIGE VERWARMINGSACTOR<br />

MET ZONESTURING<br />

Met de zesvoudige verwarmingsactor voor<br />

zonesturing, een van de laatste nieuwe<br />

oplossingen van Gira, kan in zes verschillende<br />

zones de temperatuur individueel worden<br />

geregeld. “Zo kunnen huiseigenaren tot<br />

30% besparen op de energiekosten”, weet<br />

verkoopverantwoordelijke Steven Moreau.<br />

De nieuwe verwarmingsactor is naast KNX<br />

uiteraard ook geschikt voor Gira One, het<br />

eigen smarthomesysteem van Gira dat<br />

gebruikmaakt van het KNX-protocol en zijn<br />

bekabeling.<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld Gira<br />

De thermostatische kraan van de radiator in de<br />

badkamer ‘s avonds al opendraaien om de ochtend<br />

erna – en heel wat stookkosten later – meteen van<br />

een warme badkamer te kunnen genieten. Of het<br />

gissen naar de temperatuur in een ruimte waar de<br />

thermostatische kraan van de radiator op pakweg<br />

stand 3 staat bij een gevraagde temperatuur van<br />

21 graden is. Beide zaken zijn voorgoed verleden<br />

tijd wanneer een huiseigenaar kiest voor een<br />

automatische regeling van de temperatuur in<br />

afzonderlijke zones in de woning.<br />

Een belangrijke rol bij dergelijke automatisering,<br />

is weggelegd voor verwarmingsactoren. Dat<br />

zijn schakelactoren die niet uitgerust zijn met<br />

mechanische relais, maar werken met elektronische<br />

circuits die thermo-elektrische kleppen aansturen.<br />

Die kleppen nemen de functie van de vroegere<br />

thermostatische kraan over, inclusief klokken en<br />

zeer correctie instellingen.<br />

De nieuwe zesvoudige verwarmingsactor voor zonesturing van Gira.<br />

Bediening met knoppen of app<br />

Gira, dat tot de top behoort in de wereld van<br />

schakelmateriaal voor woningen en tertiaire<br />

gebouwen, heeft er verschillende in zijn gamma. De<br />

laatste nieuwe is de zesvoudige verwarmingsactor<br />

voor zonesturing. “Die maakt het mogelijk zes<br />

verschillende zones in de woning te verwarmen<br />

tot een temperatuur die de bewoner in elke<br />

zone heeft ingesteld”, begint Steven Moreau,<br />

verkoopverantwoordelijke voor België bij Gira, te<br />

vertellen. “Dat instellen kan met drukknoppen in<br />

de desbetreffende ruimtes – die overigens naast<br />

68 | INSTALLATIEENBOUW.BE


ELEKTROTECH<br />

De verwarmingsactor kan onder meer aangestuurd worden met deze individueel configureerbare tastsensor 4 van Gira.<br />

temperatuursensoren ook vochtigheidssensoren<br />

kunnen bevatten om de ventilatie aan te sturen<br />

– of met onze Gira Smart Home-app. De knoppen<br />

hebben een design naar keuze dat volledig kan<br />

worden doorgetrokken in de woning en extra<br />

thermostaten die de muur ontsieren overbodig<br />

maakt: alles zit vervat in de knopen. Het is ook<br />

mogelijk een temperatuur in te stellen gedurende<br />

bepaalde periodes. Zo kan je bijvoorbeeld een<br />

bepaalde temperatuur instellen in je badkamer<br />

tussen 8 en 9 uur ’s of in je slaapkamer gedurende<br />

de hele nacht. Ik zeg maar wat.”<br />

Continue regeling<br />

De verwarmingsactor is zowel geschikt voor verwarmings<br />

installaties met conventionele radiatoren<br />

als voor vloerverwarming. Hij staat constant<br />

aan en kan niet zoals een traditionele thermostaat<br />

aan- en uit worden gezet. Steven Moreau:<br />

“Middels zijn 24 kleppen, vier voor elke zone<br />

die op basis van wat de temperatuursensoren in<br />

de ruimtes aangeven worden bijgesteld volgens<br />

bepaalde percentages, geeft hij continue sturing.<br />

Als je bijvoorbeeld 21,2 graden wenst, dan zal je<br />

ook 21,2 graden krijgen. En niet een temperatuur<br />

tussen bijvoorbeeld 20,7 en 21,7 graden, zoals het<br />

geval is wanneer met een traditionele thermostaat<br />

wordt gewerkt.”<br />

‘Middels zijn<br />

24 kleppen geeft de<br />

verwarmingsactor<br />

continue sturing.<br />

Als je bijvoorbeeld<br />

21,2 graden wenst,<br />

dan zal je ook<br />

21,2 graden krijgen’<br />

Daarmee draagt het apparaat bij aan de<br />

energiezuinigheid van het verwarmingssysteem,<br />

aangezien het heropstarten van de verwarming<br />

nadat ze werd uitgezet veel energie vraagt. “Maar<br />

de wezenlijke energiebesparing zit hem natuurlijk<br />

in het feit dat ruimtes apart kunnen worden<br />

verwarmd, daar waar het in veel woningen met<br />

een traditionele aansturing van de verwarming<br />

zo is dat de verwarming overal moet ‘aanliggen’<br />

wil je slechts een ruimte verwarmen. Met een<br />

verwarminsactor kan zo tot 30% worden bespaard<br />

op de energierekening. Het grootste effect wordt<br />

gegenereerd met radiatoren.”<br />

Geschikt voor KNX en Gira One<br />

De zesvoudige verwarmingsactor met zonesturing<br />

is geschikt voor KNX, maar uiteraard ook voor Gira<br />

One, het eigen smarthomesysteem van Gira. “Via<br />

beide protocollen kan hij worden aangekoppeld<br />

aan een warmtepomp of ketel, al kan het ook<br />

met een fysiek contact. Heel belangrijk daarbij is<br />

dat de warmtepomp of ketel nog altijd zijn eigen<br />

werking behoudt. Daar komt de verwarmingsactor<br />

niet aan. Hij dient enkel voor de aansturing van<br />

iedere klep en dus ruimte op zich. Zo kan geen<br />

discussie ontstaan met de verwarmingsinstallateur<br />

wanneer de verwarming het niet doet”, besluit de<br />

verkoopverantwoordelijke. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 69


ELEKTROTECH<br />

Decentrale vlakbandkabel maakt installatie<br />

voor e-laden makkelijk uitbreidbaar<br />

Atem, elektrotechnisch distributeur uit Willebroek, heeft met Podis ® van Wieland, de Duitse innovator in stekerbare kabeloplossingen, een<br />

flexibele oplossing voor de distributie van elektriciteit naar laadinfrastructuur. De decentrale voeding wordt snel gemonteerd en makkelijk<br />

uitgebreid. De innovatie sluit breekwerk en extra of verlies aan materiaal uit en versnelt de energietransitie.<br />

Tekst Aagje Van Cauwelaert | Beeld Podis®<br />

Elektrisch rijden is in opmars. Er zijn massaal<br />

aanpassingen nodig aan bestaande infrastructuur.<br />

Dit noemt men retrofit of achteraf inbouwen.<br />

Podis ® biedt oplosssingen voor retrofit, maar<br />

evengoed voor nieuwbouw waarbij alles in één<br />

keer gemonteerd wordt.<br />

Flexibele uitbreiding<br />

van e-laadplaatsen<br />

De plaatsing van e-laadpalen in de garages van<br />

kantoren, winkelcentra of appartementsblokken<br />

begint eerst beperkt en wordt dan uitgebreid.<br />

Atem heeft een oplossing om makkelijk uit te<br />

breiden met geprefabriceerde bekabeling en<br />

aftakmodules. Podis ® neemt amper plaats en is in<br />

een paar minuten gemonteerd.<br />

“In een appartementsblok moeten op parkeerplaats<br />

3 en 5 de eerste e-voertuigen kunnen<br />

laden. De Podis ® -vlakbandkabel hangt al klaar.<br />

Op die plaatsen worden de eerste aftakmodules<br />

gemonteerd en verbonden met twee laadpalen.<br />

Komt daar parkeerplaats 8 bij, dan wordt er<br />

op de vlakbandkabel een derde aftakmodule<br />

vastgeschroefd. Die flexibiliteit maakt deze<br />

oplossing zo interessant”, zegt Koen Notelaers,<br />

managing director van Atem.<br />

De Podis®-vlakbandkabel verschaft<br />

makkelijk voeding aan tien laadpalen.<br />

De software stelt de variabelen vast, zoals<br />

hoeveel auto’s tegelijk laden, het beginpercentage<br />

van de batterijen en de gewenste laadtijd.<br />

Podis ® -vlakbandkabel<br />

als voorinstallatie<br />

De Podis ® -vlakbandkabel verschaft makkelijk<br />

voeding aan tien laadpalen. De kabel wordt in<br />

opbouw tegen de muur bevestigd met eindstukken<br />

eraan gemonteerd. In de vlakbandkabel zitten de<br />

verschillende geleiders.<br />

Stekerbare voedingsmodules<br />

Op de vlakbandkabel wordt per laadpaal<br />

een Podis ® -connectiemodule met schroeven<br />

gemonteerd. Van de connectiemodule gaat het<br />

kapje open. De bedrading van de laadpalen<br />

komen in de module door een wartel. Door de<br />

vlakbandkabel gaan schroeven die contact maken<br />

met de geleiders.<br />

Nieuw in het Podis ® -<br />

gamma: afzekeringsmodule<br />

en dubbele aftakmodule<br />

Podis ® heeft twee nieuwe modules. Volgens het<br />

AREI moet elke laadpaal worden afgezekerd<br />

tegen elektrocutie. De vlakbandkabel is dit al<br />

in de zekeringkast, maar de aftakmodule zorgt<br />

decentraal voor afzekering. Er bestaat nu ook een<br />

dubbele aftakmodule.<br />

70 | INSTALLATIEENBOUW.BE


ELEKTROTECH<br />

Besparing van kosten en materiaal<br />

“Podis ® wordt zeker interessant vanaf vier tot<br />

vijf laadpalen”, aldus Koen Notelaers. “In een<br />

conventionele installatie lopen er vier tot vijf<br />

kringen naar de bestaande zekeringskast. Dankzij<br />

Podis ® is er maar één kring nodig via een<br />

adapter naar de zekeringskast. Vervolgens<br />

gebeurt de voeding naar de vier of vijf laadpalen<br />

decentraal.” De oplossing is goedkoper met<br />

minder materiaal gebruik. “Er zijn minder circuits<br />

nodig en aan bestaande leidingen wordt niet<br />

geraakt. De plaatsing van een extra zekeringskast<br />

wordt vermeden.”<br />

Hoge duurzaamheid<br />

Podis ® scoort hoog op duurzaamheid. Uit een<br />

vergelijking van Wieland met klassieke methodes<br />

is er 66 % minder materiaal nodig en de oplossing<br />

is 30 % goedkoper. De initiële installatietijd is<br />

65 % korter en bij uitbreiding van een eerder<br />

geplaatste installatie zelfs 88 % sneller.<br />

Voldoende vermogen<br />

“Podis ® mobiliseert niet het klassieke opstellingsvermogen,<br />

maar wel voldoende”, zegt Koen<br />

Notelaers. Tien laadpalen op een vlak band kabel<br />

geven een minimumv ermogen van 6 Ampère per<br />

laadpaal. “Een klassieke opstelling mobiliseert zoveel<br />

vermogen, dat de zekerings kast er niet op voorzien<br />

is. Dat wordt erg duur en is in de praktijk niet nodig.”<br />

“Het laad systeem beheert alles”, legt Koen Notelaers<br />

uit. “De software stelt de variabelen vast, zoals<br />

hoeveel auto’s tegelijk laden, het begin percentage<br />

van de batterijen en de gewenste laadtijd. Het<br />

verdeelt de laadcapaciteit over de wagens.”<br />

‘Elektrisch laden<br />

vergt een<br />

andere mindset’<br />

De plaatsing van e-laadpalen in de garages van<br />

kantoren, winkelcentra of appartementsblokken<br />

begint eerst beperkt en wordt dan uitgebreid.<br />

Bij traag laden<br />

Podis ® wordt ingezet bij traag opladen, dat<br />

overigens het elektriciteitsnet minder belast.<br />

Voertuigen staan uren geparkeerd: op het werk,<br />

thuis, tijdens enkele uren recreatie of shoppen.<br />

“Elektrisch laden vergt een andere mindset”, aldus<br />

Notelaers. “Het idee om pas te laden wanneer je<br />

batterij leeg is, is niet van toepassing. Het is laden<br />

wanneer je ergens parkeert. Meestal gebeurt<br />

opladen dus thuis of op kantoor. ❚<br />

Podis® wordt ingezet bij traag opladen, dat<br />

overigens het elektriciteitsnet minder belast.<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 71


M E E T I N S T R U M E N T A T I E<br />

Your climate and<br />

instrumentation specialist !<br />

Thies Silicium stralingssensoren, type 7.1419.xx.xxx<br />

TSI AccuBalance 8380<br />

Silicium stralingssensoren (Si-sensor) zijn een robuuste en<br />

betrouwbare oplossing voor de meting van zonnestraling, met name<br />

voor de bewaking van fotovoltaïsche (PV) systemen. Op basis van de<br />

constructie van het sensorelement dat overeenkomt met een PVmodule<br />

zijn ze ideaal als referentie voor de bewaking van PVsystemen.<br />

De 8380 is een instrument voor het meten aan diverse maten<br />

roosters of het balanceren van grote aantallen roosters.<br />

Deze micromanometer kan losgekoppeld worden van het<br />

instrument om zo gebruikt te worden als losse handmeter voor het<br />

meten van luchtsnelheid, luchthoeveelheid, verschil- en statische<br />

druk, temperatuur en relatieve vochtigheid.<br />

Toepassingsgebieden:<br />

•Zonnepanelen<br />

•Energie onderzoek<br />

•Zonnepaneel parken<br />

Features:<br />

•Analoge- en digitale uitgangen<br />

•Optionele temperatuurmodule<br />

Toepassingsgebieden:<br />

•Controle van ventilatie systemen<br />

•Balanceren van ventilatiesystemen<br />

•Drukmeting<br />

•Luchtsnelheid- en Relatieve vochtmetingen<br />

Naamloos-13 1 14-11-<strong>2023</strong> 15:58<br />

17-18<br />

12 e<br />

editie<br />

INTERNATIONALE VAKBEURS<br />

VOOR ZONNE-ENERGIE<br />

IN DE BENELUX<br />

9.30 - 20.00 9.30 - 18.00<br />

JAN 2024<br />

GENT - BELGIUM<br />

DE NUMMER 1 NETWERK- EN VAKBEURS IN BELGIË<br />

10.000 M² SOLAR BUSINESS<br />

www.intersolution.be<br />

Registreer nu<br />

online voor<br />

GRATIS toegang<br />

CODE:<br />

P1041287<br />

Æ


ELEKTROTECH<br />

Succesvolle eerste editie<br />

van Solar Solutions Kortrijk<br />

De nieuwe vakbeurs Solar Solutions Kortrijk,<br />

die plaatsvond op woensdag 25 en donderdag<br />

26 oktober <strong>2023</strong> in Kortrijk Xpo, bracht 6.048<br />

professionals uit de duurzame-energiesector<br />

in België en de omliggende regio’s samen om<br />

kennis uit te wisselen en zakelijke kansen<br />

te verkennen. Een mooi aantal, dat van de<br />

lanceringseditie een succes maakt.<br />

Tekst en beeld Kortrijk Xpo<br />

In twee hallen goed voor een totale expositieruimte<br />

van meer dan 12.600 m², kregen 125 exposanten<br />

de gelegenheid om hun producten en diensten te<br />

presenteren. De hallen waren met elkaar verbonden<br />

door de innovatieboulevard, waar de meest recente<br />

innovaties werden tentoongesteld, met inbegrip<br />

van kanshebbers voor de prestigieuze Innovation<br />

Awards van Solar Solutions.<br />

In totaal werden drie awards uitgereikt tijdens<br />

het evenement. Blubase werd bekroond voor zijn<br />

uitmuntende standuitstraling, wat resulteerde in<br />

de Beste Presentie Award. Cebeo werd met de<br />

Beste Promotie Award dan weer geëerd voor zijn<br />

effectieve klantuitnodiging. De Beste Innovatie<br />

Award ging naar de Seaforce zoutbatterij van<br />

Auton Energy, een innovatieve benadering om de<br />

opslagsector te versterken.<br />

Bezoekers hadden niet alleen de mogelijkheid<br />

om de stands van exposanten te verkennen, maar<br />

konden ook deelnemen aan talloze seminaries.<br />

Vooraanstaande sprekers zoals Wannes Demarcke<br />

van PV Vlaanderen en Arnaud Etienne van<br />

Techlink deelden waardevolle inzichten over markttrends<br />

in Vlaanderen en Wallonië. Jesse Hoekema<br />

van Aurora Energy Research presenteerde dan<br />

weer een heldere visie op de toekomst van de<br />

zonne-energiesector in België. Voorts waren<br />

er nog boeiende lezingen over energieopslag,<br />

energiemanagement en warmtepompen.<br />

Een ander hoogtepunt van het evenement waren<br />

de European Solar Games België, een wedstrijd<br />

georganiseerd door Esdec, Rexel en SolarEdge<br />

waarin installateurs PV-installaties zo snel, goed<br />

en veilig mogen moeten installeren. De winnaar<br />

werd bekroond met de Gouden Dakhaak. Dat was<br />

HMtechnics. DURASUN werd verdienstelijk tweede.<br />

De beurs ging door in Kortrijk Xpo.<br />

In twee hallen goed voor een totale<br />

expositieruimte van meer dan 12.600 m²,<br />

kregen 125 exposanten de gelegenheid om<br />

hun producten en diensten te presenteren<br />

Internationalisering<br />

De internationale Solar Solutions Beurs vond in<br />

maart <strong>2023</strong> ook al plaats in het Nederlandse<br />

Vijf huizen. Na Kortrijk deed de beurs op 29<br />

en 30 november ook nog Düsseldorf aan. In<br />

vergelijking met de eerste editie van Solar<br />

Solutions in Düsseldorf vorig jaar was de beurs<br />

daar verdrie voudigd in om vang. Volgend jaar<br />

wordt aan het programma ook nog Bremen als<br />

derde buitenlandse beurslocatie toegevoegd.<br />

Save the date voor Solar<br />

Solutions Kortrijk 2024<br />

De tweede editie van Solar Solutions Kortrijk zal<br />

plaatsvinden op 2 en 3 oktober 2024 in Kortrijk<br />

Xpo. De inschrijvingen voor exposanten werden in<br />

november opgestart. ❚<br />

De European Solar Games België vormden<br />

een hoogtepunt van de beurs.<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 73


Ervaring...<br />

www.serelec.be<br />

...voor de<br />

toekomst!<br />

EA 36.22 MI.PUCK<br />

astroklok • 100 geheugenplaatsen • 2 geschakelde uitgangen<br />

2 stuuringangen • programmeren via app • bedienen via app<br />

Advertentie_HugoMuller 197x113mm.indd 1 10/05/2021 16:02<br />

HELLO<br />

CHARGING<br />

Gedecentraliseerd powerbus systeem podis ® voor de<br />

Voedingsbekabeling van EV-Laadstations<br />

Het podis ® powerbus systeem is ideaal voor het verdelen van energie<br />

naar EV laadstations. Met dit gedecentraliseerd energiedistributiesysteem<br />

kan een groot aantal laadstations met slechts één voedingskabel<br />

worden aangesloten.<br />

Dit bespaart installatietijd, vereist minder kabel en vermindert de grootte<br />

van de verdeelkast aanzienlijk.<br />

UW VOORDELEN<br />

+ Tijdsbesparing: niet knippen of ontmantelen<br />

+ Flexibel: Op elke plaats en moment uitbreidbaar<br />

+ Veilig: Permanente hoge contactkwaliteit dankzij<br />

de podis ® technologie<br />

info@atem.be | https://charge.wieland-electric.com/en/


ELEKTROTECH<br />

Als fabrikant of verdeler moet je aangifte doen van welke thuisbatterijen of ESS je op de markt brengt.<br />

Breng je thuisbatterijen of ESS op de markt?<br />

Dan moet je voldoen aan de<br />

wettelijke aanvaardingsplicht<br />

Wist je dat je als producent of invoerder van energy storage systems (ESS) of thuisbatterijen in België moet voldoen aan de wettelijke<br />

aanvaardingsplicht, die inhoudt dat je de inzameling en verwerking van de afgedankte ESS en batterijen op je neemt? Bebat biedt op dat vlak<br />

een helpende hand.<br />

Tekst en beeld Bebat<br />

De aanvaardingsplicht, ook wel terugnameplicht<br />

genoemd, geldt voor iedereen die thuisbatterijen<br />

of ESS maar ook gewone batterijen en elektr(on)<br />

ische toestellen importeert of produceert en in<br />

België verkoopt, verhuurt, least of ter beschikking<br />

stelt. De aanvaardingsplicht omvat 7 wettelijk<br />

verplichte to-do’s:<br />

• je bedrijf registreren bij de drie gewestelijke<br />

overheden;<br />

• aangifte doen van welke thuisbatterijen of ESS<br />

je op de markt brengt;<br />

• (preventief) sensibiliseren rond het duurzame<br />

gebruik van batterijen;<br />

• inzameling organiseren: ADR-conform (ADR<br />

staat voor het vervoer van gevaar lijke goederen<br />

over de weg, red.) vervoer door goedgekeurde<br />

ophalers;<br />

• de afgedankte thuisbatterijen of ESS (laten)<br />

recycleren tot nieuwe grondstoffen;<br />

• recyclage-efficiëntie aantonen: de thuisbatterijen<br />

of ESS laten verwerken door goedgekeurde<br />

recyclagebedrijven;<br />

• rapporteren aan de overheden.<br />

Om aan al die verplichtingen te voldoen, kan je<br />

zelf een individueel aanvaardingsplichtplan of<br />

afvalpreventie- en beheersplan ter goedkeuring<br />

indienen bij de regionale overheden. Maar er<br />

is ook een eenvoudigere manier: aansluiten<br />

bij Bebat. Het enige wat je dan nog moet<br />

doen is: aangifte doen op het MyBatbaseplatform<br />

van je verkochte thuisbatterijen<br />

of ESS en de serienummers; de nodige<br />

bijdragen betalen.<br />

Bebat zorgt voor de gratis inzameling van de<br />

defecte of afgedankte ESS of thuisbatterijen<br />

van minder dan 200 kilo als de milieubijdrage<br />

werd betaald. Voor defecte of afgedankte ESS of<br />

thuisbatterijen boven 200 kilo biedt Bebat een<br />

oplossing op maat. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 75


ELEKTROTECH<br />

Mee zijn met elektrische keuringen<br />

Een gunstig keuringsverslag is de bekroning op een elektrische installatie. De weg ernaartoe kan tijdrovend zijn, van voorbereiding en<br />

controle tot administratie en opvolging. Technologische innovaties bij erkende controleorganismes helpen hierbij, al kan je als installateur ook<br />

de efficiëntie en het resultaat beïnvloeden. Bijblijven is de boodschap.<br />

Tekst KDV - Language & More | Beeld Unsplash en Pixabay<br />

Elektrische keuringen vormen een essentieel<br />

onderdeel van de veiligheidsprotocollen in de<br />

installatietechniek. Defecten in een elektrische<br />

installatie kunnen leiden tot brand of elektrocutie.<br />

Of het nu gaat om residentiële, commerciële of<br />

industriële projecten, het waarborgen van de<br />

elektrische veiligheid is je grootste prioriteit.<br />

Daarom wordt de installatie ook gekeurd, conform<br />

de voorschriften van het Algemeen Reglement op<br />

de Elektrische <strong>Installatie</strong>s (AREI). Het naleven<br />

van deze normen is een wettelijke vereiste én<br />

draagt bij aan de reputatie van professionals in<br />

de installatietechniek.<br />

De keuringsfrequentie hangt af van diverse<br />

factoren, zoals het type gebouw en de leeftijd<br />

van de installatie. Over het algemeen moet<br />

een installatie om de 25 jaar gekeurd worden,<br />

bij verhuur van een woning om de vijf jaar. Bij<br />

nieuwbouw moet je de installatie binnen de<br />

18 maanden na de eerste ingebruikname laten<br />

keuren en bij verkoop van een woning is een<br />

keuring ook verplicht.<br />

Als gevolg van de technische evolutie van<br />

elektrische installaties worden ook de regels<br />

bijgestuurd, zoals recent nog in juni <strong>2023</strong>. De<br />

Elektrische keuringen zijn een en-enverhaal:<br />

risicoanalyses, preventieve maatregelen en<br />

technologische tools die bijdragen aan een<br />

veiligere en duurzamere toekomst<br />

update van AREI houdt rekening met nieuwe<br />

technologieën en installaties, zoals laadpalen voor<br />

elektrische voertuigen, zonne-energiesystemen,<br />

energieopslagsystemen en slimme netwerken.<br />

Zo is het reglement up-to-date en sluit het<br />

aan bij de stijgende vraag naar duurzame<br />

energieoplossingen.<br />

Vroegtijdig opsporen helpt<br />

De keuring van installaties hoeft geen last te zijn.<br />

Door regelmatige controles kan je als installateur<br />

problemen vroegtijdig opsporen en corrigerende<br />

maatregelen nemen, waardoor ongelukken en<br />

schade aan eigendommen worden voorkomen.<br />

Zeker doen:<br />

• risicoanalyse en preventieve maatregelen: niet<br />

alleen bestaande problemen identificeren,<br />

ook potentiële risico's voor morgen voorspellen.<br />

Deze proactieve benadering stelt<br />

je in staat om preventieve maatregelen te<br />

nemen, zoals het upgraden van verouderde<br />

apparatuur, het implementeren van betere<br />

beveiligingsmaatregelen en het verbeteren van<br />

de betrouwbaarheid van de installatie;<br />

• rapportage en documentatie: gedetailleerde<br />

rapporten kunnen dienen als bewijs van<br />

naleving voor regelgevende instanties en ze<br />

bieden waardevolle informatie voor toekomstige<br />

inspecties en onderhoudswerkzaamheden;<br />

• apparaten & apps gebruiken: denk aan infraroodinspectie<br />

om temperatuurvariaties in<br />

elektrische systemen te detecteren, analyzers<br />

die de kwaliteit van de elektrische stroom<br />

meten, isolatietesters die controleren op<br />

lekstroom, enzovoort.<br />

Elektrische keuringen vormen een essentieel onderdeel van<br />

de veiligheidsprotocollen in de installatietechniek.<br />

Een gunstig keuringsverslag is de<br />

bekroning op een elektrische installatie.<br />

76 | INSTALLATIEENBOUW.BE


ELEKTROTECH<br />

The digital way<br />

Je eigen processen als installateur bijsturen en<br />

opvolgen gaat hand in hand met technologische<br />

innovaties die de keuringen zelf vereenvoudigen.<br />

Erkende keuringsorganismen werken veelal met<br />

digitale platformen waardoor de voortgang<br />

volledig online kan worden opgevolgd: vanaf de<br />

initiële keuringsaanvraag tot de administratieve<br />

opvolging, de uitvoering van de keuring en<br />

het raadplegen van de certificaten en attesten<br />

nadien. Wat tools en methoden betreft:<br />

geavanceerde meetapparatuur en drones voor<br />

inspecties op moeilijk bereikbare plaatsen<br />

verbeteren de efficiëntie en nauwkeurigheid van<br />

keuringsprocessen. The digital way it is.<br />

In een wereld waar elektriciteit een onmisbaar<br />

onderdeel van ons dagelijks leven is, spelen<br />

elektrische keuringen een onschatbare rol in<br />

het waarborgen van de integriteit en veiligheid<br />

van onze elektrische systemen. Als installateur<br />

druk je samen met de keuringsinstantie een<br />

stempel: je draagt bij aan een veiligere en<br />

duurzamere toekomst. ❚<br />

De keuringsfrequentie hangt af van<br />

diverse factoren, zoals het type gebouw<br />

en de leeftijd van de installatie.<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 77


INSTALLATIE&BOUW<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT<br />

PARTNER WORDEN<br />

VAN INSTALLATIE & BOUW?<br />

Zowel op de website als in de gedrukte<br />

versie bieden we u de mogelijkheid om<br />

onderdeel uit te maken van het overzicht<br />

met de meest gerenommeerde fabrikanten<br />

en toeleverancieres in de branche.<br />

Zo kunt u onder andere:<br />

• Toegevoegd worden als<br />

partner op de servicepagina’s<br />

van het vaktijdschrift<br />

• Een kosteloze vermelding krijgen in<br />

de geheel vernieuwde bedrijvenindex<br />

op installatieenbouw.be<br />

• Een gesponsorde positie met persoonlijke<br />

profielpagina op installatieenbouw.be<br />

verkrijgen<br />

• Uw eigen profielwidget inzetten,<br />

gekoppeld aan de redactionele content,<br />

nieuwsberichten en overige<br />

relevante marketingtools<br />

Ook geïnteresseerd?<br />

• Bel naar +32 50 36 81 70<br />

• Ga naar installatieenbouw.be/adverteren<br />

• Scan de QR code<br />

SCAN DE<br />

QR CODE<br />

Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze<br />

samenwerkingspakketten<br />

installatieenbouw.be


<strong>Installatie</strong>partners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

<strong>Installatie</strong>partners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

installatieenbouw.be/bedrijf<br />

AIRX BVBA<br />

Klein Dalenstraat 45D<br />

3020 HERENT<br />

T +32 498 53 76 48<br />

E info@airx.be<br />

BELIMO BELGIUM<br />

Cokeriestraat 3A<br />

1850 GRIMBERGEN<br />

T +32 2 210 56 86<br />

E info@belimo.be<br />

W www.belimo.be<br />

CLIMAWAYS BVBA<br />

Uilenbaan 148b<br />

2160 WOMMELGEM<br />

T +32 3 218 77 50<br />

E info@climaways.be<br />

W www.climaways.be<br />

EQUANS BELUX<br />

Boulevard Simón Bolívarlaan 34<br />

1000 BRUSSEL<br />

T +32 2 370 31 11<br />

E info@equans.be<br />

W www.equans.be<br />

W www.airx.be<br />

BECKHOFF AUTOMATION BVBA<br />

Klaverbladstraat 11.2/2<br />

3560 LUMMEN<br />

BOSTIK BENELUX<br />

Denariusstraat 11<br />

4903 RC Oosterhout<br />

T +32 9 255 17 17<br />

E vb.be@bostik.com<br />

W www.bostik.com<br />

DELABIE BENELUX<br />

Bergensesteenweg 1<strong>06</strong> A, bus 5<br />

1600 SINT-PIETERS-LEEUW<br />

T +32 2 520 16 76<br />

E info@delabiebenelux.com<br />

W www.delabiebenelux.com<br />

EURO-INDEX BV<br />

Leuvensesteenweg 607<br />

1930 ZAVENTEM<br />

T +32 2 757 92 44<br />

F +32 2 757 92 64<br />

T +32 13 25 22 00<br />

E verkoop@euro-index.be<br />

F +32 13 25 22 01<br />

W www.euro-index.be<br />

E info@beckhoff.be<br />

DUCO PROJECTS<br />

W www.beckhoff.be<br />

CALEFFI INTERNATIONAL N.V.<br />

Moesdijk 10<br />

6004 AX Weert<br />

T +31 495 54 77 33<br />

Handelsstraat 19<br />

8630 VEURNE<br />

T +32 58 33 00 33<br />

E info@duco.be<br />

FACQ<br />

F +31 495 54 84 02<br />

E info.nl@caleffi.com<br />

W www.duco.eu<br />

Leuvensesteenweg 536<br />

1930 ZAVENTEM<br />

B.E.G BELGIUM<br />

Generaal de Wittelaan 17 C<br />

2800 MECHELEN<br />

T +32 3 8878100<br />

W www.caleffi.com<br />

DRISTEEM BELGIUM<br />

Grote Hellekensstraat 54b<br />

3520 ZONHOVEN<br />

T +21 2 719 85 11<br />

E info@facq.be<br />

W www.facq.be<br />

E luxomat@beg-belgium.be<br />

W www.beg-luxomat.com/nl-be<br />

CATEC<br />

Turfschipper 114<br />

2292 JB Wateringen<br />

T +32 11 66 68 80<br />

E info@dristeembelgium.be<br />

W www.dristeem.com<br />

FERNOX<br />

- Alpha Metals Belgium NV -<br />

T + 31 174 272 330<br />

E info@catec.nl<br />

W www.catec.be<br />

Hoge Mauw 1050<br />

2370 ARENDONK<br />

T +32 14 44 50 01<br />

E belgium@fernox.com<br />

BEGETUBE NV<br />

ELTAKO SCHAKELMATERIAAL<br />

W www.fernox.com<br />

Kontichsesteenweg 53/55<br />

2630 AARTSELAAR<br />

T + 32 3 870 71 40<br />

F + 32 3 877 55 75<br />

E info@begetube.com<br />

CEBEO<br />

Eugène Bekaertlaan 63<br />

8790 WAREGEM<br />

T +32 56 23 80 00<br />

F +32 56 23 80 10<br />

E info@cebeo.be<br />

Verdeeld door SERELEC NV<br />

Gasmeterlaan 207<br />

9000 GENT<br />

T +32 9 223 24 29<br />

F +32 9 225 46 79<br />

E info@serelec.be<br />

FISCHER<br />

Schaliënhoevedreef 20 D<br />

2800 MECHELEN<br />

T +32 152 8 47 00<br />

E info@fischer.be<br />

W www.begetube.com<br />

W www.cebeo.be<br />

W www.eltako.be<br />

W www.fischer.be<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 79


<strong>Installatie</strong>partners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

<strong>Installatie</strong>partners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

installatieenbouw.be/bedrijf<br />

FLAMCO BELUX<br />

Alsembergsesteenweg 454<br />

1653 DWORP<br />

T +32 2 371 01 61<br />

E be.info@aalberts-hfc.com<br />

W www.flamcogroup.com<br />

KESSEL BELGIË SERVICE CENTER<br />

Antwerpse Steenweg 19<br />

9080<br />

LOCHRISTI<br />

T +32 3 689 35 81<br />

E info@kessel-belgie.be<br />

W www.kessel.com<br />

LINUM EUROPE NV<br />

Pieter Verhaeghestraat 20<br />

8520 KUURNE<br />

T +32 56 35 92 94<br />

E info@linum.eu<br />

W www.linum.eu<br />

PRIMAGAZ<br />

Kanaalweg 87<br />

3980 TESSENDERLO<br />

T +32 13 61 82 00<br />

E info@primagaz.be<br />

W www.primagaz.be/nl-be<br />

PROMAT<br />

gas.be<br />

GAS.BE<br />

Masuiplein 15<br />

1000 BRUSSEL<br />

T +32 2 383 02 00<br />

E info@gas.be<br />

W www.gas.be<br />

KSB BELGIUM<br />

Rue de l’Industrie 3<br />

1301 WAVRE<br />

T +32 10 435 211<br />

E infoBE@KSB.com<br />

W www.ksb.com/nl-be<br />

M&G GROUP<br />

Bleyveldstraat 11<br />

3320 HOEGAARDEN<br />

T +32 16 76 80 00<br />

E info-be@mg-group.com<br />

Bormstraat 24<br />

2830 TISSELT<br />

T +32 15 71 80 50<br />

E techniek@etexgroup.com<br />

W www.promat.com<br />

W www.burgerhout.be<br />

REMEHA NV<br />

Koralenhoeve 10<br />

GIRA GIERSIEPEN GMBH & CO<br />

Dahlienstraße 12<br />

42477 Radevormwald<br />

T +49 21 95 602 0<br />

LASERTOPO<br />

Markt 4<br />

9550 HERZELE<br />

T +32 53 62 71 67<br />

F +32 53 62 17 97<br />

2160 WOMMELGEM<br />

T +32 3 286 85 50<br />

F +32 3 354 54 30<br />

E info@remeha.be<br />

W www.remeha.be<br />

E info@gira.de<br />

E info@lasertopo.be<br />

W www.gira.de<br />

W www.lasertopo.be<br />

OBO BETTERMANN<br />

Bist 14<br />

2630 AARTSELAAR<br />

T +32 (0)3 870 74 00<br />

RENSON® VENTILATION NV<br />

Industriezone 2 Vijverdam<br />

HENCO INDUSTRIES NV<br />

Toekomstlaan 27<br />

2200 HERENTALS<br />

T +32 14 28 56 60<br />

E info@henco.be<br />

LECOT<br />

Vier Linden 9<br />

8501 HEULE<br />

T +32 56 36 45 11<br />

E info@lecot.be<br />

W www.lecot-raedschelders.com<br />

F +32 (0)3 887 40 00<br />

E info@obo.be<br />

W www.obo.be<br />

Maalbeekstraat 10<br />

8790 WAREGEM<br />

T +32 56 62 71 11<br />

F +32 56 60 28 51<br />

E info@renson.be<br />

W www.renson.be<br />

W www.henco.be<br />

ITHO DAALDEROP BELGIUM BVBA<br />

Brusselsesteenweg 498<br />

1731 ZELLIK<br />

T +32 2 20 796 30<br />

E info@ithodaalderop.be<br />

LEDVANCE<br />

Z.1 Researchpark 310<br />

1731 ZELLIK<br />

T +32 (0)2 550 68 20<br />

E benelux@ledvance.com<br />

PANASONIC FRANCE<br />

1-7, Rue du 19 Mars 1962<br />

92238 GENNEVILLIERS CEDEX<br />

T +33 1 70 48 91 73<br />

E info@eu.panasonic.com<br />

RESIDEO<br />

Hermes Plaza<br />

Hermeslaan 1H<br />

1831 DIEGEM<br />

T +32 2 4042300<br />

W www.ithodaalderop.be<br />

W www.benelux.ledvance.com<br />

W www.panasonic.com/fr/<br />

W www.resideo.com/be/nl/<br />

80 | INSTALLATIEENBOUW.BE


<strong>Installatie</strong>partners<br />

Voor uitgebreide informatie over de<br />

<strong>Installatie</strong>partners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

installatieenbouw.be/bedrijf<br />

REXEL<br />

Zuiderlaan 91<br />

1731 ZELLIK<br />

T +32 2 482 48 48<br />

E info@rexel.be<br />

W www.rexel.be<br />

SWEGON BELGIUM NV<br />

Chaussée de Tirlemont 102<br />

5030 GEMBLOUX<br />

T +32 81 62 52 52<br />

E info@swegon.be<br />

W www.swegon.be<br />

VAN MARCKE<br />

LAR Blok Zuid Z5<br />

8500 KORTRIJK<br />

T +32 56 23 75 11<br />

W www.vanmarcke.be<br />

VIESSMANN<br />

Hermesstraat 14<br />

1930 ZAVENTEM (Nossegem)<br />

T +32 2 712 <strong>06</strong> 66<br />

F +32 2 725 12 39<br />

E info@viessmann.be<br />

W www.viessmann.be<br />

VISMA BOUWSOFT<br />

Molenweg 9<br />

TESTO NV/SA<br />

VENTILAIR GROUP<br />

Pieter Verhaeghestraat 8<br />

8377 MEETKERKE<br />

T +32 50 45 40 80<br />

RITTAL NV<br />

Stokkelaar 8<br />

9160 LOKEREN<br />

T +32 9 353 91 11<br />

F +32 9 355 68 62<br />

E info@rittal.be<br />

Industrielaan 19<br />

1740 TERNAT<br />

T +32 2 582 03 61<br />

F +32 2 582 62 13<br />

E info@testo.be<br />

W www.testo.com<br />

8520 KUURNE<br />

T +32 56 36 21 20<br />

F +32 56 36 21 21<br />

E be@ventilairgroup.com<br />

W www.ventilairgroup.be<br />

E info@bouwsoft.be<br />

W www.bouwsoft.be/nl<br />

WAGO BELUX<br />

Excelsiorlaan 11<br />

1930 ZAVENTEM<br />

T +32 2 717 90 90<br />

W www.rittal.be<br />

E info-be@wago.com<br />

VENTILINE NV<br />

W www.wago.com/be-nL<br />

THERMOCOMFORT<br />

Nijverheidslaan 1524<br />

SPELSBERG<br />

Tiensesteenweg 36<br />

3000 LEUVEN<br />

T +32 2 486 75 75<br />

Industrieweg 19<br />

2390 MALLE<br />

T +32 3 231 88 84<br />

F +32 3 231 01 74<br />

E info@thermocomfort.be<br />

3660 OUDSBERGEN<br />

T +32 89 50 40 02<br />

F +32 89 41 49 43<br />

E info@ventiline.be<br />

W www.ventiline.be<br />

WEISHAUPT<br />

Paepsemlaan 7<br />

1070 BRUSSEL<br />

E sales@spelsberg.be<br />

W www.spelsberg.be<br />

W www.engels.be<br />

E info@weishaupt.be<br />

W www.weishaupt.be<br />

SPIROTECH<br />

Essenschotstraat 1<br />

3980 TESSENDERLO<br />

T +32 800 78 888<br />

TROX BELGIUM NV<br />

Paepsemlaan 18g<br />

1070 BRUSSEL<br />

T +32 2 522 07 80<br />

F +32 2 520 21 78<br />

E info@trox.be<br />

VIEGA<br />

Planet I business park<br />

Tollaan 101 c<br />

1932 SINT-STEVENS-WOLUWE<br />

T +32 2 551 55 10<br />

F +32 2 503 14 33<br />

E info@viega.be<br />

a Wieland Holding company<br />

WIELAND ELECTRIC<br />

Bedrijvenpart de Veert 4<br />

2830 WILLEBROEK<br />

T +32 3 866 18 00<br />

E info@wieland-electric.com<br />

W www.spirotech.be<br />

W www.trox.be<br />

W www.viega.be<br />

W www.wieland-electric.com<br />

INSTALLATIEENBOUW.BE | 81


RELATIEVE VOCHTIGHEID 40-60%<br />

VOOR EEN BETER EN GEZONDER BINNENKLIMAAT<br />

• Verlaagde afwezigheid door ziekte<br />

• Sterk verminderd risico op verspreiding van bacteriën en virussen<br />

• Minder oogirritatie<br />

ZIEKENHUIS<br />

• Geen risico op elektrostatisch gerelateerde problemen<br />

• Verhoogd rendement van productieprocessen<br />

• Betere bewaring van vochtgevoelige materialen<br />

MUSEA<br />

KANTOOR<br />

PHARMA<br />

www.dristeembelgium.be • info@dristeembelgium.be • Tel +32 11 666 880


THE SIMPLY<br />

ONE FOR<br />

EVERYONE.<br />

Ama Porter<br />

Meer varianten, meer mogelijkheden!<br />

De volledig overstroombare motorpompunit wordt overal<br />

gebruikt waar afvalwater betrouwbaar, snel en efficiënt moet<br />

worden verpompt - bijvoorbeeld voor het leegpompen van<br />

ondergrondse parkeergarages, het afvoeren van water uit<br />

gebouwen of het legen van retentiebekkens.<br />

Nu we het AmaPorter-assortiment aanzienlijk hebben uitgebreid,<br />

bieden we een versie die geschikt is voor vrijwel elk scenario.


www.begetube.com<br />

WHERE EXPERTS CONNECT<br />

alpex-duo ® XS isol met 13 mm isolatie<br />

De oplossing voor het aansluiten van een warmtepomp<br />

■<br />

Ontdek het volledige gamma alpex-duo® XS<br />

meerlagenbuis en PPSU perskoppelingen<br />

op www.begetube.com.<br />

BEGETUBE N.V. | Kontichsesteenweg 53 - 55 B-2630 Aartselaar - t + 32 3 870 71 40 - info@begetube.com

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!