21.12.2023 Views

Bouwen aan Vlaanderen 06 2023

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

UITGAVE<br />

6<br />

PLATFORM VOOR DE BOUW I BOUWENAANVLAANDEREN.BE I JAARGANG 24 I NUMMER 6 <strong>2023</strong> I DEC-JAN<br />

PLATFORM VOOR DE BOUW I BOUWENAANVLAANDEREN.BE<br />

RUÏNEUZE KAPEL WORDT<br />

UNIEKE EVENTLOCATIE<br />

ELEGANTE RESIDENTIES MET<br />

ZICHT OP DE JACHTHAVEN<br />

CIRCULAIRE HOOFDZETEL<br />

ONDERSTREEPT BEDRIJFSAMBITIES<br />

STUDENTENHUISVESTING IN<br />

RECORDTEMPO GEREALISEERD<br />

BIM BEVORDERT BOUW VAN<br />

BINNENSTEDELIJK ZIEKENHUIS<br />

6


Nieuw<br />

Beter bouwprojecten ontwerpen, bouwen<br />

en beheren met de Wienerberger BIM-tool<br />

Architecten, ontwerpers en uitvoerders kunnen met behulp van de<br />

Wienerberger BIM-tool heel eenvoudig BIM-elementen downloaden<br />

voor gevel en binnenmuur. De elementen bevatten niet enkel technische<br />

en logistieke data, maar ook het legpatroon met <strong>aan</strong>duiding van de<br />

voegverdeling. Bovendien wordt het 3D-gebouwmodel eenvoudig<br />

verrij kt met een textuur van de gekozen gevelsteen.<br />

• Wienerberger elementen eenvoudig<br />

integreren in het 3D-ontwerp<br />

• Inclusief materiaaldata, legpatronen<br />

en geveltexturen<br />

• Nog eenvoudiger werken met de<br />

Revit plug-in<br />

• Perfect compatibel met het<br />

merkneutrale MatBiM-platform<br />

bim.wienerberger.be<br />

Wienerberger nv<br />

Kapel ter Bede 121, 8500 Kortrijk<br />

056 24 96 27<br />

bim.be@wienerberger.com


Architecturale zonwering<br />

DucoSun Cubic Design<br />

Lamel:<br />

beweegbaar of vast<br />

Maximum <strong>aan</strong> zonlicht,<br />

minimum <strong>aan</strong> zonnehitte<br />

Geïntegreerde<br />

LED verlichting<br />

We inspire at www.duco.eu


UITGAVE<br />

6<br />

Eerlijk duurt het langst<br />

VOORWOORD<br />

Loon naar werken, het lijkt een evidentie in dit welvarende westerse landje dat de hoofdstad van Europa omhult. Helaas vormen jonge Belgische<br />

(stagiair-)architecten de uitzondering op de regel. De voorbije m<strong>aan</strong>den kwam (eens te meer) <strong>aan</strong> het licht dat nieuwkomers in de sector het (nog<br />

steeds) met een veel te karige verloning moeten stellen. Het waren Enver Peeters en Alexander De Mont – ervaringsdeskundigen tegen wil en<br />

dank – die de kat de bel <strong>aan</strong>bonden. Peeters uitte zijn grieven onder meer in een opiniestuk voor De Standaard en de VRT-podcast ‘Snapt ge mij<br />

nu?’, De Mont klaagde de kwestie <strong>aan</strong> in een open brief, richtte samen met enkele lotgenoten Belgian Architects United op en startte een petitie.<br />

Dat het ongenoegen al een tijdje <strong>aan</strong> het gisten was, hoeft niet te verwonderen. Door de onderlinge concurrentiestrijd tussen architectenbureaus<br />

namen de erelonen de voorbije twintig jaar drastisch af en werd het zelfstandigenstatuut de norm in de sector. “We noemen onszelf ‘freelancers’,<br />

maar in realiteit komen we akelig dicht in de buurt van schijnzelfstandigheid”, aldus Enver Peeters. De Orde van Architecten trachtte<br />

de bakens enigszins te verzetten door een minimumloon voor stagiairs te introduceren. Een goedbedoelde maatregel die helaas bijdroeg tot<br />

de institutionalisering van de jonge onderbetaalde architect, want grote bureaus maken dankbaar gebruik van die goedkopere werkkrachten.<br />

Lees: het theoretische minimumloon van 13,92 euro per uur is in de praktijk een maximumloon en zet tot overmaat van ramp vaak de toon<br />

voor de verdere professionele loopb<strong>aan</strong>. “Na de stageperiode trekken architectenbureaus bijna altijd de kaart van de ‘beperkte ervaring’ om<br />

ongegeneerd verder het minimumloon of nauwelijks meer te betalen. Een achterstand die nadien nog maar zelden ingehaald kan worden.<br />

Bovendien staat de verloning door de toegenomen werkdruk almaar minder in verhouding tot de geleverde prestaties.”<br />

Het resultaat is dat een rooskleurig toekomstperspectief ontbreekt en dat veel ‘young potentials’ afhaken. Slechts 16 % van alle beginners verwacht<br />

dat ze tot hun pensioen architect zullen zijn. Nergens in Europa is dat cijfer zo laag. “Bijna 40 % van de architecten is jonger dan 35 jaar.<br />

De sector heeft dus te kampen met een steeds vroegere en grotere uitstroom”, stelt ook Enver Peeters vast. “En als (jonge) architecten dan toch<br />

hun beklag doen, krijgen ze vaak het verwijt dat ze over te weinig passie te beschikken. Alsof passie een rode loper naar armoede zou mogen zijn.”<br />

Het zijn rake woorden die hun effect niet misten, zeker nadat het weerwoord van de Orde van Architecten op z’n zachtst gezegd niet kon overtuigen.<br />

Confrater Alexander De Mont kroop in zijn pen en schreef een open brief naar federaal minister David Clarinval, die op één dag tijd door<br />

meer dan duizend collega’s werd ondertekend. Dit mondde uiteindelijk uit in de oprichting van Belgian Architects United, een nieuw initiatief<br />

van jonge architectuurwerkers die zich inzetten voor de verbetering van de werkomstandigheden in de sector, en de indiening van een petitie<br />

bij de Orde van Architecten, die de niet mis te verstane titel ‘Architectuursector in crisis’ kreeg. “Eerder noemde ik de Orde van Architecten de<br />

enige beroepsvereniging die niet opkomt voor de rechten van de beroepsgroep die ze vertegenwoordigt, maar ik heb het gevoel dat er deze<br />

keer écht geluisterd is. Ik heb garanties gekregen dat ze met onze voorstellen <strong>aan</strong> de slag zullen g<strong>aan</strong>”, vertelde De Mont begin december <strong>aan</strong><br />

Radio 1. Conclusie: na een jarenlange status quo lijkt er eindelijk schot in de zaak te komen.<br />

Er zullen ongetwijfeld architecten-op-leeftijd zijn die zich afvragen wat het probleem precies is. Het valt hen amper kwalijk te nemen, want zij<br />

zijn nu eenmaal gepokt en gemazeld in het hiërarchische kastenstelsel van strepen verdienen door op jeugdige leeftijd onmenselijke werkweken<br />

te kloppen. Wel, de tijden zijn gelukkig veranderd. Jonge architecten komen op voor hun rechten, hechten veel meer belang <strong>aan</strong> een gezonde<br />

work-lifebalance en denken een stuk inclusiever. Dat meer dan de helft van de starters moet rondkomen met minder dan 1700 euro netto per<br />

m<strong>aan</strong>d is niet langer te verantwoorden. Het is tijd voor verandering, al is het maar om de massale verspilling van talent en opleidingsmiddelen<br />

tegen te g<strong>aan</strong>. Als we jonge, ambitieuze architecten iets mogen toewensen voor het nieuwe jaar, is het dan ook een eerlijke verloning. Want<br />

uiteindelijk duurt dat voor iedereen het langst …<br />

Veel leesplezier!<br />

Tim Janssens


6<br />

COLOFON<br />

<strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> Vl<strong>aan</strong>deren<br />

Platform voor de bouw<br />

30<br />

Jaargang 24 • nummer 6 • <strong>2023</strong><br />

Sinds 1999 • Verschijnt 6 x per jaar<br />

VERANTWOORDELIJKE UITGEVER<br />

Domein De Herten<br />

Hertsbergsestraat 4<br />

B-8020 Oostkamp<br />

+32 50 36 81 70<br />

info@louwersmediagroep.be<br />

louwersmediagroep.be<br />

EINDREDACTIE<br />

Tim Janssens<br />

REDACTIETEAM<br />

Maxime Bervoets, Joaquim Dupont, Tim Janssens,<br />

Wouter Polspoel, Niels Rouvrois, Philippe Selke<br />

(Redactiebureau Palindroom),<br />

Trees Accou, Lieke Bousema, Mark de Lau Johan<br />

Debaere, Marlies Decavel, Stephanie Demasure, Eva<br />

Goossens, Koen Mortelmans, Kris Vandekerckhove,<br />

Laureline Vansteenkiste, Anastasia Verleysen<br />

PROJECTMANAGEMENT<br />

Pascal Op de Beeck<br />

+32 50 36 81 70<br />

+32 475 28 14 64<br />

p.opdebeeck@louwersmediagroep.be<br />

Nicolas Piert<br />

+32 494 19 07 51<br />

n.piert@louwersmediagroep.be<br />

Pieter-Jan Vansteelandt<br />

+32 499 22 11 03<br />

p.vansteelandt@louwersmediagroep.be<br />

ADVERTENTIES<br />

Een hoge resolutie PDF moet worden <strong>aan</strong>geleverd<br />

via de AdPortal. Mocht u nog geen uploadlink<br />

hebben ontvangen, stuur een email naar<br />

traffic@louwersmediagroep.be<br />

SECRETARIAAT<br />

Elke Kina<br />

Riana Holley<br />

ABONNNEMENTPRIJS<br />

België: € 90,00 per jaar excl. BTW<br />

Buiten België: € 142,00 per jaar excl. BTW<br />

ING<br />

IBAN BE33 3631 9320 5246<br />

BIC BBRUBEBB<br />

t.n.v. Louwers Mediagroep<br />

o.v.v. <strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> Vl<strong>aan</strong>deren.<br />

Informatie over abonnementen:<br />

+32 50 36 81 70<br />

ADRESWIJZIGINGEN<br />

Schriftelijk ten minste drie weken<br />

voor verhuizing naar:<br />

Hertsbergsestraat 4, B-8020 Oostkamp<br />

OPZEGGINGEN<br />

Indien twee m<strong>aan</strong>den voor het verstrijken van de<br />

abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van<br />

opzegging is ontvangen, wordt het abonnement<br />

automatisch met een jaar verlengd.<br />

DOELGROEP<br />

<strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> Vl<strong>aan</strong>deren is een communicatieplatform<br />

dat architecten, projectontwikkelaars, <strong>aan</strong>nemers,<br />

installateurs, woningbouwers, gemeenten,<br />

overheidsinstellingen en opdrachtgevers uit<br />

Vl<strong>aan</strong>deren en Brussel informeert.<br />

VORMGEVING/ART DIRECTION<br />

studio@louwersmediagroep.be<br />

DRUKWERK<br />

Drukkerij Pattyn, Veurne<br />

Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd<br />

zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder<br />

bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar<br />

beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen<br />

enkele wijze inst<strong>aan</strong> voor de juistheid of volledigheid van de informatie.<br />

Zij <strong>aan</strong>-vaarden dan ook geen enkele <strong>aan</strong>sprakelijkheid<br />

voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen<br />

en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.<br />

16<br />

BOUWEN AAN MONUMENTEN<br />

Dentergem Sint-Annakapel 8<br />

ONDERWIJSPROJECTEN<br />

Anderlecht CERIA 12<br />

Kortrijk The Wing 16<br />

De Pen Evelien Pieters, ir. architect en initiatiefnemer van PAF, platform voor architectuur & feminisme. 20<br />

THEMA GEVELTECHNIEKEN<br />

Circulaire gevelrenovatie uit het boekje 22<br />

Stijlvolle gevelbekleding zet bedrijf in de spotlights 24<br />

Prefabgevels met de Inca’s als inspiratie 26<br />

Grensverleggende gevelinnovaties verenigen duurzaamheid en esthetiek 30<br />

Strak nieuw kleedje voor sociaal woonblok vergt precisiewerk 32<br />

Creatieve totaaloplossingen naar ieders smaak 36<br />

Duurzame aluminiumbekleding zorgt voor geïntegreerde gevel 38<br />

Alle mogelijke isolatietechnieken voor elk type gebouw 40<br />

Meer dan esthetiek: groengevels als sleutel tot welzijn 44<br />

WOON- EN WERKGEBOUWEN<br />

50<br />

Hoogmis voor bouwsector viert 65ste verjaardag 48<br />

Nieuwpoort Residentie Portino 50<br />

Tessenderlo Essec Group 60<br />

Passendale Notariaat Denoo & Deconynck 64<br />

Nieuwe compacte wiellader kan pronken met unieke kenmerken 68<br />

De verdere digitale revolutie in landmeetkunde 72<br />

Uitgekiende bemaling voor prestigieus woonproject 76<br />

Ontdek de laatste innovaties op het vlak van zonne-energie op InterSolution 2024 78<br />

Nieuwe designafdeling doet hart van ruimtes sneller sl<strong>aan</strong> 82<br />

Snel en efficiënt van vochtproblemen verlost 84<br />

Koolskamp Gemeenschapscentrum 86<br />

Traditionele én nieuwe technologieën voor magazijnopslag 90<br />

Het multitalent onder de pompen: megasterk in een miniformaat 94<br />

High-end keramische afwerkingsmaterialen voor gerenoveerde kantoortoren 97<br />

OEPC: maximale ontzorging in de queeste naar klimaatneutraliteit 100


118<br />

INHOUD<br />

86<br />

100<br />

144 150<br />

Leopoldsburg Leoport 102<br />

Prefab in een circulair verhaal 1<strong>06</strong><br />

Gent Kaai 24 108<br />

Moderne keukens voor bewoners Luchtbal 110<br />

Klimaatbeheersing, wooncomfort en circulariteit centraal op Polyclose 2024 112<br />

<strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> de wereld van morgen dankzij duidelijke duurzaamheidsstrategie 116<br />

Gerenoveerd bedrijfsgebouw van raamproducent wordt showroom voor aluminium raamsystemen 118<br />

Interne mobiliteit met duurzame garanties 120<br />

THEMA BIM<br />

“BIM biedt steeds meer mogelijkheden in elke fase van het bouwproces” 122<br />

Gesofi sticeerde BIM-tools maken complexe geometrie mogelijk 124<br />

Nieuw woonzorgcentrum ideale testcase voor grensverleggend BIM-gebruik 126<br />

Stijlvolle serviceresidentie uitgerust met prefabtechnieken op basis van BIM 130<br />

Onafhankelijke partner voor technisch complexe BIM-dossiers 133<br />

Van cloudmodellen tot logistieke synchronisatie 134<br />

Landmeting in het BIM-tijdperk 138<br />

BIM bevordert bouw van binnenstedelijk ziekenhuis 140<br />

ZORGPROJECTEN<br />

Leuven Honkhuis 144<br />

THEMA KANTOORINRICHTING<br />

Belgisch kantoorinterieur internationaal gelauwerd 148<br />

Maatwerkinterieurs van concept tot realisatie 150<br />

Circulair fi neer dat uit het juiste hout gesneden is 154<br />

Hybride kantoor met grote verscheidenheid <strong>aan</strong> werkplekken 156<br />

Hedendaagse kantoorinrichting van a tot z 159<br />

PARTNERS EN RUBRIEKEN<br />

Recht van spreken 160<br />

CIB Nieuws 163<br />

ORI nieuws 164<br />

Embuild Nieuws 165<br />

Bouwpartners 168<br />

PLATFORM VOOR DE BOUW I BOUWENAANVLAANDEREN.BE<br />

6<br />

UITGAVE<br />

6<br />

PLATFORM VOOR DE BOUW I BOUWENAANVLAANDEREN.BE I JAARGANG 24 I NUMMER 6 <strong>2023</strong> I DEC-JAN<br />

Beeld: Lennert Vervenne,<br />

DMOA architecten<br />

RUÏNEUZE KAPEL WORDT<br />

UNIEKE EVENTLOCATIE<br />

ELEGANTE RESIDENTIES MET<br />

ZICHT OP DE JACHTHAVEN<br />

CIRCULAIRE HOOFDZETEL<br />

ONDERSTREEPT BEDRIJFSAMBITIES<br />

STUDENTENHUISVESTING IN<br />

RECORDTEMPO GEREALISEERD<br />

BIM BEVORDERT BOUW VAN<br />

BINNENSTEDELIJK ZIEKENHUIS<br />

Blijf gratis en eenvoudig op de<br />

hoogte van het laatste nieuws.<br />

Volg ons op social media en meld<br />

je <strong>aan</strong> voor onze nieuwsbrief!<br />

bouwen<strong>aan</strong>vl<strong>aan</strong>deren.be


<strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> monumenten Dentergem, Sint-Annakapel<br />

De charmante Sint-Annakapel werd in ere hersteld.<br />

Ruïneuze kapel krijgt tweede leven<br />

als eventlocatie met uitkijkpunt<br />

De voorbije 160 jaar werd de Sint-Annakapel gebruikt voor de meest uiteenlopende functies, tot koeienstal en dorpsgevangenis toe.<br />

Allesbehalve als kapel, eigenlijk. Na een grondige restauratie krijgt het gebouw, na jaren van leegstand en verloedering, wederom een<br />

nieuwe bestemming, ditmaal als eventlocatie. De lokale verankering van de kapel leeft ondertussen verder. Ook in het publiek toegankelijke<br />

dakplatform, dat een fraai uitzicht biedt over het idyllische landschap.<br />

Tekst Stephanie Demasure | Beeld DMOA architecten<br />

Dat de Sint-Annakapel een boeiende geschiedenis<br />

achter de rug heeft, kan je wel stellen. Ze<br />

werd in 1864 gebouwd door de lokale familie<br />

Mulle de Terschueren en volledig afgewerkt, tot<br />

de koorbanken en het interieur toe, maar raakte<br />

nooit ingewijd. Daardoor kon ze haar intrinsieke<br />

functie nooit vervullen. Doorheen de jaren kreeg<br />

de kapel wel verschillende andere invullingen.<br />

Ze werd onder meer gebruikt als veestal en gevangenis.<br />

Recenter stond een woonfunctie op de<br />

planning, maar door het toenmalige RUP was<br />

dat onmogelijk. De Sint-Annakapel lag namelijk<br />

in landbouwgebied en kon verder geen andere<br />

functie herbergen. Geprikkeld door de complexiteit<br />

van het project namen Matthias Mattelaer<br />

en Benjamin Denef, vennoten bij DMOA architecten,<br />

samen met lokale ondernemer Bert Devos<br />

het project over van vader Dirk Mattelaer,<br />

op zoek naar een nieuwe bestemming met meerwaarde<br />

voor de omgeving.<br />

Originele locatie voor events<br />

Na het overwegen van enkele scenario’s beslisten<br />

de bouwheren om de kapel te herbestemmen en<br />

er twee evenementenzalen in te richten, inclusief<br />

een uitgeruste keuken en modern comfort. Het<br />

gebouw zelf was niet beschermd, maar het landschap<br />

wel. “We bewaakten het authentieke straatbeeld<br />

door de nieuwe zijbouw te positioneren op<br />

de plaats van de originele sacristie, de contouren<br />

van de zijbouw vanaf de Tieltseweg te verhullen<br />

achter de zuidelijke steunbeer en het dakvolume<br />

niet te herbouwen”, klinkt het bij DMOA architecten.<br />

“Hervoegen was structureel nodig. We opteerden<br />

voor een mortel op basis van kalk, zoals<br />

destijds gebruikt werd. Daarnaast zochten we een<br />

recupsteen in de buurt, van eenzelfde type en formaat.<br />

We kozen bewust een steen met een lichte<br />

kleurschakering, zodat de oorspronkelijke en de<br />

nieuwe geveldelen van elkaar te onderscheiden<br />

blijven. Uit respect voor het verleden.”<br />

De bouwheren vonden het belangrijk om, naast<br />

de nieuwe verhuurfunctie, de lokale verankering<br />

van de kapel te bewaren. Het dakterras is<br />

8 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Dentergem, Sint-Annakapel<br />

<strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> monumenten<br />

Afgelopen zomer richtten de bouwheren een pop-upzomerbar in.<br />

de ideale manier om elke passant mee van het<br />

gebouw te laten genieten. Het werd een van<br />

de uitkijkpunten die Westtoer binnen het project<br />

Horizon 2025 verenigt. “In plaats van de<br />

“We kozen een recupsteen met een lichte<br />

kleurschakering, zodat de oorspronkelijke en de<br />

nieuwe geveldelen van elkaar te onderscheiden<br />

blijven”, aldus de architecten.<br />

originele dakconstructie te herstellen, kozen<br />

we voor een plat dakterras met een publieke<br />

functie”, zegt projectarchitect Lie Bormans. “Het<br />

dak was trouwens al vele jaren terug ingestort<br />

tussen de openscheurende kapelmuren. De<br />

contouren van de kapelruïne zaten dus zonder<br />

dak in het collectief geheugen. Zo blijft het<br />

gebouw herkenbaar.”<br />

Betonkernactivering<br />

met geothermie<br />

Vanuit een duurzame visie integreerde DMOA<br />

architecten een ecologisch verwarmings- en koelsysteem<br />

in de kapel. Daarvoor combineert het<br />

betonkernactivering met geothermie. Benjamin<br />

Denef: “De warmte of koelte uit de bodem komt<br />

via een geothermische warmtepomp en vloerverwarmingsbuizen<br />

in de betonconstructie terecht.<br />

Door de massa van het beton wordt de temperatuur<br />

lang vastgehouden. Het is vrij uniek om<br />

dit systeem te gebruiken bij erfgoed. Net door<br />

die erfgoedwaarde konden we de muren namelijk<br />

niet extra isoleren. Door deze alternatieve<br />

ingrepen konden we toch een duurzame verwarming<br />

en koeling mogelijk maken.” De warmte<br />

en koelte wordt uit de grond gehaald via vijf<br />

boorsondes van 120 meter diep. De passieve koeling<br />

is een extra duurzame troef, die de Sint-Annakapel<br />

het hele jaar door een <strong>aan</strong>rader maakt<br />

voor b2b-events. ❚<br />

De kapel vormt een origineel kader voor zakelijke<br />

events. (Beeld: Karen Nachtergaele)<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer Benjamin Denef, Bert Devos<br />

en Matthias Mattelaer<br />

Architect DMOA architecten (Leuven)<br />

Hoofd<strong>aan</strong>nemer(s) Filip Wiebouw en<br />

Danny Kerkhove (Meulebeke)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 9


<strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> monumenten Dentergem, Sint-Annakapel<br />

AMBACHTELIJK BESLAG VOOR AUTHENTIEKE LOOK<br />

Het optimaal bewaren van de erfgoedwaarde<br />

en de uitstraling van een gebouw zit ‘m in de<br />

details. Zo dragen het raam- en deurbeslag bij<br />

<strong>aan</strong> de charmante look-and-feel van de Sint-<br />

Annakapel in Dentergem. Met dank <strong>aan</strong> het<br />

Belgische merk Dauby.<br />

Tekst Stephanie Demasure | Beeld Kurt Desplenter<br />

Een uniek stukje erfgoed vraagt om even bijzonder<br />

raam- en deurbeslag. Logisch dus dat DMOA<br />

architecten <strong>aan</strong>klopte bij Dauby. Een ambachtelijk<br />

productieproces gaat er hand in hand met zin voor<br />

innovatie. Het bedrijf profileert zich als een trendsetter<br />

die tegelijk tijdloze collecties heeft. Van landelijk<br />

tot industrieel: voor elk project heeft Dauby<br />

uniek beslag in huis. “Dat mag je best letterlijk<br />

nemen”, zegt accountmanager Viviane Joos. “Ons<br />

beslag ontstaat door een ambachtelijk gietproces<br />

in zandmallen. Daarna worden de producten met<br />

de hand afgewerkt. Geen twee producten zijn dus<br />

helemaal identiek.”<br />

Op vraag van de architect werkte Dauby het raam- en deurbeslag uit in de versie Mat Wit Brons (WBS).<br />

“Ons beslag ontstaat door een ambachtelijk gietproces in<br />

zandmallen. Daarna worden de producten met de hand afgewerkt”<br />

Tien op tien voor sfeer<br />

Met zijn eigen collecties scoort Dauby vooral in<br />

het hogere segment en erfgoedprojecten. Dat ze<br />

precies voor restauraties vlot worden gevonden,<br />

is geen toeval. Viviane Joos: “Onze Pure-collectie<br />

is tijdloos. De mooie oxidatie en het trommelen<br />

tijdens de productie passen perfect bij een gebouw<br />

met een rijke geschiedenis, zoals de Sint-<br />

Annakapel.”<br />

“De mooie oxidatie en het trommelen tijdens de productie passen perfect bij een gebouw met een rijke<br />

geschiedenis, zoals de Sint-Annakapel”, zegt Viviane Joos.<br />

Op vraag van de architect werkte Dauby het raamen<br />

deurbeslag uit in de versie Mat Wit Brons<br />

(WBS). Het beslag is vervaardigd uit een legering<br />

van brons, waarbij een deel van het kopergehalte<br />

vervangen is door tin en zink. Zo ontstaat een<br />

elegante, zilverachtige kleur. Het materiaal is<br />

kleurvast en roestvrij, dus een extra beschermende<br />

coating is niet nodig. Het beslag wordt vervolgens<br />

op een speciale manier getrommeld, waardoor<br />

een zichtbare zandkorrel ontstaat, en verder met<br />

de hand afgewerkt. Het resultaat: wit brons met<br />

een mooie patine en een mat effect dat de sfeer in<br />

de kapel perfect <strong>aan</strong>vult en versterkt. ❚<br />

10 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


DAUBY NV | UILENBAAN 86 - B2160 WOMMELGEM, ANTWERP/BELGIUM | +32 3 354 16 86 | INFO@DAUBY.BE<br />

BELGIAN DESIGN<br />

EXCLUSIEF<br />

DEUR-, RAAM- EN MEUBELBESLAG<br />

15107 - PH1930/DKQ WBS<br />

DESIGN: DMOA ARCHITECTEN | FOTO: FOTO KURT<br />

GEGOTEN IN ZANDMALLEN<br />

EN MET DE HAND AFGEWERKT.<br />

DEURKLINK PH1930/PBTC Q MAT WIT BRONS (WBS)<br />

DETAILS ZORGEN VOOR PERFECTIE, MAAR PERFECTIE IS GEEN DETAIL!<br />

BEKIJK AL ONZE PRODUCTEN OP WWW.DAUBY.BE


Onderwijs Anderlecht, CERIA<br />

ONTWERP EN UITVOERING INTEGRAAL IN TEKEN<br />

VAN ONDERWIJS EN ONTWIKKELING<br />

Het CERIA-project in Anderlecht omvat de bouw van twee nieuwe scholen en een refter, evenals de volledige renovatie van een best<strong>aan</strong>de<br />

sporthal. Het eerste schoolgebouw opende in september zijn deuren, terwijl het tweede begin <strong>2023</strong> klaar zal zijn. Met zijn duurzame karakter<br />

en focus op het welzijn van leerlingen en gebruikers hoopt dit scholencomplex een nieuwe standaard te zetten voor het onderwijs in de<br />

Franstalige Gemeenschap.<br />

Tekst Joaquim Dupont | Beeld Lina Adi<br />

Elk van de vier gebouwen op de CERIA-campus werd ontworpen door een ander<br />

architectenbureau, op basis van een eigen constructieve benadering en visie.<br />

12 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Anderlecht, CERIA<br />

Onderwijs<br />

“Van meet af <strong>aan</strong> werd alles<br />

in het werk gesteld om<br />

een zo duurzaam mogelijk<br />

eindresultaat te bekomen”<br />

De nieuwe gebouwen werden ontworpen om maximale flexibiliteit te bieden met<br />

het oog op mogelijke toekomstige herbestemmingen.<br />

Het CERIA-campusproject bestond uit drie loten. Het eerste omvatte ruwbouw,<br />

afwerking, technische installaties en coördinatie van loten 2 en 3. Het<br />

tweede lot had betrekking op de landschapsinrichting (omgevings<strong>aan</strong>leg) en<br />

het derde lot behelsde het op maat gemaakt vast meubilair voor DOA, D23<br />

en de refter. TM Franki – Jan De Nul was verantwoordelijk voor het eerste lot<br />

en bijgevolg ook voor de coördinatie van de twee andere loten.<br />

Yoan Rosseels, werfleider bij Franki, wijst op de compatibiliteit tussen zijn<br />

werkgever en mede<strong>aan</strong>nemer Jan De Nul: "We zijn het gewend om samen<br />

te werken met de teams van Jan De Nul en hadden al een <strong>aan</strong>tal gezamenlijke<br />

realisaties op ons conto. We kennen elkaars sterke en zwakke punten.<br />

Daardoor kunnen we veel problemen intern oplossen, wat ons ook efficiënter<br />

maakt. De coördinatie van het volledige project verliep eveneens vlot, ondanks<br />

het grote <strong>aan</strong>tal betrokkenen en de strakke deadlines. Het was vooral<br />

zaak om goed te communiceren, zodat iedereen zo efficiënt mogelijk en in de<br />

beste omstandigheden kon werken."<br />

Architecturaal patchwork<br />

Elk van de vier gebouwen op de CERIA-campus werd ontworpen door een ander<br />

architectenbureau, op basis van een eigen constructieve benadering en visie,<br />

waardoor de twee hoofd<strong>aan</strong>nemers hun manier van werken voortdurend<br />

moesten <strong>aan</strong>passen. "Tijdens de uitvoeringsfase was Bureau Bouwtechniek<br />

verantwoordelijk voor de werfopvolging en -controle. We hadden in hen dus<br />

een belangrijke gesprekspartner voor de algehele werforganisatie", benadrukt<br />

Yoan Rosseels. Dankzij de uitstekende samenwerking tussen de verschillende<br />

betrokken partijen konden alle architecturale en bouwkundige elementen en<br />

entiteiten uiteindelijk piekfijn op elkaar afgestemd worden.<br />

Duurzame <strong>aan</strong>pak voor kwalitatief onderwijs<br />

Nu de oplevering van het tweede schoolgebouw nadert, benadrukt Yoan Rosseels<br />

hoe leerrijk en verrijkend het CERIA-project is geweest voor TM Franki<br />

– Jan De Nul, met name dankzij de duurzame <strong>aan</strong>pak en de verreg<strong>aan</strong>de<br />

<strong>aan</strong>dacht voor het welzijn van de gebruikers. Het algemene ontwerp en de<br />

inrichting van de site st<strong>aan</strong> immers volledig in het teken van de ontwikkeling<br />

van jongeren en de implementatie van een actieve onderwijsmethode:<br />

"De verschillende gebouwen integreren zich soepel in de groene en rustige<br />

omgeving en herbergen grote gemeenschappelijke binnen- en buitenruimtes<br />

die beschikbaar zijn voor onderwijsactiviteiten, maar ook kunnen fungeren<br />

als ontmoetingszones voor studenten", onthult Yoan Rosseels. <br />

De sporthal is volledig gerenoveerd, inclusief behoud van de best<strong>aan</strong>de structuur.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 13


GO GUIDELINE<br />

WAAL SOLUTIONS<br />

EURBEREIK<br />

TYPOGRAFIE<br />

PMS 803 C<br />

CMYK 0% - 6% - 91% - 0%<br />

RGB: 255 - 228 - 0<br />

PMS Dark Blue C<br />

CMYK: 100% - 86% - 14% - 2%<br />

RGB: 35 - 57 -128<br />

fonttype logo: Futura PT<br />

fonttype baseline: Futura PT<br />

elet!<br />

keuze van het Pantone kleur is afhankelijk van welk soort papier u gebruikt. Bij Uncoated (mat, ong<br />

ier moet ook de Uncoated inkt voorzien worden. En bij coated papier (glanzend, gestreken), de bij<br />

ted inkt. Anders kunnen onregelmatigheden in de gele en blauwe tint optreden.<br />

GATIEVE VERSIE<br />

GRIJSWAARDEN<br />

Casino Middelkerke<br />

Voshol 6a - 9160 Lokeren - T +32 (0)9 340 55 00<br />

E. Vlietinckstraat 22, 8400 Oostende - T +32 (0)59 26 95 40<br />

www.dewaal.eu


Anderlecht, CERIA<br />

Onderwijs<br />

PARTICIPANTEN AAN HET WOORD<br />

Aannemers Franki en Jan De Nul werken geregeld samen in het kader van<br />

grootschalige projecten.<br />

De gebouwen zijn uitgerust met groendaken en PV-panelen, evenals een regenwaterrecuperatiesysteem<br />

om de ecologische voetafdruk van de CERIA-campus<br />

verder te reduceren. "Van meet af <strong>aan</strong> werd alles in het werk gesteld om een zo<br />

duurzaam mogelijk eindresultaat te bekomen. De nieuwe gebouwen werden<br />

DAS<br />

Industriële Bekledingen en Metaalconstructies<br />

Levering en montage van dak- en wandbekleding<br />

in staal en aluminium<br />

Alle knip-, plooi- en laswerken in staal,<br />

aluminium en RVS tot 6 meter lengte<br />

Eigen studiedienst<br />

DAS N.V.<br />

INDUSTRIELE GEBOUWEN<br />

Opitterkiezel 18 - B-3960 BREE<br />

Tel. 0032/89 46 07 00<br />

info@dasnv.be<br />

DAS – BUITENSCHIL<br />

In opdracht van TM Franki – Jan De Nul realiseerde DAS nv uit<br />

Bree de buitenschil van gebouw DOA (sporthal en bijbehorende<br />

technische ruimtes), op basis van plannen van het architectenbureau<br />

en berekeningen van het studiebureau stabiliteit. Serge<br />

Lafaire, technisch-commercieel directeur bij DAS: “Op de wanden<br />

in architectonisch beton hebben we allereerst PIR-isolatie en<br />

een dampscherm <strong>aan</strong>gebracht. Daarop hebben we vervolgens<br />

een verstelbare draagconstructie geplaatst, waartegen we geprofi<br />

leerde staalplaten installeerden die voldeden <strong>aan</strong> de esthetische<br />

eisen. Voorts stonden we ook in voor de plaatsing van<br />

de aluminium cassettes boven op het dak, ter hoogte van de<br />

lichtstraten. Sommige delen van het D23-gebouw – met name<br />

de gelijkvloerse fi etsenstalling – moeten ook nog bekleed worden<br />

met strekmetaal. Hetzelfde materiaal zal ook gebruikt worden om<br />

een bovenlicht te maken en een ruimte onder een roltrap af te<br />

dichten, maar dit bevindt zich nog in het ontwerpstadium. Sinds<br />

de oprichting in 1971 heeft DAS een prima reputatie opgebouwd<br />

op het vlak van gevelbekleding. Ons bedrijf kan rekenen op een<br />

25-tal gemotiveerde en goed opgeleide werknemers, waar nodig<br />

<strong>aan</strong>gevuld met loyale onder<strong>aan</strong>nemers. We kennen weinig personeelsverloop,<br />

waardoor ons werk van een constante kwaliteit<br />

is. Onze studiedienst en tekenkamer garanderen steevast een<br />

snelle en deskundige service. Als Limburgs bedrijf realiseren we<br />

circa 60 % van onze omzet in Franstalig België.”<br />

ontworpen om maximale flexibiliteit te bieden met het oog op mogelijke toekomstige<br />

herbestemmingen, terwijl bij de renovatie van de sporthal de structuur<br />

van het best<strong>aan</strong>de gebouw behouden bleef. Daarnaast lag de nadruk ook<br />

op het gebruik van duurzame materialen", besluit Yoan Rosseels. ❚<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer Franse Gemeenschapscommissie (Brussel)<br />

Architect V+ (Brussel), MSA (Brussel), 51N4E (Brussel) en<br />

Bureau Bouwtechniek (Antwerpen)<br />

Hoofd<strong>aan</strong>nemer(s) TM Franki – Jan De Nul (Hofstade-Aalst)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 15<br />

DAS Advertentie-95X130.indd 1 20/10/2021 13:36


Onderwijs<br />

Kortrijk The Wing<br />

STUDENTENHUISVESTING<br />

IN RECORDTEMPO GEREALISEERD<br />

Langs de Burgemeester Vercruyssel<strong>aan</strong> in Kortrijk verrees op korte tijd een imposante studentenhuisvesting. The Wing bestaat uit twee gespiegelde<br />

bouwblokken die met elkaar verbonden zijn. “Door een H-vorm te kiezen, wisten we de beschikbare ruimte te optimaliseren”, aldus de architecten.<br />

Een slim ontwerp en een uitgekiende planning van de hoofd<strong>aan</strong>nemer maakten het mogelijk om het gebouw in slechts een jaar tijd te realiseren.<br />

Tekst Trees Accou | Beeld MARKLAND architecten, Klaas Verdru<br />

16 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Kortrijk The Wing<br />

Onderwijs<br />

Het centrum van Kortrijk is sinds kort 172 studentenkoten rijker. De bewoners komen<br />

er thuis in ruime bemeubelde kamers met een eigen badkamer, microgolfoven<br />

en minikoelkast. Ze ontmoeten elkaar in gedeelde keukens in de middenruimte die<br />

de twee bouwblokken verbindt. De onderste helft van de acht bouwlagen zit onder<br />

de grond. Zo garandeert het ontwerp de privacy van de studenten en is de inkijk van<br />

wandelaars beperkt. De onderste bouwlaag is ingericht als gemeenschappelijk deel<br />

met twee functies. Architect Heleen Decuypere van MARKLAND architecten: "Onze<br />

visie was om er enerzijds een echte ontspanningsplek met zetels en een pooltafel te<br />

creëren en anderzijds een zaal in te richten waar de bewoners samen kunnen studeren.<br />

Beide ruimtes komen uit op een semiondergrondse patio, inclusief zitbanken<br />

die verwerkt zijn in de trap naar het maaiveldniveau. De bovenste bouwlaag van<br />

één bouwblok bevat een gedeeltelijk overdekt dakterras dat enkel toegankelijk is<br />

voor de studenten. Het uitzicht over de stad Kortrijk is een extra troef.”<br />

De meeste verdiepingen herbergen 28 studentenkamers en twee gedeelde keukens.<br />

“Alles is ontworpen met<br />

het oog op zo min<br />

mogelijk ruimteverlies”<br />

Compact ontwerp<br />

Het Kortrijkse MARKLAND architecten tekende het ontwerp uit voor bouwheer<br />

Kortrijk Student House. In het masterplan voor de site waren vijf identieke<br />

bouwblokken met een gelijke afstandsmaat voorzien. In een eerste fase<br />

zijn twee bouwblokken <strong>aan</strong> elkaar gekoppeld door middel van een H-vorm.<br />

Door de trapkern en lift in het midden van het gebouw te positioneren en te<br />

omgeven door doodlopende gangen met kamers passen er 28 studentenkamers<br />

per bouwlaag in The Wing. Heleen Decuypere: “Op vraag van de bouwheer<br />

kreeg elke studentenkamer een eigen badkamer. Alles is ontworpen met<br />

het oog op zo min mogelijk ruimteverlies, zonder in te boeten <strong>aan</strong> comfort.<br />

Elke kamer is uitgerust met een eigen inloopdouche. <br />

PARTICIPANTEN AAN HET WOORD<br />

DE JAEGHERE – ALUMINIUM<br />

BUITENSCHRIJNWERK<br />

De Jaeghere uit Meulebeke plaatst al meer dan 55 jaar ramen en<br />

deuren. Met zijn team van ruim 35 medewerkers is het familiebedrijf<br />

actief in de residentiële en projectmarkt in Oost- en West-Vl<strong>aan</strong>deren.<br />

Voor de plaatsing van meer dan tweehonderd ramen in The<br />

Wing was drie m<strong>aan</strong>den lang een zeskoppig team <strong>aan</strong> de slag in<br />

Kortrijk, terwijl de productie simult<strong>aan</strong> in sneltempo gebeurde. Zaakvoerder<br />

Frederic De Jaeghere: “De architect koos voor aluminium<br />

buitenschrijnwerk met een bronsimitatielak. Naast de glaspartijen<br />

installeerden we ook ramen met uitgelaserd plaatwerk van FenekO<br />

om de opvallende gevel te bekomen. In onze zoektocht naar het<br />

juiste materiaal kwamen we samen met de architect en bouwheer<br />

via enkele mock-upopstellingen tot deze oplossing. Die detaillering<br />

uitfrezen en <strong>aan</strong>brengen was een technisch huzarenstukje binnen<br />

een strak opgelegd tijdsschema, waar we bijzonder trots op zijn.<br />

Het resultaat bepaalt namelijk de look van het hele gebouw."<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 17


000385<strong>06</strong>001 - ALUMINIUMCONSTRUCTIE DE JAEGHERE-BH.indd 1 05-12-<strong>2023</strong> 09:45<br />

00036662001 - DEFRAEYE BOB_BH02.indd 1 15-<strong>06</strong>-<strong>2023</strong> 08:07<br />

Afdichten van platte daken<br />

Kwaliteitsproducten<br />

ATG-certificaat<br />

Plant u een <strong>aan</strong>bouw, nieuwbouw, u zit<br />

midden in een renovatie of u denkt <strong>aan</strong><br />

een groendak en u zoekt een professional<br />

voor uw plat dak; dan bent u meteen goed<br />

terecht gekomen bij Roofworkx - uw expert<br />

in platte dakdichtingswerken.<br />

Bespaar en start met een kijkje te nemen<br />

naar de premies die momenteel gelden!<br />

Bekijk ook eens de ruime mogelijkheden<br />

die een plat dak kan bieden. Aarzel niet om<br />

ons te contacteren voor gratis technisch<br />

advies. Vraag vrijblijvend en gratis uw<br />

offerte <strong>aan</strong>.<br />

Esserstraat 3a 8550 Zwevegem Tel: 056/37.29.37<br />

GSM: 0476/49.19.23 info@roofworkx.be www.roofworkx.be<br />

00038862001- ROOFWORKX.indd 1 29-11-<strong>2023</strong> 09:48<br />

Koekelare Diksmuide Tel. 051 58 98 62<br />

www.defraeyebob.be


Kortrijk The Wing<br />

Onderwijs<br />

Prefabbeton maakte een snelle uitvoering mogelijk.<br />

Het specifi eke raamdetail bepaalt het uitzicht van de gevel.<br />

In functie van het architecturaal effect ging er heel wat <strong>aan</strong>dacht naar het<br />

raamdetail. De vaste glaspartij is onder<strong>aan</strong> afgewerkt met een zitbank in de<br />

kamer. Opendraaiende panelen naast het vaste venster creëren een speels<br />

effect in de gevel doordat ze willekeurig gespiegeld zijn.”<br />

Naast de ruimtelijkheid van het gebouw was ook de uitvoeringssnelheid van belang.<br />

Dat had vooral een impact op de gekozen materialen. “We werkten met<br />

prefabbeton, wat niet alleen tijdswinst opleverde, maar er ook voor zorgde dat we<br />

met raampartijen in standaardmaten konden werken. De afmetingen lagen tot op<br />

de millimeter vast. Zo konden we de ramen bestellen voor de muren er stonden.”<br />

Slimme planning<br />

Het bouwteam had een jaar de tijd om het gebouw vanbinnen en vanbuiten<br />

te fi naliseren. Hoofd<strong>aan</strong>nemer Govaere is gelukkig voor geen kleintje vervaard<br />

en wist The Wing op tijd op te leveren dankzij een slimme planning.<br />

Projectleider Hugo Claeys: “We zijn op 1 juni 2022 gestart met de bouw en<br />

de oplevering was voorzien op 1 augustus <strong>2023</strong>. Trek daar je bouwverlof af<br />

en je komt uit op een krappe twaalf m<strong>aan</strong>den. Naast de gekozen materialen<br />

vertrouwden we vooral op enkele creatieve ingrepen in de planning.”<br />

De leidingen voor ventilatie en elektriciteit werden mee in de betonplaat gegoten,<br />

waardoor een deel van de technieken al in de ruwbouwfase kon worden<br />

uitgevoerd. “Wat je op die manier verliest <strong>aan</strong> tijd bij het bekisten van je betonplaat<br />

win je meer dan dubbel terug in de afwerkingsfase”, zegt Hugo Claeys.<br />

“Het buitenschrijnwerk werd geïnstalleerd voor het gevelmetselwerk, zodat de<br />

ruwbouw sneller wind- en waterdicht was. Door het vroegtijdig plaatsen van het<br />

buitenschrijnwerk in combinatie met een voorlopige dichting van de technische<br />

schachten boven de derde verdieping konden we sneller starten met de binnenafwerking.<br />

De badkamers werden opgeschilderd vooraleer het sanitair werd<br />

geïnstalleerd, zodat schilders en techniekers efficiënter konden werken. Door op<br />

voorhand goed na te denken over de fasering en de werken dagelijks op te volgen,<br />

konden we The Wing zoals voorzien opleveren in de zomer van <strong>2023</strong>.” ❚<br />

PARTICIPANTEN AAN HET WOORD<br />

ROOFWORKX – DAKBEDEKKING<br />

Voor de uitvoering van het platte dak van The Wing rekende de<br />

bouwheer op Roofworkx uit Zwevegem. Geen onbekende, want<br />

deze dakwerker werkt regelmatig samen met Govaere. “We zijn<br />

het gewend om dit soort projecten tot een goed einde te brengen”,<br />

vertelt zaakvoerder Karl De Preter. “We hebben de ervaring<br />

en de kennis om ook wanneer de deadline kort is een kwalitatief<br />

resultaat neer te zetten. Daarvoor is een goede samenwerking<br />

tussen de medewerkers op kantoor en op de werf belangrijk.<br />

Gelukkig hebben we een gestructureerd bureau dat de planning<br />

<strong>aan</strong>stuurt. In Kortrijk waren we elke dag met zes man <strong>aan</strong> de<br />

slag. Onze dakwerkers hebben intussen een goede band met de<br />

projectleiders van Govaere. Belangrijk, want zo kunnen ze elkaar<br />

goed inschatten.” Roofworkx is expert in het <strong>aan</strong>brengen van<br />

tweelaagse roofi ng op platte daken. Een groot voordeel wanneer<br />

je een strakke deadline hebt, want voor het plaatsen van roofi ng<br />

ben je minder weersafhankelijk dan bij andere dakbedekkingen.<br />

“We werken met Pirotherm, een systeem waarbij we de hellingschape<br />

en de isolatie in één keer <strong>aan</strong>brengen. Daarna plaatsen<br />

we nog een onder- en een bovenlaag, zodat de klant van een<br />

waterdicht en goed geïsoleerd dak kan genieten.”<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer<br />

Architect<br />

Hoofd<strong>aan</strong>nemer(s)<br />

Kortrijk Student House (Kortrijk)<br />

MARKLAND architecten (Kortrijk)<br />

Govaere (Kuurne)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 19


De Pen<br />

20 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


De Pen<br />

Evelien Pieters,<br />

ir. architect en initiatiefnemer van PAF, platform voor architectuur & feminisme.<br />

ONSCHULDIGE MOPJES<br />

“Ga je nu bij AG Vespa werken?” kreeg een jonge architect als vraag van haar collega toen ze vertelde<br />

dat ze zwanger was. Het is een van de anekdotes die gedeeld wordt bij PAF (platform voor architectuur<br />

& feminisme). Een onschuldig grapje, dat onbedoeld wel het vooroordeel bevestigt dat jonge vrouwen,<br />

zeker zodra ze moeders worden, niet langer ‘thuishoren’ in de architectuurpraktijk.<br />

Het meest recente jaarverslag van de Vlaamse Raad van de Orde van Architecten laat zien dat het percentage<br />

vrouwelijke architecten vanaf dertig jaar snel daalt. Terwijl ze tot dertig jaar met 58 % zelfs nog in de meerderheid<br />

zijn, daalt het percentage vrouwen in de leeftijdscategorie 30-39 jaar naar 41 %, bij 40-49 jaar al naar 34 % en<br />

bij 50-59 jaar zelfs tot 24 %. Het <strong>aan</strong>tal mannen en vrouwen die architectuur studeren is echter al lange tijd gelijk.<br />

Dit noemen we de ‘leaky pipeline’, het fenomeen dat veel meer vrouwen dan mannen gedurende hun loopb<strong>aan</strong> de<br />

ontwerppraktijk verlaten.<br />

Over bredere diversiteit zijn er amper cijfers, maar ieder van ons weet het uit de dagelijkse praktijk. Hoeveel architecten<br />

met een biculturele achtergrond kom je tegen? Of met een beperking? De architectuursector verliest veel<br />

hoogopgeleide, talentvolle mensen en mist heel wat perspectieven om onze superdiverse samenleving mee vorm<br />

te geven.<br />

Waarom vertrekken mensen uit de sector? Hoewel al snel het zelfstandigenstatuut met lage vergoedingen wordt<br />

<strong>aan</strong>gehaald, blijkt uit de gesprekken die we voeren bij PAF dat de oorzaken breder zijn, zoals ingebakken seksisme<br />

en discriminatie.<br />

Uit een onderzoek van de UGent in 2017, waarvoor 2.759 architecten werden bevraagd, bleek dat 59 % van de<br />

vrouwelijke architecten in het voorg<strong>aan</strong>de jaar te maken kreeg met seksistische communicatie. De helft van de<br />

vrouwelijke architecten werd weleens op een infantiliserende manier (als een kind) behandeld in de werkomgeving.<br />

Verder had 26 % van de architectes uitsluitende houdingen tegenover moeders ervaren en ervoer 14,5 % van de<br />

vrouwelijke architecten fysiek grensoverschrijdend gedrag in de professionele omgeving.<br />

Bij PAF horen we ook dat vrouwen geconfronteerd worden met genderstereotypering. Van studenten die het gevoel<br />

hebben minder serieus genomen te worden tot architect-medewerkers wiens expertise sneller in twijfel wordt getrokken,<br />

vaak verhuld als onschuldige mopjes. Zoals een van onze deelnemers opmerkte: "Vrouwen worden nog vaak<br />

gezien in ondersteunende rollen en niet erkend voor hun creatieve en probleemoplossende vaardigheden."<br />

Seksistische en discriminerende opmerkingen worden gebagatelliseerd, waardoor mensen zich niet gesteund voelen<br />

en hun ervaringen niet serieus genomen worden. Vaak hebben we als vrouwen de vooroordelen ook geïnternaliseerd<br />

en zien we het als iets ‘normaals’. Het <strong>aan</strong>kaarten blijft een uitdaging, waarbij van het benoemen van het probleem<br />

soms zelf een probleem wordt gemaakt. “Ach, je moet toch tegen een grapje kunnen?”<br />

Het is niet alleen een kwestie van bewustwording, maar vooral van actieve betrokkenheid van ons allemaal om een<br />

omgeving te creëren waarin iedereen – ongeacht gender of afkomst – zich gewaardeerd en gerespecteerd voelt. Bij<br />

PAF praten we over manieren om de architectuurpraktijk gelijkwaardiger en inclusiever te maken. Je bent alvast van<br />

harte welkom. ❚<br />

De pen wordt doorgegeven <strong>aan</strong> architect Eyukewe Dogo, senior architect bij UNStudio in Amsterdam en lid van de<br />

raad van bestuur van het Vlaams Architectuurinstituut.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 21


THEMA GEVELTECHNIEKEN<br />

Het deelproject gevelvernieuwing was de eerste fase van de langdurige totaalrenovatie van het Nij Smellinghe-ziekenhuis.<br />

CIRCULAIRE GEVELRENOVATIE UIT HET BOEKJE<br />

In een ideale wereld worden gebouwen op<br />

een circulaire manier in een nieuw kleedje<br />

gestopt. Dat dit geen utopie is, bleek bij de<br />

totaalrenovatie van Algemeen Ziekenhuis<br />

Nij Smellinghe in het Nederlandse Drachten.<br />

De best<strong>aan</strong>de gevelpanelen werden<br />

voor 80 % hergebruikt en <strong>aan</strong>gevuld met<br />

nieuwe exemplaren die perfect binnen het<br />

duurzame en esthetische plaatje passen.<br />

Een mooie bron van inspiratie voor andere<br />

bouwheren, ontwerpers en <strong>aan</strong>nemers die<br />

eveneens komaf willen maken met de overvloed<br />

<strong>aan</strong> (ver)bouwafval.<br />

Tekst Wouter Polspoel en Tim Janssens | Beeld EQUITONE<br />

Het deelproject gevelvernieuwing was de eerste<br />

fase van de langdurige totaalrenovatie van het<br />

Nij Smellinghe-ziekenhuis. “Het is ontst<strong>aan</strong> vanuit<br />

onze ambitie om tegen 2030 energiepositief te<br />

zijn", vertelt Bertil Snijder, manager vastgoed &<br />

De hoekjes van de best<strong>aan</strong>de gevelpanelen waren doorheen de tijd bevuild geraakt en werden afgezaagd.<br />

22 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


GEVELTECHNIEKEN<br />

THEMA<br />

“We hebben<br />

ervoor<br />

gekozen om<br />

de best<strong>aan</strong>de<br />

gevelpanelen zo<br />

veel mogelijk te<br />

hergebruiken,<br />

zodat we een<br />

minimum <strong>aan</strong><br />

afval zouden<br />

creëren”<br />

Alle gevelpanelen – oud én nieuw – zijn omkeerbaar bevestigd om hun potentieel voor later hergebruik<br />

en recyclage te vrijwaren.<br />

technisch beheer bij Nij Smellinghe. "Die ambitie<br />

sluit mooi <strong>aan</strong> bij onze strategie om samen te werken<br />

<strong>aan</strong> duurzame zorg. We hebben verschillende<br />

ideeën besproken en tegen elkaar afgewogen. Zo<br />

is bijvoorbeeld de mogelijkheid bekeken om de<br />

volledige gevel te vervangen door glaspanelen of<br />

nieuwe EQUITONE [pictura]-panelen. Uiteindelijk<br />

hebben we ervoor gekozen om de best<strong>aan</strong>de Etexgevelpanelen<br />

– die 24 jaar oud waren, maar nog<br />

steeds in een prima conditie verkeerden – zo veel<br />

mogelijk te hergebruiken, zodat we een minimum<br />

<strong>aan</strong> afval zouden creëren."<br />

Hoekjes afgezaagd<br />

Allereerst werden alle best<strong>aan</strong>de Etex-panelen<br />

van de gevel gehaald. "Daarbij werd duidelijk dat<br />

de Etex-panelen destijds omkaderd tegen de gevel<br />

geplaatst waren, zodat er geen boorgaten in de<br />

panelen zelf zouden zitten", zegt Foppe Doetjes<br />

van Van Manen en Zwart Architecten. "De kaders<br />

hadden de randen van de panelen doorheen de<br />

tijd echter wel bevuild. Om het best mogelijke resultaat<br />

af te leveren, besloten we de hoekjes van<br />

de gevelpanelen af te zagen, zodat het vuil meteen<br />

verdween. De panelen zijn daardoor wel iets<br />

kleiner geworden, maar dat zorgde al bij al niet<br />

echt voor problemen. Vervolgens zijn ze opnieuw<br />

tegen de gevel geschroefd."<br />

Van de best<strong>aan</strong>de gevelbekleding, die al bij al meer dan 10.000 m² bestrijkt,<br />

kon maar liefst 80 % hergebruikt worden.<br />

Bron van inspiratie<br />

Van de best<strong>aan</strong>de gevelbekleding, die al bij al<br />

meer dan 10.000 m² bestrijkt, kon op die manier<br />

maar liefst 80 % hergebruikt worden, mits grondige<br />

reiniging en hier en daar een kleine herstelling.<br />

De panelen die niet meer geschikt waren,<br />

werden vervangen door nieuwe EQUITONE<br />

[pictura]-panelen. Deze hebben een levensduur<br />

van wel vijftig jaar, zijn volledig recycleerbaar en<br />

kunnen een Cradle to Cradle Bronze-certificaat<br />

voorleggen. Ze passen dus mooi in het duurzame<br />

en esthetische plaatje. Bovendien werd alles<br />

lokaal verwerkt, zodat er geen sprake was van<br />

grote transportafstanden, en zijn alle gevelpanelen<br />

– oud én nieuw – omkeerbaar bevestigd<br />

om hun potentieel voor later hergebruik en recyclage<br />

te vrijwaren. Dit alles had een <strong>aan</strong>zienlijke<br />

positieve impact op de ecologische voetafdruk<br />

van het project. “De renovatie van het Nij<br />

Smellinghe-ziekenhuis was voor ons een interessante<br />

testcase en voor anderen een bron van<br />

inspiratie omtrent circulariteit", besluit Maarten<br />

Milis, Divisional Sustainability Product Manager<br />

bij EQUITONE. ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 23


THEMA GEVELTECHNIEKEN<br />

STIJLVOLLE GEVELBEKLEDING<br />

ZET BEDRIJF IN DE SPOTLIGHTS<br />

Met zijn 370 medewerkers en vestigingen in Brussel, Antwerpen, Gent (Drongen) en Oudergem is Aon<br />

Belgium dé referentie op het vlak van risk management, (her)verzekeringen en employee benefits. Voor<br />

zijn vestiging in Drongen zocht het bedrijf een opvallende, maar discrete manier om zich <strong>aan</strong> de buitenwereld<br />

te tonen. Gevellamellen met ledverlichting boden soelaas.<br />

Tekst en beeld DUCO<br />

24 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


GEVELTECHNIEKEN<br />

THEMA<br />

“We worden ‘gezien’ en vooral:<br />

er wordt graag en veel naar ons<br />

en onze gevel gekeken. Meer<br />

kunnen we niet vragen!” zegt<br />

Jean-Louis Coppers.<br />

De gevel is uitgerust met DucoSun Cubic Design-lamellen.<br />

“Ons opzet om<br />

discreet op te<br />

vallen is geslaagd”<br />

Een goede reclamestunt kan elk bedrijf dat extra zetje<br />

te geven om door te breken bij het beoogde doelpubliek<br />

en de naamsbekendheid te vergroten. Want ook<br />

al is je product of dienst nog zo goed, je moet opgemerkt<br />

worden en blijven. Dat hadden ze bij Aon goed<br />

begrepen wanneer ze beslisten om de gevel van hun<br />

vestiging in Drongen in een ander jasje te stoppen en<br />

uit te rusten met DucoSun Cubic Design-lamellen.<br />

Jean-Louis Coppers, CEO bij CRiON, legt uit: “We wilden<br />

ons merk op een opvallende, maar discrete manier<br />

in de kijker zetten. De DucoSun Cubic Design-lamellen<br />

lenen zich daar perfect toe. De lamellen an sich stralen<br />

design en architecturale soberheid uit. Door de installatie<br />

van ledverlichting op de lamellen wordt die soberheid<br />

letterlijk ‘uitgelicht’. Dit zorgt ervoor dat ons<br />

opzet om discreet op te vallen geslaagd is.”<br />

Licht in de duisternis<br />

En wat als je je bedrijfsmerk 24/7 kan boosten? En<br />

liefst nog op een elegante en efficiënte manier? Na<br />

grondig overleg binnen het bedrijf kwamen de architecturale<br />

DucoSun Cubic Design-lamellen als winnaar<br />

uit de bus. Dit was niet toevallig, want de ledverlichting<br />

op deze lamellen kan 24/7 blijven branden. Het<br />

bedrijfspand in Drongen staat zo zelfs in de duisternis<br />

van de koele nachten ‘in the spotlights’!<br />

De ledverlichting op de lamellen kan 24/7 blijven branden.<br />

Zeer veel positieve reacties<br />

De foto’s spreken voor zich. Het resultaat mag er wezen:<br />

een esthetische, (discreet) opvallende gevel die<br />

het gebouw in zijn geheel versterkt. Een stukje brandingstrategie<br />

om u tegen te zeggen dus. Jean-Louis<br />

Coppers: “De vele lovende reacties die we ontvangen,<br />

onderstrepen nogmaals dat de samenwerking met<br />

DUCO zijn vruchten afwerpt. We worden ‘gezien’ en<br />

vooral: er wordt graag en veel naar ons en onze gevel<br />

gekeken. Meer kunnen we niet vragen!” ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 25


THEMA GEVELTECHNIEKEN<br />

PREFABGEVELS MET DE INCA’S ALS INSPIRATIE<br />

In een grootschalige sociale woonwijk uit 1956 in het landelijke Houtem (Vilvoorde) verrees een opmerkelijke nieuwbouw met zes sociale<br />

woonblokken, ontworpen door A2D architecture 2 design en gebouwd door Dethier. Met eenvoudige architecturale middelen en bijzondere<br />

<strong>aan</strong>dacht voor zowel exterieur als interieur en materiaalgebruik realiseerden ze een hoogwaardig en duurzaam project vol karakter.<br />

Prefabbeton bekleedt een prominente rol in het geheel, met name in de buitengevel met dubbele wanden.<br />

Tekst en beeld FEBE<br />

26 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


GEVELTECHNIEKEN<br />

THEMA<br />

Het project bestaat uit een zesdelige nieuwbouw met verschillende typologieën.<br />

Afzonderlijke volumes moeten de integratie in de omliggende natuur<br />

versterken. Door de positionering van de volumes ontstonden drie compactere<br />

stedelijke ruimtes die elk hun eigen karakter hebben en een verbindende<br />

schakel vormen binnen de ruimere stedelijke context.<br />

Duurzaam, karaktervol en eenvoudig wonen<br />

Het resultaat is een karaktervol project, waarbij de kwalitatieve huurappartementen<br />

bestemd zijn voor een divers doelpubliek en stuk voor stuk genieten<br />

van een terras of tuin. Het materiaalgebruik en de vormgeving van de binneninrichting<br />

en de gevels werden met dezelfde zorg behandeld en er ging<br />

bijzondere <strong>aan</strong>dacht naar de gemeenschappelijke delen. Binnen de strikte<br />

budgettaire middelen werd financiële ruimte gecreëerd om het louter functionele<br />

van de ontsluiting van de appartementen te overstijgen.<br />

Gebruik van premuren<br />

Voor de kopse gevels van de gebouwen viel de keuze op dubbele wanden<br />

of premuren. Het idee voor het gebruik van de premuren is geïnspireerd op<br />

de Inca-muren. Deze zijn opgebouwd uit afzonderlijke stenen met een grillig<br />

formaat. De elementen werden door Prefaco tot op de millimeter precies<br />

gesculpteerd om juist in elkaar te passen. Matthias Brusselmans, architect-bestuurder<br />

bij A2D architecture 2 design: “Zo krijg je een grillig patroon van voegen.<br />

De premuren werden geprefabriceerd en best<strong>aan</strong> uit een buiten- en een<br />

binnenschaal van beton met daartussen een laag isolatie en een spouw. Deze<br />

Specifiek bij dit project is de combinatie van geprefabriceerde betonnen muren en<br />

muren in metselwerk.<br />

“Uitvoeringstechnisch was deze<br />

prefabtoepassing best een uitdaging”<br />

Naast de dubbele wanden werden ook de trappen <strong>aan</strong>geleverd in prefabbeton.<br />

spouw wordt na de montage ter plaatse volgestort met beton, een fabricatiemethode<br />

die vooral gebruikt wordt voor utiliteitsbouw. Dit project verkende<br />

de mogelijkheden van het product voor toepassing in de woningbouw.”<br />

De premuren geven het project een apart en herkenbaar karakter. “Uitvoeringstechnisch<br />

was deze toepassing best een uitdaging”, gaat Matthias Brusselmans<br />

verder. “Maar de <strong>aan</strong>nemer heeft dit feilloos tot een goed einde gebracht.<br />

De hoogte van de platen beperkte zich bovendien niet tot de hoogte<br />

van één niveau, maar liep soms door tot anderhalf of twee niveaus. Ook dat<br />

maakt het geheel niet-alledaags. Naast de dubbele wanden werden ook de<br />

trappen <strong>aan</strong>geleverd in prefabbeton. Specifiek bij dit project is het gebruik<br />

van geprefabriceerde betonnen muren en muren in metselwerk, <strong>aan</strong>gevuld<br />

met een borstwering in gebeitst CLT-hout. Een bewuste keuze, want gemeenschappelijke<br />

delen worden bij sociale woningbouw vaak stiefmoederlijk behandeld<br />

en dat wilden we zeker vermijden.”<br />

Gedienstige architectuur met smoel<br />

Het project in Vilvoorde zet zich duidelijk af tegen typische en vaak minder<br />

<strong>aan</strong>trekkelijke sociale woningbouw. Maar dat hoort Matthias Brusselmans<br />

niet zo graag. “Al onze sociale woningprojecten pakken we zo <strong>aan</strong>”, knipoogt<br />

hij. “We willen gewoon kwaliteitsvolle, mooie woningen en appartementen<br />

maken. En daarbij richten we ons in de eerste plaats naar wat er al is. Rekening<br />

houdend met de omgeving streven we steeds naar een geïntegreerd<br />

project waarbij de gebruiker en kwaliteitsvol ontwerpen centraal st<strong>aan</strong>. We<br />

g<strong>aan</strong> hierbij niet bewust op zoek naar architecturale hoogstandjes. Ik zou dit<br />

eerder ‘gedienstige architectuur’ noemen, maar wel met een smoel. En in dat<br />

opzicht speelde prefabbeton zeker een prominente rol in dit project.” ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 27


Ontdek de premuren<br />

UW PROJECTEN GAAN FASTFORWARD<br />

Betonnen premuren (dubbele wanden) worden steeds populairder. Aannemers kiezen bewust voor premuren<br />

omwille van de efficiëntie, de tijdswinst en een verhoogde veiligheid op hun werven. Studiebureaus en architecten<br />

geven de voorkeur <strong>aan</strong> premuren omwille van hun creatieve mogelijkheden, gladde afwerking en conformiteit <strong>aan</strong><br />

de hoogste kwaliteitsnormen.<br />

Meer weten over de toepassingen van premuren? Kijk op premuren.febredal.be


Esthetisch en<br />

ecologisch bouwen<br />

N70 is een van de uitblinkers in het gamma van Nelissen<br />

Steenfabrieken. Deze CO 2 -vriendelijke baksteen met speciaal<br />

formaat heeft dan ook alles wat je van een hedendaagse<br />

gevelsteen verwacht: hij is esthetisch en ecologisch.<br />

Waarom kiezen voor N70?<br />

• CO 2 -vriendelijk<br />

• Esthetisch<br />

• Snelle verwerking<br />

• Lagere energiefactuur<br />

nelissen-n70.be<br />

Follow us<br />

Kiezelweg 458-460, 3620 Lanaken (Kesselt)<br />

+32 12 44 02 44 • info@nelissen.be • nelissen.be


THEMA<br />

GEVELTECHNIEKEN<br />

GRENSVERLEGGENDE GEVELINNOVATIES<br />

VERENIGEN DUURZAAMHEID EN ESTHETIEK<br />

In een dossier over geveltechnieken kan Nelissen Steenfabrieken uiteraard niet ontbreken. Dat heeft het familiebedrijf uit Lanaken te danken<br />

<strong>aan</strong> twee markante innovaties: enerzijds het exclusieve N70-gevelsteenformaat, dat tal van ecologische voordelen biedt, en anderzijds Iso-<br />

Façade, een all-in-onesysteem waarmee je in één beweging een gevel isoleert én in een nieuw kleedje stopt.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld Nelissen Steenfabrieken, Studio Dupont<br />

Traditionele bouwmethodes in vraag stellen en<br />

voortdurend speuren naar innovatie en optimalisatie:<br />

dat is wat vooruitstrevende materiaalfabrikanten<br />

doen. Nelissen past zeker in dit plaatje. De<br />

ambitieuze steenfabriek, die in 2021 haar honderdjarige<br />

best<strong>aan</strong> vierde, doet er namelijk alles<br />

<strong>aan</strong> om de totale milieu-impact van haar toepassingen<br />

maximaal te reduceren – van productie tot<br />

transport en verwerking. Zo vergroot het bedrijf<br />

meteen ook de meerwaarde voor de gebruikers<br />

van de gebouwen en woningen in kwestie. Deze<br />

doorgedreven <strong>aan</strong>pak mondde uit in twee spraakmakende<br />

ontwikkelingen: N70 en Iso-Façade.<br />

Smaller, langer en duurzamer<br />

Beginnen doen we met de N70-gevelsteen, een<br />

van de duurzaamste productinnovaties bij Nelissen<br />

Steenfabrieken. Deze is niet enkel 3 cm smaller,<br />

maar ook nog eens 3 cm langer dan een traditionele<br />

gevelsteen in waalformaat, zonder enige<br />

vorm van kwaliteitsverlies. De N70 is verkrijgbaar<br />

in twee uitvoeringen: N70/4 (±240 x 70 x 40<br />

mm) en N70/5 (±240 x 70 x 50 mm). De voordelen<br />

op het vlak van duurzaamheid zijn noemenswaardig.<br />

Zo is de ecologische voetafdruk een stuk<br />

kleiner dan die van een klassieke baksteen in het<br />

traditionele waalformaat omdat de CO 2<br />

-uitstoot<br />

25 % lager ligt. Bij productie is er immers 30<br />

% minder gasverbruik nodig. Daarnaast kunnen<br />

er meer gevelstenen in één keer getransporteerd<br />

worden door hun slanke vorm en lagere gewicht.<br />

Bovendien is er sprake van dunnere buitenmuren,<br />

waardoor er extra ruimte vrijkomt voor bruikbare<br />

binnenruimte of spouwmuurisolatie (met een lagere<br />

energiefactuur tot gevolg).<br />

Het blijft overigens niet bij indirecte besparingen,<br />

want de keuze voor N70-stenen voel je ook<br />

rechtstreeks in je portemonnee Zo is de N70/5<br />

tot 15 % goedkoper per m² in vergelijking met<br />

Het N70-gevelsteenformaat is een van de duurzaamste productinnovaties bij Nelissen Steenfabrieken (project: Mediahuis in Hasselt).<br />

30 |


GEVELTECHNIEKEN<br />

THEMA<br />

Iso-Façade is een veelzijdig all-in-onesysteem dat ecologische performantie koppelt <strong>aan</strong> creatieve vrijheid.<br />

Het Iso-Façade-systeem kan zowel door vakmannen als doe-het-zelvers toegepast worden.<br />

De N70-stenen zijn verkrijgbaar in negentien verschillende tinten (project: Quartier Bleu in Hasselt).<br />

het traditionele WV 50-formaat. Door de geoptimaliseerde<br />

afmetingen zijn er simpelweg minder<br />

stenen nodig om eenzelfde oppervlakte te bestrijken<br />

en ook het mortelverbruik ligt een stuk lager.<br />

Bij N70/4 bespaar je zo’n 15 % mortel en bij<br />

N70/5 loopt de mortelbesparing op tot 30 %<br />

in vergelijking met bakstenen in een traditioneel<br />

formaat. Dat de N70-stenen, die verkrijgbaar zijn<br />

in negentien verschillende tinten, eveneens uitblinken<br />

op esthetisch vlak, blijkt uit fraaie referenties<br />

als het hoofdkantoor van Nelissen in Kesselt<br />

en Mediahuis en Quartier Bleu in Hasselt. Dit alles<br />

maakt van de N70 een (eco)logische keuze,<br />

van productie tot afwerking.<br />

Veelzijdig totaalpakket<br />

Een andere ontwikkeling die bewijst dat vernieuwing<br />

in het DNA van Nelissen Steenfabrieken<br />

zit, is Iso-Façade, een totaaloplossing die geschikt<br />

is voor nieuwbouw én renovatie. Dit gevelisolatiesysteem<br />

kan zowel door vakmannen als<br />

doe-het-zelvers toegepast worden, en dat in verschillende<br />

stappen: XPS-isolatieplaten verlijmen<br />

op de ondergrond, de isolatie extra verankeren<br />

met behulp van schroefpluggen, lijmmortel <strong>aan</strong>brengen<br />

en tot slot de steenstrippen plaatsen<br />

en indien nodig voegen met kwalitatieve mortel<br />

van Seifert. Dankzij een praktisch tand- en<br />

groefsysteem en sponning <strong>aan</strong> weerszijden garandeert<br />

Iso-Façade een perfecte isolatie zonder<br />

koudebruggen. De dikte van de isolatieplaten<br />

hangt af van de nagestreefde energiewaarden.<br />

Er is keuze tussen platen met een lambdawaarde<br />

van 0,035 W/mK en 0,027 W/mK, in diktes<br />

van 20 tot 200 mm.<br />

Een cruciale troef van dit veelzijdige all-in-onesysteem<br />

is dat het ecologische performantie koppelt<br />

<strong>aan</strong> creatieve vrijheid. Er is keuze uit steenstrippen<br />

in meer dan honderd kleuren, in traditionele<br />

look of met een voegloos effect. Iso-Façade is<br />

met andere woorden <strong>aan</strong>pasbaar <strong>aan</strong> elke bouwstijl<br />

en ieder detail kan opgenomen worden bij<br />

de verwerking (bogen boven deuren, uitkragingen,<br />

overkappingen …). Zelfs houtskelet- of containerbouw<br />

behoren tot de mogelijkheden. Extra<br />

voordelen bij nieuwbouwtoepassingen zijn dat<br />

je dankzij Iso-Façade dunnere buitenmuren kan<br />

realiseren – met name omdat een spouw overbodig<br />

is en de steenstrippen slechts 2 cm dik zijn<br />

– en dat er geen fundering nodig is tot <strong>aan</strong> de<br />

buitenzijde van de muur, met een interessante<br />

kostenbesparing tot gevolg. Bovendien is het systeem<br />

ATG-gecertificeerd en staat Nelissen Steenfabrieken<br />

borg voor tien jaar productgarantie.<br />

Eigenaars en gebruikers zijn dankzij Iso-Façade<br />

met andere woorden verzekerd van een perfect<br />

geïsoleerde én stijlvolle gevel. ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 31


THEMA GEVELTECHNIEKEN<br />

De facelift van blok 4, die momenteel volop <strong>aan</strong> de gang is, zet de toon voor de verdere opwaardering van de Essegemsite.<br />

STRAK NIEUW KLEEDJE VOOR SOCIAAL<br />

WOONBLOK VERGT PRECISIEWERK<br />

Na zestig jaar in weer en wind hebben de sociale woonunits in de Essegemwijk in Jette hun beste tijd achter de rug. Vandaar de nood <strong>aan</strong><br />

een energetische renovatie, waarbij de volledige vernieuwing van de gevel één van de voornaamste speerpunten was. De facelift van blok 4,<br />

die momenteel volop <strong>aan</strong> de gang is, zet de toon voor de verdere opwaardering van de site, zowel qua thermisch-energetische performantie<br />

als esthetische uitstraling.<br />

Tekst Tim Janssens en Niels Rouvrois | Beeld Renotec<br />

De Essegemwijk telt in totaal zes sociale woongebouwen,<br />

die tussen de jaren '70 en '90 werden<br />

opgetrokken. Ze zijn gegroepeerd rond een groene<br />

openbare ruimte met onder meer zitmeubilair en<br />

een speelpleintje. Het appartementsgebouw dat<br />

deze dagen onder handen wordt genomen door<br />

Renotec (blok 4) biedt plaats <strong>aan</strong> 66 wooneenheden,<br />

die beheerd worden door sociale huisvestingsmaatschappij<br />

Lojega.<br />

Mooie lijnstructuur<br />

Wanden die niet geïsoleerd waren, schimmelvorming,<br />

koudebruggen, ... het zijn maar enkele van<br />

de problemen die moesten worden <strong>aan</strong>gepakt.<br />

Via een ingrijpende energetische renovatie maakt<br />

Renotec het gebouw opnieuw gezond, onder<br />

meer door het letterlijk en figuurlijk in een nieuw<br />

kleedje te stoppen. “Het appartementsblok krijgt<br />

een speciale metalen huid, met puntprofielen die<br />

we perfect onder elkaar moeten uitlijnen”, vertelt<br />

projectleider Jorne Gielen. “Door de mix van geperforeerde<br />

en niet-geperforeerde bekleding creeren<br />

we – zonder van kleur te verwisselen – het<br />

effect van een mooie lijnstructuur. Een vlakke<br />

gevel was makkelijker geweest, maar we houden<br />

van een uitdaging. Ook de ramen zijn vernieuwd,<br />

net zoals de dagkanten (zowel binnen als buiten)<br />

en de balkons. Deze laatste, die in het verleden<br />

“Het appartementsblok krijgt een speciale metalen huid,<br />

met puntprofielen die we perfect onder elkaar moeten uitlijnen”<br />

32 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


GEVELTECHNIEKEN<br />

THEMA<br />

een afmeting van 60 cm op 3,5 meter hadden,<br />

zijn afgezaagd en vervangen door een stevige<br />

staalstructuur van 1,60 op 6 meter. Die biedt de<br />

bewoners dus veel meer ruimte om buiten een<br />

luchtje te scheppen. We verhogen overigens niet<br />

alleen hun comfort, maar ook de waarde van het<br />

geheel, want het gebouw zal binnenkort een veel<br />

fraaiere <strong>aan</strong>blik hebben. Het is fijn om van een<br />

verouderd betonvolume een <strong>aan</strong>trekkelijke en moderne<br />

woonblok te kunnen maken die voldoet <strong>aan</strong><br />

alle hedendaagse eisen.”<br />

Maatwerk pur sang<br />

Hoewel de nieuwe gevel van blok 4 er bijzonder<br />

strak zal uitzien, gaat er heel wat complexiteit<br />

achter schuil. “De uitlijning vormt de voornaamste<br />

uitdaging. Door de atypische vorm van de<br />

geprofileerde gevelbekleding is geen enkele<br />

raam<strong>aan</strong>sluiting hetzelfde. Ieder raam moet dus<br />

op maat afgewerkt worden, wat zelden voorkomt<br />

in dit soort projecten. En <strong>aan</strong>gezien er geen verticale<br />

voegen en slechts een à twee horizontale<br />

voegen per verdieping zijn, hebben we weinig speling<br />

en moeten we erg nauwkeurig te werk g<strong>aan</strong>.<br />

Alles moet kloppen om een mooi, strak geheel<br />

te kunnen bekomen. Vandaar dat enkele details<br />

opnieuw moesten worden uitgetekend om ze effectief<br />

uitvoerbaar te maken, wat de nodige voeten<br />

in de aarde heeft gehad. Daarnaast was het<br />

stevig puzzelen om de stalen kolommen, poutrels,<br />

regenwaterafvoer, enzovoort mooi achter de metalen<br />

gevelbekleding te kunnen verstoppen. Dat<br />

de bewoners gewoon in hun appartement blijven<br />

wonen terwijl wij <strong>aan</strong> de slag zijn en veiligheid,<br />

communicatie en coördinatie dus extra belangrijk<br />

zijn, maakt het er evenmin eenvoudig op. Kortom:<br />

er kwamen en komen wel wat moeilijkheden en<br />

complexiteiten <strong>aan</strong> te pas, maar het is een leerrijk<br />

traject. We zijn intussen aardig gevorderd en de<br />

verstandhouding met architectenbureau Canevas<br />

(onderdeel van Bureau Greisch) en de bouwheer<br />

is erg goed. Als het weer meevalt, zullen we in de<br />

lente van 2024 klaar zijn.” ❚<br />

Hoewel de nieuwe gevel van blok 4 er bijzonder strak<br />

zal uitzien, gaat er heel wat complexiteit achter schuil.<br />

“Door de mix van geperforeerde en niet-geperforeerde bekleding creëren we<br />

– zonder van kleur te verwisselen – het effect van een mooie lijnstructuur”,<br />

zegt Jorne Gielen.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 33


“RENOVATING IS LIKE<br />

GIVING A BRIGHT<br />

FUTURE TO A DREAM<br />

OF THE PAST”<br />

Group Renotec restaureert en renoveert gebouwen, monumenten,<br />

kunstwerken en ondergrondse leidingen. Dat doen we met<br />

ambachtelijke kennis en innovatieve technieken.<br />

Al onze medewerkers zijn gespecialiseerde vakmensen. Hun<br />

talent, veiligheid en welzijn zijn de bouwstenen van elk project.<br />

Geen enkele uitdaging g<strong>aan</strong> we uit de weg. Hoe complex ze ook is.<br />

Altijd en overal kiezen we voor kwaliteit.<br />

Wij beginnen waar de traditionele <strong>aan</strong>nemer stopt.<br />

www.renotec.be<br />

@renotec.be<br />

@renotec-nv<br />

@renotec.be


Pitt-Solutions specialiseert zich in het plaatsen van kwalitatieve<br />

bijgebouwen en gevelbekleding waarin deuren en/of garagepoorten<br />

naadloos weggewerkt zijn.<br />

Gevelbekleding<br />

Garagepoorten<br />

Bijgebouwen<br />

Carports<br />

Shutters<br />

Lamellendaken<br />

Hekwerk<br />

Openingsuren toonzaal m<strong>aan</strong>dag – vrijdag: 08.30-17.00. Zaterdag op afspraak. Zondag gesloten.<br />

Pitt-Solutions | Ring Oost 14E | 9400 Ninove | 054 260 270 | www.pitt-solutions.be | info@pitt-solutions.be


THEMA GEVELTECHNIEKEN<br />

CREATIEVE TOTAALOPLOSSINGEN<br />

NAAR IEDERS SMAAK<br />

Gebouwen en woningen letterlijk en figuurlijk in een nieuw kleedje stoppen en ze zo niet alleen een fraaie look geven, maar ook meteen het<br />

isolatiepeil opkrikken: het is een kolfje naar de hand van Pitt-solutions. Door desgewenst ook deuren, poorten, hekwerk, shutters en zelfs hele<br />

bijgebouwen in dezelfde stijl uit te werken of volledig in de gevelbekleding te integreren, staat deze gespecialiseerde <strong>aan</strong>nemer garant voor een<br />

schitterend totaalplaatje. “Creatieve vrijheid en ontzorging zijn onze sleutels tot succes”, benadrukt Danny Pitteurs, bestuurder van Pitt-solutions.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld Pitt-solutions<br />

“We werken volledig op maat van onze klanten en vertrekken steevast vanuit hun dromen en behoeften”, benadrukt Danny Pitteurs.<br />

Als de predicaten ‘jong’ en ‘dynamisch’ op één<br />

bedrijf van toepassing zijn, dan is het wel Pittsolutions.<br />

De Oost-Vlaamse firma bestaat amper<br />

vier jaar, maar vergaarde op korte tijd een stevige<br />

reputatie en een indrukwekkende referentielijst.<br />

De twee vennoten – Danny Pitteurs en Peter<br />

Demesmaeker – kunnen bogen op een ruime ervaring<br />

in de sector en legden de basis voor het<br />

uiterst succesvolle ‘Pitt-concept’: het plaatsen van<br />

kwalitatieve gevelbekleding waarin de deuren,<br />

garagepoorten en/of andere exterieurelementen<br />

volledig geïntegreerd zijn, zodat er één naad-<br />

loos geheel ontstaat. “Waar we ons <strong>aan</strong>vankelijk<br />

toespitsten op gevelbekleding, hebben we onze<br />

scope al snel uitgebreid naar quasi het volledige<br />

uiterlijk van woningen en gebouwen”, legt Danny<br />

Pitteurs uit. “We bieden ook hekwerk <strong>aan</strong>, installeren<br />

lamellendaken en shutters (die al dan niet als<br />

geautomatiseerde zonwering kunnen fungeren)<br />

en realiseren zelfs volledige bijgebouwen in een<br />

houtskeletstructuur. Daarnaast zijn we soms ook<br />

actief in het interieur, <strong>aan</strong>gezien het deze dagen<br />

een trend is om (een deel van) de gevelbekleding<br />

door te trekken op een bepaalde accentmuur of<br />

-meubel. We zijn dus van vele markten thuis, maar<br />

de rode draad in onze activiteiten is dat functionaliteit<br />

en esthetiek hand in hand g<strong>aan</strong>.”<br />

Maatwerk zonder beperkingen<br />

Pitt-solutions weet zich op verschillende manieren<br />

te onderscheiden van concullega’s met gelijkaardigeactiviteiten.<br />

Zo is het als <strong>aan</strong>nemer<br />

niet gebonden <strong>aan</strong> bepaalde fabrikanten en hun<br />

producten, waardoor het objectief advies kan<br />

verstrekken. “We kijken met een open blik naar<br />

de markt en kunnen bijgevolg een heel breed<br />

36 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


GEVELTECHNIEKEN<br />

THEMA<br />

In dit project zijn zowel de gevel van de woning als het bijgebouw<br />

bekleed met burned wood.<br />

Pitt-solutions is soms ook actief in het interieur. Een mooi voorbeeld hiervan is dit<br />

openhaardmeubel/barkast in burned wood. Dit materiaal is eveneens terug te vinden op de gevel.<br />

“De rode<br />

draad in onze<br />

activiteiten is dat<br />

functionaliteit en<br />

esthetiek hand in<br />

hand g<strong>aan</strong>”<br />

Dit project is gerealiseerd volgens het befaamde ‘Pitt-concept’: de gevelbekleding, de sectionaalpoort en het hekwerk zijn uitgevoerd in hetzelfde materiaal.<br />

gamma oplossingen <strong>aan</strong>bieden in verschillende<br />

materialen (hout, aluminium, HPL …), waarbij er<br />

geen beperkingen zijn qua esthetiek en creatieve<br />

vrijheid. Warm en gezellig of strak en resoluut<br />

hedendaags: de mogelijkheden zijn legio”, benadrukt<br />

Danny Pitteurs. “Dit biedt ons de mogelijkheid<br />

om volledig op maat van onze klanten te<br />

werken en steevast vanuit hun dromen en behoeften<br />

te vertrekken. In onze zoektocht naar unieke<br />

totaaloplossingen durven we de platgetreden paden<br />

te verlaten en houden we steevast rekening<br />

met het volledige plaatje – niet enkel esthetiek en<br />

beleving, maar ook duurzaamheid, uitvoerbaarheid<br />

en onderhoudsvriendelijkheid.”<br />

Klanten maximaal ontzorgen<br />

Dit laatste brengt ons bij een tweede belangrijke<br />

troef van Pitt-solutions. “Ontzorging is een cruciaal<br />

<strong>aan</strong>dachtspunt in al onze projecten”, zegt<br />

Danny Pitteurs. “Van ontwerpfase tot oplevering:<br />

we st<strong>aan</strong> klanten bij gedurende heel het traject<br />

en spelen kort op de bal bij eventuele vragen of<br />

problemen. Ook advies over specifieke toepassingen,<br />

premies enzovoort kunnen ze via ons ver-<br />

krijgen. We g<strong>aan</strong> rechtstreeks in dialoog met de<br />

andere betrokken bouwprofessionals – architect,<br />

studiebureau, ramen- en deurenfabrikant … – om<br />

proactief alle benodigde informatie door te geven,<br />

het concept mee op punt te stellen en de<br />

uitvoering optimaal te coördineren. De eigenaars<br />

zelf hoeven hier dus geen tijd en energie in te steken,<br />

wat ze sterk op prijs stellen. Wie nood heeft<br />

<strong>aan</strong> een partij die voor de volle honderd procent<br />

garant staat voor de unieke look-and-feel van<br />

nieuwe of gerenoveerde woningen of gebouwen,<br />

is bij ons <strong>aan</strong> het juiste adres!” ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 37


THEMA GEVELTECHNIEKEN<br />

DUURZAME ALUMINIUMBEKLEDING<br />

ZORGT VOOR GEÏNTEGREERDE GEVEL<br />

In het oeuvre van Aristo Architectes is aluminium gevelbekleding geen uitzondering. Architect en zaakvoerder Thibaut Perpète koppelt<br />

probleemloos esthetiek met de duurzaamheid van aluminium gevelbekleding. Voor zijn eigen woning opteerde hij dan ook voor Linarte van<br />

Renson, in samenspel met baksteen en een bepleisterde verdieping. Deze combinatie typeert de architecturale stijl van zijn architectenatelier:<br />

een hedendaagse symfonie van moderne materialen.<br />

Tekst en beeld Renson<br />

“Voor het ontwerp van mijn eigen woonst wou ik werken met grote glaspartijen<br />

die openheid creëren”, legt Thibaut Perpète uit. “De woning ligt centraal<br />

op het perceel, dus qua inkijk was er geen probleem. Achter<strong>aan</strong> is ze gericht<br />

op het zwembad en het waterthema komt ook terug <strong>aan</strong> de voorzijde, met het<br />

vijvertje links van de inkom.”<br />

Ook screens<br />

“Om de hitte tegen te g<strong>aan</strong>, hebben we – zoals we nu quasi altijd doen wanneer<br />

een huis zuid-zuidwestgericht is – zonwering van Renson voorzien”, gaat<br />

Thibaut Perpète verder. “Voor de twee grote hoekramen is dat Panovista Max,<br />

terwijl de andere ramen zijn uitgerust met de Fixscreen Minimal. De screens<br />

blenden mooi in de bepleisterde gevel van de bovenverdieping. Onder<strong>aan</strong><br />

– met ook een hoekraam – kozen we voor een moderne baksteen in samenspel<br />

met de Linarte-gevelbekleding. Uitgepuurde lijnen in een hedendaags<br />

ontwerp.”<br />

Integratie<br />

“Met betrekking tot Linarte was mijn voornaamste bezorgdheid hoe ik de deur<br />

en poort zo goed mogelijk kon integreren in de gevel”, vertelt Thibaut Perpète.<br />

“Ik wou een monolithische gevel, maar met een <strong>aan</strong>tal contrasterende materialen.<br />

Baksteen en pleister leken een evidentie, maar een derde materiaalsoort<br />

ontbrak nog. Aluminium was de geknipte <strong>aan</strong>vulling. Het liet toe om zowel de<br />

“Dit is architectuur zoals we die graag brengen: hedendaags met moderne lijnen, verschillende volumes en een symfonie van diverse materialen”, zegt Thibaut Perpète.<br />

38 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Linarte liet toe om zowel de garagepoort als de voordeur en de raamkozijnen<br />

praktisch als één geheel op te vatten.<br />

“Onder<strong>aan</strong> een moderne<br />

baksteen in samenspel met<br />

aluminium gevelbekleding,<br />

boven<strong>aan</strong> gevelbepleistering”<br />

garagepoort als de voordeur en de raamkozijnen praktisch als één geheel op<br />

te vatten. Ik vond dat belangrijk om zo geen wanorde <strong>aan</strong> volumes en structuren<br />

te scheppen. Ook de perfecte integratie van de verlichting en de module<br />

voor videofonie pleit voor Linarte. De leds zijn de enige lichtbronnen op de<br />

gevel en verlichten de tektonische ingangstraptegels, de oprit én de inkom<br />

optimaal. Zowel de Linarte-gevelbekleding als de raamkozijnen en screens<br />

zijn uitgevoerd in dezelfde kleur, meer bepaald gestructureerde RAL 9005.”<br />

Duurzaam aluminium<br />

“In het kader van duurzaamheid – aluminium lamellen zijn te hergebruiken<br />

of recycleren – stak aluminium erboven uit. Het liet ook toe om raamkozijnen<br />

en screens in hetzelfde materiaal en in een identieke kleur te construeren. In<br />

ons nieuwe kantoor hebben wij een <strong>aan</strong>tal jaar geleden al een testopstelling<br />

gemaakt met het aluminium en dat overtuigde ons om Linarte frequent te<br />

g<strong>aan</strong> toepassen. Nog een belangrijk aspect is dat Linarte heel gebruiksvriendelijk<br />

is. Het vereist geen intensief onderhoud en bovendien zijn de Linarteprofielen<br />

eenvoudig uit te klikken en te vervangen indien er beschadigingen<br />

zouden optreden”, weet Thibaut Perpète.<br />

Hedendaagse symfonie<br />

“Dit is architectuur zoals we die graag brengen: hedendaags met moderne<br />

lijnen, verschillende volumes en een symfonie van diverse materialen. Wij<br />

houden ervan om de aluminium Linarte-gevelbekleding te combineren met<br />

bakstenen en/of gevelbepleistering. Het feit dat je met Linarte zaken als<br />

poorten, deuren, lichten, videofonie, huisnummers enzovoort kunt integreren,<br />

zorgt voor een toegevoegde waarde die mij nog meer overtuigt van mijn<br />

keuze”, besluit Thibaut Perpète. ❚<br />

LINARTE ®<br />

Een nieuwe dimensie in design<br />

gevelbekleding<br />

Duurzame seaside kwaliteit,<br />

hoogwaardig aluminium<br />

Strak Belgisch design, moderne en<br />

tijdloze look & feel voor buiten en<br />

binnen<br />

Eindeloos personaliseerbaar (ronde<br />

muren, mix van lamellen, invullingen<br />

met LED en hout)<br />

Totaalconcept: perfecte integratie<br />

van poorten, stopcontacten, …<br />

www.renson.net<br />

Hal 1 - Stand 1220<br />

Nieuw design<br />

‘Linarte Cone’<br />

VENTILATION ı SUNPROTECTION ı OUTDOOR<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 39<br />

Profiel_95x267_1123.indd 1 27/11/<strong>2023</strong> 09:<strong>06</strong>


THEMA GEVELTECHNIEKEN<br />

De gevel van het casino in Middelkerke wordt uitgerust met PIR-isolatie.<br />

ALLE MOGELIJKE ISOLATIETECHNIEKEN<br />

VOOR ELK TYPE GEBOUW<br />

Ruim vijftig jaar is Isolteam, deel van Groep IPCOM, actief in de isolatiesector met een zeer breed scala <strong>aan</strong> materialen en technieken voor<br />

uiteenlopende projecten. Van zolders in zorginstellingen en kelders in kantoorgebouwen tot nieuwbouw en renovatie voor bedrijven en particulieren:<br />

Isolteam doet het allemaal. De specialist biedt merk- en productonafhankelijk de beste kwaliteit en een betrouwbare totaalservice<br />

op het vlak van traditionele en natuurlijke isolatie. Ditmaal zet het bedrijf zijn gevelsegment in de kijker.<br />

Tekst Marlies Decavel | Beeld Isolteam<br />

Als verwerker van alle reguliere isolatiemerken op<br />

de markt biedt Isolteam een veelheid <strong>aan</strong> toepassingen<br />

en materialen <strong>aan</strong>. De specialist isoleert<br />

moeiteloos woningen en gebouwen, van daken<br />

tot kelders en van vloeren tot plafonds. Zijn ruime<br />

<strong>aan</strong>bod omvat binnen-, buiten- en spouwmuurisolatie,<br />

gespoten isolatieschuim, geblazen isolatie-<br />

vlokken, isolatiedekens en -panelen en passieve<br />

brandbescherming in zowel traditionele als natuurlijke<br />

isolatiematerialen. Door jaarlijks ruim vierduizend<br />

projecten uit te voeren, bouwde Isolteam<br />

een spraakmakend imago op in de sector. Enkele<br />

unieke realisaties op het palmares getuigen van de<br />

verreg<strong>aan</strong>de expertise van het bedrijf, waaronder<br />

het casino in Middelkerke, de isolatie van een watertoren<br />

en de Ghelamco Arena in Gent.<br />

Managing director Hendrik Snauwaert licht toe<br />

hoe Isolteam zich onderscheidt: “Onze specifieke<br />

knowhow en ervaring, een centrale projectbegeleiding,<br />

een grote en gevarieerde voorraad en<br />

40 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


GEVELTECHNIEKEN<br />

THEMA<br />

meer dan dertig uitvoeringsteams garanderen een snelle en<br />

flexibele opvolging en perfecte uitvoering van elke realisatie.<br />

Het belang van goede isolatie valt niet te ontkennen. Daarom<br />

streven we dagelijks naar een optimale begeleiding van onze<br />

klanten voor de beste isolatie, luchtdichtheid en prijs-kwaliteitsverhouding,<br />

zonder compromissen te sluiten.”<br />

Mee met de veranderende markt<br />

Een woning of gebouw isoleren is een must. Gevelisolatie<br />

speelt dan ook een cruciale rol bij het creëren van een optimaal<br />

binnenklimaat. Samen met het dak vormt de gevel<br />

namelijk het belangrijkste contactoppervlak met de buitenlucht.<br />

Er best<strong>aan</strong> verschillende mogelijkheden om gevels te<br />

isoleren: buitengevelisolatie, het isoleren en na-isoleren van<br />

de spouwmuur of isolatie <strong>aan</strong> de binnenzijde bij onder andere<br />

beschermde panden met een belangrijke erfgoedwaarde.<br />

“Omdat er zoveel mogelijkheden zijn, is het voor klanten niet<br />

evident om de juiste keuze te maken”, zegt Hendrik Snauwaert,<br />

managing director bij Isolteam. “Welke isolatie ze ook<br />

nodig hebben, we geven hen steeds advies over de beste<br />

keuze voor hun project.”<br />

EPS-parels worden in de spouwmuur gespoten in een woning in Brugge.<br />

De gevel isoleren kan met verschillende materialen, elk met<br />

hun specifieke eigenschappen en voordelen. “Vaak worden<br />

isolatieplaten in glas- of steenwol of PUR-PIR-hardschuim <strong>aan</strong><br />

de buitenmuur geïnstalleerd met isolatiepluggen. Of we isoleren<br />

met ingeblazen cellulose- of houtwolvlokken. Daarnaast<br />

is het mogelijk om isolatie in de spouwmuur te blazen door<br />

middel van inblaaswol of EPS-parels. Ook voor de isolatie van<br />

binnenmuren best<strong>aan</strong> talloze opties, g<strong>aan</strong>de van gespoten<br />

isolatieschuim tot akoestische en ontkoppelde voorzetwanden,<br />

ademend cellenbeton, dampdicht cellenglas en esthetische<br />

isolatie uit houtwolcement.”<br />

Persoonlijk en onafhankelijk advies<br />

Ook voor innovatieve bouwtechnieken heeft de <strong>aan</strong>nemer gepaste<br />

oplossingen. Zo wordt bij houtskeletbouw bijvoorbeeld<br />

het gespoten isolatieschuim Icynene toegepast. Dit ecologische<br />

isolatieschuim vormt een naadloze isolatielaag tussen<br />

de houten constructie. Naast ecologie zet Isolteam in op de<br />

brandweerstand van zijn materialen en een esthetische uitstraling.<br />

“Zowel voor binnen- als buitenruimtes adviseren we<br />

de klant over de voor- en nadelen van verschillende technieken<br />

en materialen, afgestemd op de functie van de ruimte en<br />

binnen het vooropgestelde budget. Akoestische oplossingen,<br />

dampdichte uitvoeringen, stootvaste isolatie …: de mogelijkheden<br />

zijn eindeloos. Cellenglasisolatie is bijvoorbeeld een<br />

goede oplossing bij het isoleren van zwembaden of wellnesscentra.<br />

Door de volvlakverlijming vermijd je gaten in de isolatie<br />

die door de condens vocht- en schimmelproblemen kunnen<br />

veroorzaken.”<br />

Deze woning wordt geïsoleerd met kalkhennep. (Beeld: GBL Studio)<br />

Zowel met traditionele isolatie als natuurlijke materialen<br />

heeft Isolteam een brede ervaring. Hendrik Snauwaert: “Houtwol,<br />

vlas, gras, katoen, schapenwol, kurk, hennep, strovezel …:<br />

de mogelijkheden om met natuurlijke materialen te isoleren<br />

zijn talrijk. We zetten er sterk op in. Enerzijds omdat er veel<br />

vraag naar is op de markt, anderzijds omdat het helemaal<br />

kadert binnen de visie van ons bedrijf. Duurzaamheid en toekomstgericht<br />

denken maken deel uit van ons DNA.” ❚ De gevel van deze school in Assenede werd geïsoleerd met rotswol.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 41


spouwmuurisolatie met eps-parels bij renovatie van sociale woonwijk<br />

jouw partner<br />

in gevelisolatie.<br />

Gevelisolatie nodig voor jouw nieuwbouw- of renovatieproject? Wij zijn thuis in de wereld<br />

van isolatie en adviseren je bij de beste isolatieoplossing. Van het isoleren van de buiten- en<br />

binnengevel tot spouwmuurisolatie ... onze isolatiespecialisten denken met je mee over de<br />

strenge energie-eisen van morgen en geven zich helemaal voor service en comfort.<br />

Wil je graag met ons samenwerken? Vind ons op isolteam.be.


ZIN, Brussel<br />

Kinderpsychiatrie<br />

Gasthuisberg, Leuven<br />

Thorpark Genk<br />

Gare Maritime, Brussel<br />

ZNA Cadix, Antwerpen<br />

info@ecoworks.be<br />

Louis Brentastraat 3<br />

BE—1800 Vilvoorde<br />

+32 2 657 77 31<br />

Ecoworks sterk in groen en blauw.<br />

Groendaken, groengevels en<br />

natuurlijke zwembaden.


THEMA GEVELTECHNIEKEN<br />

MEER DAN ESTHETIEK:<br />

GROENGEVELS ALS SLEUTEL TOT WELZIJN<br />

Ecoworks, een innovatief bedrijf uit Vilvoorde, speelt een sleutelrol in de ontwikkeling van groengevels in<br />

België. Met hun expertise in het <strong>aan</strong>leggen van groendaken en groengevels – maar ook natuurlijke waterpartijen<br />

– dragen ze bij <strong>aan</strong> een gezonder klimaat in ondertussen heel wat steden en gemeenten. Hun streefdoel<br />

is om met hun visie steeds meer natuur te creëren op plaatsen die niet noodzakelijk voor de hand liggen.<br />

Tekst Kris Vandekerckhove |<br />

Beeld Ecoworks, Olmo Peeters<br />

John Kinnen, zaakvoerder bij Ecoworks, geeft<br />

<strong>aan</strong> dat het belang van een goed geïntegreerde<br />

<strong>aan</strong>pak van het groen in, op en rond een gebouw<br />

alsmaar toeneemt. “Onze projecten met<br />

allerlei daktuinen en groengevels verrijken niet<br />

alleen het uiterlijk van gebouwen, maar spelen<br />

ook een rol in het creëren van een gezondere<br />

omgeving met meer biodiversiteit. Ze verbeteren<br />

de luchtkwaliteit, helpen de steden verkoelen,<br />

slagen water op en hun schaduwwerking draagt<br />

bij <strong>aan</strong> de passieve koeling van gebouwen.”<br />

Een andere expertise van Ecoworks is slim waterbeheer.<br />

Dat gaat hand in hand met een goede<br />

monitoring en beheer op lange termijn van een<br />

<strong>aan</strong>gelegd project door de hoveniers van de onderhoudsploegen.<br />

Zo slaagt Ecoworks erin om<br />

resultaatsgaranties te bieden op langere termijn.<br />

De cruciale elementen<br />

van groengevels<br />

Bepaalde effecten van groengevels, zoals het<br />

gevoel dat ze mooi zijn en ook rust bieden,<br />

zijn niet makkelijk meetbaar, maar daarom is<br />

hun positieve bijdrage <strong>aan</strong> de maatschappij<br />

en het algemeen welzijn niet minder. Een<br />

levend groen gebouw vergt een doordachte<br />

ontwerp<strong>aan</strong>pak en de juiste begeleiding met<br />

de juiste expertises rond gebouwbiologie. Zo<br />

raakt een concept afgestemd op de specifieke<br />

situatie en verwachtingen van elk project.<br />

Belangrijke beslissingen over het type<br />

groene wand of daktuin, het substraat, irrigatiesysteem,<br />

plantkeuze en toegankelijkheid<br />

44 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


GEVELTECHNIEKEN THEMA<br />

“Terwijl een gemiddelde Belg<br />

dagelijks ongeveer 115 liter<br />

water gebruikt, hebben onze<br />

groengevels slechts 5 liter water<br />

per dag per vierkante meter nodig”<br />

voor onderhoud moeten al in de ontwerpfase<br />

worden meegenomen.<br />

"Een zorgvuldige uitvoering is essentieel”,<br />

benadrukt John Kinnen. “De installatie van<br />

de groene wand en het irrigatiesysteem zijn<br />

cruciaal. Deze processen vereisen een nauwe<br />

samenwerking met bouwprofessionals en<br />

plantexperts. Met de juiste afspraken over het<br />

beheer bereik je een resultaat waar we samen<br />

met onze klanten jarenlang van genieten." ❚<br />

Een zorgvuldige uitvoering is essentieel. De installatie van de groene wand en het irrigatiesysteem zijn cruciaal.<br />

Projecten met allerlei daktuinen en groengevels verrijken niet<br />

alleen het uiterlijk van gebouwen, maar spelen ook een rol in het<br />

creëren van een gezondere omgeving met meer biodiversiteit.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 45


Projecten<br />

over heel<br />

België<br />

Deel met ons de passie<br />

voor het bouwen.<br />

Bewust bouwen.<br />

Een gebouw dat lang meegaat, is goed gebouwd: met<br />

de juiste materialen, de juiste partners - en met het<br />

oog op de toekomst. Samen brengen we uw projecten<br />

tot leven - esthetisch, duurzaam en functioneel.<br />

citblaton.be<br />

De kunst<br />

van het<br />

bouwen<br />

www.sto.be<br />

Bewusst bauen.


BOUWEN AAN MORGEN<br />

17 › 25.02.2024<br />

20 & 21 GESLOTEN<br />

BATIBOUW.COM . BRUSSELS EXPO


Van 17 tot 25 februari vormt Brussels Expo opnieuw het decor voor Batibouw, dat al <strong>aan</strong> zijn 65ste editie toe is.<br />

HOOGMIS VOOR BOUWSECTOR<br />

VIERT 65STE VERJAARDAG<br />

Onder de noemer ‘<strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> morgen’<br />

vindt binnenkort in Brussels Expo naar<br />

goede gewoonte Batibouw plaats. Van zaterdag<br />

17 tot en met zondag 25 februari is de<br />

grootste vakbeurs voor bouw, renovatie en<br />

interieur in België opnieuw dé ontmoetingsplaats<br />

voor professionals uit de bouw- en<br />

renovatiesector. Met de thema’s betaalbaar<br />

wonen en duurzaam verbouwen zet de<br />

beurs tijdens haar 65ste editie alle actuele<br />

bouw- en verbouwtopics op de agenda. Van<br />

interieurinspiratie tot de nieuwste innovaties:<br />

Batibouw heeft het allemaal in huis.<br />

Tekst en beeld Batibouw<br />

Batibouw is elk jaar de hoogmis voor bouwers en<br />

verbouwers. Ze krijgen er professioneel advies over<br />

hun bouw- of renovatieproject en de kans om interessante<br />

deals te scoren. Bovendien is het de plek bij<br />

Batibouw is de plek bij uitstek voor professionals om te netwerken en hun creativiteit en vindingrijkheid te delen.<br />

48 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Meer dan 350 exposanten gunnen de bezoekers een unieke blik op de innovaties in de interieur- en bouwsector.<br />

“Batibouw is<br />

een unieke<br />

vakbeurs waar<br />

bouwdromen<br />

groeien, evolueren<br />

en werkelijkheid<br />

worden”<br />

uitstek voor professionals om te netwerken en hun<br />

creativiteit en vindingrijkheid te delen. Zo vormt<br />

Batibouw een unieke vakbeurs waar bouwdromen<br />

groeien, evolueren en werkelijkheid worden.<br />

Meer dan 350 exposanten gunnen de bezoekers<br />

een unieke blik op de belangrijkste innovaties in<br />

de interieur- en bouwsector. Naast de stands van<br />

de exposanten zijn er twee specifieke zones ingericht.<br />

Enerzijds is er de Energy Solutions-zone, die<br />

een antwoord biedt op de energievraagstukken<br />

van vandaag. Anderzijds is er de Kitchen Experience,<br />

waarbij de nieuwste technologische snufjes<br />

voor de keuken worden voorgesteld en uitgetest.<br />

Gespecialiseerde adviseurs st<strong>aan</strong> professionals en<br />

particulieren bij en beantwoorden al hun vragen.<br />

Belgian Building Awards<br />

Behalve bouwen en verbouwen zet Batibouw<br />

ook onze Belgische architectuur in de kijker. De<br />

Belgian Building Awards bekronen verschillende<br />

architectenbureaus in acht categorieën: Rookie of<br />

The Year, Student Award, Private House, Residential<br />

Real Estate, Utility Award, Company Building<br />

Award, International Award en Pioneer Award. De<br />

winnaars worden op 22 februari bekendgemaakt.<br />

Batibouw Academy<br />

Een uiteenlopend <strong>aan</strong>bod van inspirerende conferenties,<br />

trendtalks, demonstraties en workshops:<br />

De toekomst van de bouwsector verzekeren?<br />

Ook daar zet Batibouw op in.<br />

Tijdens de Professionele Dag op 23 februari vindt het Bouwforum plaats met onder andere een<br />

verkiezingsdebat met verschillende partijvoorzitters.<br />

dat is in een notendop waar de Batibouw Academy<br />

om draait. Gedurende zeven dagen geven<br />

exposanten en experts boeiende seminaries rond<br />

onder andere premies, energie, budgetbeheer,<br />

wellness, alternatieve woonvormen en tuinarchitectuur.<br />

Zo zetten Floraliën Gent en Groenwand<br />

groene vingers <strong>aan</strong> het werk om de tuin van de<br />

toekomst te creëren of meer groen in het interieur<br />

te brengen. Of hoe (ver)bouw je zonder financiële<br />

kater? Julie en Sofie van <strong>Bouwen</strong> Binnen Budget<br />

geven al hun tips prijs. Daarnaast vertelt ervaringsdeskundige<br />

en ondernemer Cathy Camertijn<br />

van Hasta La Vista Tiny Home alles over het leven<br />

in een tiny house. Is het een tijdelijke trend of een<br />

fundamentele levensstijl? Ontdek het allemaal tijdens<br />

de Batibouw Academy.<br />

Batibouw voor professionals<br />

Op vrijdag 23 februari verwelkomt Batibouw iedereen<br />

uit de bouwsector voor de Professionele<br />

Dag. In Paleis 10 vindt het Bouwforum plaats,<br />

het congres over trends in de bouwsector. Het netwerk-<br />

en informatie-event, gehost door Embuild,<br />

brengt( verschillende partijvoorzitters samen voor<br />

een verkiezingsdebat over betaalbaar en duurzaam<br />

wonen, overheidsinvesteringen en <strong>aan</strong>trekkelijke<br />

bouwjobs. Boeiende gespreksstof en dus<br />

zeker een bezoekje waard.<br />

Inschrijven is verplicht, maar gratis via<br />

www.bouwforumconstruction.be. ❚<br />

PRAKTISCH<br />

Batibouw gaat door in Brussels Expo,<br />

meer bepaald in Paleizen 5, 6, 7, 9 en<br />

Patio. Van zaterdag 17 tot en met zondag<br />

25 februari 2024 van 10 tot 19 uur.<br />

Op vrijdag 23 februari is er de Professionele<br />

Dag en de nocturne tot 22 uur. Een<br />

absolute <strong>aan</strong>rader voor bouwprofessionals!<br />

Batibouw is gesloten op dinsdag 20<br />

en woensdag 21 februari. Tickets kosten<br />

15 euro, maar tot 12 januari koop je ze<br />

met een Early Bird-korting <strong>aan</strong> 12 euro.<br />

Info en tickets via www.batibouw.com.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 49


Nieuwpoort Residentie Portino<br />

50 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Residentie Portino Nieuwpoort<br />

ARCHITECTURALE ELEGANTIE<br />

AAN DE JACHTHAVEN<br />

Residentie Portino, gelegen in Nieuwpoort, is een exclusief appartementsgebouw met vijftien<br />

wooneenheden, die allemaal een prachtig uitzicht bieden op de jachthaven. Deze realisatie is<br />

bijzonder vanwege haar iconische architectuur. Ook de ligging <strong>aan</strong> het her<strong>aan</strong>gelegd wandelpad<br />

dicht bij Nieuwpoort-Stad en de zeedijk spreekt tot de verbeelding. <br />

Tekst Kris Vandekerckhove |<br />

Beeld POC Real Estate<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 51


enjoyconcrete.be<br />

A THING<br />

OF BEAUTY IS<br />

A JOY FOREVER<br />

AD-BA_vl<strong>aan</strong>deren-231205.indd 1 12/12/<strong>2023</strong> 09:12<br />

WWW.BOUWBEDRIJFBRYON.BE<br />

©timvandeveldephotography


Residentie Portino Nieuwpoort<br />

PARTICIPANTEN AAN HET WOORD<br />

ENJOY CONCRETE –<br />

ARCHITECTONISCH PREFABBETON<br />

Enjoy Concrete is een modern productiebedrijf dat de visies van<br />

architecten en bouwondernemingen tot leven wekt. Als toon<strong>aan</strong>gevende<br />

expert produceert het hoogwaardige, op maat gemaakte<br />

prefabelementen in architectonisch beton. Maarten Durnez,<br />

sales engineer bij Enjoy Concrete, legt uit dat de transformatie<br />

van de gevel naar prefabelementen in het geval van Portino in<br />

dialoog moest met de strakke architectuur van Govaert & Vanhoutte<br />

Architects. “Voor dit specifieke project was het essentieel<br />

om de verticale en horizontale accentlijnen te respecteren én<br />

te benadrukken. Bovendien is het uitstralen van massiviteit een<br />

kernaspect van eerlijke architectuur met beton. Dit leidde tot de<br />

productie van unieke elementen die buiten het standaard geometrische<br />

bereik van architectonisch beton vallen. De bijzondere<br />

afmetingen van deze elementen vereisten speciaal transport, dus<br />

de elementen moesten robuust zijn. Deze uitdagingen combineren<br />

met het integreren van technische systemen en het verbergen<br />

van complexe, EPB-<strong>aan</strong>vaarde bouwknopen voegde een<br />

extra laag toe <strong>aan</strong> de uitdaging van minimalistische architectuur<br />

in een moderne context. Tot slot was er de zoektocht naar de<br />

kleur. De architecten hadden namelijk puur beton voorzien, maar<br />

dat ging niet samen met alle klassieke (wit-rode) gebouwen in de<br />

buurt. Dus zochten én vonden we een nuance tussen wit en grijs.<br />

Noem het ‘kameleonbeton’. Bij droog en zonnig weer is het wit<br />

en als het donker en vochtig is grijs. Iedereen tevreden!”<br />

Alle appartementen bieden een prachtig uitzicht op de jachthaven.<br />

Het gebouw bestaat uit zes verdiepingen, waaronder een verdieping met faciliteiten<br />

zoals een wellnessruimte (sauna en koudwaterbad), garageboxen,<br />

bergingen en technische lokalen. De bovenliggende verdiepingen bieden<br />

plaats <strong>aan</strong> verschillende types appartementen, waaronder een penthouse,<br />

hoekappartementen met drie slaapkamers en doorloopappartementen met<br />

twee slaapkamers. Elk appartement is afgewerkt met materialen van topkwaliteit.<br />

Kortom: de bewoners kunnen er nog écht genieten van grote terrassen,<br />

ruime raampartijen en zonovergoten ruimtes.<br />

Creatie van een landmark<br />

Serge Tourlouse, senior projectleider bij projectontwikkelaar POC Real Estate:<br />

“Doorg<strong>aan</strong>s zoeken we voor onze projecten niet alleen de absolute topliggingen<br />

<strong>aan</strong> de Belgische kust, maar realiseren we ook markante architectuur<br />

én hoogwaardige afwerking. Portino voldoet op alle vlakken <strong>aan</strong> deze<br />

standaarden.”<br />

“De laatste twintig jaar was er langs de tramweg tussen Nieuwpoort-Bad en<br />

-Stad een ware metamorfose <strong>aan</strong> de gang. Een groot stuk grond op die locatie<br />

is reeds door POC Real Estate ontwikkeld. Op het eerste deel van die grond<br />

hebben we heel wat, eerder klassieke, villa-appartementen gezet. Witte gevel,<br />

rood dak. Wat heel populair is <strong>aan</strong> de Belgische kust. Maar voor het laatste<br />

stuk wilden we iets helemaal anders doen. Een gebouw waar je niet naast<br />

kan kijken en dat onmiddellijk opvalt door het smaakvolle uitzicht. Daarvoor<br />

werkten we samen met Govaert & Vanhoutte, het gerenommeerde architectenbureau<br />

uit Brugge. <br />

De vloeren en plafonds lopen naadloos door van binnen naar buiten en vormen<br />

dus één strak en homogeen vlak.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 53


Nieuwpoort Residentie Portino<br />

“Doordat er enorm veel glas in dit gebouw zit en de glaspartijen op hun beurt dan nog eens heel groot zijn, was het een hele uitdaging<br />

om de juiste glassamenstelling te vinden”, vertelt Serge Tourlouse.<br />

“Er kan geen gebouw meer gezet worden zonder speciale<br />

<strong>aan</strong>dacht voor duurzaamheid en milieuvriendelijke maatregelen.<br />

Residentie Portino is daarop geen uitzondering”<br />

“Wij bouwen je droom,<br />

samen met jou.”<br />

DAKWERKEN I CV I SANITAIR<br />

Van Severen N.V.<br />

Urselseweg 111 A I 9910 Aalter I 09 325 98 98 I www.vanseveren.be<br />

54 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Residentie Portino Nieuwpoort<br />

We kregen klanten over de vloer die specifiek op een dergelijke woonst<br />

<strong>aan</strong> het wachten waren. We trekken met deze projecten voornamelijk<br />

tweedeverblijvers <strong>aan</strong>, maar ook vaste bewoners zijn bij ons meer dan<br />

welkom, natuurlijk!”<br />

Naadloze strakheid<br />

“Het gebouw biedt bijzonder veel transparantie”, gaat Serge Tourlouse verder.<br />

“Elk appartement loopt door, van voor naar achter. We werkten overal met<br />

plafondhoge deuren. Ook de vloeren en plafonds lopen naadloos door van<br />

binnen naar buiten en vormen dus één strak en homogeen vlak. En door de<br />

grote raampartijen kan het licht letterlijk langs alle kanten binnenvallen.”<br />

“Voor de structuur en het zichtbeton werd Bouwbedrijf Bryon <strong>aan</strong>gesproken.<br />

De onderneming uit Leke is sterk gespecialiseerd in ronduit prachtig zichtbeton.<br />

Ze werken daarvoor gewoonlijk samen met Enjoy Concrete. Ook absolute<br />

toppers in hun vak en dus uitermate geschikt voor dit ambitieuze project.”<br />

Glas en groen<br />

Er kan geen gebouw meer gezet worden zonder speciale <strong>aan</strong>dacht voor duurzaamheid<br />

en milieuvriendelijke maatregelen. Residentie Portino is daarop<br />

geen uitzondering.<br />

Serge Tourlouse: “Doordat er enorm veel glas in dit gebouw zit en de glaspartijen<br />

op hun beurt dan nog eens heel groot zijn, was het een hele uitdaging<br />

om de juiste glassamenstelling te vinden. We werken doorheen het<br />

gebouw met een combinatie van dubbel en driedubbel glas. We hebben<br />

tevens ventilatie met warmterecuperatie en het maximum<strong>aan</strong>tal zonnepanelen<br />

voorzien. Ook <strong>aan</strong> de bewoners met een elektrische auto hebben we<br />

gedacht, want in de privégarages is het mogelijk om die auto in alle rust en<br />

veiligheid op te laden.” ❚<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer<br />

Architect<br />

Hoofd<strong>aan</strong>nemer(s)<br />

POC Real Estate (Roeselare)<br />

Govaert & Vanhoutte Architects (Sint-Andries)<br />

Bouwbedrijf Bryon (Diksmuide)<br />

PARTICIPANTEN AAN HET WOORD<br />

VAN SEVEREN – TECHNIEKEN,<br />

DAKWERKEN EN WATERDICHTING<br />

Sinds 1980 biedt installatie- en servicebedrijf Van Severen topkwaliteit,<br />

diepg<strong>aan</strong>de ervaring, gespecialiseerde kennis, vakbekwaamheid<br />

en onberispelijke service. Zo realiseert het op regelmatige<br />

basis indrukwekkende en prestigieuze projecten, zoals Residentie<br />

Portino in Nieuwpoort. David Vanaelst, projectleider SAN / CV:<br />

“Het is zeker niet de eerste keer dat we met deze bouwheer samenwerken.<br />

Zo deden we voor POC Real Estate ook onder andere<br />

twintig villa’s in De Zoute Schorre en Fort Graaf Jan (Knokke),<br />

appartementsgebouwen zoals Jan Turpin (Nieuwpoort), Midan<br />

(Knokke) enzovoort. Ze weten dan ook dat we alles opleveren tot<br />

in het kleinste gewenste detail. Voor Portino implementeerden we<br />

alle technieken, waaronder vloerverwarming in alle appartementen<br />

en een lucht-waterwarmtepomp voor het penthouse. Een specifieke<br />

vraag van de nieuwe eigenaar.”<br />

Christophe Flement, projectleider DAK / SAN: “Wij hebben van<br />

in het begin ook dakwerken in ons portfolio opgenomen. Voor dit<br />

project verzorgden we dat dus ook, plus de waterdichting van de<br />

terrassen en het dak. Een hele uitdaging, want het ontwerp is zeer<br />

minimalistisch, dus om dit tot in de puntjes verzorgd te realiseren,<br />

moet je toch iets kunnen.”<br />

“Bij ons is iedereen uiteraard welkom. Maar we zijn toch vooral<br />

thuis in de high-end projecten – lees: geen sleutel-op-de-deur. We<br />

bespreken alles van naaldje tot draadje met de klant en steken dan<br />

ook heel veel tijd in de voorbereiding. Enkel zo kom je tot hoogst<strong>aan</strong>de<br />

resultaten, tot ieders tevredenheid”, besluit gedelegeerd<br />

bestuurder Peter Van Severen.<br />

“We wilden een gebouw waar je niet naast kan kijken en dat onmiddellijk opvalt door het smaakvolle uitzicht”, zegt Serge Tourlouse.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 55


Nieuwpoort Residentie Portino<br />

UNIEK GEBRUIK VAN ZICHTBETON<br />

Residentie Portino is strak. Héél strak. Daar heeft het architecturale ontwerp alles mee te maken. Het gebouw <strong>aan</strong> de jachthaven in Nieuwpoort<br />

bestaat, qua zichtbare delen, voornamelijk uit glas en zichtbeton. Om dat laatste te realiseren volgens de visie van de architecten<br />

waren een heel specifiek bouwbedrijf en betonleverancier nodig …<br />

Tekst Kris Vandekerckhove |<br />

Beeld Bouwbedrijf Bryon<br />

Bouwbedrijf Bryon is gespecialiseerd in realisaties met geprefabriceerd zichtbeton, dat <strong>aan</strong> de hoogste esthetische eisen moet voldoen.<br />

56 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Residentie Portino Nieuwpoort<br />

Centraal <strong>aan</strong> de achtergevel zit een betonelement van 9,5 meter hoog en niet minder dan 23 ton zwaar.<br />

“De opdracht was om de constructie<br />

van het gebouw te realiseren met een<br />

minimum <strong>aan</strong> voegen”<br />

Tom Bryon, zaakvoerder bij Bouwbedrijf Bryon: “Wij zijn gespecialiseerd in realisaties met geprefabriceerd<br />

zichtbeton, dat <strong>aan</strong> de hoogste esthetische eisen moet voldoen. We werken daarvoor meestal samen met<br />

Enjoy Concrete. Er werd <strong>aan</strong> ons gevraagd om dit gebouw af te werken met zo weinig mogelijk voegen<br />

om de architectuur ten volle tot haar recht te laten komen. Het logische gevolg daarvan is dat we met<br />

heel grote elementen hebben gewerkt. Centraal <strong>aan</strong> de achtergevel zit zelfs een betonelement van 9,5<br />

meter hoog en niet minder dan 23 ton zwaar. Dit element werd horizontaal vervoerd, om het vervolgens<br />

met twee kranen te kantelen in de lucht. Om een gebouw te omhullen met prefabelementen moet er<br />

uiteraard heel nauwkeurig gewerkt worden bij zowel de leverancier als op de werf. En dan spreken we<br />

niet over centimeters, maar millimeters!”<br />

Nagespannen beton en slanke staalkolommen<br />

“Voor de vloerplaat van het penthouse werd dan weer gewerkt met een betonplaat in naspanning”,<br />

gaat Tom Bryon verder. “Om een panoramisch zicht op de jachthaven te creëren, werden draagmuren<br />

en kolommen zoveel mogelijk vermeden. Bij nagespannen beton worden de vloerplaten eerst bekist en<br />

worden er naast de conventionele wapening ook HDPE-buizen (kunststof) met daarin kabelstrengen<br />

volgens een bepaald patroon ingebetonneerd. Na het uitharden van het beton worden de strengen op<br />

spanning gebracht door middel van vijzels. Na het ontkisten is het meestal surreëel wat voor uitkragingen<br />

met deze techniek gerealiseerd kunnen worden. Ze wordt vaak toegepast in gebouwen waar grote<br />

overspanningen en slanke constructies gewenst zijn, zoals hier. Tot slot werkten we met metalen kolommen<br />

in vol staal om alles zo slank en strak mogelijk te houden. Die zijn namelijk slechts 8 centimeter<br />

breed, waar ze normaal – bij hol staal – dubbel zo dik zijn. Kortom: een uitdagend, maar voldoening<br />

gevend project”, aldus Tom Bryon. ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 57


SERIOUSLY<br />

REM<br />

ARK<br />

ABLE<br />

Glasbouwmeesters<br />

Industriel<strong>aan</strong> 4C | 8820 Torhout | T +32 (0)50 21 26 90 | info@topglass.be | www.topglass.be


Residentie Portino Nieuwpoort<br />

EENVOUD IN ARCHITECTUUR, COMPLEXE UITVOERING<br />

Het design van Residentie Portino valt op door de uitzonderlijke transparantie. Deze indruk wordt verder benadrukt door de royale glazen<br />

balustrades die elk appartement zonder visuele obstakels laten baden in natuurlijk licht, vanuit elke richting. Het selecteren en installeren<br />

van deze omvangrijke raampartijen was een uitdaging, die tot een goed einde werd gebracht door Topglass uit Torhout.<br />

Tekst Kris Vandekerckhove |<br />

Beeld POC Real Estate<br />

Xavier Goethals, Operational Manager bij Topglass:<br />

“We kunnen uitpakken met een vrij uniek<br />

procedé: glas klemmen in beton voor de balustrades.<br />

Hiervoor hebben we heel nauw samengewerkt<br />

én meegedacht met het architectenbureau.<br />

Om het geheel er zo strak mogelijk te laten uitzien,<br />

lieten we de producenten van het prefabbeton<br />

uitsparingen voorzien. Daarin klemden we<br />

dan de glaspartijen. We zorgden er bovendien<br />

voor dat het geheel volledig waterdicht opgegoten<br />

werd met een speciale substantie. Dat ziet er<br />

nu allemaal strak en eenvoudig uit, maar het had<br />

best wel wat voeten in de aarde. Een algemene<br />

regel is: hoe eenvoudiger de architectuur, hoe<br />

complexer de uitvoering.”<br />

Zwaar én fijn werken<br />

Michaël Vandaele, zaakvoerder bij Topglass: “We<br />

gebruikten DG41-folie om delaminatie – het<br />

loskomen van de PVB-laag tussen de glasbladen<br />

– tegen te g<strong>aan</strong>. Zo moet je geen bovenprofiel<br />

meer gebruiken en het kan perfect tegen<br />

rechtstreeks uv-licht en vocht. Het glas zelf was<br />

1212.2. Dat is iets dikker dan gebruikelijk, maar<br />

nodig gezien de glashoogtes en de weersomstandigheden<br />

<strong>aan</strong> de kust.”<br />

“Op de derde verdieping, <strong>aan</strong> de achtergevel, hebben<br />

we glaspanelen van niet minder dan 1,60<br />

meter hoog geplaatst. Die panelen wegen zomaar<br />

eventjes 240 kilogram per stuk. In dergelijke<br />

weersomstandigheden was dat een huzarenstukje.<br />

Op dit project zijn we echt heel trots. Het was<br />

uitdagend, maar het eindresultaat mag er zeker<br />

zijn”, concludeert Xavier Goethals. ❚<br />

“Op dit project zijn we echt heel trots. Het<br />

was uitdagend, maar het eindresultaat<br />

mag er zeker zijn”<br />

Op de derde verdieping, <strong>aan</strong> de achtergevel, werden<br />

glaspanelen van niet minder dan 1,60 meter hoog geplaatst.<br />

Het glas is 1212.2, iets dikker dan gebruikelijk, maar nodig gezien de glashoogtes en de weersomstandigheden <strong>aan</strong> de kust.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 59


Tessenderlo Essec Group<br />

CIRCULAIRE HOOFDZETEL<br />

ONDERSTREEPT AMBITIES VAN<br />

ICT- EN COMMUNICATIESPECIALIST<br />

In september nam Essec Group zijn nieuwe hoofdkwartier in Tessenderlo in gebruik. Het werd een vooruitstrevend project dat circulariteit<br />

ademt, in elke uithoek van het gebouw en op meerdere vlakken. De ruimtelijke indeling kan gemakkelijk worden <strong>aan</strong>gepast, het ontwerp laat<br />

toekomstige uitbreidingen toe en er zijn heel wat circulaire afwerkingsmaterialen en -technieken toegepast.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld La-par (Laura Paredis)<br />

60 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Essec Group Tessenderlo<br />

Met bijna vijftig jaar ervaring op de teller, een honderdtal deskundige medewerkers<br />

en een ruime expertise in quasi elke discipline van de communicatietechnologie<br />

is Essec Group een gekende naam bij bedrijven, de zorgsector<br />

(via dochteronderneming Indigo Care), overheden én particulieren. Nadat de<br />

onderneming een kwarteeuw resideerde <strong>aan</strong> de Schoebroekstraat in Paal-<br />

Beringen, was ze toe <strong>aan</strong> een grotere vestiging. Deze verrees langs de Hyundail<strong>aan</strong><br />

in Tessenderlo, op een steenworp van de E313. De nieuwe hoofdzetel<br />

van Essec Group heeft een oppervlakte van 3500 m² en bestaat uit vier bovengrondse<br />

bouwlagen, die hoofdzakelijk dienstdoen als kantoorruimte (650<br />

m² per verdieping). Op het gelijkvloers en de eerste verdieping is ook nog een<br />

ruime zone ingevuld als magazijn.<br />

Strakke, minimalistische uitstraling<br />

Voor het ontwerp van zijn nieuwe hoofdkwartier ging Essec Group <strong>aan</strong>kloppen<br />

bij CLVR (uit te spreken als ‘clever’). Het architecturale concept<br />

is al even slim en doordacht als de naam van dit Lummense bureau. “De<br />

geschrankte volumewerking gaat uit van een subtiele verweving van beide<br />

gebouwfunctionaliteiten – kantoren en magazijn – zodat het bouwvolume<br />

<strong>aan</strong>voelt als één dynamisch geheel met een strakke, minimalistische uitstraling”,<br />

vertelt projectarchitect Dorien Abts. “Die naadloze overgang wordt<br />

extra verstrekt door het materiaalgebruik (hoofdzakelijk architectonisch<br />

beton en veel glas). Daarnaast hebben we gestreefd naar een zo efficiënt<br />

mogelijke verhouding tussen verticaal en horizontaal ruimtegebruik. Via<br />

een drempelloze <strong>aan</strong>sluiting tussen binnen- en buitenruimtes hebben we<br />

maximaal ingespeeld op het comfort en het welzijn van de gebruikers.”<br />

Flexibele invulling en uitbreidingsmogelijkheden<br />

Wat het nieuwe hoofdkwartier van Essec Group extra bijzonder maakt, is dat<br />

het circulair is opgebouwd. “De bouwheer was op zoek naar een grotere thuisbasis<br />

met een flexibele ruimte-invulling en voldoende toekomstige uitbreidingsmogelijkheden.<br />

Dergelijke eisen komen maximaal tot hun recht binnen<br />

het circulaire gedachtegoed”, legt Dorien Abts uit. <br />

De nieuwe hoofdzetel van Essec<br />

Group heeft een oppervlakte<br />

van 3500 m² en bestaat uit vier<br />

bovengrondse bouwlagen.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 61


Tessenderlo Essec Group<br />

Aan bruikbare ruimte en natuurlijke lichtinval is geen gebrek in het fraaie kantoorgedeelte.<br />

IJZERSTERK IN<br />

ALUMINIUM RAMEN,<br />

DEUREN EN GEVELS<br />

Fotografie: Marble Moon<br />

Alulim bv | Nijverheidsl<strong>aan</strong> 1563, 3660 oudsbergen | +32 (0)89 30 83 37 | info@alulim.be | www.alulim.be<br />

62 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE<br />

00038484001 - ALULIM.indd 1 18-12-<strong>2023</strong> 15:53


Essec Group Tessenderlo<br />

PARTICIPANTEN AAN HET WOORD<br />

ALULIM – ALUMINIUM<br />

BUITENSCHRIJNWERK<br />

De geschrankte volumewerking gaat uit van een subtiele verweving van beide<br />

gebouwfunctionaliteiten, zodat het complex <strong>aan</strong>voelt als één dynamisch geheel<br />

met een strakke, minimalistische uitstraling.<br />

“Door met een betonnen draagstructuur met paddenstoelvloeren en vaste<br />

kernen te werken, waarin we op iedere verdieping de functionele ruimtes<br />

groepeerden (verticale circulatie, technische lokalen, sanitair, archieven …),<br />

creëerden we in de eerste plaats zo veel mogelijk bruikbare ruimte. Vervolgens<br />

kwam het erop <strong>aan</strong> om deze flexibel in te delen. Zo kunnen er later, dankzij<br />

een doordachte indeling van steunkolommen en demonteerbare binnenwanden,<br />

meerdere herinrichtingen plaatsvinden zonder dat er ingrijpende werken<br />

nodig zijn. Aan de niet-kantoorzijde van het perceel hebben we bewust plaats<br />

voorzien voor een eventuele uitbreiding van het magazijn. Ook iedere vierkante<br />

meter buitenruimte is optimaal benut, zonder alternatieve toekomstige<br />

invullingen uit te sluiten. Zo doet het dak van het magazijn vandaag dienst<br />

als dakterras in het verlengde van het kantoor en heeft iedere overkragende<br />

verdieping een functie, van bouwkundige zonwering tot balkon.”<br />

Aanpasbare technieken en afwerkingsmaterialen<br />

Dankzij deze specifieke architecturale en constructieve benadering moet het<br />

betonnen skelet van het bouwvolume minstens 150 jaar kunnen meeg<strong>aan</strong>.<br />

“Andere voorbeelden van doordachte circulaire ingrepen zijn de veelzijdige<br />

technieken die we integreerden in het gebouw, zoals de mogelijkheid tot<br />

simult<strong>aan</strong> verwarmen en koelen dankzij een driepijps warmtepompsysteem<br />

met warmterecuperatie, <strong>aan</strong>gevuld met een lucht-luchtwarmtepomp op iedere<br />

verdieping (die afzonderlijke energiemonitoring toelaat), een vraaggestuurd<br />

ventilatiesysteem D en zonnepanelen op de daken. Luchtkanalen<br />

en andere technische componenten hebben we in het zicht gelaten,<br />

zodat ze makkelijk kunnen worden <strong>aan</strong>gepast in het kader van ruimtelijke<br />

wijzigingen”, zegt Dorien Abts. “De verhoogde vloeren laten eenvoudige<br />

<strong>aan</strong>passingen <strong>aan</strong> de onderliggende bekabeling toe. Ze zijn afgewerkt met<br />

tapijttegels die voor 65 % uit hernieuwbare materialen best<strong>aan</strong> en linoleum,<br />

dat voor 97 % uit hernieuwbare materialen bestaat en ook volledig<br />

recycleerbaar is. De spuitpleister die werd toegepast voor de thermische en<br />

akoestische isolatie is op zijn beurt voor 80 % vervaardigd uit gerecycleerd<br />

materiaal. Afgezien van de spuitpleister en de vloerzone in de inkomhal en<br />

vaste kernen zijn alle afwerkingsmaterialen <strong>aan</strong>gebracht met behulp van<br />

droge verbindingen. Ook de buitenschil van het gebouw kan makkelijk in<br />

een nieuw kleedje worden gestoken dankzij de demonteerbare aluminium<br />

gordijngevel met standaardmaat van 120 cm en de dito betonnen gevelpanelen.<br />

De nieuwe hoofdzetel van Essec Group is met andere woorden klaar<br />

voor een lang en gelukkig leven!” ❚<br />

De nieuwe hoofdzetel van Essec Group in Tessenderlo is een lust<br />

voor het oog. Al wat glas is <strong>aan</strong> de gevel is geplaatst door Alulim<br />

uit Oudsbergen, een gerenommeerde specialist op het vlak van<br />

aluminium buitenschrijnwerk. “We hebben er met gordijngevelprofielen<br />

van Schüco gewerkt”, vertelt Wouter Peerlings. “Aangezien<br />

er een strakke planning voor de ruwbouw werd vooropgesteld,<br />

hebben we alles op basis van de plannen geproduceerd. Dat vergt<br />

natuurlijk een piekfijne coördinatie met de andere betrokken partijen,<br />

maar dat is hier prima verlopen. We zijn op dit vlak dan ook niet<br />

<strong>aan</strong> ons proefstuk toe, want we pasten deze manier van werken<br />

eerder ook al toe voor een project van KU Leuven. Het eindresultaat<br />

is prachtig. We zijn trots dat we ons steentje konden bijdragen<br />

<strong>aan</strong> de realisatie van een zeer <strong>aan</strong>gename werkomgeving. Alulim<br />

gaat geen uitdaging uit de weg. Projecten zoals deze zijn een kolfje<br />

naar onze hand. Een andere mooie referentie van dezelfde grootteorde<br />

is woonzorgcentrum Het Perrehof in Peer. Van productie<br />

op maat over assemblage in ons eigen atelier tot de plaatsing van<br />

het aluminium buitenschrijnwerk met accessoires zoals screens en<br />

vliegenramen: we doen alles in eigen beheer en voeren projecten<br />

uit in heel België. Zeker voor projecten met een hogere moeilijkheidsgraad<br />

zijn bouwheren, architecten en <strong>aan</strong>nemers bij ons <strong>aan</strong><br />

het juiste adres!”<br />

Luchtkanalen en andere technische componenten zijn in het zicht gelaten, zodat<br />

ze makkelijk kunnen worden <strong>aan</strong>gepast in het kader van ruimtelijke wijzigingen.<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer<br />

Architect<br />

Hoofd<strong>aan</strong>nemer(s)<br />

Essec Group (Tessenderlo)<br />

CLVR Architecten (Lummen)<br />

Cordeel (Temse)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 63


Passendale Notariaat Denoo & Deconynck<br />

MONOLITHISCH VOLUME MET SPEELSE<br />

CONTOUREN EN WARME AFWERKING<br />

Het hedendaagse concept sluit <strong>aan</strong> bij de visie en ambitie van het notariaat.<br />

In Passendale verrees dit gloednieuwe notariaat. De nieuwbouw<br />

combineert speelse vormen met een strakke belijning, wat tot een<br />

atypisch resultaat leidt. Binnen is gekozen voor warme kleuren die<br />

de sereniteit van het kantoor benadrukken. Het perceel is verder<br />

afgewerkt met een groen- en waterpartij en een ruime parking voor<br />

medewerkers en cliënten.<br />

Tekst Laureline Vansteenkiste |<br />

Beeld F.c. lama<br />

Langs een invalsweg naar de dorpskern van Passendale prijkt een opvallend<br />

notariaat, op een bijzonder perceel dat gekenmerkt wordt door zijn diepte en<br />

niet-evenwijdige perceelsgrenzen. Deze nieuwbouw moet de ambitie van het<br />

team bestendigen. “De notaris contacteerde ons omdat hij in het voormalige<br />

notariaat de groei van zijn kantoor niet kon realiseren”, legt Thibaut Debucquoy<br />

van bouwcoördinator Habitar uit. “Hoog tijd dus voor een hedendaags<br />

concept in lijn met zijn visie en ambitie. Het perceel in de Statiestraat bleek<br />

de geknipte plek, met voldoende plaats voor een ruime nieuwbouw en een<br />

buitenomgeving met parkeergelegenheid en groen<strong>aan</strong>leg.”<br />

“De ligging en de contouren<br />

van het perceel bepaalden<br />

de volumetrie van ons<br />

concept, met een<br />

verrassende, atypische<br />

vormgeving als resultaat”<br />

Eigenzinnige contouren<br />

In het nieuwbouwkantoor streefde de notaris niet alleen naar voldoende werkruimte<br />

voor zijn medewerkers, maar ook naar een warme, discrete omgeving<br />

om cliënten zo optimaal mogelijk te ontvangen. Voor het ontwerpt klopte<br />

64 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Notariaat Denoo & Deconynck Passendale<br />

Habitar <strong>aan</strong> bij MARKLAND architecten, een Link Lab Member. Architect<br />

Steven Vanwildemeersch: “De ligging en de contouren van het perceel, in<br />

volle lintbebouwing, bepaalden de volumetrie van ons concept. Het kantoor<br />

is een <strong>aan</strong>eenschakeling van drie volumes, met een dakhelling die naar de<br />

buurt verwijst en een zijgevel met verschillende knikken die de hoek in de<br />

perceelgrens weerspiegelt. De vormgeving is verrassend en atypisch, met een<br />

benedenverdieping die dieper is dan het bovenste gedeelte.” Het gelijkvloers<br />

is zo’n 20 meter diep en omvat alle publieke functies van het notariaat. Op<br />

de eerste verdieping zit het archief en is er plaats voor bijkomende kantoorruimtes.<br />

Daarachter ligt een omsloten dakterras. Verder is het mogelijk om<br />

onder het dak een studio in te richten.<br />

Warm materiaalpalet<br />

De voorzijde van het gebouw is bewust strak opgevat, al wilde het bouwteam<br />

geen blinde gevel. “We hebben de typische opbouw omgedraaid”, licht<br />

Steven Vanwildemeersch toe. “Het gelijkvloers is gesloten <strong>aan</strong> de straatkant,<br />

maar open naar de zij- en achterkant toe. Op de eerste verdieping geeft de<br />

grote raampartij over haar volledige lengte uit op de straat. Erachter zit een<br />

vide voor voldoende lichtinval. Zo garanderen we de discretie van het kantoor,<br />

maar is het toch niet volledig afgesloten van de omgeving.”<br />

Het dak en de gevel zijn qua tint toon op toon gebouwd, waardoor het<br />

geheel zeer monolithisch oogt. De fijne detaillering met zinken afwerking<br />

<strong>aan</strong> de dakranden, de vlakke pan en lange platte verlijmde gevelsteen<br />

combineert mooi met het brons geanodiseerde schrijnwerk. De nieuwbouw<br />

getuigt van een warm materiaalpalet, dat ook binnen terug te vinden is.<br />

De <strong>aan</strong>dacht voor de context beperkt zich trouwens niet tot de vorm en<br />

afwerking, maar is ook doorgetrokken naar de buitenomgeving. Thibaut<br />

Debucquoy vult <strong>aan</strong>: “Achter de nieuwbouw bevinden zich een ruime<br />

parkeerhaven en een tuin met waterpartij. <br />

PARTICIPANTEN AAN HET WOORD<br />

POLAR EXPERTS – KLIMATISATIE EN<br />

HYGIËNISCHE VENTILATIE<br />

Voor het notarisproject in Passendale schakelde bouwcoördinator<br />

Habitar zijn vertrouwde HVAC-partner Polar Experts in. De specialist<br />

uit Zwevezele voert uiteenlopende opdrachten uit in residentiële<br />

gebouwen, kantoren en bedrijfspanden. In dit notariaat<br />

nam Polar Experts de koeling, verwarming en hygiënische ventilatie<br />

voor zijn rekening. “De functionaliteit van het kantoor en de<br />

nauwe samenhang tussen de luchttechniek en de esthetiek waren<br />

bepalend voor ons voorstel”, vertelt zaakvoerder Sigurd Van<br />

Der Straeten. “In een notariaat is discretie bijzonder belangrijk. Bij<br />

onze oplossing st<strong>aan</strong> een hoge graad van comfort, een minimale<br />

geluidsdruk en geen overspraak dan ook centraal. De luchttechnische<br />

elementen werken uiterst stil. Daarnaast kunnen de verschillende<br />

zones in het kantoor individueel <strong>aan</strong>gestuurd worden voor<br />

een optimaal binnenklimaat.” Om tot zo’n doordacht systeem te<br />

komen, moeten alle betrokken partners op één lijn zitten. “Dat was<br />

hier absoluut het geval”, benadrukt Van Der Straeten. “We werkten<br />

vlot samen met de ontwerpers van Coopman Interieur. Ze begrepen<br />

ook het belang van een goede integratie tussen de technische<br />

specificaties en het interieur van het kantoor. Zoals bij elk project<br />

legden we duidelijk de impact van bepaalde keuzes uit, zodat de<br />

klant weet wat de installatie <strong>aan</strong>kan. Zo halen de gebruikers het<br />

beste uit hun oplossing.”<br />

Zowel buiten als binnen is gekozen voor een warm materialenpalet.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 65


PASSENDALE - OOSTENDE<br />

www.coopmaninterieur.be<br />

UW HVAC SPECIALIST<br />

Innovatieve technologie voor uw comfort met service<br />

door onze gecertificeerde techniekers<br />

Schoolstraat 37, 8750 Zwevezele<br />

Tel: 051/69.55.09<br />

Email: info@polarexperts.be<br />

www.polarexperts.be


Notariaat Denoo & Deconynck Passendale<br />

PARTICIPANTEN AAN HET WOORD<br />

COOPMAN INTERIEUR –<br />

INTERIEURINRICHTING<br />

De fijne detaillering met zinken afwerking, vlakke pan en lange platte verlijmde<br />

gevelsteen combineert mooi met het geanodiseerde bronzen schrijnwerk.<br />

Bij de realisatie van het nieuwe notariaat in Passendale stond<br />

Coopman Interieur in voor het uitwerken en plaatsen van al het<br />

vaste meubilair, de deuren en de houten en glazen wanden. Notelaar<br />

vormt de hoofdtoon in dit authentieke interieur. “De centrale<br />

kern in het notariaat trekt alle <strong>aan</strong>dacht met ingewerkte deuren<br />

in deze warme houtsoort”, vertelt zaakvoerder Bart Coopman.<br />

“Het was een echt huzarenstukje om de nerfrichting van het hout<br />

verticaal te laten doorlopen en het geheel zo harmonieus af te<br />

werken.” Voor Coopman Interieur was net die uitdaging het fijne<br />

<strong>aan</strong> deze opdracht. Het familiebedrijf, eveneens uit Passendale,<br />

staat bekend om zijn precisiemaatwerk. “In de ontvangstruimte<br />

sluit een tafel in travertin knap <strong>aan</strong> op de wand in notelaar. Het<br />

interieur krijgt zo een serene toets. Voor de glazen wanden stemden<br />

we de bronskleur af op het buitenschrijnwerk. Verder zijn de<br />

ruimtes opgesplitst door mooie akoestische wanden.” Nog voor<br />

de start van het project besliste de notaris dat Coopman Interieur<br />

de inrichting voor zijn rekening mocht nemen. “Door onze lokale<br />

verankering is het notariaat vertrouwd met onze manier van werken.<br />

De samenwerking met Habitar en MARKLAND architecten<br />

was een primeur, maar verliep heel vlot. We zijn blij dat we het<br />

vertrouwen kregen voor deze opdracht en zijn bijzonder trots op<br />

het eindresultaat.”<br />

De inplanting met de grassen en het groen rondom breekt het strakke volume<br />

van de nieuwbouw. Bovendien creëert dit een ontspannen sfeer voor<br />

de werknemers.”<br />

Coopman Interieur nam de binnenafwerking voor zijn rekening: er is veel gewerkt<br />

met notelaar, wat voor een serene toets zorgt.<br />

Sereen interieur<br />

Beslotenheid en vertrouwelijkheid zijn belangrijk in een notariaat. Daarom<br />

ging er extra <strong>aan</strong>dacht naar de akoestiek. “De spanplafonds zijn voorzien van<br />

akoestische isolatie en qua vloerbekleding viel de keuze op tapijttegels. Alle<br />

ruimtes zijn afgewerkt met gordijnen. Zo minimaliseren we de geluidsimpact”,<br />

aldus Thibaut Debucquoy. “Het is er comfortabel vergaderen of overleggen<br />

met collega’s of cliënten. Coopman Interieur nam de binnenafwerking voor<br />

zijn rekening en voerde die bijzonder kwalitatief uit. Er is veel gewerkt met<br />

notelaar, wat voor een serene toets zorgt.”<br />

Thibaut Debucquoy en Steven Vanwildemeersch blikken terug op een <strong>aan</strong>gename<br />

samenwerking: “Het was een leuk traject dat heel soepel verliep. We<br />

kregen veel vrijheid om het concept vorm te geven en er onze eigen stempel<br />

op te drukken. Zowel voor het interieur als het exterieur. Alle betrokken partijen<br />

zaten op dezelfde golflengte en dat creëerde een bijzondere dynamiek.<br />

Dit notariaat is een knap referentieproject dat we met plezier <strong>aan</strong> onze klanten<br />

voorleggen.” ❚<br />

De mooie inplanting met de grassen en de waterpartij breekt het strakke volume<br />

en creëert een ontspannen sfeer voor de werknemers.<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer<br />

Architect<br />

Bouwcoördinator<br />

Notariaat Ruben Denoo (Zonnebeke)<br />

MARKLAND architecten (Kortrijk)<br />

Habitar (Westrozebeke)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 67


Nieuwe compacte wiellader kan<br />

pronken met unieke kenmerken<br />

Bobcat breidt het assortiment compacte wielladers uit met een nieuw model: de L95. Net als de L75 en de L85, die in 2020 en 2021 geïntroduceerd<br />

werden, beschikt dit nieuwe premiummodel over een handige combinatie van groot vermogen, intuïtieve bediening, comfort<br />

voor de bestuurder, gebruiksgemak en compatibiliteit voor veel verschillende <strong>aan</strong>bouwdelen. Aan de L95 zijn nieuwe functies toegevoegd,<br />

die het resultaat zijn van feedback van klanten. Deze vernieuwingen worden ook doorgevoerd in de L75 en L85, die vanaf 2024 worden<br />

geproduceerd. De L95 is bij uitstek geschikt voor werk in de bouw, de groenvoorziening, verhuur, industrie, afvalverwerking, recycling,<br />

wegwerkzaamheden, sneeuwruimen, landbouw en onderhoud.<br />

Tekst en beeld Bobcat België<br />

“De L95 staat garant voor krachtige prestaties dankzij de combinatie van de<br />

sterke Bobcat 75 pk-motor, het hydraulische systeem en een topsnelheid van<br />

40 km/u”, zegt Jiri Karmazin, Loaders Product Manager bij Bobcat. “Net als<br />

de L75 en de L85 is dit model uitgerust met een ruime, comfortabele cabine.<br />

De machine biedt een grote stabiliteit en veel hefvermogen met indrukwekkende<br />

uitbreek-, duw- en trekkrachten. Ze kan werken met een uitgebreid assortiment<br />

Bobcat-<strong>aan</strong>bouwdelen. Het verbeterde systeem voor automatische<br />

rijregeling beschermt de bestuurder tegen schokken op oneffen terrein.”<br />

Topsnelheid van 40 km/u<br />

De bestuurder kan de L95 nu in stilstand doorschakelen van de eerste naar<br />

de tweede versnelling. De machine kan daarin rijden met een topsnelheid van<br />

40 km/u, wat haar bereik op de werklocatie vergroot en <strong>aan</strong>vullend transport<br />

op een vrachtwagen overbodig maakt. Deze hogere snelheid biedt mogelijkheden<br />

voor meer productiviteit en draagt ook bij <strong>aan</strong> een beter gebruik van<br />

de machine voor de dagelijkse werkzaamheden.<br />

Slim en intuïtief<br />

Zelfs onervaren bestuurders kunnen snel met de L95 <strong>aan</strong> de slag dankzij<br />

de intuïtieve bediening, de Flex Drive van Bobcat met de functie voor automatisch<br />

stationair draaien en veel extra veiligheidsfuncties. Bovendien is de<br />

machine uitgerust met automatische parkeerrem- en hellingsassistentiefuncties,<br />

zodat de parkeerrem op de L95 automatisch wordt in- en uitgeschakeld<br />

wanneer dat nodig is. Deze kenmerken, die al bekend zijn uit de automobielindustrie,<br />

zijn uniek voor dit type machine.<br />

Jiri Karmazin voegt hier<strong>aan</strong> toe: “In de L95 introduceren we enkele functies<br />

die nieuw zijn in de branche om het gebruiksgemak verder te verbeteren. De<br />

joystick is nu geïntegreerd in de leuningen van de geveerde stoel, zodat de bestuurder<br />

prettig en in alle comfort kan werken. De bedieningselementen zijn<br />

zo op de joystick geplaatst dat ze ook <strong>aan</strong> het einde van een lange werkdag<br />

nog eenvoudig en comfortabel kunnen worden bediend. Op basis van feedback<br />

van klanten hebben we de reactietijd voor vooruit- en achteruitrijden<br />

samen met de functie voor heffen en kippen verbeterd om de productiviteit te<br />

verhogen en bestuurderservaring te optimaliseren.”<br />

Eersteklas comfort<br />

In functie van het beste comfort en een veilige, maar eenvoudige bediening is<br />

de L95 ontworpen rondom de bestuurder. De cabine beschermt de bestuurder<br />

volledig met FOPS-niveau II en hij kan gemakkelijk in- en uitstappen dankzij<br />

“De L95 staat garant voor<br />

krachtige prestaties dankzij de<br />

combinatie van de sterke Bobcat<br />

75 pk-motor, het hydraulische<br />

systeem en een topsnelheid van<br />

40 km/u”, zegt Jiri Karmazin.<br />

68 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


“We introduceren enkele<br />

functies die nieuw zijn<br />

in de branche om het<br />

gebruiksgemak verder te<br />

verbeteren”<br />

bestuurder op het 5”-leddisplay door de instellingen van de L95 navigeren en<br />

deze bevestigen. Daarmee kan hij ook snel overschakelen naar het beeld van<br />

de achteruitkijkcamera. Alle schermen voor belangrijke informatie en instellingen<br />

van de machine worden beheerd met de jog-shuttle.<br />

De L95 is bij uitstek geschikt voor werk in de bouw, de groenvoorziening, verhuur,<br />

industrie, afvalverwerking, recycling, wegwerkzaamheden, sneeuwruimen,<br />

landbouw en onderhoud. (Beeld: Tomas Hercog)<br />

twee treden. Ook tijdens lange dagen blijft het werk <strong>aan</strong>genaam dankzij een<br />

volledig instelbare en verwarmde luxestoel, het HVAC-systeem en de stuurkolom<br />

die in twee richtingen verstelbaar is. Uitstekend zicht op de omgeving is<br />

gegarandeerd door een volledig glazen deur en krachtige ledverlichting. De<br />

bestuurder houdt via de DAB+-radio en de functie voor handsfree telefoneren<br />

altijd contact met de buitenwereld.<br />

De bedieningselementen zijn zo geplaatst dat de L95 eenvoudig en comfortabel<br />

kan worden bediend, hoelang de werkdag ook duurt. De bedieningselementen<br />

voor differentieelblokkering, turtle/rabbitmodus, giekzweefstand en<br />

regeling van het hulphydrauliekdebiet bevinden zich allemaal binnen handbereik<br />

van de bestuurder, boven op de joystick. Met de jog-shuttle kan de<br />

De bedieningselementen zijn zo geplaatst dat de L95 eenvoudig en comfortabel<br />

kan worden bediend, hoelang de werkdag ook duurt. (Beeld: Tomas Hercog)<br />

Een echt multifunctionele machine<br />

De L95 is standaard uitgerust met een nieuw en verbeterd Power Quick-Tachsysteem,<br />

dat compatibel is met standaardkoppelsystemen die populair zijn<br />

in de branche. De Power Quick-Tach is <strong>aan</strong>gepast om het <strong>aan</strong>sluiten van de<br />

hydraulische koppelingen te vereenvoudigen en deze beter te beschermen,<br />

met name voor het verwisselen van <strong>aan</strong>bouwdelen. Daarnaast heeft de machine<br />

de meest recente versie van de Bob-Tach-adapter voor installatie van<br />

goedgekeurde Bobcat-<strong>aan</strong>bouwdelen. Het Power Bob-Tach-systeem is leverbaar<br />

als optie.<br />

Voor werk met high-flow <strong>aan</strong>bouwdelen, zoals sneeuwfrezen en keerbezems,<br />

kan de L95 worden uitgerust met een high-flowoptie, die een hydraulisch debiet<br />

van 100 l/min levert. Voor nog betere prestaties van high-flow <strong>aan</strong>bouwdelen<br />

heeft Bobcat de druk verhoogd van 200 naar 225 bar. Deze wijziging<br />

vermindert tevens de tijd voor automatisch smoren van het motorvermogen<br />

met 50 %. Deze functie is bedoeld om hydraulische onderdelen te beschermen<br />

als de machine koud is.<br />

Een ander uniek kenmerk van de L95 is de geavanceerde bediening van de<br />

<strong>aan</strong>bouwdelen. Met dit revolutionaire systeem kan de bestuurder met één<br />

druk op de knop overschakelen op een alternatief bedieningspatroon voor<br />

de machine. Dit maakt het mogelijk om het motortoerental, het maximale<br />

hulphydrauliekdebiet en de rijsnelheid van de machine onafhankelijk van elkaar<br />

te regelen. Dankzij de zevenpolige connector kan de bestuurder zelfs de<br />

meest ingewikkelde <strong>aan</strong>bouwdelen intuïtief en doeltreffend bedienen.<br />

Beste support in de markt<br />

Zoals voor alle Bobcat-producten is de aftermarketsupport van Bobcat beschikbaar<br />

via het uitgebreide dealernetwerk. De machine heeft één enkel<br />

punt voor het onderhoud van de machine en de motor en dankzij Machine<br />

IQ, het telematicasysteem van Bobcat, is het mogelijk om de staat van de<br />

machine vanop afstand op te volgen. ❚<br />

BEKNOPTE SPECIFICATIES VAN DE L95<br />

Standaardbak: 0,8 of 1,0 m³<br />

Productlijn bakken: 0,6 - 1,5 m³<br />

Bedrijfsgewicht:<br />

5376 kg<br />

Hefhoogte:<br />

3275 mm<br />

Hoogte van de cabine:<br />

2522 mm<br />

Motorvermogen:<br />

56 kW (75 pk)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 69


Jij bent een<br />

klasse apart<br />

Op werk, maar ook thuis ga jij altijd een paar stappen verder;<br />

weg van de geb<strong>aan</strong>de paden. Omdat je werkt met het juiste materieel<br />

ontvangen zelfs de moeilijkste klanten jou met open armen.<br />

OPMERKING: VOLG ALTIJD DE INSTRUCTIES EN DE GEBRUIKSAANWIJZINGEN VAN DE FABRIKANT.<br />

BEZOEK VOOR MEER DETAILS WWW.BOBCAT.COM


SUSTAINABILITY<br />

CONCRETE<br />

COUNCIL


DE VERDERE DIGITALE REVOLUTIE IN LANDMEETKUNDE<br />

In een tijdperk waarin technologie de drijvende kracht is achter veranderingen in vrijwel elk aspect van ons leven, blijft ook de wereld van<br />

de landmeetkunde niet achter. De digitalisering heeft een ware revolutie teweeggebracht in deze eeuwenoude discipline, waarbij traditionele<br />

meetinstrumenten plaatsmaken voor geavanceerde digitale technologieën.<br />

Tekst Kris Vandekerckhove |<br />

Beeld Topcon, Landmetersbureel De Brabander<br />

Positioneringstechnologie met ongeëvenaarde flexibiliteit en gebruiksgemak.<br />

Alexander Dedeurwaerder, CAD- en Revit-tekenaar<br />

bij Landmetersbureel De Brabander: “Landmeters<br />

zijn altijd de bewakers geweest van nauwkeurige<br />

metingen van grenzen en terreinen. Vroeger vertrouwden<br />

we op instrumenten zoals theodolieten<br />

en meetlinten om ons werk te doen. Maar vandaag<br />

hebben deze traditionele instrumenten plaatsgemaakt<br />

voor geavanceerde digitale hulpmiddelen.<br />

Een van de meest opvallende voorbeelden is de<br />

opkomst van 3D-laserscanners. Deze apparaten<br />

maken gebruik van lasers om zeer gedetailleerde<br />

informatie van een locatie te verzamelen, waardoor<br />

we snel en uiterst nauwkeurig metingen<br />

kunnen verrichten. Dit heeft niet alleen de efficiëntie<br />

verbeterd, maar ook de precisie van het<br />

landmeten gevoelig verhoogd. Daarvoor werken<br />

we al een hele tijd samen met Topcon, waarvan<br />

we recent nog een nieuw toestel <strong>aan</strong>kochten …”<br />

3D-laserscanner én totaalstation<br />

De GTL-1000 is een geïntegreerd instrument dat<br />

ontworpen is voor zowel inmeten als scannen,<br />

binnen één enkele configuratie. Het combineert<br />

de snelheid van een laserscanner met de functionaliteit<br />

van een gerobotiseerd totaalstation.<br />

Wat resulteert in een uiterst efficiënt systeem.<br />

Bjorn Andelhofs, marketingmanager bij Topcon:<br />

"In samenwerking met ClearEdge3D Verity biedt<br />

72 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


“In Koekelare was het zaak om noodzakelijke structurele informatie te leveren <strong>aan</strong><br />

de stabiliteitsingenieur”, zegt Alexander Dedeurwaerder.<br />

De buitengevels van dit kloostergebouw werden gescand voordat het werd gerestaureerd en<br />

heringericht, zodat het oorspronkelijke uiterlijk nauwkeurig kon worden gereconstrueerd.<br />

“De snelheid van een laserscanner, gecombineerd met de<br />

functionaliteit van een gerobotiseerd totaalstation,<br />

resulteert in een uiterst efficiënt systeem”<br />

deze geheel nieuwe oplossing een revolutionaire<br />

benadering voor constructieverificatie. Met de<br />

GTL-1000 kun je snel inmeten en scannen, allemaal<br />

met slechts één instrument. Dit leidt tot directe<br />

registratie van puntenwolken, uitgebreide<br />

dome-scanning en het vastleggen van beelden<br />

in slechts enkele seconden. Bovendien kun je de<br />

scantijd <strong>aan</strong>passen om de verwerkingsduur van<br />

Tablets fungeren als veldcontrollers voor<br />

gerobotiseerde totaalstations.<br />

software te minimaliseren en de puntenwolken<br />

nauwkeurig af te stemmen op de coördinaten<br />

van het BIM-model."<br />

"Onze scanoplossingen zijn ontworpen om de productiviteit<br />

te verhogen. ClearEdge3D Verity en de<br />

vereenvoudigde verificatieworkflows bieden een<br />

breed scala <strong>aan</strong> toepassingen, variërend van het<br />

documenteren van de as-builtomstandigheden op<br />

de bouwplaats tot het uitvoeren van bouwverificatie<br />

om ervoor te zorgen dat het project volgens<br />

plan verloopt. Met deze geïntegreerde oplossing<br />

kun je alle bouwprocessen optimaliseren en de<br />

nauwkeurigheid van projecten verbeteren."<br />

Boeiende en diverse projecten<br />

"Met onze geavanceerde apparatuur hebben we<br />

al indrukwekkende projecten weten te realiseren",<br />

vervolgt Alexander Dedeurwaerder. "Een van de<br />

opmerkelijkste was de renovatie van sluizen in<br />

Brugge. Daar moesten nieuwe sluisdeuren geïnstalleerd<br />

worden. Tijdens een zeldzame periode<br />

waarin de sluizen volledig droogstonden, kregen<br />

we de opdracht om een gedetailleerd 3D-model te<br />

maken voor toekomstig gebruik. In Gent hebben<br />

we ook een oud kloostergebouw nabij 't Zuid in<br />

kaart gebracht. Dit klooster ondergaat een geleidelijke<br />

transformatie tot appartementencomplex.<br />

Onze expertise werd ingeschakeld voor het laatste<br />

gebouw, dat door een ernstige brand moeilijk op te<br />

meten was. Onze apparatuur heeft deze uitdaging<br />

<strong>aan</strong>gepakt. Bovendien hebben we de buitengevels<br />

gescand voordat het gebouw werd gerestaureerd<br />

en heringericht, zodat het oorspronkelijke uiterlijk<br />

nauwkeurig kon worden gereconstrueerd."<br />

"Bij een residentie in Knokke was dan weer behoefte<br />

<strong>aan</strong> de installatie van nieuwe balkons,<br />

waarvoor een kostenraming nodig was. Onze<br />

metingen waren van onschatbare waarde in dit<br />

proces. En in Koekelare staat een verpakkingsbedrijf<br />

met twee loodsen, een nieuwe en een oude.<br />

De klant wilde zonnepanelen installeren op de<br />

oude loods, maar een stabiliteitsingenieur moest<br />

beoordelen of de metalen structuur van het gebouw<br />

<strong>aan</strong> de vereisten voldeed. We hebben de<br />

noodzakelijke structurele informatie geleverd. Het<br />

staat onlosmakelijk vast dat we met onze apparatuur<br />

alle opdrachten sneller en efficiënter kunnen<br />

afwerken, los van het feit dat de mogelijkheden<br />

exponentieel zijn toegenomen in vergelijking met<br />

vroeger", besluit Alexander Dedeurwaerder. ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 73


Toon<strong>aan</strong>gevend in complexe bemalingen<br />

ruime expertise als studiebureau & installatiebedrijf<br />

• Bedenker van maatoplossingen en performante ontwateringssystemen<br />

• Uitvoeren van volledige monitoringsprogramma’s, pomp- en zettingsproeven<br />

• Expert in retourbemalingssystemen en het verpompen van grondwater over lange afstanden<br />

• Het uitvoeren van geothermische boringen voor uw duurzame projecten<br />

• Beheren van het volledige bemalingstraject vanaf vergunnings<strong>aan</strong>vraag tot en met een uitvoering<br />

• Real-time bewaking en alarmering<br />

• 24u/24u permanentie<br />

Contacteer ons<br />

• info@gsmeyers.be<br />

• 03 484 40 57<br />

Ontdek<br />

onze vacatures<br />

Wij zijn op zoek naar extra<br />

collega’s voor onze vele<br />

werven over heel Vl<strong>aan</strong>deren<br />

of ons kantoor in Zandhoven.<br />

• Werfleider<br />

• Projectleider<br />

• IOT Engineer<br />

• Milieudeskundige<br />

• Geoloog<br />

• Boormeester<br />

- GSMEYERS.BE -


Het water van de<br />

filterbemaling wordt met<br />

behulp van een <strong>aan</strong>vullend<br />

pompstation geloosd in<br />

twee wadi’s die een eindje<br />

van de werf liggen.<br />

(Beeld: pompstation)<br />

UITGEKIENDE BEMALING VOOR<br />

PRESTIGIEUS WOONPROJECT<br />

In Knokke-Heist is de realisatie van De Zoute Schorre onlangs van start geg<strong>aan</strong>, een nieuwe verkaveling met veertien wooneenheden, ondergrondse<br />

parkeergarages en een autoluw openbaar domein. Een van de eerste stappen in het uitvoeringsproces was de bemaling van het<br />

grondwater, wat door het specifieke karakter van de bodem al meteen een complexe en uitdagende klus was. Een kolfje naar de hand van<br />

specialist G. Smeyers, dat een combinatie van verschillende technieken toepaste om de omvangrijke bouwput droog te krijgen en de situatie<br />

nog een tijdje nauwgezet blijft opvolgen om hinder tijdens de werken te vermijden.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld G. Smeyers<br />

76 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


“De peilbuizen die de<br />

waterdruk meten zijn<br />

<strong>aan</strong>gevuld met een<br />

vacuümsensor op elke<br />

filterlijn, zodat we snel<br />

kunnen schakelen bij<br />

eventuele problemen”<br />

Wonen in het historische hart van Knokke, in een groene omgeving en op een<br />

steenworp van het centrum en de zee: het klinkt als een droom. Voor veertien<br />

gezinnen wordt deze binnenkort werkelijkheid, want met De Zoute Schorre zet<br />

De H<strong>aan</strong> Construct in op de realisatie van hoogwaardige woningen met een<br />

gemiddelde oppervlakte van 320 m² en telkens drie ondergrondse parkeerplaatsen.<br />

Het ontwerp is van de hand van Piet Bailyu, die als rasechte Knokkenaar<br />

vertrouwd is met de ‘bibliotheek <strong>aan</strong> bouwstijlen’ die de lokale architectuur<br />

typeert. Authentieke elementen een moderne toets geven, zodat het<br />

residentiële geheel naadloos in de karakteristieke context past en toch subtiel<br />

uitblinkt: dat is de ontwerpfilosofie achter De Zoute Schorre. De woningen<br />

doen bijgevolg denken <strong>aan</strong> typische dorpse kustvilla’s, maar dan wel met<br />

meer glas en natuurlijke lichtinval. Dat niets <strong>aan</strong> het toeval wordt overgelaten<br />

– van het high-end materiaalgebruik over de gesofisticeerde technieken tot de<br />

autoluwe omgevings<strong>aan</strong>leg (inclusief het nodige groen, kronkelende paadjes<br />

en een interessante waaier <strong>aan</strong> perspectieven) – hoeft niet te verwonderen.<br />

Om het autoverkeer op de twee tussenliggende banen niet te hinderen, trok G.<br />

Smeyers een stellage op, zodat het de afvoerleidingen in de hoogte kon leggen.<br />

Door de heterogene samenstelling van de ondergrond paste G. Smeyers twee<br />

types bemaling toe.<br />

Het zout water dat wordt opgepompt via de dieptebronnen wordt even verderop<br />

geïnjecteerd in dezelfde grondlaag.<br />

Verticale filters en dieptebronnen<br />

De start van de werken had – letterlijk en figuurlijk – de nodige voeten in<br />

de aarde. Door de heterogene samenstelling van de ondergrond paste G.<br />

Smeyers in opdracht van hoofd<strong>aan</strong>nemer DSV Crop twee types bemaling toe.<br />

“Vermits de kleilaag er op bepaalde plekken behoorlijk hoog zit, hebben we<br />

de bouwput opgesplitst in twee zones. In de ene zone zit de kleilaag 7 meter<br />

onder de grond en konden we met verticale filters werken. In de andere zone<br />

zit de kleilaag dan weer een stuk minder diep en hebben we bijgevolg ook<br />

een spanningsbemaling moeten toepassen door middel van dieptebronnen”,<br />

legt werfleider Xandres Maes uit. “Het zout water dat we oppompen via die<br />

dieptebronnen injecteren we even verderop in dezelfde grondlaag (retourbemaling).<br />

Het water van de filterbemaling wordt met behulp van een <strong>aan</strong>vullend<br />

pompstation geloosd in twee wadi’s die een eindje van de werf liggen.<br />

Om het autoverkeer op de twee tussenliggende banen niet te hinderen, hebben<br />

we speciaal hiervoor een stellage opgetrokken, zodat we de afvoerleidingen<br />

in de hoogte konden leggen.”<br />

Complex, uitdagend en boeiend<br />

De Zoute Schorre is voor G. Smeyers een zogeheten ‘kritische werf’. Lees: wanneer<br />

de bemaling niet doet wat ze moet doen, kan het snel mislopen. “We<br />

moeten alles dus heel goed monitoren. De peilbuizen die de waterdruk meten<br />

zijn <strong>aan</strong>gevuld met een vacuümsensor op elke filterlijn, zodat we snel kunnen<br />

schakelen bij eventuele problemen”, vertelt Xandres Maes. “Voorlopig loopt<br />

alles prima en hebben we nog geen alarmmeldingen gekregen, maar we blijven<br />

de situatie nauwgezet opvolgen. Momenteel worden de rioleringsbuizen<br />

ingegraven en binnenkort wordt de vloerplaat gestort, dus we blijven nog<br />

wel een tijdje betrokken bij de werken. Projecten als De Zoute Schorre g<strong>aan</strong><br />

gepaard met heel wat verschillende processen, wat het niet enkel complex en<br />

uitdagend, maar zeker ook boeiend maakt. Zo hebben we het graag!” ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 77


ONTDEK DE LAATSTE INNOVATIES<br />

OP HET VLAK VAN ZONNE-ENERGIE<br />

OP INTERSOLUTION 2024<br />

In Flanders Expo in Gent gaat op 17 en 18 januari 2024 de twaalfde editie van InterSolution door, dé netwerk- en vakbeurs voor oplossingen<br />

rond zonne-energie voor de Benelux. Gespreid over 10.000 m² onthullen de voornaamste Europese producenten en verdelers in de solarindustrie<br />

er hun innovaties op het vlak van onder meer zonnepanelen, zonnecellen, omvormers, batterijen en montagesystemen. De toegang<br />

is gratis voor wie zich online registreert met de code P1041287.<br />

Tekst Wouter Polspoel | Beeld Delfico, Jo de Rammelaere<br />

Door de energie- en klimaatcrisis zijn de ogen wereldwijd gericht op de solarindustrie.<br />

Die ontwikkelt zich gelukkig razendsnel en nieuwe spelers blijven<br />

de markt betreden. De laatste ontwikkelingen vallen op 17 en 18 januari te<br />

ontdekken op InterSolution, dat plaatsvindt in Hal 8 van Flanders Expo in<br />

Gent. De tweedaagse vakbeurs biedt een compleet overzicht van de nieuwste<br />

oplossingen op het gebied van zonne-energie: zonnepanelen, zonnecellen,<br />

omvormers, batterijen, montagesystemen, regel- en monitoringtechnieken,<br />

bedrading, warmtepompen, zonneboilers, zonnecollectoren … Ook software is<br />

een vast onderdeel geworden van het beurs<strong>aan</strong>bod. Met de nieuwste lay-outen<br />

calculatietools die op InterSolution te ontdekken zijn, kunnen projecten<br />

Beursmanager Delphine Martens: “We garanderen een kwaliteitsvol <strong>aan</strong>bod voor<br />

de bezoekers en premium leads voor de exposanten.”<br />

Alle grote spelers zijn opnieuw vertegenwoordigd, maar ook heel wat<br />

nieuwkomers zullen zich op InterSolution voor het eerst <strong>aan</strong> de markt presenteren.<br />

78 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Sfeerbeeld van de laatste editie van InterSolution.<br />

“Deze editie zal met<br />

10.000 m² zo’n 25 % groter<br />

zijn dan de laatste jaargang,<br />

maar kwaliteit blijft primeren<br />

boven kwantiteit”<br />

razendsnel worden berekend, inclusief materiaallijst, ballastplan en tekeningen<br />

voor op het dak. Op het gebied van montage heeft de beurs toenemende<br />

<strong>aan</strong>dacht voor circulariteit en het beperken van het materiaalgebruik.<br />

Daarnaast is InterSolution ook the place to be voor wie wil netwerken. De<br />

beurs levert gegarandeerd interessante contacten en opportuniteiten op voor<br />

de exposanten en bezoekers – elektriciens, algemeen <strong>aan</strong>nemers, installateurs,<br />

dakwerkers, loodgieters, architecten, zonne-ingenieurs, openbare besturen,<br />

verwarmingstechnici …<br />

Masterclasses, keynotes en presentaties<br />

Naast een voorstelling van de allernieuwste producten, technologieën en<br />

diensten op de markt en een netwerkomgeving biedt InterSolution ook dit<br />

jaar weer een uitgebreid programma met masterclasses, keynotes en presentaties<br />

van exposanten. De sessies over uiteenlopende onderwerpen vinden<br />

plaats op beide beursdagen en zijn gratis voor alle bezoekers. “Ook deze<br />

editie van InterSolution wordt een platform dat door kennisdeling, samenwerking<br />

en innovatie de groei van de solarindustrie en de energieswitch in<br />

de Benelux verder stimuleert”, vertelt beursmanager Delphine Martens. “Er<br />

zullen heel wat primeurs te zien zijn en de bezoekers en exposanten kunnen<br />

er op relatief korte tijd zakelijke kansen ontwikkelen.”<br />

25 % groter dan vorig jaar<br />

“Alle grote spelers zijn opnieuw vertegenwoordigd, maar ook heel wat nieuwkomers<br />

zullen zich op InterSolution voor het eerst <strong>aan</strong> de markt presenteren.<br />

Net als de sector blijft de beurs dus groeien”, gaat Delphine Martens voort.<br />

“Deze editie zal met 10.000 m² zo’n 25 % groter zijn dan de laatste jaargang.<br />

Maar kwaliteit blijft primeren op kwantiteit: we garanderen een kwaliteitsvol<br />

<strong>aan</strong>bod voor de bezoekers en premium leads voor de exposanten.”<br />

Belga Solar, Qcells, SMA Benelux, Esdec, Schäfer + Peters, Schletter, SoldarEdge,<br />

SAJ, Kostal, Niko, Growatt, GoodWe, Mounting Systems, Solax Power,<br />

Rexel, Cebeo, Carbomat, Baywa r.e., Ecostal, Sadef, Van der Valk Solar<br />

Systems, Preflexibel, Solis, Sungrow en Krannich Solar. Het is slechts een<br />

greep uit de lijst met toon<strong>aan</strong>gevende spelers die hun <strong>aan</strong>wezigheid al bevestigd<br />

hebben. De volledige lijst van exposanten is te raadplegen op www.<br />

intersolution.be.<br />

Nocturne op eerste beursdag<br />

Bezoekers moeten zich via dezelfde website registeren met de code P1040927<br />

om de beurs gratis te bezoeken. Met opening tot 20 uur kent de eerste beursdag<br />

een nocturne. Op donderdag 18 januari is InterSolution, dat op beide dagen om<br />

9.30 uur opent, te bezoeken tot 18 uur. Geïnteresseerde standhouders kunnen<br />

zich <strong>aan</strong>melden door een mailtje te sturen naar info@intersolution.be. ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 79


12 e<br />

editie<br />

17-18<br />

INTERNATIONALE VAKBEURS<br />

VOOR ZONNE-ENERGIE<br />

IN DE BENELUX<br />

9.30 - 20.00 9.30 - 18.00<br />

JAN 2024<br />

GENT - BELGIUM<br />

DE NUMMER 1 NETWERK- EN VAKBEURS IN BELGIË<br />

10.000 M² SOLAR BUSINESS<br />

www.intersolution.be<br />

Registreer nu<br />

online voor<br />

GRATIS toegang<br />

CODE:<br />

P1040927<br />

Æ


No way!<br />

Want jij gaat voor het meest <strong>aan</strong>gename binnenklimaat ooit!<br />

Dankzij onze klimaatplafonds, wij noemen ze ook wel comforteilanden, beleef je<br />

elke ruimte zoals het moet:<br />

met een optimale temperatuur - niet te koud of te warm<br />

met een perfecte ventilatie<br />

met een geïntegreerde verlichting<br />

met een <strong>aan</strong>gename akoestiek<br />

Of het nu gaat om een kantoor, hotelsuite, ziekenhuiskamer, restaurant of een andere<br />

ruimte, het high-end gamma van Jansen Ceiling Solutions maakt van jouw ruimte<br />

een place to be, boordevol comfort!<br />

Wist je trouwens dat je onze duurzame oplossing niet alleen kan kopen, maar ook kan<br />

leasen dankzij onze comfort-as-a-service formule. Daar krijg je kiekenvel van, hé.<br />

Meer info?<br />

Scan onze<br />

QR-code.


Nieuwe designafdeling doet<br />

hart van ruimtes sneller sl<strong>aan</strong><br />

In de dynamische wereld van vandaag is een ruimte niet alleen een fysieke locatie. Het is een weerspiegeling van de identiteit en visie van<br />

een organisatie. LUBDUB, de nieuwe Jansen-afdeling gespecialiseerd in design, is volledig mee met deze behoefte en creëert buitengewone<br />

places to be die niet alleen esthetisch verbluffen, maar ook in harmonie zijn met de ziel van de organisatie in kwestie.<br />

Tekst en beeld Group Jansen<br />

LUBDUB toetst creatieve ideeën <strong>aan</strong> de realiteit.<br />

"Met LUBDUB willen we elke plek – of het nu een<br />

hotelkamer, een kantoor of een hospitalityruimte<br />

is – een unieke hartslag geven. LUB … DUB dus!<br />

We focussen hierbij op een interieur dat designtechnisch<br />

van topkwaliteit is (mét duurzame producten)<br />

én dat realiseerbaar is binnen het vooropgestelde<br />

budget en de afgesproken timing", zegt<br />

Pascale Engelen, Creative Thinker bij LUBDUB.<br />

“Deze belofte kunnen we nakomen dankzij een<br />

naadloze samenwerking met onze collega’s uit<br />

verschillende afdelingen van Group Jansen, die<br />

stuk voor stuk uitblinken in hun vak.”<br />

Een team van specialisten<br />

Net die uitgebreide expertise onderscheidt<br />

LUBDUB op de markt. “Vanuit onze kennis en<br />

ervaring op het vlak van interieurdesign, binnenafwerking,<br />

speciale technieken en duurzame<br />

producten stellen we oplossingen op maat<br />

voor die perfect haalbaar zijn. We verkopen<br />

geen onrealistische scenario’s, waarbij het fouten<br />

en kosten regent. Meer zelfs, dankzij onze<br />

knowhow detecteren we mogelijke struikelblokken<br />

op voorhand en kunnen we kort op de bal<br />

spelen qua design en afwerking”, glimlacht<br />

Pascale Engelen. “Ik moet wellicht niet vertellen dat<br />

deze manier van werken een optimale ontzorging<br />

van de klant en een interessante kostenefficiëntie<br />

met zich meebrengt.”<br />

Investeren in een ESG-proof omgeving<br />

“Bij elk project hebben we een duidelijk uitgangspunt:<br />

een ruimte moet niet alleen goed <strong>aan</strong>voelen,<br />

maar ook goed doen. Noem het gerust een holistische<br />

benadering van interieurdesign, waarbij<br />

esthetiek hand in hand gaat met duurzaamheid,<br />

welzijn en prestaties”, benadrukt Pascale Engelen.<br />

82 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Het Argenta-kantoor in Turnhout weerspiegelt een echt thuisgevoel.<br />

“We st<strong>aan</strong> voor een holistische benadering van interieurdesign,<br />

waarbij esthetiek hand in hand gaat met duurzaamheid, welzijn<br />

en prestaties”<br />

“Elementen zoals connectiviteit, ergonomie,<br />

media-apparatuur en energie-efficiëntie spelen<br />

hierbij een belangrijke rol.”<br />

Futureproof, all the way<br />

“Ook de manier waarop een organisatie inspeelt<br />

op veranderingen wordt alsmaar belangrijker. Een<br />

actuele vergaderzaal krijgt over tien jaar wellicht<br />

een andere invulling. Het is een absolute must<br />

om van meet af <strong>aan</strong> rekening te houden met<br />

zowel interne als externe wijzigingen. Daarom<br />

kiezen we bij LUBDUB bijvoorbeeld graag voor<br />

onze eigen modulaire wanden, die de nodige<br />

flexibiliteit garanderen.” Wie denkt dat zo’n verplaatsbare<br />

wand er saai uitziet, heeft het mis.<br />

Het LUBDUB-team bedacht leuke accessoires die<br />

modulaire wanden opvrolijken en tegelijkertijd<br />

een functionele behoefte invullen zoals het creëren<br />

van een extra zitruimte, een oplossing bieden<br />

voor de akoestiek enzovoort.<br />

Tweede thuis<br />

Een mooi voorbeeld van een recent LUBDUB-project<br />

is het kantoor van Argenta in Turnhout. “Als<br />

bank zijn we veel bezig met cijferen”, vertelt zelfstandig<br />

kantoorhouder Koen Mertens. “Maar wij<br />

doen dit cijferwerk liever in een plek waar mensen<br />

zich thuis voelen. Dat sluit volledig <strong>aan</strong> bij de missie<br />

en visie van Argenta. Het dichte contact, het warme<br />

gevoel. Zowel voor onze klanten als voor onze medewerkers.<br />

Het moet <strong>aan</strong>voelen als een tweede thuis.<br />

LUDBUB was onmiddellijk mee met dit opzet.”<br />

Realiseerbare dromen<br />

“Ik had zelf al een moodboard en een grondplan<br />

gecreëerd op basis van mijn ideeën. LUBDUB<br />

zorgde voor de verdere interpretatie. Een binnenhuisarchitecte<br />

kijkt voornamelijk naar het creatieve<br />

aspect, maar natuurlijk heb je geen garantie<br />

dat dit technisch haalbaar is. Net daarin zat voor<br />

mij de meerwaarde van LUBDUB. Ook op het vlak<br />

van materiaalkeuze en lichtstudie zorgde dit team<br />

voor een wereld van verschil”, benadrukt Koen<br />

Mertens. “Ondertussen werken we vanuit onze<br />

nieuwe vestiging en ben ik meer dan tevreden.<br />

Ons kersverse kantoor brengt de vooropgestelde<br />

huiselijke sfeer honderd procent tot leven.” ❚<br />

LUBDUB pimpt de modulaire wanden van Jansen<br />

Wall Solutions met knappe accessoires.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 83


De energiezuinige bouwdrogers worden binnen de 24 uur in heel België geleverd en geïnstalleerd.<br />

SNEL EN EFFICIËNT VAN<br />

VOCHTPROBLEMEN VERLOST<br />

Om schimmelvorming en andere schade tegen te g<strong>aan</strong>, moet vocht in gebouwen zo snel mogelijk verwijderd worden. Een snelle natuurlijke<br />

droging is in ons klimaat meestal een utopie. Gelukkig is er Bouwdroger-Verhuur, dat energiezuinige bouwdrogers kan leveren en<br />

installeren. En dit overal in België binnen de 24 uur!<br />

Tekst Els Jonckheere |<br />

Beeld Bouwdroger-Verhuur<br />

Elk (ver)bouwproject gaat gepaard met een abnormale<br />

<strong>aan</strong>wezigheid van vocht door metsel- en<br />

pleisterwerken, het leggen van chape enzovoort.<br />

Daarnaast kampen ook veel gebouwen met<br />

vochtproblemen die gerelateerd zijn <strong>aan</strong> opstijgend<br />

vocht, lekkende daken en goten, condens<br />

of gewoonweg waterschade. In al die gevallen<br />

is Bouwdroger-Verhuur de reddende engel. “We<br />

hebben er onze missie van gemaakt om zo snel<br />

mogelijk op elke <strong>aan</strong>vraag te reageren”, vertelt<br />

“Bouwdrogers<br />

vereisen een<br />

kleine investering<br />

die altijd rendeert”<br />

bedrijfsleider Wouter Dhondt. “Het maakt niet<br />

uit of het een particulier of een grote <strong>aan</strong>nemer<br />

betreft: binnen de 24 uur na de oproep is de levering<br />

gebeurd. Op die manier zorgen wij ervoor<br />

dat de werken een minimaal oponthoud kennen<br />

of dat schade door wateroverlast niet nog groter<br />

wordt. Hierbij vinden we een totaaloplossing essentieel:<br />

we zorgen dat de bouwdrogers op de<br />

juiste plaats worden geïnstalleerd en komen ze<br />

ook terug ophalen.”<br />

84 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Alles wordt op de juiste plaats geïnstalleerd en nadien terug opgehaald.<br />

Zwart-op-witgarantie<br />

Bouwdroger-Verhuur is op twintig jaar tijd<br />

uitgegroeid tot een van de grootste verhuurbedrijven<br />

van bouwdrogers in België. En<br />

volgens de zaakvoerder garandeert de onderneming<br />

ook de beste prijs van het land, mét<br />

behoud van kwaliteit en service. “Bij levering<br />

van de machine(s) krijgt de klant een duidelijke<br />

uitleg over de werking”, verduidelijkt hij.<br />

“Daarnaast zorgen we voor een automatische<br />

waterafvoer en een gratis verlengsnoer van<br />

10 meter. Haspels en paddenstoelen kunnen<br />

extra worden gehuurd. Na het drogen voeren<br />

we bovendien kosteloos een vochtmeting uit<br />

met professionele meetapparatuur, zodat we<br />

een resultaat zwart-op-wit kunnen garanderen.<br />

Last but not least kunnen klanten rekenen<br />

op de meest energiezuinige toestellen<br />

die beschikbaar zijn. Kortom: het is een kleine<br />

investering die altijd rendeert!” ❚<br />

00038615001 - BOUWDROGER VERHUUR-BH.indd 1 BOUWENAANVLAANDEREN.BE 05-12-<strong>2023</strong> 09:55 | 85


Koolskamp Gemeenschapscentrum<br />

Het gebouw is zo ontworpen dat de ingang van de drie verenigingen strikt gescheiden is van die van het kinderdagverblijf.<br />

VERENIGD IN VERSCHEIDENHEID<br />

Het nieuwe gemeenschapscentrum in Koolskamp opende onlangs zijn deuren. Voor de architecten was het een hele uitdaging om een gebouw<br />

te ontwerpen dat verschillende functies en gebruikers kan huisvesten, met respect voor de omgeving en oog voor duurzaamheid.<br />

Tekst Kris Vandekerckhove |<br />

Beeld Foto Kurt<br />

Het nieuwe gemeenschapscentrum kwam op de plaats van de oude gemeenteschool,<br />

die in 2007 gesloten werd. De school was sterk verouderd<br />

en niet meer <strong>aan</strong>gepast <strong>aan</strong> de hedendaagse normen. Ze werd afgebroken<br />

en maakte plaats voor een nieuwbouw, die onderdak zal bieden <strong>aan</strong> vier<br />

verenigingen: Judoclub Koolskamp, Harmonie Sint-Cecilia Koolskamp, buitenschoolse<br />

kinderopvang ’t Filoetje en Sint-Maartenshuis. Het gebouw achter<br />

de school, waar nu de harmonie, de kunstkring, de KLJ en de Chiro zitten,<br />

blijft behouden.<br />

“Het gemeenschappelijke binnenplein is het verbindende<br />

element tussen de verschillende verenigingen, die zo elkaar<br />

kunnen ontmoeten en ideeën kunnen uitwisselen”<br />

86 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Gemeenschapscentrum Koolskamp<br />

Creatieve ruimtes<br />

Het nieuwe gemeenschapscentrum heeft een oppervlakte van 1.147 m², verdeeld<br />

over twee bouwlagen. Elke vereniging krijgt zijn eigen ruimte, afgestemd<br />

op haar specifieke noden en activiteiten. Zo beschikt de judoclub over<br />

een ruime oefenzaal met kleedkamers en een cafetaria, de harmonie over<br />

een lokaal met een goede akoestiek en een bar, de kinderopvang over een<br />

onthaal, een refter, een keuken en verschillende speel- en rustzones en het<br />

Sint-Maartenshuis over een lokaal voor het verdelen van voedsel en kleding.<br />

“Het gebouw is zo ontworpen dat de ingang van de drie verenigingen strikt<br />

gescheiden is van die van het kinderdagverblijf”, vertelt architect Kasper Verfaillie.<br />

“Uiteraard is ook het sanitair apart. Het binnenplein is uitgewerkt als<br />

buitenspeelplaats voor de kinderopvang, inclusief speelvlakken met een zachte<br />

ondergrond, een zandput, enkele houten verhogen … Wanneer de kinderopvang<br />

gesloten is, kan het binnenplein ook gebruikt worden als speelplein/<br />

terras voor de andere verenigingen. Denk hierbij <strong>aan</strong> allerlei buitenactiviteiten<br />

zoals spelen, optredens, recepties enzovoort. Het is ook het verbindende<br />

element tussen de verschillende verenigingen, die zo elkaar kunnen ontmoeten<br />

en ideeën kunnen uitwisselen.”<br />

Harmonie van hout, metaal en beton<br />

“Bij het ontwerpen van het gemeenschapscentrum hebben we veel <strong>aan</strong>dacht<br />

besteed <strong>aan</strong> de architecturale kwaliteit, de integratie in de omgeving en de<br />

duurzaamheid”, gaat Kasper Verfaillie verder. “We hebben gekozen voor een<br />

sober en strak lijnenspel, dat contrasteert met de best<strong>aan</strong>de bebouwing,<br />

maar er ook een dialoog mee <strong>aan</strong>gaat. <br />

Het gemeenschapscentrum wordt gekenmerkt door specifieke<br />

maatwerkoplossingen en zeer diverse afwerkingsdetails.<br />

De speelsheid en warmte van het exterieur zijn ook doorgetrokken naar binnen.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 87


Koolskamp Gemeenschapscentrum<br />

In de kinderopvang werd een extra tussenverdieping geïntegreerd, die uitkijkt op het speelgedeelte.<br />

maakt van jouw<br />

interieurproject<br />

een pareltje<br />

BINNENDEUREN<br />

VLOEREN : PARKET & LAMINAAT<br />

MAATWERK<br />

PROJECTEN<br />

New Driessens bv<br />

Lodewijk De Raetl<strong>aan</strong> 57, 8870 Izegem<br />

T 051 140 120 E info@newdriessens.be W www.newdriessens.be<br />

new_driessens_publiciteit_197x130mm_NOV23.indd 1 16/11/<strong>2023</strong> 14:13<br />

88 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Gemeenschapscentrum Koolskamp<br />

PARTICIPANTEN AAN HET WOORD<br />

NEW DRIESSENS –<br />

INTERIEUROPLOSSINGEN OP MAAT<br />

Het baliemeubel met veel bogen en afrondingen én verschillende stijlen van<br />

afwerking.<br />

New Driessens is een schrijnwerkersbedrijf uit Izegem, gespecialiseerd<br />

in binnendeuren, deuren op maat en op maat gemaakte<br />

interieuroplossingen. Het team is jong, dynamisch en flexibel,<br />

met een focus op nauwkeurige plaatsing en <strong>aan</strong>dacht voor detail.<br />

Korte communicatielijnen, uitmuntende service en het strikt<br />

nakomen van afspraken zijn er de norm. Dit alles gebeurt onder<br />

het toeziend oog van zaakvoerders Kristof Puype en Robin<br />

D’Hooghe. Gregory Delanote, intern projectleider bij New Driessens:<br />

“Het volledige gemeenschapscentrumproject nam drie<br />

m<strong>aan</strong>den in beslag. Dit had alles te maken met het specifieke<br />

maatwerk en bepaalde afwerkingen, vastgelegd door Architectenbureau<br />

Verfaillie-Boucquet. In vier ruimtes hebben we Clicwall<br />

geïnstalleerd. Het bijzondere was dat we van 2,70 tot 8,50 meter<br />

hoog moesten installeren, in plaats van zoals gebruikelijk op<br />

de grond. De deuren liepen overigens ook door tot 2,70 meter.<br />

In de andere ruimtes voorzagen we dan een verlaagd plafond.<br />

We hebben het gemeenschapscentrum tevens uitgerust met<br />

alle schrijnwerk voor ramen en deuren. Ook de volledige keuken<br />

mochten we monteren. Voor het kinderdagverblijf installeerden<br />

we een trap. In de muur van dat verblijf kwam een gat met doorsnede<br />

van 2600 mm, inclusief metalen cirkel op maat en een<br />

valnet. Tot slot waren we ook verantwoordelijk voor het baliemeubel,<br />

met veel bogen en afrondingen én verschillende stijlen<br />

van afwerking. Kortom: dit project was een hele uitdaging, maar<br />

gaf ons én de opdrachtgevers veel voldoening!”<br />

We lieten de vier entiteiten tevens terugkomen in het design van de vier<br />

hellende daken om zo heel zichtbaar de speelsheid te etaleren. We hebben<br />

gebruikgemaakt van duurzame materialen zoals hout, metaal en beton,<br />

die het gebouw een eigen karakter en een warme uitstraling geven. We<br />

hebben bovendien rekening gehouden met de isolatie, de ventilatie, de<br />

verwarming en de verlichting om het energieverbruik en de CO 2<br />

-uitstoot<br />

te beperken.”<br />

Van buiten naar binnen<br />

Kasper Verfaillie: “We hebben de speelsheid en warmte van het exterieur ook<br />

doorgetrokken naar binnen. Daar werkten we eveneens met twee duidelijk<br />

afgescheiden materialen, met het ‘warme’ materiaal – in dit specifieke geval<br />

Clicwall-systeemwanden – op een hoogte van 2,70 meter. Dit is dezelfde<br />

hoogte als waar de warme materialen op de buitenwand starten. In de kinderopvang<br />

introduceerden we een extra tussenverdieping, die uitkijkt op het<br />

speelgedeelte. Die ‘uitkijkpost’ is eigenlijk een grote ronde van bijna 3 meter,<br />

met daarin een blauw net verweven.” ❚<br />

Ook voor het interieur is gewerkt met twee duidelijk afgescheiden materialen, met<br />

het ‘warme’ materiaal – in dit specifieke geval Clicwall-systeemwanden – op een<br />

hoogte van 2,70 meter.<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer<br />

Architect<br />

Hoofd<strong>aan</strong>nemer(s)<br />

Gemeente Ardooie<br />

Architectenbureau Verfaillie-Boucquet<br />

(Ardooie)<br />

APK Construct (Ieper)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 89


TRADITIONELE ÉN NIEUWE TECHNOLOGIEËN<br />

VOOR MAGAZIJNOPSLAG<br />

Bedrijven die hun materiaalflow willen optimaliseren, zijn vaak geïnteresseerd in ‘de nieuwste technologieën’. Helaas g<strong>aan</strong> ze hierbij regelmatig<br />

voorbij <strong>aan</strong> de traditionele technologieën, die hun degelijkheid al ruimschoots hebben bewezen, geen kinderziektes meer hebben én<br />

volop zijn geoptimaliseerd. “Doordat deze optimalisaties vaak onopvallend zijn, denken veel bedrijven dat de oudere technologieën zijn blijven<br />

stilst<strong>aan</strong> in de tijd, maar niets is minder waar”, aldus Steve Vercammen, Sales Manager Logistic Solutions bij SSI SCHÄFER.<br />

Tekst SSI SCHÄFER en Lieke Bousema |<br />

Beeld SSI SCHÄFER<br />

Een mooi voorbeeld vinden we in onze palletmagazijnen,<br />

vertelt Vercammen. “Traditioneel worden<br />

hiervoor palletkranen ingezet, die zijn uitgerust<br />

met telescopische vorken voor een, twee of drie<br />

pallets diep. Tegenwoordig promoten vele machinebouwers<br />

echter de palletshuttle, die een diep<br />

kanaal kan inrijden. Ook SSI SCHÄFER biedt hiervoor<br />

diverse oplossingen <strong>aan</strong>, zoals de SSI Orbiter-,<br />

de ESS- en de E4S-palletshuttles. Shuttles worden<br />

al dan niet naar een ander palletopslagniveau<br />

gebracht. Dergelijke shuttles zien er veel dynamischer<br />

uit dan een robuuste kr<strong>aan</strong>, waardoor de<br />

indruk wordt gewekt dat dit veel sneller gaat én<br />

efficiënter is.”<br />

Dat klinkt logisch. Is dat dan niet zo?<br />

Steve Vercammen: “Het antwoord is: soms wel,<br />

vaak niet. Voor toepassingen met veel verschillende<br />

producten (Stock Keeping Units) ten opzichte<br />

van het <strong>aan</strong>tal beschikbare palletplaatsen<br />

blijft een 1-diep- of 2-diepkr<strong>aan</strong>systeem simpelweg<br />

de beste oplossing. In dit geval zijn de SSI<br />

Exyz-kranen zelfs met grote voorsprong de beste<br />

technologie om in te zetten. De SSI Exyz-kranen<br />

werken 100 % zelfstandig: er is geen communicatie<br />

nodig tussen de liften en shuttles of tussen de<br />

shuttles onderling. Daarnaast kunnen ze tot meer<br />

dan 40 meter hoog g<strong>aan</strong> en hele lange afstanden<br />

afleggen, zonder het risico op communicatieverlies<br />

door zwakke of verstoorde wifisignalen.<br />

De SSI Orbiter zorgt voor individuele, schaalbare en modulaire magazijnindelingen.<br />

90 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Pallets worden uiterst efficiënt opgeslagen in een<br />

geautomatiseerd hoogbouwmagazijn.<br />

De kanalen zijn voorzien van SSI Exyz-kranen met telescopische vorken<br />

voor dubbeldiepe opslag.<br />

“Think solutions, not products”<br />

VOORDELEN VAN<br />

SSI-KRANEN<br />

De afgelopen jaren heeft SSI SCHÄFER hard gewerkt<br />

<strong>aan</strong> energierecuperatie bij het remmen of<br />

laten zakken van de lasten. Bijkomend groot voordeel<br />

van de kranen is bijvoorbeeld de uitrusting<br />

met camera’s. Zeker in hoge magazijnen biedt het<br />

een enorm voordeel dat je vanaf de grond een goede<br />

inschatting kunt maken van wat er eventueel<br />

is fout gelopen hoog daarboven. Ook onderhoud<br />

en herstellingen zijn heel makkelijk uit te voeren<br />

vanaf grondniveau, terwijl je bij de vele shuttlesystemen<br />

op elk niveau een werkvloer nodig hebt.<br />

Daarbovenop is een SSI Exyz-kr<strong>aan</strong> zo robuust en<br />

simpel uitgevoerd dat hij zelden in storing gaat.”<br />

Er moeten toch ook situaties zijn<br />

waarin shuttles een voordeel<br />

bieden?<br />

“Zeer zeker! Dat is ook de reden waarom SSI<br />

SCHÄFER key account is voor EUROFORK-shuttles,<br />

een van de meest ervaren shuttleproducenten.<br />

Bijvoorbeeld bij lage gebouwen of gebouwen<br />

met moeilijk te bereiken zones heb je met ESS- of<br />

E4S-shuttles het grote voordeel dat je de ruimtes<br />

optimaal kunt inrichten om zoveel mogelijk palletlocaties<br />

te hebben. Een ander voordeel is de<br />

schaalbaarheid van shuttles. Je kunt ze bijplaatsen<br />

volgens de groei die je doormaakt. Maar daar<br />

zit tegelijkertijd de valstrik. Want wat heb je er<strong>aan</strong><br />

om een hogere snelheid in je inslag/uitslag te<br />

hebben als de rest van je automatisatie daar niet<br />

op afgestemd is? Of wat heb je er<strong>aan</strong> als je shuttles<br />

veel tijd nodig hebben om pallets eerst uit de<br />

weg te zetten om bij de gewenste pallet te kunnen<br />

komen? In tijden waarin energie zo kostbaar is,<br />

dient men hier toch bij stil te st<strong>aan</strong>!”<br />

Er is dus een markt voor<br />

traditionele én nieuwe<br />

technologieën?<br />

“Jazeker! Vandaar ook de keuze voor de titel van<br />

dit artikel. Focus niet vanaf het begin op nieuwe<br />

technologieën. Doe eerst een data-analyse en bepaal<br />

je behoeftes, je gevoeligheid <strong>aan</strong> storingen,<br />

je ecologische voetafdruk én je acceptabele servicekosten.<br />

Wij bij SSI SCHÄFER vertellen vervolgens in<br />

alle transparantie welke technologie hier het best<br />

bij past, zodat je als gebruiker een optimale ROI bereikt.<br />

Oftewel: Think solutions, not products.” ❚<br />

· Hoge hoogtes bereikbaar (> 40 meter)<br />

· Beste en snelste oplossing voor een<br />

of twee pallets diepe magazijnen<br />

· Robuust, modulair en<br />

onderhoudsvriendelijk<br />

· Maximale regeneratie van energie<br />

· Geschikt voor ambiënte, koel- en<br />

diepvriesomgevingen<br />

VOORDELEN VAN<br />

SSI-SHUTTLES<br />

· Hoge hoogtes bereikbaar (> 40 meter)<br />

· Aantal shuttles kan meegroeien met<br />

de behoefte<br />

· Hoogtechnologisch en<br />

onderhoudsvriendelijk<br />

· Maximalisatie van het <strong>aan</strong>tal<br />

palletplaatsen, zeker bij onregelmatige<br />

lay-outvorm<br />

· Geschikt voor ambiënte, koel- en<br />

diepvriesomgevingen<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 91


DE BESTE OPLOSSING<br />

VOOR UW MAGAZIJN<br />

Van manuele en semi-automatische orderpicking tot volautomatische<br />

systemen. Al onze producten zijn modulair uit te breiden, zelfs<br />

naar meerdere verdiepingen. Ons assortiment bevat de meest<br />

uiteenlopende stellingsystemen, die volledig op uw behoefte<br />

worden afgestemd.<br />

<br />

Onze experts hebben veel ervaring in verscheidende branches.<br />

Maak een afspraak en bespreek vrijblijvend de mogelijkheden<br />

voor uw magazijninrichting.<br />

<br />

+32 (0)78 79 01 28<br />

ssi-schaefer.com


Ijsberg.<br />

Een reus zoals je die zelden ziet:<br />

Het pompstation voor grote waterhoeveelheden.<br />

Pompstation<br />

Aquapump XL<br />

Voor aardinbouw of vloerinbouw.<br />

Veplaatst grote volumes afvalwater<br />

of regenwater.<br />

Voor residentiële en bedrijfsmatige<br />

toepassingen.<br />

Made in Germany<br />

www.kessel-belgie.be


Het multitalent onder de pompen:<br />

megasterk in een miniformaat<br />

Onder het motto ‘Miniformaat – megasterk!’ presenteerde afwateringsspecialist KESSEL onlangs de nieuwe kleine opvoerinstallatie<br />

Minilift S: een ruimtebesparende en multifunctioneel inzetbare oplossing voor huishoudelijk grijswater. Wastafel, vaatwasser of douche:<br />

de compacte installatie heeft vijf <strong>aan</strong>sluitmogelijkheden voor toevoeren van fecaliënvrij afvalwater en de persleiding kan zowel <strong>aan</strong> de<br />

linker- als de rechterkant worden <strong>aan</strong>gesloten.<br />

Tekst Maxime Bervoets | Beeld Kessel AG<br />

Megasterk: keuze uit drie<br />

pompvermogens<br />

De Minilift S is verkrijgbaar met pompen<br />

van 300, 500 en 1000 watt,<br />

met een maximale afvoercapaciteit<br />

van 14,5 m³/u. Van de pompen<br />

zijn ook Resistant-varianten beschikbaar,<br />

die bestand zijn tegen heet en<br />

pekelwater. “Daarmee is het nieuw<br />

ontwikkelde product ook geschikt<br />

voor wasmachines, waterontharders<br />

en verwarmingsinstallaties. Dankzij<br />

haar functionaliteit en veelzijdigheid<br />

kan de installatie <strong>aan</strong> de plaatselijke<br />

omstandigheden worden <strong>aan</strong>gepast<br />

en is ze ideaal voor renovaties”, aldus<br />

Jan Martin, productmanager pomptechniek<br />

bij KESSEL AG.<br />

Mega-eenvoudig: zonder<br />

gereedschap te monteren<br />

en onderhouden<br />

Dankzij de voorgemonteerde onderdelen<br />

en verschillende <strong>aan</strong>sluitmogelijkheden<br />

kan de <strong>aan</strong>sluitklare<br />

pomp heel flexibel worden<br />

ingebouwd, zonder gereedschap en<br />

zonder te hoeven boren. Door de<br />

praktische eenhandssluiting kunnen<br />

de pomp en de geïntegreerde terugslagklep<br />

ook zonder gereedschap<br />

worden schoongemaakt en onderhouden.<br />

Op www.kessel-nederland.nl/minilift-s<br />

zijn alle informatie en diensten<br />

voor de kleine opvoerinstallatie Minilift<br />

S terug te vinden. Geïnteresseerde<br />

partijen kunnen er ook premiumtester<br />

worden. Op het YouTube-kanaal van<br />

KESSEL AG staat een voorbeeldvideo<br />

van dit nieuwe multitalent in<br />

miniformaat. ❚<br />

Dankzij de verschillende toevoer- en <strong>aan</strong>sluitmogelijkheden is de Minilift S een compacte en flexibele afwateringsoplossing<br />

voor grijswater.<br />

Dankzij de voorgemonteerde onderdelen en verschillende <strong>aan</strong>sluitmogelijkheden kan de <strong>aan</strong>sluitklare pomp heel flexibel<br />

worden ingebouwd.<br />

94 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


OVER KESSEL AG<br />

KESSEL AG is een internationaal toon<strong>aan</strong>gevende<br />

<strong>aan</strong>bieder van hoogwaardige<br />

afwateringsoplossingen die overal<br />

waar water stroomt zekerheid bieden.<br />

Sinds 1963 worden mensen en hun<br />

omgeving duurzaam beschermd door<br />

KESSEL-producten die gebouwen<br />

afwateren, afvalwater behandelen en<br />

schade door terugstuw voorkomen.<br />

Dankzij de hoofdproductielocatie en<br />

het hoofdkantoor in Lenting in Beieren<br />

en de andere locaties in Europa<br />

en Azië combineert KESSEL de uitstekende<br />

kwaliteit van ‘Made in Germany’<br />

met een wereldwijde <strong>aan</strong>wezigheid in<br />

de buurt van zijn klanten. Daarnaast<br />

zet de onderneming zich nadrukkelijk<br />

in voor klimaatneutraliteit, duurzame<br />

bedrijfsvoering, milieubescherming en<br />

sociale verantwoordelijkheid.<br />

De nieuwe Minilift S is verkrijgbaar met pompen van<br />

300, 500 en 1000 watt en in Resistant-varianten die<br />

ook bestand zijn tegen heet en pekelwater.<br />

“Dankzij haar<br />

functionaliteit en<br />

veelzijdigheid kan<br />

de installatie <strong>aan</strong><br />

de plaatselijke<br />

omstandigheden<br />

worden <strong>aan</strong>gepast<br />

en is ze ideaal<br />

voor renovaties”<br />

Het nieuw ontwikkelde product is ook geschikt voor wasmachines, waterontharders en verwarmingsinstallaties.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 95


HIGH-END KERAMISCHE AFWERKINGSMATERIALEN<br />

VOOR GERENOVEERDE KANTOORTOREN<br />

Op de Louizal<strong>aan</strong> in het centrum van Brussel heerst altijd heel<br />

wat bedrijvigheid, maar deze dagen nog een tikkeltje meer dan<br />

anders. Dat heeft alles te maken met de renovatie van de Louizatoren<br />

(ook wel Generalitoren genoemd), destijds een van de<br />

eerste gebouwen in onze hoofdstad met een hoogte boven de 80<br />

meter. Dit karakteristieke landmark wordt omgetoverd tot ‘The<br />

Louise’, een vooruitstrevend kantoorvolume dat streeft naar een<br />

BREEAM Excellent-certificaat. Dat het om een onvervalst prestigeproject<br />

gaat, blijkt eveneens uit de hoogwaardige interieurafwerking,<br />

inclusief keramische tegels en wastafeltabletten van<br />

het Itali<strong>aan</strong>se luxemerk Ariostea.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld Vivian Hertz, RG Tegel<br />

“Qua esthetiek ligt de<br />

lat erg hoog. Het is dan<br />

ook geen toeval dat de<br />

architecten opteerden<br />

voor high-end keramische<br />

afwerkingsmaterialen”<br />

‘Een <strong>aan</strong>zienlijke verwezenlijking in de Belgische architectuurgeschiedenis’,<br />

zo noemt het Brusselse architectenbureau A2RC de realisatie van The<br />

Louise, die wordt uitgevoerd in opdracht van de Duitse vastgoedfondsbeheerder<br />

PATRIZIA en in goede banen wordt geleid door hoofd<strong>aan</strong>nemer<br />

CIT Blaton. Geen loze woorden, want een jaren 60-gebouw van 90 meter<br />

hoog onder handen nemen, is niet alledaags. Het iconische torenvolume<br />

telt 24 verdiepingen en wordt met het grootst mogelijke respect voor de<br />

originele architectuur opgewaardeerd naar de hedendaagse standaarden<br />

op het vlak van comfort en energie-efficiëntie, met een BREEAM Excellentcertificaat<br />

als ultieme doelstelling.<br />

Grondige make-over<br />

De renovatiewerken gingen eind januari 2021 van start en zitten stil<strong>aan</strong><br />

in de laatste rechte lijn. In eerste instantie werden de gevels en technische<br />

installaties onder handen genomen: betere isolatie, hoogwaardige<br />

dubbele beglazing, een nieuw ventilatiesysteem, efficiënte plafondkoeling<br />

... Inmiddels is het interieur <strong>aan</strong> de beurt, dat eveneens een grondige<br />

make-over krijgt. Het 3286 m² grote gelijkvloers zal onder meer plaats<br />

bieden <strong>aan</strong> een gezamenlijke receptie, een bibliotheek, eet- en drankgelegenheden<br />

en verpozingsruimtes, inclusief een doorsteek naar het<br />

<strong>aan</strong>palende Hotel Wielemans, een beschermd art-decogebouw dat wordt<br />

omgetoverd tot een businessclub van 685 m². <br />

De Louizatoren wordt met het grootst mogelijke respect voor de originele<br />

architectuur opgewaardeerd naar de hedendaagse standaarden op het vlak<br />

van comfort en energie-efficiëntie. (Beeld: Vivian Hertz)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 97


De keramische tegels van Ariostea zijn onder meer terug te vinden in de inkomhal van het gebouw.<br />

Waar deze laatste exclusief toegankelijk is voor de gebruikers van The Louise,<br />

krijgt de eerste verdieping van het gerenoveerde kantoorcomplex een publieker<br />

karakter. Daar worden coworkingspaces, vergaderfaciliteiten en open<br />

werk- en ontspanningsruimtes voor het brede publiek ingericht (1594 m² in<br />

totaal), die bovendien <strong>aan</strong>sluiten op een ruim terras van 801 m².<br />

Boven de publieke sokkel bevinden zich vijf ‘podiumverdiepingen’ van 1372<br />

tot 1751 m² en zeventien torenverdiepingen van 1048 m² met een panoramisch<br />

uitzicht op de Brusselse binnenstad. Deze zijn bestemd zijn voor A+werkplekken<br />

van diverse bedrijven, die desgewenst zelfs een duplexverdieping<br />

kunnen huren en gebruik kunnen maken van allerhande diensten en<br />

collectieve voorzieningen (business app, conciërge, fietsonderhoud, doucheen<br />

omkleedruimtes, deelmobiliteit, oplaadpunten voor elektrische voertuigen<br />

...). In totaal zal het gebouw circa 30.000 m² kolomvrije kantoorruimte herbergen.<br />

De oplevering is voorzien voor de eerste helft van 2024.<br />

Uitdaging van formaat<br />

Niet enkel qua comfort, energie-efficiëntie, service en hospitality biedt The<br />

Louise het neusje van de zalm. Ook qua esthetiek en afwerkingskwaliteit ligt<br />

de lat erg hoog. Het is dan ook geen toeval dat de architecten opteerden voor<br />

high-end keramische materialen van Ariostea. RG Tegel vertegenwoordigt dit<br />

Itali<strong>aan</strong>se merk in België en fungeerde bijgevolg als cruciale schakel tussen<br />

de fabriek en hoofd<strong>aan</strong>nemer CIT Blaton, van de keuze van de tegels tot<br />

de opvolging van de werken. “Er is gekozen voor keramische tegels uit de<br />

Fragmenta-, Teknostone- en Astra-collectie. Deze zijn toegepast in de sanitaire<br />

ruimtes op de zeventien torenverdiepingen, waar ook keramische wastafeltabletten<br />

van 1,7 tot 4 meter lang geplaatst worden. Daarnaast zijn ze ook<br />

terug te vinden in de inkomhal van het gebouw, op de terrassen en in de<br />

liften”, vertelt RG Tegel.<br />

Er is gekozen voor keramische tegels uit de Fragmenta-, Teknostone- en Astra-collectie.<br />

“Een van de voornaamste uitdagingen in dit project was de realisatie van de<br />

wastafeltabletten (negentig in totaal), vermits het om grote formaten van 1<br />

x 3 meter ging. Het was geen sinecure om die zware gehelen naar boven te<br />

tillen en op hun plaats te krijgen”, geeft RG Tegel <strong>aan</strong>. “Daarnaast werd er<br />

ook gevraagd naar driehoekige tegelelementen, die niet standaard waren en<br />

dus op maat moesten worden gesneden. Dat de hoogwaardige producten<br />

van Ariostea op dergelijke schaal toegepast worden, is evenzeer uitzonderlijk.<br />

Het gaat om duizenden vierkante meters betegeling, dus dat komt niet al te<br />

vaak voor. Ook voor ons is The Louise dus een echt prestigeproject. We zijn erg<br />

blij dat we het binnenkort mogen toevoegen <strong>aan</strong> onze referentielijst!” ❚<br />

98 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


OEPC: MAXIMALE ONTZORGING IN DE<br />

QUEESTE NAAR KLIMAATNEUTRALITEIT<br />

De CO 2<br />

-impact van onze gebouwen drastisch reduceren en hun energie-efficiëntie fors verhogen: dat is het devies in het kader van de Europese<br />

Green Deal en de bijbehorende klimaatdoelstellingen tegen 2050. Het Vlaams Energiebedrijf (VEB) doet alvast zijn duit in het zakje door<br />

onderhouds- en energieprestatiecontracten (OEPC) te faciliteren. Daarbij wordt het energiebeheer van een publieke organisatie – na een<br />

grondig voortraject en onder de auspiciën van het VEB – uitbesteed <strong>aan</strong> een private Energy Service Company (ESCO), inclusief een drievoudige<br />

prestatiegarantie. Barbara Wauman en Brecht Dekeyser, respectievelijk productcoördinator en projectleider Energieprestatiecontracten<br />

bij het VEB, leggen uit hoe dit precies in zijn werk gaat, wat de voordelen zijn en welke partijen er reeds baat bij hebben.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld VEB<br />

100 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


2050 is niet meer veraf en de tussentijdse<br />

2030-deadline – 55 % minder CO 2<br />

-emissie ten opzichte<br />

van 1990 – loert zelfs al om de hoek, maar er<br />

is nog heel wat werk <strong>aan</strong> de winkel om het Vlaamse<br />

gebouwenpatrimonium energetisch op te waarderen.<br />

Tal van publieke organisaties hebben echter<br />

niet de vereiste kennis en/of het gekwalificeerde<br />

personeel in huis om dit zelf in goede banen te<br />

leiden. Zij kunnen gelukkig terecht bij het VEB, dat<br />

desgewenst kan helpen bij het afsluiten van een<br />

OEPC-contract op maat. “Dit houdt in dat een publieke<br />

opdrachtgever zijn energiebeheer integraal<br />

toevertrouwt <strong>aan</strong> een ESCO, die zich ertoe verbindt<br />

om een bepaalde energiebesparing te realiseren<br />

<strong>aan</strong> de hand van diverse maatregelen (<strong>aan</strong>passingen<br />

<strong>aan</strong> technische installaties of regelingen,<br />

vervangen van verouderde installaties, isolatie van<br />

leidingen …). Ook het kostenefficiënt beheer en onderhoud<br />

van de technische installaties maakt deel<br />

uit van het contract, dat doorg<strong>aan</strong>s een looptijd<br />

van twaalf tot twintig jaar heeft. De ESCO wordt<br />

vergoed met een deel van het budget dat wordt<br />

bespaard dankzij de lagere energiekosten en na<br />

de looptijd van het contract zijn alle gerealiseerde<br />

winsten voor de opdrachtgever”, leggen Barbara<br />

Wauman en Brecht Dekeyser uit.<br />

Wat een OEPC extra <strong>aan</strong>trekkelijk maakt, is dat het een waterdichte formule is.<br />

Er is immers een drievoudige prestatiegarantie <strong>aan</strong> gekoppeld.<br />

Tweeledige rol<br />

Het VEB fungeert in het kader van een OEPCtraject<br />

als facilitator. “Onze begeleidende en ontzorgende<br />

rol loopt tot de contractondertekening<br />

en kan ruwweg worden opgedeeld in twee fases:<br />

het voortraject en de eigenlijke facilitatie”, vertelt<br />

Brecht Dekeyser. “In het voortraject g<strong>aan</strong> we na of<br />

een klant klaar is om een OEPC-contract af te sluiten:<br />

is het energiebesparingspotentieel toereikend,<br />

wat is de ambitie (meteen mikken op 2050 of via<br />

een tussenstap?), hoeveel budget kan ervoor uitgetrokken<br />

worden (eigen middelen, leencapaciteit …)<br />

enzovoort? Als blijkt dat een OEPC-traject effectief<br />

interessant en voordelig zou zijn, g<strong>aan</strong> we via een<br />

openbare <strong>aan</strong>besteding op zoek naar een geschikte<br />

ESCO. Belangrijk om weten, is dat we bij een<br />

OEPC altijd uitg<strong>aan</strong> van een totaal<strong>aan</strong>pak. Lees:<br />

het behelst veel meer dan ‘quick wins’ zoals het<br />

vervangen van verlichting of het plaatsen van zonnepanelen.<br />

Het gaat ook over het gedetailleerd opvolgen<br />

en monitoren van het energieverbruik. Aan<br />

de hand van deze informatie kan men vervolgens<br />

bijschaven waar nodig of bijvoorbeeld overg<strong>aan</strong><br />

tot het installeren van een warmtepomp. Verschillende<br />

technieken vormen zo samen meer dan de<br />

som der delen en de efficiëntiewinsten overstijgen<br />

het individuele gebouwniveau. Het vergt dus een<br />

holistische manier van denken en een sterk engagement<br />

op de (middel)lange termijn.”<br />

Drievoudige prestatiegarantie<br />

Wat een OEPC extra <strong>aan</strong>trekkelijk maakt, is dat<br />

het een waterdichte formule is. Er is immers een<br />

drievoudige prestatiegarantie <strong>aan</strong> gekoppeld. “Allereerst<br />

is er de energiebesparingsgarantie – lees:<br />

een afgesproken minimumpercentage energie dat<br />

minder verbruikt wordt in vergelijking met de beginsituatie.<br />

Als dit target niet gehaald wordt, is<br />

de ESCO verplicht om bij te passen. Ten tweede<br />

is er de comfortgarantie voor gebouwgebruikers.<br />

Dit betekent dat de ESCO de installatie niet eenvoudigweg<br />

op een lager regime kan plaatsen of<br />

kan uitschakelen om de energiebesparing te realiseren.<br />

Ten derde moeten de technische installaties<br />

na de contractduur opgeleverd worden in een<br />

bepaalde conditiestaat, zodat de opdrachtgever<br />

verzekerd is van een zekere restwaarde. Dit alles<br />

garandeert een erg accurate inschatting van de<br />

kosten, opbrengsten en terugverdientijden. En uiteraard<br />

ook een efficiënte besteding van de financiële<br />

middelen die vrijgemaakt worden voor de<br />

verduurzaming van het gebouwenpatrimonium”,<br />

benadrukt Brecht Dekeyser.<br />

Warme oproep <strong>aan</strong> geïnteresseerde<br />

kandidaten<br />

Er zijn intussen al heel wat publieke organisaties<br />

die via het VEB een OEPC-contract hebben<br />

afgesloten. Denk onder meer <strong>aan</strong> Defensie, Stad<br />

Geel, DeSingel en Universiteit Antwerpen, AGB<br />

Zottegem, OPZC Rekem, het Sint-Lodewijkscollege<br />

in Brugge, de PXL Hogeschool in Hasselt,<br />

GO! Scholengroep Xpert (Noord-Limburg) en az<br />

Vesalius in Tongeren, het eerste ziekenhuis in<br />

Vl<strong>aan</strong>deren met een OEPC. “Dat is al een mooi<br />

lijstje, maar we hopen in de nabije toekomst<br />

nog heel wat extra contracten te kunnen afsluiten”,<br />

benadrukt Barbara Wauman. “Vandaar een<br />

warme oproep <strong>aan</strong> geïnteresseerde publieke partijen<br />

om ons te contacteren, zodat we kunnen<br />

nag<strong>aan</strong> of een OEPC-contract hen op het juiste<br />

pad zou kunnen zetten richting 2050. Om het<br />

product nog interessanter te maken, hebben we<br />

de doorlooptijd van het voortraject verkort door<br />

het nog beter te stroomlijnen (inclusief een bepaalde<br />

mate van standaardisering). Zo hopen we<br />

nog meer kandidaten over de streep te kunnen<br />

trekken, want als een organisatie geschikt is voor<br />

een OEPC-traject, is het een ideale manier om<br />

de langetermijnambities op het vlak van energieefficiëntie<br />

in de praktijk te brengen en een belangrijk<br />

steentje bij te dragen <strong>aan</strong> het behalen<br />

van de klimaatdoelstellingen.” ❚<br />

“Als een organisatie geschikt is voor een OEPC-traject,<br />

is het een ideale manier om een belangrijk steentje bij te<br />

dragen <strong>aan</strong> het behalen van de klimaatdoelstellingen”<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 101


Leopoldsburg Leoport<br />

LUXUEUS WONEN OP UITZONDERLIJKE LOCATIE<br />

Een plek <strong>aan</strong> het water met zicht op een jachthaven: het is hoogst zeldzaam in Limburg. Dat de royale nieuwbouwappartementen op de kop<br />

van de kanaalkom in Leopoldsburg in een mum van tijd uitverkocht waren, hoeft dan ook niet te verwonderen. De 41 high-level wooneenheden<br />

van Leoport maken van deze unieke locatie weer een absolute hotspot, met dank <strong>aan</strong> enkele bijzondere architecturale troeven.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld Vanhout Projects<br />

De uitloper van het Kanaal Bocholt-Herentals<br />

opnieuw opwaarderen met een bruisende mix<br />

van woningen, appartementen en kwalitatieve<br />

buitenruimte: dat is in een notendop de betrachting<br />

van de gemeente Leopoldsburg met RUP De<br />

Kom. Leoport is het visuele uithangbord van deze<br />

strategische herontwikkeling, die de grandeur van<br />

weleer in ere moet herstellen. Een kleine eeuw geleden<br />

was de kanaalzone immers ook al een heuse<br />

<strong>aan</strong>trekkingspool door de <strong>aan</strong>wezigheid van een<br />

openluchtzwembad. De magazijnen van tegelbedrijf<br />

Saillart gooiden nadien roet in het eten, maar<br />

maakten onlangs plaats voor vier duurzame en<br />

moderne woongebouwen die het gebied <strong>aan</strong> de<br />

waterkant opnieuw een bijzondere allure geven.<br />

Enorm potentieel<br />

Leoport is een ontwikkeling van Vanhout Projects,<br />

ontworpen door Architectenbureau OFFICE<br />

48 en gerealiseerd met de zegen van grondeigenaar<br />

Koramic Real Estate. “We beseften meteen<br />

dat het een unieke plek met een enorm potentieel<br />

was, al waren er toch ook lichte twijfels”, vertelt<br />

Steven Adams, directeur bij Vanhout Projects.<br />

“De vastgoedprijzen in Leopoldsburg liggen niet<br />

al te hoog en het RUP legde een specifieke oppervlaktenorm<br />

op, wat maakt dat de appartementen<br />

– die elk twee of drie slaapkamers tellen<br />

– in verhouding erg groot zijn. We vreesden<br />

dus dat het misschien niet evident zou zijn om<br />

dit project in de markt te zetten, maar dat bleek<br />

ongegrond. De grootste (en bijgevolg duurste)<br />

appartementen waren erg gegeerd en nog voor<br />

oplevering waren alle 41 appartementen uitverkocht.<br />

Een klinkend succes!”<br />

Wonderlijke woonbeleving<br />

Dat het meteen stormliep voor Leoport is te<br />

danken <strong>aan</strong> een <strong>aan</strong>tal bijzondere troeven. “De<br />

ligging <strong>aan</strong> de kop van de kanaalkom is natuurlijk<br />

ongelooflijk. Wonen <strong>aan</strong> het water met zicht<br />

op de jachthaven en op een boogscheut van<br />

het centrum: veel exclusiever vind je niet”, weet<br />

Steven Adams. “Daarnaast hebben we nadrukkelijk<br />

ingezet op een hoogwaardig wooncomfort.<br />

De appartementen zijn erg ruim en piekfijn<br />

Vier duurzame en moderne woongebouwen geven de<br />

kanaalkom in Leopoldsburg opnieuw een bijzondere allure.<br />

102 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Leoport Leopoldsburg<br />

afgewerkt op basis van persoonlijke wensen en<br />

voorkeuren. De eigenaars van de wooneenheden<br />

<strong>aan</strong> de waterkant genieten optimaal van de<br />

prachtige omgeving dankzij ruime leefterrassen<br />

en verdiepingshoge raampartijen. De woonunits<br />

in de tweede lijn mogen er evenzeer wezen en<br />

hebben bovendien ook een doorzicht naar het<br />

water dankzij de losst<strong>aan</strong>de en geschrankte<br />

inplanting van de vier bouwvolumes, inclusief<br />

een volumetrische afbouw richting de waterkant<br />

om het geheel optimaal in te bedden in de<br />

omgeving (van drie bouwlagen <strong>aan</strong> de straatkant<br />

naar vier bouwlagen <strong>aan</strong> de waterkant).<br />

Zo konden we wat extra visuele ademruimte<br />

creëren en ook een binnenplein <strong>aan</strong>leggen. De<br />

onderlinge afstanden en verhoudingen blijken<br />

perfect te kloppen. In combinatie met de materialisatie<br />

en de verfijnde afwerking zijn het dergelijke<br />

details die qua woonbeleving een extra<br />

verschil maken.”<br />

“De grootste en duurste appartementen<br />

waren erg gegeerd en nog voor<br />

oplevering waren alle 41 wooneenheden<br />

uitverkocht”<br />

Ecologisch bewustzijn<br />

Tot slot blinkt Leoport ook uit op het vlak van<br />

duurzaamheid en CO 2<br />

-reductie. In combinatie<br />

met de performante gebouwschillen zorgen<br />

energiezuinige warmtepompen en zonnepanelen<br />

op de (groen)daken ervoor dat de appartementen<br />

ruimschoots voldoen <strong>aan</strong> de BEN-norm<br />

(maximaal E20) en dat het project volledig<br />

‘gasloos’ is. Voorts wordt er maximaal ingezet<br />

op regenwaterrecuperatie. Door ondergronds 52<br />

parkeerplaatsen, bergingen en een ruime fietsenstalling<br />

te voorzien, creëerde Vanhout Projects<br />

tevens ruimte voor een kwalitatieve omgevings<strong>aan</strong>leg<br />

die het plaatje helemaal compleet<br />

zal maken. “In februari 2024 worden de laatste<br />

appartementen <strong>aan</strong> de waterkant opgeleverd.<br />

We kijken er geweldig naar uit en zijn fier dat<br />

we er met Leoport een extra blikvanger in ons<br />

portfolio bij hebben”, besluit Steven Adams. ❚<br />

Dankzij de losst<strong>aan</strong>de en geschrankte inplanting<br />

van de bouwvolumes kon er ook een binnenplein<br />

<strong>aan</strong>gelegd worden.<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer<br />

Architect<br />

Hoofd<strong>aan</strong>nemer(s)<br />

Vanhout Projects (Geel)<br />

Architectenbureau OFFICE 48 (Geel)<br />

Building & Partners (Beringen)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 103


PROFESSIONALS<br />

IN TOPKWALITEIT<br />

RAMEN EN DEUREN<br />

• Snelle offertedienst<br />

• Snelle levertijden<br />

• Eigen productie en<br />

plaatsingsdienst<br />

• CE-Markering<br />

Peter Moeskops BVBA Kanaaldijk16D | 2380 Ravels<br />

Tel: +32 (0)14 65 89 49 | Fax: +32 (0)14 65 93 31<br />

jelle@petermoeskopsbvba.be | www.petermoeskopsbvba.be<br />

Kanaaldijk 16D 2380 Ravels<br />

www.petermoeskopsbvba.be


Leoport Leopoldsburg<br />

ROYALE RAAMPARTIJEN CREËREN<br />

HARMONIEUS TOTAALPLAATJE<br />

Dat Leoport een lust voor het oog is, is in belangrijke mate te danken <strong>aan</strong> de vele ramen, die <strong>aan</strong> de voorkant bijdragen tot de stijlvolle<br />

architecturale vormgeving en <strong>aan</strong> de achterkant een weids uitzicht bieden op de kanaalkom. Ze zijn omzoomd met donker aluminium buitenschrijnwerk<br />

dat wonderwel bij de andere gevelmaterialen past. Peter Moeskops bvba stond garant voor een vakkundige plaatsing en een<br />

piekfijn eindresultaat.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld Vanhout Projects<br />

“Buitenschrijnwerk, beglazing, glazen leuningen,<br />

plooiwerk …: we hebben het allemaal voor onze<br />

rekening genomen op deze werf”, vertelt zaakvoerder<br />

Jelle Moeskops. “We hebben met Star<br />

75-ramen en VG500- en Ultraglide-schuiframen<br />

van Aliplast gewerkt. In totaal hebben we een<br />

260-tal stuks geplaatst, wat toch een kleine twee<br />

m<strong>aan</strong>den in beslag nam. Hier en daar zaten er<br />

wel wat speciale uitvoeringen in die extra meeten<br />

paswerk vergden, zoals de verdiepingshoge<br />

ramen <strong>aan</strong> de achterzijde en schuine beglazing,<br />

maar over het algemeen had dit project geen<br />

nieuwigheden of uitzonderlijke complexiteiten in<br />

petto voor ons. De verstandhouding met Vanhout<br />

Projects was prima. We hadden voordien al een<br />

keer samengewerkt en intussen hebben we ook<br />

weer een nieuwe werf lopen voor hen in Weelde.<br />

Hopelijk vormt dit de kiem voor een partnership<br />

op lange termijn, want we zijn vaak actief in dezelfde<br />

regio. Dit project kan alleszins tellen als visitekaartje,<br />

het resultaat mag er echt wel wezen.”<br />

Van productie tot plaatsing<br />

Leoport vormt een mooie <strong>aan</strong>vulling voor de uitgebreide<br />

referentielijst van Peter Moeskops, die<br />

heel wat fraaie residentiële projecten telt. Denk<br />

<strong>aan</strong> andere recente toprealisaties als Maarten en<br />

de Mahatma Gandhiwijk in Mechelen, De Kempenaar,<br />

The Residence en Castor in Antwerpen,<br />

Residentie Meerhof in Willebroek … Het hoeft dan<br />

ook niet te verwonderen dat het familiebedrijf<br />

sinds zijn oprichting in 1995 is uitgegroeid tot<br />

een begrip in de <strong>aan</strong>nemerswereld. Wie kwalitatieve<br />

ramen en deuren zoekt, is bij Peter Moeskops<br />

<strong>aan</strong> het juiste adres. Waar de onderneming zich<br />

<strong>aan</strong>vankelijk uitsluitend profileerde als plaatser,<br />

spitst ze zich intussen ook al dertien jaar toe op<br />

eigen productie en assemblage met 100 % Belgische<br />

materialen. De voordelen zijn navenant: nog<br />

betere kwaliteit, accuratere planning, flexibelere<br />

werkwijze en snellere leveringstijden. ❚<br />

“Dit project kan tellen als visitekaartje,<br />

het resultaat mag er echt wel wezen”<br />

“Buitenschrijnwerk, beglazing, glazen leuningen, plooiwerk …: we hebben het allemaal voor onze rekening genomen op deze werf”, vertelt Jelle Moeskops.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 105


PREFAB IN EEN CIRCULAIR VERHAAL<br />

Afvalverwerker Vanheede Environment Group bouwt <strong>aan</strong> een nieuwe site in Roeselare. Samen met Heidelberg Materials en Valcke Prefab<br />

Beton schrijft het hiermee een circulair verhaal. Pellets uit eigen productie van Vanheede leverden de energie voor het cement in de<br />

prefabelementen van het nieuwe gebouw.<br />

Tekst Valcke Prefab Beton, Stephanie Demasure |<br />

Beeld Valcke Prefab Beton<br />

Vanheede bouwt <strong>aan</strong> een nieuw logistiek centrum en energiezuinig<br />

bureelcomplex op het bedrijventerrein Haven Zuid Roeselare. Voor de<br />

gesloten ruwbouw werkt het milieubedrijf samen met Valcke Prefab Beton,<br />

gespecialiseerd in industriebouw. De cementleverancier voor deze<br />

betonnen prefabelementen is Heidelberg Materials, dat op zijn beurt<br />

afnemer is van de hoogcalorische pellets die Vanheede zelf produceert.<br />

Als een van de grootste producenten van bouwmaterialen ter wereld<br />

kiest Heidelberg Materials bewust voor alternatieve brandstoffen in zijn<br />

productieproces om zo minder fossiele brandstoffen te gebruiken. Met<br />

Vanheede als leverancier en indirecte gebruiker van dit ecologische alternatief<br />

is de cirkel rond.<br />

Prefabbouwer met toekomstgerichte visie<br />

De realisatie van de nieuwe site is in handen van Valcke Prefab Beton uit<br />

Vlamertinge. Deze familiale <strong>aan</strong>nemer voert industriële bouwprojecten en<br />

stortbetonleveringen uit. “Die doorgedreven verticale integratie laat ons toe<br />

om in te spelen op ecologische uitdagingen. Doorheen diverse schakels<br />

in onze productie slaagden we er al in om ‘groener’ te werken. Projecten<br />

zoals deze zijn een mooie opportuniteit om verdere stappen te zetten. In<br />

nauwe samenwerking met Vanheede zelf en met onze materiaalleverancier<br />

Heidelberg Materials gebruikten we beton met een circulair karakter, via de<br />

pellets van Vanheede”, zegt CEO Charles Valcke.<br />

“Binnen het productieproces<br />

van cement worden de pellets<br />

voor 100 % gevaloriseerd”<br />

1<strong>06</strong> | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Vanheede bouwt <strong>aan</strong> een nieuw logistiek centrum en energiezuinig bureelcomplex op het bedrijventerrein Haven Zuid Roeselare.<br />

Volledige valorisatie<br />

In zijn productie-installatie in Dottenijs produceert Vanheede de AlterCoal-pellets,<br />

een alternatieve brandstof op basis van afvalstoffen met een hoge verbrandingswaarde<br />

die niet in <strong>aan</strong>merking komen voor recyclage. Energie-intensieve<br />

industrieën, zoals de cementindustrie, zijn met het oog op duurzaamheid vragende<br />

partij voor deze alternatieve brandstoffen die fossiele brandstoffen vervangen.<br />

Binnen het productieproces van cement worden de pellets ook voor<br />

100 % gevaloriseerd. 80 % van de pellet wordt omgezet in energie. De assen<br />

– goed voor 20 % van het volume – komen als grondstof in het cement terecht.<br />

10.000 ton hergebruikte materialen<br />

Voor de bouw van zijn nieuwe site in Roeselare maakt Vanheede ook<br />

gebruik van materiaal dat afkomstig is van de afbraakwerkzaamheden<br />

op zijn best<strong>aan</strong>de site in Rumbeke, waar momenteel een nieuwe sorteerinstallatie<br />

wordt gebouwd. Meer dan 10.000 ton materiaal – waaronder<br />

mengpuin, betonpuin en grond – krijgt zo een nieuwe bestemming. ❚<br />

80 % van de pellet wordt omgezet in energie. De assen – goed voor 20 % van het<br />

volume – komen als grondstof in het cement terecht.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 107


Gent Kaai 24<br />

De koopappartementen hebben allemaal zicht op het water.<br />

BETAALBAAR EN ENERGIEZUINIG<br />

WONEN IN NIEUW STADSDEEL<br />

Binnen de stadsontwikkeling ‘Herinrichting Voorhaven’ op de Muide in Gent moest Kaai 24 een van de eerste realisaties worden. Enkele<br />

vergeten goederentreinsporen die als onroerend erfgoed worden beschouwd, gooiden echter roet in het eten. De bouwplannen dienden te<br />

worden <strong>aan</strong>gepast, waardoor het project pas eind <strong>2023</strong> werd opgeleverd. De leuze ‘moeilijk gaat ook’ is hier zonder twijfel van toepassing.<br />

Het vernieuwde architecturale concept werd vertaald naar een <strong>aan</strong>gename woonhub die perfect in het plaatje past.<br />

Tekst en beeld Els Jonckheere<br />

De Voorhaven op de Muide onderging de laatste jaren een ware transformatie.<br />

Stad Gent investeert er in buurtgroen, pleinen en kaaien, terwijl private<br />

partners er tal van woningen en kantoren bouwen. Kaai 24 is een duurzame<br />

ontwikkeling die het accent op betaalbaar wonen legt. Twintig van de 72 appartementen<br />

worden via een sociale huisvestingsmaatschappij verhuurd en<br />

25 worden als budgethuurwoning door Stad Gent en het stedelijke verhuurkantoor<br />

Huuringent op de markt gebracht. De resterende 27 units worden<br />

te koop <strong>aan</strong>geboden.<br />

Uniek karakter van elk blok<br />

Het project bestaat uit drie gebouwen met telkens vier bouwlagen die zich<br />

rondom een gemeenschappelijke binnentuin bevinden. Twee van die gebouwen<br />

(blok B en C) kregen een L-vorm en zijn volledig onderkelderd. Dit zijn<br />

de volumes die te huur worden <strong>aan</strong>geboden. Daarnaast is er nog een rechthoekig<br />

gebouw (blok A) met de koopappartementen, waar de parking in de<br />

onderste bouwlaag is voorzien. “De kelders best<strong>aan</strong> uit ter plaatse gestorte<br />

betonwanden, afgedekt met voorgespannen welfsels”, vertelt Roeland Van<br />

108 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Kaai 24 Gent<br />

De g<strong>aan</strong>derijen kregen een accentuering dankzij witte geglazuurde gevelsteen.<br />

Elk blok kreeg een andere gevelafwerking.<br />

de Sande, projectleider bij <strong>aan</strong>nemer AB-Eiffage. “Vanaf het gelijkvloers zijn<br />

de wanden opgebouwd uit dragende kalkzandsteen, met uitzondering van<br />

enkele kernen en stabiliteitswanden die in beton zijn opgetrokken. De afdekken<br />

zijn predallen met opstortbeton. De drie bouwblokken hebben elk hun<br />

eigen gevelafwerking waardoor ze een uniek karakter krijgen. Blok C werd<br />

afgewerkt met een klassieke grijze gevelsteen, terwijl voor blok B grijze zichtbetonblokken<br />

zijn gekozen. In beide volumes kregen de g<strong>aan</strong>derijen een accentuering<br />

dankzij witte geglazuurde gevelsteen. Ten slotte werden de gevels<br />

van Blok A bekleed met lichtgrijze betonpanelen. Op die manier vormen ze<br />

vanop afstand bekeken dus één geheel, maar van dichtbij hebben ze elk hun<br />

eigen gevel met verschillende formaten van stenen. Het roodbruine schrijnwerk<br />

loopt als een verenigende factor doorheen de drie blokken.”<br />

Verwarming via het kanaal<br />

De appartementen van blokken A en B worden casco+ opgeleverd, dus inclusief<br />

chape- en pleisterwerken. AB-Eiffage stond wel in voor de binnenafwerking<br />

van Blok C. “Daar voorzien we onder meer keramische tegels, schilderdeuren,<br />

een badkamer en een keuken”, aldus Roeland Van de Sande. “Duurzaamheid<br />

speelt in Kaai 24 een belangrijke rol: het is een volledig fossielvrije site geworden.<br />

Water-waterwarmtepompen wisselen warmte uit met het kanaalwater om<br />

de woonunits op een duurzame manier te verwarmen. Daarnaast werden de<br />

daken maximaal van PV-panelen voorzien. Om het vereiste E-peil van 35 te halen,<br />

hebben we eveneens sterk ingezet op de isolatie van de gebouwenschil.”<br />

Minimale speling bij uitvoering<br />

Naast de hindernis met het historisch erfgoed bleek Kaai 24 ook de nodige<br />

bouwkundige uitdagingen met zich mee te brengen. “Het architecturale<br />

“Kaai 24 is een volledig<br />

fossielvrije site geworden”<br />

concept liet bitter weinig speling op de maatvoering toe”, verduidelijkt Roeland<br />

Van de Sande. “Dit was vooral bij de overkragende elementen – de terrassen<br />

van blok A – een heikel punt, omdat deze al in de ruwbouw waren geplaatst<br />

en dus direct de raamslagen en gevellijnen bepaalden. Deze balkons<br />

en g<strong>aan</strong>derijelementen lopen van de gevel- tot <strong>aan</strong> de raamlijn, wat enerzijds<br />

een maatvaste productie en anderzijds een minutieuze plaatsing vereiste. Bij<br />

enige afwijking zou de gevel- of raamlijn – of beide – niet kloppen. Verder is<br />

het plaatmateriaal van de gevel van blok A een technisch hoogstandje. Met<br />

een voeg van amper 1 centimeter gold ook daar de nood <strong>aan</strong> een perfecte<br />

maatvoering bij productie en een erg nauwkeurige plaatsing. Last but not<br />

least waren de raammaten op plan gemaakt, waardoor er ook op dit vlak<br />

nagenoeg geen speling was.” ❚<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer<br />

Architect<br />

Hoofd<strong>aan</strong>nemer(s)<br />

sogent (Gent)<br />

DBVL Architecten (Gent)<br />

AB-Eiffage (Antwerpen)<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 109


MODERNE KEUKENS VOOR BEWONERS LUCHTBAL<br />

De appartementsgebouwen van Woonhaven in de Antwerpse wijk Luchtbal behoren tot de meest imposante realisaties op het vlak van sociale<br />

woningbouw in het derde kwart van vorige eeuw. Vandaag de dag dringen renovaties en moderniseringen zich op. Dat geldt ook voor de<br />

Langblokken, die onlangs niet alleen een energetische upgrade kregen, maar ook nieuwe keukens. Hiervoor stond EB Projects in.<br />

Tekst Koen Mortelmans |<br />

Beeld EB Projects<br />

Een van de nieuwe keukens in de Langblokken.<br />

110 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


“Serieel maatwerk is onze specialiteit”<br />

De Langblokken – vier nagenoeg identieke, iconische<br />

appartementsgebouwen – dateren uit de<br />

jaren 50. Vlak na de Tweede Wereldoorlog was er<br />

namelijk een groot gebrek <strong>aan</strong> woningen en de<br />

ideeën van de modernisten rond wonen boden de<br />

ideale oplossing om dit tekort op korte tijd weg<br />

te werken. Het concept van de Langblokken, een<br />

ontwerp van Hugo Van Kuyck, was dat van monumentale<br />

hoogbouw met een sociale mix van<br />

bewoners. De opzet van het bouwen in de hoogte<br />

was om zoveel mogelijk oppervlakte op de begane<br />

grond te vrijwaren, zodat deze kon worden ingericht<br />

als een groene recreatiezone.<br />

Hedendaagse, functionele<br />

keukenkasten<br />

De best<strong>aan</strong>de keukens waren in de jaren 50 ultramodern,<br />

maar de hedendaagse comforteisen<br />

liggen een pak hoger. Daarom omvatte de renovatie<br />

van de Langblokken ook de plaatsing<br />

van hedendaagse keukens. "We hebben 168<br />

nieuwe keukens geleverd en geplaatst”, zegt<br />

Frank Geerts, afgevaardigd bestuurder bij EB<br />

Projects. "Het gaat om bovenkasten en onderkasten,<br />

met een uitsparing voor het fornuis.<br />

Dergelijk serieel maatwerk is onze specialiteit.<br />

Een tiental arbeiders in ons atelier en evenveel<br />

medewerkers in de gebouwen hebben<br />

de klus geklaard.”<br />

Recent voerde EB Projects een vergelijkbare<br />

opdracht uit in de nabijgelegen Venezuelatorens<br />

en een imposant stukje interieurwerk bij<br />

Flamingo Pet Products in Olen. Momenteel<br />

heeft het bedrijf uit Herentals verschillende<br />

projecten in uitvoering, waaronder het Stedelijk<br />

Lyceum op de Antwerpse Linkeroever<br />

(kastgehelen), woonzorgcentrum De Oude<br />

Melkerij in Gierle (vast meubilair) en jeugdcentrum<br />

Destelheide in Dworp (vast meubilair<br />

slaapblokken). ❚<br />

00034400001 - EB PROJECTS NV-BH.indd 1 BOUWENAANVLAANDEREN.BE 05-12-<strong>2023</strong> 08:49 | 111


Voorbeschouwing Polyclose<br />

KLIMAATBEHEERSING, WOONCOMFORT EN CIRCULARITEIT<br />

CENTRAAL OP POLYCLOSE 2024<br />

Van 17 tot en met 19 januari 2024 is het opnieuw verzamelen geblazen voor de koplopers in de raam-, deur-, zonwerings-, gevel- en toegangstechniek.<br />

Dan vindt in Flanders Expo in Gent de 21ste editie van de gerenommeerde vak- en netwerkbeurs Polyclose plaats.<br />

Tekst en beeld Polyclose<br />

Gedurende drie dagen – met openstelling tot 20<br />

uur op donderdag – vinden sectorgenoten op Polyclose<br />

inspiratie en innovaties bij voor<strong>aan</strong>st<strong>aan</strong>de<br />

Belgische, Nederlandse, Duitse, Franse en andere<br />

Europese exposanten. Ventilatie- en klimaatbeheersing,<br />

modern wooncomfort en <strong>aan</strong>dacht voor<br />

duurzaamheid en circulariteit st<strong>aan</strong> meer dan ooit<br />

centraal. Nieuwe toepassingen worden in primeur<br />

onthuld en er zullen tal van livedemonstraties<br />

voor installateurs plaatsvinden. Naast heel wat<br />

vertrouwde exposanten zullen ook nieuwkomers<br />

zich voor het eerst <strong>aan</strong> de markt presenteren. De<br />

toegang is gratis en exclusief voor professionals.<br />

Tickets kunnen vooraf <strong>aan</strong>gevraagd worden via<br />

www.polyclose.be.<br />

De belangrijkste Europese marktspelers zullen van<br />

woensdag tot en met vrijdag hun laatste nieuwigheden<br />

etaleren bij zo’n 14.000 professionals, waarvan<br />

ongeveer een kwart uit Nederland. Dat maakt van<br />

Polyclose een efficiënte, maar ook prettige gelegenheid<br />

om in relatief korte tijd veel mensen te bereiken<br />

en op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen<br />

en innovaties in de wereld van raam-, deur-,<br />

zonwerings-, gevel- en toegangstechniek.<br />

De highlights<br />

Ook ditmaal wordt Polyclose een internationale<br />

ontmoetingsplek voor het bouwen van morgen.<br />

Wie bouwt, heeft alsmaar meer duurzaamheids- en<br />

circulariteitseisen. Functionaliteit, wooncomfort en<br />

design moeten daarbij hand in hand g<strong>aan</strong>. Aannemers,<br />

architecten en bouwheren krijgen op de<br />

112 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Polyclose Voorbeschouwing<br />

vakbeurs de mogelijkheid om de nieuwste oplossingen<br />

en ontwikkelingen op het gebied van energie-efficiëntie,<br />

veiligheid en duurzaamheid te verkennen.<br />

De trend van strakke en ultraslanke raamprofi e-<br />

len met grote glasoppervlakken blijft zich verder<br />

doorzetten, met alle mogelijke uitdagingen op<br />

het vlak van montage, isolatie, ventilatie en zonwering.<br />

Deuren moeten niet alleen hoog scoren<br />

qua design, maar ook op het vlak van inbraakveiligheid<br />

en isolatie. <br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 113


Voorbeschouwing Polyclose<br />

“We zijn er trots op dat we een omgeving creëren waar<br />

professionals kunnen netwerken en kennis kunnen uitwisselen”<br />

In de gevelbouw hebben hoogwaardige folies<br />

definitief hun intrede ged<strong>aan</strong>. Naast esthetische,<br />

duurzame en buitengewoon veelzijdige<br />

folies zijn er ook zonwerende, inbraakwerende<br />

en zelfs geluidswerende varianten op de markt.<br />

Screenzonwering, al dan niet geautomatiseerd,<br />

is de laatste decennia sterk in opmars<br />

om opwarming binnen te voorkomen en het<br />

energieverbruik van gebouwen te beperken.<br />

Architecten integreren doekzonwering<br />

steeds meer als gevelelement. Minimalisme is<br />

daarbij een hot topic. Hedendaagse zonweringsystemen<br />

worden bestuurd met behulp<br />

van natuurlijke energiebronnen, zoals een<br />

zonnepaneel. Zo verbruiken ze ook nog eens<br />

minder. Dankzij de zachte winters wordt het<br />

horrenseizoen steeds langer. Ook deze moeten<br />

passen in de trend van naadloze raam-,<br />

deur- en gevelstijlen.<br />

POLYCLOSE IN HET KORT<br />

Polyclose biedt al sinds 1991 een overzicht van alles wat open- en dichtgaat <strong>aan</strong> en in de gevel,<br />

inclusief poorten en hekken. Standhouders zijn voornamelijk actief in aluprofielen, alusystemen,<br />

automatisatie, biometrische systemen, bouwbeslag, coating, deursystemen, dichtingen,<br />

gereedschappen, gevels, glas en toebehoren, kunststofprofielen, kunststofsystemen, machines,<br />

poorten, rolluiken, sloten, software, staalsystemen, toegangscontrole, ventilatiesystemen,<br />

vliegenramen en zonwering.<br />

De bezoekers van de netwerk- en vakbeurs zijn voornamelijk actief in volgende sectoren: aluminium-<br />

en kunststofbewerking, architectuur en engineering, automatisatie en toegangscontrole,<br />

bouw, beveiliging, glas, ramen en deuren, schrijnwerk, ventilatie, zonwering en rolluiken.<br />

Outdoor living is niet zomaar een hype, het is<br />

een blijver. Terrasoverkappingen zijn niet meer<br />

weg te denken uit het assortiment van de zonweringspecialist.<br />

Ze worden steeds meer een<br />

verlengstuk van het interieur van de woning en<br />

<strong>aan</strong>gepast <strong>aan</strong> de persoonlijke stijl. Het is dan<br />

ook geen verrassing dat veelzijdige overkappingen<br />

– <strong>aan</strong>gebouwd of vrijst<strong>aan</strong>d, beschikbaar<br />

in verschillende materialen – en verwante producten<br />

prominent <strong>aan</strong>wezig zullen zijn op de<br />

vakbeurs.<br />

Het belang van end-to-end digitalisering in bedrijven<br />

blijft toenemen. Ook innovatieve softwareoplossingen,<br />

die raam-, deur-, zonwerings-,<br />

en gevelfabrikanten ondersteunen om hun bedrijfsprocessen<br />

optimaal te digitaliseren, zullen<br />

dus op Polyclose te ontdekken zijn.<br />

“We zijn heel tevreden met de <strong>aan</strong>meldingen<br />

tot nu toe en vol vertrouwen dat we een succesvolle<br />

beurs g<strong>aan</strong> beleven", aldus organisator<br />

Guy Martens. “We zijn er trots op dat<br />

we een omgeving creëren waar professionals<br />

kunnen netwerken, kennis kunnen uitwisselen<br />

en geïnspireerd kunnen raken door de nieuwste<br />

ontwikkelingen. Polyclose stimuleert de<br />

groei en vooruitgang in de sector, die steeds<br />

meer <strong>aan</strong>dacht heeft voor duurzaamheid, en<br />

biedt waardevolle zakelijke kansen voor alle<br />

deelnemers.” ❚<br />

Het is goed toeven op de Polyclose-beurs in Gent.<br />

PRAKTISCH<br />

• Locatie: Flanders Expo in Gent (België) – Hallen 1 en 6<br />

• Datums: woensdag 17, donderdag 18 en vrijdag 19 januari 2024<br />

• Openingstijden: van 9.30 uur tot 18.30 uur,<br />

met avondopenstelling tot 20 uur op donderdag<br />

• Gratis toegang voor professionals. Registreer vooraf op www.polyclose.be<br />

met code PP4252261<br />

• Exposantenlijst: zie www.polyclose.be<br />

• Geïnteresseerde standhouders kunnen zich <strong>aan</strong>melden via info@polyclose.be<br />

114 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


AMBIAL<br />

BEZOEK ONS TIJDENS<br />

Fotografie: David Aubert<br />

STAND 1300<br />

AMBIAL | DE VOUWDEUR VOOR ELKE RUIMTE<br />

De AMBIAL vouwdeur is ontworpen met het oog op duurzaamheid en gebruiksgemak. In een rechte lijn<br />

of in open hoek, naar binnen of naar buiten openg<strong>aan</strong>d, vanuit het midden of een van de zijkanten:<br />

AMBIAL past in alle architecturale configuraties en zowel in nieuwbouw als in renovatie. AMBIAL wordt<br />

steeds uitgevoerd in Hydro CIRCAL.<br />

IMAGINE WHAT’S NEXT<br />

Ramen - Deuren - Gevels<br />

Sapa by Hydro Building Systems Belgium nv, Roosveld 11, 3400 Landen | sapa.ramen@hydro.com | www.sapa.be


Voorbeschouwing Polyclose<br />

Voor de productie wordt bij SAPA alleen nog Hydro CIRCAL 75R gebruikt: aluminium dat voor minimaal 75 % uit postconsumerschroot bestaat.<br />

BOUWEN AAN DE WERELD VAN MORGEN DANKZIJ<br />

DUIDELIJKE DUURZAAMHEIDSSTRATEGIE<br />

Hydro Building Systems, het moederbedrijf van SAPA, pakt uit op Polyclose. Zo kunnen bezoekers<br />

tijdens de vakbeurs kennismaken met een totaal vernieuwd productgamma: TENTAL, SOLEAL<br />

Next, AMBIAL, TIGAL en specifieke projectoplossingen. Er is echter meer, want de firma legt ook<br />

de klemtoon op diverse tools die moeten helpen om alle processen te digitaliseren, zoals Techtip,<br />

Techdesign en ComAlu. Tot slot blijft Hydro fors investeren in duurzaamheid met de strategie<br />

‘Driving Decarbonisation’, waarmee het verder wil bouwen <strong>aan</strong> de wereld van morgen.<br />

Tekst Johan Debaere | Beeld Hydro Building Systems – merk SAPA<br />

Tijdens de vorige editie van Polyclose liet SAPA<br />

al even een glimp zien van wat de toekomst<br />

zou brengen qua nieuwe aluminiumsystemen.<br />

De R&D-afdeling van de fabrikant blijft immers<br />

dagelijks bezig met de optimalisatie van de best<strong>aan</strong>de<br />

producten en de ontwikkeling van nieuwe<br />

innovatieve oplossingen. “Om <strong>aan</strong> de steeds<br />

strengere eisen inzake energieprestaties tegemoet<br />

te komen, moeten ook raam-, deur- en gevelsystemen<br />

steeds beter scoren op het vlak van isolatie,<br />

wind- en waterdichtheid. Daarnaast werd ook nog<br />

eens extra veel <strong>aan</strong>dacht besteed <strong>aan</strong> de gemakkelijke<br />

verwerking van de systemen, waardoor we<br />

het leven van de verwerker gevoelig willen vergemakkelijken”,<br />

zegt Johan De Clerck, Deputy Managing<br />

Director Benelux voor het merk SAPA. “Het<br />

resultaat is een totaal vernieuwd productgamma<br />

met de TENTAL 50 en 60 als vervangers van de<br />

Elegance 52- en 62-gevelsystemen, de opvolgers<br />

van de Avantis- en Avantis Smartline-raam- en<br />

Johan De Clerck, Deputy Managing Director Benelux<br />

voor het merk SAPA.<br />

116 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Polyclose Voorbeschouwing<br />

Op Polyclose kunnen de <strong>aan</strong>wezige<br />

bouwprofessionals kennismaken met een totaal<br />

vernieuwd productgamma: TENTAL, SOLEAL Next,<br />

AMBIAL, TIGAL en specifieke projectoplossingen.<br />

(Beeld: David Aubert)<br />

SOLEAL Next is de opvolger van de Avantis- en<br />

Avantis Smartline-raam- en deursystemen.<br />

(Beeld: Nick Cannaerts)<br />

Met AMBIAL lanceerde SAPA een<br />

nieuwe aluminium vouwdeur.<br />

(Beeld: David Aubert)<br />

deursystemen onder de noemer SOLEAL Next, de<br />

AMBIAL-vouwdeur en het TIGAL-pull-slidesysteem.<br />

Vandaag worden trouwens de eerste gevels met<br />

het TENTAL-systeem in Vl<strong>aan</strong>deren gerealiseerd.”<br />

‘Driving Decarbonisation’<br />

Concurrentie op de markt, automatisering van de<br />

toeleveringsketen, economische schommelingen,<br />

veiligheidsklimaat en regelgeving: het zijn slechts<br />

enkele van de vele factoren die de bouwwereld<br />

momenteel op zijn grondvesten doen daveren. Het<br />

bouwen van een huis of kantoor wordt een steeds<br />

ingewikkelder proces en daar komen ook nog eens<br />

de steeds hogere verwachtingen bij die de eindklant<br />

stelt ten <strong>aan</strong>zien van snelheid en kwaliteit.<br />

Bij Hydro staat duurzaam denken én doen daarom<br />

centraal. Zo kiezen ze er bewust voor om geen materialen<br />

te gebruiken die schadelijk zijn voor het<br />

milieu. Ze investeren ook fors om de CO 2<br />

-uitstoot<br />

tijdens het productieproces gevoelig te reduceren.<br />

De productie van primair aluminium uit de winning<br />

van bauxiet vergt met de huidige industriële<br />

processen immers een grote hoeveelheid energie,<br />

wat zich vertaalt in een overmatige uitstoot van<br />

CO 2<br />

. Door aluminiumschroot te recycleren, wordt<br />

bij het ontsmeltingsproces tot 95 % energie bespaard,<br />

zonder dat er ingeboet wordt <strong>aan</strong> materiaalkwaliteit.<br />

“Voor de productie van de SAPA-ramen en -deuren,<br />

-schuiframen en -vliesgevelsystemen wordt<br />

vandaag alleen nog Hydro CIRCAL 75R gebruikt,<br />

“We investeren<br />

in innovatieve<br />

oplossingen, een<br />

verminderde<br />

CO 2<br />

-uitstoot<br />

tijdens onze<br />

productie én de<br />

digitalisering van<br />

onze processen”<br />

met name aluminium dat voor minimaal 75 %<br />

uit postconsumerschroot bestaat. Dat zorgt voor<br />

een drastische vermindering van de CO 2<br />

-uitstoot.<br />

De gemiddelde CO 2<br />

-voetafdruk van in Europa<br />

gebruikt aluminium bedraagt 8,6 kg CO 2<br />

per kg<br />

aluminium, terwijl met Hydro CIRCAL dat cijfer<br />

daalt tot 2,3 kg CO 2<br />

per kg aluminium. Een typisch<br />

aluminium raam bestaat uit ongeveer 20 kg<br />

aluminium. Een snelle berekening leert ons dat<br />

we gemiddeld 126 kg CO 2<br />

-uitstoot besparen voor<br />

elk raamsysteem”, legt Johan De Clerck uit. “Voor<br />

ons stopt het hier echter niet, want we willen die<br />

voetafdruk nog verder verkleinen. Zo zijn we het<br />

eerste aluminium bouwsystemenbedrijf dat raam-,<br />

deur- en vliesgevelprofielen produceert uit 100 %<br />

gerecycled end-of-life aluminium. Hydro CIRCAL<br />

100R maakt het mogelijk om profielen te produceren<br />

met een CO 2<br />

-footprint van gemiddeld 0,5 kg<br />

CO 2<br />

per kg aluminium, met andere woorden bijna<br />

nul. Dat is meteen de laagste waarde wereldwijd.”<br />

Digitalisering<br />

Bij SAPA wordt niet alleen gewerkt <strong>aan</strong> het ontwikkelen<br />

van nieuwe producten en de vermindering<br />

van de CO 2<br />

-voetafdruk, maar ook <strong>aan</strong> vlotte processen.<br />

Daarom wordt ook continu geïnvesteerd<br />

in digitale tools en softwareapplicaties. Zo introduceerde<br />

de firma met Techtip een onlineplatform<br />

waarop zowel architecten als constructeurs alle<br />

technische documentatie in enkele kliks kunnen<br />

terugvinden. Zo hebben ze steevast ook meteen<br />

de meest actuele versie bij de hand. Om projecten<br />

op een vlotte en eenvoudige manier uit te<br />

tekenen en te berekenen, werd Techdesign in het<br />

leven geroepen. En met ComAlu staat een online,<br />

webgebaseerd platform ter beschikking, waarmee<br />

klanten hun bestellingen digitaal kunnen doorgeven<br />

en opvolgen. Zo kan men 24/7 orders invoeren<br />

én de status van alle lopende bestellingen<br />

raadplegen. Dat geldt ook voor de opvolging van<br />

openst<strong>aan</strong>de en afgeronde leveringen. ❚<br />

SAPA is op Polyclose terug te vinden in Hal 1, meer<br />

bepaald op stand 1300<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 117


Voorbeschouwing Polyclose<br />

GERENOVEERD BEDRIJFSGEBOUW VAN RAAMPRODUCENT<br />

WORDT SHOWROOM VOOR ALUMINIUM RAAMSYSTEMEN<br />

Raamfabrikanten kunnen de gevel van hun bedrijfspand als showroom gebruiken om oplossingen in een reële situatie te demonstreren.<br />

Dat hadden ze bij Platteau Ramen goed begrepen toen ze hun gebouw in Dendermonde grondig renoveerden. De aluminium raam-, deur- en<br />

hefschuifsystemen van partner Kawneer springen meteen in het oog. Paradepaardjes zijn de vliesgevel met glashoek over de volledige<br />

gebouwhoogte (AA 100) en het verborgen raamsysteem met parallel openende elementen voor ventilatie en natuurlijke koeling (AA 100/110<br />

Concealed Vent) in de vergaderzalen op de hoogste etage.<br />

Tekst Johan Debaere | Beeld Kawneer, Platteau Ramen<br />

Het verborgen raamsysteem AA 100 CV – Concealed Vent – zorgt dankzij parallel openende elementen voor ventilatie en natuurlijke koeling in de vergaderzalen.<br />

(Beeld: Dirk Verwoerd)<br />

Bij Platteau Ramen zetten ze kwaliteit en een klantgerichte <strong>aan</strong>pak voorop.<br />

Het familiebedrijf is gespecialiseerd in de productie van aluminium ramen,<br />

met een focus op bouwfirma’s, sleutel-op-de-deurbedrijven en particuliere<br />

klanten. “Mijn vader startte ongeveer 35 jaar geleden met het maken en<br />

installeren van ramen en deuren, in aluminium en voor de particulier”, vertelt<br />

Koen Platteau. “Door de jaren heen is er wel een en ander veranderd.<br />

Zo gaven onze ouders hun kennis door <strong>aan</strong> hun vier zonen en werd het<br />

gamma uitgebreid. Eén ding is echter hetzelfde gebleven: we doen nog<br />

steeds alles zelf, in ons eigen atelier en op de bouwplaats. We beschikken<br />

over een modern CNC-gestuurd machinepark en een team van een<br />

vijftigtal gedreven medewerkers, waarvan de helft instaat voor montage<br />

en werfopvolging.”<br />

De juiste partners<br />

Uiteraard is het ook belangrijk om de juiste partners te kiezen. Zo werkt Platteau<br />

Ramen al jaren samen met Kawneer, dat voor de levering van aluminium profielsystemen<br />

voor de ramen, deuren, schuifsystemen en vliesgevels zorgt. “Kawneer<br />

biedt oplossingen waarmee we <strong>aan</strong> alle technische vereisten en specificaties<br />

van een project kunnen voldoen. Daarenboven zijn de systemen zeer eenvoudig<br />

en modulair, waardoor ze op korte tijd geproduceerd, geassembleerd en gemon-<br />

118 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Polyclose Voorbeschouwing<br />

Speelse toepassing van het AA 100-vliesgevelsysteem met indrukwekkende overspanningshoogte.<br />

(Beeld: Dirk Verwoerd)<br />

“De<br />

indrukwekkende<br />

vliesgevel en<br />

het verborgen<br />

raamsysteem<br />

met parallel<br />

openende<br />

elementen zijn dé<br />

eyecatchers”<br />

teerd kunnen worden. Zo kunnen bijvoorbeeld de regelprofielen van het AA<br />

100-vliesgevelsysteem zowel horizontaal als verticaal gebruikt worden en werkt<br />

het systeem met droge verbindingen, waardoor kitten niet meer nodig is”, zegt<br />

Hans Verhasselt van Kawneer. “Uiteraard hangt het resultaat van een project<br />

ook af van een goede installatie. Samenwerken met partners als Platteau Ramen,<br />

dat een ruime technische bagage en jarenlange ervaring heeft, is dan ook<br />

een luxe. Ze kennen onze systemen tot in de kleinste details.”<br />

Renovatie van bedrijfspand<br />

De familie Platteau investeerde recent in de grondige renovatie van haar<br />

bedrijfspand met kantoren en showroom in Dendermonde. Atelier Kubiek<br />

stond in voor het ontwerp en Altez Construction Group kreeg de opdracht<br />

om een gebouw te realiseren waarbij grote glaspartijen voor veel lichtinval<br />

en een ruime blik op de omgeving zorgen. Platteau Ramen nam zelf de gevelopbouw<br />

voor zijn rekening. “Het is niet onze corebusiness, maar dankzij<br />

het advies en de ondersteuning van Kawneer konden we dit project probleemloos<br />

tot een goed einde brengen. We integreerden onder meer RT 72-<br />

raam- en deursystemen met de gepatenteerde Reflex-technologie en het AA<br />

4110-hefschuifsysteem, dat verkrijgbaar is met smalle (82 mm), brede (102<br />

mm) of custommade vleugels”, licht Koen Platteau toe. “Vooral de indrukwekkende<br />

AA 100-vliesgevel met glashoek over de volledige gebouwhoogte<br />

valt op. De tussenregels zijn in hoogte verschoven, wat een speels karakter<br />

geeft. Hét ‘pièce du chef’ is echter het verborgen raamsysteem AA 100 CV<br />

– Concealed Vent – dat dankzij parallel openende elementen voor ventilatie<br />

en natuurlijke koeling in de vergaderzalen zorgt.”<br />

“Door de constructie van het gebouw moesten we voor deze toepassing op<br />

zoek naar een speciale raamoplossing. We hadden een dergelijk Concealed<br />

Vent-systeem geïntegreerd in gezondheidscentrum ‘Anna Freud’ in Londen,<br />

maar voor België was dit een primeur, ook nog eens op maat uitgewerkt met<br />

een <strong>aan</strong>gepaste plaatsing van de motoren”, vult Hans Verhasselt <strong>aan</strong>. Bij<br />

Platteau Ramen zijn ze alvast duidelijk: zelfs bedrijven die niet gespecialiseerd<br />

zijn in de productie van gevels kunnen dit systeem maken, en dat met een<br />

beperkt <strong>aan</strong>tal machines en tools.<br />

Duurzaam, ook op Polyclose<br />

Hans Verhasselt sluit af: “Al onze systemen zijn ontwikkeld met <strong>aan</strong>dacht voor<br />

duurzaamheid, bijvoorbeeld door de hoge isolatiewaarde en de toepassing<br />

Dit AA 100 Hi+-vliesgevelsysteem is Cradle-to-Cradle Silver- en<br />

Passiefhuis-gecertificeerd.<br />

van dubbele of drievoudige beglazing voor een uitmuntende energieprestatie.<br />

De AA 100 draagt het Cradle to Cradle Bronze-label, terwijl de HI+-versie<br />

zelfs Cradle to Cradle Silver- en Passiefhuis-gecertificeerd is. Tot slot dragen we<br />

ook bij <strong>aan</strong> de circulaire bouwpraktijk, want deze systemen kunnen eenvoudig<br />

gedemonteerd worden om finaal met dezelfde accessoires elders opnieuw<br />

te worden opgebouwd.”<br />

Tijdens Polyclose introduceert Kawneer trouwens een nieuw concept voor het<br />

verlagen van zijn CO2-footprint. Bovendien zal de fabrikant in Gent niet alleen<br />

zijn producten presenteren, maar ook tonen hoe eenvoudig het vliesgevelsysteem<br />

te assembleren en monteren is. ❚<br />

Kawneer is op Polyclose terug te vinden in Hal 1, meer bepaald op stand 1352.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 119


Interne mobiliteit met<br />

duurzame garanties<br />

Sportfanaten van de gemeente Gavere zijn in hun nopjes. Naar alle waarschijnlijkheid opent in februari de gloednieuwe sporthal Scaldis,<br />

een project dat kadert in het masterplan om de site van de Sportdreef herin te richten. Het gebouw bevat drie niveaus die voor iedereen<br />

vlot bereikbaar moeten zijn. Daarom koos de bouwheer ervoor om de interne mobiliteit van dit gebouw toe te vertrouwen <strong>aan</strong> Schindler, de<br />

liftenproducent die op vele vlakken beter scoort dan de wettelijke normen vereisen.<br />

Tekst en beeld Els Jonckheere<br />

De Schindler 3000 kan 1000 kg <strong>aan</strong> personen vervoeren en<br />

is dubbel toegankelijk op het gelijkvloers.<br />

Deze lift kan met zijn ISO-afmeting van 1100 x 2100 mm ook<br />

dienstdoen als brancardlift.<br />

De nieuwe sporthal werd via een Design & Buildprocedure<br />

in handen van LCV Real Estate gegeven.<br />

Het programma omvat de bouw van een grote<br />

sporthal met publiekstribune, een polyvalente zaal,<br />

een dans- en gevechtszaal op de verdieping en<br />

een gelijkvloerse horecaruimte. Daarnaast zijn er<br />

nog kantoor-, kleed- en sanitaire ruimtes voorzien<br />

die met een logische lay-out <strong>aan</strong> de diverse zalen<br />

gelinkt zijn. Dankzij een sobere, semi-industriële<br />

architectuur is het een tijdloos gebouw geworden<br />

dat zich naadloos integreert in de omringende<br />

natuur, met de Schelde in de onmiddellijke nabijheid.<br />

Door een compacte stapeling van de volumes<br />

werd de footprint geminimaliseerd en een uitgekiende<br />

technische uitrusting zorgt ervoor dat het<br />

sportcomplex energiezuinig kan functioneren.<br />

Beter dan de norm<br />

In dit kader moest ook de interne mobiliteit op<br />

een uiterst zuinige (en natuurlijk ook betrouwbare)<br />

manier kunnen gebeuren. Met de Schindler<br />

3000 wordt perfect <strong>aan</strong> de gestelde voorwaarden<br />

vold<strong>aan</strong>. Deze lift van de laatste generatie kan<br />

met zijn ISO-afmeting van 1100 x 2100 mm met-<br />

een ook dienstdoen als brancardlift, wat in een<br />

sportcomplex geen overbodige luxe is. In Scaldis<br />

zijn er drie stopplaatsen voorzien. “De Schindler<br />

3000 kan 1000 kg <strong>aan</strong> personen vervoeren en<br />

is dubbel toegankelijk op het gelijkvloers”, vertelt<br />

sales-marketing & product manager Wim<br />

Stockx. “De deuren zijn 900 x 2100 mm groot,<br />

voorzien van fronten en afgewerkt in Window<br />

Grey RAL7040. Ze beschikken over een certificatie<br />

volgens de EN81-58 E120, waarmee Schindler<br />

het veel beter doet dan de norm, die slechts<br />

E30 vraagt. Hetzelfde geldt trouwens voor de<br />

120 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


“De lift heeft<br />

een geschat<br />

jaarverbruik dat<br />

overeenkomt met<br />

dat van een grote<br />

koelkast in een<br />

woning”<br />

veiligheidsvoorzieningen op de deuren. Normaal<br />

wordt enkel de onderste deur uitgerust met een ‘landing<br />

egress device’. Hiermee kunnen techniekers<br />

de deur van binnenuit openen. In sporthal Scaldis<br />

voorzagen we echter elke deur van een dergelijk mechanisme,<br />

zoals dat verplicht is voor een brandlift,<br />

terwijl dit in deze toepassing geen vereiste was.”<br />

Strakke afwerking<br />

Binnen het Schindler 3000-gamma zijn drie afwerkingsniveaus<br />

mogelijk. “De klant koos voor<br />

een strakke uitvoering met ledverlichting in het<br />

plafond (type LINE), een kooi in laminaat (Cadiz<br />

Blauw) en een vloerbekleding van donkergrijze,<br />

vlakke, gespikkelde rubber”, aldus Wim Stockx.<br />

“Aangezien de lift dubbel toegankelijk is en ook<br />

conform de EN81-70 moest worden uitgevoerd,<br />

was een spiegel op de achterwand normaal gezien<br />

verplicht. Door de positie van de tweede deur<br />

op de achterkant werd deze vervangen door een<br />

‘reversing’-type: een kleine ronde spiegel in de linker-<br />

of rechterbovenhoek die mindervaliden toelaat<br />

om bij het verlaten van de kooi achteruit te kijken.”<br />

Bijzonder energiezuinig<br />

De lift werd ook conform de EN81-73 uitgevoerd.<br />

Daarnaast werden op alle niveaus designvolle<br />

standindicatoren in opbouw geplaatst. Wim<br />

Schindler: “De Schindler 3000 is bovendien bijzonder<br />

energiezuinig dankzij de <strong>aan</strong>drijving met<br />

een laag verbruik. Met zijn energieoptimalisatiekit,<br />

gecombineerd met een teruglevering van energie<br />

<strong>aan</strong> het elektriciteitsnet van het gebouw, wordt<br />

– ondanks het verwachte veelvuldige gebruik –<br />

een Klasse A-certificatie in zowel de VDI- als de<br />

ISO-standaard bereikt. Hiermee heeft de lift een<br />

‘geschat’ jaarverbruik dat overeenkomt met dat<br />

van een grote koelkast in een woning! Ook bij oplevering<br />

gaat Schindler een stapje verder dan de<br />

meeste concullega’s. De liftinstallatie wordt eerst<br />

door een intern ‘SAIS’-team beoordeeld. Hierbij<br />

wordt nageg<strong>aan</strong> of alles voldoet <strong>aan</strong> de design- en<br />

kwaliteitsvoorschriften die wij hanteren. Pas dan<br />

gebeurt de definitieve veiligheidskeuring.” ❚<br />

Dankzij een sobere, semi-industriële architectuur is het een tijdloos sportcomplex geworden.<br />

Op alle niveaus werden designvolle standindicatoren in opbouw geplaatst.<br />

In plaats van een spiegel op de achterzijde kwam er een ‘reversing’-type: een kleine ronde spiegel in de bovenhoek.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 121


THEMA BIM<br />

“BIM BIEDT STEEDS MEER MOGELIJKHEDEN<br />

IN ELKE FASE VAN HET BOUWPROCES”<br />

De digitale bouwrevolutie is volop <strong>aan</strong> de gang, met dank <strong>aan</strong> de steile opmars van BIM. Dat de veelbelovende theorie elke dag een beetje meer<br />

wordt omgezet in de praktijk, bleek tijdens het inspiratie-event van Het Digitaal Bouwteam dat begin oktober plaatsvond in Gent. Niki Cauberg,<br />

Head of Digital Construction bij Buildwise, zoomde in op de hedendaagse en toekomstige BIM-mogelijkheden en vertelde wat ons de komende<br />

jaren te wachten staat. “Het punt waar we uiteindelijk heen willen, is Design for Manufacturing and Assembly (DFMA).”<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld digitaalbouwteam.be<br />

Enkele jaren geleden opperden enkele schaarse<br />

sceptici nog dat het hoogstens een ‘trend’ was,<br />

maar intussen valt het niet meer te ontkennen:<br />

door de mogelijkheden die nu al voorhanden zijn,<br />

biedt BIM een meerwaarde in elke fase van het<br />

bouwproces. Bovendien komen er steeds meer innovatieve<br />

softwaretoepassingen op de markt, die<br />

maken dat er komende vijf jaar nog heel wat extra<br />

mogelijkheden zullen ontst<strong>aan</strong>. “Naast de zaken<br />

die nu al vrij goed ingeburgerd zijn – 2D- en 3Dontwerpplannen<br />

deduceren, <strong>aan</strong> clashdetectie<br />

doen, werfvergaderingen animeren en op basis<br />

daarvan knopen doorhakken … – zullen we bijvoorbeeld<br />

rechtstreeks kunnen zien welke impact<br />

bepaalde ontwerp- en bouwkeuzes hebben op<br />

de EPB- en LCA-score (‘realtime dashboarding’ in<br />

plaats van een a posteriori rapportage, zoals nu<br />

nog het geval is)”, vertelt Niki Cauberg.<br />

Efficiëntere ontwerpfase<br />

In afwachting van dergelijke veelbelovende nieuwigheden<br />

is er in de ontwerpfase nog heel wat<br />

marge voor verbetering, stelt Cauberg. “Waar we<br />

in de eerste plaats sterker in moeten worden, is<br />

van meet af <strong>aan</strong> definiëren waar het BIM-model<br />

voor gaat dienen. Het spreekt voor zich dat je<br />

andere parameters nodig hebt voor clashcontrole<br />

dan voor LCA-analyse via TOTEM. Daarnaast zou<br />

“In de toekomst zullen er nog maar heel weinig bouwprocessen zijn die niet te maken hebben met digitalisatie”, benadrukt Niki Cauberg.<br />

122 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


BIM<br />

THEMA<br />

“BIM is steeds meer<br />

database in plaats<br />

van 3D-representatie”<br />

“Waar veel bouwactoren nu nog een sterke projectfocus hebben en grotendeels ad hoc werken, zal het accent steeds meer verschuiven naar voorgedefinieerde processen.<br />

BIM is een cruciaal hulpmiddel om dit te bewerkstelligen”, stelt Niki Cauberg.<br />

BIM makkelijker en intuïtiever hanteerbaar moeten<br />

zijn voor partijen met minder technologische<br />

expertise. Denk bijvoorbeeld <strong>aan</strong> VR-(her)modellering:<br />

een bouwheer die met behulp van een virtual<br />

reality-bril rondloopt in het 3D-model en in real<br />

time zaken kan <strong>aan</strong>passen. Dit zou het mogelijk<br />

maken om snel en duidelijk verschillende scenario’s<br />

tegen elkaar af te wegen en heel wat beslissingen<br />

naar voren te trekken in het bouwproces<br />

(zoals de keuze van de vloer- en wandafwerking).<br />

Daarnaast hopen we ook dat een bouw<strong>aan</strong>vraag<br />

binnenkort op basis van een BIM-model zal kunnen<br />

gebeuren. Dit zou de doorlooptijd <strong>aan</strong>zienlijk<br />

kunnen verkorten (enkele dagen in plaats van<br />

m<strong>aan</strong>den), waardoor zelfs tussentijdse benchmarking<br />

mogelijk zou zijn. In België is dit nog<br />

geen gangbare praktijk, maar in Estland gebeurt<br />

het wel al en vanaf 2025 zal het in Finland zelfs<br />

verplicht zijn om bouw<strong>aan</strong>vragen in te dienen via<br />

BIM. Het is dus geen sciencefiction!”<br />

Specialistenwerk toegankelijk<br />

maken<br />

Tijdens de uitvoeringsfase komt het erop <strong>aan</strong> om<br />

de digitale voorbereiding door te trekken naar de<br />

werf. Daarbij kan augmented reality een belangrijke<br />

rol spelen, weet Niki Cauberg. “Bovendien is<br />

er de voorbije twee jaar software gelanceerd voor<br />

werfopvolging op basis van 360°-camerabeelden.<br />

Zo kan er intuïtief – lees: zonder dat er (technische)<br />

voorkennis nodig is – een gedetailleerde vorderingsstaat<br />

gemaakt worden. Als er sprake is van een<br />

BIM-model, kan dat ook makkelijk getoetst worden<br />

<strong>aan</strong> de (voorlopige) realiteit, inclusief automatische<br />

detectie van anomalieën, uitvoeringsfouten<br />

enzovoort. Dit maakt dat de voortgang van de werken<br />

nog een stuk accurater kan worden ingeschat.<br />

Voorts is het zaak om naast gespecialiseerde BIMexperts<br />

ook alle andere bouwpartners te betrekken<br />

bij het digitale bouwproces, met name door data<br />

vlot ter beschikking te stellen en eenvoudig <strong>aan</strong>passingen<br />

mogelijk te maken via gebruiksvriendelijke<br />

technologische toepassingen. Denk bijvoorbeeld<br />

<strong>aan</strong> opmeting van de ruwbouw in functie van de<br />

productie van het schrijnwerk, waarvan de resultaten<br />

meteen verwerkt worden in het BIM-model.<br />

Willen we de mogelijkheden van het centrale BIMmodel<br />

optimaal benutten, dan zullen we hoe dan<br />

ook meer <strong>aan</strong>dacht moeten besteden <strong>aan</strong> standaardisatie.<br />

BIM is steeds meer database in plaats<br />

van 3D-representatie, dus er is nood <strong>aan</strong> interoperabiliteit.<br />

De tools die momenteel beschikbaar zijn,<br />

spreken nog te veel een eigen taal.”<br />

Op naar DFMA<br />

Tot slot is Niki Cauberg van mening dat de bouwsector<br />

veel meer moet industrialiseren en lessen<br />

kan trekken uit ‘good practices’ in andere sectoren<br />

(zie bijvoorbeeld realtimetracking bij pakjesbezorgingsdiensten<br />

of in de automobielindustrie). In de<br />

toekomst zullen er nog maar heel weinig bouwprocessen<br />

zijn die niet te maken hebben met digitalisatie,<br />

benadrukt hij. “Waar veel bouwactoren<br />

nu nog een sterke projectfocus hebben en grotendeels<br />

ad hoc werken, zal het accent steeds meer<br />

verschuiven naar voorgedefinieerde processen.<br />

BIM is een cruciaal hulpmiddel om dit te bewerkstelligen.<br />

Dat wil niet zeggen dat iedereen alles<br />

tot in de puntjes moet doorgronden en beheersen,<br />

maar zeker de coördinerende partijen – lees: grote<br />

<strong>aan</strong>nemers, studiebureaus en architectenbureaus<br />

– zullen in dit opzicht het voortouw moeten nemen<br />

als ze relevant willen blijven. Het punt waar we uiteindelijk<br />

heen willen, is ‘Design For Manufacturing<br />

and Assembly’. Lees: niet ontwerpen om louter iets<br />

moois te maken, maar vooral ook het maak- en installatieproces<br />

sterk optimaliseren. In deze optiek<br />

worden bouwknopen bijvoorbeeld zo geassembleerd<br />

dat ze – volledig in lijn met de architectuur<br />

en stabiliteit – sneller (de)monteerbaar zijn, wat<br />

het rendement danig verhoogt. Een belangrijke<br />

voorwaarde om DFMA te doen slagen, is wel dat<br />

ontwerpers en softwareontwikkelaars op één lijn<br />

zitten. Dit gaat vrij ver en is dus niet evident, maar<br />

beetje bij beetje begint het de juiste richting uit te<br />

g<strong>aan</strong>. Ik schat dat we hier binnen een jaar of vijf<br />

wel vooruitgang in zullen boeken.” ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 123


THEMA BIM<br />

De Govan-Partick Bridge is een nieuwe fiets- en voetgangersbrug met een totale lengte van 110 meter in Glasgow.<br />

GESOFISTICEERDE BIM-TOOLS MAKEN<br />

COMPLEXE GEOMETRIE MOGELIJK<br />

BIM biedt ontwerpers oneindige creatieve en constructieve mogelijkheden. Dit bleek eens te meer bij de realisatie van de Govan-Partick<br />

Bridge in de Schotse hoofdstad Glasgow: de grootste opendraaibare brug in Europa, die in de lente van 2024 in gebruik zal worden genomen.<br />

Een project met verschillende uitdagingen dat tot een goed einde werd gebracht dankzij de combinatie van diverse softwaretoepassingen<br />

zoals Tekla Structures, Rhino, Grasshopper en Trimble Connect.<br />

Tekst Mark de Lau, Tim Janssens |<br />

Beeld Construsoft<br />

Dat Victor Buyck Steel Construction als voor<strong>aan</strong>st<strong>aan</strong>d<br />

internationaal staalbouwbedrijf graag<br />

complexe en bijzondere projecten uitvoert, is algemeen<br />

geweten. Het zette deze reputatie kracht<br />

bij met de bouw van de Govan-Partick Bridge, een<br />

nieuwe fiets- en voetgangersbrug met een totale<br />

lengte van 110 meter die sinds kort de Clyde-rivier<br />

overbrugt. Bruno De Roo, Project Tekenaar bij Victor<br />

Buyck: “De eerste brug die ik heb uitgetekend<br />

voor Victor Buyck was een enorme uitdaging,<br />

omdat alles in 2D was. Toen ik de mogelijkheid<br />

kreeg om een opleiding van Tekla Structures te<br />

volgen, was ik toch wel enthousiast. Het is echt<br />

een krachtig pakket.” Samen met zijn collega<br />

Dana Verstringe modelleert hij tegenwoordig<br />

bruggen zoals de Govan-Partick Bridge in BIM.<br />

Bruno De Roo: “De Govan-Partick Bridge is een<br />

brug die bestaat uit twee lange stalen hoofdkokers<br />

met daartussen een dekplaat, die wordt ondersteund<br />

door langs- en dwarsverstijvingen. Het<br />

wegdek wordt integraal gedragen door de tuien<br />

die verbonden zijn met de pylonen, waarvan het<br />

ontwerp gebaseerd is op de historische kranen<br />

langs de rivier. Het volledige geheel rust op een<br />

soort draaikrans.”<br />

Diverse uitdagingen<br />

Dit bijzondere infrastructuurproject bracht diverse<br />

uitdagingen met zich mee. Bruno De Roo: “De<br />

moeilijkheid zat hem in een <strong>aan</strong>tal dingen. Al-<br />

lereerst was er de geometrie, doordat je gebogen<br />

en geroteerde platen hebt. Daarnaast kun je van<br />

buitenaf niet zien hoeveel inwendige verstijvingen<br />

er nodig zijn, waardoor alles per plaat dubbelzijdig<br />

gelast moest worden. Elk stuk brug moesten<br />

we apart analyseren om te bekijken hoe we het<br />

konden opbouwen. Een derde uitdaging was het<br />

gewicht van de brug. Het zwaartepunt is enorm<br />

belangrijk, <strong>aan</strong>gezien de brug draait op een draaikrans<br />

die ongelijk verdeeld zit ten opzichte van de<br />

lengte van de brug. De bewaking van zwaartepunten<br />

hebben we eerst theoretisch uitgewerkt in het<br />

model en daarna hebben we in de praktijk gecontroleerd<br />

of het overeenkwam. Dit had niet gekund<br />

zonder de juiste software.”<br />

124 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


BIM<br />

THEMA<br />

“We hadden dit<br />

project niet zo<br />

efficiënt kunnen<br />

realiseren zonder<br />

de juiste<br />

BIM-software”<br />

De complexe geometrie van de Govan-Partick Bridge kwam tot stand met behulp van BIM.<br />

Softwaretoepassingen combineren<br />

Naast Tekla Structures maakte zijn collega Dana<br />

Verstringe in het kader van dit project ook gebruik<br />

van Grasshopper en Rhino: “Grasshopper gebruiken<br />

wij om de geometrie visueel te programmeren.<br />

De conversie naar het visuele model gebeurt met<br />

behulp van Rhino. Hiermee kunnen we de skeleton<br />

of de modelstructuur in layers overzetten via<br />

de referentiemodellen in Tekla Structures. Mocht er<br />

iets veranderen in de geometrie, dan kunnen wij<br />

dat gemakkelijk wijzigen. Vaak maken we hierbij<br />

ook gebruik van de Tekla Live Link binnen de pluginmogelijkheid<br />

van Grasshopper. Deze maakt het<br />

mogelijk om platen vanuit Grasshopper in realtime<br />

<strong>aan</strong> te sturen in Tekla Structures. Door diverse softwaretoepassingen<br />

met elkaar te combineren, konden<br />

we alle uitdagingen vlot en efficiënt tackelen.”<br />

Geen verrassingen dankzij<br />

augmented reality<br />

Sinds vorig jaar maken ze bij Victor Buyck ook<br />

gebruik van Augmented Reality (AR) in de werkvoorbereiding<br />

en productie. “Onze modellen zijn<br />

vaak druk, omdat ze vol met lijnen st<strong>aan</strong>. Het is<br />

dan ook niet altijd eenvoudig om daar een 3Dmodel<br />

van te maken, te beslissen hoe zaken gelast<br />

moeten worden of de bouwvolgorde te bepalen.<br />

Daarvoor gebruiken wij Trimble Connect”, vertelt<br />

Bruno De Roo. “Zo wordt in Trimble Connect gekeken<br />

welk posnummer van platen waar ingelast<br />

moet worden en rolt er voor de bouwvolgorde een<br />

video uit met een stappenplan of montagevolgorde<br />

met <strong>aan</strong>gemaakte views. Op korte termijn zijn<br />

er plannen om verder te innoveren met de Trimble<br />

Connect AR-app, zodat we de onderdelen van een<br />

project in een vroeg stadium kunnen bekijken op<br />

de bouwplaats. Dit zorgt ervoor dat we niet voor<br />

verrassingen komen te st<strong>aan</strong>.”<br />

Goede communicatie<br />

met partners in BIM<br />

BIM is en blijft voor Victor Buyck een erg belangrijke<br />

tool. Dat het met de Govan-Partick Bridge<br />

een Construsoft BIM Award won in de categorie<br />

‘Infrastructurele projecten’, hoeft dus niet te verbazen.<br />

Bruno De Roo: “Dankzij BIM kunnen we<br />

informatie uitwisselen met onder<strong>aan</strong>nemers. Nog<br />

belangrijker vind ik dat we ideeën kunnen delen<br />

voor oplossingen van uitdagingen in het model, in<br />

dit geval bijvoorbeeld met de draaikrans. De info<br />

hiervoor kreeg ik van een onder<strong>aan</strong>nemer. In de<br />

meeste projecten ligt BIM nu contractueel vast. Zo<br />

heeft de klant steeds inzage in de vordering van<br />

zijn project. Daarnaast is het uiteraard heel handig<br />

om tijdens een overleg met samenwerkende<br />

partners de planning door te nemen.”<br />

De Govan-Partick Bridge werd onlangs op haar plaats getild.<br />

Bekijk de video van dit project via<br />

www.construsoft.nl/brug-victor-buyck.<br />

❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 125


THEMA<br />

BIM<br />

NIEUW WOONZORGCENTRUM IDEALE TESTCASE<br />

VOOR GRENSVERLEGGEND BIM-GEBRUIK<br />

Op de site van woonzorgcentrum Sint-Jozef in Kortrijk verrijst tegen 2025 een kersverse woonzorgcampus. De eerste exponent hiervan<br />

is een vervangingsnieuwbouw, die – verspreid over acht kleinschalige leefgroepen in evenveel orthogonaal geschakelde woonvolumes –<br />

plaats biedt <strong>aan</strong> 135 bewoners. Het ontwerp is van de hand van assar architects, dat op <strong>aan</strong>geven van de bouwheer en in samenwerking met<br />

studiebureau BM Engineering inzette op een doorgedreven toepassing van BIM. Zo werden er specifieke knopen doorgehakt op basis van<br />

virtual reality en werd er zelfs geëxperimenteerd met e-tendering. Geert Bekaert, architect-partner en bestuurder bij assar architects, legt<br />

uit hoe WZC Sint-Jozef uitgroeide tot een pilootproject voor grensverleggend BIM-gebruik.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld assar architects<br />

De ontwerpwedstrijd voor de realisatie van het<br />

nieuwe woonzorgcentrum vond plaats in 2014,<br />

een kleine tien jaar geleden dus. Toen al was<br />

er bij bouwheer OCMW Kortrijk (intussen Zorg<br />

Kortrijk) sprake van de intentie om een BIMmodel<br />

uit te werken dat ook bruikbaar zou zijn<br />

na oplevering – lees: niet enkel voor het ontwerp-<br />

en bouwproces, maar ook voor exploitatie<br />

en onderhoud. “Het was dan ook belangrijk om<br />

in samenwerking met studiebureau BM Engineering<br />

een gebruiksvriendelijk BIM-model uit<br />

te werken waar het technisch onderhoudspersoneel<br />

van Zorg Kortrijk snel en efficiënt mee<br />

<strong>aan</strong> de slag zou kunnen”, vertelt Geert Bekaert.<br />

“Vandaar de keuze voor LOD 300: geometrisch<br />

correct, maar zonder een overdaad <strong>aan</strong> visuele<br />

3D-details en technische gegevens. In plaats van<br />

deze laatste mee in het model te steken, zijn alle<br />

BIM-objecten op een logische manier genummerd<br />

en worden ze binnenkort gekoppeld <strong>aan</strong><br />

een weblink die rechtstreeks naar de bijbehorende<br />

technische fiche leidt. Een voorbeeld: als<br />

bepaalde vloerbekledingen <strong>aan</strong> reparatie of vervanging<br />

toe zijn, dan hoeft het technisch onderhoudspersoneel<br />

ze dus enkel <strong>aan</strong> te klikken in<br />

het Revit-model om meteen de juiste technische<br />

gegevens te kunnen raadplegen.”<br />

BIM speelde een cruciale rol bij het ontwerp van de vervangingsnieuwbouw voor WZC Sint-Jozef in Kortrijk.<br />

126 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


BIM<br />

THEMA<br />

Virtuele 3D-wandeling<br />

Ook tijdens het ontwerpproces plukte de bouwheer<br />

reeds de vruchten van het doorgedreven<br />

BIM-gebruik. “Meer bepaald bij het kiezen van<br />

de kleuren, afwerkingsmaterialen, meubels enzovoort”,<br />

legt Geert Bekaert uit. “We hebben<br />

de toenmalige directeur en de projectleider van<br />

OCMW Kortrijk uitgenodigd in onze VR-ruimte<br />

in Brussel, waar ze met behulp van een virtual<br />

reality-bril naar hartenlust konden rondwandelen<br />

in het 3D-model. Dit heeft onder meer de doorslag<br />

gegeven bij de kleurkeuze voor de raamprofielen.<br />

Aan de buitenkant hebben de ramen een<br />

warme groene kleur, dus de vraag was of we dit<br />

ook <strong>aan</strong> de binnenkant zouden doortrekken of<br />

toch eerder voor wit zouden opteren. De OCMWdirecteur<br />

en -projectleider neigden op voorhand<br />

eerder naar de laatste optie, maar toen ze zich<br />

in het virtuele model begaven, zagen ze in dat<br />

een beetje kleur toch wel <strong>aan</strong>genamer zou zijn.<br />

Kortom: niet enkel voor ontwerpers en betrokken<br />

bouwactoren, maar ook voor bouwheren maakt<br />

BIM alles veel inzichtelijker. Via zo’n VR-simulatie<br />

kan je de ‘ruimtelijkheid’ op voorhand al op een<br />

realistische manier weergeven, wat je op een plan<br />

natuurlijk niet ziet.”<br />

Dit laatste bleek ook in het kader van een ITEAonderzoeksproject,<br />

waarbij het nieuwe WZC Sint-<br />

Jozef als testcase fungeerde. “Zo gebruikte een<br />

Turkse partner in het consortium ons BIM-model<br />

bijvoorbeeld om een brand- en aardbevingsscenario<br />

te simuleren, waarbij een augmented reality-bril<br />

hielp om de weg naar de nooduitgang te<br />

vinden”, zegt Geert Bekaert. “En zelf zijn we het<br />

eens op Vlaams niveau g<strong>aan</strong> presenteren <strong>aan</strong> de<br />

brandweer, want ook voor hen zou het zinvol kunnen<br />

zijn om bepaalde situaties beter te kunnen<br />

inschatten bij een interventie. Op basis van het<br />

BIM-model zouden ze – door specifieke gegevens<br />

te filteren – snel kunnen verifiëren hoe het zit met<br />

de brandcompartimentering, waar de trappenkernen<br />

zich bevinden, wat de brandweerstand van de<br />

wanden is ... Geen overbodige luxe in een noodsituatie,<br />

want elke seconde telt.”<br />

BIM-model architectuur<br />

BIM- model structuur<br />

BIM model technieken<br />

“Dit project heeft ons geleerd dat een logische codering cruciaal is en dat je de info in het BIM-model goed<br />

moet doseren”, legt Geert Bekaert uit.<br />

Lessen voor de toekomst<br />

Hier bleef het niet bij qua vooruitstrevend BIMgebruik.<br />

Assar architects greep dit project immers<br />

ook <strong>aan</strong> om te experimenteren met e-tendering.<br />

“Nadat het ontwerp op punt stond, hebben we<br />

voor het eerst een 3D-model meegegeven in het<br />

kader van een <strong>aan</strong>besteding, in de vorm van een<br />

IFC-bestand. De inschrijvers mochten het 3D-model<br />

gebruiken om bepaalde zaken op te zoeken<br />

en metingen te controleren, maar de afspraak was<br />

wel dat de oorspronkelijke plannen, meetstaten en<br />

bestekken het uitgangspunt bleven”, aldus Geert<br />

Bekaert. “Een succesvolle test, want uit een kleine<br />

enquête die we achteraf hebben uitgevoerd, bleek<br />

dat alle inschrijvers dit zinvol vonden. Dat nemen<br />

we mee naar toekomstige projecten, net als de<br />

vaststelling dat een logische codering cruciaal is<br />

en dat je de info in het BIM-model goed moet doseren.<br />

Te veel data maakt het model te zwaar en<br />

te complex, waardoor het onbruikbaar dreigt te<br />

worden. Het is dus zoeken naar een goede balans,<br />

wat in Kortrijk alvast prima gelukt is.”<br />

Nu de nieuwbouw in de afwerkingsfase zit en de<br />

exploitatie- en onderhoudsfase bijna is <strong>aan</strong>gebroken,<br />

is het belangrijk dat het BIM-model ook in de<br />

toekomst up-to-date gehouden wordt. “Dit moet<br />

gebeuren op basis van de logische nummering die<br />

we vooraf met de bouwheer hebben afgesproken,<br />

zodat alle data en gegevens correct blijven”, benadrukt<br />

Geert Bekaert. “Dat vereist natuurlijk wel<br />

gekwalificeerd technisch personeel dat indien nodig<br />

zelf <strong>aan</strong>passingen kan doen in Revit. Voor Stad<br />

Kortrijk vormt dit gelukkig geen bezwaar en is dit<br />

project hopelijk een blauwdruk voor het toekomstige<br />

beheer van het stedelijke gebouwenpatrimonium.<br />

Voor ons is WZC Sint-Jozef dan weer de nieuwe<br />

referentie qua BIM-codering en manier van tekenen<br />

– lees: architectuur en stabiliteit uitwerken in één<br />

model. In een ideale wereld voegen we daar ook<br />

nog de technieken <strong>aan</strong> toe, maar in de ontwerpfase<br />

is dat voorlopig nog toekomstmuziek ...” ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 127


Pacquet, dat is<br />

ontwerp, uitvoering<br />

en onderhoud.<br />

Pacquet bvba is gespecialiseerd<br />

in energie- en elektrotechnieken.<br />

Vertrekkend vanuit een BIM<br />

model combineert Pacquet bvba<br />

technische kennis met een heldere<br />

<strong>aan</strong>pak.<br />

Bel ons op 057 44 71 15 of<br />

bezoek ons op pacquet.be<br />

Rijselsepoort 24 . 8900 Ieper . 057 44 71 15 . info@pacquet.be . www.pacquet.be


THEMA BIM<br />

STIJLVOLLE SERVICERESIDENTIE<br />

UITGERUST MET PREFABTECHNIEKEN<br />

OP BASIS VAN BIM<br />

Technische installaties in gebouwen ontwerpen, realiseren en onderhouden met behulp van BIM: dat is wat Pacquet sinds 2016 dagelijks<br />

doet in het kader van allerhande bouw- en architectuurprojecten. Een van de nieuwste blikvangers op de referentielijst is Residentie<br />

Rousse, een complex met vijftien assistentiewoningen in hartje Roeselare. Door alle technieken te prefabriceren en te installeren op<br />

basis van een gedetailleerd BIM-model zorgde het Ieperse familiebedrijf voor een piekfijn eindresultaat.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld Pacquet<br />

vijf hofwoningen die uitkijken op een groene<br />

binnentuin en een sfeervolle ontmoetingsruimte<br />

op het gelijkvloers (Salon Rousse). Alle<br />

wooneenheden zijn ontworpen met oog voor<br />

duurzaam materiaalgebruik, natuurlijke lichtinval<br />

en een riant ruimtegevoel. Daarnaast<br />

was ook energie-efficiëntie een belangrijk <strong>aan</strong>dachtspunt.<br />

Vandaar de keuze om het ontwerp<br />

en de uitvoering van de technieken integraal<br />

toe te vertrouwen <strong>aan</strong> Pacquet.<br />

“We kregen van de bouwheer en hoofd<strong>aan</strong>nemer carte blanche om een technisch concept uit te werken op maat<br />

van het project”, legt zaakvoerder Marijn Pacquet uit.<br />

Een nieuwe standaard zetten inzake zelfstandig<br />

wonen met zorgondersteuning: dat was de<br />

ambitie bij de realisatie van Residentie Rous-<br />

se. Missie geslaagd, want het fraaie assistentiewoningencomplex<br />

langs de Westl<strong>aan</strong> biedt<br />

plaats <strong>aan</strong> tien hedendaagse appartementen,<br />

Minimale foutenlast en<br />

kwaliteitscontrole<br />

“We kregen van de bouwheer en hoofd<strong>aan</strong>nemer<br />

Furnibo carte blanche om een technisch concept<br />

uit te werken op maat van dit project, inclusief<br />

de zorgoproepsystemen en andere zorggerelateerde<br />

voorzieningen”, legt zaakvoerder Marijn<br />

Pacquet uit. “De assistentiewoningen zijn uitgerust<br />

met vloerverwarming die gevoed wordt<br />

door gascondensatieketels, <strong>aan</strong>gevuld met een<br />

performant ventilatiesysteem en airco’s die zowel<br />

kunnen verwarmen als koelen. Eerst hebben<br />

we alles tot in het kleinste detail uitgewerkt in<br />

3D, waarna we de installaties – op basis van<br />

hun eigen volgnummer en specifieke positie in<br />

het BIM-model – geprefabriceerd hebben in ons<br />

atelier. Dit resulteerde in een minimale foutenlast<br />

gedurende de uitvoering. Een extra voordeel<br />

“Eerst hebben we alles tot in het kleinste detail uitgewerkt in 3D,<br />

waarna we de installaties geprefabriceerd hebben in ons atelier”<br />

130 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


BIM<br />

THEMA<br />

van deze werkwijze – die we in de toekomst nog<br />

verder willen uitbreiden tot het prefabriceren<br />

van volledige stookplaatsen, sanitaire blokken,<br />

kokers enzovoort – is dat ze ook kwaliteitscontrole<br />

toelaat, zeker als we het technische plaatje<br />

integraal mogen beheren (zoals in dit project<br />

het geval was). Zo konden we op korte tijd een<br />

piekfijn resultaat neerzetten, in samenwerking<br />

met vaste onder<strong>aan</strong>nemers die specifieke delen<br />

van de uitvoering voor hun rekening namen. Tot<br />

grote tevredenheid van alle betrokken partijen!”<br />

NIEUWE MEDEWERKERS GEZOCHT!<br />

Pacquet heeft de voorbije 33 jaar een indrukwekkend traject afgelegd. Om zijn groei te kunnen<br />

bestendigen, is het bedrijf nadrukkelijk op zoek naar extra medewerkers die de rangen willen komen<br />

versterken. “Via deze weg willen we dan ook een oproep doen <strong>aan</strong> jonge, gekwalificeerde<br />

professionals die zich samen met ons op uitdagende en technisch hoogst<strong>aan</strong>de projecten willen<br />

storten. Wie zich geroepen voelt, mag ons zeker contacteren!” benadrukt Marijn Pacquet.<br />

Volledig volgens BIM-filosofie<br />

Als veelzijdig installatiebedrijf met verreg<strong>aan</strong>de<br />

digitale skills heeft Pacquet de voorbije jaren een<br />

hele evolutie doorgemaakt. Waar het <strong>aan</strong>vankelijk<br />

naam maakte als traditioneel installatiebedrijf dat<br />

zich toespitste op HVAC, sanitair, elektriciteit en<br />

gebouwsturing, ligt de focus sinds de komst van<br />

Marijn en Stijn Pacquet – de tweede generatie <strong>aan</strong><br />

het roer, na oprichters Marc Pacquet en Conny Deklerck<br />

– veel meer op het BIM-verhaal. “We hebben<br />

onze manier van werken volledig geënt op<br />

de BIM-filosofie”, zegt Marijn Pacquet. “Aangezien<br />

we een van de weinige installatiebedrijven zijn<br />

die deze innovatieve methodiek al zo doorgedreven<br />

toepassen, krijgen we steeds vaker de vraag<br />

om ook het 3D-ontwerp van de technische installatie<br />

voor onze rekening te nemen. De voordelen<br />

zijn dan ook onmiskenbaar: een nauwkeurigere<br />

planning, een betere inschatting van de vereiste<br />

materialen en het kostenplaatje, efficiënte com-<br />

municatie en coördinatie, een veel kleinere foutenmarge<br />

op de werf … Ondertussen hebben we<br />

al heel wat grootschalige BIM-projecten kunnen<br />

realiseren en blijven we onze grenzen verleggen.<br />

Zo hebben onze techniekers in WZC Ten Boomgaarde<br />

in Sint-Michiels, waar we instonden voor<br />

de verwarming en sanitaire installatie, voor het<br />

eerst gebruikgemaakt van de HoloLens van Microsoft.<br />

Dit was een eerste testcase voor installatie<br />

en onderhoud met behulp van augmented reality.<br />

Wordt vervolgd!” ❚<br />

“We hebben onze manier van werken volledig geënt op de BIM-filosofie”, zegt Marijn Pacquet.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 131


PROJECTONTWERP<br />

Volledige ontwerpbegeleiding en technische uitwerking van uw bouwproject.<br />

- Projectverificatie<br />

- Projectuitwerking<br />

- Projectopvolging<br />

PROJECTMANAGEMENT<br />

Full-service <strong>aan</strong>pak om het proces van uw bouwproject in goede banen te leiden.<br />

- BIM Management<br />

- BIM Coördinatie<br />

- Data Management<br />

- Document Management<br />

- As-Built Management<br />

Onebim brengt kennis en technologie samen om tot ware<br />

innovatie van de bouwmarkt te komen<br />

Onebim | Beneluxl<strong>aan</strong> 1A | 8500 Kortrij k | 0473 11 00 53 | info@onebim.team | www.onebim.team


BIM<br />

THEMA<br />

ONAFHANKELIJKE PARTNER VOOR TECHNISCH<br />

COMPLEXE BIM-DOSSIERS<br />

BIM-kennis koppelen <strong>aan</strong> (bouw)technische knowhow: dat is in een notendop de corebusiness<br />

van Onebim, dat in 2020 het levenslicht zag. Amper drie jaar later kan de zevenkoppige<br />

onderneming al heel wat adelbrieven voorleggen, zowel op het vlak van projectontwerp als<br />

projectmanagement. “Onze missie is duidelijk: met behulp van BIM en digitalisatie bouwprojecten<br />

structureren en vlotter laten verlopen”, zegt partner en BIM-manager Nick Wostyn.<br />

vraag van de omgevingsvergunning verifiëren we<br />

ontwerpen op technisch en budgettair vlak, om<br />

ze nadien mee uit te werken tot een nauwgezet<br />

<strong>aan</strong>bestedings- en uitvoeringsdossiers”, legt Nick<br />

Wostyn uit.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld AAVO Architects<br />

Wie er al mee gewerkt heeft en de bijbehorende<br />

voordelen heeft ervaren, weet: ‘BIM is here to stay’.<br />

Helaas zijn er nog heel wat bouwheren en architecten<br />

die er onvoldoende voeling mee hebben, niet<br />

over de vereiste tijd en/of mankracht beschikken<br />

en worstelen met de complexiteit van de BIM-technologie,<br />

die uiteraard voortdurend blijft evolueren.<br />

Gelukkig kunnen zij rekenen op Onebim, dat hen<br />

op onafhankelijke basis ondersteunt en ontzorgt.<br />

“Een van onze voornaamste troeven is dat we onze<br />

BIM-kennis kunnen koppelen <strong>aan</strong> bouwtechnische<br />

bagage. Een combinatie die zeldzaam is in de<br />

sector”, benadrukt Lode Declerck, bestuurder bij<br />

Onebim. “Ons doel is om bouw- en architectuurprojecten<br />

naar een hoger niveau te tillen. Ook in<br />

het kader van wedstrijddossiers waarin bepaalde<br />

BIM-eisen opgelegd worden, kunnen we een <strong>aan</strong>zienlijke<br />

meerwaarde bieden. Belangrijk om weten:<br />

we werken altijd in teamverband en ondersteunen<br />

alle betrokken partijen, zodat ze het BIM-model<br />

vlot en efficiënt kunnen raadplegen en benutten.”<br />

Projectontwerp en<br />

procesmanagement<br />

Onebim spitst zich toe op twee specialisaties:<br />

projectontwerp en projectmanagement. “Onder<br />

projectontwerp verst<strong>aan</strong> we niet alleen het modelleren<br />

van nieuwbouwprojecten zoals grote<br />

appartementsgebouwen, studentenhuisvesting<br />

en kantoorcomplexen, maar ook complexe renovatiedossiers,<br />

waarbij we onder meer de fasering<br />

van de werken kunnen optimaliseren. Voor de <strong>aan</strong>-<br />

“Bij projectmanagement begeleiden we bouwheren<br />

die hulp kunnen gebruiken om hun projecten<br />

(BIM-)technisch te stroomlijnen. We stellen een<br />

afsprakenkader en standaardprocessen op, verzamelen<br />

alle cruciale data, plannen en documenten,<br />

coördineren en combineren de 3D-modellen van<br />

de betrokken bouwpartners in één centraal BIMmodel<br />

om eventuele clashes te detecteren … Door<br />

samen naar oplossingen te zoeken, vermijden we<br />

heel wat problemen die in de uitvoeringsfase kunnen<br />

leiden tot faalkosten en vertragingen. Via<br />

as-builtmanagement bekijken we ook in hoeverre<br />

de werken conform de BIM-modellen verlopen.<br />

Vooral bij de realisatie van complexe industriële<br />

gebouwen met specifieke technieken (stoom, perslucht<br />

…) en machines is hier vraag naar. Een <strong>aan</strong>pak<br />

die wel degelijk zijn vruchten afwerpt, want<br />

dergelijke projecten komen sneller, efficiënter en<br />

kosteneffectiever tot stand.” ❚<br />

“Ons doel is om bouw- en architectuurprojecten naar een hoger niveau te tillen”, benadrukken Lode Declerck en Nick Wostyn.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 133


THEMA BIM<br />

VAN CLOUDMODELLEN TOT<br />

LOGISTIEKE SYNCHRONISATIE<br />

Bouwprojecten worden steeds complexer. Onder andere door ingewikkelde regelgeving, kortere uitvoeringstermijnen en hogere<br />

kwaliteitseisen. Om het bouwproces beter te organiseren én de samenwerking tussen de verschillende leden van een bouwteam te<br />

optimaliseren, sleutelde Willy Naessens Group eerst <strong>aan</strong> een ‘interne BIM’.<br />

Tekst Kris Vandekerckhove |<br />

Beeld Willy Naessens Group / DPD / AAVO Architects<br />

Voor de uitbreiding van zijn eigen burelen ging Willy Naessens Group voor full-option BIM, inclusief de uittekening van alle betonstructuren, technieken … (Beeld: AAVO Architects)<br />

Dr. ir. Wim Moerman, R&D Manager bij Willy Naessens Group: “Betonstructuren<br />

tekenden we indertijd uit in AutoCAD en staalstructuren in Tekla<br />

Structures. Van die laatste software zagen we al vrij snel de voordelen<br />

in en toen begonnen we ook onze betonstructuren in 3D te modelleren.<br />

Het resultaat was dat de foutenlast een heel stuk daalde. En zo kwam<br />

onze focus op een ‘interne BIM’ te liggen. Doordat we bij Willy Naessens<br />

Group sterk verticaal geïntegreerd zijn, hebben we een hele ‘keten’ waar<br />

we zelf controle over hebben. Dat laat ons toe duidelijke afspraken te<br />

maken. Denk bijvoorbeeld <strong>aan</strong> studiebureaus die allemaal op dezelfde<br />

manier tekenen, met routines die door ons ontwikkeld zijn in Tekla. Zo<br />

kwamen we intern al snel tot strakke standaarden, wat ons toeliet heel<br />

wat zaken te automatiseren.”<br />

Efficiëntie door technologie<br />

“Een bijkomend voordeel is dat we uit die modellen ook heel wat informatie<br />

kunnen halen”, gaat Wim Moerman verder. “Denk onder andere <strong>aan</strong> de<br />

plooivormen voor wapeningen, die we via ons ERP-pakket doorsturen naar<br />

de fabrieken. We kunnen het tevens gebruiken om CNC-machines <strong>aan</strong> te<br />

sturen. Ook onze interne kostprijsberekening leunt heel hard op die modellen.<br />

Nadat we alles uitgetekend hebben, weten we namelijk exact hoeveel<br />

wapening erin zit, hoeveel consoles er<strong>aan</strong> hangen, hoeveel bevestigingen er<br />

nodig zijn, noem maar op. Kortom: zo’n 3D-model defi nieert alle benodigde<br />

parameters, waar we dan onze prijsberekening op afstemmen én onze volledige<br />

facturatie mee genereren. Daarom noemen wij dit onze ‘interne BIM’.<br />

We gebruiken namelijk heel wat van de informatie die in zo’n model zit. In<br />

zowat alle facetten van onze workfl ow.”<br />

‘Clash check’ via BIM.<br />

134 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


BIM<br />

THEMA<br />

Voor de nieuwbouw van DPD in Vilvoorde werd zowat alles in het 3D-model gestoken: HVAC, elektriciteit, sprinklersysteem, poorten, sorteersystemen enzovoort.<br />

Van intern naar extern<br />

Maar daar stopt het niet. De laatste vier jaar begon het familiebedrijf ook<br />

steeds harder in te zetten op het ‘externe’ BIM-model. Daarbij wordt dan<br />

met verschillende partners samengewerkt. Zoals de afspraak waar het ‘nulpunt’<br />

komt, zodat alle verschillende modellen netjes in elkaar passen. Die<br />

coördinatie kan in opdracht van een bouwheer gebeuren, maar ook voor<br />

Willy Naessens Group zelf. Wim Moerman: “Op die manier voegen we modellen<br />

van verschillende onder<strong>aan</strong>nemers samen, ook degene die niet in<br />

ons pakket zitten. Want enkel zo kun je met 100 % zekerheid nag<strong>aan</strong> of<br />

alles klopt én een efficiënte ‘clash check’ uitvoeren.”<br />

Full-option BIM<br />

“Een van de eerste projecten die we op dergelijke manier hebben <strong>aan</strong>gepakt,<br />

was DPD Vilvoorde, eind 2020. Daar hebben we zowat alles in ons<br />

3D-model gestoken: HVAC, elektriciteit, sprinklersysteem, poorten, sorteersystemen<br />

enzovoort. Laat me zeggen dat we zeer goed de voordelen hebben<br />

ingezien van op voorhand zaken te ondervangen. Ook voor de uitbreiding<br />

van onze eigen burelen gingen we voor full-option BIM, inclusief de uittekening<br />

van alle betonstructuren, technieken … Zo kunnen we alles tot in het<br />

kleinste detail coördineren en eventuele clashes, dingen die niet volledig<br />

kloppen, niet logisch zijn enzovoort er op voorhand uithalen.”<br />

“Als dit model van in het begin<br />

van het project minutieus<br />

wordt toegepast, zijn de<br />

mogelijkheden oneindig”<br />

Nieuwe horizonten verkennen<br />

“Nu ons BIM-verhaal op punt staat, g<strong>aan</strong> we uiteraard nóg enkele stappen verder.<br />

Zoals het uploaden van 3D-modellen in de cloud, zodat ploegbazen ze online<br />

kunnen checken. Bovendien koppelen we hier nu onze productiestatussen<br />

<strong>aan</strong>. En ook in logistiek opzicht biedt dit een ontegensprekelijke meerwaarde.<br />

Via onze BIM kunnen we nu perfect coördineren wanneer en waar specifieke<br />

elementen op de werf moeten arriveren. En we hebben nog wel enkele <strong>aan</strong>vullingen<br />

in de pijplijn zitten. Want als je dit model van in het begin van het project<br />

minutieus toepast, zijn de mogelijkheden oneindig”, besluit Wim Moerman. ❚<br />

De nieuwbouw van DPD in Vilvoorde.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 135


00034570016 - LASERTOPO BVBA-BH.indd 1 05-12-<strong>2023</strong> 08:55


THEMA BIM<br />

LANDMETING IN HET BIM-TIJDPERK<br />

Maatvoering op de bouwplaats is zelden het onderwerp van gesprek wanneer we het hebben over bouwkwaliteit.<br />

Het komt slechts sporadisch <strong>aan</strong> bod bij seminars en in publicaties. Toch is maatvoering vaak<br />

het begin van een verhaal van ‘kleine oorzaken met grote gevolgen’.<br />

Tekst Kris Vandekerckhove |<br />

Beeld Landmeetkunde & Expertiseburo Teugels<br />

In de afgelopen jaren is de precisie zeer snel geëvolueerd, van grove metingen tot metingen tot op de millimeter nauwkeurig (project: Oosterweelverbinding in Antwerpen).<br />

138 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


BIM THEMA<br />

Steven Buytaert, gedelegeerd bestuurder bij<br />

Landmeetkunde & Expertiseburo Teugels: “Gelukkig<br />

worden steeds meer architecten en ingenieursbureaus<br />

zich bewust van deze uitdaging<br />

en schakelen ze een landmeter in om het bouwterrein<br />

op te meten, inclusief de configuratie,<br />

hoogtes, wegen en <strong>aan</strong>grenzende gebouwen.”<br />

Projecten spreken tot de<br />

verbeelding<br />

“Wij zijn eigenlijk nog een puur landmetersbureau”,<br />

zegt Steven Buytaert. “Met als werkgebieden<br />

topografie en de expertises zelf,<br />

uiteraard. Voor deze laatste beschikken we<br />

over een aparte afdeling die gebouwenstaten,<br />

plaatsbeschrijvingen enzovoort uitvoert. Denk<br />

hierbij bijvoorbeeld <strong>aan</strong> de staat van een magazijn<br />

of kantoorgebouw voor en na verhuur.<br />

Ook spoormeten behoort tot onze specialisaties,<br />

waarmee we berekenen waar precies<br />

trein- en/of tramsporen moeten komen. Tot<br />

slot heb je het zogenaamde bouwmeten,<br />

waarbij we de <strong>aan</strong>nemer assisteren. Wij kijken<br />

wat de architect heeft uitgetekend en ‘vertalen’<br />

dit dan naar de reële situatie. Volgend<br />

jaar kunnen we overigens laten optekenen dat<br />

we vijftig jaar ervaring verzameld hebben. Een<br />

hele prestatie! Ook sommige van onze projecten,<br />

zoals de Oosterweelverbinding in Antwerpen<br />

en de Ghelamco Arena in Gent, spreken<br />

tot de verbeelding.”<br />

Evolutie van<br />

meetinstrumenten<br />

“Dankzij de vooruitgang in meetinstrumenten<br />

– met drones en scanners als belangrijke<br />

exponenten – kunnen we vandaag zelfs de<br />

meest complexe metingen en positioneringen<br />

nauwkeurig uitvoeren. In de afgelopen jaren is<br />

de precisie overigens zeer snel geëvolueerd,<br />

van grove metingen tot metingen tot op de<br />

millimeter nauwkeurig. Zo zie je dat steeds<br />

meer <strong>aan</strong>nemers en architecten vragen om<br />

een 3D-puntenwolk met coördinaten van de<br />

ingemeten omgeving <strong>aan</strong> te maken. Die kunnen<br />

ze dan koppelen <strong>aan</strong> hun eigen BIM-modellen,<br />

om daar vervolgens alles uit te halen<br />

wat ze nodig hebben. Als landmetersbureau<br />

spelen we perfect in op deze evolutie, en dat<br />

komt bouwheren alleen maar ten goede”, besluit<br />

Steven Buytaert. ❚<br />

“Steeds meer <strong>aan</strong>nemers en<br />

architecten vragen om een<br />

3D-puntenwolk met coördinaten van<br />

de ingemeten omgeving <strong>aan</strong> te maken”<br />

Een landmeter vertaalt wat de architect heeft uitgetekend naar de reële situatie (project: Ghelamco Arena in Gent).<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 139


THEMA BIM<br />

BIM BEVORDERT BOUW VAN<br />

BINNENSTEDELIJK ZIEKENHUIS<br />

Met zijn imposante voorkomen<br />

en hoogte van 88 meter is ZNA<br />

Cadix een nieuw landmark <strong>aan</strong><br />

de Antwerpse skyline.<br />

Een oppervlakte van 104.000 m², een hoogte<br />

van 88 meter, twintig bovengrondse verdiepingen,<br />

385 bedden en een dagziekenhuis<br />

met 43 plaatsen ... Het mag duidelijk zijn: het<br />

Antwerpse (zorg)landschap ziet er letterlijk<br />

en figuurlijk hoogst<strong>aan</strong>der uit sinds ZNA<br />

Cadix in september zijn deuren opende. BIM<br />

speelde een cruciale rol bij de realisatie van<br />

dit nieuwe ziekenhuis, dat naast een hypermodern<br />

medisch centrum ook een sociale<br />

trekpleister is. <strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> Vl<strong>aan</strong>deren<br />

kreeg een virtuele rondleiding van Tom<br />

Debacker en Fabian Vergote, respectievelijk<br />

Project Director en BIM Advisor bij VK architect+engineers,<br />

part of Sweco.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld Filip Dujardin, MBG<br />

Zij die er al geweest zijn, zullen het volmondig<br />

beamen: ZNA Cadix is een gebouw dat indruk<br />

maakt. De integratie in het stedelijk weefsel, de<br />

kleurrijke architecturale uitstraling (met dank <strong>aan</strong><br />

60.000 blauwe en groene gevelpanelen), het<br />

Bij het modelleren van de monumentale betonnen wenteltrap in de inkomhal maakte VK architects+engineers<br />

gebruik van puntenwolken.<br />

140 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


BIM<br />

THEMA<br />

“Dankzij het BIM-model konden we de wijzigings<strong>aan</strong>vragen van de bouwheer na de voorlopige oplevering in een recordtempo doorvoeren”, vertelt Tom Debacker.<br />

(Beeld: Katrin Daems)<br />

“Dankzij BIM was er sprake van een voortdurende wisselwerking.<br />

Niet alleen met de hoofd<strong>aan</strong>nemer, maar ook met fabrikanten en<br />

onder<strong>aan</strong>nemers”<br />

ruimtebeslag, de volumetrie, de circulatiestromen<br />

en loopafstanden, de inrichting van de gelijkvloerse<br />

zorgboulevard, de medische faciliteiten en de<br />

patiëntenkamers …: alles is tot in de puntjes geoptimaliseerd.<br />

Een proces dat jaren in beslag nam<br />

– de bouw startte medio 2016 – en dat in goede<br />

banen werd geleid met behulp van BIM. Al was<br />

dat initieel niet noodzakelijk de bedoeling, geeft<br />

Fabian Vergote <strong>aan</strong>. “VK architects+engineers<br />

was in het kader van dit DBM-project verantwoordelijk<br />

voor het ontwerp (samen met Robbrecht en<br />

Daem architecten) en fungeerde ook als studiebureau.<br />

We werkten op eigen initiatief met een<br />

3D-model en stopten daar in de loop van het voortraject<br />

alsmaar meer data in, waardoor hoofd<strong>aan</strong>nemer<br />

THV Ziekenhuis Noord (best<strong>aan</strong>de uit BAM<br />

Interbuild en MBG) het ook kon gebruiken in de<br />

uitvoeringsfase. Pas toen is beslist om gezamenlijk<br />

op basis van BIM te werken.”<br />

“Dat we al in Revit <strong>aan</strong> het tekenen waren, heeft<br />

te maken met onze lange geschiedenis inzake<br />

BIM-gebruik”, vult Tom Debacker <strong>aan</strong>. “We hadden<br />

al heel wat ervaring opged<strong>aan</strong> bij de realisatie<br />

van AZ Sint-Maarten in Mechelen. BIM stond<br />

toen nog in zijn kinderschoenen, dus voor een<br />

project van die omvang was dat ongezien. Voor<br />

ons was het haast een evidentie om de lijn door<br />

te trekken naar ZNA Cadix, maar voor veel andere<br />

partners binnen het bouwteam was de drempel<br />

een stuk hoger. Temeer omdat BIM niet enkel<br />

3D-modellering, maar ook datamanagement en<br />

specifieke communicatieprotocollen impliceert.<br />

Het heeft dus enige tijd en energie gevergd om<br />

iedereen mee te krijgen. Maar zodra de bal begon<br />

te rollen, ging het vlot en zag iedereen er al snel<br />

de voordelen van in.”<br />

Enorme meerwaarde<br />

Na AZ Sint-Maarten vormde ook ZNA Cadix een<br />

nieuwe mijlpaal op het vlak van BIM. “Er was<br />

sprake van een voortdurende wisselwerking, niet<br />

alleen met de hoofd<strong>aan</strong>nemer – die BIM 360<br />

Field gebruikte tijdens de uitvoering, wat erg nuttig<br />

was in functie van de clash- en werfcontrole<br />

– maar ook met fabrikanten en onder<strong>aan</strong>nemers.<br />

Zo werden onder meer de façade, het schrijnwerk<br />

en de specifieke ziekenhuistechnieken in de uitvoeringsfase<br />

opnieuw gemodelleerd volgens de<br />

exacte specificaties, waarna wij ze integreerden in<br />

het gezamenlijke BIM-model. <br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 141


Transforming<br />

society<br />

together<br />

Bouwprojecten zijn zoveel meer dan beton,<br />

staal of hout. Het zijn tot leven gebrachte<br />

visies. Van ontwerp tot ingebruikname,<br />

Sweco is jouw one-stop partner in<br />

architectuur, engineering en consultancy<br />

tijdens de hele levenscyclus van je<br />

bouwproject.<br />

Wil jij mee bouwen <strong>aan</strong> de wereld van morgen?<br />

Ontdek onze vacatures op jobs.swecobelgium.be.


BIM<br />

THEMA<br />

Na AZ Sint-Maarten vormde ook ZNA Cadix een nieuwe mijlpaal op het vlak van BIM.<br />

Het was een van de eerste projecten waarin we<br />

deze manier van werken op zo’n grote schaal hebben<br />

toegepast”, legt Fabian Vergote uit. “Daarnaast<br />

hebben we ook enkele nieuwe technologieen<br />

geïmplementeerd, zoals puntenwolken bij het<br />

ontwerp van de traphallen. Dit kwam uitstekend<br />

van pas bij het modelleren van de leuningen en<br />

de monumentale betonnen wenteltrap in de inkomhal.<br />

Gezien de snelle evolutie van de BIM-technologie<br />

is dat inmiddels standaard, maar vijf jaar<br />

geleden was dit behoorlijk innovatief.”<br />

‘The proof of the pudding is in the eating’, zoals<br />

men in het Engels pleegt te zeggen. Dit gold zeker<br />

ook voor de toepassing van BIM in dit project,<br />

vertelt Tom Debacker. “Na de voorlopige oplevering,<br />

waarbij we het gebouw sleutel-op-de-deur<br />

overdroegen <strong>aan</strong> de bouwheer, ontvingen we<br />

meer dan honderd wijzigings<strong>aan</strong>vragen, die we in<br />

een recordtempo moesten doorvoeren om het ziekenhuis<br />

zo snel mogelijk operationeel te krijgen.<br />

Dankzij het BIM-model konden we de impact van<br />

de benodigde verbouwingen snel en accuraat inschatten.<br />

We hebben veel tijd gewonnen door niet<br />

te moeten g<strong>aan</strong> snuisteren in allerhande plannen<br />

en beschikten meteen over alle benodigde info:<br />

exacte locatie in het gebouw, afwerkingen, technische<br />

fiches van materialen ... Dat bleek in de laatste<br />

rechte lijn naar ingebruikname enorm nuttig.”<br />

Leerrijk traject<br />

De meerwaarde van het BIM-model beperkt zich<br />

niet enkel tot het ontwerp- en uitvoeringsproces.<br />

Ook nu ZNA Cadix is opgeleverd, blijft het<br />

zijn vruchten afwerpen, onder meer bij het facilitymanagement.<br />

“Daarnaast bestrijken de twee<br />

ondergrondse verdiepingen, die de parkeervoorzieningen<br />

en de logistieke functies herbergen, een<br />

veel grotere oppervlakte dan het bovengrondse<br />

gedeelte en vormen ze als dusdanig de basis voor<br />

verdere ontwikkelingen, waarvan de <strong>aan</strong>palende<br />

Doktoren de eerste exponent is. Ook <strong>aan</strong> de andere<br />

kant van het ziekenhuis zal in de toekomst nog<br />

een torengebouw verrijzen – meer bepaald boven<br />

op de spoedafdeling, waarin het ondergrondse<br />

gedeelte (trappen en liftenkern) reeds voorzien is.<br />

Ons BIM-model zal hierbij een belangrijk vertrekpunt<br />

vormen. Het is fijn om weten dat het verder<br />

blijft leven en dus niet zomaar in de schuif zal verdwijnen”,<br />

glimlacht Tom Debacker.<br />

VK architects+engineers, part of Sweco heeft<br />

bovendien de nodige lessen getrokken uit dit<br />

omvangrijke project, benadrukt Fabian Vergote.<br />

“Elk project bouwt verder op wat geweest<br />

is en vormt op zijn beurt een nieuwe start voor<br />

toekomstige realisaties. Dat is bij ZNA Cadix<br />

niet anders. Doordat sommige onderdelen<br />

iets te gedetailleerd waren uitgewerkt, was<br />

het BIM-model wat (te) zwaar. Gezien de hoge<br />

tijdsdruk was dat niet altijd ideaal. Vandaar dat<br />

we de detailgraad en de datastromen voort<strong>aan</strong><br />

nog beter willen managen, wat zal resulteren in<br />

lichtere en gebruiksvriendelijkere BIM-modellen<br />

waarmee we efficiënter kunnen omspringen.<br />

Ook op de koppeling van de data binnen het<br />

programma van eisen en het BIM-model, wat<br />

voor ons een primeur was in het kader van dit<br />

project, zijn we nu verder <strong>aan</strong> het inzetten, net<br />

als op system engineering. Kortom: het was een<br />

zeer leerrijk traject en ik ben trots dat ik <strong>aan</strong><br />

dit project heb mogen meewerken. Ik heb ZNA<br />

Cadix beetje bij beetje zien groeien: van schets<br />

op papier over 3D-model tot het imposante ziekenhuis<br />

dat het vandaag is. We zijn zeer blij met<br />

het eindresultaat!” ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 143


Zorg Leuven, Honkhuis<br />

‘Gewoon wonen’ primeert<br />

De vroegere site van het universitair ziekenhuis Sint-Pieters en Sint-Rafaël in Leuven wordt stil<strong>aan</strong> een volwaardig nieuw stadsdeel. Intussen<br />

zijn al meerdere gebouwen opgeleverd, waaronder recent ook het ‘Honkhuis’, dat begeleid zelfstandig wonen mogelijk maakt voor dertien<br />

jongvolwassenen met een mentale beperking.<br />

Tekst Els Jonckheere |<br />

Beeld 360 architecten<br />

Het Honkhuis is een hoekpand met vijf bouwlagen en een benutbare oppervlakte van 1.100 m².<br />

Doorheen de jaren werden de 6 hectare van de<br />

universitaire campus ‘Hertogensite’ maximaal<br />

bebouwd met een kluwen van ziekenhuisvleugels.<br />

Het resultaat was een domein dat volledig<br />

van het stedelijk netwerk was afgesloten. Stad<br />

Leuven wil daar verandering in brengen door enkele<br />

volumes te herbestemmen en te integreren<br />

in nieuwe bouwclusters rondom de centrale open<br />

parkruimte <strong>aan</strong> de oevers van de opengelegde<br />

Dijle. “Het erfgoed wordt dus niet abstract verzelfstandigd,<br />

maar op een natuurlijke wijze in de vernieuwde<br />

stedelijke context geïntegreerd”, vertelt<br />

Jan Mannaerts, ir. architect en vennoot bij 360<br />

architecten. “In het veelzijdige programma blijft<br />

de zorgcomponent tastbaar <strong>aan</strong>wezig, zoals in het<br />

Honkhuis dat onlangs werd opgeleverd. Verder is<br />

“In de nieuwe<br />

wijk vormt de<br />

gemeenschap<br />

van Honkers<br />

een motor van<br />

sociale cohesie”<br />

144 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Leuven, Honkhuis<br />

Zorg<br />

er een variëteit <strong>aan</strong> woonformules voorzien, alsook<br />

een nieuwe podiumkunstenzaal, het museum<br />

van de geschiedenis van de universiteit en diverse<br />

ontmoetings- en congresruimtes. Winkels, een hotel<br />

en verschillende horecafaciliteiten vervolledigen<br />

de functiemix.”<br />

Meerdere projecten<br />

360 architecten speelt een belangrijke rol in deze<br />

reconversie. Het architectenbureau werkte samen<br />

met De Gregorio & Partners het masterplan uit én<br />

is verantwoordelijk voor vier projecten: WinkelWonen<br />

(gemengd project dat clustert met de nieuwe<br />

Podiumzaal), de reconversie van het Oud Gasthuis<br />

tot hotel en congresruimte, de cohousing BotaniCo<br />

(reconversie van de meisjesschool en nieuwbouw)<br />

en het Honkhuis voor begeleid zelfstandig<br />

wonen van jongvolwassenen met een mentale<br />

beperking. “Dit laatste kreeg een prominente plek<br />

binnen het masterplan”, aldus Jan Mannaerts.<br />

“Aan de Minderbroederstraat werkt het Honkhuis<br />

een best<strong>aan</strong>de blinde gevel af en maakt het de<br />

hoek naar het vergroende binnengebied en de<br />

opengelegde Dijle. In de nieuwe wijk vormt de<br />

gemeenschap van Honkers een motor van sociale<br />

cohesie, met een open, collectieve werking die geent<br />

is op de buurt.”<br />

Nieuw en oud verenigd<br />

Het Honkhuis werd opgevat als een huis in plaats<br />

van een instelling. ‘Gewoon wonen’ staat centraal:<br />

de zorgfunctionaliteit is <strong>aan</strong>wezig, maar is<br />

niet beeldbepalend. “Het gebouw is ontworpen<br />

volgens de principes van integrale toegankelijkheid,<br />

waarbij erop werd toegezien dat de technisch-functionalistische<br />

insteek niet de bovenhand<br />

kreeg op de huiselijkheid van de woning”,<br />

verduidelijkt Jan Mannaerts. “We kozen voor een<br />

eigentijds concept dat zich in de neogotische<br />

architectuur van de directe omgeving integreert.<br />

Zonder letterlijk te citeren, creëerden we een<br />

bijna klassiek verticaal gevelritme door een spel<br />

van erkers en hoekverdraaiingen. De gevel vouwt<br />

zich om het woonprogramma heen en zorgt voor<br />

tal van specifieke plekken en kamers in het interieur.<br />

We kozen baksteen als hoofdmateriaal, naar<br />

analogie met de negentiende-eeuwse baksteenarchitectuur<br />

van de monumentenzone rond de<br />

Minderbroedersstraat. De heldere zandkleur van<br />

de baksteen blijft bewust weg van de donkerrode<br />

hoofdtoon van deze historische monumenten,<br />

voegt een lichte toets toe en sluit duidelijk <strong>aan</strong><br />

bij de geel-beige zandsteen van de historische omwalling<br />

<strong>aan</strong> de Hertogensite. Het gebouw raakt<br />

de grond met een beige betonnen plint met variërende<br />

hoogtes. Verticaal gelegd metselwerk voegt<br />

een subtiel ornament toe en creëert een zichtbare,<br />

maar dynamische kroonlijst. Op die manier g<strong>aan</strong><br />

de klassieke architectonische thema's in dialoog<br />

met de expressieve neogotische architectuur van<br />

de omgeving.”<br />

Binnenstedelijk zorgwonen<br />

Het Honkhuis is een hoekpand met vijf bouwlagen<br />

en een benutbare oppervlakte van 1.100<br />

m². Er zijn dertien studio’s voorzien, elk met<br />

eigen dag- en nachthoek en sanitair. “Koken<br />

en eten gebeurt gemeenschappelijk”, vervolgt<br />

Jan Mannaerts. “Een gedeelde zithoek, tuintje,<br />

polyvalente therapieruimte en bureel/gespreksruimte<br />

vervolledigen het collectieve programma.<br />

Daarnaast is er voor de inslapende wacht een<br />

eigen kamer met sanitair voorzien. Het Honkhuis<br />

is fundamenteel duurzaam door de binnenstedelijke<br />

locatie en de compacte vorm, de<br />

sterk geïsoleerde buitenschil en de afgemeten<br />

Het Honkhuis is fundamenteel duurzaam, onder<br />

meer door de binnenstedelijke locatie.<br />

dimensionering van de beglazing en zonwering.<br />

Verwarmen gebeurt door middel van lagetemperatuurvloerverwarming<br />

en er zijn PV-panelen<br />

geïnstalleerd op het dak. ❚<br />

TECHNISCHE FICHE<br />

Bouwheer<br />

Resiterra (Leuven)<br />

Architect<br />

360 architecten (Gent)<br />

Hoofd<strong>aan</strong>nemer(s)<br />

Vandenbos Bouwonderneming (Alken)<br />

Koken en eten gebeurt gemeenschappelijk.<br />

Er zijn dertien studio’s voorzien, elk met eigen dag- en nachthoek en sanitair.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 145


jouw partner voor totaalafwerking!<br />

Van ruwbouw tot een verfijnd eindresultaat<br />

met een persoonlijke <strong>aan</strong>pak. Als specialist in<br />

totaalafwerking starten we onze samenwerking<br />

al vroeg in het bouwproces, waardoor we<br />

gedurende het hele project naadloos kunnen<br />

samenwerken voor jouw:<br />

Chape- en vloerwerken<br />

Behang- en schilderwerken<br />

Gipskarton en pleisterwerken<br />

Bij TERPenTIJN geloven we in de kracht van<br />

één <strong>aan</strong>spreekpunt als drijfveer van jouw<br />

totaalproject. We omarmen elke stap in jouw<br />

project. Ons ervaren team beschikt natuurlijk<br />

over de juiste expertise om jouw wensen<br />

gedurende het bouwproces te vervullen.<br />

Met oog voor detail st<strong>aan</strong> ze klaar voor het<br />

realiseren van al jouw projecten. Of je nu <strong>aan</strong><br />

een nieuwbouw begint of verouderde ruimtes<br />

wilt transformeren bij ons ben je <strong>aan</strong> het juiste<br />

adres.<br />

Op zoek naar een partner die jouw visie tot<br />

leven brengt? Wij st<strong>aan</strong> voor je klaar!<br />

Scan de QR-code en plan je afspraak in.<br />

Ooievaar 24,<br />

3740 Bilzen<br />

TERPenTIJN.be


Leuven, Honkhuis<br />

Zorg<br />

VAKMANSCHAP IN<br />

TOTAALAFWERKING<br />

Minutieus uitgevoerde schilderwerken vormen de basis van elk geslaagd interieurconcept.<br />

Daarom liet Vandebos Bouwonderneming niets <strong>aan</strong> het toeval over bij de realisatie van het<br />

Honkhuis. Na een bijzonder positieve ervaring op een andere werf koos het opnieuw voor<br />

TERPenTIJN uit Bilzen. Hoewel deze kmo intussen gespecialiseerd is in volledige totaalafwerking<br />

van nieuwbouw- en renovatieprojecten, blijft ze op het vlak van schilderwerken een<br />

bijzonder groot vakmanschap demonstreren.<br />

Tekst Els Jonckheere<br />

“Bij tijdsdruk konden we snel schakelen<br />

door extra werkkrachten te voorzien”<br />

Na tien jaar ervaring in de sector besloot Gert Panjaar<br />

in 2012 de stap naar een eigen zaak te zetten.<br />

TERPenTIJN startte als schilders- en vloerdersbedrijf,<br />

maar voert intussen ook totaalprojecten uit.<br />

“Chape- en vloerwerken, behang- en schilderwer-<br />

ken, het plaatsen van gipskarton en bepleisteren:<br />

we doen het allemaal met de nodige kennis van<br />

zaken”, vertelt de zaakvoerder. “Wanneer we vroeg<br />

genoeg bij het bouwproces betrokken worden,<br />

kunnen we alles ook perfect op elkaar afstemmen,<br />

TERPenTIJN verzorgde de schilderwerken van<br />

plafonds, wanden, binnendeuren en liften.<br />

zodat de binnenafwerking uiterst snel is gerealiseerd.<br />

Bovendien beschikken we over een uitgebreid<br />

team van vijftig vaklieden die dagelijks<br />

op onze werven actief zijn. Met oog voor detail<br />

én heel wat expertise om elke uitdaging tot een<br />

goed einde te brengen. Last but not least zweren<br />

we bij het gebruik van high-end producten<br />

om een maximaal esthetisch en duurzaam resultaat<br />

te garanderen. En dit voor eender welke<br />

opdracht: van villa’s en appartementen tot kantoorcomplexen,<br />

appartementsblokken, scholen,<br />

woonzorgcentra, hotels …”<br />

In het Honkhuis realiseerde TERPenTIJn ongeveer 3000 m² schilderwerken.<br />

Indruk gemaakt<br />

In het Honkhuis realiseerde TERPenTIJN ongeveer<br />

3.000 m² schilderwerken. “We zorgden voor het<br />

totaalplaatje van muren, plafonds, binnendeuren<br />

en liften”, verduidelijkt Gert Panjaar. “Alles werd<br />

met de uitstekende producten van Trimetal verwezenlijkt.<br />

De uitdaging in dit project was dat<br />

de uitvoeringsfases elkaar niet opvolgden omdat<br />

er met een bundeling van verdiepingen werd gewerkt.<br />

Dankzij een goede communicatie, een efficiënte<br />

planning en dito uitvoering is alles echter<br />

vrij vlot verlopen. Wanneer er toch enige tijdsdruk<br />

was, konden we snel schakelen door extra werkkrachten<br />

te voorzien. Blijkbaar hebben we indruk<br />

gemaakt, want intussen hebben we al meerdere<br />

opdrachten op de Hertogensite mogen uitvoeren<br />

en zitten er nog enkele andere in de pijplijn.” ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 147


THEMA KANTOORINRICHTING<br />

De volledige verdieping<br />

wordt gemeenschappelijk<br />

ingezet als kantoorruimte<br />

en locatie voor<br />

architectuurworkshops,<br />

netwerkevents en lezingen.<br />

BELGISCH KANTOORINTERIEUR<br />

INTERNATIONAAL GELAUWERD<br />

België boven op het World Architecture Festival in Singapore. De alliantie van Link Lab Architecture, MARKLAND architecten en Stay Studio<br />

– kortweg Link Lab – viel in de prijzen in de categorie 'Workplace (Small)'. Hun ‘creative office’ in Kortrijk werd door de internationale jury<br />

uitgeroepen tot beste kantoorinterieur onder de 1000 m². Tijd voor een korte kennismaking!<br />

Tekst Link Lab, Tim Janssens | Beeld Cafeine, Link Lab<br />

Link Lab is een platform dat verschillende creatieve<br />

bureaus verenigt. Zowel urban planners (het nieuwe<br />

Dencity) als architecten voor grote ontwikkelingen<br />

(MARKLAND architecten), ontwerpers van particuliere<br />

woningen (Us) en interieurdesigners (Stay Studio) hebben<br />

hun werkplek op de eerste verdieping van de Sint-<br />

Janstoren op de Veemarkt in Kortrijk. Ze toverden een<br />

commerciële ruimte die al tien jaar leegstond om tot<br />

een collectieve kantoorvloer annex creatief platform.<br />

“De idee van een ‘platform’ speelde een cruciale rol<br />

bij het interieurdesign”<br />

148 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


KANTOORINRICHTING<br />

THEMA<br />

Gemeenschappelijk gebruik<br />

De idee van een ‘platform’ speelde een cruciale rol<br />

bij het interieurdesign. Geen enkel bureau claimt<br />

enige eigen ruimte door middel van branding of<br />

afbakening. Integendeel: alle ontwerpers zitten bij<br />

en door elkaar. De volledige verdieping wordt gemeenschappelijk<br />

ingezet als kantoorruimte en locatie<br />

voor architectuurworkshops, netwerkevents<br />

en lezingen. Medewerkers en bezoekers betreden<br />

de ruimte via een roltrap, een stille getuige van de<br />

oorspronkelijke commerciële invulling. In plaats<br />

van een onthaal is er een centrale open ruimte<br />

voorzien die dienst kan doen als wachtruimte, receptieruimte<br />

en speakers’ corner.<br />

Industrieel karakter<br />

De ontwerpers van Link Lab opteerden ervoor<br />

om het casco van de ruimte zo veel mogelijk te<br />

behouden. Delen van de muren en plafonds zijn<br />

<strong>aan</strong>gekleed met spuitplamuur om visuele eenheid<br />

te creëren en het ruimtegevoel te vergroten. Ook<br />

de weloverwogen keuze om de ventilatiekanalen<br />

en andere leidingen overal in het zicht te laten,<br />

draagt hiertoe bij. De minimale afbakening van<br />

de ruimtes – die nodig is om enige privacy te garanderen<br />

tijdens een workshop of vergadering – is<br />

eveneens gerealiseerd met behulp van een industriële<br />

oplossing: transparante wanden en deuren<br />

uit de serrebouw. Ook wat de elektrische leidingen<br />

betreft, koos de interieurdesigner voor een industriële<br />

optie. Deze minimale oplossingen zijn ook<br />

ingegeven door ecologische overwegingen.<br />

Hoogwaardige <strong>aan</strong>kleding<br />

Het industrieel ogende decor contrasteert sterk met<br />

Het ontwerpteam van Link Lab toverde een commerciële ruimte die al tien jaar<br />

leegstond om tot collectieve kantoorruimte annex creatief platform.<br />

de hoogwaardige <strong>aan</strong>kleding en afwerking. Van<br />

fineerhout over marmer tot maatwerkmeubilair,<br />

spiegels en designmeubelstukken: niets is <strong>aan</strong> het<br />

toeval overgelaten. Dit contrast verleent het Link<br />

Lab-platform niet alleen een stijlvolle gewaagdheid,<br />

maar ook een karaktervolle uitstraling waarin iedere<br />

klant van elk van de creatieve bureaus zichzelf<br />

kan herkennen. Deze verfrissende visie, die uitgaat<br />

van een open kijk op kantoorinrichting, leverde de<br />

ontwerpers een welverdiende WAF-award op! ❚<br />

De ontwerpers opteerden ervoor om het casco van de<br />

ruimte zo veel mogelijk te behouden.<br />

De weloverwogen keuze om de ventilatiekanalen en<br />

andere leidingen overal in het zicht te laten, draagt<br />

bij tot de visuele eenheid.<br />

Het industrieel ogende decor contrasteert sterk met<br />

de hoogwaardige <strong>aan</strong>kleding en afwerking.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 149


THEMA KANTOORINRICHTING<br />

MAATWERKINTERIEURS<br />

VAN CONCEPT TOT REALISATIE<br />

Het geweer van schouder veranderen en de blik verruimen:<br />

het kan wonderlijke resultaten opleveren. Onder impuls<br />

van kersvers general manager Ruben Raedt werd Clement<br />

Pharma Concepts drie jaar geleden omgedoopt tot Studio<br />

Clement, met de bedoeling om nieuwe horizonten te verkennen<br />

en het succesrecept voor de inrichting van apotheekinterieurs<br />

– jarenlang dé corebusiness van het bedrijf – ook toe<br />

te passen in andere b2b-sectoren. Zo groeide Studio Clement<br />

uit tot een veelbelovende nieuwkomer in de kantoormarkt,<br />

met dank <strong>aan</strong> een zeer waardevolle troef: projectbeheer van<br />

a tot z, inclusief ontwerp, productie, plaatsing, afwerking én<br />

werfcoördinatie.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld Studio Clement<br />

Assist2Enjoy in Hooglede.<br />

150 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


KANTOORINRICHTING<br />

THEMA<br />

“Door alles in eigen hand te houden,<br />

kunnen we erg efficiënt te werk g<strong>aan</strong>,<br />

extra tijd winnen en onze klanten<br />

maximaal ontzorgen”<br />

Het verhaal van Studio Clement gaat terug tot<br />

1925. Winkeliers en apothekers raakten onder de<br />

indruk van het vakmanschap van pianobouwer<br />

Antoon Clement en schakelden hem in voor interieurinrichting<br />

op maat. Zo ontwikkelde hij een<br />

voorliefde voor de inrichting van apotheken, na<br />

verloop van tijd <strong>aan</strong>gevuld met de eigen productie<br />

van hout- en metaalmeubilair. Bijna honderd jaar<br />

later staat de derde generatie <strong>aan</strong> het roer van het<br />

bedrijf, al is niet alles bij het oude gebleven. Enter<br />

Ruben Raedt, die er vier jaar geleden <strong>aan</strong> de slag<br />

ging als general manager: “Onze onderneming is<br />

groot geworden in de farmasector, dus dat blijft<br />

een belangrijke activiteitentak – die inmiddels verder<br />

is uitgebreid met pharma software, ingenieuze<br />

robotica en merchandising – maar door de vermindering<br />

van het <strong>aan</strong>tal apotheken beseften we dat<br />

het moeilijk zou worden om onze sterke positie nog<br />

verder uit te bouwen. Vandaar dat we in het kader<br />

van onze groeistrategie beslist hebben om nieuwe<br />

markten <strong>aan</strong> te boren. Een logische keuze, want<br />

we beschikken over de mensen, de kennis en de<br />

technische uitrusting om ook in andere sectoren<br />

furore te maken met interieurinrichting op maat.”<br />

Vruchtbare kruisbestuiving<br />

Met die ‘andere sectoren’ doelt Ruben Raedt<br />

niet enkel op retail, maar zeker ook op de kantoormarkt.<br />

Daar past Studio Clement zijn beproefde<br />

filosofie en werkwijze, die het door de jaren<br />

heen perfectioneerde in apotheekomgevingen,<br />

toe bij de inrichting van bedrijfsgebouwen. “In<br />

de farmasector werken we vaak met dagplanningen<br />

om de doorlooptijd te optimaliseren, dus dat<br />

trekken we ook door naar onze kantoorprojecten.<br />

Bedrijven die een beroep doen op onze diensten,<br />

weten dus perfect waar ze <strong>aan</strong> toe zijn qua timing.<br />

Met onze gekende focus op kwaliteit realiseren we<br />

kantoorinterieurs die makkelijk vijftien tot twintig<br />

jaar meeg<strong>aan</strong>. Zo hebben we op korte tijd al enkele<br />

mooie referenties vergaard: De Laere-Bonte<br />

in Brugge, Funerarium Vandevenne in Moeskroen,<br />

Tryg Garanti in Zaventem, DKF Fiduciaire in Waregem,<br />

Assist2Enjoy in Hooglede … Bovendien zijn<br />

we op dit moment het nieuwe hoofdkantoor van<br />

onze zusterfirma Meditech in Izegem <strong>aan</strong> het inrichten,<br />

goed voor een oppervlakte van 3200 m².<br />

Daarnaast zetten we sterk in op productinnovatie.<br />

We zijn begonnen met de ontwikkeling van akoestische<br />

pods voor kantoorruimtes, die we op termijn<br />

– in <strong>aan</strong>gepaste vorm – ook willen introduceren in<br />

de farmasector. Er is dus sprake van een vruchtbare<br />

kruisbestuiving tussen de verschillende disciplines<br />

waarin we actief zijn”, legt Ruben Raedt uit.<br />

Studio Clement past zijn beproefde filosofie en werkwijze, die het door de jaren heen perfectioneerde in<br />

apotheekomgevingen, ook toe bij de inrichting van bedrijfsgebouwen en kantooromgevingen.<br />

Studio Clement zet ook sterk in op productinnovatie.<br />

Zo is het begonnen met de ontwikkeling van<br />

akoestische pods.<br />

Alles onder één dak<br />

Maatwerkmeubilair en interieurarchitectuur zijn<br />

traditioneel gescheiden disciplines. Studio Clement<br />

vormt in dit opzicht de uitzondering op de<br />

regel, <strong>aan</strong>gezien het beide specialisaties verenigt<br />

onder één dak. “Zo kunnen we het totale pakket<br />

<strong>aan</strong>bieden en projecten van a tot z beheren (zowel<br />

nieuwbouw als renovatie), wat een enorme<br />

troef is”, vertelt Ruben Raedt. “Onze interieurarchitecten<br />

st<strong>aan</strong> in voor het ontwerp en fungeren<br />

tevens als projectmanager en ‘single point of contact’.<br />

Nadat onze klanten een inspirerend bezoek<br />

hebben gebracht <strong>aan</strong> onze showroom, vertalen we<br />

hun wensen en behoeften naar een uitvoerbaar<br />

plan, dat als uitgangspunt dient voor de maatwerkproductie<br />

in ons atelier. In de uitvoeringsfase<br />

nemen onze projectmanagers ook de volledige<br />

werfcoördinatie op zich, waarbij we onze vakmensen,<br />

die schrijnwerkers zijn van opleiding, <strong>aan</strong>vullen<br />

met gespecialiseerde onder<strong>aan</strong>nemers voor de<br />

realisatie van de vloeren, gyproc- en pleisterwerken,<br />

schilderwerken, elektriciteit en technieken …<br />

Door alles in eigen hand te houden, kunnen we<br />

erg efficiënt te werk g<strong>aan</strong>, extra tijd winnen en<br />

onze klanten maximaal ontzorgen. Al kunnen we<br />

desgewenst ook samenwerken met <strong>aan</strong>nemers die<br />

de klant zelf <strong>aan</strong>brengt. Deze flexibele totaal<strong>aan</strong>pak<br />

valt erg in de smaak. Vandaar dat we volop<br />

op zoek zijn naar extra medewerkers, in alle delen<br />

van onze organisatie (tekenaars, projectmanagers,<br />

meubelmakers en -plaatsers …). We hebben een<br />

zeer ruim vacature<strong>aan</strong>bod, dus geïnteresseerde<br />

professionals mogen ons altijd contacteren!” ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 151


SC<br />

studio<br />

clement


ulo.com<br />

VVD Bistro Monocolor<br />

By Vincent Van Duysen


THEMA KANTOORINRICHTING<br />

CIRCULAIR FINEER DAT UIT HET<br />

JUISTE HOUT GESNEDEN IS<br />

Natuurlijke grondstoffen st<strong>aan</strong> onder druk en ook hout ontspringt de dans niet. Materiaalschaarste,<br />

behoud van biodiversiteit en klimaatopwarming dwingen ons om op zoek te g<strong>aan</strong><br />

naar oplossingen die het mogelijk maken om onze lineaire economie in te wisselen voor<br />

een circulair model, waarin het begrip afval niet meer bestaat. Bulo en zusterbedrijf Bosq<br />

hebben dit goed begrepen en onthulden onlangs verschillende oplossingen voor de productie<br />

van 100 % circulair fineer. Louis Busschop, die de derde generatie <strong>aan</strong> het hoofd van Bulo<br />

vertegenwoordigt en directeur is van Bosq, licht ze verder toe.<br />

Tekst Philippe Selke |<br />

Beeld Bulo<br />

Hout wordt nog steeds beschouwd als een<br />

standaardproduct, terwijl elke boom uniek is.<br />

In 20<strong>06</strong> nam Bulo Leysen Wood Trading (LWT)<br />

over, dat vervolgens fusioneerde met het productiebedrijf<br />

Van Vaek Meubelen. Op zijn 64ste<br />

is Bert Leysen, de voormalige baas van LWT, nog<br />

steeds actief binnen Bosq. Louis Busschop: "Bert<br />

heeft enorm veel kennis en is een soort mentor<br />

voor mij. Toen ik merkte dat onze fineeractiviteiten<br />

steeds meer houtafval genereerden, heb ik hem<br />

gevraagd om mee na te denken over een oplossing."<br />

Hout wordt nog steeds beschouwd als een<br />

standaardproduct, terwijl elke boom uniek is. De<br />

gestandaardiseerde afmetingen van hout voor<br />

bouwtoepassingen zorgen voor een enorme hoeveelheid<br />

snijafval, dat nochtans dezelfde intrinsieke<br />

waarde heeft als het eindproduct. Tot nog<br />

toe gebruikte Bosq dit afval als brandstof voor de<br />

verwarmingsketels van een van zijn leveranciers,<br />

een devaluatie die tegenwoordig nog maar moeilijk<br />

te verantwoorden is. Daarom ontwikkelde het<br />

twee oplossingen om dit voort<strong>aan</strong> te voorkomen.<br />

Hoogkantfineer<br />

Hoogkantfineer wordt vervaardigd uit afvalhout<br />

dat op zijn kant tot één blok wordt verlijmd. De<br />

blokken van het type fineline worden op hun<br />

beurt in 2 mm dikke vellen fineer gezaagd. De<br />

uitstraling van deze laatste wordt bepaald door<br />

de gebruikte materialen, wat specifieke toepassingen<br />

'op maat' per project mogelijk maakt.<br />

Hoogkantfineer van berkenmultiplex is standaard<br />

uit voorraad leverbaar bij Bosq. Louis Busschop:<br />

"Dit is een interessante oplossing, bijvoorbeeld bij<br />

verhuizing of sloop. Zo is het mogelijk om massief<br />

hout uit het best<strong>aan</strong>de gebouw te recupereren<br />

en er fineer van te maken dat bijvoorbeeld in het<br />

nieuwe project van de bouwheer kan worden gebruikt.<br />

Voor een bibliotheek in Mechelen hebben<br />

we op die manier fineerplaten gemaakt van oude<br />

massief eiken rekken."<br />

Aangepaste vingerlastechniek<br />

Maar daar houdt de creativiteit van Bosq nog<br />

niet op. Om het probleem van de lengte van de<br />

platen op te lossen, die bijna nooit overeenkomt<br />

met de standaardafmetingen van de grondstoffen,<br />

heeft Bosq een verbindingstechniek via<br />

vingerlassen ontwikkeld waarmee korte stukken<br />

afvalhout kunnen worden hergebruikt. Deze<br />

oplossing, bekend onder de naam WoodSaver,<br />

resulteert in een 1,4 mm dik fineer dat talloze<br />

afwerkingsmogelijkheden biedt, zoals borstelen<br />

en schuren. Louis Busschop: "Deze vingerlastechniek<br />

is niet nieuw. Ze bestaat al lang in de<br />

massiefhoutsector, maar we hebben ze <strong>aan</strong>gepast<br />

<strong>aan</strong> de fineerproductie om de intrinsieke<br />

waarde van het hout te behouden. We bieden<br />

klanten de keuze uit twee varianten: enerzijds<br />

Silea (Fins voor sereen), waarbij het fineer geen<br />

kleurverschil vertoont tussen de gevingerlaste<br />

elementen, en anderzijds Muuten (Fins voor<br />

verandering), waarbij het kleurverschil duidelijk<br />

zichtbaar is. Deze producten refereren dus<br />

De uitstraling van hoogkantfineer wordt bepaald<br />

door de gebruikte materialen, wat specifieke<br />

toepassingen 'op maat' per project mogelijk maakt.<br />

154 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


KANTOORINRICHTING THEMA<br />

rechtstreeks <strong>aan</strong> Finland, dat rijk is <strong>aan</strong> bossen<br />

en vooroploopt op het vlak van ecologisch<br />

bewustzijn." Louis Busschop verwijst naar een<br />

project voor een opticien in Antwerpen, wiens<br />

architect 100 % circulair wilde werken. De zichtbare<br />

vingerlasverbinding was een voordeel voor<br />

hem en illustreert het ecologische engagement<br />

dat hij deelt met de bouwheer.<br />

FSC-hout<br />

Het hout dat Bosq gebruikt, is altijd FSC-gelabeld<br />

en voornamelijk afkomstig uit Europese en Amerik<strong>aan</strong>se<br />

bossen. De exploitatie van exotische houtsoorten<br />

zoals teak is door CITES illegaal verklaard,<br />

waardoor er teakplantages verrijzen om het verdwijnen<br />

van natuurlijke bossen te compenseren.<br />

Bosq zal voort<strong>aan</strong> dan ook enkel teakhout gebruiken<br />

van plantages met een FSC-keurmerk. ❚<br />

H 2<br />

O, de archetypische tafel ontworpen door Bataille & iBens, afgewerkt met WoodSaver-fineer.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 155


THEMA<br />

KANTOORINRICHTING<br />

HYBRIDE KANTOOR MET GROTE<br />

VERSCHEIDENHEID AAN WERKPLEKKEN<br />

‘Klaar voor morgen’. Deze slogan van Telenet gaat verder dan alleen de dienstverlening van dit telecombedrijf. Ook het bedrijfsgebouw an<br />

sich blijkt vandaag helemaal klaar voor de toekomst. De kantoren kregen onlangs een zeer grondige make-over, in nauwe samenwerking<br />

met de workspace designers van Pami.<br />

Tekst Eva Goossens<br />

| Beeld Pami<br />

Waarom Pami? Het feit dat dit Belgische bedrijf alles<br />

in eigen beheer doet – van R&D, interieurarchitectuur<br />

en maatwerkproductie tot de plaatsingen<br />

en de volledige logistieke omkadering – maakt dat<br />

het zeer flexibel kan inspelen op specifieke wensen.<br />

De timing is daarbij heilig, net als het respecteren<br />

van het budget. “De samenwerking verliep<br />

heel vlot”, klinkt het bij Telenet. “Pami bood het<br />

beste antwoord op onze wensen door actief mee<br />

te denken en maatwerk te ontwerpen dat voldeed<br />

<strong>aan</strong> onze behoeften. Daarbij was Pami meer dan<br />

alleen een leverancier. Als partner zaten ze samen<br />

met ons <strong>aan</strong> de tekentafel en bedachten ze oplossingen<br />

op het vlak van inrichting, meubilair en<br />

maatwerk. Tot ieders tevredenheid, zowel van het<br />

projectteam als de werknemers.”<br />

Telenet ziet het postcoronakantoor vooral als een ontmoetingsplek. Dit werd optimaal gefaciliteerd door Pami.<br />

Er zijn diverse ontmoetingsplekken ingericht, op maat en in de kleur van de afdeling.<br />

156 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


KANTOORINRICHTING<br />

THEMA<br />

Het belang van welbevinden<br />

Pami ontwerpt en realiseert al meer dan 65 jaar<br />

inspirerende werkomgevingen. De mens en zijn<br />

welbevinden op kantoor st<strong>aan</strong> daarbij steeds<br />

centraal, wat gezien de ‘war for talent’ meer<br />

dan ooit actueel is. De nieuwe postcoronarealiteit<br />

vraagt bovendien om nieuwe concepten<br />

voor het hybride kantoor, telkens op maat van<br />

het bedrijf en de mensen. Dit was ook het geval<br />

bij Telenet, een organisatie met wel tweeduizend<br />

medewerkers die deeltijds thuiswerk<br />

<strong>aan</strong>moedigt. Het resultaat is een dynamische<br />

kantooromgeving met een grote verscheidenheid<br />

<strong>aan</strong> werkplekken, vooral bedoeld om elkaar<br />

te ontmoeten, maar net zo goed geschikt voor<br />

ongestoord focuswerk. Een kantoor geënt op de<br />

medewerkers, maar ook conform de bedrijfscultuur<br />

die onder meer inzet op maatschappelijk<br />

verantwoord ondernemen en de voorkeur geeft<br />

<strong>aan</strong> lokaal Belgisch maatwerk.<br />

Uitdagingen en oplossingen<br />

Telenet kwam bij Pami terecht na een RFQ, waarbij<br />

het als beste kandidaat uit de bus kwam. De<br />

uitdaging was niet min: een project van formaat,<br />

met strakke deadlines en heel wat factoren om rekening<br />

mee te houden. Wouter Michiels, account<br />

manager bij Pami: “Aan ons om de best<strong>aan</strong>de<br />

plannen van Telenet verder te optimaliseren met<br />

maatwerk, frisse R&D-ideeën en uiteraard onze<br />

knowhow.” In het kader van duurzaam ondernemen<br />

was er ook <strong>aan</strong>dacht voor het circulaire<br />

aspect. Zo werd best<strong>aan</strong>d meubilair via refurbishment<br />

geïntegreerd in het nieuwe ontwerp.<br />

Verschillende afdelingen hebben een metalen pitch area, inclusief podium, tv-scherm<br />

en stoffering in een <strong>aan</strong>gepaste kleur.<br />

“Het resultaat is een kantoor geënt op<br />

de medewerkers, maar ook conform de<br />

bedrijfscultuur die inzet op maatschappelijk<br />

verantwoord ondernemen”<br />

Ann Eeckhout, accountmanager bij Pami: “Het<br />

kantoor functioneert als een soort stad, waar het<br />

atrium diens doet als ‘Grote Markt’. Daar kunnen<br />

werknemers, over de verschillende afdelingen<br />

heen, elkaar treffen in diverse settings. Op de verdiepingen<br />

werden per afdeling – met elk een specifieke<br />

kleur – verschillende soorten werkplekken<br />

uitgewerkt, met voor<strong>aan</strong> vooral brainstormruimtes<br />

(bijvoorbeeld in de vorm van een metalen pitch<br />

area) en andere creatieve meetingplekken. Achter<strong>aan</strong><br />

bevinden zich de traditionele werkplekken.”<br />

Wouter Michiels vult <strong>aan</strong>: “Telenet hanteert een<br />

‘clean desk policy’ door met individuele lockers<br />

te werken. Dit combineert het met flexibele zitstawerkplekken<br />

om de ergonomie te garanderen.”<br />

Ook bijzonder is ‘de bibliotheek’, een stilteplek<br />

voor concentratiewerk. Deze ruimte werd creatief<br />

ingevuld met een grote, op maat gemaakte kastenwand<br />

en ‘huisjes’ die de <strong>aan</strong>wezige bureaus<br />

hergebruiken en creatief omkaderen. “We hebben<br />

het geheel, met het oog op het welbevinden,<br />

creatief ingevuld. Helemaal op maat van de werknemers<br />

van Telenet. Zo hoort het”, besluiten Ann<br />

Eeckhout en Wouter Michiels. ❚<br />

Opperste concentratie in de geïnstalleerde cubes, die ook geschikt zijn voor een-op-eenoverleg.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 157


SMART DESIGN.<br />

WORKS BETTER.<br />

Van zit-stawerkplekken tot circulair materiaalgebruik, bij Pami komt het allemaal vanonder hetzelfde,<br />

Belgische dak.<br />

Pami is bovendien het enige Belgische bedrijf in zijn sector met een MVO Prestatieladder-certificaat op<br />

basis van een objectieve screening door Kiwa. Al sinds 2013.<br />

Doordrongen van die maatschappelijke betrokkenheid, zijn onze designers, projectmanagers en<br />

installateurs gebrand om de beste service te leveren. Dankzij een inspirerende werkomgeving op maat<br />

van jouw mensen krijgt het rendement van jouw organisatie een stevige boost.<br />

Origineel, flexibel en ergonomisch verantwoord.<br />

Want dat … werkt beter.<br />

Een duurzame zit-stawerkplek. Al vanaf € 18,50 per m<strong>aan</strong>d<br />

excl. btw in leasing, mét terugnamegarantie.<br />

Contacteer ons voor meer informatie of vraag een offerte<br />

via de QR-code of link hieronder:<br />

pami.be/werkt-beter


KANTOORINRICHTING<br />

THEMA<br />

HEDENDAAGSE KANTOORINRICHTING VAN A TOT Z<br />

De tijd dat een kantooromgeving louter een functionele werkplek<br />

was, is definitief voorbij. In vergelijking met vroeger is er heel<br />

wat veranderd: de eisen liggen hoger, akoestiek is een belangrijk<br />

<strong>aan</strong>dachtspunt geworden, de materiaalkeuze is een stuk hoogst<strong>aan</strong>der<br />

… Kortom: ‘werkbeleving’ is de nieuwe heilige graal en dat maakt<br />

b2b-kantoorinrichting alleen maar complexer, zeker in combinatie<br />

met de steeds strakkere uitvoeringstermijnen. Gelukkig is dit een<br />

kolfje naar de hand van Holvoet, gespecialiseerd in totaalrealisaties<br />

op maat van hedendaagse interieurconcepten. “Met onze totaal<strong>aan</strong>pak<br />

kunnen we een antwoord bieden op alle mogelijke uitdagingen”,<br />

zegt gedelegeerd bestuurder Dieter Vandewege.<br />

Tekst Tim Janssens |<br />

Beeld Holvoet<br />

“Waar techniciteit,<br />

hoogst<strong>aan</strong>de afwerking<br />

en een strakke timing<br />

samenkomen, maken wij het<br />

verschil”<br />

<strong>aan</strong>. “Er wordt niets <strong>aan</strong> het toeval overgelaten, want kantoorgebouwen vormen<br />

deze dagen een wezenlijk onderdeel van de ‘employer branding’ waarmee<br />

een bedrijf zich profileert en probeert te onderscheiden. Bijgevolg gaat<br />

het niet meer enkel om de inrichting van (flex)werkplekken, maar ook om<br />

ontspannings- en ontmoetingsruimtes, stilte- en concentratiezones enzovoort.<br />

Het is niet eenvoudig om hier de juiste workflow <strong>aan</strong> te koppelen en met<br />

hoogwaardige materialen als fineer, natuursteen en parket een warm en huiselijk<br />

gevoel te creëren. We houden dan ook continu de markt in de gaten, op<br />

zoek naar materialen die niet alleen mooi ogen, maar ook de tand des tijds<br />

kunnen doorst<strong>aan</strong>.”<br />

In detail excelleren, een diepg<strong>aan</strong>de benadering<br />

Bij kantoorinrichting gaat Holvoet steevast uit van het a-tot-z-principe: vloeropbouw,<br />

chape, isolatie, vloer-, wand- en plafondafwerking, schilderwerken,<br />

binnenschrijnwerk, meubilair ... “Als gewaardeerde partner binnen bouwteams<br />

zetten we onze technische kennis optimaal in om interieurconcepten<br />

op een duurzame manier uit te voeren. Hoe specifieker en vooruitstrevender<br />

een ontwerp, hoe sterker ons vakmanschap tot uiting komt. We deinzen niet<br />

terug voor een uitdaging, integendeel! Dat blijkt ook uit recente referenties<br />

als Quaestor, Titeca en bildt. in Roeselare, Cebeo in Waregem, Moderna in<br />

Izegem, AXXI in Kuurne … Waar techniciteit, hoogst<strong>aan</strong>de afwerking en een<br />

strakke timing samenkomen, maakt Holvoet het verschil!” ❚<br />

“Onze kantoorinrichtingsprojecten zijn telkens geënt op drie cruciale <strong>aan</strong>dachtspunten:<br />

timing, kwaliteit en budget”, legt Dieter Vandewege uit. “Door<br />

alles te coördineren met een eigen projectteam slagen we er steevast in om<br />

de benodigde werkzaamheden binnen de afgesproken termijn en het vooropgestelde<br />

budget uit te voeren. Dat we op die manier alles in eigen hand houden,<br />

zorgt er eveneens voor dat we de kwaliteit van onze realisaties optimaal<br />

kunnen waarborgen.”<br />

Deel van employer branding<br />

Dit laatste is geen overbodige luxe, want kantoorinrichting is in technisch<br />

opzicht een stuk uitdagender dan in het verleden, geeft Dieter Vandewege<br />

Onze passie voor interieurafwerking & kantoorinrichting resulteert in meesterlijk<br />

afgewerkte projecten. Wij st<strong>aan</strong> garant voor kwalitatief hoogst<strong>aan</strong>de en technisch<br />

uitdagende projecten die op tijd en binnen een transparant budget afgeleverd worden.<br />

AXXI in Kuurne.<br />

WWW.HOLVOETGEBROEDERS.BE<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 159<br />

Naamloos-5 1 05-12-<strong>2023</strong> 09:17


Column Recht van spreken<br />

160 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Recht van spreken Column<br />

DIGITAAL<br />

CONTRACTEREN ?!<br />

In onze digitaliserende wereld, waarin onze administratieve hygiëne wordt gedicteerd door een ‘clean desk policy’ en informatie en documenten<br />

steeds vaker enkel nog online worden bijgehouden, onderging ook de handtekening een transformatie van analoog naar digitaal.<br />

Tekst en beeld: Belexa (Mathieu Malfait & Richard Cnudde)<br />

De 'krabbel' is voor velen al passé, maar de digitale<br />

handtekening neemt vaak diverse vormen<br />

<strong>aan</strong>. Digitale handtekeningen g<strong>aan</strong> van zeer banaal,<br />

zoals het ingeven van een pincode of het<br />

<strong>aan</strong>klikken van een knop waarmee algemene<br />

voorwaarden worden <strong>aan</strong>vaard, tot unieke identificatiemiddelen,<br />

<strong>aan</strong>gemaakt met een gekwalificeerd<br />

middel en gebaseerd op een gekwalificeerd<br />

certificaat. Bij dit laatste denken we <strong>aan</strong> het eID<br />

en de itsme-applicatie. Zodra er elektronische<br />

gegevens verbonden worden <strong>aan</strong> andere elektronische<br />

gegevens met het oog op het ondertekenen<br />

van iets, is er al sprake van een elektronische<br />

handtekening. Ook gezichts- en vingerafdrukherkenningen<br />

zijn bijgevolg digitale handtekeningen.<br />

Er zijn eigenlijk drie categorieën van digitale<br />

handtekeningen:<br />

• de gewone digitale handtekening;<br />

• de geavanceerde handtekening;<br />

• de gekwalificeerde handtekening.<br />

Het onderscheid tussen deze categorieën wordt<br />

vooreerst bepaald door vier basiscriteria:<br />

• Wordt de ondertekenaar uniek verbonden?<br />

• Kan de ondertekenaar geïdentificeerd worden?<br />

• Zijn de gebruikte gegevens van een hoog vertrouwensniveau?<br />

• Kan men nadien wijzigingen opsporen?<br />

Is het antwoord op elk van deze vragen positief,<br />

dan is een digitale handtekening niet langer ‘gewoon’,<br />

maar ‘geavanceerd’. De ‘gekwalificeerde’<br />

digitale handtekening onderscheidt zich vervol-<br />

“Wie zo weinig mogelijk discussie wil,<br />

heeft een ‘gekwalificeerde’<br />

elektronische handtekening nodig”<br />

gens van de ‘geavanceerde’ handtekening door<br />

bij de <strong>aan</strong>maak van de handtekening gebruik te<br />

maken van een ‘gekwalificeerd certificaat’, uitgegeven<br />

door zogenaamde ‘vertrouwensdiensten’<br />

die erkend moeten zijn in België/Europa.<br />

Waarom is dit onderscheid belangrijk? Welnu,<br />

enkel de ‘gekwalificeerde’ digitale handtekeningen<br />

st<strong>aan</strong> op dezelfde hoogte als een handgeschreven<br />

handtekening en moeten in elke lidstaat van de EU<br />

erkend worden. De ‘gewone’ en ‘gekwalificeerde’<br />

handtekeningen zijn daarom niet volkomen waardeloos,<br />

want ze kunnen bijvoorbeeld in juridische procedures<br />

niet zomaar worden geweigerd louter omdat<br />

ze niet ‘gekwalificeerd’ zouden zijn. Veelal blijkt uit<br />

de begeleidende omstandigheden immers ook het<br />

akkoord. Het meest voor de hand liggende voorbeeld<br />

is daarbij de uitvoering van de werken en de communicatie<br />

daarrond. Blijven dergelijke begeleidende<br />

omstandigheden uit of is er discussie rond de algemene<br />

voorwaarden, dan zijn er wel hogere risico’s<br />

op langdurige discussies in geval van ‘gewone’ of<br />

‘geavanceerde’ handtekeningen die worden betwist.<br />

Wie zo weinig mogelijk discussie wil, evenals de<br />

garantie dat een elektronische handtekening op<br />

dezelfde hoogte staat als een handgeschreven<br />

handtekening, heeft dus een ‘gekwalificeerde’<br />

elektronische handtekening nodig. De eerlijkheid<br />

gebiedt ons trouwens te verduidelijken dat een<br />

‘gekwalificeerde’ handtekening zelfs minder voer<br />

voor discussies zou mogen geven dan de handgeschreven<br />

handtekeningen … Antidateren is immers<br />

veel moeilijker en het is eveneens moeilijker<br />

om bewust een verkeerde krabbel te zetten.<br />

Aangezien de chip in de Belgische eID-kaart gebruikt<br />

kan worden om gekwalificeerde elektronische<br />

handtekeningen te plaatsen, volst<strong>aan</strong> een<br />

kaartlezer, een moderne pdf-viewer en de bijhorende<br />

eID-software om de garantie te bieden dat<br />

er handtekeningen geplaatst worden die nergens<br />

in de Europese Unie ter discussie kunnen st<strong>aan</strong>.<br />

Let er natuurlijk wel steeds op dat bij contracteren<br />

op afstand of buiten de lokalen mogelijk strengere<br />

consumentenbepalingen van toepassing zijn! ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 161


Ook het<br />

bouwrecht is<br />

ons domein.<br />

Belexa Advocaten<br />

President Kennedypark 26a<br />

8500 Kortrijk<br />

+32 56 25 86 86<br />

info@belexa.be<br />

R1 Belexa_advertentie_197Wx130Hmm.indd 1 02/05/<strong>2023</strong> 10:01<br />

BG SLEUTEL | BG SLEUTELDIENST<br />

Voor een sluitend vertrouwen<br />

Strandl<strong>aan</strong> 277 - 8670 Koksijde | Koningsstraat 20 - 8400 Oostende<br />

+32 58 51 23 36 | www.bg.be


Nieuw jaar, nieuwe regels<br />

Aan de overgang naar een nieuw jaar zijn vaak deadlines gekoppeld om keuringen en attesten op te vragen, maar ook om nog te kunnen<br />

genieten van onder meer bepaalde fiscale voordelen. Een overzicht.<br />

Tekst en beeld CIB<br />

EPC gemeenschappelijke delen<br />

Tegen het einde van <strong>2023</strong> moesten alle appartementsgebouwen<br />

in Vl<strong>aan</strong>deren over een EPC van<br />

de gemeenschappelijke delen beschikken. Grote<br />

gebouwen vanaf vijftien eenheden moeten al<br />

sinds 1 januari 2022 over een EPC GD beschikken.<br />

Voor middelgrote gebouwen – lees: tussen<br />

de vijf en veertien eenheden – was de deadline<br />

1 januari <strong>2023</strong>. Tot slot moeten ook kleinere appartementsgebouwen<br />

met maximaal vier eenheden<br />

voort<strong>aan</strong> voldoen <strong>aan</strong> deze EPC-plicht. Sinds<br />

1 januari 2024 dienen ook zij over een EPC GD<br />

te beschikken.<br />

Keuzeregime meeneembaarheid<br />

registratierechten<br />

Sinds 1 januari 2024 is de meeneembaarheid van<br />

de registratierechten definitief verleden tijd. Tot dan<br />

konden kopers genieten van een keuze tussen het 3<br />

%-tarief zonder de meeneembaarheid of het oude 6<br />

%-tarief met de meeneembaarheid. Voort<strong>aan</strong> zal de<br />

meeneembaarheid nooit meer spelen en wordt het<br />

zuiver het 3 %-tarief. Belangrijk om te weten: om<br />

nog van dit keuzerecht te kunnen genieten, moest<br />

de authentieke akte in <strong>2023</strong> verleden worden.<br />

Btw-tarief sloop en heropbouw<br />

woning<br />

Sinds 1 januari 2021 geldt in heel het land een<br />

verlaagd btw-tarief van 6 % voor de sloop en<br />

heropbouw van een woning. De maatregel gold<br />

voorheen enkel in de 32 centrumsteden, waarna<br />

hij werd uitgebreid tot 31 december <strong>2023</strong>. Zowel<br />

particulieren en rechtspersonen die zelf een woning<br />

bouwen als zij die een woning <strong>aan</strong>kopen bij<br />

een bouwpromotor profiteerden tot voor kort van<br />

het verlaagde btw-tarief van 6 %. In 2024 blijft<br />

het verlaagde btw-tarief van 6 % behouden voor<br />

projecten van bouwheren-natuurlijke personen.<br />

Voor projecten via bouwpromotoren bedraagt het<br />

btw-tarief daarentegen opnieuw 21 %. Mits het<br />

voldoen <strong>aan</strong> bepaalde voorwaarden zijn er voor<br />

de periode 1 januari 2024 tot en met 31 december<br />

2024 specifieke overgangsbepalingen.<br />

Moderniseringstermijn liften zonder<br />

historische waarde<br />

Voor liften die voor 1958 in gebruik zijn genomen,<br />

maar geen historische waarde hebben, is de deadline<br />

verstreken. De uiterste datum voor de modernisering<br />

was 31 december <strong>2023</strong>. Voor liften met<br />

historische waarde die voor 1958 in gebruik zijn<br />

genomen is er nog tijd. De uiterste datum voor<br />

de modernisering van die liften is 31 december<br />

2027.<br />

Federaal langetermijnsparen<br />

Op 1 januari 2024 werd het fiscaal voordeel van<br />

een tweede woning afgeschaft. Concreet betekent<br />

dit dat eigenaars de hypothecaire lening<br />

voor een tweede onroerend goed niet langer in<br />

het langetermijnsparen zullen kunnen inbrengen.<br />

De regeling geldt voor alle nieuwe leningen, <strong>aan</strong>geg<strong>aan</strong><br />

vanaf 1 januari 2024. Liep de lening al<br />

op 31 december <strong>2023</strong>, dan kunnen de eigenaars<br />

in kwestie nog steeds van het fiscale voordeel van<br />

het langetermijnsparen genieten. ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 163


ORI NIEUWS<br />

‘CYBERSECURITY BY DESIGN’,<br />

DE NIEUWE UITDAGING VOOR DE BOUW<br />

Vandaag wordt de gebouwde omgeving ontworpen, gerealiseerd en beheerd met behulp van digitale technologieën. De gebouwen zelf, met hun<br />

technische beheersystemen, worden geconnecteerde objecten. Dit heeft een <strong>aan</strong>tal voordelen en leidt tot de opkomst van steeds intelligentere<br />

gebouwen. De keerzijde is echter een niet te onderschatten verhoogde blootstelling <strong>aan</strong> cybercriminaliteit. Een cyber<strong>aan</strong>val kan grote gevolgen<br />

hebben voor de privacy, het comfort en zelfs de veiligheid van de bewoners, evenals voor het gebouw en zijn technische uitrusting.<br />

Tekst en beeld ORI<br />

Cyberbeveiliging is een gedeelde verantwoordelijkheid, waarbij softwarefabrikanten<br />

en -leveranciers, verschillende tussenpersonen en dienstverleners<br />

én de eindgebruikers betrokken zijn. Zoals altijd bij risicomanagement is<br />

het uitgangspunt een rigoureuze risicoanalyse, de toepassing van een passend<br />

risicobeperkend beleid, technologieën en procedures en het delen van<br />

verantwoordelijkheden op basis van de controle die elke schakel in de keten<br />

kan hebben over de risicofactoren.<br />

De wetgeving van de Europese Unie is ontwikkeld op dit gebied. Na de<br />

nieuwe Richtlijn netwerk- en informatiesystemen (NIS2), die begin <strong>2023</strong><br />

van kracht werd, heeft de Verordening cyberweerbaarheid, waarover momenteel<br />

wordt onderhandeld tussen Europese medewetgevers, tot doel de<br />

cyberveiligheid van <strong>aan</strong>gesloten apparaten te versterken door middel van<br />

minimumnormen (waaronder het beginsel van "security by design"), monitoring<br />

en voortdurende updates.<br />

Er best<strong>aan</strong> verschillende nationale en internationale <strong>aan</strong>bevelingen en normen<br />

omtrent cyberveiligheid. Ze vormen een referentiebasis die moet worden <strong>aan</strong>gepast<br />

<strong>aan</strong> de context van de bouw. De sectororganisaties werken hier<strong>aan</strong>.<br />

De digitalisering van gebouwen brengt nieuwe verantwoordelijkheden met<br />

zich mee op het vlak van cyberveiligheid. De verschillende spelers in de<br />

bouw moeten zich hiervan bewust zijn. Dit impliceert een algemene inspanning<br />

om vaardigheden te verbeteren, passende normen uit te werken en<br />

contractuele overeenkomsten op te stellen waarin taken en verantwoordelijkheden<br />

duidelijk worden toegewezen. ❚<br />

164 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


DUAAL LEREN ZET OPMARS VERDER<br />

IN BOUWONDERWIJS<br />

Nog nooit hebben zoveel leerlingen een duaal traject <strong>aan</strong>gevat in het secundair onderwijs als in het schooljaar <strong>2023</strong>-2024. Bovendien hebben<br />

de leerlingen uit het bouwonderwijs daar een groot <strong>aan</strong>deel in. In totaal zijn er dit schooljaar 4005 leerlingen een duaal traject gestart. Meer<br />

dan 11 % komt uit het bouwonderwijs, goed voor 455 leerlingen. Dat zijn er 116 meer dan in 2022-<strong>2023</strong>. In een duaal traject combineert de<br />

leerling leren in de klas met leren op de werkvloer. De bouwsector zelf gelooft sterk in dit systeem. Maar liefst 2168 bouwbedrijven hebben<br />

2563 mentoren klaargestoomd om leerlingen op de werkvloer te begeleiden. Dat betekent dat meer dan 14 % van de bouwondernemingen in<br />

Vl<strong>aan</strong>deren een erkenning voor duaal leren op zak heeft.<br />

Tekst en beeld Embuild Vl<strong>aan</strong>deren<br />

“Het systeem van duaal leren zet zich verder door<br />

en de combinatie van leren en werken slaat steeds<br />

meer <strong>aan</strong> in het secundair onderwijs. Bovendien<br />

beschikt de bouwsector intussen over de nodige<br />

capaciteit en zijn we klaar om de verdere groei<br />

van het duaal bouwonderwijs optimaal te ondersteunen”,<br />

zegt Marc Dillen, directeur-generaal van<br />

Embuild Vl<strong>aan</strong>deren.<br />

In het bouwonderwijs zijn de populairste duale<br />

trajecten ‘ruwbouw’ met 111 leerlingen en ‘binnenschrijnwerk’<br />

met 53 leerlingen. Voorts tellen<br />

‘dakwerker’ en ‘daktimmerman’ respectievelijk<br />

negentien en veertien leerlingen. Ook zijn er<br />

zes leerlingen in een duaal traject ‘technicus hernieuwbare<br />

energie’ gestapt en hebben vier leerlingen<br />

geopteerd voor ‘stratenmaker’. Daarnaast<br />

zijn er momenteel nog enkele trajecten zonder<br />

leerlingen zoals ‘natuursteenbewerker’, ‘restauratievakman<br />

schilder’ en ‘restauratievakman schrijnwerker’,<br />

terwijl die specialisaties wel gegeerd zijn<br />

in de bouwsector.<br />

Blijven investeren in breed en<br />

divers bouwonderwijs<br />

Embuild Vl<strong>aan</strong>deren breekt een lans voor alle<br />

(duale) bouwopleidingen. Ook degene die vandaag<br />

maar een beperkt <strong>aan</strong>tal leerlingen tellen.<br />

Bouwactiviteiten, en bijgevolg het bouwonderwijs,<br />

zijn zeer divers en soms gaat het om niches.<br />

Richtingen zoals stratenmaker, tegelzetter en<br />

restauratievakman tellen momenteel slechts een<br />

beperkt <strong>aan</strong>tal leerlingen. Maar het investeren in<br />

en promoten van die opleidingen blijft hoognodig<br />

om genoeg vakmensen klaar te stomen voor de<br />

toekomst.<br />

(Beeld: KPs Photography AND Film/Shutterstock)<br />

Nu heeft Vlaams minister van Onderwijs Ben<br />

Weyts evenwel beslist om te rationaliseren en richtingen<br />

met minder dan vijf leerlingen te schrappen.<br />

Weliswaar geldt er een gedoogperiode van<br />

drie jaar. Dat is slecht nieuws voor de bouwsector,<br />

die vreest dat er op korte termijn richtingen zullen<br />

worden geschrapt. Hoewel in eenzelfde buurt<br />

kleine bouwopleidingen gecentraliseerd kunnen<br />

worden, dienen we ons te hoeden voor een drastische<br />

en structurele afbouw van het bouwonderwijs.<br />

Dat maakt de drempel immers hoger voor<br />

jongeren om te kiezen voor de bouw. Daardoor<br />

dient de sector nog meer terug te vallen op andere<br />

instroomkanalen zoals economische migratie<br />

en detachering. Maar dat draagt niet bij tot de<br />

Vlaamse werkzaamheidsgraad.<br />

“Het investeren in het brede bouwonderwijs is cruciaal,<br />

<strong>aan</strong>gezien er – los van de grote vervangingsvraag<br />

– tegen 2030 bijna 20.000 bouwjobs extra<br />

worden verwacht als gevolg van energietransitieen<br />

renovaties, de uitdagingen om future-ready te<br />

bouwen en het duurzaam omg<strong>aan</strong> met grondstoffen”,<br />

aldus Marc Dillen. ❚<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE<br />

| 165


Xxxxxx Xxxx<br />

IN 2024 VIEREN WE ONS<br />

25-JARIG JUBILEUM<br />

MET ‘BOUWEN AAN VLAANDEREN –<br />

WWW.BOUWENAANVLAANDEREN.BE’<br />

Om deze mijlpaal te markeren krijgen al onze nummers een aparte luxe-kaft én een volledig<br />

nieuwe lay-out.<br />

Ter ere van deze speciale gelegenheid zullen we in elk nummer terugblikken op<br />

spraakmakende en iconische bouwprojecten van de afgelopen 25 jaar.<br />

We laten ook mensen <strong>aan</strong> het woord die al meer dan 25 jaar in hetzelfde bedrijf werken en<br />

dus kunnen spreken over vroeger en nu. Dit kan variëren van een ervaren werfleider tot een<br />

doorgewinterde spuitgietoperator.<br />

Naast deze boeiende verhalen g<strong>aan</strong> we in elk nummer een bouwgerelateerd thema uitdiepen<br />

op basis van rondetafelgesprekken met domein-experts. We zullen de evolutie van de afgelopen<br />

25 jaar in de sector onder de loep nemen en diepg<strong>aan</strong>de inzichten delen.<br />

We blijven ons uiteraard in het komende jaar inzetten voor een hoogwaardige marketingmix<br />

die print- en onlinekanalen op een slimme manier combineert.<br />

Zo heeft u wellicht al gemerkt dat we meer nadruk leggen op<br />

onze socialemediakanalen,<br />

met name LinkedIn.<br />

We blijven deze krachtige tool gebruiken en<br />

verbeteren om jullie boodschap doeltreffend<br />

bij de juiste doelgroepen te brengen.<br />

We kijken er naar uit om in 2024 samen<br />

met jullie een succesvolle campagne<br />

op onze kanalen te realiseren, ter ere<br />

van ons jubileum én de toekomst<br />

van de bouwsector!<br />

166 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


Xxxxx Xxxxxxxx<br />

VERSCHIJNINGSDATA & THEMA’S 2024<br />

NR VERSCHIJNING THEMA’S<br />

1 februari Beton & Staalbouw<br />

Veiligheid & Opleiding<br />

Smart Building<br />

Beurs: Mipim Cannes<br />

(Voorbeschouwing)<br />

2 april Houtbouw<br />

Isolatie<br />

Zonwering<br />

Beurs: Architect at Work Brussel<br />

(Voorbeschouwing)<br />

3 juni Toegangscontrole<br />

Brandveiligheid<br />

Renovatie<br />

Beurs: Realty Brussel<br />

(Voorbeschouwing)<br />

4 augustus Duurzaam <strong>Bouwen</strong><br />

Software<br />

Interieurarchitectuur<br />

Beurs: Digital Construction Brussel<br />

(Voorbeschouwing)<br />

5 oktober Akoestiek<br />

Keuken<br />

HVAC<br />

6 december BIM<br />

Dak & Geveltechnieken<br />

Kantoorinrichting<br />

Beurs: Bau Munchen<br />

(Voorbeschouwing)<br />

Voor meer<br />

info scan<br />

de QR-code<br />

JAARBOEK 2024<br />

NOVEMBER<br />

SPECIALE FEESTEDITIE<br />

25 JAAR JUBILEUM<br />

Meer weten?<br />

Voor meer informatie neem contact op met het team van <strong>Bouwen</strong> <strong>aan</strong> Vl<strong>aan</strong>deren<br />

Bel +32 50 36 81 70 of mail info@louwersmediagroep.be. U kunt ook onze<br />

website www.bouwen<strong>aan</strong>vl<strong>aan</strong>deren.be bezoeken voor meer informatie.<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 167


PARTNER WORDEN<br />

VAN BOUWEN AAN<br />

VLAANDEREN?<br />

Zowel op de website als in de gedrukte<br />

versie bieden we u de mogelijkheid om<br />

onderdeel uit te maken van het overzicht<br />

met de meest gerenommeerde fabrikanten<br />

en toeleverancieres in de branche.<br />

Zo kunt u onder andere:<br />

• Toegevoegd worden als<br />

partner op de servicepagina’s<br />

van het vaktijdschrift<br />

• Een kosteloze vermelding krijgen in<br />

de geheel vernieuwde bedrijvenindex<br />

op bouwen<strong>aan</strong>vl<strong>aan</strong>deren.be<br />

• Een gesponsorde positie met persoonlijke<br />

profielpagina op bouwen<strong>aan</strong>vl<strong>aan</strong>deren.be<br />

verkrijgen<br />

• Uw eigen profielwidget inzetten,<br />

gekoppeld <strong>aan</strong> de redactionele content,<br />

nieuwsberichten en overige<br />

relevante marketingtools<br />

Ook geïnteresseerd?<br />

• Bel naar +32 50 36 81 70<br />

• Ga naar bouwen<strong>aan</strong>vl<strong>aan</strong>deren.be/adverteren<br />

• Scan de QR code<br />

SCAN DE<br />

QR CODE<br />

Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze<br />

samenwerkingspakketten<br />

bouwen<strong>aan</strong>vl<strong>aan</strong>deren.be


Bouwpartners<br />

Scan deze QR code met uw smartphone<br />

voor uitgebreide informatie over<br />

de bouwpartners.<br />

bouwen<strong>aan</strong>vl<strong>aan</strong>deren.be/bedrijf<br />

ABICON NV<br />

Marialoopsesteenweg 2H<br />

8700 TIELT<br />

T +32 51 40 23 92<br />

E info@abicon.be<br />

W www.abicon.be<br />

AFAS SOFTWARE<br />

BEHECON BV<br />

d’Office Gent The Loop, Poortakkerstraat 93<br />

9051 GENT<br />

T +32 497 48 69 02<br />

E info@behecon.be<br />

W www.behecon.be<br />

DEFRAEYE BOB BVBA<br />

Kleine Dries 8<br />

8600 DIKSMUIDE<br />

T +32 51 58 98 62<br />

F +32 51 58 33 61<br />

E info@defraeyebob.be<br />

W www.defraeyebob.be<br />

DORMAKABA BELGIUM N.V.<br />

Monnikenwerve 17-19<br />

8000 BRUGGE<br />

T +32 50 45 15 70<br />

F +32 50 31 95 05<br />

E info.be@dormakaba.com<br />

W www.dormakaba.be<br />

DUCO<br />

Ventilation & Sun Control<br />

Handelsstraat 19<br />

8630 VEURNE<br />

T +32 58 33 00 33<br />

F +32 58 33 00 44<br />

E info@duco.eu<br />

W www.duco.eu<br />

Schaliënhoevedreef 20B<br />

2800 MECHELEN<br />

T +32 15 28 19 10<br />

E info@afas.be<br />

W www.afas.be<br />

ALIPLAST<br />

BRACHOT<br />

E-3 l<strong>aan</strong> 86<br />

9800 DEINZE<br />

T +32 9 381 81 81<br />

E info@brachot.com<br />

W www.brachot.com<br />

DELABIE<br />

Bergensesteenweg 1<strong>06</strong> A, bus 5<br />

1600 SINT-PIETERS-LEEUW<br />

T +32 2 882 21 41<br />

W www.delabiebenelux.com<br />

EB PROJECTS NV<br />

Toekomstl<strong>aan</strong> 41A<br />

2200 HERENTALS<br />

T +32 14 28 55 20<br />

F +32 14 21 11 08<br />

E info@EBprojects.be<br />

W www.EBprojects.be<br />

Waaslandl<strong>aan</strong> 15<br />

9160 LOKEREN<br />

T +32 9 340 55 55<br />

E info@aliplast.com<br />

W www.aliplast.com<br />

CARPENTIER HARDWOOD<br />

SOLUTIONS NV<br />

Abeeldreef 15<br />

8760 MEULEBEKE<br />

T +32 51 48 89 61<br />

E info@carpentier.be<br />

W www.carpentier.be<br />

D-LUX DAYLIGHT<br />

Singelken 1<br />

9980 SINT-LAUREINS<br />

T +32 9 259 20 25<br />

F +32 9 259 00 64<br />

E info@dluxdaylight.be<br />

W www.dluxdaylight.be<br />

EQUANS<br />

Simón Bolívarl<strong>aan</strong> 34<br />

1000 BRUSSEL<br />

T +32 2 370 31 11<br />

W www.equans.be<br />

AVENTI<br />

w.dluxdaylight.be<br />

Heihoef 3<br />

2275 WELCHERZANDE<br />

T +32 3 311 81 58<br />

E info@aventi.be<br />

W www.aventi.be<br />

DCA NV<br />

Lilsedijk 50<br />

2340 BEERSE<br />

T +32 14 62 22 11<br />

F +32 14 61 14 43<br />

E info@dca.be<br />

W www.dca.be<br />

DE WAAL SOLID FOUNDATIONS<br />

Voshol 6a<br />

9100 LOKEREN<br />

T +32 9 340 55 00<br />

F +32 9 340 55 18<br />

E info@dewaal.eu<br />

EURO RENT NV<br />

Bisschoppenhofl<strong>aan</strong> 631<br />

2100 DEURNE<br />

T +32 3 325 43 00<br />

F +32 3 325 99 03<br />

W www.eurorent.be<br />

W www.dewaal.eu<br />

BEEUWSAERT CONSTRUCT<br />

Nijverheidsl<strong>aan</strong> 3<br />

8880 LEDEGEM<br />

T +32 56 43 18 43<br />

E info@beeuwsaert-construct.be<br />

W www.beeuwsaert-construct.be<br />

DECOMO NV<br />

Industriel<strong>aan</strong> 96<br />

7700 MOESKROEN<br />

T +32 56 85 07 11<br />

F +32 56 34 48 91<br />

E info@decomo.be<br />

W www.decomo.be<br />

DM CONSTRUCT BVBA<br />

Leerlooierijstraat 14<br />

8600 DIKSMUIDE<br />

T +32 51 80 84 65<br />

E info@dmconstruct.be<br />

W www.dmconstruct.be<br />

FDS NV<br />

Industriepark Drongen 11A<br />

9031 DRONGEN<br />

T +32 92 80 84 30<br />

F +32 92 80 84 39<br />

E info@fds.be<br />

W www.fds.be<br />

BOUWENAANVLAANDEREN.BE | 169


GFP_banier.indd 2 18/<strong>06</strong>/2021 16:41<br />

Bouwpartners<br />

Scan deze QR code met uw smartphone<br />

voor uitgebreide informatie over<br />

de bouwpartners.<br />

bouwen<strong>aan</strong>vl<strong>aan</strong>deren.be/bedrijf<br />

FEDBETON<br />

Kunstl<strong>aan</strong> 20 (7e verdieping)<br />

1000 BRUSSEL<br />

T +32 2 735 01 93<br />

E info@fedbeton.be<br />

W www.fedbeton.be<br />

KESSEL BELGIË SERVICE CENTER<br />

Advies & binnendienst<br />

IDOLA Business Center - Antwerpse Steenweg 19<br />

9080 LOCHRISTI<br />

T +32 3 689 35 81 (NL)<br />

+32 3 689 35 32 (FR)<br />

E info@kessel-belgie.be<br />

W www.kessel-belgie.be<br />

PIT-EIFFAGE NV<br />

Starrenhofl <strong>aan</strong> 27<br />

2950 KAPELLEN<br />

T +32 3 605 14 33<br />

F +32 3 605 14 76<br />

E info.pit@eiffage.com<br />

W www.pit-eiffage.com<br />

SOUDAL<br />

Everdongenl<strong>aan</strong> 18<br />

2300 TURNHOUT<br />

T +32 14 42 42 31<br />

F +32 14 42 65 14<br />

E info@soudal.com<br />

W www.soudal.com<br />

FEREB<br />

Grootveldl<strong>aan</strong> 148<br />

1150 SINT PIETERS WOLUWE/BRUSSEL<br />

T +32 15 41 31 24<br />

E secretariaat@fereb.be<br />

W www.fereb.be<br />

GAS.BE<br />

Masuiplein 15<br />

1000 BRUSSEL<br />

T +32 2 383 02 00<br />

E info@gas.be<br />

W www.gas.be<br />

ISOLTEAM<br />

Makeveldstraat 5-B<br />

8610 KORTEMARK<br />

T +32 51 79 79 00<br />

E info@isolteam.be<br />

W www.isolteam.be<br />

gas.be<br />

LASERTOPO BVBA<br />

Markt 4<br />

9550 HERZELE<br />

T +32 53 62 71 67<br />

E info@lasertopo.be<br />

W www.lasertopo.be<br />

MONUMENT GROUP<br />

Oostrozebeekstraat 54<br />

8770 INGELMUNSTER<br />

T +32 51 31 60 80<br />

F +32 51 30 22 37<br />

E info@monument.be<br />

W www.monument.be<br />

ORONA NV/SA<br />

Mannebeekstraat 3<br />

8790 WAREGEM<br />

T +32 56 35 85 80<br />

F +32 56 35 58 65<br />

E info@orona.be<br />

W www.orona.be<br />

PRIMAGAZ<br />

Kanaalweg 87<br />

3980 TESSENDERLO<br />

T +32 13 61 82 00<br />

E info@primagaz.be<br />

W www.primagaz.be/nl-be<br />

REMEHA NV<br />

Koralenhoeve 10<br />

2160 WOMMELGEM<br />

T +32 3 230 71 <strong>06</strong><br />

F +32 3 354 54 30<br />

E info@remeha.be<br />

W www.remeha.be<br />

RENOTEC NV<br />

Winkelomseheide 229<br />

2440 GEEL<br />

T +32 14 86 60 21<br />

F +32 14 86 60 16<br />

E info@renotec.be<br />

W www.renotec.be<br />

STIEBEL ELTRON BVBA<br />

t Hofveld 6 - D1<br />

1702 GROOT-BIJGAARDEN<br />

T +32 2 423 22 22<br />

F +32 2 423 22 12<br />

E info@stiebel-eltron.be<br />

W www.stiebel-eltron.be<br />

VAN DER SPEK<br />

Industriel<strong>aan</strong> 10<br />

1740 TERNAT<br />

T +32 2 582 29 79<br />

E sales@vanderspek-bel.com<br />

W www.vanderspek-bel.com<br />

GROUP JANSEN<br />

Eikenenweg 58 1/2<br />

3520 ZONHOVEN<br />

T +32 11 79 16 67<br />

E info@groupjansen.be<br />

W www.groupjansen.com/nl/<br />

PATRIMOON<br />

PATRIMOON<br />

Winkelomseheide 223a<br />

2440 GEEL<br />

T +32 14 86 18 69<br />

M +32 474 69 15 37<br />

E info@patrimoon.be<br />

W www.patrimoon.be<br />

RENSON WAREGEM<br />

Maalbeekstraat 10<br />

8790 WAREGEM<br />

T +32 56 62 71 11<br />

F +32 56 60 28 51<br />

E info@renson.be<br />

W www.renson.be<br />

VK ARCHITECTS & ENGINEERS<br />

Brugsesteenweg 210<br />

8800 ROESELARE<br />

T +32 51 26 20 20<br />

F +32 51 26 20 21<br />

E info@vkgroup.be<br />

W www.vkgroup.be<br />

GFP BV<br />

E. J. Van Gansenstraat 24<br />

2260 WESTERLO<br />

T +32 14 49 04 15<br />

E info@gfp-belgium.be<br />

W www.gfp-belgium.be<br />

PELLIKAAN BOUW NV<br />

Excelsiorl<strong>aan</strong> 1<br />

1930 ZAVENTEM<br />

T +32 2 720 58 45<br />

F +32 721 34 70<br />

E info@pellik<strong>aan</strong>.be<br />

W www.pellik<strong>aan</strong>.be<br />

SILOC<br />

Carrettestraat 10A<br />

2170 MERKSEM<br />

T +32 3 651 81 43<br />

E info@siloc.be<br />

W www.siloc.be<br />

ZUIDLAND LIJMWERKEN BV<br />

Noordhoeksestraat 7<br />

4751 TM OUD GASTEL<br />

E info@zuidlandlijmwerken.nl<br />

W www.zuidlandlijmwerken.nl<br />

170 | BOUWENAANVLAANDEREN.BE


WE<br />

BREATHE<br />

FASTENERS ®<br />

Uw vakmanschap,<br />

onze bevestiging.<br />

Uw partner voor alle bevestigingsmaterialen!<br />

Bevestigingsmaterialen. Van kleine schroefjes tot Europees<br />

genormeerde constructiebouten. Van nylon pluggen tot<br />

seismisch gekeurde verankeringen. Het zijn de zichtbare<br />

of onzichtbare verbindingen die bouwprojecten tesamen<br />

houden. Het zijn onmisbare schakels.<br />

Voor pgb-Europe is het ons dagelijks streven onze<br />

klanten te voorzien van kwaliteitsproducten en een<br />

bijpassende service. Al meer dan 60 jaar zijn wij een<br />

gevestigde waarde als leverancier en fabrikant van<br />

bevestigingsmaterialen. Het zit al 3 generaties in onze genen.<br />

We breathe fasteners ®<br />

Meer informatie: www.pgb-europe.com


LEVER UW BESTE WERK<br />

IN MINDER TIJD, STEEDS WEER.<br />

• Voor het gehele bouwproces, tot in detail.<br />

• Procesoptimalisatie. Genereer werktekeningen, stuklijsten en<br />

productiedata vanuit het 3D-model. Stuur direct machines <strong>aan</strong>.<br />

• Open BIM. Wissel 3D-informatiemodellen volgens de laatste<br />

BIM-standaarden uit met andere open software.<br />

“De brug draait op een draaikrans die ongelijk verdeeld zit ten opzichte van<br />

de lengte van de brug. Het zwaartepunt is enorm belangrijk. De bewaking<br />

van zwaartepunten hebben we eerst theoretisch in het model ged<strong>aan</strong> en<br />

daarna hebben we in de praktijk gecontroleerd of dit overeen kwam. Dit had<br />

niet gekund zonder de juiste software.”<br />

- Bruno de Roo, Senior Project Designer - Victor Buyck Steel Construction<br />

| 3D BIM-software partner | +32 16 679 207 | www.construsoft.nl<br />

opleidingen en trainingen | online en telefonische support | digitalisering en automatisering van ontwerp- en bouwprocessen

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!