Installatie & Bouw 06 2023

6
INSTALLATIE&BOUW
NUMMER 6 - 2023
december - januari
installatieenbouw.nl
PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT
INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT
INSTALLATIEENBOUW.NL
INCLUSIEF HET VAKKATERN
VSK+E 2024 | OPLEIDING & TRAINING | ROOKGASAFVOEREN | TECHNISCHE GROOTHANDELS

Najaarsdeal:
Gratis sweater
Bij je Snickers Workwear jack *
1148 AllroundWork
Wind- en
Waterbestendig
Winterjack
1102 AllroundWork
Waterproof 37.5®
Isolerend Jack
1100 AllroundWork
37.5® Isolerend Jack
1107 AllroundWork
37.5® Isolerend
Damesack
Vind hier je Snickers dealer:
* Geldig bij aankoop van één Snickers Workwear Jack
1148 / 1107 / 1100 / 1102, zolang de voorraad strekt.

Belimo brings
together
what belongs
together.
WILT U OOK MEER VERDIENEN AAN MINDER WERK?
PreFIX
O.a. een tekort aan montage personeel, korte doorlooptijd op projecten en het
reduceren van de faalkosten, vormen de basis waarmee wij u kunnen ontzorgen;
Elektrotechnisch; o.a. voorgemonteerde klant specifieke kabeltypen / kortere of
langere kabellengten / connectoren
Hydraulisch; o.a. voorgemonteerde leidingen / bochten / koppelingen / fittingen
Voorgeprogrammeerde intelligente aandrijvingen / oplossingen
Uitvoeren van functietesten op customized producten
Labelen op locatie niveau
Maatwerk afgestemd op uw (project) wensen
Wij werken met gerenommeerde merken en bieden u de bekende Belimo garantie!
UW KENNIS, ONZE ZORG
Trainingen
Klassikale en individuele trainingen
Trainingen in ons Kenniscentrum
Onlinetraining
Training op locatie
Train de trainer concept
Hands-on training
Product training
Training op maat
Training optimaliseren
klimaatinstallaties
Wilt u deelnemen aan één van onze trainingen? Neem dan contact op met één van de Belimo Sales Support Binnendienst medewerkers.
Stuur een email naar kenniscentrum@belimo.nl of neem contact op via de chat.
RETROFIT+
Onze innovatieve technieken spelen een sleutelrol bij het transformeren van „grijze“ naar groene klimaatinstallaties.
6-9 februari, Stand 8E100
BEZOEK ONS OP DE VSK
BELIMO Servomotoren B.V.
+31 (0)578 576 836, info@belimo.nl, www.belimo.nl

UITGAVE
6
VOORWOORD
Onze toekomst draait om jou
De installatiesector bevindt zich in de grootste transitie in haar geschiedenis: van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen zoals zon,
wind en water. Om Nederland succesvol te verduurzamen én om de ambitieuze klimaatdoelstellingen te behalen, is naast onze klimaatinstallaties
een belangrijke rol weggelegd voor de elektrotechniek. En ook veiligheid, circulariteit en het boeien, binden en behouden van personeel staan
onverminderd hoog op onze agenda’s. Thema’s die van 6 tot en met 9 februari 2024 harmonieus samenkomen tijdens VSK+E 2024 in de Jaarbeurs
Utrecht, waardoor één complete beurs voor de sector ontstaat. Hoofdthema dit jaar is: ‘Onze toekomst draait om jou!’
In deze editie van Installatie & Bouw besteden we uitgebreid aandacht aan VSK+E 2024. Zo vertellen diverse partners welke producten en
innovaties we in hun stand mogen verwachten. Van het inregelen van klimaatinstallaties tot luchtbevochtiging en van data-ontsluiting en dataanalyse
tot kabelmanagement en energiedistributie. Andere thema’s die in deze uitgave aan bod komen, zijn Rookgasafvoeren en Technische
Groothandels. Zeer de moeite waard is bovendien ons thema Opleiding & Training. Om bij te blijven in de snel veranderende markt, is (regelmatige)
training namelijk van essentieel belang. Naast de erkende opleidingscentra spelen ook steeds meer fabrikanten hierop in. Bijvoorbeeld
middels eigen academies, in-house trainingsmogelijkheden en training-on-the-job.
Zijn het dan alleen algemene onderwerpen die deze keer de klok slaan? Zeker niet! We hebben ook diverse mooie projecten voor u beschreven.
Een mooi voorbeeld vinden we in Tilburg, waar het ijssportcentrum van eredivisieclub Tilburg Trappers recent ingrijpend is verbeterd en
verduurzaamd. Onderdeel van de verbetering en verduurzaming is een compleet nieuwe opwekkingsinstallatie met warmtepompen en een
droge koeler. Basisschool De Kom in Druten beschikt sinds kort over decentrale ventilatie-units met warmteterugwinning, die zonder grote
bouwkundige ingrepen geplaatst konden worden en dankzij een nieuwe luchtbehandelingsinstallatie in nachtclub Escape in Amsterdam kunnen
bezoekers weer comfortabel dansen tot het licht wordt. En ook in het nieuwe gebouw van hogeschool Rotterdam Business School heeft
de installatietechniek een hoofdrol gekregen. In het artikel over STACK Rotterdam staan we met name stil bij het toegangscontrolesysteem,
waarbij deurvideo en toegangscontrole slim gecombineerd worden.
Andere onderwerpen die in deze Installatie & Bouw aan bod komen, zijn vloerverwarming, ventilatie, het belang van vuil- en luchtafscheiding,
de juiste werkkleding, inbouwdozen, intercomsystemen, personeelswerving en de beurs Light+Building. Kortom: we hebben weer een bomvolle
uitgave voor u. Namens het team van Louwers Uitgeversorganisatie wens ik u veel leesplezier, een fijne kerst en alle goeds voor 2024!
Lieke Bousema

INSTALLATIE&BOUW
PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK,
KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT
COLOFON
Jaargang 10 • nummer 6 • 2023
Verschijnt 6 x per jaar
ISSN 2214-4196
UITGEVER
Schatbeurderlaan 6
Postbus 249, 6000 AE Weert
+31 495 45 00 95
info@louwersmediagroep.nl
louwersmediagroep.nl
EINDREDACTIE
Lieke Bousema
8
REDACTIETEAM
Lieke Bousema, Chris Elbers, Desiree Pennings en
Tom Rampelbergh
PROJECTMANAGEMENT
Sander van Hout
s.vanhout@louwersmediagroep.nl
Yakup Yalcin
y.yalcin@louwersmediagroep.nl
SECRETARIAAT
Manuela Depenbrock,
Sandra Reijnders
ADVERTENTIES
Een hoge resolutie PDF moet worden aangeleverd via
de AdPortal. Mocht u nog geen uploadlink hebben
ontvangen, stuur een email naar traffic@louwersmediagroep.nl
ABONNEMENTPRIJS
Nederland: € 90,00 per jaar excl. BTW
Buiten Nederland: € 142,00 per jaar excl. BTW
ING bank: IBAN NL46INGB0000417165
BIC INGBNL2A
t.n.v. Louwers Mediagroep
o.v.v. Installatie & Bouw magazine
Informatie over abonnementen:
+31 495 45 00 95
ADRESWIJZIGINGEN
Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing
naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland
OPZEGGINGEN
Indien twee maanden voor het verstrijken van de
abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van
op zegging is ontvangen, wordt het abonnement
auto matisch met een jaar verlengd.
DOELGROEP
Verspreiding vindt plaats via abonnementen en via
gerichte distributie in controlled circulation aan
adviesbureaus architecten, aannemers, installateurs,
gemeenten, grote industriële organisaties, opdrachtgevers,
projectontwikkelaars, zorginstellingen, woningbouwverenigingen
(semi-)overheidsinstellingen,
brancheorganisaties en toeleveranciers.
VORMGEVING/ART DIRECTION
studio@louwersmediagroep.nl
DRUKWERK
Drukkerij Hendrix, Peer
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd
zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder
bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar
beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen
enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.
Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor
schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen
en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.
Duurzame technieken helpen Tilburg Trappers vooruit 8
Kleine units, groots resultaat 10
Dansen tot het licht wordt 12
De Pen: ‘Ons vak promoten is van levensbelang’ 16
THEMA OPLEIDING & TRAINING
Inspirerend kijkje in de keuken 18
Learn today, lead tomorrow 20
ComfortHub biedt gratis trainingen voor GreenDealers 23
Compact wtw-ventilatiesysteem voor woningen 26
Verwarm en verkoel je woning energiezuinig met een aircoheater 28
‘Geen praatjes, maar vakwerk’ 32
THEMA VSK+E 2024
20 28
Onze toekomst draait om jou! 34
‘De luchtvochtigheid op onze werkplek is vaak veel te laag’ 36
Goed gebouwbeheer start met data-ontsluiting en data-analyse 38
Met minimale aanpassingen en kosten naar een ‘groene’ klimaatinstallatie 41
Compleet E-assortiment voor de totaalinstallateur 42
Decentrale klimaatbeheersing voor elk klaslokaal 44
Slimme combinatie van ventilatiesystemen voor elk type woning 46
Betaalbare, breed inzetbare én toekomstbestendige klimaatoplossingen 48
Tijd om uit te pakken 52
Unieke ventilatie-eenheid van eigen bodem 54
Power through light 56

INHOUD
34
57 68
73
Duurzame en efficiënte ventilatie-units overtreffen ErP-vereisten 58
Het belang van vuil- en luchtafscheiders 60
Hoofdrol voor de installatietechniek 62
Kleren maken de vakman 65
THEMA ROOKGASAFVOER
Veilig, compleet en 100% luchtdicht 66
Veilig, verantwoord en betrouwbaar 68
Altijd voldoende kou 70
Altijd en overal in control 72
THEMA TECHNISCHE GROOTHANDEL
Technische uitdaging? Kom verder! 76
Van A naar Anders 78
Groene vloerverwarmingssystemen, Made in Holland 80
‘Complete luchttechnische installatie draagt bij aan groei- en duurzaamheidsambitie’ 83
Technisch hoogstandje voor Scala College 85
Nieuwe oplossingen voor warmtepompen en aircosystemen 86
VAKKATERN ELEKTROTECH
89
6
INSTALLATIE&BOUW PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT
INSTALLATIEENBOUW.NL
INSTALLATIE&BOUW
NUMMER 6 - 2023
december - januari
installatieenbouw.nl
PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT
VSK+E 2024 | OPLEIDING & TRAINING | ROOKGASAFVOEREN | TECHNISCHE GROOTHANDELS
Cover: De Heat Comfort Line
van Watts omvat geavanceerde
elektronische warmte afleversets.
Beeld: Sam Warnaar, Vyzual
creatief marketing bureau
Blijf gratis en eenvoudig op de
hoogte van het laatste nieuws.
Volg ons op social media en meld
je aan voor onze nieuwsbrief!
installatieenbouw.nl
Installatiepartners 101

TILBURG IJSSPORTCENTRUM TILBURG
DUURZAME TECHNIEKEN HELPEN
TILBURG TRAPPERS VOORUIT
IJssportcentrum Tilburg is al een kwart eeuw dé thuisbasis voor eredivisieclub Tilburg Trappers. Deze ijshockeyclub won al vijftien keer
het Nederlandse landskampioenschap én de Nederlandse beker. Bovendien is de club zeer succesvol in de Duitse Oberliga. Om te zorgen
dat de ijshockeyers onder de beste omstandigheden kunnen spelen en trainen, is tussen begin juni en eind september 2023 een ingrijpende
verbetering en verduurzaming uitgevoerd. Hierbij is de Trias Energetica als uitgangspunt genomen. De werkzaamheden zijn in opdracht van
de gemeente Tilburg en Sportbedrijf Tilburg uitgevoerd door BAM Bouw en Techniek – Gebouwservices Zuid, terwijl Western Airconditioning
de nieuwe opwekkingsinstallatie leverde.
Tekst Lieke Bousema | Beeld BAM Bouw en Techniek – Gebouwservices Zuid
Het ijssportcentrum dateert uit 1998 en biedt ruimte
aan een indoor ijshockeybaan, horeca, retail en kantoren.
BAM Bouw en Techniek – FM Services voert al
vele jaren onderhoud uit aan het gebouw, waarvan
de technische installaties na 25 jaar aan het eind
van hun technische levensduur waren gekomen. Het
natuurlijke vervangingsmoment is heel voortvarend
door de gemeente Tilburg en Sportbedrijf Tilburg
aangegrepen om het ijssportcentrum te verduurzamen
en toekomstbestendig te maken. Hierbij werd
de samenwerking gezocht met BAM Bouw en Techniek
– Gebouwservices Zuid. “Conform de Trias Energetica
hebben wij diverse maatregelen genomen om
de energievraag in het ijssportcentrum te beperken”,
vertelt projectmanager Coen Teeuwen. “Denk bijvoorbeeld
aan de kierdichting van de toegangsdeuren
en de toevoeging van nieuw en hoogwaardig
geïsoleerd glas in de voorgevel. Voor de vraag die
resteert, hebben wij duurzame energiebronnen zoals
zonnepanelen en warmtepompen toegevoegd. Hierdoor
is de vraag naar fossiele brandstoffen tot een
minimum beperkt. In plaats van een gasmeter van
G160 volstaat een gasmeter van slechts G25.”
Mistvorming voorkomen
In navolging van bovengenoemde werkzaamheden,
heeft BAM Bouw en Techniek – Gebouwservices Zuid
vijf van de zes luchtbehandelingsunits vervangen
door energiezuinige alternatieven met warmteterugwinning,
in combinatie met laag temperatuur verwarmers.
“Bovendien zijn twee luchtbehandelingskasten
additioneel uitgevoerd met koeling”, aldus Teeuwen.
“Omdat de zesde en grootste unit (50.000 m 3 /h)
van de ijshal niet vervangen kon worden, is deze
compleet gerenoveerd en voorzien van energiezuinige
EC-ventilatoren en twincoil warmteterugwinning.
Ook is een ontvochtigingsinstallatie aan de luchtbehandelingsunit
gekoppeld, zodat het absolute vochtgehalte
in de ijshal niet boven de 5 gr/kg absoluut
vocht uitkomt. Hierdoor wordt mistvorming boven de
ijsvloer ondervangen.” Project Engineer Dave Litjens
van DLS Projects: “In de technische ruimtes en op
het dak zijn bijna alle installaties inclusief kanalen
en leidingwerk vervangen. Bovendien heeft het ijssportcentrum
nieuwe meet- en regeltechniek en een
nieuwe krachtverdeler gekregen.”
Duurzame opwekking van
warmte en koude
Voor de opwekking van warmte en koude is een
omkeerbare Tetris W HP 19.2 water/water-warmtepomp
van Western Airconditioning geïnstalleerd,
die de restwarmte van de ijsmachine als duurzame
bron benut. “De warmtepomp, met een koelvermogen
van 170 kW (ESEER van 5,1) en een verwarmingsvermogen
van 212 kW (SCOP van 5,6) produceert
een watertemperatuur van 45°C en dient als
basis voor de warmte-/koude-opwekking van de installaties”,
vertelt Technisch Commercieel Adviseur
François van Gorkom. “In IJssportcentrum Tilburg
zijn tevens twee Tetris W TB 7.2 Booster warmtepompen
geïnstalleerd, die zorgen voor een wateruittredetemperatuur
van 75°C. Het verwarmings-
De warmtepomp (hoge unit) en Booster
warmtepomp (lage unit) van Western
Airconditioning in de technische ruimte.
8 | INSTALLATIEENBOUW.NL

IJSSPORTCENTRUM TILBURG TILBURG
‘De ijshockeyclub ervaart een duidelijk
verbeterd klimaat, een kwaliteitsverbetering
van het ijs en meer zuurstof in de lucht’
het nieuwe halklimaat, besluit hij. “De ijshockeyclub
ervaart een duidelijk verbeterd klimaat, een
kwaliteitsverbetering van het ijs en meer zuurstof
in de lucht waardoor de sportprestaties nog
verder kunnen verbeteren. En daar doen we het
uiteindelijk voor.” ❚
vermogen per Booster warmtepomp bedraagt 72
kW, met een seizoensrendement (SCOP) van 4,23.”
Litjens: “De Booster warmtepompen voorzien in de
warmtapwateropwekking voor de kleedruimten
en de ijsveegmachine. Want in tegenstelling tot
wat de naam doet vermoeden, gebruikt een ijsveegmachine
een dun laagje warm water om een
spiegelgladde en schone ijsbaan te realiseren.”
Uitstekende
prijs-kwaliteitverhouding
De keuze voor de warmtepompen van Western
Airconditioning was volgens Litjens en Teeuwen
een logische, vanwege de uitstekende prijskwaliteitverhouding
en juiste specificaties. Bovendien
konden de warmtepompen just-in-time
geleverd worden. In navolging van de Booster
warmtepompen is de omkeerbare warmtepomp
tevens gekoppeld aan een droge koeler van 215
kW voor het laden/ontladen van energie met
behulp van de buitenlucht. “Drie kleine cv-ketels
(100 kW) in cascade-opstelling kunnen eventueel
benodigd extra (piek)vermogen leveren bij
koude dagen. Buiten de technische ruimten zijn
de radiatoren in het gebouw vervangen door
laagtemperatuurversies.”
Forse kwaliteitsverbetering,
meer zuurstof
Zowel de bouwfysische verbeteringen als de werkzaamheden
aan de klimaat- en elektrotechnische
installaties zijn uitgevoerd tijdens de zomerstop
van de ijshockeyclub, vertelt Teeuwen. “Eind maart
kregen we de opdracht gegund en in juni al startten
de werkzaamheden. In een periode van slechts
14 weken hebben wij de bestaande installaties
gedemonteerd en vervangen door energiezuinige
alternatieven, waardoor het ijssportcentrum nu
profiteert van een aanzienlijk lager energieverbruik.”
De Tilburg Trappers zijn zeer tevreden met
De droge koeler van Western Airconditioning zorgt
voor het laden/ontladen van energie met behulp
van de buitenlucht.
INSTALLATIEENBOUW.NL | 9

DRUTEN DE KOM
KLEINE UNITS, GROOTS RESULTAAT
De Deense ventilatiefabrikant Airmaster is al meer dan 30 jaar gespecialiseerd in het verbeteren van de luchtkwaliteit in scholen, kantoren
en kinderdagverblijven. “De ramen openzetten is natuurlijk de makkelijkste manier van ventileren”, weet projectadviseur Jean-Paul Pil. “Om
de ventilatie écht op orde te krijgen echter, in alle seizoenen, zijn structurele oplossingen nodig. Oplossingen zoals decentrale ventilatie-units
met warmteterugwinning, die gezonde binnenlucht en behoud van warmte combineren. Zónder dat grote bouwkundige ingrepen nodig zijn.
“Met onze Airmaster (AM) units kunnen we hier heel breed en compleet in voorzien.” Ook basisschool De Kom in Druten koos voor decentrale
ventilatie om de luchtkwaliteit en het thermisch comfort in de klaslokalen te verbeteren.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Airmaster
Dankzij het hoge plug & play-gehalte van de Airmaster ventilatie-oplossingen, kon Megens Installaties
2 à 3 units per dag plaatsen.
Airlinq bedieningsunit voor de lokale bediening
van de decentrale ventilati-unit.
In basisschool De Kom wordt speciaal onderwijs
gegeven aan kleine groepen leerlingen met autisme,
ernstig meervoudige beperkingen en/of
externaliserend gedrag. Om voor hen een fijne en
comfortabele ontwikkel- en leeromgeving te realiseren,
conform de nieuwste eisen en inzichten,
nam De Kom contact op met Megens Installaties.
Dit eveneens in Druten gevestigde installatiebedrijf
adviseerde een decentraal ventilatiesysteem
met warmteterugwinning van Airmaster, dat een
optimale luchtkwaliteit verenigt met een zo laag
mogelijk energieverbruik.
Ruim binnen de normen
“Megens Installaties is een vertrouwde partner
van Airmaster”, vertelt Pil. “In de voorbereidende
fase heeft de installateur al in kaart gebracht in
welke ruimtes decentrale units geplaatst moeten
worden en op welke posities. Maar ook hoeveel
leerlingen in elk lokaal verblijven en hoeveel geluid
de units maximaal mogen produceren, om
overprikkeling te voorkomen. Op basis van alle
specificaties en de Frisse Scholen ambitie van De
Kom hebben wij de juiste capaciteiten en systeemoplossingen
bepaald.” Doordat het aantal
leerlingen per klas gering is, werd het mogelijk
om met kleinere units te werken, vertelt Pil. “Om
in aanmerking te komen voor de Specifieke Uitkering
Ventilatie in Scholen (SUViS) moest het
ventilatiesysteem ten minste voldoen aan Frisse
Scholen klasse C. Bovendien moesten het energieverbruik
en CO 2
-niveau gedurende minstens
een jaar gelogd worden. Omdat in elk lokaal
maximaal vijftien leerlingen aanwezig zijn, volstaan
in dit project onze AM500 units, met een
maximaal luchtvolume van 550 m 3 /h. Daarmee
blijven we ruim binnen de verplichte 21,6 m 3 /h
10 | INSTALLATIEENBOUW.NL

DE KOM DRUTEN
Basisschool De Kom in Druten koos voor decentrale ventilatie om de luchtkwaliteit en het thermisch comfort in
de klaslokalen te verbeteren.
Omdat in elk lokaal maximaal vijftien leerlingen
aanwezig zijn, volstaan in dit project de
AM500 units, met een maximaal luchtvolume
van 550 m 3 /h.
per persoon (Frisse Scholen Klasse C). Met onze
internetgestuurde Airlinq Online regeling kunnen
het energieverbruik en CO 2
-niveau eenvoudig opgevolgd
en geregistreerd worden.”
2-3 units per dag
In totaal heeft Airmaster 13 units geleverd, die
gedeeltelijk ingebouwd zijn in de verlaagde plafonds.
Voor de afvoer van vervuilde binnenlucht
zijn roosters in de gebouwgevel voorzien. “Om onrust
onder de leerlingen te voorkomen en om de
normale werking van de school niet te verstoren,
zijn alle werkzaamheden buiten schooltijd en in
de vakanties uitgevoerd”, vertelt Pil. “Al onze units
worden volledig voorgeprogrammeerd geleverd,
dus de installateur hoeft ze enkel op te hangen en
elektrisch aan te sluiten. Dankzij het hoge plug &
‘Om de ventilatie écht op orde te krijgen,
in alle seizoenen, zijn structurele
oplossingen nodig’
play-gehalte van onze ventilatie-oplossingen, kon
Megens Installaties 2 à 3 units per dag plaatsen.”
Vernieuwd Airlinq Online platform
De Airlinq Online cloudoplossing van Airmaster is
recent uitgebreid met een kalenderfunctie, waarin
schoolbesturen heel eenvoudig hun vakanties en
studiedagen kunnen ingeven, vertelt Pil. “Door
op deze dagen de luchtverversing terug te brengen
naar een minimaal niveau, kan veel energie
worden bespaard.” Bovendien worden storingen
of gewenste filterwissels voortaan via de mail
gecommuniceerd, waardoor direct de juiste acties
opgestart kunnen worden, besluit hij. “Hierdoor
zijn kantoren, kinderdagverblijven en scholen 365
dagen per jaar verzekerd van gezonde binnenlucht,
een energetische werking en een optimaal
thermisch comfort.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 11

AMSTERDAM NACHTCLUB ESCAPE
NIEUWE LUCHTBEHANDELINGSINSTALLATIE NACHTCLUB ESCAPE ZORGT VOOR
MEER COMFORT EN EEN LAGER ENERGIEVERBRUIK
DANSEN TOT HET LICHT WORDT
Nachtclub Escape op het Rembrandtplein in Amsterdam is recent voorzien van een nieuwe luchtbehandelingsinstallatie, waardoor bezoekers
meer comfort ervaren en het energieverbruik flink gereduceerd wordt. Zowel de engineering als vervanging werden uitgevoerd door Airco
HP, dat de levering van de luchtbehandelingsunits gunde aan Systemair.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Airco HP
Omdat in de nieuwe situatie wordt gewerkt met geconditioneerde lucht, is het dakkanaalwerk geïsoleerd en afgewerkt.
“De luchtbehandelingsunits van nachtclub Escape
dateerden nog van 1986 en waren aan het
eind van hun technische levensduur gekomen”,
vertelt Jasper van den Heuvel, eigenaar van
Airco HP. “De eigenaar van de nachtclub vroeg
ons daarom een vervangingsvoorstel te maken,
met oog voor duurzaamheid en energiezuinigheid
en waarbij ook voorbehandeling van frisse
buitenlucht (koeling en verwarming) mogelijk
werd. Op locatie hebben wij een nulmeting
van de bestaande installatie uitgevoerd. Ook
hebben wij de wensen van de opdrachtgever,
de technische mogelijkheden van het gebouw
en de randvoorwaarden van de locatie in kaart
gebracht, op basis waarvan de engineering is
gestart.” Hierbij werd al gauw Systemair betrokken.
“We hebben drie leveranciers benaderd om
een aanbieding voor de nieuwe luchtbehandelingsunits
te maken”, vertelt Patrick van de Brug,
specialist Ventilatietechniek, Airconditioning en
Warmtepompen bij Airco HP. “Systemair bleek de
enige leverancier die units kon leveren die pasten
bij de klantwensen en bij wat wij zelf voor
ogen hadden.”
Beperkte ruimte
“Wij werden in november 2022 door Airco HP
benaderd, om een vervangingsvoorstel met warmteterugwinning
uit te werken”, vertelt Ron Gijsbertsen,
Accountmanager bij Systemair. “Samen
met Jasper en Patrick heb ik de bestaande situatie,
wensen en randvoorwaarden geëvalueerd,
waarbij met name de beperkte ruimtes op het dak
voor uitdagingen zorgden. Bovendien hadden we
te maken met een naastgelegen woning. Op mijn
advies is bijvoorbeeld de grootste luchtbehandelingsunit
gedraaid opgesteld ten opzichte van zijn
12 | INSTALLATIEENBOUW.NL

NACHTCLUB ESCAPE AMSTERDAM
Met name de beperkte ruimtes op het dak zorgden voor uitdagingen.
De nieuwe dakinstallatie.
voorganger, zodat minder dakkanaalwerk nodig
was. Ook vindt hierdoor minder geluidsoverdracht
plaats naar de naastgelegen bebouwing.”
Ventilatie op basis van onderdruk
In totaal heeft Systemair vier Geniox luchtbehandelingsunits
geadviseerd en geleverd: één toevoerunit
van 28.500 m 3 /h, twee toevoerunits van
17.000 m 3 /h en een retourunit van 26.000 m/h.
“De toevoerunits zijn voorzien van een filter, die fijnstof
en andere vervuiling uit de aangezogen buitenlucht
elimineert”, aldus Gijsbertsen. “Vervolgens
wordt de lucht voorbehandeld door de ventilator en
DX-batterij, alvorens deze de ruimtes wordt ingeblazen.
De retourunit zuigt gebruikte binnenlucht aan
en voert deze af naar buiten, waardoor onderdruk
in de ruimtes gecreëerd wordt. Op basis hiervan
stroomt automatisch voldoende geconditioneerde
verse lucht naar binnen.”
Bijvoorbeeld de grootste luchtbehandelingsunit is
gedraaid opgesteld ten opzichte van zijn voorganger,
zodat minder dakkanaalwerk nodig was.
‘Vanwege de locatie aan het
Rembrandtplein, moesten in één
complete hijssessie alle bestaande
luchtbehandelingsunits verwijderd en alle
nieuwe units geplaatst worden’
Aanzienlijke energiebesparing
Alle Geniox units beschikken over een energiezuinige
ventilator (0-10 Volt), die naar wens op basis
van het CO 2
-gehalte, de ruimtetemperaturen of
op tijd kan worden aangestuurd. “Dankzij een
eigen regeling, CO 2
- en temperatuursensoren
kan de verse buitenlucht vraaggestuurd worden
voorbehandeld”, vertelt Gijsbertsen. “Ook zijn
klokprogramma’s mogelijk.” Van de Brug: “De
eigenaar van Escape heeft ervoor gekozen om de
luchtbehandelingskasten in eigen beheer in, bij
en uit te schakelen, afhankelijk van de drukte in
de nachtclub. Hierdoor kan veel energie worden
bespaard.” Alle units maken gebruik van koudemiddel
R32, met een relatieve lage Global Warming
Potential (675).
Strakke planning,
uitdagende logistiek
Voorwaarde in dit project was dat de werkzaamheden
tussen zondagnacht en donderdagmiddag
uitgevoerd werden, zodat de nachtclub op piekdagen
kon openblijven, vertelt Van de Brug. “Om
dit mogelijk te maken, is het bestaande kanaalwerk
in de nachtclub zoveel mogelijk behouden.
Gelukkig bleek het bestaande kanaalwerk toereikend
genoeg om de nieuwe installatie goed
te laten functioneren.” Vanwege de locatie aan
het Rembrandtplein, moesten in één complete
hijssessie alle bestaande luchtbehandelingsunits
verwijderd en alle nieuwe units geplaatst
worden. “We zijn om 0:30 uur gestart met de
hijswerkzaamheden en hebben alle zeilen bij
moeten zetten om voor 6:00 uur gereed te zijn”,
vertelt Van den Heuvel. “Omdat we niet met
alle units in één keer de stad in mochten rijden,
hebben wij een zorgvuldige transportplanning
gemaakt in samenspraak met onze hijspartner
Modern Berging. In het voortraject heeft onze
uitvoeringsploeg gezorgd dat alle bestaande
installatie koeltechnisch waren afgepompt. Elektropartner
RDM Techniek heeft bovendien alle
voedingen voor de nieuwe installatie al voorbereid.
Hierdoor konden we, zodra de units gepositioneerd
en luchtzijdig aangesloten waren, direct
de elektrische aansluiting verzorgen.” Omdat in
de nieuwe situatie wordt gewerkt met geconditioneerde
lucht, heeft Meurs Isolatie en Montage
het dakkanaalwerk geïsoleerd en afgewerkt.
Om de snelheid in het project te houden, heeft
Airco HP gewerkt in ploegendiensten. Op iedere
toevoerunit zijn lucht/lucht-warmtepompen van
Mitsubishi Heavy Industries aangesloten.
In september hebben Airco HP en Systemair gezamenlijk
de inbedrijfstelling verzorgd, waarbij de monteurs
van Systemair alle parameters hebben ingesteld.
Van temperaturen tot luchthoeveelheden. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 13

Nieuwbouw
Renovatie
Droogbouw
Duurzame vloerverwarming
voor iedere situatie.
Met de huidige energietransitie en
bouwtechnische ontwikkelingen, stelt
de consument steeds meer belang
bij een duurzaam en comfortabel
woonklimaat. MAGNUM Heating biedt
verwarmingsoplossingen inclusief de
controlesystemen om deze interactief
te beheren.
Wij fabriceren en assembleren de
meeste producten zelf op onze eigen
productieafdelingen met kwalitatief
hoogwaardige materialen voor een
concurrerende prijs. Op deze manier
wordt het traject van begin tot eind
in eigen hand gehouden en is er een
optimale kwaliteitsbewaking.
Het echte verschil zit voor ons in de
manier waarop we servicegericht
zaken doen en geloven in
lange termijn partnership. Onze
verwarmingssystemen bieden voor
al deze wensen ideale en betaalbare
oplossingen.
MAGNUM Heating B.V.
Stevinweg 8
4691 SM Tholen
T +31 166 609300
E info@magnumheating.nl
W www.magnumheating.nl

6-9 FEBRUARI
DE BEURS VOOR DE TOTALE
INSTALLATIEBRANCHE
E+W
MELD JE GRATIS AAN
VIA VSK.NL
ONZE
TOEKOMST
DRAAIT
OM JOU
VSK ZET JE OP VOORSPRONG

De Pen
‘Wij dragen bij aan de
energietransitie, wat heel
belangrijk is voor het welzijn van
de maatschappij’
16 | INSTALLATIEENBOUW.NL

De Pen
Bram Verwers
Docent installatie- en koudetechniek bij Techniek College Rotterdam
‘ONS VAK PROMOTEN IS
VAN LEVENSBELANG’
We hebben als maatschappelijke uitdaging dat de CO 2
-uitstoot in 2030 met 49% verminderd moet zijn, vergeleken met
1990. We zijn flink op weg met het installeren van warmtepompen, maar het is nog niet genoeg. Het grootste probleem
waar we tegenaan lopen, is niet de techniek, maar het aantal mensen dat dit werk kan doen.
Bij het installeren van een warmtepomp komt meer kennis kijken dan bij het installeren van een cv-ketel. Regelmatig zien
we dat die kennis ontbreekt. Oudere vakmensen hebben soms moeite met deze veranderingen of zijn niet meer gemotiveerd
om zich om te scholen. Juist daarom is het belangrijk om (jonge) leerlingen op te leiden. Niet alleen monteurs, maar ook
middenkaderfuncties op mbo niveau 4. Bedrijven hebben mensen nodig die de warmtepompinstallaties kunnen ontwerpen
en dimensioneren.
Docententekort
Qua docenten hebben we ook een uitdaging. Die zijn er bijna niet. Er is vooral een gebrek aan docenten die hun opleiding
hebben afgerond en die bevoegd zijn om les te geven. Zij komen vaak uit het bedrijfsleven. Zowel in dat bedrijfsleven als
in het onderwijs is veel werk te vinden.
Bekendheid geven aan ons vak
Doordat de energietransitie steeds in het nieuws is, krijgt het vakgebied meer bekendheid. Dat is een voordeel. We zien
een toeloop van het aantal leerlingen, dat is positief. En toch komen we nog heel veel mensen tekort, op ieder niveau. We
zoeken monteurs voor op de werkvloer, maar ook mensen die kunnen aansturen en ontwerpen. Bij ons zien we een instroom
van havisten en daar zijn we erg blij om. Rekenen en natuurkunde komen binnen de techniek veel voor.
Laten zien hoe mooi ons werk is
Als techniekopleider geven we voorlichting op vmbo-scholen, markten en techniekdagen. Het is belangrijk dat installateurs
dit ook doen, bijvoorbeeld op regioniveau. Er zijn bijvoorbeeld doedagen voor vmbo-leerlingen. We moeten laten zien hoe
mooi ons werk is! Bekendheid geven aan de breedte van ons vakgebied: je kunt lekker sleutelen aan een installatie, of met
een stropdas om naar kantoor gaan. We kunnen jongeren laten zien hoe afwisselend ons werk is en dat het veel voldoening
geeft. Want ons vak doet ertoe. Wij dragen bij aan de energietransitie, wat heel belangrijk is voor het welzijn van de maatschappij.
❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 17

THEMA OPLEIDING & TRAINING
MARKTLEIDER IN KLEPAANDRIJVINGEN, REGELKLEPPEN EN SENSOREN ORGANISEERT
TWEEDAAGSE FABRIEKSBEZOEKEN VOOR RELATIES
INSPIREREND KIJKJE IN DE KEUKEN
Belimo Servomotoren BV gaat voor lange termijn relaties. Zowel met installateurs, systemintegrators, adviseurs als OEM-partijen, die op alle
mogelijke manieren worden ondersteund en ontzorgd. In navolging van de RetroFIT+ regelkogelkranen en aandrijvingen voor renovatieprojecten,
de PreFIX prefab services (voorheen: Customized Products) én een uitgebreid trainings- en scholingsaanbod leveren de Belimo fabrieksbezoeken
hier een belangrijke bijdrage aan. “Vier keer per jaar organiseren wij een tweedaags bezoek aan onze fabriek en hoofdkantoor in
Hinwill, waarbij relaties letterlijk een kijkje in onze keuken krijgen”, vertelt Managing Director Richard Daamen. “Van productontwikkeling tot
assemblage en uitgebreide kwaliteitstesten. Bovendien wordt er een training op maat verzorgd en zijn er uitgebreide netwerkmogelijkheden.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Belimo Servomotoren BV
Relaties kunnen met eigen ogen zien dat alle aandrijvingen en kleppen uitgebreid worden getest.
Tijdens het fabrieksbezoek worden relaties volledig
in de watten gelegd. Dit begint al enkele dagen
van tevoren, als zij een Belimo-koffertje voor hun
handbagage ontvangen. “Elke groep bestaat uit
circa tien installateurs, systemintegrators, adviseurs
en OEM-partijen en twee Belimo vertegenwoordigers,
die gezamenlijk van Düsseldorf naar Zürich
vliegen”, aldus Daamen. “Het programma wordt
steeds op de doelgroep afgestemd, maar start
meestal met een technische training of informatiesessie.
Bijvoorbeeld over onze nieuwste Energy
Valve met thermische bemetering, waarin gecertificeerde
energiemeting (MID), drukonafhankelijke
regeling, een Delta T-manager en IoT-gebaseerde
facturering slim geïntegreerd zijn. Maar ook een
presentatie over ons uitgebreide sensorenprogramma
of RetroFIT+ programma voor renovatieprojecten
behoort tot de mogelijkheden.”
Van halffabricaat tot eindproduct
Tijdens het laatste fabrieksbezoek in september
namen meerdere installateurs en een OEM-partner
deel. Omdat velen een link hadden met project
Mediavaert in Amsterdam, werd gekozen voor
een training over de Belimo Energy Valve. Deze
drukgecompenseerde regelkogelkranen zorgen er
namelijk voor dat alle verdiepingen van het nieuwe
Nederlandse hoofdkantoor van DPG Media
op exact het juiste drukverschil blijven draaien
én dat de energiestromen nauwkeurig gemeten
en geregistreerd worden, aldus Daamen. “Na
de training volgt steevast een rondleiding door
onze fabriek, waarbij relaties het uitgebreide
proces van ontwikkelen, assembleren en testen
kunnen zien én beleven. Welke route doorlopen
de producten van halffabricaat tot eindproduct?
Relaties kunnen met eigen ogen zien dat ál onze
aandrijvingen en kleppen uitgebreid worden getest.
Vooral de duurtesten trekken hierbij bekijks,
18 | INSTALLATIEENBOUW.NL

OPLEIDING & TRAINING THEMA
Het programma wordt steeds op de doelgroep afgestemd, maar start meestal met een technische training
of informatiesessie.
Op de tweede reisdag staat steevast een leuke
groepsactiviteit op de planning. Van wandelen tot
rodelen, afhankelijk van de doelgroep.
‘Na de training volgt steevast een
rondleiding door onze fabriek, waarbij
relaties het uitgebreide proces van
ontwikkelen, assembleren en testen kunnen
zien én beleven’
waarbij producten een jaar lang en 24/7 met
maximale belasting worden getest.” In het Experience
Center kunnen relaties tot slot het effect
van een goed werkende klimaatinstallatie ervaren.
Wat gebeurt er als het CO 2
-gehalte teveel
oploopt? Of als temperaturen uit de pas lopen?
En hoe kunnen een gezond binnenklimaat en
energie-efficiëntie hand in hand gaan?
Nuttig, gastvrij en gezellig
Wat velen opvalt in de fabriek en het hoofdkantoor,
zijn de geordende en schone werkvloer en de fijne
familiale sfeer, vertelt Daamen. “Maar bijvoorbeeld
ook dat 80% van onze medewerkers uit vrouwen
bestaat. Een bewuste keuze, omdat zij over het algemeen
preciezer werken. Met de kleine onderdelen
in onze veldcomponenten is dit een absolute
must.” Tijdens het fabrieksbezoek in september
mocht ook Installatie & Bouw aansluiten. “Ons
bezoek startte met een technische training en wat
me direct opviel, was de geavanceerdheid van de
Belimo-producten”, vertelt Bladmanager Yakup Yalcin.
“Een geavanceerdheid die vraagt om kennis,
die Belimo op een heel toegankelijke en gastvrije
wijze deelt. Het was bovendien heel interessant om
te zien hoe en door wie de producten van A tot Z
geproduceerd worden. Zowel tijdens de lunch, het
diner als bij de borrel na afloop was er ruim gelegenheid
om te netwerken en om kennis en ervaringen
uit te wisselen. Dit maakt het fabrieksbezoek
niet alleen heel nuttig, maar ook erg gezellig.”
Tijdens het laatste fabrieksbezoek in september namen meerdere installateurs en een OEM-partner deel. En ook
Installatie & Bouw mocht aansluiten.
Ook interessant voor jou?
Op de tweede reisdag staat steevast een leuke
groepsactiviteit op de planning. Van wandelen tot
rodelen, ook weer afhankelijk van de doelgroep.
De gezonde mix van kennis delen en ontspannen
spreekt veel installateurs, systemintegrators,
adviseurs en OEM-partijen aan. Dat blijkt wel uit
de grote belangstelling voor de fabrieksbezoeken.
Wil jij ook aansluiten? Neem dan contact op met je
Belimo contactpersoon. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 19

THEMA OPLEIDING & TRAINING
NIEUW TRAININGSCENTRUM BIEDT INSTALLATEURS GRATIS KENNIS AAN
LEARN TODAY, LEAD TOMORROW
Na heel wat voorbereidingen en een flinke verbouwing opende Watts Benelux haar eerste Training Academy. Dankzij dit trainingscentrum in
Eerbeek worden installateurs, groothandelaren en andere belangstellenden nog beter op de hoogte gebracht van de nieuwste technieken en
oplossingen. Daarnaast kun je bij Watts ook trainingssessies op een externe locatie volgen en genieten van de korte online trainingen via het
Watts Works trainingsportaal.
Tekst Desiree Pennings | Beeld Sam Warnaar, Vyzual creatief marketing bureau
Met de demotruck wordt de werking van apparaten getoond. Niet alleen tijdens trainingen, maar ook op beurzen en events.
In Nederland kennen de meeste mensen Watts
als dé specialist in keerkleppen en terugstroombeveiligingen.
Daarin is het bedrijf nog steeds
gespecialiseerd, maar het doet nog veel meer.
Watts is een wereldwijd vooraanstaande fabrikant
en leverancier met maar liefst 60.000 producten
in het assortiment. Allemaal oplossingen die worden
gebruikt bij onder meer waterbeveiliging,
sanitaire voorzieningen en HVAC. Installateurs
kunnen de producten niet rechtstreeks via Watts
kopen, maar wel via de technische groothandel.
De aangeboden trainingen zijn echter niet alleen
bedoeld voor groothandelaars en installatiebedrijven,
maar voor alle belanghebbenden. En ze
‘Het is belangrijk voor onze klanten dat
ze meegaan met nieuwe technieken en
wetgevingen. Daar willen wij aan bijdragen’
zijn nog gratis ook. “Bij ons komen zowel kleine
zelfstandigen als grote installatiebedrijven, we
hebben voor iedereen een oplossing”, zegt Tom
Sissau, marketingmanager bij Watts Benelux. “Het
is belangrijk voor onze klanten dat ze meegaan
met nieuwe technieken en wetgevingen. Daar willen
wij aan bijdragen.”
Training Academy
Gedurende vijf maanden werd het pand in Eerbeek
verbouwd, voor een belangrijk deel door de eigen
Watts werknemers, waarna het trainingscentrum
in oktober 2022 geopend werd. Het biedt ruimte
aan maximaal vijftig cursisten die er een leerzame
en leuke dag kunnen beleven. Dit is hard nodig,
20 | INSTALLATIEENBOUW.NL

OPLEIDING & TRAINING THEMA
In het trainingscentrum zie je echt werkende opstellingen, zoals de terugstroombeveiligingen en Microflex voorgeïsoleerde flexibele leidingen.
volgens Richard Both, sales manager groothandel
Nederland: “De markt verandert en installateurs
moeten steeds meer weten. Wij willen ze helpen
door te laten zien hoe het slimmer, beter en voordeliger
kan. Daar komt ook regel- en wetgeving bij
kijken. We laten zien welke producten we in het
Watts portfolio hebben en welke oplossingen we
aanbieden. De trainingen bieden we gratis aan,
want hoe meer een installateur van de producten
af weet, hoe beter hij ze kan toepassen. Het draait
volledig om kennisoverdracht en daar zetten we
vol op in.”
Nieuwste technieken
In het trainingscentrum vind je alle faciliteiten die
nodig zijn voor een leerzame dag. Een theoretisch
gedeelte met een groot scherm voor de nodige
uitleg, en ook functionele opstellingen met de
verschillende Watts producten die echt werken. Je
ziet er onder meer warmte-afleversets die worden
toegepast bij stadsverwarming, de keerkleppen
waarmee Watts groot werd en thermostaatsystemen
en toebehoren voor woningen (Watts Vision).
Sissau: “Het zijn de nieuwste technieken die echt
helpen bij de energietransitie. We laten zien hoe
Tom Sissau (links) en Richard Both (rechts).
de installatie eruitziet, hoe het werkt en hoe het
aangesloten moet worden. Met de Watts Vision
kun je bijvoorbeeld op een intelligente manier
de verwarming in een woning reguleren. Diverse
ruimtes krijgen hun eigen regeling. Begin 2024
wordt de opvolger gelanceerd.” ›
INSTALLATIEENBOUW.NL | 21

THEMA OPLEIDING & TRAINING
Watts Vision is het gamma thermostaatsystemen en toebehoren voor woningen.
Nog een recent product waar je een training over
kunt volgen, is het gamma Microflex voorgeïsoleerde
flexibele leidingen, en meer specifiek Microflex
HP. Sissau legt uit: “Warmtepompen met
een monoblock hebben een buitenunit. Omdat
deze geluid maakt, willen mensen deze vaak verder
van de woning af plaatsen. Daarvoor heb je
een product nodig dat een minimum aan warmteverlies
garandeert. Dat is onze Microflex HP: een
maatwerk ondergrondse flexibele buis die loopt
van de unit naar de woning. We laten hier alle
mogelijkheden en toebehoren zien.”
E-learning
Behalve in het nieuwe trainingscentrum kun je
ook op andere manieren trainingen volgen via
Watts. Met het Watts Works online trainingsportaal
heb je 24/7 toegang tot korte producttrainingen
van 5 tot maximaal 10 minuten. Na
een gratis registratie ontdek je er korte modules
die uitleg geven over specifieke producten. Regelmatig
verschijnen er nieuwe trainingen online.
Heb je een module volledig doorlopen, dan
volgt er een korte quiz. Rond je die goed af, dan
verdien je punten waarmee je kunt sparen voor
leuke gadgets, zoals een rugzak, oordopjes en
zelfs een minikoelkast voor in de auto. Sissau:
“Later dit jaar passen we dit puntensysteem ook
toe bij de andere trainingen. We hopen dat het
een extra motivatie is voor installateurs om kennis
op te doen.” Kijk voor info op wattswater.nl/
technical-support/training/.
Lunch & Learn sessies
Watts zet ook volop in op externe trainingen op
locatie, ook wel Lunch & Learn sessies genoemd.
Dergelijke trainingen worden op locatie gegeven,
bijvoorbeeld bij de installateur, eventueel in combinatie
met de demotruck waarin een werkende
installatie is ingebouwd. Die laatste wordt overigens
ook op andere manieren ingezet, zoals voor
roadshows bij diverse groothandels, op events en
op beurzen. Both: “Trainingen worden gegeven
door ons eigen team van buitendienstmedewerkers,
die allemaal technisch onderlegd zijn.”
Feestjaar
De opening van de Training Academy is een nieuw
hoofdstuk voor Watts en er zullen er nog zeker vele
volgen. In 2024 bestaat het bedrijf precies 150 jaar
en dan kunnen we nog wat verrassingen verwachten.
“Het was de Amerikaan Joseph E. Watts die in
Natuurlijk wordt ook getoond hoe de nieuwste
afleversets werken.
‘De grondlegger van
ons bedrijf was zijn
tijd ver vooruit’
1874 een stoomregelklep patenteerde en daarmee
het fundament legde voor het bedrijf zoals we het
nu kennen. De grondlegger van ons bedrijf was zijn
tijd ver vooruit en dit laten we niet zomaar voorbijgaan.
We willen deze speciale verjaardag samen
met onze klanten en medewerkers vieren, om hen
te bedanken voor de trouwe samenwerking. Wat
we precies gaan doen, dat laten we op een later
moment nog weten”, aldus Sissau. ❚
22 | INSTALLATIEENBOUW.NL

OPLEIDING & TRAINING THEMA
75-JARIG JUBILEUM IN TEKEN VAN DE TOEKOMST
COMFORTHUB BIEDT GRATIS
TRAININGEN VOOR GREENDEALERS
Vrijdag 6 oktober stond ATAG stil bij haar 75-jarig bestaan met de opening van een nieuw trainings- en belevingscentrum: de ATAG
ComfortHub. Hier wil het bedrijf de komende jaren bestaande en nieuwe installateurs opleiden om hen te helpen met de overschakeling
van cv-ketel naar warmtepomp.
Tekst Desiree Pennings | Beeld ATAG
In het nieuwe trainings- en belevingscentrum vind je de nieuwste technieken in opstellingen die echt werken.
In Lichtenvoorde worden al 75 jaar innovatieve
verwarmingsproducten gemaakt. Nu is het tijd om
installateurs op te leiden op het gebied van de
huidige technieken, waaronder natuurlijk hybride
‘Door kennis en kunde te delen, kunnen we
gezamenlijke klanten beter bedienen’
Tijdens de opening van de ATAG ComfortHub op
6 oktober was er grote belangstelling.
en elektrische warmtepompen. Daarmee speelt
ATAG nadrukkelijk in op de toekomst en de rol die
het bedrijf wil spelen in de energietransitie. “Hier
vind je fysieke toestellen die echt werken”, vertelt
Jan Henk van der Wijk, manager marketing en
communicatie. “Voor de installateur is het erg belangrijk
om te ervaren hoe het in de praktijk werkt.
Hier laten we alle mogelijkheden zien.”
Nieuwste technieken
en extra ondersteuning
Het nieuwe trainingscentrum sluit perfect aan
bij het nieuwe dealermodel van ATAG. Als Green-
Dealer specialiseer je je namelijk in de nieuwste
technieken en profiteer je van extra ondersteuning
bij het installeren, afstellen en onderhouden van
warmtepompen (ATAG Comfortdiensten). Je volgt
dan eerst een gratis training in Lichtenvoorde,
zegt Van der Wijk. “Door kennis op te doen en
je te laten helpen door ons, houd je meer tijd
over om je werk goed te doen. GreenDealers
krijgen leads van ons en kunnen gebruik maken
van de ATAG ProZone, waarmee storingen aan
warmtepompen op afstand geconstateerd en
opgelost worden.”
Samenwerking
ATAG gaat geen contract aan met dealers en verplicht
ze niet tot merkafhankelijkheid. Ze ziet het
dealerschap als een samenwerking om gezamenlijke
klanten beter te kunnen bedienen. Van der
Wijk: “We bieden ook online en op locatie producten
verkooptrainingen aan. Voor ATAG Dealers zijn
deze trainingen gratis.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 23

Al 50 jaar partner
van de installatieen
bouwsector
Hulp nodig bij elektra, LED verlichting,
infiltratie, afwatering of riolering?
Wij helpen je verder!
De juiste artikelen
én advies
bij technische
vraagstukken
Altijd & overal
online bestellen
Meer info op wildkamp.nl/installatie
Direct iets nodig?
Altijd een vestiging
in de buurt
Kom verder!

DUURZAAMHEID
HEROVERWOGEN
WAGO’S EERSTE KLEM VAN GERECYCLEDE EN
BIOCIRCULAIRE KUNSTSTOFFEN.
Elektrische installatie en duurzaamheid - kan dat? Dat kan met de nieuwe WAGO verbindingsklem met bedieningshendels
uit de Green Range! De nieuwe aansluitklem van WAGO legt een duurzamere basis voor de installatie, omdat hij gemaakt is
van gerecyclede en biocirculaire kunststoffen en zo bestaande grondstoffen in de kringloop houdt - met dezelfde kwaliteit
en dezelfde certificeringen als de klassieke verbindingsklemmen uit de WAGO serie 221.
www.wago.com/nl

COMPACT WTW-VENTILATIESYSTEEM
VOOR WONINGEN
Vrijwel iedereen zet regelmatig een raam open om de woonkamer of slaapkamer even lekker te luchten. Ventilatie is belangrijk, want
als de luchtvochtigheid te hoog is, krijg je bijvoorbeeld schimmelvorming en dat kan weer leiden tot gezondheidsklachten. Tegenwoordig
echter zijn veel huizen zo goed geïsoleerd, dat even een raam openzetten niet meer voldoende is voor een constante, gezonde en schone
luchtkwaliteit in huis. Bovendien verlies je op deze manier veel warmte in het stookseizoen. De oplossing? De residentiële Lossnay van
Alklima/Mitsubishi Electric.
Tekst en beeld Alklima
“Dit warmteterugwin (wtw) ventilatiesysteem is
compact, stil en makkelijk uit te breiden met andere
sensoren zoals een CO 2
-meter”, zegt Peter Muizebelt,
consultant bij Alklima. Goede ventilatie
zorgt voor luchtverversing en afvoer van overtollig
vocht, vervuilde lucht en geuren. De hoeveelheid
lucht die je moet kunnen ventileren, hangt af van
de grootte van de woning. De Lossnay-serie heeft
nu drie types op de markt die op een energiezuinige
manier zorgen voor een optimale luchtkwaliteit.
Het systeem is ook gespiegeld verkrijgbaar,
dus zowel in een linkse als rechtse uitvoering. Met
de verschillende standen is de luchtcapaciteit regelbaar.
“Er is er dus voor alle nieuwbouwwoningen
een passend type beschikbaar.”
Ard Gijsendorffer van DENK! installatieadvies: “Het Lossnay wtw-ventilatiesysteem is het meest compact en
eenvoudig te installeren ten opzichte van andere woningbouw ventilatie-units.”
De filters in de Lossnay ventilatie-unit kunnen
eenvoudig periodiek vervangen worden.
Verse, gefilterde buitenlucht
De Lossnay ventilatie-unit bestaat uit een vierkante
‘doos’ van ongeveer zeventig centimeter breed
en vijftig centimeter diep. Hij kan dus gemakkelijk
in een technische ruimte of berging geplaatst worden.
Op de unit worden vier kanalen aangesloten
waarvan er twee naar buiten gaan. De twee ventilatormotoren
in de wtw-unit zorgen ervoor dat
door het ene kanaal verse, gefilterde buitenlucht
binnenkomt en door het andere vervuilde lucht
naar buiten wordt afgeblazen. Bijkomende voordeel
is dat de twee ventilatoren apart instelbaar
zijn, waardoor de toevoer- en afvoerkanalen optimaal
kunnen worden afgesteld. De andere twee
ventilatiekanalen gaan de woning in om lucht te
verversen in de woon- en slaapkamers of juist om
vervuilde (en vochtige) lucht af te zuigen uit het
toilet, de badkamer en de keuken.
Gecontroleerde ventilatie
“Met een raam openzetten, gooi je de eerder
opgewarmde warmte-energie in een keer weg”,
vertelt Muizebelt. “Bovendien haal je vochtige
lucht naar binnen. Groot voordeel van dit wtwsysteem
is dat je op een gecontroleerde manier
verse en gefiltreerde lucht in je woning krijgt en
dat de warmte uit de lucht grotendeels hergebruikt
wordt. Daarmee gaat het Lossnay-systeem
verder dan bijvoorbeeld mechanische ventilatie,
waarbij sleuven aan de zijkant van raampartijen
voor verse lucht zorgen, die op een centraal punt
weer wordt afgezogen. Door de warmteterugwinning
blijft de temperatuur in huis gelijkmatiger
en hoef je minder te stoken om je woning op
temperatuur te houden. Bovendien zijn er geen
koude luchtstromen voelbaar en dat zorgt voor
nog meer comfort.” Dankzij een efficiënte warmteterugwinning
kan tot negentig procent van die
warmte worden hergebruikt, vertelt hij. “Dat komt
26 | INSTALLATIEENBOUW.NL

De Lossnay ventilatie-unit bestaat uit een vierkante ‘doos’ van ongeveer zeventig centimeter breed en vijftig centimeter diep. Hij kan dus gemakkelijk in een technische
ruimte of berging geplaatst worden.
doordat de kanalen zo worden aangelegd, dat de
luchtstromen elkaar kruisen in de wtw en dus werken
als een kruisstroomwisselaar. “
Muizebelt zit vaak bij adviseurs aan tafel, waar
hij zijn kennis deelt over oplossingen voor de
utiliteit en woningbouw. Ard Gijsendorffer van
DENK! installatieadvies is een van die adviseurs
en gespecialiseerd in energiebesparende
installatieconcepten. De residentiële Lossnay
noemt hij ‘bijna geruisloos’. “Het Lossnay wtw-
Na aanschaf en installatie wordt het wtw-systeem
door een installateur ingeregeld voor de verschillende
ruimtes in huis.
‘Voor alle nieuwbouwwoningen is een
passend type beschikbaar’
ventilatiesysteem is het meest compact en eenvoudig
te installeren ten opzichte van andere
woningbouw ventilatie-units. Je hebt een goede
luchtverversing met goede luchtfiltratie, een
laag geluidsniveau en diverse aansluitmogelijkheden,
afhankelijk van de ophangpositie. En
natuurlijk een maximale energiebesparing op
de ventilatie.”
Bypass voor gratis
zomernachtventilatie
In de wintermaanden is het verwarmen van
lucht door de wtw-functie een groot voordeel,
maar in de zomer zitten bewoners hier niet op
te wachten. In dat geval kan de wtw-installatie
andersom werken. “De inkomende warme lucht
wordt dan afgekoeld met behulp van de koelere
luchtstroom naar buiten”, aldus Muizebelt.
“Daarnaast hebben de units een extra mogelijkheid
om de lucht in de woning af te koelen door
middel van een klepje (bypass). Deze bypass
zorgt ervoor dat ’s nachts de koelere lucht van
buiten niet langs de warmtewisselaar stroomt.
Hierdoor vindt geen warmteterugwinning
plaats maar wordt de woning (gratis) gekoeld
met koele buitenlucht.”
Na aanschaf en installatie wordt het wtw-systeem
door een installateur ingeregeld voor de
verschillende ruimtes in huis. Een toilet is tenslotte
kleiner dan een keuken en heeft dus minder
afzuiging nodig. De installateur stelt het
systeem zo in, dat iedere ruimte zijn gevraagde
luchtcapaciteit krijgt. “Sensoren, zoals een CO 2
-
sensor, zorgen daarnaast voor een constante
optimale luchtkwaliteit. In principe is dat voldoende
voor een gezond en energiezuinig binnenklimaat”,
aldus Muizebelt. “Toch vinden veel
mensen het fijn om zelf ook te kunnen bijsturen.
Bijvoorbeeld door het systeem een standje hoger
te zetten of een boosterknop te gebruiken,
die gekoppeld is aan de lichtschakelaar. Het is
ook mogelijk om de Lossnay door middel van
een wifi-module via een app te besturen.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 27

VERWARM EN VERKOEL JE WONING
ENERGIEZUINIG MET EEN AIRCOHEATER
Met een lucht/lucht-warmtepomp van Fujitsu kun je het gasverbruik verminderen door één of meerdere ruimtes elektrisch te verwarmen.
Het verwarmen van een ruimte met een aircoheater bespaart gas en geeft je in de zomer de extra mogelijkheid om een ruimte te koelen.
Daarnaast zijn de aircoheaters van Fujitsu zeer zuinig in het verbruik van elektriciteit.
Tekst en beeld Groupe Atlantic Nederland
Fujitsu KG wandunit.
Fujitsu is het Japanse topmerk voor airconditioning
en is al meer dan 50 jaar trendsetter en innovator
in de sectoren woningbouw en utiliteit.
Met het programma lucht/lucht-warmtepompen
wordt duurzame energie omgezet in warme of
koele lucht, die middels aircoheaters gelijkmatig
wordt verspreid in bijvoorbeeld een woning,
kantoor, winkel, restaurant of hotel. Daarbij heb
je de keuze uit Single Split systemen, Multi Split
systemen en uitgebreide VRF-systemen.
Sterke energieprestaties
De hoog-aan-de-wand aircoheaters van Fujitsu
halen hoge SEER- en SCOP-rendementen, dankzij
de efficiënte DC-rotary compressor en warmtewisselaar.
Het invertersysteem zorgt voor een
28 | INSTALLATIEENBOUW.NL

Vloerunit.
continue sturing van de compressor in functie
van de gewenste temperatuur. Het vermogen
wordt zo optimaal benut, waardoor de aircoheaters
zeer zuinig zijn in het verbruik van
elektriciteit. Wanneer je zonnepanelen hebt, is
het nog aantrekkelijker om je woning te verwarmen
met zelf opgewekte energie.
Geoptimaliseerde luchtstroom
Bij de hoog-aan-de-wand modellen zijn het intern
mechanisme en de grote ventilatiekleppen ontworpen
voor een hoog comfort. Hierbij zorgt de
brede verticale luchtstroom voor een aangename
verwarming boven de vloer en de horizontale
luchtstroom voor een prettige afkoeling zonder
hinderlijke tocht.
Besparen met een
lucht/lucht-warmtepomp
Met een lucht/lucht-warmtepomp van Fujitsu
kun je je gasverbruik verminderen door één of
meerdere ruimtes elektrisch te verwarmen. In
de zomer kun je dit systeem tevens gebruiken
om een ruimte te koelen. In verwarmingsmodus
zuigt de buitenunit buitenlucht aan en zet
deze om in warmte. De binnenunit gebruikt de
opgewekte warmte om aangezogen binnenlucht
te verwarmen. Deze wordt vervolgens terug de
woning in gestuurd. Dit gaat sneller dan een systeem
met water.
Onderstaande berekening gaat uit van een ruimte
van 40 m 2 die normaal met een cv-ketel verwarmd
wordt, maar nu met een Fujitsu lucht/lucht-warmtepomp.
Bij een Fujitsu KG-serie met een zeer hoge
SCOP van 5,1 is de indicatieve besparing als volgt:
· Buiten het prijsplafond van € 3,14 per m 3 gas
en € 0,75 per kWh: tot 56% besparing op de
energiekosten ten opzichte van het
verwarmen met gas.
· Binnen het prijsplafond van € 1,45 per m 3
gas en € 0,40 per kWh: tot 50% besparing op
de energiekosten ten opzichte van het
verwarmen met gas.
Voorwaarden woning
Wanneer je een lucht/lucht-warmtepomp wilt installeren,
zal het volgende in de woning aanwezig
moeten zijn:
· Een cv-ketel of warmtepompboiler voor
warm tapwater.
· Een beschikbare elektrische groep in
de groepenkast.
· Voldoende ruimte buiten voor de buitenunit.
Transitie naar duurzame,
hernieuwbare energie
Het merk Fujitsu wordt in Nederland verkocht
door Groupe Atlantic Nederland, dat weer onderdeel
is van het Franse Groupe Atlantic. Dit Franse
bedrijf is inmiddels één van de meest invloedrijke
wereldspelers op het gebied van thermische oplossingen,
waarbij de transitie naar duurzame, hernieuwbare
energie voorop staat. De gezamenlijke
missie is het leveren van thermisch comfort, om
te kunnen voorzien in de behoeftes van miljoenen
klanten over de hele wereld. Het doel is om
mensen te voorzien van een gezond, comfortabel
en duurzaam binnenklimaat in alle gebouwen
waarin zij leven, werken, leren en ontspannen.
Maatschappelijk
verantwoord ondernemen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen is
voor Groupe Atlantic Nederland erg belangrijk.
Het bedrijf doet er alles aan om een bijdrage te
leveren aan de maatschappij en het milieu. Dit
betekent bijvoorbeeld dat alle producten op een
zo milieuvriendelijk mogelijke manier geproduceerd,
verpakt en verstuurd worden. Dit begint
al bij het ontwerp van de producten, waarbij gezorgd
wordt voor minimaal materiaalgebruik en
duurzame productiemethoden. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 29

Vakspecialist voor een gezonde en comfortabele
werk- en leefomgeving
CMK Luchttechniek is uw vertrouwde partner voor het
verduurzamen van luchtbehandelingsinstallaties. We zijn
gespecialiseerd in het ontwerpen, calculeren en installeren
van luchtdistributiesystemen en luchtverdeelsystemen.
Dankzij onze jarenlange samenwerking met aannemers,
installatiebedrijven en een diversiteit aan opdrachtgevers,
garandeert CMK Luchttechniek een efficiënte en
professionele aanpak, waarbij kwaliteit en vakmanschap
voorop staan.
23SA02 SA-SCHAKO ADV. INST+BW 197x130.pdf 1 08/05/2023 14:57
CMK Luchttechniek
De Aaldor 26
4191PC GELDERMALSEN
Nederland
033 3033180
info@cmk-luchttechniek.nl
Smitsair levert SCHAKO
assortiment in Nederland
ENKELE SCHAKO PRODUCTEN
Pure competence in air.
BRANDVEILIGHEID LUCHTROOSTERS REGELAPPARATUUR
Met de toetreding tot de SCHAKO Group is het assortiment van Smitsair in
Nederland substantieel toegenomen met o.a.: brandkleppen, plafond
wervelroosters, ventilatieroosters en luchtvolumeregelaars. Voor de SCHAKOproducten
gelden bovendien zeer korte levertijden!
Het volledige aanbod: schako.com/nl
Vraag een offerte aan 0297 - 564455 of verkoop@smitsair.nl

Maximising Performance for You
HOOGWAARDIGE
EXPANSIEVATEN
GESCHIKT VOOR VERWARMING EN KOELING
SPIROEXPAND ®
Spirotech introduceert veiligheidsexpansievaten voor gesloten warmwater, -verwarmings-,
airconditionings- en koelwatersystemen volgens EN 12828, met membraan om het
water op te vangen en gasvulling met voordrukventiel, inclusief aansluiting voor een
onderhoudseenheid. Nu verkrijgbaar in volumes van 4 tot en met 140 liter.

BEMIDDELINGSBEDRIJF WIL PERSONEELSTEKORTEN IN DE BOUW EN TECHNIEK HELPEN OPLOSSEN
‘GEEN PRAATJES, MAAR VAKWERK’
Op zoek naar een ervaren en gedreven installatiemonteur, loodgieter, cv-monteur, warmtepompmonteur, aircomonteur, elektromonteur,
zonnepanelenmonteur of service- en onderhoudsmonteur met twee rechterhanden? Welke professionals je als opdrachtgever, projectleider
of uitvoerder ook nodig hebt: demt-flex stelt ze graag aan je voor. Binnen 48 uur!
Tekst Lieke Bousema | Beeld demt-flex
Al ruim 7 jaar is demt-flex dé specialist in zzp-bemiddeling,
detachering en werving & selectie in
de bouw, techniek, (maak)industrie en petrochemie.
Met locaties in Tilburg, Schiedam en Vianen,
een divers team van 20 jonge en gedreven medewerkers
en ruim 3.000 detacheerbare kandidaten
biedt demt-flex 100% landelijke dekking. “Onze
mensen helpen dagelijks ruim 300 kandidaten
aan het werk en kunnen putten uit een zeer divers
personeelsbestand. Ongeacht of een project
in de Achterhoek, de Randstad of op de Zeeuwse
eilanden uitgevoerd moet worden: demt-flex is
erbij! Ons uitgebreide klantenbestand bestaat
voornamelijk uit bouwbedrijven, vastgoedonderhoudsbedrijven,
W- en E-installateurs, constructiebedrijven,
metaalbewerkers, scheepsbouwers,
lassers en standbouwers, die kunnen vertrouwen
op een hands-on ondernemersmentaliteit, snelheid,
kwaliteit en vertrouwen. Of het nu gaat om
‘De focus ligt op
de ‘handjes’ op de
werkvloer, maar
steeds vaker ook
op de staf- en
kaderfuncties
op kantoor’
nieuwbouw, renovatie of onderhoud: wij bieden
een breed scala aan ervaren vaklieden die klaarstaan
om ieder project tot een succes te maken.”
Of het nu gaat om nieuwbouw, renovatie of
onderhoud: demt-flex biedt een breed scala aan
ervaren vaklieden die klaarstaan om ieder project tot
een succes te maken.
De mensen van demt-flex helpen dagelijks ruim 300 kandidaten aan het werk en kunnen putten uit een zeer
divers personeelsbestand.
Met de voeten in de klei
Aan het woord is Michael Meeuwsen, directeur
van demt-flex. Onder zijn gepassioneerde leiding
heeft demt-flex een flinke groei doorgemaakt. Inmiddels
is het bedrijf zelfs dé landelijke schakel tussen
vaklieden en opdrachtgevers. De focus ligt op de
‘handjes’ op de werkvloer, maar steeds vaker ook op
de staf- en kaderfuncties op kantoor. Van uitvoerders
tot projectleiders, calculators en werkvoorbereiders.
“Uniek aan onze organisatie is de begeleiding op
de bouw”, vertelt hij. “Onze consultants staan letterlijk
met de voeten in de klei om nieuwe en ervaren
arbeidskrachten on-the-job te begeleiden. Voor de
32 | INSTALLATIEENBOUW.NL

efficiënt kunnen schakelen bij nieuwe aanvragen.”
Ook is een belangrijke rol weggelegd voor
de demt-academy, waar aanpakkers worden opgeleid,
bijgeschoold en omgeschoold. “Bijvoorbeeld
op het gebied van service & onderhoud van cvketels,
warmtepomptechniek, loodgieterswerk, laswerk,
elektra en NEN-certificeringen, waarvoor we
actief de samenwerking zoeken met werk-/leerbedrijven
en waardoor nog betere matches gemaakt
kunnen worden.”
Met locaties in Tilburg, Schiedam en Vianen, een divers team van 20 jonge en gedreven medewerkers en ruim
3.000 detacheerbare kandidaten biedt demt-flex 100% landelijke dekking.
krachten uit bijvoorbeeld Polen en de Caribische
ABC-eilanden bieden wij bovendien consultants
die gerichte informatie in hun moedertaal kunnen
verstrekken. Hierdoor worden communicatieruis en
interpretatieverschillen voorkomen.”
Altijd voldoende aanpakkers
De ambitie van demt-flex is om personeelstekorten
in de bouw en techniek te helpen oplossen,
vertelt Meeuwsen. “Bijvoorbeeld door de juiste
aanpakkers aan de juiste opdrachtgevers te koppelen.
Maar ook door maximaal te werven. We
maken duidelijk onderscheid tussen consultants,
relatiemanagers en recruiters. Waar onze relatiemanagers
dé gesprekspartner zijn voor bestaande
en nieuwe relaties, focussen onze recruiters fulltime
op de werving en selectie. Zowel op Aruba,
Curaçao als in Nederland, waardoor we snel en
Hecht team, eerlijke beloning
demt-flex zorgt graag en goed voor haar relaties
en arbeidskrachten. Zo worden regelmatig uitjes
georganiseerd die het teamgevoel versterken.
Bovendien staat een eerlijke beloning voorop.
Niet voor niets heeft demt-flex het NEN4400-1
keurmerk van de Stichting Normering Arbeid behaald.
“Ook zijn we trots op onze VCU (Veiligheid
en Gezondheid Checklist Uitzendorganisaties)
certificering”, vertelt Meeuwsen. “Arbeidskrachten
die betrokken zijn bij risicovolle werkzaamheden
krijgen alle gelegenheid om veilig en gezond te
werken. Bovendien verzorgen wij alle wettelijk vereiste
documenten, het vervoer en de juiste basisgereedschappen.”
Mooie projecten waaraan demt-flex recent een
bijdrage mocht leveren, zijn toren Niko in Eindhoven,
De Bankier in Tilburg en De Ster in Rotterdam.
Benieuwd wat demt-flex voor uw project(en) kan
betekenen? Neem dan vrijblijvend contact op! ❚
WIJ ZIJN HET VERLENGSTUK VAN
UW ORGANISATIE EN DÉ LANDELIJKE
SCHAKEL VOOR DE INZET VAN
TECHNISCHE VAKLIEDEN.
Vanuit Tilburg, Schiedam en Vianen helpen wij
bedrijven met het invullen van personeel aanvragen.
VCU en NEN gecertificeerd, ondernemend snel en
binnen 48 uur de juiste kandidaat!!
Demt-flex Tilburg
Jules Verneweg 12B
5015 BL Tilburg
06 - 21 81 71 89
013 - 518 73 12
info@demt-flex.nl
WWW.DEMT-FLEX.NL
INSTALLATIEENBOUW.NL | 33
00038518001 - Demt Flex-BH.indd 1 06-12-2023 14:57

VSK+E ZET JE OP VOORSPRONG
ONZE TOEKOMST DRAAIT OM JOU!
De installatiesector bevindt zich in de grootste transitie in haar geschiedenis: van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen zoals
zon, wind en water. “Om Nederland succesvol te verduurzamen én om de ambitieuze klimaatdoelstellingen te behalen, is naast onze klimaatinstallaties
een belangrijke rol weggelegd voor de elektrotechniek”, weet Joyce van de Hoef, beursmanager van Jaarbeurs. “En ook veiligheid,
circulariteit en het boeien, binden en behouden van personeel staan onverminderd hoog op onze agenda’s. Thema’s die van 6 tot en met 9
februari 2024 harmonieus samenkomen tijdens VSK+E 2024 in de Jaarbeurs Utrecht, waardoor één complete beurs voor de sector ontstaat.
Hoofdthema dit jaar is: ‘Onze toekomst draait om jou!’
Tekst Lieke Bousema | Beeld Jaarbeurs
Impressie van de drukbezochte VSK-beurs in 2022, geopend door minister Hugo de Jonge.
“Een grote verandering en vernieuwing ten opzichte
van eerdere VSK-edities, is de integratie van
werktuigbouwkunde en elektrotechniek”, benadrukt
Van den Hoef. “Een logische stap, nu de gebouwde
omgeving nóg efficiënter en energiezuiniger
moet functioneren. De transitie van fossiele
brandstoffen naar elektrische oplossingen is inmiddels
in volle gang en je zult zien dat het belang
van elektrotechniek alleen maar toeneemt. Sterker
nog: de wereld wordt elektrisch. Logisch dus om
de sector elektrotechniek toe te voegen aan onze
beurs. Door W en E actief te bundelen, kan VSK+E
de complete keten van informatie voorzien.”
Passende matches
VSK paste altijd in vijf hallen, maar met elektrotechniek
erbij lukt dat niet meer. “We gaan naar
zes hallen, dus bezoekers moeten misschien iets
meer tijd uittrekken om alles te kunnen zien”,
lacht Van den Hoef. “Maar dan keren zij wel volledig
geïnformeerd en geïnspireerd huiswaarts,
waardoor zij nog sneller, slimmer en efficiënter
kunnen werken. Om exposanten en bezoekers in
de volle breedte te verbinden, introduceren we al
voor VSK+E 2024 onze Match Making app, waarin
op basis van interesses, vragen en ideeën passende
matches worden gemaakt. Vervolgens biedt de
beursvloer meer dan voldoende mogelijkheden om
ontmoeting en kennisuitwisseling te faciliteren.”
VSK Academy
Op VSK+E 2024 zullen circa 350 exposanten hun
nieuwste producten en ontwikkelingen tonen. Een
E-route, W-route of duurzaamheidsroute helpen
de ruim 30.000 bezoekers om goed en snel hun
weg te vinden. “In de nieuwe hal vinden bezoekers
Joyce van de Hoef, beursmanager van Jaarbeurs.
34 | INSTALLATIEENBOUW.NL

‘Door W en E actief te bundelen,
kan VSK+E de complete keten van
informatie voorzien’
bijvoorbeeld oplossingen op het gebied van solar,
energieopslag, duurzame energie, gebouwautomatisering
en e-mobiliteit, terwijl in de overige hallen
juist klimaatbeheersing en sanitair ruime aandacht
krijgen”, vertelt Van den Hoef. “In hal 9 worden zoals
vanouds een Veiligheidsplein en Start-upplein
ingericht. Interessant is bovendien het Loopbaanplein,
waar we samen met de markt kijken naar
hoe we personeel voor onze sector kunnen winnen,
boeien en binden. Hoe blijf je als werkgever
aantrekkelijk voor nieuwe medewerkers? Belangrijk
onderdeel hier is de VSK Academy, waarin sectorgerichte
trainingen en cursussen worden verzorgd.”
VSK Awards
Op de eerste dag worden traditiegetrouw de VSK
Awards uitgereikt, binnen de thema’s Energietransitie,
Gezond & Comfort en Installateurszaken. NVKL
reikt diverse certificaten, diploma’s en Awards uit,
zoals de Koeltrofee 2024. En ook Techniek Nederland
benut VSK+E 2024 als podium. Bijvoorbeeld
voor de uitreiking van de Techniek Inclusief Award.
Nieuw: VSK Installatie Festival
‘Onze toekomst draait om jou’ heeft vooral betrekking
op mensen. “De beurs is geschikt voor diverse
bezoekersdoelgroepen. Zowel voor de voorschrijvende
als uitvoerende markt bieden we een uitgebreid
aanbod beursstands, informatiesessies en
kennistheaters over de energietransitie, water en
klimaat, digitalisering, elektrotechniek en een gezond
binnenklimaat. Nieuw dit jaar zijn bovendien
de rondetafeldiscussies over bijvoorbeeld de energietransitie,
waterstof en ketensamenwerking”, vertelt
Van den Hoef. “Zeer de moeite waard is ook ons
Installatiefestival, dat inhoud en fun combineert.
Bezoekers vinden hier diverse foodtrucks, in combinatie
met interessante demonstraties, spannende
wedstrijdjes én uitgebreide netwerkmogelijkheden.
Om de energietransitie en andere ontwikkelingen
het hoofd te bieden, moeten we als sector echt de
handen ineen slaan. Het VSK Installatie Festival
helpt hierbij en biedt bezoekers tevens een leuk
dagje uit.” Dit dagje uit krijgt nog een extra impuls
met een rondleiding door project Wonderwoods,
dat op de hoek van de Jaarbeursboulevard wordt
gerealiseerd. ❚
VSK+E 2024
Wanneer: 6 t/m 9 februari 2024
Waar: Jaarbeurs Utrecht
Meer informatie: www.vsk.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL | 35

DROGE KEEL, BRANDENDE OGEN EN GEÏRRITEERDE SLIJMVLIEZEN?
‘DE LUCHTVOCHTIGHEID OP ONZE
WERKPLEK IS VAAK VEEL TE LAAG’
In de wintermaanden is de luchtvochtigheid in onze gebouwen vaak veel te laag (

lucht die vervolgens in de ruimte wordt ingeblazen,
zal proberen vocht aan alle materialen, voorwerpen
en personen in deze ruimte te onttrekken,
waardoor ook zij verder uitdrogen.”
Negatieve effecten
Onafhankelijke onderzoeken van o.a. de universiteit
van Yale hebben aangetoond dat de
overdracht van virussen die zich door de lucht
verspreiden (zoals griep) aanzienlijk hoger is in
omgevingen waar de lucht te droog is (

GOED GEBOUWBEHEER START MET
DATA-ONTSLUITING EN DATA-ANALYSE
De toekomst van onze gebouwen begint vandaag. Althans, als het aan Webeasy ligt. De specialist in Building Control zet hoog in op Smart Buildings
en optimalisatie van energiestromen, dat volgens Algemeen Directeur Rolf Huijssen steevast start met data-ontsluiting en data-analyse.
Tijdens de VSK+E beurs laat Webeasy zien hóe haar gebouwbeheersysteem hierin ondersteunt.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Webeasy
Webeasy zet hoog in op Smart Buildings en optimalisatie van energiestromen, dat steevast start met data-ontsluiting en data-analyse.
In de markt wordt uitgebreid gesproken en geschreven
over ‘Smart Buildings’ en de voordelen
hiervan op het gebied van duurzaamheid, energiezuinigheid,
gezonde gebouwen, CO 2
-besparing
en benutting en bezetting. De uitwerking
hiervan laat echter nog op zich wachten, merkt
Huijssen. “Met name omdat leveranciers nog
te vaak gesloten gebouwbeheersystemen en
gesloten sensoroplossingen aanleveren, waardoor
de gewenste doelen niet worden bereikt.
Webeasy brengt hier verandering in. Wij ontwerpen
en leveren van oudsher producten en
applicaties die 100% open en onafhankelijk
zijn en die álle standaarden binnen de besturingsindustrie
ondersteunen. Hierdoor zitten
gebouweigenaren en -beheerders niet vast aan
verplichte hardware, fabricaatgebonden protocollen
en/of één vaste leverancier, terwijl zij
wél alle voordelen van een Smart Building kunnen
ervaren. Zo worden bijvoorbeeld betrouwbare
metingen, eenvoudige data-ontsluiting en
een nauwkeurige data-analyse mogelijk, op basis
‘De toekomst van onze gebouwen
begint vandaag’
waarvan energiestromen geoptimaliseerd kunnen
worden en het gebouw flexibel kan meebewegen
met zijn actuele gebruik.”
100% inzicht
Tijdens VSK+E laat Webeasy zien hoe zij bijvoorbeeld
de energiestromen in een gebouw kan
optimaliseren. “De eerste stap hierbij is generatie
van de juiste data. Maar ook de vertaling
hiervan naar duidelijke energierapportages,
conform de geldende normen”, aldus Huijssen.
“Hierdoor ontstaan interessante mogelijkheden
voor data-analyse. Zowel voor gebouwbeheerders
als gebouweigenaren.” Waar gebouwbeheerders
graag beschikken over rapportages
voor energie- en CO 2
-besparing en luchtkwaliteit,
is het voor beleggers vooral interessant
om inzicht te krijgen in de bezettingsgraad per
vierkante meter, vertelt hij. Welke ruimtes zijn
het populairst? En welke omstandigheden spelen
hier, waarop andere ruimtes geoptimaliseerd
kunnen worden? Maar ook: hoe gezond zijn
mijn gebouwen?
SmartMultiSensor
Daarnaast vinden installateurs in de stand van
Webeasy de SmartMultiSensor, die data kan meten,
verzamelen én ontsluiten. Van de comforttemperatuur
in een ruimte tot en met relatieve
vochtigheid, CO 2
en luchtkwaliteit, TVOC, (dag)
lichtniveau, geluidsdruk en aanwezigheid. “In
de SmartMultiSensor zit bovendien Bluetooth,
38 | INSTALLATIEENBOUW.NL

waardoor de ruimte te bedienen is via een
gratis app op de smartphone”, aldus Huijssen.
Eén SmartMultiSensor kan ongeveer een stramienniveau
van 5,40 x 3,60 meter bestrijken en
op of in het plafond gemonteerd worden. “De
sensor is vervolgens snel aan te sluiten met een
daisy-chain Ethernetaansluiting.” Dankzij het
open MQTT-protocol kan de SmartMultiSensor
eenvoudig en veilig op alle gebouwbeheer-, enterprise-
of cloudsystemen worden aangesloten,
benadrukt hij. “Bijvoorbeeld op ons Webeasy
gebouwbeheersysteem, dat vervolgens een
zorgvuldige data-analyse mogelijk maakt.”
We’re building control
In de toekomst wil Webeasy haar gebouwbeheersysteem
naar een steeds hogere en slimmere
level brengen, door de data breder én nuttiger
in te zetten. Als voorbeeld noemt Huijssen
het nuttig besteden van stroomoverschotten.
“Wat is – met het afbouwen van de salderingsregeling
– op elk moment de beste keuze? Wil
je de zonnestroom opslaan in batterijen, ter beschikking
stellen aan de laadpalen of omzetten
in warmte en koude? Of zijn de EPEX energietarieven
gunstig genoeg om stroom te verkopen?
Ook zijn we druk bezig met people count functies,
die volledig voldoen aan de AVG-wetge-
De Webeasy SmartMultiSensor kan data meten, verzamelen én ontsluiten.
ving. Door inzicht te krijgen in hoeveel en hoe
lang personen in een ruimte aanwezig zijn, en
op welke plekken, wordt namelijk geavanceerde
werkplekreservering mogelijk. Bovendien kan
de schoonmaak op het ruimtegebruik worden
afgestemd, wat flinke besparingen oplevert.”
Last-but-not-least zet Webeasy hoog in op voorspellend
onderhoud. Ambities die stuk voor
stuk starten met zorgvuldige data-ontsluiting
en data-analyse.
U vindt Webeasy in hal 9, stand C089.
❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 39
00037406001 - WEBEASY-BH.indd 1 07-12-2023 08:46

MET MINIMALE AANPASSINGEN EN
KOSTEN NAAR EEN ‘GROENE’ KLIMAATINSTALLATIE
Meer comfort tegen minder energieverbruik. Het lijkt een contradictie, maar de praktijk bewijst dat het kan! “Elke dag worden HVAC-renovatieprojecten
opgeleverd die merkbaar een beter comfort en gezondere binnenlucht bieden, terwijl tegelijkertijd aanzienlijke thermische en
elektrische energiebesparingen gerealiseerd worden”, vertelt Richard Daamen, Managing Director van Belimo Servomotoren BV. “Onze innovatieve
technieken spelen hierin een sleutelrol en transformeren ‘grijze’ HVAC-installaties tot ‘groene’ klimaatsystemen. Zónder ingrijpende
aanpassingen en hoge kosten, waardoor verduurzaming voor elk gebouw binnen handbereik komt. Benieuwd hoe wij dit doen? Bezoek dan
onze stand tijdens VSK+E 2024!”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Belimo Servomotoren BV
Populaire maatregelen om het energieverbruik
terug te dringen, zijn isolatie, warmtepompen
en zonnepanelen, weet Daamen. “Maar ook het
‘retrofitten’ van regelkogelkranen en aandrijvingen
in HVAC-installaties kan flinke besparingen
opleveren.” In veel bestaande gebouwen zijn de
HVAC-installaties verouderd, vertelt hij. “Vaak
zijn de installaties anders ontworpen dan hun
moderne opvolgers. Bovendien zien we regelmatig
dat kleppen niet meer (goed) sluiten, waardoor
continu stroming van lucht en/of water
plaatsvindt. Ook wanneer dit niet gewenst is,
waardoor comfort- en geluidsklachten ontstaan
en onnodig energie wordt verspild.”
Kleine componenten, grote impact
Omdat inzicht in de installaties vaak ontbreekt,
start Belimo steevast met meten. “Door in de
hoofdleiding van de HVAC-installatie slimme en
dynamische veldcomponenten te plaatsen, kunnen
we exact zien waar water op een juiste manier
door de installatie stroomt en waar energie verloren
gaat”, vertelt Daamen. “Hierbij is een belangrijke
rol weggelegd voor onze nieuwste Belimo
‘Op basis van de
meetdata kunnen
slecht presterende
kleppen en/of
aandrijvingen in de
installatie eenvoudig
getraceerd en
vervangen worden’
Energy Valve 4.0.” Op basis van de meetdata
kunnen slecht presterende kleppen en/of aandrijvingen
in de installatie eenvoudig getraceerd en
vervangen worden, vertelt hij. “Bijvoorbeeld door
onze RetroFIT+ regelkogelkranen en aandrijvingen,
die 100% sluitend zijn en in een juiste (in)
regeling en flow voorzien. Hierdoor neemt het
comfort toe, worden gewenste temperatuurverschillen
weer gehaald en worden energieverbruiken
tot een minimum beperkt. Zónder ingrijpende
aanpassingen aan het leidingwerk. Tijdens VSK+E
2024 laten we op een groot demoschermen zien
hoe Belimo RetroFIT+ in zijn werk gaat.”
Dirk Bijlaart (Manager Technisch Advies) en Richard Daamen (Managing Director) met de nieuwste versie van
de Belimo Energy Valve.
PreFIX – meer dan standaard
In navolging van de RetroFIT+ producten wordt
in de stand van Belimo aandacht besteed aan
PreFIX (voorheen: Customized Products), waarbij
lucht- en waterzijdige producten alvast als prefab
modules worden voorgemonteerd. Maar ook aan
scholing en training, zodat HVAC-installateurs,
systeemintegratoren en adviseurs bijblijven in
alle ontwikkelingen. U vindt Belimo in hal 8,
stand E100. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 41

SPECIALIST IN KABELMANAGEMENT EN ENERGIEDISTRIBUTIE IS PRESENT OP VSK+E
COMPLEET E-ASSORTIMENT
VOOR DE TOTAALINSTALLATEUR
Vanuit de kernactiviteiten kabelmanagement en energiedistributie richt Etepro zich meer en meer op de totaalinstallateur. Het bewijs daarvan
wordt onder andere geleverd tijdens de aanstaande editie van VSK+E. Hier toont het in Alblasserdam gevestigde bedrijf namelijk een flinke
greep uit de verschillende elektrotechnische oplossingen die het zelf engineert, assembleert, levert én monteert. Commercieel directeur
Ferry van Herwijnen, tevens DGA van Etepro, vertelt wat er van 6 tot en met 9 februari 2024 in fysieke zin zoal te zien valt in hal 8, stand 052.
Tekst Chris Elbers |
Beeld Etepro
'Met onze producten
dragen we bij aan de
energietransitie'
Bij Etepro vind je alles onder één dak. Niet alleen
als het gaat om componenten voor de realisatie
van een hoogwaardige PV- en EV-installatie, maar
ook wanneer er behoefte is aan hoogwaardige
producten om tot een optimale en bedrijfszekere
elektrotechnische installatie te komen. Op VSK+E
laat het 25 vaste medewerkers tellende bedrijf
zien waarin de assortimentsuitbreiding richting E
allemaal geresulteerd heeft. “Veel van onze klanten
zijn totaalinstallateur”, legt Van Herwijnen
uit. “Dat gegeven heeft ons doen besluiten om
ons productenprogramma op het elektrotechnische
vlak aanzienlijk te vergroten.” Het resultaat
daarvan laat Etepro zien op de beurs. Naast verschillende
PV-oplossingen showt het bedrijf het
ruime assortiment busbarsystemen (zowel de binnen-
als buitenvariant) en kabeldraagsystemen,
waaronder kabelgoten, ladderbanen en draadgoten.
Maar ook diverse laadpaaloplossingen en
energiemanagementsystemen die tot het Eteprogamma
behoren, zijn er live te bewonderen.
Zorgen uit handen
Met het almaar groeiende assortiment voorziet
Etepro prima in de behoeften van onder meer
projectleiders en (E-)installateurs die hun steentje
wensen bij te dragen aan de energietransitie.
“We willen onze klanten in de volle breedte bedienen
en hen alle zorgen uit handen nemen”,
Toepassing kabelgoot in een groot distributiecentrum als overspanningsgoot voor licht, data-internet en brandmeldinstallatie.
42 | INSTALLATIEENBOUW.NL

Busbar geïnstalleerd bij een groente- en fruitoverslag als ontsluiting van een groot zonnedak ten behoeve van tien omvormers (2.500 A).
verklaart Van Herwijnen. “Daarvoor hebben
we uitgebreide kennis en de juiste producten
beschikbaar. Een mooi voorbeeld daarvan zijn
onze busbars, ofwel railkokers. Ideale producten
om bijvoorbeeld laadpalen effectief en efficiënt
van onze busbarsystemen af te takken. Maar we
verzorgen ook de realisatie van projectmatige installaties.
Wat de insteek ook is, we kunnen de
klant altijd voorzien van de best passende componenten.
Ontworpen, vervaardigd en naar wens
geassembleerd in onze eigen productiefaciliteit
en bovendien snel en accuraat geleverd op de gewenste
locatie. En komt de klant handjes tekort
tijdens de uitvoering? Geen nood. We werken
nauw samen met zo'n vijftien ervaren monteurs
die dagelijks voor ons onderweg zijn om het door
ons geleverde ook te monteren. In Nederland
én daarbuiten.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 43

VOLAUTOMATISCH VERWARMEN, VENTILEREN EN KOELEN MET ÉÉN SYSTEEM
DECENTRALE KLIMAATBEHEERSING
VOOR ELK KLASLOKAAL
Op VSK+E 2024 laat Klimaatgroep Holland onder meer het Scholen°Concept zien. Een beproefde methode om in elk klaslokaal de juiste ventilatie
en temperatuur te krijgen met decentrale units. Jan Geert Wind, adviseur Scholen°Concept: “Het concept is sinds 2008 op de markt, maar we
blijven het steeds doorontwikkelen. Inmiddels hangen de units in 10.000 Nederlandse en Belgische lokalen.”
Tekst Desiree Pennings | Beeld Klimaatgroep Holland
Met het Scholen°Concept wordt het binnenklimaat in ieder lokaal apart geperfectioneerd.
“We hebben in het verleden al een aantal keer op
VSK gestaan, omdat het dé beurs is voor installerend
Nederland. Als fabrikant en leverancier van
het Scholen°Concept vinden wij dat we ons daar
zeker moeten presenteren”, zegt Wind. Hij legt uit
dat het concept zowel in nieuw- als verbouw wordt
toegepast. “Het grote voordeel bij een decentraal
systeem is dat er aanzienlijk minder kanaalwerk
in de school nodig is. Daarnaast is er nagenoeg
geen inregelproblematiek. Ook voldoet het aan de
Frisse Scholen klasse B-vereiste.”
Energiezuinig en fris
Per klaslokaal komt er een ComfortºPlus unit in
het systeemplafond. Sensoren meten de temperatuur,
het CO 2
-niveau en de aanwezigheid van
mensen in het lokaal. Naar aanleiding van deze
metingen wordt er op een tochtvrije manier lucht
in de ruimtes gebracht met luchtverdeelroosters.
Wind: “Met de units kun je ventileren, koelen
en verwarmen. Bovendien kunnen zonneschermen
en verlichting op het systeem aangesloten
worden. Het werkt geheel automatisch en is de
stilste op de markt. Op een digitaal bedieningspaneel
aan de muur kan de leerkracht gemakkelijk
de temperatuur instellen. De units zijn zo
ontwikkeld dat ze zowel op cv-ketels als warmtepompen
en opwekking uit restwarmte aangesloten
kunnen worden.” Dankzij een intelligente
warmteterugwinning wordt er zeer energiezuinig
gewerkt. Nachtkoeling zorgt ervoor dat iedereen
’s ochtends in een fris lokaal kan beginnen.
Op een digitaal bedieningspaneel aan de muur
kan de leerkracht gemakkelijk veranderingen
aanbrengen.
44 | INSTALLATIEENBOUW.NL

Het concept wordt onzichtbaar weggewerkt boven het systeemplafond.
‘Door onze jarenlange samenwerking
met scholen, blijven wij ons steeds
doorontwikkelen en voorop lopen’
Standaard worden de units aangesloten op de
meldkamer van Klimaatgroep Holland, die 24/7
gemonitord wordt. De school ontvangt eigen inloggegevens
om altijd inzicht te hebben in de
gemeten waardes.
Nu of in de toekomst gasloos
Bij renovatieprojecten wordt het Scholen°Concept
vaak tijdens vakanties aangebracht in onderwijsgebouwen,
maar de decentrale oplossing leent
zich er ook goed voor om stapsgewijs per lokaal
uitgevoerd te worden. Wind: “Bij het ontwerp
wordt er altijd gekeken naar wat esthetisch het
best past bij de school. Zo kunnen de roosters
en leidingen aangepast worden aan het ontwerp.”
Met de implementatie van de SUVISregeling
wordt de ventilatie op veel scholen verbeterd.
Als het gebouw echter pas later gasloos
wordt gemaakt, is dit geen probleem met het
Scholen°Concept.
Dat het concept zo perfect werkt voor scholen, is
geen toeval, het werd namelijk samen met de gebruikers
ontwikkeld door Klimaatgroep Holland.
Op het bedieningspaneel zit zelfs een ‘don’t like me
duimpje’, waarmee de gebruiker kan aangeven ontevreden
te zijn. “Wij nemen dan contact op om na
te gaan waarom iemand ontevreden is. Door onze
jarenlange samenwerking met scholen en installatiebedrijven
blijven wij ons steeds doorontwikkelen
en voorop lopen”, aldus Wind. Geen wonder dat Klimaatgroep
Holland als enige maar liefst tien jaar
product- en prestatiegarantie durft te geven. Dit
wordt gecombineerd met een onderhoudscontract
voor het allerbeste resultaat.
Meer weten over deze decentrale klimaatbeheersing?
Bezoek Klimaatgroep Holland tijdens de
VSK+E in hal 10, stand B034! ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 45

BEDRIJF HEEFT TIJDENS VSK+E MOOI NIEUWS VOOR DE INSTALLATEUR
SLIMME COMBINATIE VAN
VENTILATIESYSTEMEN VOOR ELK TYPE WONING
Ben je als installateur op zoek naar slimme en veelzijdige ventilatieoplossingen met warmteterugwinning (WTW)? Dan mag tijdens de aanstaande
VSK+E een bezoek aan hal 11, stand D080 niet ontbreken. Dáár zet Brink Climate Systems namelijk zowel de complete, vijf varianten tellende
Flair-serie als het slimme en energiezuinige Multi Air Supply systeem voor de bestaande bouw vol in het licht. Albert van Lohuizen, commercieel
manager Nederland binnen Brink, kijkt dan ook erg uit naar het evenement in de Utrechtse Jaarbeurs.
Tekst Chris Elbers |
Beeld Brink Climate Systems
Zoals de beursorganisatie op de website al belooft,
gaat iedere bezoeker aan VSK+E slimmer
naar huis. Dat is zeker het geval wanneer er een
tussenstop wordt gemaakt bij de stand van Brink
Climate Systems. “Op VSK+E vertellen wij ons
verhaal over alle ventilatietoestellen van de Flairserie”,
aldus Van Lohuizen. “Na de eerdere introductie
van de Flair 300, 400 en de compacte 200,
hebben we onlangs de Flair 450 en 600 aan het
programma toegevoegd. Daarmee is de nieuwe
standaard in ventilatie met warmteterugwinning
compleet. In vervolg daarop lanceren we tijdens
VSK+E iets nieuws, waarmee de installatieprofessional
makkelijker en sneller de juiste keuze kan
maken voor de best passende oplossing.”
'Op VSK+E presenteren we een compleet
nieuwe tool die ontzorgt, tijd bespaart en
zekerheid geeft'
Overal toepasbaar
Dankzij de uitbreiding dekt de Flair uiteenlopende
ventilatiecapaciteiten, van 200 tot 600 m 3 /h.
“Met dit extreem stille en energiezuinige systeem
hebben we voor elke woning een hoogwaardige
ventilatieoplossing paraat”, meent Van Lohuizen.
“Niet alleen zorgen de constante flow ventilatoren
samen met de geïntegreerde besturing voor een
optimale balans tussen de in- en uitgaande lucht,
ook de mogelijkheden zijn eindeloos. Het systeem,
geschikt voor zowel nieuwbouw-, renovatie als
prefabprojecten, past overal. In starterswoningen,
maar ook binnen riante villa's en appartementencomplexen.
En overal ervaart de gebruiker de
Multi Air Supply: ventilatie met WTW zonder toevoerkanalen. Het kan!
46 | INSTALLATIEENBOUW.NL

De complete Flair-familie is dé meest duurzame ventilatieoplossing voor nieuwe en bestaande woningen, groot en klein.
vele voordelen. Ventileren zonder warmteverlies
of koude tocht, energiebesparing, een behaaglijke
binnentemperatuur én een excellente luchtkwaliteit:
de Flair zorgt ervoor.”
Geen toevoer nodig
Is de Flair-serie helemaal op zijn plaats in woningen
waar toevoerkanalen aanwezig zijn, het
Multi Air Supply systeem van Brink Climate
Systems kan ook worden toegepast in omgevingen
waar dergelijke voorzieningen ontbreken.
Daarmee biedt het systeem in het kader van de
energietransitie volop mogelijkheden rondom
de duurzame renovatie van woningen. “Het
CO 2
-gestuurde ventilatiesysteem bestaat uit een
WTW-unit, zoals de Flair, en een aantal kleinere
ventilatoren (Indoor Mixfans, red.) die naar wens
in de wand tussen de hal en de diverse verblijfsruimtes
kunnen worden geplaatst”, vertelt Van
Lohuizen. “Dat alles levert een optimaal en prettig
binnenklimaat op. Bovendien kies je met het
Multi Air Supply systeem voor een apparaat dat
snel, gemakkelijk en zonder al te forse ingrepen
in bestaande woningen kan worden aangebracht.
De afvoerkanalen die vaak al aanwezig
zijn in onder andere badkamer, toilet en keuken
zijn voldoende.” ❚
MULTI AIR SUPPLY
Ventilatie met WTW
zonder toevoerkanalen
in bestaande woningen
www.brinkclimatesystems.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL | 47

WAARDEVOLLE SLEUTEL IN DE ENERGIETRANSITIE
BETAALBARE, BREED INZETBARE ÉN
TOEKOMSTBESTENDIGE KLIMAATOPLOSSINGEN
Tijdens VSK+E 2024 presenteert ClimaRad BV haar decentrale klimaatoplossingen voor onder meer de bestaande woningbouw en het zorgvastgoed.
De producten, waaronder de onlangs gelanceerde ClimaRad Vita H1C-S, zijn in combinatie met LT-verwarming en/of -koeling niet alleen
energiebesparend en breed inzetbaar. Ook met het oog op de toekomst bieden ze eindgebruikers de nodige voordelen. Kortom, ClimaRad heeft
dé sleutel in handen, zodat u de energietransitie succesvol kunt doorlopen.
Tekst Chris Elbers | Beeld ClimaRad
ClimaRad beursstand tijdens VSK+E 2024, te vinden in hal 11, stand E040.
‘De nieuwe klimaatunit is speciaal ontworpen
voor LT-systemen in de woningbouw’
De eerder dit jaar geïntroduceerde ClimaRad Vita
H1C-S ventilatie-unit, mede uitgerust met een convector
voor actieve koeling en verwarming, is speciaal
ontworpen voor lagetemperatuursystemen
in de woningbouw. Vooral dát gegeven zal er naar
verwachting voor zorgen dat het nieuwe toestel
stevig wordt omarmd door woningbouwcorporaties
die op zoek zijn naar een duurzame en tegelijk
betaalbare decentrale ventilatie-oplossing. In alle
opzichten een no-regret oplossing die meegroeit
met de stand van de techniek en volop toekomstbestendig
is: zet de bestaande hr-ketel op een lagere
stooklijn en het LT-warmteafgiftesysteem van
de unit presteert direct uitstekend. Kies je later
voor een (hybride) warmtepomp, dan kan de unit
daar probleemloos aan gekoppeld worden.
Slimme combinatie
Behalve verschillende sensoren waarmee de
luchtkwaliteit kan worden gemeten, is de Vita
H1C-S ook uitgerust met een ingebouwde lucht/
lucht-warmtewisselaar en convector aan de voor-
48 | INSTALLATIEENBOUW.NL

ClimaRad Vita H1C-S: ventilatie in combinatie met LT-verwarming en/of -koeling.
zijde van de unit. Deze convector is voorzien van
aanvullende ventilatoren die afhankelijk van de
verwarmings- of koelbehoefte kunnen worden
uitgebreid met maximaal drie extra fancassettes.
Compartimenteren
Ralph Liedenbaum, commercieel directeur van ClimaRad,
onderbouwt waarom de Vita H1C-S dé oplossing
is binnen de woningbouw. “In Nederland
worden slaapkamers niet of nauwelijks verwarmd.
Het enige vertrek in huis waar de verwarming
Decentraal werkingsprincipe van de ClimaRad
Vita H1C-S.
wél vaak aan staat, is de woonkamer. Wanneer je
daar gaat ventileren, moet je ervoor zorgen dat de
warmte uit de ventilatielucht wordt hergebruikt
en vervolgens in het vertrek wordt teruggebracht.
En juist dát doet de Vita, door middel van compartimenteren.
Het is een betaalbare, duurzame
oplossing waarmee de gebruiker in de toekomst
bovendien probleemloos de overstap kan maken
richting de inzet van andere warmtebronnen of
-systemen. Het principe ‘warm wonen, fris slapen’
wordt inmiddels al in veel marktconcepten succesvol
toegepast.”
Veelzijdige presentatie
Op VSK+E is hal 11, stand E040 een inspirerende
plek waar de salesmensen van ClimaRad bezoekers
graag bijpraten over de laatste ontwikkelingen
op het gebied van ventilatie en klimaat. Natuurlijk
kan daar ook het productengamma van het bedrijf
worden bewonderd. “We geven tijdens de beurs
een goed beeld van ons decentrale concept en
de mogelijkheden qua verwarming, koeling en de
combinatie met verschillende opwekkers”, nodigt
Liedenbaum geïnteresseerden uit voor een bezoek.
“Verder werken we graag een bespaarcheck uit met
behulp van onze TCO-tool. Deze tool geeft onder
andere woningcorporaties direct inzicht in de besparingen
die voor hun woningbestand gerealiseerd
kunnen worden door middel van renovaties
met de ClimaRad Vita. Dit zijn besparingen die
flink kunnen oplopen. Zo is het mogelijk om met
onze decentrale klimaatunit de verwarmingskosten
tot wel 40 procent te reduceren. Alle reden dus om
tijdens VSK+E bij ons langs te komen." ❚
De ClimaRad Vita
H1C-S in vogelvlucht:
• Toepasbaar bij zeer lage
borstwering, specifiek ontwikkeld
voor de woningbouw.
• Toepasbaar op zowel huidige als
toekomstige opwekkingsbronnen
voor verwarmen/koelen.
• Uit te breiden van HT naar LT
door bijplaatsing van fancassettes.
Voordelen van de ClimaRad Vita
H1C-S voor woningcorporaties:
• Kostenbesparing doordat tijdens
renovatieprojecten geen
uithuizing nodig is.
• Makkelijk toe te passen in de
bestaande bouw (geen kanalen
en schachten nodig).
• Per woning toe te passen op ieder
gewenst moment (bijvoorbeeld
voor mutatiewoningen).
• Hoge energiebesparing voor de
huurder in combinatie met een
automatisch geregeld en
gezond binnenklimaat.
INSTALLATIEENBOUW.NL | 49

De perfecte
balans tussen
energie-efficiëntie
en een gezond
binnenklimaat
HRUC-PRO
WARMTETERUGWIN-UNIT
www.comair.nl

FOCUS OP DE BELANGRIJKSTE ZAKEN DIE TE MAKEN HEBBEN MET INSTALLATIE- EN KLIMAATTECHNIEK
TIJD OM UIT TE PAKKEN
2024 is het eerste jaar dat technisch groothandel Linum Europe op de VSK+E beurs staat. Eerder stond het bedrijf wel al op andere beurzen en
events, en nu is het tijd om ook de bezoekers van VSK+E te laten zien wat zij in huis heeft.
Tekst Desiree Pennings | Beeld Linum Europe
“We zijn bekender op de markt en door investeringen
in het assortiment en continue uitbreiding is
ons assortiment zo goed, dat we gaan uitpakken”,
zegt Max Koorneef, sales manager Nederland bij
Linum Europe.
Belangrijke zaken
VSK+E is dit jaar vooral gericht op het onderwerp
duurzaamheid en daar sluiten de producten van
Linum mooi op aan. Het bedrijf laat niet alles
zien wat er in het assortiment zit, maar richt
zich vooral op het eigen merk Alixo. Koorneef:
‘Is een antwoord dat wij willen bieden niet te
vinden bij een bestaande leverancier, dan
ontwikkelen wij het zelf’
“We focussen ons tijdens de beurs op de belangrijkste
zaken en noviteiten die te maken hebben
met de installatiemarkt en klimaattechniek.
Onze accessoires volgen de ontwikkelingen in
de energietransitie. We hebben bijvoorbeeld
een nieuwe montagebalk voor warmtepompen,
de Alixo Mamut van 230 mm hoog en
een monobloc vervaardigd uit 100% gerecy-
52 | INSTALLATIEENBOUW.NL

cled rubber. Die laten we zien. Ook vertellen we
meer over omkastingen, zowel geluidreducerend
als esthetisch.”
Op elke vraag een antwoord
Alixo richt zich op montage- en installatietoebehoren
voor koel- en klimaattechniek. De producten
zijn verkrijgbaar op de gehele Europese markt.
Koorneef: “Als wij een product niet tegenkomen
bij een andere leverancier, terwijl we zien dat er
wel vraag naar is, dan ontwerpen we het zelf en
laten we het onder eigen regie produceren.” De
actieve binnen- en buitendienst biedt daarnaast
ook persoonlijke ondersteuning. Zo wordt er uitleg
gegeven over producten, biedt Linum trainingen
aan en kunnen er berekeningen gemaakt worden
voor klanten als het gaat om montageframes.
“Daarmee onderscheiden we ons van anderen
op de markt. Zo proberen we een toegevoegde
waarde te genereren als groothandel.”
Fijne setting
Als installateur zul je de stand van Linum makkelijk
herkennen. Eerder stond hij ook al in België,
Frankrijk en Duitsland. “We hebben een
frisse stand. De uitstraling is onze huisstijl en dat
ondersteunen we met producten die wij zien als
eyecatchers.”
Met de Alixo High Foot komt iedere buitenunit op
mooie en veilige hoogte te staan.
Behalve het tonen van producten, is de beurs een
uitgelezen mogelijkheid om de naambekendheid
te vergroten en te netwerken, denkt Koorneef.
“We kunnen bekenden, nieuwe en potentiële
klanten en geïnteresseerden ontmoeten in een
andere omgeving dan op kantoor. Het voordeel
van een beurs is dat je mensen ontmoet in een
fijne setting.”
Trillingdempende sokkels voorkomen geluidsoverlast.
Benieuwd? U vindt Linum Europe in hal 12,
stand F120. ❚
Installatie- en servicematerialen
voor HVAC, koeltechniek en isolatiebouw
100% together
www.linum.eu
23.131
0180-463588
INSTALLATIEENBOUW.NL | 53
23.131 half page ad VSK special i en b nl.indd 1 14/11/2023 10:32:56

UNIEKE VENTILATIE-EENHEID VAN EIGEN BODEM
Met SkyFlow introduceert Ned Air een adaptieve en vraaggestuurde ventilatie-eenheid voor de gestapelde woningbouw, die een hoog comfort,
een goede vochtregulering en exact de juiste hoeveelheid schone en frisse lucht combineert met een compacte vormgeving en eenvoudig
onderhoud. De unieke ventilatie-eenheid is volledig in eigen huis ontwikkeld. Chris Waterlander, Manager Integrale Ontwikkeling en verantwoordelijk
voor productmanagement bij Ned Air, neemt ons mee door het ontwikkelproces, dat geleid heeft tot interessante features voor
bewoners én installateurs.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Ned Air
Vanwege de schaars beschikbare bouwgrond in
onze steden kiezen steeds meer projectontwikkelaars,
beleggers en ontwikkelende bouwers ervoor
om niet de breedte, maar de hoogte in te gaan.
Ned Air speelt hier al jaren op in met de EveryLine
en RotorLine luchtbehandelingsunits, die zeer
breed in de markt worden ingezet. Van kantoortorens
tot woontorens en inclusief de transformatie
van incourante kantoorgebouwen tot woningen.
“Om de systemen in met name appartementengebouwen
optimaal te laten functioneren, zochten
we naar een ventilatie-eenheid met een regelbare
kleppensectie”, vertelt Waterlander. “In de markt
was echter geen systeem beschikbaar dat volledig
voldeed aan wat de markt vraagt én nodig heeft.
Daarom zijn we zelf gaan ontwikkelen, waardoor
installateurs en opdrachtgevers nu profiteren van
één adres, één leverancier en één garantiepartij
voor het complete ventilatieconcept.”
De ontwikkeling van SkyFlow startte met een stalen
unit, waarin twee kleppen gemonteerd werden,
vertelt Waterlander. “Inclusief bijbehorende
regeling. Deze oplossing bleek veelbelovend, maar
Het systeem in de woningen is in basis onderhoudsvrij.
SkyFlow klepmodule.
in de Nederlandse appartementengebouwen hebben
we te maken met gespiegelde woningen en
met 1-zone- en 2-zonesystemen. Dit betekende
dat we vier units moesten ontwikkelen. Dat moest
eenvoudiger kunnen! Daarnaast wilden we de
ventilatie-eenheid zo licht mogelijk houden, waardoor
al gauw het idee ontstond voor een kunststof
behuizing. Echter heb je in dit geval te maken met
matrijzen, die hoge kosten met zich meebrengen.
Door één klepsectie in kunststof te maken en die
los te combineren, worden deze investeringsuitdagingen
slim ondervangen en kunnen we tóch aan
de marktvraag van gespiegeld, 1-zone of 2-zone
voldoen.”
Adaptieve regeling op druk
Om naast productiekosten ook te besparen op
energiekosten, heeft Ned Air een ventilatieeenheid
ontworpen waarmee vraaggestuurd
geventileerd kan worden. Bijvoorbeeld op basis
van kloktijden, relatieve vochtigheid, temperatuur
of CO 2
, waardoor nooit méér geventileerd wordt
dan nodig. “Daarnaast hebben wij de regeling
van de SkyFlow ventilatie-eenheid in de appartementen
en de regeling van de EveryLine en Rotorline
luchtbehandelingskasten nauw afgestemd”,
aldus Waterlander. “Hierdoor weten we exact in
welke klepstanden de ventilatie-eenheden staan
en kunnen we variëren met luchthoeveelheden
54 | INSTALLATIEENBOUW.NL

Het systeem kan ruim 400 m 3 /h verversen, wat voor de meeste Nederlandse appartementen ruim voldoende is.
(drukken).” In de meeste gevallen is er sprake van
een constante-druk-systeem. “Hoe dichter een klep
staat, hoe meer druk dit kost”, duidt hij. “In plaats
hiervan sturen wij de klep juist iets verder open, terwijl
de druk wordt verlaagd. Qua bewonerscomfort
levert dit geen enkel verschil op, terwijl het energieverbruik
wel fors naar beneden gaat. Met name
deze techniek maakt SkyFlow uniek in de markt.”
Compleet systeem
SkyFlow kan gecombineerd worden met de nieuwe
én bestaande luchtbehandelingsunits van
SkyFlow ventilatie-eenheid met een
regelbare kleppensectie.
Ned Air en andere leveranciers. Van inpandige
units tot buitenopstellingen, vertelt Waterlander.
“Wanneer gekozen wordt voor de Ned Air Every-
Line of RotorLine ontstaat een compleet ventilatiesysteem,
dat eenvoudig online en op afstand
benaderd en gemonitord kan worden. Bovendien
kunnen installateurs het systeem op afstand inregelen.
Op het moment dat zich onverhoopt een
storing voordoet, kunnen zij eenvoudig op het
systeem inloggen en de juiste acties opstarten.”
Geen onderhoud achter de voordeur
In de appartementengebouwen van vandaag zijn
100 tot 500 woningen geen uitzondering meer.
“Hierdoor hebben onderhoudspartijen te maken
met honderden bewoners, waarmee in de regel
separate onderhoudsafspraken gemaakt moeten
worden”, aldus Waterlander. “Ned Air SkyFlow ondervangt
deze complexe opgave. Het systeem in
de woningen is namelijk in basis onderhoudsvrij.
Zo hebben wij de luchtfilters niet in de klepmodules
zelf, maar in de centrale luchtbehandelingskast
geplaatst. Hierdoor wordt het vervangen van
filters achter de voordeur slim ondervangen.”
Ruim voldoende frisse lucht
Op appartementsniveau hebben installateurs en
opdrachtgevers keuze uit een 1-zone- of een 2-zonesysteem.
“Het systeem omvat resp. twee of drie
klepmodules inclusief een volumeregeling, die
eenvoudig tussen de ventilatietoevoer en -afvoer
geplaatst kunnen worden”, vertelt Waterlander.
“Dankzij de toevoeging van temperatuur-, CO 2
- en
relatieve vochtigheidssensoren kan vervolgens
‘Installateurs en
opdrachtgevers
profiteren nu van
één adres, één
leverancier en
één garantiepartij
voor het complete
ventilatieconcept’
vraaggestuurd per zone geventileerd worden.” De
klepmodule van het SkyFlow systeem heeft een
aansluitdiameter van 160 mm. “Het systeem kan
ruim 400 m 3 /h verversen, wat voor de meeste
Nederlandse appartementen ruim voldoende is.
Doordat een ventilator en filter ontbreken, functioneert
het systeem geruisloos.” Dankzij de compacte
vormgeving en het lichte gewicht van Sky-
Flow kunnen installateurs het systeem eenvoudig
monteren, waarbij zij keuze hebben uit wand- of
plafondmontage. Hierdoor blijft de vloer vrij van
obstakels en worden bewoners niet belemmerd in
de inrichting van hun appartement.
De introductie van SkyFlow vindt plaats tijdens
VSK+E in de Jaarbeurs Utrecht. U vindt Ned Air in
hal 10, stand A021. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 55

OP WEG NAAR EEN EFFICIËNTE, DUURZAME EN CIRCULAIRE TOEKOMST
POWER THROUGH LIGHT
Een groenere planeet, een fijne woon-, werk- en verblijfsomgeving en een efficiënter gebruik
van energie en grondstoffen. De ambitie van LEDVANCE is om energiezuinigheid, duurzaamheid
en circulariteit naar een steeds hoger niveau te tillen. Zowel op economisch, maatschappelijk als
milieutechnisch vlak en van product tot verpakking en logistiek.
Tekst Lieke Bousema | Beeld LEDVANCE
Wie zijn traditionele fluorescentielampen of halogeenlampen
vervangt door LED, kan tot 60% op
zijn energiekosten besparen. Wie hierbij kiest voor
de LED-oplossingen van LEDVANCE, kan bovendien
grote efficiëntieslagen maken. “Ons productportfolio
gaat verder dan enkel armaturen en lichtbronnen”,
benadrukt Ronald Moeskops, Director
Marketing & Sales Services bij LEDVANCE Benelux
B.V. “We leveren ook bijbehorende componenten
en het VIVARES light management systeem, waardoor
additionele besparingen tot wel 30% mogelijk
worden. Bovendien kan op elk moment van
de dag het juiste licht worden geleverd. Op het
werk, thuis en op elke andere plek waar kunstlicht
benodigd is. Dankzij onze Human Centric Lighting
(HCL) verlichtingsoplossingen voor kantoren worden
het bioritme, de gezondheid en het welzijn
van medewerkers flink verbeterd. Hierdoor verbeteren
concentratie en productiviteit, waardoor een
investering in HCL zich al snel terugverdient. Door
onze LED-producten te koppelen aan intelligente
daglicht- en bewegingssensoren wordt voorkomen
dat verlichting onnodig blijft branden. Ook dit
levert een forse energiebesparing op. Bovendien
wordt voorspelbaar onderhoud mogelijk.”
56 | INSTALLATIEENBOUW.NL

LEDVANCE wordt ook hét adres voor zonnepanelen, batterijopslagsystemen, omvormers en bijbehorende
besturingsapps.
‘Ons productportfolio gaat verder dan enkel
armaturen en lichtbronnen’
Volgens het nieuwe motto ‘Power through light’
wil LEDVANCE kunstlicht nóg beter en efficiënter
inzetten. Bovendien wordt het productassortiment in
2024 uitgebreid met hernieuwbare energie.
Circulair productdesign
Naast energiebesparing en predictive maintenance
heeft duurzaamheid voor LEDVANCE betrekking
op de nieuwe Single Lighting Regulation
(SLR) verordening. “De SLR schrijft bijvoorbeeld
voor dat de kwaliteit van armaturen en lichtbronnen
verbeterd moet worden”, aldus Moeskops.
“Om de CO 2
- en energiedoelstellingen te halen,
moeten we als industrie kijken naar hoe we omgaan
met schaarse grondstoffen. Dit betekent
bijvoorbeeld dat de componenten van een verlichtingsarmatuur
straks eenvoudig en met standaard
gereedschappen gedemonteerd, gerepareerd en/
of vervangen moeten kunnen worden, al dan niet
door een professional. Van lichtbronnen tot kappen,
LED-modules en drivers, waardoor de levensduur
van armaturen gelijk kan worden aan het
gebouw waarin zij gemonteerd worden. Met ons
EVERLOOP armaturenportfolio spelen we daar nu
al op in.”
EVERLOOP wordt op dit moment in de markt geïntroduceerd
en bestaat in eerste instantie uit armaturen
voor kantoren. Als voorbeeld noemt Moeskops
de LINEAR IndiviLED GEN2; een robuust
en high-end armatuur met een hoogkwalitatieve
behuizing, die volledig modulair is ontworpen.
Gerecyclede kunststoffen
Met NATURELOOP introduceert LEDVANCE tevens
een productlijn op basis van gerecyclede
kunststoffen. “We starten nu met LED-lampen en
zullen vanaf begin volgend jaar ook residentiële
LED-armaturen op basis van gerecyclede materialen
aan ons portfolio toevoegen”, aldus Moeskops.
“De NATURELOOP producten bevatten tot 40%
gerecyclede kunststoffen, afkomstig van bijvoorbeeld
PET-flessen, wasmiddelverpakkingen en ander
plastic afval.”
Antwoord op de lampbanning
Een belangrijk topic in de circulaire verlichtingseconomie
is ook de lampbanning. Sinds 25
februari 2023 is de productie van compact-fluorescentielampen
verboden en sinds 25 augustus
mogen geen T8 en T5 fluorescentiebuizen meer
in de markt worden gebracht. De komende jaren
zullen deze lichtbronnen vervangen moeten
worden door een LED-alternatief. “De meeste verlichtingsproducenten
bieden hier één-op-één vervangingen
voor aan, in de vorm van LED-tubes of
LED-armaturen”, weet Moeskops. “Wij gaan hierin
een stap verder met de introductie van een breed
assortiment LED-tubes met externe driver, waarmee
het bestaande armatuur omgebouwd kan
worden. Hierbij bieden we zelfs de mogelijkheid
om de LED-tubes te dimmen.”
Hernieuwbare energie
In navolging van de verduurzaming van de producten
zelf, heeft LEDVANCE ook oog voor hun
verpakkingen. “De afgelopen jaren hebben wij
onze gebleekte kartonnen verpakkingen al vervangen
door 80% gerecycled karton”, vertelt Moeskops.
“Alle verpakkingen zijn volledig plasticvrij en
100% recyclebaar.” Bovengenoemde inspanningen
hebben onder meer geleid tot een Ecovadis
Silver rating. “Onze ambitie is om eind 2024 over
een Gold status te beschikken. Om dit mogelijk te
maken, kijken we actief en samen met de keten
naar hoe we onze productie, verpakkingsstromen,
wagenpark én transporten nog efficiënter kunnen
inrichten.” Maar LEDVANCE gaat nóg verder.
Volgens het nieuwe motto ‘Power through light’
wil LEDVANCE kunstlicht namelijk nóg beter en
efficiënter inzetten. Bovendien wordt het productassortiment
in 2024 uitgebreid met hernieuwbare
energie. Daarmee wordt LEDVANCE ook hét adres
voor zonnepanelen, batterijopslagsystemen, omvormers
en bijbehorende besturingsapps. De zogenaamde
LEDVANCE RENEWABLES worden geïntroduceerd
tijdens VSK+E, van 6 t/m 9 februari
in de Jaarbeurs in Utrecht. Nieuwsgierig? U vindt
LEDVANCE in hal 7, stand E068. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 57

DUURZAME EN EFFICIËNTE
VENTILATIE-UNITS OVERTREFFEN ERP-VEREISTEN
Wat betreft de economische efficiëntie van ventilatie-units betaalt een investering in duurzame en efficiënte technologie zich meermaals terug.
“Het lage energieverbruik en de kleine CO 2
-voetafdruk zijn hier bijzonder opvallend”, volgens Tom Melching, Technisch Adviseur bij WOLF
Energiesystemen. “De bedrijfskosten van een unit die ontworpen is volgens de WOLF-norm, zijn aanzienlijk lager dan de minimumvereisten
van de ErP-richtlijn.”
Tekst WOLF Energiesystemen en Lieke Bousema |
Beeld WOLF Energiesystemen
WOLF KG TOP: nieuwe generatie modulaire luchtbehandelingskasten.
Om gebouwen te voorzien van verse lucht moet
men rekening houden met de geldende normen
en richtlijnen. Maar ook met de milieuaspecten.
“Zo helpt een zo laag mogelijk energieverbruik
voor ventilatie en airconditioning om de CO 2
-
uitstoot én kosten te reduceren”, aldus Melching.
“Ongeveer 90% van de totale CO 2
-uitstoot van
een ventilatie-unit wordt immers uitgestoten tijdens
het gebruik.”
Groot besparingspotentieel
ErP-verordening 1253/2014/EG is van toepassing
op het milieuvriendelijke ontwerp van ventilatiesystemen.
“De WOLF ventilatie-unit overtreft
deze eisen”, vertelt Melching, die zijn bewering ondersteunt
met een voorbeeld. Hierbij vergelijkt hij
een WOLF-unit in een bestaand kantoorgebouw in
München met een fictieve unit, die net voldoet aan
de huidige ErP-richtlijn. “Het besparingspotentieel
van de WOLF-unit ten opzichte van een basisunit
volgens de ErP-eisen is 41% voor stroomverbruik
en 7,9% voor warmteterugwinning. Dit heeft niet
alleen een positief effect op de CO 2
-uitstoot; de
extra investering in zuinige technologie verdient
zich ook zeer snel terug.”
In het project in München moest de bestaande
huurruimte op de 1e verdieping worden uitge-
58 | INSTALLATIEENBOUW.NL

Moderne EC-ventilatortechniek voor maximale energetische efficiëntie. Rotoren met gepatenteerde labyrintafdichting, voor een luchtdichtheid van 98%.
breid tot een kantoor- en evenementenruimte voor
maximaal 800 deelnemers. Een extra luchtbehandelingsunit
en een nieuw leidingdistributienetwerk
voor de bestaande unit op het dak waren
hiervoor noodzakelijk. “In totaal was een luchthoeveelheid
van 22.000 m³/h (externe druk: 500
Pa) nodig. Vanwege de beperkte ruimte moest de
unit op de 3e verdieping van het gebouw in een
technische ruimte geplaatst worden en moesten
het leidingwerk en de bijbehorende installatie binnen
het gebouw worden verplaatst.”
‘Het break-evenpunt voor de extra
investering wordt al na ongeveer een
jaar bereikt, of veel eerder als het aantal
bedrijfsuren per jaar hoger is of als de
energieprijzen stijgen’
Lage luchtsnelheid
Om het stroomverbruik van de ventilatoren zo
laag mogelijk te houden, is de luchtsnelheid in
de unit laag. Bijvoorbeeld vanwege de grotere
kastdoorsnede. “Een compactere unit zou hogere
luchtsnelheden gegenereerd hebben. Hoewel dit
zeker zou voldoen aan de specificaties van de ErPrichtlijn,
heeft het een nadelig effect op alle andere
componenten in de unit. De drukverliezen van
de afzonderlijke luchtbehandelingsfuncties zoals
de warmtewisselaar, het filter en het HRU-systeem
nemen toe bij hogere luchtsnelheden en leiden
tot een hoger stroomverbruik van de ventilatoren.”
Roterende warmtewisselaar
Voor warmteterugwinning werd een zeer efficiënte
roterende warmtewisselaar met een lage
lekkage geselecteerd. “Het afdichtingssysteem is
niet aan de zijkant van de rotor geplaatst, maar
draait met de rotor mee. Verschillende afdichtingsvinnen
aan de wand zorgen voor een hoge
mate van dichtheid met het roterende deel. In
combinatie met centrale afdichtingen volgens
de WOLF SuperSeal labyrintafdichting wordt
een dichtheid van 98% mogelijk, in tegenstelling
tot klassieke modellen met een lekpercentage
van ongeveer 10%. In dit geval moet er rekening
worden gehouden met extra luchtvolumes in het
ontwerp van de ventilator voor toevoer- en afvoerlucht
volgens VDI 3803/5. Dit verhoogt namelijk
het energieverbruik van de ventilatoren.”
Hoge warmteterugwinning
De warmteterugwinning van de hierboven beschreven
eenheid is 116 kW (ErP: 108,6 kW) en
de warmteterugwinningsindex is 78% (ErP: 73%).
“Dit resulteert in een besparing van 7,9% of 8,2
kW ten opzichte van de ErP”, aldus Melching.
“Met 5.000 bedrijfsuren per jaar bespaart de
WOLF-unit alleen door warmteterugwinning al
41.000 kWh aan thermische energie. In termen
van stookolieverbruik komt dit overeen met een
besparing van ongeveer 4.180 liter voor verwarming
of ongeveer 11 ton CO 2
-equivalent. Uitgaande
van een aankoopprijs van 0,80 euro per liter
stookolie, resulteert dit in een jaarlijkse besparing
van 3.344 euro. Zonder stijgende CO 2
-prijzen en
andere prijsstijgingen komt dit overeen met een
totale besparing van minstens 66.880 euro binnen
20 jaar.”
Hoog besparingspotentieel
Ook het stroomverbruik ziet er goed uit, volgens
Melching. “In plaats van de 950 W/(m³/s) die de
ErP voorschrijft, is hier slechts 561 W/(m³/s) per
jaar nodig. Dat is slechts 59% van de referentiewaarde.
De besparing bedraagt 389 W/(m³/s)
of 2,38 kW. Geëxtrapoleerd naar één jaar
is dit een totaal van 11.900 kWh voor 5.000
bedrijfsuren. Uitgaande van een elektriciteitsprijs
van 0,40 euro, bedraagt de besparing 4.760
euro of 5,18 ton CO 2
-equivalent. Dit komt overeen
met het gemiddelde elektriciteitsverbruik
van 3 gezinnen van 4 personen. Binnen 20 jaar,
zonder inflatiecompensatie en CO 2
-beprijzing,
komt dit neer op minstens 95.200 euro.”
Als de bedrijfskosten per jaar worden opgeteld,
dan resulteert de technisch geoptimaliseerde
WOLF-unit in het opmerkelijk hoge besparingspotentieel
van in totaal 162.000 euro of
323,60 ton CO 2
-equivalent. Het break-evenpunt
voor de extra investering in de efficiëntere
eenheid wordt dus al na ongeveer een jaar bereikt,
of veel eerder als het aantal bedrijfsuren
per jaar hoger is of als de energieprijzen stijgen.
Bovenstaande berekening is uitgevoerd
zonder het positieve effect van intelligente
regeling. In de praktijk kunnen de verbruikswaarden
dus nog verder worden verlaagd,
door een vraaggestuurde regeling op basis van
de kamerbezetting. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 59

BESCHERMING VAN DE BELANGRIJKSTE ELEMENTEN
IN VERWARMINGS- EN KOELSYSTEMEN
HET BELANG VAN VUIL- EN
LUCHTAFSCHEIDERS
Wanneer je voorkomt dat lucht en vuil zich ophopen in het systeemwater, dan bespaar je meteen op het gasverbruik.
Uit onafhankelijk onderzoek door Kiwa GASTEC, TNO en BSRIA blijkt dat je maar liefst 13% op je gasverbruik bespaart
met een luchtafscheider en vuilafscheider van Spirotech.
Tekst Desiree Pennings | Beeld Spirotech
60 |
INSTALLATIEENBOUW.NL

Lucht in het systeem
In water zit altijd lucht, dus ook in onze koel- en
verwarmingsinstallaties. Door verwarming en druk
kan de hoeveelheid lucht toenemen. Ook kleine lekkages
en verkeerde of defecte expansiesystemen
kunnen lucht toelaten. Dit veroorzaakt de grootste
problemen binnen een verwarmingsinstallatie. Van
geluiden uit de radiatoren tot een minder goede
opwarming, een slechtere doorstroming, roest, corrosie,
bacteriegroei, pH-verhoging en andere vervuilingen.
Het gevolg zijn storingen en een minder
efficiënte werking, maar ook verstoppingen of lekkages
kunnen voorkomen.
‘Magnetiet is
herkenbaar door
de donkere kleur
van het
installatiewater’
Eenvoudig de installatie een keer ontluchten, is niet
de oplossing. Lucht is vaak opgelost in de installatievloeistof
of bestaat uit microbellen, waardoor
snelontluchters niet goed genoeg werken. Met
luchtafscheiders krijg je deze kleine hoeveelheden
lucht wel uit het water en bij lagetemperatuurinstallaties
kan een actieve ontgasser uitkomst bieden.
De luchtafscheiders van Spirotech halen de microbellen
na de ketel uit het water. Verderop in de installatie
kan het water dan weer lucht opnemen,
dat daarna opnieuw opgelost en uit de installatie
verwijderd wordt. Dit zorgt voor een zuinigere en
betere werking van de ketel met een hoger comfort
als resultaat.
Vervuiling
Hoe groot of klein een koel- of verwarmingssysteem
ook is, er ontstaat altijd vuil dat voor grote problemen
kan zorgen. De meest voorkomende vervuiling
is corrosie, wat magnetiet veroorzaakt. Dit bestaat
uit magnetische ijzerdeeltjes en is vaak zichtbaar
aan de donkere kleur van het installatiewater. “Ieder
systeem bevat ijzer”, zegt Ruud Brunst, key accountmanager
bij Spirotech. “Ook bij vloerverwarming
heb je bijvoorbeeld een expansievat en zijn er
altijd een paar leidingen van ijzer. In een installatie
met weinig ijzer wordt het stuk waar het ijzer zich
bevindt, als eerste aangetast. Juist hier gaan de leidingen
zeer snel kapot.”
Moderne circulatiepompen zijn meestal magnetisch,
waardoor ze magnetiet aantrekken. In combinatie
met kalk hecht magnetiet zich op vervelende
plaatsen, zoals ventielen en kranen. Een minder
goed werkend systeem, storingen en minder warmteoverdracht
zijn het gevolg. Een pomp verbruikt
meer energie door vervuild installatiewater.
De werking van een vuilafscheider
Deze vervelende gevolgen van vervuiling kunnen
eenvoudig worden voorkomen door de plaatsing
van een vuilafscheider met magneet. Deze verwijdert
zelfs microscopisch klein vuil en magnetiet,
terwijl de installatie gewoon zijn werk doet. Vuilafscheiders
worden bij voorkeur geplaatst waar het
systeemwater de unit in gaat. Op deze manier
wordt het vuil afgevangen voordat het in de gevoelige
systeemcomponenten terechtkomt. Zelfs
de kleinste deeltjes worden gevangen, waarna het
gemakkelijk gespuid kan worden. Het onderhoud
duurt slechts enkele seconden en daarbij ontstaat
geen viezigheid, wat bij een filteroplossing wel
anders is.
Al jaar en dag expert
Spirotech is expert op het gebied van systeemwater
in gesloten HVAC-systemen. Het was het eerste
bedrijf dat lucht- en vuilafscheiders ontwikkelde
voor toepassingen in verwarmings- en koelinstallaties.
Ook systeemwateranalyses behoren tot de
mogelijkheden. Daarnaast produceert en levert het
bedrijf producten voor vacuümontgassing, drukbehoud,
hydraulische verdelers en additieven. Deze
worden grotendeels in Nederland geproduceerd
met hoogwaardige materialen, zoals messing en
staal. Niet voor niets worden de producten van Spirotech
aangeraden door internationale ketel- en
warmtepompfabrikanten. ❚
Hoe groot of klein een installatie ook is, er zit altijd lucht en vuil in. De lucht- en vuilafscheiders van Spirotech
bieden in dit geval uitkomst.
INSTALLATIEENBOUW.NL | 61

ROTTERDAM
HOGESCHOOL ROTTERDAM BUSINESS SCHOOL
NIEUWBOUW HOGESCHOOL ROTTERDAM BUSINESS SCHOOL
HOOFDROL VOOR DE INSTALLATIETECHNIEK
Hogeschool Rotterdam Business School nam aan het begin van dit schooljaar een nieuw gebouw in gebruik op locatie Kralingse Zoom. Bijna
alle economische opleidingen vinden hier hun thuis. Het gebouw heeft dan ook een oppervlakte van 14.000 m 2 . In combinatie met het bestaande
onderwijscomplex is het totaal nu zelfs 35.000 m 2 groot. Er is plaats voor 10.000 studenten. In dit hart van de campus kwamen de hoofdentree,
een mediatheek, een businesslobby en een grand café.
Tekst Desiree Pennings | Beeld Systemair
De installaties zijn op bezetting gestuurd, de temperaturen worden geregeld en gemonitord en er is rekening gehouden met een aangename akoestiek.
Het gebouw wordt gekenmerkt door een enorme
glazen gevel. Binnen zorgt dit voor veel daglicht.
De ruimtes in het pand zijn flexibel in te delen,
zodat er ingespeeld kan worden op veranderingen
in de toekomst. Er is gebruik gemaakt van zoveel
mogelijk circulaire en duurzame materialen. De
installatietechniek speelt een hoofdrol binnen de
verduurzaming. De installaties zijn op bezetting
gestuurd, de temperaturen worden geregeld en
gemonitord en er is rekening gehouden met een
aangename akoestiek. Systemair leverde er vier modulaire
HHFlex luchtbehandelingsunits in opdracht
van Van Delft, totaalinstallateur. “Wij waren verantwoordelijk
voor de complete W-installatie. Een
onderdeel daarvan is ventilatie en daarvoor hebben
we Systemair gevraagd. Zij leverde drie luchtbehandelingskasten
van 35.000 m 3 /h voor op het dak
en een kleinere voor de technische ruimte. Deze is
specifiek voor het grand café”, vertelt Jan Willem
van Bokhoven, manager bij Van Delft Groep.
Alles naar wens
Systemair is één van de vaste leveranciers van het
installatiebedrijf, omdat haar kwalitatieve luchtbehandelingskasten
aan de gestelde eisen voldoen.
De HHFlex luchtbehandelingsunits kennen een
modulair platform. Op basis van het luchtdebiet
wordt een projectspecifieke unit geconfigureerd.
Op maat worden wtw-systemen, bevochtigers, filters,
warmte/koude-wisselaars, geluiddempers en
ventilatoren geselecteerd. Hierdoor ontstaat een
62 | INSTALLATIEENBOUW.NL

HOGESCHOOL ROTTERDAM BUSINESS SCHOOL ROTTERDAM
“Wat er nu staat, mag gezien worden.”
passend product met een hoge kwaliteit, lange
levensduur en lage energiekosten. Ook aan de
gebruiksvriendelijkheid wordt gedacht. Er zijn
bouwgroottes mogelijk van 1.000 m 3 /h tot
100.000 m 3 /h en meer, in monoblok of samengesteld
uit meerdere afleverdelen.
Helemaal flex
“De drie luchtbehandelingskasten op het dak
kregen een warmtewiel en geïntegreerde dempers”,
vertelt Marcel in ’t Veld, accountmanager
bij Systemair. “Bij de intrede hebben we twee
filtertrappen geplaatst voor zeer zuivere lucht.
Daarnaast hebben we een anti-corrosiescherm
gebruikt. De luchtbehandelingskasten zijn uitgerust
met RVS316 filterframes en een RVS316 lekbak,
waarbij achter het F7 zakkenfilter een druppelvanger
is geplaatst ter bescherming voor het
corrosieve vocht uit de natte filters. Dit treedt op
bij een hoge buitenluchtvochtigheid. Het biedt
een optimale corrosiebescherming van de achter
de filter geprojecteerde functies.”
De kast bij het grand café kreeg een platenwisselaar
om de schone en vuile luchtstromen van
elkaar gescheiden te houden. Het zijn dan ook
geen rechttoe rechtaan units, aldus In ’t Ven. “Ze
heten niet voor niets flex. Op wens van de klant
maken we ze langer, breder of hoger. In dit geval
hebben we een nis gemaakt, zodat de regelplaat
ten behoeve van de regeltechniek helemaal op
maat gemaakt kon worden. Het zijn heel uitvoerige
kasten met alle ins & outs. Alle geboden
mogelijkheden zitten erin, zoals kijkvensters bij
de ventilatoren, verlichting, een sectie voor de
pompsetbatterij en lange dempers aan de buitenlucht-
en gebouwzijde.”
Iedereen tevreden
Zowel de medewerkers van Systemair als van Van
Delft Groep en de eindgebruikers zijn tevreden
over de manier waarop het project is verlopen en
het uiteindelijke resultaat. “Het was een groot
project en alle partijen hebben een grote inspanning
geleverd om op tijd klaar te zijn. Wat er nu
staat, mag gezien worden. Iedereen die eraan
heeft meegewerkt, mag daar trots op zijn”, aldus
Van Bokhoven. ❚
De installatietechniek speelt een hoofdrol binnen de verduurzaming.
Bouwinfo
Architect: Paul de Ruiter Architects
Hoofdaannemer: Heerkens van Bavel Bouw
W-installatie: Van Delft Groep
E-installatie: TES
Luchtbehandelingskasten: Systemair
INSTALLATIEENBOUW.NL | 63

Toepassingen:
• CLV systemen
• Individuele rookgaskanalen
• Rookgaskanaal Cascade systeem
• Rookgaskanaal i.c.m. WTW-systeem
Voordelen:
• Renovatie met minimale overlast
• Geschikt voor elke soort CV ketel
• Volledig gecertifi ceerde installatie
• Zeer geschikt voor hoogbouw
www.ff kanaalrenovatie.nl | info@ff kanaalrenovatie.nl | 085 080 50 23

KLEREN MAKEN DE VAKMAN
Je werkkleding is het enige gereedschap dat je altijd bij je hebt, wat voor klus je ook doet. Waar veel mensen niet bij stilstaan, is dat kleding
een grote invloed heeft op hun gezondheid en productiviteit. Voor Snickers Workwear is dit dé reden om enorm veel tijd en energie te steken
in de juiste maatvoering en het beste materiaal.
Tekst Desiree Pennings | Beeld Snikcers Workwear
De Snickers Workwear broeken bestaan uit diverse variaties, zodat er voor iedereen een model is dat perfect past.
“Wanneer je kleding hebt die niet goed zit, dan
werk je minder fijn en ben je sneller moe”, zegt
Jeroen van Swaaij, marketing coördinator bij Snickers
Workwear. “Daarom is onze maatboog enorm
groot en kun je altijd een kledingstuk kiezen dat
jou op het lijf geschreven is. Wij werken niet met
simpele confectiematen, maar gaan verder. Bij
een broek maakt het bijvoorbeeld uit of de kniebeschermers
precies op de juiste plek zitten wanneer
je door de knieën gaat. Als ze niet aansluiten
op de lengte van de benen, dan heeft het geen
zin om een ergonomische broek aan te schaffen.
Zelfs bij het plaatsen van de zakken wordt nagedacht.
Onze broeken bestaan niet zomaar uit een
patroon, maar uit een grote puzzel van verschillende
componenten.”
Comfortabel, flexibel en stevig
De kleding van Snickers bestaat uit een mix van
materialen, afhankelijk van de functie. Eén broek
bestaat soms wel uit tien verschillende textielsoorten.
Deze zijn gericht op comfort en flexibiliteit.
Daarnaast wordt er veel gewerkt met verstevigde
vezels. Van Swaaij: “We doen veel research, luisteren
naar de vakmensen die onze producten gebruiken
en kiezen voor hoogwaardige materialen.
Onze broeken gaan dan ook langer mee dan een
gemiddelde broek.” Dat is een stuk duurzamer;
een belangrijk onderwerp voor Snickers Workwear.
Aan het einde van de levensduur kunnen klanten
de broeken weer bij de fabrikant inleveren, zodat
‘Onze broeken bestaan niet zomaar uit
een patroon, maar uit een grote puzzel van
verschillende componenten’
ze op de juiste manier gerecycled worden. “We
worden steeds slimmer in het hergebruiken van
materialen. Snickers loopt altijd voorop, ook op dit
gebied”, aldus Van Swaaij.
Deze high-visibility broek is veilig, comfortabel én goed zichtbaar.
De kleding voldoet uiteraard aan alle veiligheidstoetsen
en -eisen. Snickers Workwear is onderdeel
van de Hultafors Group. De kleding is zowel online
te koop als bij geselecteerde dealers. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 65

THEMA ROOKGASAFVOER
FLEXIBELE ROOKGASSYSTEMEN VOOR DE GESTAPELDE BOUW
VEILIG, COMPLEET EN 100% LUCHTDICHT
Panflex zet zich al meer dan een halve eeuw in voor een gezond en fris binnenklimaat in o.a. woningen, kantoren, scholen en zorginstellingen.
Maar ook voor een veilig binnenklimaat. Zo biedt Edese fabrikant een uitgebreid assortiment flexibele rookgasafvoerslangen, schachtuitgangen,
dakafwerkingen en concentrische ketelaansluitingen, die een veilige, complete en 100% luchtdichte rookgasafvoer garanderen, vertelt
accountmanager Henry Kale. “Zowel in grondgebonden woningen als in de gestapelde bouw, waarbij een installateurs tevens profiteren van
een eenvoudige en snelle aansluiting op de VR- of HR-ketel.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Panflex
In veruit de meeste provincies bestaat de gestapelde
bouw uit twee of drie etages met woningen.
“In het verleden mochten deze woningen
hun rookgassen op hun eigen verdieping
en door de gevel naar buiten afvoeren”, weet
Kale. “In de afgelopen jaren zijn deze regels
steeds strenger geworden, om de veiligheid en
gezondheid van alle medebewoners te borgen.
Zo mogen boven de uitgangen van rookgasafvoersystemen
geen open ramen of balkons
meer aanwezig zijn. Daarom wordt anno 2023
veelal uitgeblazen via het dak.” Sinds circa de
jaren ’90 wordt deze uitblaas veelal geregeld
door gemeenschappelijke rookgasafvoersystemen
(CLV-systemen). “Veel VvE’s willen hier
‘Alleen als de juiste systemen op de juiste
manier geïnstalleerd zijn, wordt écht veilig
wonen mogelijk’
echter vanaf. Immers brengen de inspectie, het
onderhoud en de vervanging van de collectieve
luchttoevoer en rookgasafvoer verantwoordelijkheden
en kosten met zich mee, die zij liever bij
de individuele bewoners neerleggen.” De rookgasafvoersystemen
van Panflex bieden in dit
geval uitkomst.
Parallel of concentrisch
“Afhankelijk van de verdieping waarop de bewoners
wonen en de opvoerhoogte van het type/
merk cv-ketel, moeten in de gestapelde bouw
vaak afstanden van 5 tot 50 meter worden
overbrugd”, vertelt Kale. “Daarnaast moet de
luchttoevoer naar de ketel goed geregeld wor-
66 | INSTALLATIEENBOUW.NL

ROOKGASAFVOER THEMA
Installateurs en bewoners hebben bij Panflex keuze uit ROAX PPS kunststof of roestvaststalen INOX systemen, in diameters van 50, 60 of 80 mm en in lengtes tot 50 meter.
den. Dit gebeurde lange tijd vanuit de schacht,
maar inmiddels schrijft de Gasketelwet voor dat
deze luchttoevoer van buitenaf geregeld moet
worden. Parallelle of concentrische leidingen
zijn hierbij de norm, waarvoor Panflex diverse
oplossingen aanbiedt.” Waar een parallelle aansluiting
uit één pijp voor de rookgasafvoer en
één pijp voor de luchttoevoer bestaat, wordt bij
een concentrische aansluiting de rookgasafvoer
door de luchttoevoer omsloten. “Hierdoor komen
de rookgassen in het geval van lekkage niet direct
in de woning terecht, maar blijven zij in het
luchttoevoerkanaal. Bij vervuiling van dit kanaal
zal de cv-ketel direct in storing gaan, waardoor
het risico op koolmonoxidevergiftging sterk
gereduceerd wordt.”
In appartementengebouwen maken collectieve rookgasafvoersystemen steeds vaker plaats voor
individuele systemen.
Kunststof of roestvaststaal
Installateurs en bewoners hebben bij Panflex keuze
uit ROAX PPS kunststof of roestvaststalen INOX systemen,
in diameters van 50, 60 of 80 mm en in lengtes
tot 50 meter, vertelt Kale. Andere afmetingen
zijn op aanvraag leverbaar. “Beide systemen zijn zeer
flexibel, waardoor zij eenvoudig door de bestaande
kanalen gevoerd kunnen worden. Dit is belangrijk,
omdat de systemen altijd uit één stuk moeten bestaan.
Verbindingen in de schacht zijn uit den boze.”
Voorafgaand aan de selectie van de systemen, adviseert
Kale om altijd een (schacht)inspectie uit te voeren.
“Beschikken bewoners over een HR-ketel en is de
schacht volledig glad, dan kunnen installateurs uitstekend
uit de voeten met onze ROAX PPS kunststof
kanalen, die zeer licht van gewicht zijn.” Is inspectie
niet mogelijk of beschikt het kanaal over veel bochten,
dan adviseert hij de roestvaststalen systemen,
die een optimum in robuustheid, duurzaamheid
(recyclebaar) en veiligheid garanderen. “Beide systemen
beschikken over een gladde binnenzijde, met
een minimale luchtweerstand als resultaat.” Panflex
kijkt graag met de inspectie mee, om het juiste systeem
voor elke woning te garanderen. Installateurs
die dit wensen, kunnen zich bovendien aanmelden
voor gratis (extra) training en ondersteuning. “Want
alleen als de juiste systemen op de juiste manier geïnstalleerd
zijn, wordt écht veilig wonen mogelijk.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 67

THEMA ROOKGASAFVOER
UW ROOKGASAFVOER IN ÉÉN DAG GERENOVEERD
VEILIG, VERANTWOORD EN BETROUWBAAR
Vanaf 1 april 2023 mogen alleen gediplomeerde, vakbekwame installateurs en monteurs van gecertificeerde bedrijven nog werkzaamheden
uitvoeren aan gasinstallaties, rookgasafvoervoorzieningen of verbrandingsluchttoevoeren. Dat stelt de nieuwe BRL 6000-25 kwaliteitsregeling,
die ook wel CO-certificering wordt genoemd. De certificering komt voort uit het rapport ‘Koolmonoxide’, dat in 2015 is uitgebracht door de
Veiligheidsraad en waarin geconcludeerd werd dat circa de helft van de koolmonoxideongelukken voorkwam bij nieuwe gasketels en afvoersystemen
die niet volgens de regelgeving (of onbekwaam) waren aangelegd. Maar ook in de renovatiemarkt is nog veel te winnen, merkt Rudie
Balink van F.F. Kanaalrenovatie. “Gelukkig heeft de Gasketelwet de bewustwording op dit gebied vergroot.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld F.F. Kanaalrenovatie
“In veel grondgebonden woningen, appartementencomplexen
en bedrijfsgebouwen in Nederland
bevinden zich rookgaskanalen van 15 tot 20 jaar
oud, die (nog) niet aan de nieuwe, strengere richtlijnen
voldoen”, vertelt Balink. “Renovatie van deze
kanalen is nodig, om een goede en veilige werking
van het cv-systeem in de toekomst te garanderen.
Met FuranFlex bieden wij een hoogwaardige en
zeer snelle oplossing hiervoor. Zowel voor individuele
kanalen als voor collectieve systemen.”
Een nieuw ketelleven mee
“Wanneer een nieuwe ketel wordt geplaatst, moet
gegarandeerd worden dat het rookgaskanaal nog
een ketelleven meegaat”, weet Balink. “Echter
zijn er maar weinig inspecteurs die dit objectief
kunnen beoordelen. Daarom wordt in de praktijk
bij de montage van nieuwe ketels bijna altijd het
rookgaskanaal gerenoveerd of vervangen. Dit
zorgt niet alleen voor veel overlast, maar past ook
niet in de huidige tijd van duurzaamheid, overlastbeperking
en behouden van ‘wat nog goed is’.”
Onder- en overdruk
Rookgaskanalen betreffen veelal aluminium kanalen
waarin putcorrosie plaatsvindt, vertelt Balink.
“Daarnaast drogen de siliconen rubbers op de
verbindingen uit, waardoor ze na verloop van tijd
niet meer goed afdichten. Bij collectieve kanalen
Per dag kunnen tot 5 individuele kanalen gerenoveerd worden.
speelt bovendien het probleem van onderdruk.”
De meeste oude(re) collectieve rookgaskanalen
in Nederland zijn gebaseerd op onderdruk, vertelt
hij. “Niet verwonderlijk, want warmte lucht
stijgt en creëert zo een natuurlijke trek in het kanaal.
Echter zijn de rookgastemperaturen van de
nieuwe type cv-ketels een stuk lager, waardoor
deze thermische trek verdwijnt. Hierdoor blijven
68 | INSTALLATIEENBOUW.NL

ROOKGASAFVOER THEMA
Renoveren vereist geen ingrijpende bouwkundige werkzaamheden en veroorzaakt dus nauwelijks overlast voor de bewoners.
de rookgassen in het kanaal hangen of zakken
zij zelfs naar beneden, waar zij in het luchtzijdige
deel van de installatie terechtkomen. Hier worden
de rookgassen aangezogen door de ketel, die als
gevolg hiervan in storing gaat. Een overdrukkanaal
gaat hiermee de strijd aan.”
‘Omdat we slechts een paar uur per
woning bezig zijn, wordt overlast tot een
minimum beperkt’
Duurzaam, snel en met
minimale ingrepen
Bij de renovatie van collectieve en individuele
rookgaskanalen maakt F.F. Kanaalrenovatie gebruik
van FuranFlex, dat snel en met slechts minimale
bouwkundige ingrepen te installeren is. Bovendien
wordt hiermee de volledige capaciteit van
het bestaande kanaal benut. “FuranFlex is zowel
geschikt voor vr- als hr-ketels en beschikbaar voor
kanalen van 80 tot 800 mm. De oplossing betreft
een innovatieve en flexibele schoorsteenvoering,
die op maat vanuit de fabriek wordt aangeleverd
en is opgebouwd uit drie lagen: een buitenlaag
van kevlarversterkt glasvezel, een tussenlaag van
composiet en glasvezel en een binnenfolie die na
het uitharden uit de buis wordt verwijderd. Omdat
we slechts een paar uur per woning bezig zijn,
wordt overlast tot een minimum beperkt.”
Voegloos, naadloos en luchtdicht
FuranFlex is niet alleen geschikt voor laagbouw-,
maar ook voor hoogbouwprojecten. Voor de montage
van FuranFlex wordt altijd een haalbaarheidsonderzoek
op locatie uitgevoerd, benadrukt
Balink. “Is renovatie technisch én financieel haalbaar?
Of is complete vervanging aan te bevelen?
De volgende stap bij collectieve kanalen is de
montage van roestvrijstalen T-stukken. Immers
kun je aftakkingen niet renoveren met een liner.
Wanneer alle T-stukken op hun plaats zitten, dan
wordt FuranFlex in het kanaal aangebracht en
plaatsen we speciale adapters op de twee uiteinden.
Deze adapters worden aangesloten op een
stoomgenerator, die buiten of op de galerij staat.
Onder de stoomdruk zet de liner uit en na 2 uur
beschikt men al over een voegloze, naadloze en
luchtdichte kanaalvoering die bestand is tegen
hitte, corrosie en vocht. Per dag kunnen we tot 5
individuele kanalen renoveren; een collectief kanaal
met 15 aansluitingen doen we in 2 dagen.”
De FuranFlex liner beschikt over een CE-markering
en een gunstige KIWA Gastec-beoordeling. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 69

24/7 BEREIKBAAR BIJ CALAMITEITEN EN STORINGEN
ALTIJD VOLDOENDE KOU
Wanneer binnen een bedrijf de koeling kapot gaat of onderhouden moet worden, dan is het belangrijk dat het werk niet stilvalt. Coolworld
Rentals levert daarom tijdelijke huuroplossingen, als het moet zelfs binnen enkele uren. Waar het ook om gaat: een airco, koelinstallatie of
koel- en vriescellen.
Tekst Desiree Pennings | Beeld Coolworld Rentals
De chillers (luchtgekoelde koudwatermachines) zijn gebouwd in een robuust frame en zijn goed te verplaatsen voor de verhuur.
70 | INSTALLATIEENBOUW.NL

Wanneer bedrijven tijdelijke koeling nodig hebben bij storingen, onderhoud of voor het verhogen van de capaciteit, dan weet Coolworld Rentals altijd wel een oplossing.
Niet alleen bij storingen of onderhoud, maar
ook voor het vergroten van de capaciteit, tijdens
events of als back-up levert Coolworld apparaten.
Dat doet zij voor diverse branches, zowel voor de
korte als lange termijn. Een betrouwbare specialist
die ook nog eens advies kan geven.
Complete oplossingen
Denk niet dat Coolworld alleen een airco’tje of
koelcel verhuurt. Nee, het zijn complete oplossingen
inclusief generatoren. Daarvoor werkt ze
samen met zowel internationale als lokale gecertificeerde
partners bij de klant in de buurt. Het
bedrijf is 24/7 bereikbaar, dus bij calamiteiten
André Reisser van Coolworld Rentals.
‘We ontwikkelen zelf koel- en vriescellen
die werken op CO 2
’
wordt er zo snel mogelijk een passende oplossing
gebracht. Snel, betrouwbaar en flexibel. “We
hebben brede oplossingen van heel klein tot heel
groot”, zegt account manager André Reisser. “Als
een klant met een specifieke vraag komt, gaat er
altijd eerst een account manager naartoe om de
vraag en wens te bespreken. Dan gaan we kijken
wat de beste oplossing is.”
Snelle service
Een mooi voorbeeld is een grote gas- en oliemaatschappij
die onlangs een storing in de productie
had. Reisser: “Op vrijdagmiddag werden we gebeld
en op zaterdagochtend stond de oplossing
al voor de deur. Zo snel kunnen we reageren op
problemen waar installateurs tegenaan lopen.”
Die installateurs zijn de grootste groep die het
bedrijf bedient, gaat Reisser verder: “Dat zijn immers
de mensen die connecties hebben met de
eindklanten.”
Natuurlijke koudemiddelen
Airco’s, koel- en vriescellen, proceskoeling en sinds
kort ook vriezers met natuurlijke koudemiddelen:
Coolworld zet zich vol in op een verdere groei.
Met de markt meegaan hoort daarbij. De eigen
ontwikkelingsafdeling speelt hierin een grote rol.
Binnen de koude- en klimaattechniek is er steeds
meer vraag naar milieuvriendelijke installaties. De
wetgeving wordt ook steeds strenger. Daarom ontwikkelt
Coolworld nu zelf koel- en vriescellen die
werken op CO 2
. “Op dit moment loopt er een pilot.
Als die rond is, dan wordt de productie gestart
voor grotere aantallen”, zegt Reisser.
Onlangs nam Arcus Infrastructure Partners LLP
Coolworld over van Gimv. Dit zal de groei die
Coolworld de laatste jaren heeft ingezet alleen
maar verder stimuleren, denkt Reisser. “We willen
in heel Europa groeien. Inmiddels zijn we werkzaam
in zes landen en het plan is om verder uit
te breiden.”
Extra capaciteit
Voor het bedrijf staat een drukke tijd te wachten,
met de winter en de kerstperiode voor de deur.
Dan hebben veel supermarkten extra koelingen
nodig. Een eigen koelcel hebben de meeste winkels
niet meer, want die ruimte wordt tegenwoordig
gebruikt als winkelruimte. In drukke tijden zijn
ze daarom genoodzaakt om extra koelcellen in te
huren. Deze worden dan zoveel mogelijk uitgerust
met natuurlijke koudemiddelen. “Wanneer CO 2
niet mogelijk is, dan gebruiken we R32. We zijn
met z’n allen druk bezig met verduurzamen en dat
moet ook. Klanten vragen naar milieuvriendelijke
middelen en letten erop dat onze apparatuur voldoet
aan hun eisen”, aldus Reisser. ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 71

ROTTERDAM STACK
COMBINATIE VAN DEURVIDEO EN TOEGANGSCONTROLE VOOR WOONGEBOUW STACK IN ROTTERDAM
ALTIJD EN OVERAL IN CONTROL
Op de kop van de Müllerpier in Rotterdam wordt druk gebouwd aan STACK: een expressief woongebouw met vier gestapelde blokken, dat
continu in beweging lijkt. Het gebouw biedt vanaf 2024 ruimte aan 6 eengezinswoningen met tuin, 76 fraaie overhoekse appartementen met
balkon of terras en 2 luxe penthouses, waarbij grote ramen een spectaculair uitzicht bieden op de Maas, de haven, het park en de stad. STACK
wordt eigenzinnig van buiten en exclusief van binnen. De deurvideo- en toegangscontrolesystemen van Vercoma Communicatie Systemen
sluiten hier uitstekend bij aan.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Vercoma Communicatie Systemen
STACK is het sluitstuk van bijna 20 jaar ontwikkeling
van de Müllerpier. De 70 meter hoge
woontoren wordt gebouwd door VORM Bouw,
terwijl Spindler Installatietechniek B.V. verantwoordelijk
is voor de installatietechnieken. In
opdracht van de Rotterdamse totaalinstallateur
levert Vercoma de deurvideo- en toegangscontrolesystemen.
“Spindler heeft een combinatievraag
bij ons neergelegd”, vertelt Arjan Schouten,
Manager Sales & Service bij Vercoma. “Allereerst
werd een deurcommunicatiesysteem met
sluiswerking (dag/nachtsluis) gevraagd. In dit
geval wordt zowel bij de buitendeur als bij de
binnendeur in het voorportaal een aanbelpaneel
geïnstalleerd. Overdag is de buitendeur open,
zodat bijvoorbeeld postbezorgers gemakkelijk bij
de brievenbussen kunnen komen. Wie verder het
gebouw in wil, moet hiervoor specifieke toegang
krijgen. In de avond- en nachtelijke uren is het
gebouw volledig afgesloten, waardoor ongenode
gasten worden geweerd.” Voor alle 78 appartementen
en penthouses moest een deurvideomonitor
in een luxe uitvoering worden geleverd,
vertelt Schouten. “Bovendien vroeg Spindler om
een toegangscontroleoplossing voor de deuren
van de fietsenstalling. Zowel de hoofdentrees
als de fietsenstalling worden dus gecontroleerd
geopend en gesloten met behulp van een toegangscontrolesysteem
van Vercoma.”
Zeer krachtig en eenvoudig
te installeren
“Om tot de juiste systemen voor dit project te
komen, hebben wij de uitvraag en wensenlijst
opgevraagd bij Spindler”, vertelt Schouten. “Op
basis hiervan hebben wij een geïntegreerde combinatie
van het Golmar 2-draads GTwin deurvideosysteem
en het Golmar iP-Opener toegangscontrolesysteem
geadviseerd. Het GTwin systeem
is zeer krachtig, heeft de capaciteit om lange
afstanden te overbruggen en kan een groot
aantal aansluitingen aan. Bovendien is GTwin
De appartementen en penthouses worden voorzien van een luxe 7" ART 7/GTwin handsfree monitor.
eenvoudig en snel te installeren, waarmee we
tegemoetkomen aan een belangrijke wens in de
markt. Last-but-not-least zijn installateur én eindgebruiker
verzekerd van 5 jaar garantie.”
Modulair en toekomstbestendig
Het iP-Opener systeem is een zeer krachtig en
schaalbaar toegangscontrolesysteem over IP,
dat speciaal ontwikkeld is voor middelgrote tot
grote gebouwen, vertelt Schouten. “Hart van het
systeem is het cloudbased softwareprogramma
iP-Opener Manager, dat een optimale flexibiliteit
én veiligheid garandeert. Geheel licentievrij en
zonder abonnementskosten. Het systeem is intelligent
in te richten en intuïtief te beheren. Na
een korte briefing kan de gebouwbeheerder alle
belangrijke beheertaken al uitvoeren. Mutaties
kunnen realtime ingevoerd en aangepast worden.
Lokaal, maar ook op afstand. Een internet-
Golmar iP-Opener toegangscontrolesysteem.
72 | INSTALLATIEENBOUW.NL

STACK ROTTERDAM
‘Zowel de
hoofdentrees als de
fietsenstalling worden
gecontroleerd
geopend en gesloten
met behulp van
ons toegangscontrolesysteem’
verbinding is hiervoor voldoende. Ook kan het
modulaire systeem op elk moment uitgebreid
worden. Zowel qua mogelijkheden als qua aantal
aansluitingen. Hierdoor is het systeem op
voorhand toekomstbestendig.”
Belangrijkste componenten
Speciaal voor STACK heeft Vercoma projectspecifieke
en modulaire Nexa aluminium codescrollpanelen
met een geïntegreerde GE-020-
240 kaartlezer geleverd, vertelt Schouten. “Alle
sleutels, geleverd in diverse herkenbare kleuren,
worden volledig geprogrammeerd uitgeleverd.”
De appartementen en penthouses worden voorzien
van een luxe 7" ART 7/GTwin handsfree monitor.
“Dankzij twee centrale GCALL-MU/GTwin
multi-user gateways hebben alle bewoners straks
de mogelijkheid om oproepen door te schakelen
naar de gratis GCall App op hun smartphone.
Zónder dat aanpassingen in hun woning nodig
zijn. Hierdoor kunnen bewoners ook op afstand
zien wie er voor hun deur staat en eventueel
toegang verlenen.” ❚
STACK wordt eigenzinnig van buiten en exclusief van binnen. De deurvideo- en toegangscontrolesystemen van
Vercoma sluiten hier uitstekend bij aan.
BOUWINFO
Ontwikkelaars
Blauwhoed en AM
Architect
CONIX RDBM Architects
Aannemer
VORM Bouw
Installateur
Spindler Installatietechniek B.V.
Deurvideo- en toegangscontrolesysteem
Vercoma Communicatie Systemen
INSTALLATIEENBOUW.NL | 73

Koelmachines en
warmtepompen
‘Propaan R290’
• Koelen of verwarmen
• Gelijktijdig koelen en verwarmen
(4-pijps)
• Lucht/water tot 200 kW
• Water/water tot 70 kW
• Hoge watertemperatuur (70˚C)
• GWP = 3
• Binnen- en buitenopstelling
• BREEAM-NL Pol 1
• Eurovent gecertificeerd
Voor meer informatie: 033 - 247 78 00 www.western.nl info@western.nl
SAMEN ZORGEN
VOOR MORGEN.
Alles wat wij doen heeft impact. En dus
kijken wij verder dan het hier en nu. Dat zijn
wij verplicht aan de wereld om ons heen.
En aan de generaties die na ons komen.
Daarom staat bij al onze technische
diensten duurzaamheid centraal. Deze
betrokkenheid hebben wij vertaald naar
onze pay-off: Van Dorp. Voor morgen.
Meer weten? Ga dan naar vandorp.eu.
Bekijk hieronder ons dienstenaanbod.
Uw gebouwtechniek
duurzaam geregeld.
Technisch Beheer
Gebouwveiligheid
Gebouwautomatisering
Energiemanagement
Zwembadtechniek
Railinfra
Inspecties
Projecten

Bezoek ons tijdens VSK 2024!
Hal 10, Stand E82
6 - 9 feb 2024
Jaarbeurs, Utrecht
De nieuwe compacte decentrale luchtbehandelingsunit voor klaslokalen
De Sense is een compacte decentrale luchtbehandelingsunit voor
plafondmontage en is dankzij zijn stille werking de perfecte keuze voor
nieuwe en bestaande scholen. Frisse en schone lucht in klaslokalen
verbetert de concentratie en verhoogt de productiviteit. Ventilatie is
cruciaal om een gezond binnenklimaat te realiseren.
De unit beschikt over een controller die eenvoudige en betrouwbare
bediening mogelijk maakt en biedt tal van extra bedieningsopties,
waaronder een CO 2
-sensor.
Naast de Sense bieden wij ook centrale ventilatiesystemen met onze
Geniox, Topvex en HHflex units. Zo creëren we voor iedere specifieke
situatie het gewenste binnenklimaat. Welke unit u ook kiest, al onze
producten zijn eenvoudig, effectief en energie-efficiënt in gebruik.
Voor uitgebreide informatie over onze
nieuwe Sense unit scant u de QR-code
of kijk op www.systemair.nl.
www.systemair.nl

THEMA TECHNISCHE GROOTHANDEL
TECHNISCHE UITDAGING? KOM VERDER!
Wildkamp is een technische groothandel en dienstverlener met een uitgebreid assortiment A-kwaliteit producten op het gebied van water,
elektra en lucht. “Onze kracht schuilt in een uitgebreide service en ondersteuning”, vertelt Rudolf van de Velde, Manager Productspecialisten
bij Wildkamp. “We zetten de kennis van onze technisch productspecialisten én leveranciers breed in, om slimme oplossingen op maat te
kunnen bieden. Samen met onze klanten én fabrikanten zoeken we actief naar het beste product, assortiment of concept voor elk project.
Bovendien inventariseren we hoe we de leveringen het best kunnen inrichten, zodat kwaliteit, duurzaamheid en efficiëntie samenkomen.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Wildkamp
Wildkamp biedt tal van tools om de klant te ondersteunen. Van quickscans tot uitgebreide berekeningstools en inclusief 2D/CAD- of 3D/BIM-ontwerpen.
Van installateurs tot aannemerspartijen en hoveniers:
Wildkamp beschikt over een uitgebreid en
zeer divers klantenbestand, dat van A tot Z wordt
ondersteund. “We beschikken over 46 vestigingen
voor de vakman, op strategische plekken verspreid
door het land. Hierdoor zijn klanten altijd verzekerd
van service en ondersteuning dichtbij huis”,
vertelt Van de Velde. “Onze ervaren vestigingsmedewerkers
zijn de eerste contactpersoon en kunnen
alle voorkomende vragen beantwoorden en
zorgen uit handen nemen. Zij worden regelmatig
getraind door onze leveranciers en door ons eigen
team van productspecialisten, waarop zij én onze
klanten tevens kunnen terugvallen bij technischspecialistische
vragen. Indien nodig, gaan onze
productspecialisten ook mee op klant- of projectbezoek.”
Ondersteuning van
de W-installateur
Van de Velde ziet dat de vraag naar service en
ondersteuning groeit, nu technisch geschoold
personeel steeds schaarser wordt, bedrijven overlopen
van het werk en nieuwe technieken elkaar
in rap tempo opvolgen. Als voorbeeld noemt hij
de snelle opkomst van de warmtepomp. “De mogelijkheden
op het gebied van warmtepompen
zijn inmiddels zo divers, dat veel installateurs door
de bomen het bos niet meer zien. Wij bieden hen
de helpende hand, door de juiste warmtepompen
voor ieder project te adviseren, engineeren en
leveren, inclusief alle toebehoren. Op basis van
gebouw en gebruik adviseren wij over het juiste
warmtepompvermogen, de beste opstelling en de
eventuele combinatie met een boilervat of vloerverwarming.
Hierbij voeren wij naar wens ook een
quickscan of warmteverliesberekening uit. En ook
de inregeling kunnen wij verzorgen.” Indien de
combinatie met vloerverwarming wordt gemaakt,
dan kan Wildkamp ook het legplan maken, zodat
een juiste warmteoverdracht wordt geborgd.
Ondersteuning van de E-installateur
Elektrotechnisch installateurs kunnen bij Wildkamp
terecht voor vragen over bijvoorbeeld verlichting,
verlichtingsplannen, smart home systemen
en elektra. “Zo kunnen we in samenwerking
met onze partners een ontwerp voor de meterkast
maken”, aldus Van de Velde. “Maar we kunnen
ook complete elektrische installaties uitrekenen
en/of energiemanagement en energiemonitoring
verzorgen.” Wildkamp wordt daarnaast steeds
76 | INSTALLATIEENBOUW.NL

TECHNISCHE GROOTHANDEL THEMA
Bij Wildkamp staat de totaaloplossing voorop.
‘We beschikken over 46 vestigingen voor de
vakman, op strategische plekken verspreid
door het land. Hierdoor zijn klanten
altijd verzekerd van service en
ondersteuning dichtbij huis’
Rudolf van de Velde, Manager Productspecialisten
bij Wildkamp.
vaker gevraagd bij netvervuiling, waardoor uitval
van elektronische apparatuur op de loer ligt.
“Door een netmeting uit te voeren, helpen wij installateurs
om inzicht te krijgen in de kwaliteit van
het net. Samen met de installateur en op basis
van de netmetingen leggen wij aan de klanten uit
waarom bepaalde storingen optreden. Bovendien
denken we mee over de oplossingen om netuitval
in de toekomst te voorkomen.”
Uitgebreid aanbod tools
en trainingen
Naast verwarmings- en elektrotechnische installaties
kunnen klanten bij Wildkamp terecht voor
(aan)vragen met betrekking tot beregeningsinstallaties,
hemelwaterafvoeren, rioleringen, ventilatiesystemen
en sanitaire installaties, waarbij
de technisch productspecialisten verder kijken
dan sec de producten. “Bij ons staat de totaaloplossing
voorop”, benadrukt Van de Velde.
“We bieden tal van tools om de klant hierbij te
ondersteunen. Van quickscans tot uitgebreide
berekeningstools en inclusief 2D/CAD- of 3D/
BIM-ontwerpen in DDS-CAD. Wie kiest voor Wildkamp,
is verzekerd van een afhaal- en bezorgservice
op afspraak. Onze eigen vestigingen dienen
bovendien als pick-up point. Artikelen die voor
18:30 uur besteld worden, liggen de volgende
ochtend om 7:00 uur klaar in een vestiging naar
keuze. Ook verzorgen we regelmatig webinars
en kennissessies over actuele onderwerpen in de
branche. Zowel online, in één van onze vestigingen
als in-company en zowel op eigen titel als
in samenwerking met onze leveranciers. Kortom:
de mogelijkheden zijn eindeloos. Benieuwd wat
wij voor u kunnen betekenen? U bent van harte
welkom om uw project met een kopje koffie
te bespreken.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 77

THEMA TECHNISCHE GROOTHANDEL
BINNENKLIMAATSPECIALIST ZET IN OP DIGITALE TRANSFORMATIE, E-COMMERCE EN INTELLIGENT DATAGEBRUIK
VAN A NAAR ANDERS
​Nijburg Industry Group is een Nederlands familiebedrijf met een eigen productiefaciliteit, gespecialiseerd in de productie, levering en installatie
van oplossingen voor een gezond en comfortabel binnenklimaat. “Door het geven van heldere adviezen aan de voorkant, snelle leveringen
via bijvoorbeeld ons e-commerce platform en een goede nazorg zijn we een veelgevraagd partner voor de gehele bouwkolom. Van
opdrachtgever tot adviseur, installateur en gebouwmanagement”, vertelt adjunct directeur Mirjam Kerdijk. “De komende jaren willen we onze
dienstverlening nog verder verbeteren. Bijvoorbeeld door de klantbehoefte nog meer centraal te stellen. De digitale transformatie die we
doormaken, de introductie van een nieuw e-commerceplatform, het intelligent gebruik van data en de ontwikkelingen in onze fabriek leveren
hier een essentiële bijdrage aan en laten klanten profiteren van nóg meer snelheid en bestelgemak.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Nijburg Industry Group
Wanneer klanten binnen het nieuwe Velu platform zoeken op een bepaald product of oplossing, dan worden er ook passende alternatieven getoond.
“Mede als gevolg van de coronapandemie zijn
digitale ontwikkelingen wereldwijd in een stroomversnelling
geraakt”, weet Kerdijk. “Wat wij bijvoorbeeld
merkten, is dat het lastiger werd om
fysieke afspraken te plannen. Face-to-face maakte
plaats voor telefonisch en online, waardoor onze
buitendienstcollega’s meer klanten per dag konden
ondersteunen.” Synchroon aan deze verschuiving,
constateerde Nijburg Industry Group dat de
webshop van Velu Klimaattechnische Groothandel
end-of-life raakte. “In plaats van een-op-een
vervanging hebben we dit moment aangegrepen
om een nieuwe strategie voor de toekomst uit te
werken, met een sterke focus op klantbeleving en
klanttevredenheid. Wat vraagt de klant? En hoe
kunnen we hier als organisatie beter op inspelen,
door onze werkprocessen aan te passen? Hoe kunnen
we van A naar Anders gaan?”
78 | INSTALLATIEENBOUW.NL

TECHNISCHE GROOTHANDEL THEMA
In de nieuwe fabriekshal komen logistieke capaciteit, efficiëntie en flexibiliteit nog beter samen met toekomstige ambities.
‘Klanten zoeken
naarstig naar
snelheid
en bestelgemak’
De klant als uitgangspunt
“Om ons heen zien we veel nieuwe intreders én jonge
bedrijven, die 100% digitaal georiënteerd zijn”,
benadrukt Kerdijk. “Om als organisatie toekomstbestendig
te zijn en te blijven, is het belangrijk om
hierin mee te gaan. Gelijktijdig echter is Nijburg
Industry Group een familiebedrijf, dat al meer dan
54 jaar bestaat. We hechten veel waarde aan lange
termijn relaties. Zowel met medewerkers als met
klanten, die een bepaalde werkwijze en aanpak ge-
wend zijn. Hoe konden we ook hen meenemen in
de digitale verandering en behouden voor de toekomst?”
Het antwoord is volgens haar om niet over
één nacht ijs te gaan en om van buiten naar binnen
te werken, waarbij de klant en zijn behoeften als
uitgangspunt worden genomen.
Platform op basis van
kunstmatige intelligentie
“Als gevolg van de toenemende vraag naar een efficiënter
en kosteneffectiever bouwproces in combinatie
met de structurele personeelsschaarste
zoeken klanten naarstig naar snelheid en bestelgemak”,
vertelt Kerdijk. “Zónder in te boeten aan het
product- en projectadvies dat men van Nijburg Industry
Group gewend is. Dit hebben we meegenomen
in de ontwikkeling van ons nieuwe e-commerce
platform. In plaats van een standaard webwinkel
waarin klanten zelf actief op zoek moeten, hebben
wij heel bewust gekozen voor een platform op basis
van kunstmatige intelligentie. Wanneer klanten
binnen het nieuwe Velu platform zoeken op een
bepaald product of oplossing, dan worden er ook
passende alternatieven getoond. Bovendien zien
klanten in één oogopslag welke toebehoren en
accessoires er mogelijk zijn. Zo voorkomen we dat
klanten verkeerde keuzes maken, misgrijpen of
losse producten moeten nabestellen.”
Partner in life strategie
Hebben klanten behoefte aan aanvullend advies,
ondersteuning, productsamples of maatwerk
oplossingen, dan kunnen zij gebruik maken van
het contactformulier, bellen met de binnendienst
of rechtstreeks contact opnemen met hun vertrouwde
accountmanager, vertelt Kerdijk.“ In de
toekomst willen we deze én andere services verder
uitbreiden. Onze ultieme stip op de horizon is om
een ‘Partner in life’ te worden. Zo maken productsensoren
en dashboards het straks mogelijk om al
producten en services aan te bieden, nog vóórdat
de klant ze daadwerkelijk nodig heeft. Denk bijvoorbeeld
aan nieuwe filters, sensoren en andere
vervangingsonderdelen, waardoor klanten op de
juiste momenten de juiste serviceproducten beschikbaar
hebben, op de juiste plek.”
Adjunct directeur Mirjam Kerdijk: “Onze ultieme stip op de horizon is om een ‘Partner in life’ te worden.”
Via het Velu e-commerce platform zijn meer dan
16.000 artikelen te bestellen, die grotendeels uit
voorraad geleverd kunnen worden. “Behalve de producten
van onze eigen divisies (Solid Air Climate
Solutions, Solid Air International, Velu Klimaattechnische
Groothandel, Nijburg Klimaattechniek,
Hanze Luchttechniek en Solid Air Climate Ceilings)
en fabriek (Nijburg Products) hebben we ook andere
merken op voorraad. Hierdoor kunnen we een
totaaloplossing bieden en de klant volledig ontzorgen”,
besluit Kerdijk. “Met de realisatie van een geavanceerde
nieuwe hal sorteren we hier verder op
voor. Hal 10 wordt maar liefst 2.500 m 2 groot en
14 meter hoog, waardoor logistieke capaciteit, efficiëntie
en flexibiliteit nog beter samenkomen met
onze toekomstige ambities.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 79

GROENE VLOERVERWARMINGSSYSTEMEN,
MADE IN HOLLAND
MAGNUM Heating produceert en assembleert bijna al haar producten in eigen huis, op haar eigen productieafdelingen. “Op deze manier
kunnen we het traject van begin tot eind coördineren en controleren en is er een optimale kwaliteitsbewaking”, vertelt Stefan de Graaf,
Verkoop Directeur Nederland bij MAGNUM Heating. “Onze vloerverwarmingssystemen hebben een zeer lange levensduur en spelen perfect in
op de fundamentele transitie van fossiele verwarmingsbronnen naar duurzame klimaatoplossingen. We zijn continu actief om onze productie
en logistieke processen bij te schaven, met als doel om onze carbon footprint zo klein mogelijk te maken.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Magnum Heating
Magnum HeatBoard is zeer geschikt voor de renovatiemarkt. Wanneer de vloerverwarming gecombineerd kan worden met zonnepanelen, wordt zelfvoorzienend wonen mogelijk.
HeatBoard droogbouwsysteem
Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor
MAGNUM HeatBoard, dat verkrijgbaar is in een
watergedragen en een elektrische variant. “Aan de
basis van het systeem ligt een High-Density EPSplaat
met een aluminium toplaag, waardoor de
warmte beter wordt verdeeld”, vertelt De Graaf. “De
systeemplaten kunnen snel en eenvoudig als puzzelstukken
op de droge vloer worden uitgespreid
en gekoppeld, waarna vloerverwarmingsbuizen of
vloerverwarmingskabels in de voorgevormde kabelgoten
geklemd kunnen worden. Een groot voordeel
van onze platen is dat ze op iedere ondervloer geplaatst
kunnen worden. Óók op een ruwe ondervloer.
Dit maakt Magnum HeatBoard zeer geschikt
voor de renovatiemarkt. Wanneer de vloerverwarming
gecombineerd kan worden met zonnepanelen,
wordt ook zelfvoorzienend wonen mogelijk.”
80 | INSTALLATIEENBOUW.NL

Eind december wordt een nieuwe logistieke hub achter het huidige pand van MAGNUM Heating aan de Stevinweg opgeleverd.
Microgolven ipv gas
“Met het energievraagstuk in ons achterhoofd,
hebben wij actief gezocht naar nieuwe technieken.
Bijvoorbeeld om ons EPS te produceren”,
vertelt De Graaf. “Duurzaamheid en efficiëntie
stond hierbij voorop. Wij streven ernaar om onze
producten zo groen mogelijk te produceren. Waar
onze huidige machines bijvoorbeeld gas verbruiken
voor het productieproces, maakt onze nieuwste
machine gebruik van microgolven om het EPS
Op de productielocatie van MAGNUM Heating
zijn afgelopen zomer lichtgewicht zonnepanelen
geïnstalleerd. De energie die hiermee wordt
opgewekt, wordt gebruikt voor de productie van
vloerverwarmingsbuis.
‘We zijn continu actief om onze productie
en logistieke processen bij te schaven, met
als doel om onze carbon footprint zo klein
mogelijk te maken’
aan elkaar te smelten. Hiermee elektrificeren we
het productieproces volledig. Doordat we geen gas
meer nodig hebben, wordt onze CO 2
-uitstoot aanzienlijk
gereduceerd.”
Dankzij de nieuwe productiemethode kan 50
procent recyclebaar materiaal verwerkt worden,
benadrukt De Graaf. “Hiermee leveren we een belangrijke
bijdrage aan het sluiten van de materiaalkringloop.
Bovendien verbetert de drukvastheid van
de isolatieplaten. We streven naar win-winsituaties,
waarbij we groene en innovatieve producten ontwikkelen
en aanbieden die voldoen aan de behoeften
van onze klanten. Ook met betrekking tot
de energietransitie en zonder in te boeten aan de
eenvoudige installatie en goede warmteafgifte die
men van MAGNUM Heating gewend is.”
Verduurzaming van de productie
Op de productielocatie van MAGNUM Heating
zijn afgelopen zomer speciale lichtgewicht zonnepanelen
geïnstalleerd, die de dakconstructie
minimaal belasten. “De hoeveelheid panelen is
zodanig berekend, dat alle energie die wordt opgewekt
zo optimaal mogelijk wordt gebruikt voor
de productie van vloerverwarmingsbuis”, aldus
De Graaf. “Inmiddels is ongeveer de helft van ons
beschikbare dakvlak voorzien van panelen. Een
bewuste keuze, omdat het gebrek aan capaciteit
in het stroomnetwerk van Tholen/Zeeland het op
dit moment onmogelijk maakt om overschotten
in stroomproductie terug te leveren aan het net.
Hopelijk komt hier in de toekomst verandering in,
maar intussen verkennen we de mogelijkheid voor
eigen energieopslag in batterijen. De plannen
hiervoor zijn inmiddels vergevorderd, wat verdere
uitbreiding van het aantal panelen op onze daken
mogelijk maakt.”
Nieuwe logistieke hub
Eind december wordt een nieuwe logistieke hub
achter het huidige pand van MAGNUM Heating
aan de Stevinweg opgeleverd. “Met een oppervlakte
van 3.430 m 2 en drie loading docks biedt onze
nieuwe faciliteit ruimte aan 3.400 palletplaatsen”,
aldus De Graaf. “Deze uitbreiding is noodzakelijk,
vanwege de verwachte groei in de productie en
verkoop van vloerverwarmingssystemen die met
name gedreven wordt door de energietransitie. De
bouw van de hub staat tevens symbool voor onze
ambitie om een leidende rol te spelen in de verdere
verduurzaming van onze energievoorziening.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 81

AIRCONDITIONING
Duurzaam, gasloos en energie-efficiënt.
LUCHTKANALEN
Complete klimaatinstallaties op maat.
LUCHTTECHNIEK
TROX voorraadhouder: voor 14.00 uur
besteld, morgen in huis.
De Schilt bedrijven zijn totaalspecialisten in binnenklimaat en zorgen voor een comfortabel klimaat in de meest
uiteenlopende situaties. De drie bedrijven Schilt Airconditioning, Schilt Luchtkanalen en Schilt Luchttechniek
vullen elkaar perfect aan om voor u de totale klimaatinstallatie te verzorgen. Wij geloven in een gezond en prettig
leef- en werkklimaat voor iedereen!
ONZE MERKEN
CERTIFICERINGEN
ENERGIEWEG 29 | MEERKERK | (0183) 35 25 44 | WWW.SCHILTBEDRIJVEN.NL |

PEUTE RECYCLING ALBLASSERDAM
PEUTE RECYCLING ALBLASSERDAM:
‘COMPLETE LUCHTTECHNISCHE INSTALLATIE DRAAGT
BIJ AAN GROEI- EN DUURZAAMHEIDSAMBITIE’
Aan het oude Nedstaal-terrein in Alblasserdam is het nieuwe complex van plastic- en papierverwerker Peute Recycling gevestigd. Met de
verhuizing van de Tweede Merwedehaven in Dordrecht naar de nieuwe locatie kan het bedrijf verder groeien, maar ook verduurzamen. Zo
worden met de verhuizing dagelijks 300 vrachtwagenritten over de N3 en A15 uitgespaard. Het nieuwe complex bestaat uit meerdere gebouwen,
waaronder zo’n 34.000 m 2 aan productiehallen, een 3.200 m 2 groot modern kantoorgebouw en 10.000 m 2 logistieke ruimte.
Tekst en beeld Schilt Luchtkanalen
Met de verschillende expertises van Schilt Luchtkanalen
en Schilt Luchttechniek heeft BINK Installatietechniek
gekozen voor een partner die
de diverse elementen van de klimaatinstallatie
naadloos op elkaar laat aansluiten. Over het project
in Alblasserdam vertelt Marco ter Horst, operationeel
manager bij Schilt Luchtkanalen: “In
het hoofdkantoor leveren en monteren we zo’n
300 m 2 rechthoekig kanaalwerk en circa 600 m 1
rond kanaalwerk. Daar komt in de productiehallen
nog een kleine 600 m 2 rechthoekig en 550
m 1 rond kanaalwerk bij. Naast het starre kanaalwerk
worden er ook flexibele geluiddempende
slangen gemonteerd.”
Daarnaast is er gekozen om de componenten van
TROX toe te passen, waarvan Schilt Luchttechniek
exclusief voorraadhouder voor de Nederlandse
markt is, vervolgt Ter Horst. “Dat zorgt ervoor dat
we de motorbediende brandkleppen en andere
componenten just-in-time op de bouw konden
aanleveren. Een stuk service dat de voortgang van
het project voor onze monteurs, maar ook voor de
andere partijen op de bouw soepel laat verlopen.”
In het project worden naast de brandkleppen ook
variabel volumeregelaars, luchtroosters, constant
volumeregelaars en geluiddempers gemonteerd.
“Onze project- en montageleiding monitort in
zulke projecten continu de planning, aanlevering
van de goederen, montagevoortgang en samenwerking
met derden op de bouwplaats. Omdat we
op een groot gedeelte van die keten zelf direct
invloed hebben, scheelt dit tijd en dat komt de efficiëntie
van de werkzaamheden ten goede.”
Het nieuwe complex bestaat uit meerdere gebouwen, waarvoor Schilt Luchtkanalen en Schilt Luchttechniek het
kanaalwerk en de luchttechnische componenten leveren.
Uiteraard is er ook oog voor de duurzaamheid van
het systeem: “Zoals gebruikelijk in onze projecten,
is ook het kanalensysteem van Peute Recycling
voor de oplevering aan een druktest onderworpen.
Hiermee hebben we Luka luchtdichtheidsklasse C
vastgesteld. Luka C waarborgt een energievriendelijke
installatie, waarvan de opdrachtgever uiteindelijk
ook een certificaat ontvangt.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 83

Perfecte
gevelventilatie,
dat is:
AEROMAT VT.
Luchtkwaliteit met een systeem: eenvoudiger plannen, eenvoudiger monteren
Met AEROMAT VT heeft SIEGENIA het decentrale ventilatiesysteem in elke
dimensie verder ontwikkeld: van planning tot installatie. De nieuwe generatie biedt
een oplossing voor vijf woningtypes met slechts één uniform platform. Hierdoor
combineert u zelfs twee ventilatorvarianten in één unit en configureert u alle uitgebreide
installatie- en uitrustingsvarianten online. Ook montage en installatie zijn
snel en eenvoudig: De ventilator kan moeiteloos geïntegreerd worden in het gebouwbeheersysteem.
Het nieuwe EPP kanaal is merkbaar gemakkelijker te bewerken en
compenseert toleranties. En het flexibele materiaal kan ter plaatse nauwkeurig op
lengte gesneden worden. Gezonde binnenlucht was nog nooit zo gemakkelijk!
www.siegenia.com
360° ruimtelijk comfort

SCALA COLLEGE ALPHEN AAN DEN RIJN
TECHNISCH HOOGSTANDJE VOOR SCALA COLLEGE
Het Scala College in Alphen aan den Rijn kreeg een gloednieuw gebouw dat sinds oktober onderdak biedt aan de bovenbouw voor vmbo en
havo. Het voldoet aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) en de strengste ventilatie-eisen. Homij Vianen verzorgde er de
volledige E-, W- en regeltechnische installatie.
Tekst Desiree Pennings | Beeld Homij Vianen
De nieuwbouw beslaat zo’n 10.000 m 2 , waarvan
de helft bestaat uit het schoolgedeelte en de
andere helft uit een hoogwaardige sporthal. Een
deel van het bestaande gebouw (2.000 m 2 ) werd
gestript en opnieuw ingericht. Het resultaat is een
veelzijdige school met theorie- en praktijklokalen,
waaronder een laboratoriumruimte, kappersstoelen
en een leskeuken.
Prima klimaat
Ook het werk voor Homij bestond uit een divers
pakket met veel duurzaamheidsmaatregelen:
zonnepanelen, drie elektrische warmtepompen,
vier luchtbehandelingskasten, klimaatoptimalisatie
en in elk lokaal een slimme display die de
temperatuur, CO 2
en aanwezigheid meet. Sven
Jakobsen, projectleider bij Homij Vianen, vertelt:
“Het is een modulair systeem, dus elke ruimte
heeft zijn eigen regeling. Gebruikers kunnen de
temperatuur zelf aanpassen, de verlichting dimmen
en de zonwering aansturen. De leerkrachten
zijn dus baas over hun eigen lokaal.”
‘De leerkrachten zijn
baas over hun
eigen lokaal’
Het werk voor Homij bestond uit een divers pakket
met veel duurzaamheidsmaatregelen.
Gebruikers kunnen de temperatuur zelf aanpassen, de verlichting dimmen en de zonwering aansturen.
Prefab sanitair
Volgens Jakobsen zijn het tegenwoordig niet
meer de duurzaamheidseisen die een project
uitdagend maken. Duurzaamheid is standaard
geworden. “Ik kijk niet meer raar op van zonnepanelen
of warmtepompen. We verwarmen
en ventileren naar behoefte, dat zijn manieren
om een gebouw optimaal te verduurzamen. Voor
ons is dat normaal geworden.” Voor het sanitair
besloot de installateur om een nieuwe methodiek
aan te gaan. Alles werd volledig prefab
aangeleverd. Zelfs de kranen werden vooraf op
de wasbakken gemonteerd en de brillen op de
toiletten. Alles werd verpakkingsloos geleverd.
“De scheelde veel handelingen op locatie. Deze
manier van werken is zo goed bevallen, dat we
dit bij volgende projecten ook gaan doen”, aldus
Jakobsen. Hij is tevreden over het opgeleverde
gebouw en de samenwerking die ontstond tijdens
de werkzaamheden: “Het is een technisch
hoogstandje geworden, zeer geslaagd. Dit toont
aan hoe belangrijk het is om goed samen te werken.
Zeker in de huidige, moeilijke tijd.” ❚
Bouwinfo
Opdrachtgever
Stichting Scala College &
Coenecoop College
Hoofdaannemer
Du Prie Bouw & Ontwikkeling
Totaalinstallateur
Homij
Bouwperiode
2021 - 2023
INSTALLATIEENBOUW.NL | 85

FOCUS OP DUURZAAMHEID, UITSTRALING EN INSTALLATIEGEMAK:
NIEUWE OPLOSSINGEN VOOR
WARMTEPOMPEN EN AIRCOSYSTEMEN
Klemko Techniek staat al ruim 75 jaar voor innovaties in de elektrotechniek. De producent van innovatieve LED-verlichting, lichtbesturingen
en aansluittechnieken ontwikkelt haar producten én hun verpakkingen continu, met oog voor behoeften en trends in de markt. “Hoe
divers ons productassortiment ook is, uitgangspunt is altijd om de installateur slimmer, sneller en efficiënter te laten werken”, vertelt
Accountmanager Aansluit- en Installatietechniek Floris de Jong. “Een mooi voorbeeld hiervan zijn onze nieuwe kanalen en opstelbalken
voor warmtepompen en aircosystemen.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Klemko Techniek
Antraciet grijs (RAL 7016) is een veel gekozen
kleur voor overkappingen, schuttingen, (kunststof)
kozijnen en gevelbeplatingen. De kleur is van grote
esthetische waarde in combinatie met diverse
kleuren donkere buitengevels. Klemko Techniek
speelt hier onder andere op in met Canalit. Onder
deze merknaam wordt een uitgebreid assortiment
aircokanalen én hulpstukken in antracietgrijs
(RAL 7016) aangeboden, waarmee een harmonieus
gevelbeeld wordt geborgd. “Ons nieuwe
aircoprogramma is in nauwe samenwerking met
verschillende koeltechniekinstallateurs en producenten
van klimaatsystemen ontwikkeld”, vertelt
De Jong. “Op hun verzoek zijn de aircokanalen
Het assortiment in antraciet grijs (RAL 7016) is van grote esthetische waarde in combinatie met diverse
kleuren donkere buitengevels.
De aircokanalen zijn zodanig vervaardigd, dat
zij zowel geschroefd, stofvrij geplakt als middels
duimnagels bevestigd kunnen worden.
zodanig vervaardigd, dat zij zowel geschroefd,
stofvrij geplakt als middels duimnagels bevestigd
kunnen worden. Eventuele bevestigingsgaten kunnen
dwars door het kanaal worden geboord. Dit
zorgt voor veel gemak en een flinke tijdwinst op
de montagelocatie.” Dankzij een geavanceerd
haaksysteem met gele klembeugels kunnen koelleidingen,
condenswaterafvoeren en voedingska-
86 | INSTALLATIEENBOUW.NL

els makkelijk, snel en netjes op de juiste plek in
het kanaal worden vastgezet, vertelt hij. “Bovendien
zorgen de klembeugels voor extra stevigheid
én een sterke en solide dekselsluiting. Vervorming
van het kanaal is niet aan de orde.”
‘Installateurs reduceren al gauw 30-40%
uitval, waarmee we tevens een belangrijke
bijdrage leveren aan het verkleinen
van de afvalberg’
Dankzij een geavanceerd haaksysteem met
gele klembeugels kunnen koelleidingen,
condenswaterafvoeren en voedingskabels makkelijk,
snel en netjes op de juiste plek in het kanaal
worden vastgezet.
Onbeschadigd en schoon
Behalve kunststof aircokanalen in verschillende maten
levert Canalit ook een uitgebreid assortiment
hulpstukken in antracietgrijs. Van koppelstukken en
plafond-/wandstukken t/m binnenbochten, platte
bochten, muurafdekkappen, T-stukken, flexibele leidingstukken,
verloopstukken en eindkappen. “Zowel
de hulpstukken als leidingkanalen zijn voorzien van
een stevige en recyclebare Canalit verpakkingsfolie,
waardoor zij maximaal beschermd worden tijdens
het logistieke proces en gegarandeerd schoon blijven.
Installateurs reduceren hiermee al gauw 30-
40% uitval, waarmee we tevens een belangrijke bijdrage
leveren aan het verkleinen van de afvalberg.”
Duurzame opstelbalken
Een mooie noviteit in dit kader zijn ook de rubberen
opstelbalken, die speciaal zijn ontwikkeld om
de stabiliteit van klimaatinstallaties zoals airco- en
warmtepompsystemen te borgen en om trillingen
naar de ondergrond te absorberen. “De duurzame
rubberen opstelbalken worden gemaakt van gerecyclede
autobanden zijn voorzien van vier voorgevormde
gaten, die de mechanische bevestiging
aan de onderconstructie vergemakkelijken”, vertelt
De Jong. “Gegalvaniseerde profielen, steunvoeten,
trillingsdempers (veervoeten) en montagematerialen
zorgen voor een solide en trillingsarme basis,
terwijl twee ingebouwde waterpassen een perfecte
horizontale opstelling garanderen. Bovendien zijn
speciale daksteunen leverbaar voor montage op
een schuin dak of andere moeilijk bereikbare opstelposities.
We leveren de rubberen opstelbalken
als complete sets, inclusief bevestigingsmaterialen
en in vier lengtes: 250, 450, 600 of 1.000 mm. De
opstelbalken zijn standaard uitgerust met twee waterpasjes
en montagemateriaal, waardoor ze eenvoudig
en snel te monteren zijn.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 87

LIGHT+BUILDING | STATIONSKWARTIER VEENENDAAL | INTERCOMSYSTEMEN | ST. ANTONIUS UTRECHT

Slimme warmteopslag met
de buffervaten van WOLF
Met het BSP meerlagenbuffervat van WOLF
kiest u altijd voor het hoogste comfortniveau,
zowel voor tapwater als ruimteverwarming.
Het verswaterstation op de BSP verzekert
de gebruiker van ruim voldoende, hygiënisch
warm tapwater.
Het meerlagenbuffervat is in diverse systemen
toepasbaar. Ga voor effciëntie door de BSP te
combineren met de TopSon zonnecollectoren
of de CHA-monoblock warmtepomp.
Verkrijgbaar in verschillende varianten, met een
opslaginhoud van 600 tot 1000 liter.
www.wolf.eu

INHOUD
Eenvoudig, snel en muurvast 92
Al meer dan 1,8 miljoen gebruikers in Europa 94
Montage-efficiëntie loopt als rode draad door uitbreiding 96
Light+Building weer als vanouds in het voorjaar 98
92
94
96 98
INSTALLATIEENBOUW.NL | 91

ELEKTROTECH
VERNIEUWDE INBOUWDOZEN VOOR WOONGEBOUW TAXI
EENVOUDIG, SNEL EN MUURVAST
Het Stationskwartier in Veenendaal is volop in ontwikkeling. De oude industrieterreinen verdwijnen en maken plaats voor een bruisend
nieuw woongebied met een grote diversiteit aan woningen en appartementen. Onderdeel van het plan is de Industrielaan 2 tot 10, waar
aannemer KUDO BV drie appartementencomplexen met in totaal 154 appartementen realiseert. De complexen De Verbinding en De Snip zijn
inmiddels opgeleverd. In februari 2023 is bovendien gestart met de bouw van gebouw Taxi, waarin 71 appartementen komen. In opdracht
van KUDO BV realiseert WB Installatie alle elektrotechnische installaties in dit appartementengebouw. Van de wandcontactdozen, schakelaars
en lichtpunten tot en met de brandsturingen en zonnepanelen, waarbij alle schakelmaterialen worden ingepast in de vernieuwde
U50 inbouwdozen van Attema.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Attema
In gebouw Taxi komen 71 appartementen.
WB Installatie is één van de eerste installateurs die
de vernieuwde U50 inbouwdozen monteert. Met
name de duodozen waren hiervoor doorslaggevend,
vertelt Maikel Kas, werkvoorbereider en projectleider
bij WB Installatie. “In het verleden maakten we gebruik
van een ander fabricaat inbouwdozen, maar
deze zaten minder goed vast, vooral in kalkzandsteenwanden.
De U50 inbouwdozen van Attema
brengen hier verandering in. De klemming van de
nieuwe Attemadozen is zo goed, dat de monteurs
in één arbeidsgang door kunnen. Hierdoor kunnen
zij aanzienlijk sneller werken. Omdat deze techniek
zowel voor duodozen als voor enkele inbouwdozen
beschikbaar is, passen we inmiddels beide oplossingen
toe. Hierdoor kunnen we namelijk werken met
één systeem en één merk voor alle inbouwdozen.”
In één keer muurvast
Op dit moment heeft WB Installatie twee projecten
met de vernieuwde U50 inbouwdozen in uitvoering.
In een woningbouwproject in Bilthoven
worden circa 300 duodozen en 600 enkele dozen
toegepast. In gebouw Taxi in Veenendaal gaat het
om maar liefst 350 duodozen en 2.300 enkele
dozen, waarin de wandcontactdozen, schakelaars
92 | INSTALLATIEENBOUW.NL

ELEKTROTECH
‘De klemming van de nieuwe inbouwdozen
is zo goed, dat de monteurs in één
arbeidsgang door kunnen’
Doordat de flexibele tuit 30° naar links of naar
rechts kan worden bewogen, sluit de installateur de
doos ook in alle situaties eenvoudig aan.
en actoren voor de draadloze installaties worden
ingepast. De inbouwdozen in Veenendaal worden
ingeklemd in kalkzandsteen en gibowanden, maar
zijn ook geschikt voor bijvoorbeeld cellenbeton,
vertelt Jan Tabak, technisch adviseur bij Attema.
”In vrijwel elke steense wand zitten de inbouwdozen
in één keer muurvast.”
Flexibele tuit
Een groot voordeel van de vernieuwde inbouwdozen
is bovendien de flexibele tuit, vertelt Tabak.
“De meeste frezers en boorders werken snel en
netjes. Toch komt het voor dat de sleuf net niet
goed aansluit op het boorgat. De installateur
moet dan een stuk weghakken om de aansluiting
te maken. Bij de nieuwe dozen hoeft dat niet
meer: doordat de flexibele tuit 30° naar links of
naar rechts kan worden bewogen, sluit de installateur
de doos ook in deze situaties eenvoudig aan.”
In sommige gevallen wordt ter hoogte van de tuit
een tweede, halfdiep overlappend gat geboord,
omdat de doos daardoor eenvoudiger te plaatsen
is. “Hierdoor verloor de klemmende werking aan
kracht. In de nieuwe inbouwdozen zitten de klemmiddelen
daarom meer naar onderen, waardoor
de klemmende werking volledig behouden blijft.”
Flexibele buisdiameters
Ook Kas is erg te spreken over de beweegbare
tuit. Bovendien prijst hij de flexibiliteit in buisdiameters.
“Vandaag de dag wordt steeds meer
voorbedrade buis gebruikt, waarvan de diameters
nog weleens afwijken. In plaats van de vertrouwde
16 en 19 mm, komen nu diameters van
16, 19 en 20 mm voor, waarvoor de tuit van de
vernieuwde inbouwdoos bij uitstek geschikt is.”
De nieuwe inbouwdozen worden geleverd met
M 3x20 schroeven, besluit Tabak. “Dit biedt bijvoorbeeld
uitkomst bij tegelwerk. Naar wens kunnen de
inbouwdozen onderling gekoppeld worden. Bovendien
zijn de tuiten verwisselbaar, waarmee maximale
flexibiliteit wordt geboden.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 93

ELEKTROTECH
AL MEER DAN 1,8 MILJOEN
GEBRUIKERS IN EUROPA
Intratone is fabrikant van intercoms en toegangssystemen. Met de innovatieve intercomsystemen regelt u
de toegang van gebouwen eenvoudig en op afstand. “We bieden een duurzame en innovatieve oplossing die
gemakkelijk te installeren en te gebruiken zijn”, aldus Marketing Manager Jasper Nijland. “Binnen één dag
is een systeem gebruiksklaar, zonder ingrijpende of dure installatiewerkzaamheden.” Wilt u ook controle
vanop afstand?
Tekst en beeld Intratone
Op afstand en realtime te beheren
Voordelen voor de gebouwbeheerder: een online
platform, op afstand en realtime. Via het gratis
en veilige online platform van Intratone beheert
u alles, zonder u te verplaatsen. U controleert
alle toegangen van één of meerdere gebouwen
of bijvoorbeeld garagepoorten. Het platform is
gebruiksvriendelijk en vereist geen technische
kennis. Bovendien is het mogelijk om meerdere
accounts aan te maken en de controle over meerdere
beheerders te verdelen:
- Eenvoudige en veilige controle op afstand;
- Het aantal te beheren appartementen is gratis
en onbeperkt;
- Klokje rond veilige toegang tot gebouwen;
- Databescherming op hoog niveau;
- Zonder kabels en snel geïnstalleerd;
Uniek comfort en veiligheid
voor alle bewoners
De gratis app of software biedt bewoners via
hun vaste lijn, smartphone, tablet of computer
toegang tot een modern intercomsysteem. Het
beantwoordt perfect aan hun huidige noden en
past zich makkelijk aan. Bewoners zijn zeker van
een veilig systeem en een ongeëvenaard comfort:
- Makkelijk en intuïtief;
- Comfortabel en veilig;
- Altijd en overal zien wie er voor de deur staat;
- Snelle installatie en meestal in minder dan
4 uur gebruiksklaar.
Al meer dan 1,8 miljoen woningen zijn aangesloten
op de draadloze intercoms van Intratone!
Wacht niet langer en ontdek het verschil voor uw
appartementencomplex.
Eenvoudige,
kostenefficiënte installatie
Wanneer er wordt gekozen voor een draadloos
Intratone intercomsysteem voor uw gebouw
of appartementencomplex, kiest u voor een
kostenefficiënte installatie. Omdat Intratone
intercoms draadloos werken is enkel bedrading
voor de voeding nodig. Er hoeven dus
geen kostbare meters aan bedrading van de
‘Binnen één dag
is een systeem
gebruiksklaar, zonder
ingrijpende
of dure installatie’
bel naar het individuele appartement gelegd
of vervangen te worden. De montage is snel
en eenvoudig geregeld, waarna de intercom
direct operationeel is. U bespaart op kosten
van installatie en materiaal, maar voorkomt
ook schade en overlast gerelateerd aan de
aanleg en installatie van een conservatieve
intercom met bedrading. Aanpassingen en updates
voert de beheerder eenvoudig op afstand
en realtime uit. ❚
De montage is snel en eenvoudig geregeld, waarna
de intercom direct operationeel is.
94 |
INSTALLATIEENBOUW.NL

ELEKTROTECH
INSTALLATIEENBOUW.NL | 95

ELEKTROTECH
ST. ANTONIUS UTRECHT ZET VOLGENDE STAP IN ONTWIKKELING VAN MOEDER- EN KINDZORG
MONTAGE-EFFICIËNTIE LOOPT ALS RODE
DRAAD DOOR UITBREIDING
Het St. Antonius Ziekenhuis heeft enkele jaren geleden alle geboortezorg geconcentreerd op haar locatie in Utrecht. Om aan de groeiende
vraag naar klinische geboortezorg in de regio te kunnen voldoen, vindt op dit moment een forse uitbreiding plaats. Door geboortezorg,
neonatale post intensive care/high care, (klinische) kindergeneeskunde en de nieuwe kinderafdeling op één plek te clusteren, ontstaat een
toekomstbestendig zorgcentrum waarin het gezin centraal staat. De uitbreiding van 7.000 m 2 wordt gerealiseerd tegen het bestaande gebouw,
waarbij twee verdiepingen zelfs over het bestaande deel heen gaan. In opdracht van het St. Antonius Ziekenhuis verzorgt Unica Building
Projects alle installatiewerkzaamheden in het project, waarbij waar mogelijk is gekozen voor stekerbaar installeren met Wieland/Isolectra.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Isolectra
“Als totaalinstallateur verzorgen wij zowel de elektrotechnische
als werktuigbouwkundige installaties
in het nieuwe moeder-kind-centrum”, vertelt
Tobias Tiben, projectleider bij Unica Building Pro-
jects. “Van de verdeelkasten en energiedistributie
tot en met de medische aarding, (nood)verlichting,
klimaatinstallaties, riolering, hemelwaterafvoeren,
brandslanghaspels, medische gassen en
sanitaire installaties. Om een perfecte koppeling
met het bestaande ziekenhuisgebouw te borgen,
wordt een aantal aanpassingen gedaan.” De installatiewerkzaamheden
zijn begin 2023 gestart
96 | INSTALLATIEENBOUW.NL

ELEKTROTECH
Beddenkamer voorbereid voor Wieland stekerbaar prefabschakelmateriaal.
Wieland GST18I3 en GST15I2(dali) snoeren.
en moeten in het tweede kwartaal van 2024 al
worden opgeleverd, vertelt hij. “Om de snelheid in
het project te houden, is waar mogelijk gekozen
voor stekerbaar installeren. Van de voedingskabels
tot en met de wandcontactdozen, verlichtingsarmaturen,
designverlichting, zonwering en
medische aarding. De metalstudwanden en systeemplafonds
in de uitbreiding bieden hier een
uitgelezen mogelijkheid voor.”
Flinke besparing van arbeid én
vervoersbewegingen
“Door stekerbaar te installeren kunnen we circa
tweederde aan arbeidstijd besparen, waardoor
ook het aantal vervoersbewegingen vanaf Zwolle
naar Utrecht flink afneemt”, benadrukt Tiben.
“Groot voordeel van stekerbare installaties is bovendien
dat zij doorgekoppeld mogen worden boven
de plafonds en in de wanden. De installaties
kunnen van tevoren volledig geëngineerd worden,
waardoor we al in een vroeg stadium weten welke
installatiecomponenten we nog hebben én onze
bestellingen kunnen plaatsen.”
Stekerbare medische aarding
Aan de basis van het stekerbare installatieconcept
in het St. Antonius Ziekenhuis ligt het Wieland
GST18 ® systeem, inclusief DALI infrastructuur en
DALI aansturingslijn voor de verlichting, vertelt
Bran Jalink, innovatiemanager bij Isolectra. “Om
te zorgen dat patiënten beschermd zijn tegen mogelijke
elektrische gevaren, wordt in alle medische
ruimtes bovendien medische aarding aangelegd.
Ook hiervoor bieden wij een stekerbare oplossing,
waarbij een 2,5 en 4 kwadraat kabel gecombineerd
worden. Hiermee wordt een extra montagehandeling
ondervangen.” De medische aarding wordt
aan de ene zijde gekoppeld aan stekers in de wand,
terwijl aan de andere zijde een Instalcare medische
aardbox van Jobarco is voorgemonteerd.
Zo min mogelijk variatie
Sleutelwoord voor de stekerbare installaties in het
St. Antonius Ziekenhuis is montage-efficiëntie.
“Isolectra werd al in een heel vroeg projectstadium
betrokken, om een efficiënt en kwaliteitsvol
systeem met zo min mogelijk productvariaties uit
te werken”, vertelt Jalink. “Dit heeft bijvoorbeeld
geleid tot een concept met maar vier kabellengtes,
van 1, 2, 3 en 4 meter, waarmee elke verbinding
gemaakt kan worden. Van medisch elektrische installaties
tot voedingsinstallaties.” Tiben: “Hierbij is
onderscheid gemaakt tussen witte snoeren voor de
verlichtingsinstallaties en zwarte snoeren voor de
krachtstroominstallaties. Alle snoeren zijn in overleg
met groothandel Rexel netjes voorgemonteerd
en voorgesorteerd geleverd in handige rolkarren,
die met onze monteurs meebewegen over de bouw.
Ook dit komt de installatiesnelheid en efficiëntie
ten goede. Bovendien zijn verpakkingsmaterialen
niet aan de orde, waardoor de bouwplaats schoner
blijft en het milieu wordt gespaard.”
De nieuwbouw geboortezorg, neonatale post intensive care/high care, (klinische) kindergeneeskunde en de
nieuwe kinderafdeling.
Persoonlijk en betrokken
Alle schakelmaterialen worden voorgemonteerd
in hollewanddozen met een prefab Wieland steker,
waardoor zij direct in de wanden geplaatst
kunnen worden, vertelt Tiben. “Ook deze prefabs
worden netjes voorgesorteerd. In dit geval is gekozen
voor handige bakken, met exact de juiste producten
en aantallen voor één kamer.” Hij is zeer
tevreden over de voortgang van de werkzaamheden
én over de samenwerking met Isolectra. “De
medewerkers van Isolectra zijn erg betrokken en
staan direct paraat bij vragen of problemen.” Jalink:
“Tijdens de uitvoering hebben we het project
al meermaals bezocht, om de voortgang te zien,
eventuele vragen te beantwoorden en te kijken
waar we nog waarde kunnen toevoegen. Ook
krijgen we ruimschoots de mogelijkheid om installaties
te testen, wat de opleverkwaliteit absoluut
ten goede komt.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 97

ELEKTROTECH
FRANKFURT WORDT WEER THE PLACE TO BE
LIGHT+BUILDING WEER ALS
VANOUDS IN HET VOORJAAR
Light+Building keert als vanouds terug. De vertrouwde plek in het voorjaar wordt weer ingenomen, net als alle beursgebouwen op het grote
terrein van Messe Frankfurt. Het wordt weer over de koppen lopen, dit keer van 3 tot en met 8 maart 2024.
Tekst: Tom Rampelbergh | Beeld: Messe Frankfurt
Elke editie van Light+Building krijgt een overkoepelend
thema van de organisatie. In 2024 zal
het motto ‘Be electrified’ zijn. “Duurzaamheid,
connectiviteit, verlichting en bij uitbreiding wonen,
zijn trends waar we niet omheen kunnen”,
aldus Johannes Möller, Director Light+Building.
“We zien wel één gemeenschappelijk aspect bij
de producten die hiermee in aanraking komen. Ze
hebben elektriciteit nodig of ze hebben er mee te
maken. Electrified dus.”
Light
De herindeling van de beurshallen en exposanten
valt meteen op. “Met enkele ingrepen zorgen we
voor een betere samenhang van de exposanten én
een efficiënter beursbezoek”, legt Möller uit. “Zo is
Duurzaamheid, connectiviteit, verlichting en bij uitbreiding wonen, zijn trends waar we niet omheen kunnen.
98 | INSTALLATIEENBOUW.NL

ELEKTROTECH
er geen hal 1 meer, wat die lag wat uit de richting. En ook in de Festhallen zal
geen exposantenruimte meer zijn. Voortaan vinden we alle fabrikanten, groot
en klein, in de ‘normale’ hallen waar we ze goed gegroepeerd hebben per
sector. Design bij design, componenten bij componenten, etc. Dat een pak
gekende en grote spelers in de verlichtingssector, zoals Artemide, RZB, Zumtobel
en Delta Light, hun deelname al vroeg bevestigd hebben, is een positief
signaal. Zowel naar de bezoekers en de sector als naar ons als organisatie.”
Johannes Möller, Director Light+Building: “Het wordt weer een editie om van
te smullen.”
‘Met enkele ingrepen zorgen we
voor een betere samenhang van
de exposanten én een efficiënter
beursbezoek’
Building
“Building omvat een heel breed spectrum aan productcategorieën”, benadrukt
Möller. “Kijk maar eens in je eigen woning of appartement. Gebouwbeheersystemen
sturen de gordijnen en zonwering, verwarming, koeling en ventilatie
aan. Zonnepanelen en warmtepompen horen erbij. Laadsystemen voor
elektrische wagens worden populairder. Verdeelborden moeten worden gebouwd,
kabels getrokken, … Het luik ‘beveiliging’ met videocamera’s, slimme
entreesystemen en andere componenten verdient eveneens onze aandacht.
Een mooi palet aan ‘Building’-productcategorieën waarvan fabrikanten als
Gira, Hager, Legrand, Jung, Viesmann, Schneider Electric, WAGO en Basalte
deel willen uitmaken.”
Frankfurt
Even heel praktisch. De beursgebouwen van Messe Frankfurt... daar vlieg, rij
of spoor je naartoe om alle exposanten – en dat zijn er meer dan 2.000 – te
ontdekken. Blokkeer in je agenda de periode van 3 tot en met 8 maart 2024
en leg je trip meteen vast. Op de website van Light+Building vind je ook een
exposantenlijst om het rondlopen op de beurs efficiënter te maken. “Eindelijk
weer als vanouds”, besluit Möller. “Iedereen is welkom in Frankfurt.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.NL | 99
Naamloos-3 1 23-11-2023 11:45

SkyFlow
Het innovatieve adaptieve en vraag gestuurde
ventilatiesysteem voor appartementengebouwen
Ned Air introduceert SkyFlow, het innovatieve ventilatiesysteem, dat optimaal inspeelt op de omstandigheden
en behoeften in appartementengebouwen. In combinatie met haar centraal gestuurde luchtbehandelingskast
biedt Ned Air een compleet ventilatieconcept, waarin installateurs- én bewonerscomfort volledig samen
komen.
Ned Air neemt deel aan de VSK van 6 t/m 9 februari 2024 in de Jaarbeurs
in Utrecht. Zien wij u daar? U vindt ons in Hal 10, standnummer A021.
• Geruisloos
• Onderhoudsvrij
• Compact
• Optimaal gebruiksgemak
en comfort
• Maximale montagevrijheid
• Positieve BENG-score
nedair.nl
frisse lucht voor iedereen

INSTALLATIE&BOUW
PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT
PARTNER WORDEN
VAN INSTALLATIE & BOUW?
Zowel op de website als in de gedrukte
versie bieden we u de mogelijkheid om
onderdeel uit te maken van het overzicht
met de meest gerenommeerde fabrikanten
en toeleverancieres in de branche.
Zo kunt u onder andere:
• Toegevoegd worden als
partner op de servicepagina’s
van het vaktijdschrift
• Een kosteloze vermelding krijgen in
de geheel vernieuwde bedrijvenindex
op installatieenbouw.nl
• Een gesponsorde positie met persoonlijke
profielpagina op installatieenbouw.nl
verkrijgen
• Uw eigen profielwidget inzetten,
gekoppeld aan de redactionele content,
nieuwsberichten en overige
relevante marketingtools
Ook geïnteresseerd?
• Bel naar +31 495 45 00 95
• Ga naar installatieenbouw.nl/adverteren
• Scan de QR code
SCAN DE
QR CODE
Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze
samenwerkingspakketten
installatieenbouw.nl

INSTALLATIEPARTNERS
Voor uitgebreide informatie over
de installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.nl/bedrijven/
AFPRO FILTERS
Berenkoog 67
1822 BN ALKMAAR
T +31 72 567 55 00
E info@afprofilters.com
W www.afprofilters.com
ATTEMA BV
Schelluinsestraat 1
4203 NJ GORINCHEM
T +31 183 650650
E info@attema.com
BIS BV
Rietdekkerstraat 14
2984 BM RIDDERKERK
T +31 180 48 67 77
E info@bis.nl
W www.bis.nl
CALEFFI INTERNATIONAL N.V.
Moesdijk 10
6004 AX WEERT
T +31 495 54 77 33
F +31 495 54 84 02
E info.nl@caleffi.com
W www.caleffi.com
AIRMASTER BV
Admiraal de Ruyterstraat 2
3115 HB SCHIEDAM
T +31 6 12 96 08 78
E info@airmaster-bv.nl
W www.airmaster-bv.nl
W www.attema.com
BELIMO SERVOMOTOREN B.V.
Riezebosweg 5
BOSTIK BENELUX B.V.
Denariusstraat 11
4903 RC OOSTERHOUT
T +31 162 491 000
E info@bostik.com
W www.bostik.com
CENTERCON B.V.
Leverancier van o.a. LG Climate Solutions
Kiotoweg 60
3047 BG ROTTERDAM
T +31 10 258 11 21
E salesairco@centercon.nl
W www.centercon.nl
AIR SPIRALO®
KENNEMER SPIRALO BV
Lagedijkerweg 15
1742 NB SCHAGEN
T +31 224 21 00 62
E verkoop@airspiralo.com
W www.airspiralo.com
ALKLIMA BV
Postbus 1176
3350 CD PAPENDRECHT
T +31 78 615 00 00
E info@alklima.nl
W www.alklima.nl
NL-8171 MG VAASSEN
T +31 578 576 836
E info@belimo.nl
W www.belimo.nl
BETTINK REGELTECHNIEK B.V.
Tolboomweg 7a
3784 XC TERSCHUUR
T +31 342 70 10 64
M +31 6 475 569 11
E info@bettinkregeltechniek.nl
W www.bettinkregeltechniek.nl
BEVER INNOVATIONS
BRAGO LUCHTTECHNIEK
De Amert 424
5462 GH VEGHEL
T +31 413 36 90 00
F +31 413 36 93 00
E info@brago.nl
W www.brago.nl
BRCONTROLS PRODUCTS BV
Branderweg 3
8042 PD ZWOLLE
T +31 38 355 66 40
F +31 38 355 66 33
E info@brcontrols.com
W www.brcontrols.com
BRINK CLIMATE SYSTEMS BV
Wethouder Wassebaliestraat 8
7951 SN STAPHORST
T +31 522 46 99 44
E info@brinkclimatesystems.nl
W www.brinkclimatesystems.nl
CIAT NEDERLAND
Papendorpseweg 83
3528 BJ UTRECHT
T +31 36 533 25 87
F +31 36 533 25 97
E info@ciat.nl
W www.ciat.nl
CLIMARAD
Lübeckstraat 25
7575 EE OLDENZAAL
T +31 541 358 130
E info@climarad.com
W www.climarad.com
ANDREWS SYKES
Postbus 33
2665 ZG BLEISWIJK
T +31 10 521 44 55
E info@andrewssykes.nl
W www.andrewssykes.nl
Industrieweg 32
4301 RS ZIERIKZEE
T +31 111 45 32 32
E mvc@beverinnovations.com
W www.beverinnovations.com
BUSBAR SYSTEMS BENELUX
Oorgat 82
1135 CT EDAM
T +31 299 37 15 57
E busbar@busbar.nl
W www.busbar.nl
CONPRO CONDENSOR
BESCHERMING B.V.
Bunsenstraat 90
3316 GC DORDRECHT
T +31 78 621 38 51
F +31 78 616 88 74
E info@conpro.nl
W www.conpro.nl
102 | INSTALLATIEENBOUW.NL

INSTALLATIEPARTNERS
Voor uitgebreide informatie over
de installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.nl/bedrijven
COOLWORLD NEDERLAND B.V.
Duikerweg 34
5145 NV WAALWIJK
T +31 416 68 80 88
T +31 800 266 50 00
E sales@coolworld.nl
W www.coolworld-rentals.nl
DRL PRODUCTS BV
Minervum 7268
4817 ZM BREDA
T +31 76 581 53 11
E info@drl-products.nl
W www.drl-products.nl
ELINEX POWER SOLUTIONS
Wolweverstraat 15
2984 CE RIDDERKERK
T +31 180 41 57 11
E info@elinex.com
W www.elinex.com
HOMIJ TECHNISCHE INSTALLATIES
Amerikastraat 5
6014 CE ITTERVOORT
T +31 475 56 81 17
E info@homij.nl
W www.homij.nl
COOLWORLD RENTALS B.V.
Duikerweg 34
5140 AH WAALWIJK
T +31 416 68 80 88
T 0800 266 50 00
E sales@coolworld.nl
W www.coolworld-rentals.com
DAIKIN AIRCONDITIONING
NETHERLANDS B.V.
Postbus 8585
DUCO VENTILATION
Handelsstraat 19
B-8630 VEURNE (BELGIË)
T +32 58 33 00 33
F +32 58 33 00 44
E info@duco.eu
W www.duco.eu
EASYFAIRS NEDERLAND B.V.
Energieweg 2
7772 TV HARDENBERG
T +31 183 860 860
E info@easyfairs.com
W www.easyfairs.com
ETHERMA BENELUX BV
Robijnstraat 6
7554 TB HENGELO
T +31 88 889 88 00
F +31 88 889 88 01
E info@etherma.nl
W www.etherma.nl
FOREHAND
Driemanssteeweg 174
3084 CB ROTTERDAM
T +31 10 240 41 21
E info@forehand.nl
W www.forehand.nl
HOROS KLIMAATTECHNIEK BV
Koningsweg 20-5
3762 EC SOEST
T +31 35 603 90 60
E info@horos.nl
W www.horos.nl
HULTAFORS GROUP NETHERLANDS BV
Postbus 20077
7302 HB APELDOORN
T +31 55 599 98 60
E info@hultaforsgroup.nl
W www.hultaforsgroup.nl
3009 AN ROTTERDAM
T +31 88 324 54 75
F +31 88 324 54 69
E info@daikin.nl
W www.daikin.nl
DELABIE BENELUX
ECOPHON
Parallelweg 17
4878 AH ETTEN-LEUR
T +31 76 50 20 000
E info@saint-gobain.com
W www.saint-gobain.com
HAGER ELECTRO B.V.
Het Sterrenbeeld 31
5215 MK DEN BOSCH
+31 73 642 85 84
E info@hager.nl
W www.hager.nl
ICS COOL ENERGY BV
Rotschotseweg 2
5271 WX SINT-MICHIELSGESTEL
T + 31 88 258 25 80
F +31 88 258 25 88
E info@icscoolenergy.com
W www.icscoolenergy.com
Bergensesteenweg 106A, bus 5
B-1600 SINT-PIETERS-LEEUW
T +32 25 20 16 76
E info@delabiebenelux.com
W www.delabiebenelux.com
ELCO HEATING SOLUTIONS
Hamstraat 76
6565 AG KERKRADE
T +31 45 751 86 00
F +31 45 566 99 35
E heatingsolutions@nl.elco.net
W www.elco.net
HMS NETWORK BENELUX
Architronlaan 1A
5321 JJ HEDEL
T +31 487 20 3000
E info@hms-network.com
W www.hms-network.com
ITHO DAALDEROP NEDERLAND B.V.
Postbus 21
3100 AA SCHIEDAM
T +31 10 427 85 00
E info@ithodaalderop.nl
W www.ithodaalderop.nl
DIRECT SIGNS
Prinsengracht 530 H
1017 KJ AMSTERDAM
T +31 20 80 84 766
E info@directsigns.nl
W www.directsigns.n
ELEKTRO INTERNATIONAAL
Postbus 134
3440 AC WOERDEN
T +31 348 42 05 40
E Info@ei-woerden.nl
W www.ei-woerden.nl
HEMMINK
Popovstraat 1
8013 RK ZWOLLE
T +31 85 487 24 71
E D.de.Leest@hanzestrohm.nl
W www.hanzestrohm.nl/hemmink
INSTAMAT WARMTETECHNIEK BV
Postbus 116
8170 AC VAASSEN
T +31 578 57 49 49
E info@instamat.nl
W www.instamat.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL | 103

ai16763873405_logo_kvt kopie.pdf 1 14-02-2023 16:09
INSTALLATIEPARTNERS
Voor uitgebreide informatie over
de installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.nl/bedrijven/
INTRATONE BV
Kuiperbergweg 40
1101 AG, AMSTERDAM
T NL +31 20 788 34 01
BE: +32 2 50 30 301
E evanreijsen@intratone.nl
W www.intratone.nl
KONINKLIJKE & VAN TWIST
BV
Keerweer 62
3316 KA DORDRECHT
T +31 78 63 266 87
E info@kvt.nl
W www.kvt.nl
MVCOMFORT
EXPERTS IN DATACONTROL
MVCOMFORT
Paxtonstraat 17
8013 RP ZWOLLE
T +31 38 355 66 40
F +31 38 355 66 33
E info@mvcomfort.nl
W www.mvcomfort.nl
RIPRO LUCHTTECHNIEK
Het Vossenland 1
7984 NK DIEVERBRUG
T +31 521 78 50 84
E info@riproluchttechniek.nl
W www.riproluchttechniek.nl
JOBARCO
Verbreepark 15
2731 BR BENTHUIZEN
T +31 79 331 93 13
E info@jobarco.com
W www.jobarco.com
ISOLECTRA BV
Wilhelminakade 957
3072 AP ROTTERDAM
T +31 10 28 55 24 44
E info@isolectra.nl
W www.isolectra.nl
KANNEGIETER ELECTRONICA B.V.
Postbus 2749
3800 GG AMERSFOORT
T +31 33 450 87 01
E info@kannegieter.nl
W www.kannegieter.nl
KLEMKO TECHNIEK BV
Nieuwegracht 26
3763 LB SOEST
T +31 88 002 33 00
E info@klemko.nl
W www.klemko.nl
KLIMAATGROEP HOLLAND BV
Postbus 5233
9700 GE GRONINGEN
T +31 50 547 04 00
E info@klimaatgroepholland.nl
W www.klimaatgroepholland.nl
KOREX BENELUX BV
Raadhuisplein 27 A
2411 BD BODEGRAVEN
T +31 172 61 17 19
E info@korexbenelux.com
W www.korexbenelux.com
LEDVANCE BENELUX BV
Postbus 115
2900 AC CAPELLE AAN DEN IJSSEL
T +31 10 750 14 14
E info@ledvance.com
W www.ledvance.com
LENNOX BENELUX BV
Watergoorweg 87
3861 MA NIJKERK
T +31 33 247 18 00
E info.nl@lennoxemea.com
W www.lennoxemea.com
LINUM EUROPE BV
Oosterparkweg 35 H
2985 SX RIDDERKERK
T +31 180 46 35 88
E info-nl@linum.eu
W www.linum.eu
MIDEA NEDERLAND
Dragonder 7
5554 GM VALKENSWAARD
T +31 40 208 21 80
E
info@midea-nederland.nl
W www.midea-nederland.nl
NED AIR
Constructieweg 49
8263 BC KAMPEN
T +31 38 337 08 33
E
info@nedair.nl
W www.nedair.nl
PLIEGER
Postbus 10
5301 KK ZALTBOMMEL
T + 31 418 68 25 02
E
Info@plieger.nl
W www.plieger.nl
PON POWER BV
P.O. Box 61
3350 AB PAPENDRECHT
T +31 78 64 20 560
E
info@pon-cat.com
W www.pon-cat.com
RENSON
SUNPROTECTION SCREENS NV
Kalkhoevestraat 45
B-8790 WAREGEM
T +32 56 62 65 00
F +32 56 62 65 09
E
info@renson.be
W www.renson.eu
ROBATHERM
Platinastraat 63
8211 AR LELYSTAD
T +31 320 28 11 66
F +31 320 28 12 34
E raimond.taal@robatherm.nl
W www.robatherm.com
W www.robatherm.nl
S&P HOLLAND
Weidehek 50
4824 AS BREDA
T +31 76 543 34 50
E info-holland@solerpalau.com
W www.solerpalau.nl
SAUTER BUILDING CONTROL
NEDERLAND B.V.
Postbus 20613
1001 NP AMSTERDAM
T +31 20 587 67 00
E info@sauter.nl
W www.sauter.nl
45 jaar
SCHILT AIRCONDITIONING BV
SCHILT LUCHTKANALEN BV
SCHILT LUCHTTECHNIEK BV
Postbus 3
4230 BA MEERKERK
Energieweg 29
4231 DJ MEERKERK
T +31 183 35 25 44
E info@schilt-meerkerk.nl
104 | INSTALLATIEENBOUW.NL

INSTALLATIEPARTNERS
Voor uitgebreide informatie over
de installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.nl/bedrijven
W www.schilt-meerkerk.nl
SIEDLE NEDERLAND B.V.
De Molen 19
3994 DA HOUTEN
T +31 30 233 05 00
E info@siedle.nl
W www.siedle.nl
STUDIUM
Zuidwenk 45-C
3751 CB BUNSCHOTEN-SPAKENBURG
T +31 33 209 14 50
E info@studium.nl
W www.studium.nl
UNICA INSTALLATIETECHNIEK BV
Postbus 83
2410 AB BODEGRAVEN
T +31 172 64 41 44
E info@unica.nl
W www.unica.nl
VINK SYSTEMEN
Postbus 3119
2220 CC KATWIJK
T +31 71 40 98 300
E info@vinksystemen.nl
W www.vinksystemen.nl
Ring tone on/off
SIEGENIA-AUBI KG
Ramgatseweg 15
4941 VN RAAMSDONKVEER
T +31 85 486 10 80
E info@siegenia.com
W www.siegenia.com
SINIAT B.V.
Postbus 45
9930 AA DELFZIJL
T +31 596 64 93 00
F +31 596 61 71 88
E info@siniat.nl
W www.siniat.nl
SYSTEMAIR BV
Van Leeuwenhoekstraat 2
3846 CB HARDERWIJK
T +31 85 00 66 200
Zanddonkweg 7a
5144 NX WAALWIJK
T +31 416 68 55 55
E info@systemair.nl
W www.systemair.nl
THERMONOORD BV
Tolhûsleane 7
8401 GA Gorredijk
T +31 513 46 99 99
E info@thermonoord.nl
W www.thermonoord.nl
VAILLANT GROUP NETHERLANDS BV
Paasheuvelweg 42
1105 BJ AMSTERDAM
T +31 20 565 92 00
E info@vaillant.nl
W www.vaillant.nl
VAN DORP PROJECTEN B.V.
Fascinatio Boulevard 602
2909 VA CAPELLE AAN DEN IJSSEL
Postbus 60
2900 AB CAPELLE AAN DEN IJSSEL
T +31 10 487 88 00
E projecten@vandorp.eu
W www.vandorp.eu
VALK KLIMAAT GROEP
Leemidden 30
3678 ME DE LIER
T +31 174 25 70 32
E info@valkairco.nl
W www.valkairco.nl
WAGO NEDERLAND BV
Postbus 2070
7301 DB APELDOORN
T +31 55 368 35 00
E info@wago.com
W www.wago.com
WEBEASY BV
Sportlaan 53
3364 DK SLIEDRECHT
T +31 184 43 39 39
E info@webeasy.nl
W www.webeasy.nl
SMITSAIR BV
Industrieweg 6
1422 AJ UITHOORN
T +31 297 56 44 55
E verkoop@smitsair.nl
W www.smitsair.nl
TRIMBLE
Postbus 128
2410 AC BODEGRAVEN
T +31 172 65 02 65
E info_bnl@trimble.com
W www.trimble.com
VERCOMA BV
Rosbayerweg 41
1521 RW WORMERVEER
T +31 75 621 76 28
E info@vercoma.nl
W www.vercoma.nl
WESTERN AIRCONDITIONING BV
De Wel 10
3871 MV HOEVELAKEN
T +31 33 247 78 00
E info@western.nl
W www.western.nl
SPIROTECH
Churchilllaan 52
5705 BK HELMOND
T +31 492 57 89 89
E info@spirotech.com
W www.spirotech.com
UBBINK BV
Verhuellweg 9
6984 AA DOESBURG
T +31 313 48 02 00
E info@ubbink.nl
W www.ubbink.nl
VILLEROY & BOCH
Computerweg 22
3542 DR UTRECHT
T +31 30 247 34 00
F +31 30 247 34 99
E info@villeroy-boch.nl
W www.villeroy-boch.nl
WOLF ENERGIESYSTEMEN B.V.
Blauwe Engel 1
8265 NL KAMPEN
T +31 38 30 35 540
E info@wolf.eu
W www.wolf.eu
INSTALLATIEENBOUW.NL | 105

Centercon, verduurzamer in koude- en klimaattechniek
ALS JE SNEL, DESKUNDIG
EN PERSOONLIJK WIL
CENTERCON MAAKT HET JE GRAAG GEMAKKELIJK
Installateurs die hun klanten het beste gunnen, zitten goed bij Centercon. Bij ons vind je het breedste assortiment
in koude- en klimaattechniek. Bovendien zijn we leverancier van LG Climate Solutions. Heb je met spoed iets nodig?
Vertrouw op onze grote voorraad én eigen vervoer. Wil je nét meer advies, maatwerk of hulp? Ook geen probleem.
Graag zelfs. Niet voor niets noemt men ons snel, deskundig en persoonlijk. Welkom.
centercon.nl | 010 458 44 55 | sales@centercon.nl

ÉCHT
VERDUURZAMEN
Duurzaamheid & innovatie bij Alklima
Duurzaam, slim en toekomstbestendig onderweg naar all-electric wonen. Met All-Electric Ready
biedt Alklima dé flexibele hybride oplossing. Een concept dat meegroeit met de verduurzaming van
een woning. Klaar is voor verandering. Adaptief bij verandering. Combineert met ieder merk ketel.
En bij elke stap de winst van een volwaardige warmtepomp en sublieme regelingen meeneemt.
Écht verduurzamen? Geregeld!
alklima.nl/aer