27.03.2024 Views

Delft.business #29

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

CONNECTING THE DOTS<br />

<strong>#29</strong> - VOORJAAR 2024<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

MORRIS NVM makelaars | taxateurs<br />

Maurice Mooij<br />

‘Ondernemen biedt de vrijheid<br />

om je eigen koers te varen’<br />

Centrale Planning Broers ontdekken gat in de markt<br />

Theater de Veste Hoogste tijd voor vernieuwing<br />

Kinderopvang Les Enfants Tegen de stroom in


2 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

O<br />

Ondernemers<strong>Delft</strong><br />

Download de nieuwe app<br />

De gratis Ondernemers<strong>Delft</strong> app biedt verschillende<br />

functionaliteiten: deel ondernemersnieuws, stel elkaar<br />

vragen, lees artikelen over ondernemers, verspreid een<br />

enquête, deel een evenement, waarschuw elkaar voor<br />

verdachte situaties, blijf op de hoogte van gemeentelijk<br />

nieuws, download belangrijke stukken en dien een<br />

projectaanvraag in bij het Ondernemersfonds <strong>Delft</strong>.<br />

Honderden <strong>Delft</strong>se ondernemers maken al gebruik van het<br />

bestaande platform Chainels. Dit is nu dus doorontwikkeld<br />

in een lokale app. Dus als je al gebruikmaakt van Chainels,<br />

dien je deze nieuwe app te downloaden. Zo kom je snel en<br />

makkelijk in de vertrouwde online omgeving terecht.<br />

De gratis app van:


In deze editie<br />

Denken, durven, doen<br />

delft.<strong>business</strong> | 3<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Denken, durven, doen: drie woorden die de pijlers vormen van<br />

elk zakelijk succes. Ze staan voor een plan ontwikkelen, het<br />

avontuur aangaan en flexibel inspelen op veranderingen in de<br />

markt. Ondernemen vereist daadkracht en doorzettingsvermogen.<br />

Ondernemers vertellen hoe zij dit ervaren.<br />

5<br />

9<br />

14<br />

Ondernemersdroom<br />

Editorial<br />

Denken, durven, doen<br />

Ondernemers aan het woord<br />

Wens in vervulling<br />

Muzikale broers vinden gat in de markt<br />

18<br />

27<br />

40<br />

43<br />

57<br />

Spelend leren bij de kinderopvang<br />

Tegen de stroom in<br />

Knelpunten bij groeiambities<br />

In gesprek met de stadsbouwmeester<br />

Bibliotheek zoekt samenwerking<br />

Dinosaurus als publiekstrekker<br />

De Stand van Zaken<br />

Lunchen bij Van der Valk<br />

Hoogste tijd voor vernieuwing<br />

Naar een nieuw <strong>Delft</strong>s Theater<br />

Zakelijke en toeristische slapers<br />

Te midden van techniek en design | 17<br />

Op de bank bij Michiel<br />

Wethouder Maaike Zwart | 20<br />

Onderzoek als basis voor beslissingen<br />

Beter geïnformeerde burgers en<br />

beleidsmakers | 22<br />

Sociale impact maken<br />

Tovertafel doorbreekt apathie<br />

bij dementie | 24<br />

‘Rentenieren is niet mijn ding’<br />

DHC terug naar betaald voetbal | 32<br />

Schuldhulpverlening voor ondernemers<br />

Deuren openen die gesloten blijven | 34<br />

Meer inzicht in het politieke systeem<br />

Politici en ondernemers leren<br />

elkaar kennen | 36<br />

Investeren in duurzame verhuizingen<br />

Blik op de toekomst | 38<br />

Netwerkontbijt <strong>Delft</strong>-West<br />

Meedenken over een betere<br />

toekomst | 42<br />

Belemmerende patronen doorbreken<br />

Vind je plek in het familiebedrijf | 46<br />

Samen aan het warmtenet<br />

Uitdagingen in de energietransitie | 48<br />

Kabeldistrict<br />

Bedrijvigheid in voormalige<br />

fabriekshallen | 50<br />

Jong ondernemerschap<br />

Studenten brengen voedingsproducten<br />

op de markt | 52<br />

Bouwen aan een betere wereld<br />

Museum voor <strong>Delft</strong>s beroemdste<br />

ondernemer | 54<br />

Rubrieken<br />

Opmerkelijk | 6<br />

Zo zit dat Bedrijfsmagazines | 8<br />

Mijn agenda Dennis Kellner | 16<br />

<strong>Delft</strong>se Transfers | 26<br />

Binnenkort | 56<br />

Gelukkig hebben we de foto’s nog | 60<br />

Volgende nummer | 63<br />

Tot slot | 64<br />

Op de cover Maurice Mooij | 13


4 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong>


delft.<strong>business</strong> | 5<br />

EDITORIAL<br />

Ondernemersdroom<br />

‘Ik heb mijn<br />

droom van<br />

flexibiliteit<br />

en eigen regie<br />

meer dan waar<br />

kunnen maken’<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Ondernemen begint vaak met een droom, een passie.<br />

Voor mij was dat anders. Mijn werkzame leven<br />

begon in loondienst en dat voelde prima. Ondernemen?<br />

Nergens voor nodig: ik haalde meer dan<br />

genoeg voldoening uit mijn vaste baan en vond de<br />

zekerheid stiekem ook wel prettig. Totdat ik klaar<br />

was met de enorme lange beslistijden en het wachten<br />

tot iedereen z’n plasje over een voorstel gedaan had, waardoor<br />

het een soort van slap compromis werd. Ik kreeg behoefte aan<br />

meer flexibiliteit: ik wilde mijn eigen werktijden kunnen bepalen,<br />

zelf de regie kunnen voeren.<br />

Zo waagde ik ruim twintig jaar geleden toch die sprong in het<br />

diepe en begon ik voor mezelf, zonder dat daar een grote ondernemersdroom<br />

aan ten grondslag lag. Lang heb ik gedacht dat<br />

ik zo’n droom wel zou moeten hebben. Jaloers was ik op al die gepassioneerde<br />

ondernemers die vanuit een heldere visie hun bedrijf<br />

neerzetten. Inmiddels weet ik dat het voor mij zo niet werkt.<br />

Geen grote dromen voor mij. Ik reageer op wat zich aandient en<br />

kies daaruit wat bij mij past. Inmiddels weet ik dat dat mijn weg is<br />

en dat ik daar heel goed op ga.<br />

Nog steeds kijk ik vol bewondering naar ondernemers die een<br />

grote droom hebben en daar helemaal voor gaan. Ik smul van<br />

hun verhalen: het lijkt me heerlijk om je helemaal in zo’n passie te<br />

kunnen verliezen. Dit nummer, met al die aanstekelijke verhalen,<br />

ga ik dan ook met extra veel plezier lezen - in de wetenschap dat<br />

ik in de afgelopen jaren mijn droom van flexibiliteit en eigen regie<br />

meer dan waar heb kunnen maken.<br />

Heel veel plezier met alle mooie verhalen!<br />

Nannette Bakkenes<br />

Dot•<br />

Foto: Alyssa van Heyst


6 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

DELFTSE<br />

T O P P E R S<br />

Start-up NeoStove van YES!<strong>Delft</strong><br />

ontvangt 100.000 dollar van het<br />

Shell Impact Fund. Haar efficiënte<br />

kookpan heeft slechts de helft van de<br />

hoeveelheid gas nodig om een maaltijd<br />

te bereiden.<br />

TU <strong>Delft</strong>-alumnus Britt Müller is<br />

genomineerd voor de Klokhuis<br />

Wetenschapsprijs 2024. Als<br />

afstudeerproject bij de opleiding<br />

Industrieel Ontwerpen maakte zij voor<br />

de stichting Hospital Hero het Even<br />

Spieken-spel, waarmee kinderen achter<br />

de deuren van het ziekenhuis kunnen<br />

kijken, waardoor een bezoek minder<br />

spannend wordt.<br />

Memsys is genomineerd voor de<br />

RailTech Innovation Awards 2024, in de<br />

categorie Technologie & Ontwerp. Haar<br />

on-boardsensorsysteem LinQ geeft realtime<br />

inzicht in de technische staat van<br />

treinwagons en helpt vlootbeheerders<br />

efficiënter te zijn in assetmanagement<br />

en onderhoudsplanning.<br />

CarbonX is een van de top 50 Energy<br />

Tech Challengers tijdens de Energy<br />

Tech Summit die in april in Bilbao<br />

in Spanje gehouden wordt. Het<br />

bedrijf ontwikkelde een innovatief<br />

koofstofanodemateriaal voor de<br />

batterijindustrie.<br />

<strong>Delft</strong>s blauwe<br />

spijkerbroeken<br />

<strong>Delft</strong>enaar Bas Visser startte in 2022 met <strong>Delft</strong><br />

Denim en maakte daarmee in één klap zijn droom<br />

waar: ondernemen in zijn geliefde <strong>Delft</strong>. Toen hij<br />

al diep in de dertig was, kwam hij tot het besef<br />

dat je alles kunt doen wat je maar wilt, als je er<br />

maar 100% voor gaat. Onder het motto ‘strak in je<br />

jeans, los in het leven’ wil hij dat gevoel doorgeven.<br />

De jeans van <strong>Delft</strong> Denim worden gemaakt van<br />

organisch, gerecycled katoen. Er is een collectie<br />

voor zowel dames als heren. De broeken zijn vanaf<br />

de zomer van 2024 beschikbaar.<br />

#interessant<br />

2e<br />

Station <strong>Delft</strong> Campus<br />

klimt naar de tweede plek<br />

in het overzicht van beste<br />

NS-stations. In 2021 is<br />

het complex vernieuwd.<br />

Daarmee is het het eerste<br />

energieneutrale station van<br />

Nederland.<br />

30%<br />

Het aantal banen in <strong>Delft</strong><br />

is in 25 jaar tijd met 30%<br />

toegenomen: van 37.530 naar<br />

48.850.<br />

Het Market Readiness Program levert een ondernemer<br />

focus in aandacht, tijd en geld op<br />

en daarmee een grotere kans op succes<br />

Didier Limpens (InnovationQuarter) bij de aftrap van het tien weken durende programma<br />

dat start-ups helpt hun propositie scherper te formuleren<br />

145.000.000<br />

Het algemeen bestuur<br />

van de Metropoolregio<br />

Rotterdam Den Haag is<br />

akkoord met het reserveren<br />

van 145 miljoen euro voor de<br />

exploitatie van het openbaar<br />

vervoer. Een nieuw financieel<br />

toekomstperspectief voor RET,<br />

HTM en EBS.


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 7<br />

NIEUW-<br />

KOMERS<br />

Museum Prinsenhof gaat verbouwen<br />

Op<br />

mer<br />

kelijk<br />

De gratis<br />

Ondernemers<strong>Delft</strong>-app is<br />

de online ontmoetingsplek<br />

voor alle <strong>Delft</strong>se<br />

ondernemers.<br />

Maak je klaar voor een<br />

fashion fiësta!<br />

Bij LACHA STUDIO shop je<br />

hippe merken, accessoires<br />

en tweedehands parels.<br />

In hotel The Social Hub is<br />

STACH geopend: een toffe<br />

koffiezaak en buurtwinkel<br />

met unieke producten.<br />

Met Studio C in de Jacob<br />

Gerritstraat is <strong>Delft</strong> een<br />

boetiek vol dameskleding,<br />

tassen, sieraden,<br />

woonaccessoires en<br />

edelstenen rijker.<br />

Museum Prinsenhof <strong>Delft</strong> ondergaat vanaf volgend jaar een grondige<br />

renovatie. Het Prinsenhof is met haar rijke historie een van de belangrijkste<br />

monumenten van <strong>Delft</strong>. Het vernieuwde museum, ontworpen door<br />

BiermanHenket, is na renovatie vrijwel geheel toegankelijk voor mensen<br />

met een fysieke beperking. Het gebouw wordt duurzamer en vrijwel alle<br />

ruimtes krijgen een beter binnenklimaat. Het museum sluit begin 2025<br />

haar deuren, naar verwachting tot begin 2027. Topstukken uit de collectie<br />

zijn tijdens de verbouwing te zien in musea door het hele land. Ook komt<br />

er een educatief programma voor <strong>Delft</strong>se scholen en wordt een nieuwe<br />

tentoonstelling in een podcastvorm gegoten.<br />

Made in <strong>Delft</strong><br />

Wat is er bijzonder aan?<br />

De meerlaagse supergeleidende<br />

circuits worden in grote<br />

hoeveelheden geproduceerd voor<br />

binnen- en buitenland.<br />

Wat is het?<br />

Een connector en kabel voor de<br />

koeling van quantumcomputers.<br />

Wie maakt het?<br />

<strong>Delft</strong> Circuits, gevestigd in<br />

het KD Lab in <strong>Delft</strong>.


8 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Zo zit dat: bedrijfsmagazines<br />

Kies je voor print of online?<br />

Een magazine is een effectief communicatiemiddel<br />

om je bedrijf te profileren en<br />

je reputatie te versterken. Met inspirerende,<br />

relevante verhalen in een aantrekkelijk<br />

vormgegeven jasje zet je je bedrijf<br />

in de spotlights. Je kunt expertise delen,<br />

een blik achter de schermen bieden,<br />

medewerkers en klanten aan het woord<br />

laten - kortom: met een magazine geef je<br />

je organisatie een gezicht. Daarmee win<br />

je vertrouwen en vergroot je de loyaliteit<br />

van klanten en medewerkers.<br />

Een veelgehoorde vraag is of je daarbij<br />

moet kiezen voor een papieren magazine<br />

of een online variant. Het antwoord hangt<br />

voor een groot deel af van wat je precies<br />

wilt bereiken en bij wie. Gedrukte en online<br />

magazines hebben hun eigen voor- en<br />

nadelen.<br />

Online<br />

Online magazines zijn interactief. Je kunt<br />

video, geluidsfragmenten, slideshows,<br />

animaties en links toevoegen. Je kunt<br />

interactie met lezers stimuleren door<br />

reactiebuttons of polls toe te voegen. Stuk<br />

voor stuk waardevolle eigenschappen.<br />

Bovendien is het leesgedrag meetbaar: je<br />

kunt precies zien hoe vaak het magazine<br />

wordt geopend, welke artikelen het beste<br />

worden gelezen en op basis daarvan kun<br />

je de content aanpassen en actualiseren.<br />

Daartegenover staat dat online magazines<br />

minder attentiewaarde hebben: ze trekken<br />

minder de aandacht. In dat laatste opzicht<br />

scoort het papieren magazine beter.<br />

Papier<br />

Een papieren magazine trekt meer<br />

aandacht. Ontvangers zien het als een<br />

cadeautje. Een fraai gedrukt exemplaar<br />

heeft de uitstraling van kwaliteit. Ook blijkt<br />

uit onderzoek dat mensen langer lezen<br />

van papier en dat de informatie beter<br />

blijft hangen. Met een papieren tijdschrift<br />

installeer je je op de bank. Lezers zien het<br />

als een momentje voor zichzelf. Bij het<br />

lezen van online informatie is de aandacht<br />

vluchtiger en functioneler. Lezers scannen<br />

de informatie en zijn sneller afgeleid door<br />

notificaties van binnenkomende mails en<br />

appjes.<br />

Combinatie<br />

Voor beide vormen valt dus iets te zeggen.<br />

De keuze zal afhangen van het doel van<br />

je magazine en de doelgroep die je ermee<br />

wilt aanspreken. Je kunt een papieren<br />

en online magazine ook goed combineren.<br />

Een papieren versie kan verwijzen<br />

naar online achtergrondinformatie door<br />

bijvoorbeeld een QR-code te plaatsen<br />

die daarheen linkt. Of andersom: stuur de<br />

lezers van het online magazine als verrassing<br />

een brief of kaart. Attentie waarde<br />

gegarandeerd. Zo kun je de kracht van<br />

beide kanalen combineren. •<br />

Ans Meiborg<br />

In deze rubriek delen we<br />

kennis om ondernemers te<br />

informeren en inspireren.<br />

Ans Meiborg is hoofdredacteur,<br />

communicatieadviseur<br />

en tekstschrijver bij Dot•,<br />

het bureau voor bedrijven,<br />

gemeentelijke organisaties<br />

en onderwijsinstellingen<br />

die een oplossing zoeken<br />

voor hun marketing- en<br />

communicatievraagstuk.<br />

‘Met een<br />

bedrijfsmagazine zet<br />

je je organisatie in de<br />

spotlights’<br />

EXPERTTIPS VAN ANS<br />

Verdiep je in de lezer<br />

Wat zijn de interesses en<br />

belangen van de lezer?<br />

Die bepalen of de content<br />

voor hen relevant is.<br />

Zorg voor variatie<br />

Wissel je content af: lang en<br />

kort, serieus en luchtig, beeld en<br />

tekst. Zo blijft je lezer geboeid.<br />

Recycle de content<br />

Of je nu kiest voor papier<br />

of online: hergebruik de<br />

content voor andere<br />

communicatiekanalen.


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 9<br />

Ondernemers aan het woord<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Denken, durven, doen<br />

Drie woorden die de pijlers vormen<br />

van elk zakelijk succes. Het start met nadenken over doelen,<br />

inzicht in de markt en het ontwikkelen van een plan. Durven gaat<br />

over de bereidheid om risico’s te nemen en het hanteren van<br />

onzekerheid. Doen betekent actie ondernemen en vraagt om<br />

doorzettingsvermogen en vastberadenheid. Vier ondernemende<br />

professionals vertellen hoe zij dit toepassen.<br />

Teksten: Joli Deitz | Foto’s: Ronald Speijer


10 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Daniel Duijster Gomero eigenaar van restaurant Novaela<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

‘Ik wilde niet in andermans<br />

schaduw blijven staan’<br />

“De vrijheid om je eigen beslissingen te maken trok me van jongs af aan al. Van gastronomie<br />

heb ik gaandeweg mijn vak gemaakt. Mijn carrière begon op mijn zeventiende met een bijbaan<br />

in de afwas. Het ging niet zo goed op school - ik was echt een boefje - dus mijn vader zei: ga<br />

maar geld verdienen. In de keuken kom je discipline en hiërarchie tegen; half werk bestaat<br />

niet. Dat had ik toen nodig. De creativiteit van koken trok me aan. Al vrij snel besloot ik<br />

dat ik wilde koken in het high-endsegment. Ik ga het gewoon doen, dacht ik.<br />

Ik blufte me door mijn eerste sollicitatie heen, deed wat<br />

ervaring op in een tapaszaak en solliciteerde al snel bij<br />

Inter Scaldes in Zeeland. Jannis Brevet vroeg aan mij: ‘Ben<br />

je bereid je sociale leven vaarwel te zeggen, naar Zeeland<br />

te verhuizen en tachtig uurtjes te beuken?’. Dat was ik, dus zo<br />

gezegd, zo gedaan. Er ging daar een wereld voor me open. Vanaf dat<br />

moment deed ik er alles aan om een rugzak aan ervaring op te bouwen.<br />

Toen ik 26 was, besloot ik een eigen naam te willen maken in plaats van<br />

in andermans schaduw te blijven staan. Er volgde een lange weg als zzp’er,<br />

waarin ik veel heb geleerd.<br />

Via een oud-collega kwam uiteindelijk een pand in <strong>Delft</strong> op mijn pad, waar ik eind<br />

2023 met mijn partner Eline ben gestart met Novaela. Het type onderneming dat wij<br />

willen, is een duursport. Het belangrijkste voor mij is een gezond bedrijf neerzetten.<br />

Daarnaast wil ik op den duur bij het topsegment van restaurants in Nederland<br />

horen. Ik streef naar het hoogst haalbare. Maar je kunt niet beginnen aan de top, zo<br />

werkt de wereld niet. Ik ben trots op wat er nu al staat, maar als ik niet de ambitie<br />

tot groei zou hebben, zou ik hier niet aan beginnen. Het is een kwestie van durven<br />

en doen.” •<br />

Ervaringstip van Daniel<br />

Als je een droom voor ogen hebt, ben je het jezelf<br />

verplicht om die te realiseren, ook al is het een<br />

uitdaging. Anders heb je voor altijd spijt.


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 11<br />

Pauline Schuiling Cluster Sales Manager WestCord Hotels<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

‘Luister naar je gevoel<br />

en blijf dicht bij jezelf’<br />

“Gastvrijheid zit in mijn DNA. Bijna dertig jaar geleden startte ik mijn carrière in de<br />

hotelbranche, eerst hands-on bij een driesterrenhotel en later in het luxe vier- en<br />

vijfsterrensegment. Dat trok me aan omdat ik sterk gericht ben op service en me<br />

volledig richt op de ervaring van de gasten. Later maakte ik een uitstap naar het<br />

organiseren van registratietrajecten van grootschalige evenementen, zoals SAIL<br />

en het ABN AMRO-tennistoernooi. Daar komt veel bij kijken, maar mijn focus<br />

lag altijd op de beleving van de gasten. Het geeft me zoveel energie om te zien<br />

dat bezoekers tevreden zijn.<br />

In januari startte ik als Cluster Sales Manager bij WestCord. Samen met mijn<br />

collega’s in Rotterdam en Eindhoven vormen we het cluster Zuid met vijf<br />

hotels: WestCord Hotel <strong>Delft</strong>, Hotel Arsenaal, Hotel New York, ss Rotterdam<br />

en WestCord Hotel Eindhoven. Na een inspirerende onboarding die<br />

aanvoelde als een warm welkom in deze ‘familie’, haal ik nu contacten in<br />

de regio aan. Door netwerkbijeenkomsten bij te wonen en bedrijven te<br />

bezoeken, leer ik meer ondernemers in <strong>Delft</strong> en omgeving kennen. Ik geloof<br />

sterk in een persoonlijke benadering en het opbouwen van relaties.<br />

Bij Westcord Hotels krijg ik de vrijheid om dingen op mijn eigen manier<br />

aan te pakken, waarbij denken, durven en doen hand in hand gaan. In ons<br />

marketing- en salesteam heeft iedereen een eigen rol en inbreng. Met mijn<br />

kennis en ervaring kan ik jongere collega’s de fijne kneepjes van het vak<br />

bijbrengen. Het Arsenaal wil bijvoorbeeld meer trouwerijen faciliteren; dat<br />

heb ik in het verleden veel gedaan. We stelden samen een plan op waarmee<br />

we aan de slag gaan. WestCord heeft een dynamisch team en ik geniet ervan<br />

om mijn ervaring te delen.” •<br />

Ervaringstip van Pauline<br />

Investeer in persoonlijk contact met je zakelijke relaties en<br />

wees authentiek in je gedrag. Dat is prettig en het brengt<br />

je het meest.


12 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Anko Vooijs accountmanager bij CBBS<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

‘Ik ben meegegroeid<br />

met het bedrijf’<br />

“Toen ik zestien jaar geleden begon, was CBBS nog veel kleiner. Sindsdien zijn we enorm<br />

gegroeid: in 2015 hadden we nog maar twintig medewerkers in dienst, dit jaar gaan we<br />

over de honderd medewerkers heen, verdeeld over drie vestigingen. Ik had destijds weinig<br />

ervaring in de commerciële dienstverlening, maar kreeg hier een kans om me te<br />

ontwikkelen. Ik begon enkel voor de salarisservice die we bieden, maar ben door<br />

de jaren heen meegegroeid met het bedrijf. Ik kan telkens nieuwe dingen<br />

ondernemen zonder andere functies te hoeven bekleden.<br />

Inmiddels zit bijna alles bij ons onder één dak. We hebben specialisten<br />

op het gebied van onder meer salarisadministratie, payroll, juridische<br />

dienstverlening, salarissoftware en HR-zaken. Heeft een jurist<br />

informatie nodig, dan loopt die even naar collega’s van de<br />

salarisafdeling. De lijntjes zijn kort en de samenwerkingen verlopen<br />

soepel. Alles wat met personeel te maken heeft, kan nu via ons<br />

geregeld worden. Dat maakt mijn werk heel afwisselend. Geen dag<br />

is hetzelfde.<br />

Ik vind het contact met klanten het leukste. Je bouwt echt een<br />

relatie op met vaste contacten. Ook ben ik erg geïnteresseerd<br />

in beïnvloedingspsychologie en storytelling: hoe plant je voor<br />

een gesprek al zaadjes en neem je mensen mee in je verhaal?<br />

Naast mijn werk ben ik me daarin aan het ontwikkelen. Bij CBBS<br />

geven ze me daar ook ruimte voor. Dat waardeer ik enorm, naast<br />

de laagdrempeligheid van CBBS. Het klinkt cliché, maar ik kan altijd<br />

binnenlopen. Dat is de grootste reden dat ik zo honkvast ben. Ik zit hier<br />

goed op mijn plek en ik vind mijn werk heel leuk. Dat is het belangrijkst.” •<br />

Ervaringstip van Anko<br />

Het gras bij de buren is niet altijd groener. Baanhoppen<br />

voor het geld is zonde. Die euro’s zijn niets waard als je<br />

niet met plezier naar je werk gaat.


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 13<br />

Maurice Mooij eigenaar van MORRIS NVM makelaars | taxateurs<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

‘Een tevreden klant geeft<br />

mij de grootste voldoening’<br />

“Dit jaar is een jubileumjaar voor me: in 1999 ben ik beëdigd als makelaar en taxateur<br />

voor de rechtbank in Den Haag. Na 25 jaar krijg je een speciaal makelaarsstafje - iets<br />

wat ik altijd voor de ‘ouderen’ beschouwde, en nu krijg ik er zelf een.<br />

De voldoening die je krijgt van een tevreden opdrachtgever is voor mij het<br />

mooiste. Als ik een klant van geluk zie stralen, denk ik: dat hebben we toch<br />

mooi gedaan. Die passie delen we alle vijf bij MORRIS NVM makelaars |<br />

taxateurs. Bij elke succesvolle aankoop en verkoop, slaan we enthousiast<br />

op onze gong.<br />

Ik ben niet alleen makelaar en taxateur, maar ook ondernemer. Het<br />

combineren van die twee zaken vind ik heel gaaf. Het is misschien<br />

een cliché, maar de vrijheid vind ik het fijnste aan ondernemerschap.<br />

Je bent wendbaar, kunt mee met de marktveranderingen en<br />

bent vrij om je koers te bepalen. Maar het gaf mij ook de vrijheid<br />

om elke dag mijn kinderen naar school te brengen toen ze nog<br />

klein waren. Mijn ouders konden dat vroeger niet. Mijn vader heeft<br />

me bijna niet zien opgroeien. Dat wilde ik voorkomen. Ondernemerschap<br />

geeft me die vrijheid.<br />

Het grootste struikelblok is je laten leiden door de waan van de dag.<br />

Weken en maanden gaan zo voorbij. Je moet jezelf af en toe op scherp<br />

zetten en reflecteren, maar in de makelaardij gebeurt ook veel ad hoc.<br />

Daartussen manoeuvreren, als makelaar en als ondernemer, is de grootste<br />

uitdaging. Groots denken en dan gewoon durven te doen - dat vind ik heel<br />

belangrijk. Bij mij is dat een vanzelfsprekendheid. Er zijn veel redenen<br />

te verzinnen om iets niet te doen, maar het is belangrijk je te focussen<br />

op waarom je iets wel moet doen. Daar ligt de sleutel van je succes als<br />

ondernemer.” •<br />

Ervaringstip van Maurice<br />

Probeer altijd de verwachtingen van je opdrachtgever<br />

te overtreffen. Kijk naar een restaurant: als iemand je<br />

hartelijk begroet, onthoud je dat.


14 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Lang gekoesterde wens in vervulling<br />

Muzikale broers<br />

vinden gat in de markt<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Tekst: Peter Otte | Foto’s: Arend van der Salm<br />

Ze zijn opgegroeid met muziek en spelen nog steeds in bands, maar vormen sinds<br />

2021 ook samen de directie van Centrale Planning. Ro (links op de foto) en Ritsaert<br />

Krauss vonden met het uitbesteden van de personeelsplanning een gat in de markt.<br />

Midden in coronatijd ontstond het idee<br />

een bedrijf te starten met diensten gericht<br />

op het efficiënt inplannen van personeel.<br />

Ritsaert Krauss heeft ruim zestien jaar<br />

gewerkt bij een softwarebedrijf gespecialiseerd<br />

in personeelsplanning en workforce<br />

management. Deze software biedt ondersteuning<br />

bij personeelsplanning, urenregistratie<br />

en het afstemmen van vraag en<br />

aanbod van personeel.<br />

Het was een langgekoesterde wens van<br />

Ritsaert om voor zichzelf te beginnen.<br />

Broer Ro toerde al dertig jaar over de wereld<br />

met zijn viool en had in 2020 ineens<br />

niets meer te doen. Ro: “Toen hadden we<br />

opeens tijd om plannen te maken. Op<br />

oudejaarsavond 2020 hakten we de knoop<br />

door: we gaan voor onszelf beginnen.”<br />

Eerste tender gewonnen<br />

Op 9 januari 2021 schreven de broers zich<br />

in bij de Kamer van Koophandel en Centrale<br />

Planning was geboren. Ro: “ Ritsaert<br />

wist dat er een aanbesteding van de<br />

overheid aankwam: de personeelsplanning<br />

voor alle zestig politieacademies in<br />

Nederland. Zo’n traject heeft een lange<br />

doorlooptijd, maar een jaar later kwam<br />

het goede nieuws dat<br />

we de tender hadden<br />

gewonnen.”<br />

Ritsaert: “Na een dienstverband van bijna<br />

zestien jaar moest ik mijn werkgever<br />

vertellen dat ik voor mezelf zou beginnen.<br />

Gelukkig waren ze heel blij voor ons<br />

en kregen we alle steun. Twee weken<br />

later begonnen we met de inrichting en<br />

implementatie, al werkte iedereen op dat<br />

moment nog online.”<br />

Ook Ro voerde gesprekken met zijn<br />

bandleden. De band Släpstick met Karel<br />

de Rooij - de ene helft van het iconische<br />

comedyduo Mini & Maxi - als coach moest<br />

het voortaan zonder Ro doen. Inmiddels<br />

verdeelt Ro zijn tijd tussen zijn functie<br />

Het kan wel knetteren tussen ons, maar we komen er als broers altijd uit


<strong>Delft</strong>se connecties<br />

De broers Krauss komen beide uit de omgeving. Ro<br />

werd in Rijswijk geboren, Ritsaert vijf jaar later in<br />

Rotterdam. De bindende factor van beide broers met<br />

<strong>Delft</strong> was hun muziekleraar Josef Schebal, altviolist<br />

uit het Rotterdams Philharmonisch Orkest, die ook<br />

lesgaf aan de Muziekschool in <strong>Delft</strong>. Via de muziek<br />

leerden de broers in <strong>Delft</strong> veel mensen kennen. Toen<br />

ze hoorden dat er een kantoorlocatie vrijkwam in de<br />

<strong>Delft</strong>se Poort, was de keuze voor <strong>Delft</strong> snel gemaakt.<br />

delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 15<br />

Een goed werkrooster leidt tot<br />

meer werkgeluk en minder verloop<br />

als co-CEO van Centrale Planning en zijn<br />

muzikale bezigheden. Zo staat hij in april<br />

en juni weer op verschillende podia in<br />

Nederland.<br />

Wisselende personeelsbehoefte<br />

Centrale Planning ondersteunt organisaties<br />

bij het inroosteren van medewerkers,<br />

de urenregistratie en alle communicatie<br />

daarom heen. Het gaat met name om<br />

bedrijven in de horeca, zorg, logistiek en<br />

overheid: branches met een sterk wisselende<br />

personeelsbehoefte, veel part timers,<br />

freelancers en meerdere vestigingen.<br />

Medewerkers kunnen via een app hun beschikbaarheid<br />

doorgeven, hun werkrooster<br />

bekijken en gewerkte uren registreren.<br />

Opdrachtgevers kunnen zelf het rooster<br />

samenstellen en de uren accorderen. De<br />

planners van Centrale Planning richten alles<br />

in en regelen alle randzaken eromheen.<br />

Daarmee ontzorgen ze de opdrachtgever<br />

en besparen ze veel tijd.<br />

Uitbreiden van de dienstverlening<br />

Anno 2024 heeft Centrale Planning haar<br />

dienstverlening verder uitgebreid. Ritsaert:<br />

“Het inplannen van personeel is nog altijd<br />

de basis, maar we bieden ook e-learning<br />

en programma’s voor het onboarden van<br />

nieuwe medewerkers. Daarnaast hebben<br />

we diverse koppelingen tussen de urenregistratie<br />

met alle grote salaris- en boekhoudpakketten.<br />

Als iemand bijvoorbeeld<br />

moet overwerken om een zieke collega te<br />

vervangen, worden die extra uren direct<br />

doorgezet naar de salarisadministratie,<br />

tegen het overwerktarief. Zo gaat steeds<br />

meer automatisch en houdt de opdrachtgever<br />

tijd over voor andere taken.”<br />

De broers hebben de afgelopen drie jaar<br />

gemerkt dat een goed werkrooster en<br />

correcte doorgifte van de gewerkte uren<br />

bij personeelsleden een positief effect<br />

hebben. Ro: “Mensen weten waar ze aan<br />

toe zijn en de betrokkenheid bij het bedrijf<br />

neemt toe. Die helderheid en betrouwbaarheid<br />

is een betere stimulans dan een<br />

loonsverhoging. ”<br />

Ondertussen blijven de broers bezig<br />

met het innoveren van hun diensten. “Zo<br />

hebben we recentelijk de app MyAmbassador<br />

uitgerold”, vervolgt Ritsaert. “Dat is<br />

een spel dat je personeelsleden uitdaagt<br />

om nieuwe collega’s voor te dragen voor<br />

openstaande functies. Als dat lukt, worden<br />

ze beloond met punten en prijzen.”<br />

Samen ondernemen<br />

Hoe ervaren de broers het om samen te<br />

ondernemen? Houden ze het een beetje<br />

uit met elkaar? “Het kan onderling soms<br />

best knetteren”, zegt Ritsaert eerlijk. “Maar<br />

we komen er als broers altijd wel uit. Dat<br />

hebben we van onze ouders geleerd. We<br />

waren thuis met vier broers. Ruzie maken<br />

is één, het goedmaken is twee. We gaan<br />

niet slapen voordat het is bijgelegd.” •


16 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Mijn agenda<br />

Dennis Kellner<br />

Dennis Kellner is samen met zijn partner Mabel Jansen eigenaar van BizStay en<br />

verhuurt short stay-appartementen. Gasten kunnen kiezen uit vijf locaties in Den Haag<br />

en straks ook in <strong>Delft</strong>. Kellner geeft je graag inzicht in zijn agenda.<br />

Zondag<br />

De zondagochtend begint met verse<br />

baguettes van de Franse bakker Sucre<br />

Sale. Daarna ga ik even naar <strong>Delft</strong> om de<br />

laatste vorderingen op de bouwplaats<br />

te bekijken. Wat is er veel gedaan. Om<br />

12.30 uur lunchen we met vrienden in<br />

het nieuwe restaurant L’ Amour Toujours<br />

in Den Haag. Wat een leuke plek! We<br />

besluiten het toe te voegen aan onze<br />

favorietenlijst voor de gasten van BizStay<br />

Walden, dat zich in dezelfde buurt bevindt.<br />

Maandag<br />

De wekker gaat om 6.15 uur, want om<br />

7.00 uur moet ik de bouwploeg binnenlaten<br />

bij onze locatie aan de jachthaven<br />

van Scheveningen. Ze gaan starten met<br />

de uitbreiding van ons kantoor en receptie.<br />

Om 10.00 uur heb ik een afspraak met<br />

Eric Bavelaar, directeur van <strong>Delft</strong> Parkeren.<br />

Ik wil graag weten waar onze gasten<br />

en medewerkers straks kunnen parkeren<br />

als de omgeving autoluw wordt. Om<br />

14.00 uur komt een student bedrijfskunde<br />

langs om mij te interviewen over het<br />

ondernemerschap. Maandagavond sta ik<br />

om 21.00 uur op de padelbaan, een sport<br />

die ik inmiddels alweer vier jaar beoefen.<br />

Dinsdag<br />

Om 8.30 uur sta ik op de stoep bij de<br />

tandarts voor mijn halfjaarlijkse controle.<br />

Gelukkig kom ik weer zonder problemen<br />

door de keuring. Daarna start ik mijn<br />

werkdag bij BizStay Walden om bij te praten<br />

met de medewerkers van deze vestiging.<br />

Om 15.00 uur heb ik een bespreking<br />

met accountantsbureau BDO en architect<br />

Dennis Hofman over het bouwplan<br />

van De Burgemeester in Den Haag, een<br />

ontwikkeling waar ik me naast BizStay<br />

mee bezighoud. De komende weken<br />

wordt hopelijk duidelijk hoe we de grondtransactie<br />

samen met de gemeente gaan<br />

vormgeven. Het zou mooi zijn als we in<br />

2025 kunnen starten met de bouw van<br />

348 appartementen. Na acht jaar wordt<br />

het ook wel hoog tijd, vind ik.<br />

Zondag > Lekker verse<br />

baguettes<br />

Zondag > Lunchen bij<br />

L’ Amour Toujours<br />

Maandag > Padel, liefst<br />

drie keer in de week<br />

Zondag > 31 appartementen<br />

in aanbouw in <strong>Delft</strong><br />

Maandag > Geïnterviewd door<br />

student ondernemerschap<br />

Agenda > Met Outlook heb ik<br />

altijd en overal toegang tot<br />

mijn afspraken


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 17<br />

Combinatie van zakelijke en leisure gasten<br />

Slapen in de wereld van<br />

techniek en design<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

De ideale gast? Voor Ibis Styles <strong>Delft</strong> City Centre bestaat die niet. Juist de<br />

combinatie van zakelijke en toeristische slapers maakt de sfeer zo gemoedelijk.<br />

Manager Anita Abbenhuis vertelt hoe de franchise een bijpassend <strong>Delft</strong>s<br />

uiterlijk kreeg.<br />

Ruim drie jaar geleden, begon de goedlachse<br />

Anita Abbenhuis als general manager<br />

van Ibis Styles <strong>Delft</strong> City Centre, toen<br />

het hotel de deuren opende aan het Van<br />

Leeuwenhoek Park in de Spoorzone. Het<br />

was midden in de coronatijd; de eerste<br />

nacht hadden ze één gast. Inmiddels is<br />

het een stuk drukker, met in het weekend<br />

veel toeristen en doordeweeks meer<br />

zakelijke klandizie.<br />

Platte organisatie<br />

Het hotel, dat met 82 kamers het <strong>Delft</strong>se<br />

overnachtingsaanbod flink verruimde,<br />

ademt de sfeer van een wetenschapscentrum.<br />

Metershoge prints van technische<br />

vondsten sieren de muren en in een<br />

hoek van de lounge staat zelfs een heuse<br />

TU Eco-Runner tegenover een levensgrote<br />

astronaut. Abbenhuis: “Elke Ibis Styles<br />

kiest, als franchise, zijn eigen inrichting. In<br />

<strong>Delft</strong> lag de keuze voor techniek en design<br />

voor de hand.”<br />

De staf is jong, vertelt ze. “We werken met<br />

een platte organisatie waarin mijn team<br />

multi-inzetbaar is op de operationele<br />

afdelingen. Onze medewerkers verdelen<br />

het werk grotendeels zelf in onderlinge<br />

afstemming.”<br />

Partners in de stad<br />

Abbenhuis werd door het ‘hotelvirus’<br />

aangestoken tijdens een familie bezoekje<br />

in Duitsland, waar een neef general<br />

manager is bij een Van der Valk-hotel. Na<br />

de hotelschool liep ze stage in Duitsland<br />

en bleef ze er zes jaar werken. Terug in<br />

Nederland ging ze aan de slag bij Ibis<br />

Scheveningen en verhuisde ze<br />

naar haar geboorteplaats <strong>Delft</strong>.<br />

Toen ze hoorde van een nieuw<br />

te openen Ibis Styles in haar<br />

eigen stad was de sollicitatiebrief<br />

snel geschreven.<br />

Abbenhuis mocht vanaf dag één meehelpen<br />

aan de opbouw van het stijlvolle<br />

hotel, vertelt ze trots. Dat ze vlak bij haar<br />

werk woont, vindt ze, als geboren en getogen<br />

<strong>Delft</strong>se, alleen maar fijn.<br />

Inmiddels is ze voorzitter van het lokale<br />

hoteloverleg. “Het is belangrijk om onze<br />

stad als bestemming voor een leuk<br />

meerdaags verblijf op de kaart te zetten.<br />

Dat moet je echt samen doen samen met<br />

collega’s en met de partners in de stad.<br />

Gelukkig weten we elkaar in <strong>Delft</strong> makkelijk<br />

te vinden.” •<br />

Ibis Styles <strong>Delft</strong> City Centre is gevestigd<br />

naast het oude station in het Antonigebouw,<br />

waar wonen, werken en gastvrijheid<br />

samen komen.<br />

Tekst: Nico Jouwe | Foto: Sam Rentmeester


18 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Spelend leren bij de kinderopvang<br />

Tegen de stroom in<br />

Eigenwijs was ze altijd al, zo zegt ze zelf. Linda van der Pot, de drijvende kracht achter<br />

kinderopvang Les Enfants, doet liever geen concessies. Ze heeft een duidelijke visie<br />

op de manier waarop kinderen zich ontwikkelen en wil daar zelf een actieve bijdrage<br />

aan leveren. Zelfs als ze daarvoor een goedlopende vestiging moet sluiten.<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Tekst: Marc Boekenstijn | Foto: Raúl Neijhorst<br />

Verbinding, focus en weerbaarheid. Daar<br />

zijn ze van bij kinderopvang Les Enfants.<br />

Dat lijken misschien algemene onderwijsbegrippen,<br />

maar niets is minder waar,<br />

legt eigenaar Linda van der Pot met<br />

een glinstering in haar ogen uit. “Ik ben<br />

gefascineerd door de methodiek van Freja<br />

Janssen-Vos, een van grondleggers van<br />

ontwikkelingsgericht onderwijs. Spelend<br />

leren en lerend spel is de basis. Dat voelde<br />

voor mij meteen heel goed. Van daaruit<br />

heb ik onze eigen methodiek ontwikkeld.”<br />

Ervaringen opdoen<br />

“Wij laten kinderen leren door actief te<br />

spelen en experimenteren. Niet binnen<br />

met aap-noot-mies, maar naar buiten de<br />

natuur in en de wereld ontdekken. Zo leren<br />

kinderen vanuit hun eigen interesses.<br />

Zeg nu zelf: klimmen over een omgevallen<br />

boom is toch veel leuker dan over<br />

een kast in de gymzaal? En wat dacht je<br />

van een echte kikker vasthouden? Voor<br />

kinderen is dat veel indrukwekkender dan<br />

plaatjes kijken in een boek. Daarna vragen<br />

We laten de kinderen de echte wereld zien<br />

ze vanzelf alles wat ze willen weten over<br />

de kikker.”<br />

Supermarktje spelen<br />

Twaalf jaar geleden vond het echtpaar<br />

Van der Pot de perfecte locatie om dit<br />

ideaal te realiseren. Ze namen kinderopvang<br />

Les Enfants over van de oprichtster<br />

Lia Boone en begonnen hun avontuur in<br />

de boerderij aan de Abtswoudseweg. Deze<br />

locatie biedt kinderen alle mogelijkheden<br />

om te spelen en te leren in de natuur.<br />

Al snel werd Les Enfants een hit: de locatie<br />

trok ouders uit de hele stad, maar ook<br />

ver daarbuiten.<br />

Dat komt ook doordat ouders actief<br />

worden betrokken bij de activiteiten van<br />

hun kind. “Wij nemen de peuters mee<br />

naar plekken waar zij bijna dagelijks met


Linda, Demi en<br />

Michael van der Pot<br />

delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 19<br />

We hebben geen boodschap aan de schaalvergroting die je veel ziet in de kinderopvang<br />

hun ouders komen, vertelt Linda. “Met<br />

dit verschil: we laten de kinderen zelf<br />

dingen doen. We gaan bijvoorbeeld naar<br />

de supermarkt, waar de kinderen zelf<br />

boodschappen mogen uitzoeken. Als we<br />

terugkomen op de boerderij, bouwen we<br />

de supermarkt na en krijgen de kinderen<br />

daarin de baan die zij het leukst vinden.<br />

Vervolgens nodigen we de ouders uit om<br />

boodschappen te komen doen in hun<br />

kindersupermarkt. Spelenderwijs zien zij<br />

hoe hun kind zich ontwikkelt en maken ze<br />

samen vooral veel lol.”<br />

Focus op talent<br />

Hun aanpak spreekt veel ouders aan, ziet<br />

Michael van der Pot, het zakelijke brein<br />

binnen het gezinsbedrijf. “We groeien als<br />

kool. Ouders merken dat hun kinderen<br />

met een voorsprong het basisonderwijs<br />

instromen en vertellen dat aan elkaar.<br />

In relatief korte tijd openden we vier<br />

vestigingen, en nog steeds hadden we<br />

een volle wachtlijst. Dat zette ons aan het<br />

denken.”<br />

Ze willen bij Les Enfants niet per se groot<br />

en veel; liever willen ze klein en goed, vertelt<br />

Linda. “Met het groeien van het aantal<br />

vestigingen, merkte ik dat ik eigenlijk<br />

steeds verder van mijn pad raakte. Ik wil<br />

tussen de kinderen en naast onze medewerkers<br />

staan. Maar met alle administratie,<br />

rapportageverplichtingen en regelgeving<br />

bleek dat niet bepaald eenvoudig.”<br />

Kleinere schaal<br />

Linda’s passie voor haar vak is ongeëvenaard,<br />

weet Michael. “Haar missie en<br />

betrokkenheid bij de kinderen en haar<br />

collega’s is de motor achter het succes.”<br />

Daarom willen we niet verder groeien.<br />

Door klein te blijven, kunnen we de kwaliteit<br />

en verbinding bieden die wij voor<br />

ogen hebben. Michael: “Daarmee zwemmen<br />

we tegen de stroom in. In de wereld<br />

van de kinderopvang op dit moment lijkt<br />

schaalvergroting het toverwoord. Daar<br />

hebben wij geen boodschap aan.”<br />

Generatie op generatie<br />

Die gedrevenheid is ook zichtbaar bij<br />

dochter Demi. Zij draait als volwaardig<br />

teamlid mee terwijl ze ondertussen haar<br />

opleiding tot pedagogisch medewerker<br />

afrondt. Demi heeft er gevoel voor, ziet<br />

Linda. En dat zijn meer dan alleen mooie<br />

woorden van een trotse moeder. Tijdens<br />

het interview schrikt een meisje van de<br />

felle lamp in de belichtingsparaplu van de<br />

fotograaf en begint te huilen. Demi neemt<br />

het kind mee naar een rustige plek, leidt<br />

haar spelenderwijs af en brengt haar tot<br />

kalmte. Linda straalt: “Ik vind het heerlijk<br />

om te zien en confronterend tegelijk.<br />

Want eerlijk gezegd zou ik dat ook het liefste<br />

willen: met de kinderen bezig zijn. Dat<br />

gaat gelukkig weer gebeuren.” Linda klinkt<br />

vastbesloten, en dat is ze ook. “Ik ben niet<br />

vergeten waarom ik dit allemaal begonnen<br />

ben: uit passie voor het kind.” •


20 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

‘We willen zoveel mogelijk inwoners<br />

betrekken bij het toerisme’<br />

Op de bank met Michiel<br />

In elke editie van dit magazine gaat<br />

Michiel van der Schaaf, directeur van <strong>Delft</strong> Marketing, in gesprek met diverse<br />

partijen over de bezoekerseconomie van <strong>Delft</strong>. Deze keer praat hij met<br />

wethouder Economie Maaike Zwart over het beleid van de gemeente <strong>Delft</strong>.<br />

20


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 21<br />

Het verhaal van de stad<br />

vertellen we samen<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Willem van Oranje, Johannes Vermeer en <strong>Delft</strong>s blauw:<br />

vaak worden die genoemd als toeristische trekpleisters in<br />

<strong>Delft</strong>. Terecht, vinden Zwart en Van der Schaaf, maar <strong>Delft</strong><br />

biedt meer.<br />

<strong>Delft</strong> Marketing is net verhuisd naar een nieuw hoofdkwartier:<br />

Huis van <strong>Delft</strong>, naast het station. Vanaf het bankje voor de deur<br />

kijkt Van der Schaaf met wethouder Maaike Zwart uit over de<br />

Binnenwatersloot. “Daar gebeurt het allemaal, denken veel mensen<br />

logischerwijs”, aldus Van der Schaaf, wijzend richting de toren<br />

van de Nieuwe Kerk. “Men gaat ervanuit dat vooral buitenlandse<br />

toeristen van onze prachtige historische binnenstad genieten. Dat<br />

klopt echter niet: jaarlijks verwelkomt <strong>Delft</strong> zo’n 4 miljoen bezoekers,<br />

waarvan 1 miljoen uit het buitenland.<br />

Een enorm aantal voor een relatief kleine<br />

stad, maar slechts een kwart van het<br />

totaal.”<br />

Nieuwe visie op toerisme<br />

Ook de Nederlandse bezoeker mag dus<br />

aandacht krijgen. Die komt vaak van buiten<br />

de stad. Die zijn natuurlijk van harte<br />

welkom, aldus Zwart, “maar we willen ook<br />

graag inwoners van <strong>Delft</strong> betrekken bij<br />

het toerisme, om ze te laten genieten en<br />

nog trotser te maken op hun stad.”<br />

Daartoe heeft het Platform Bezoekerseconomie<br />

de Visie Toerisme <strong>Delft</strong> 2030<br />

ontwikkeld. Zwart: “Het platform is een stevig verband van toeristische<br />

organisaties, ondernemers in de binnenstad en daarbuiten,<br />

bewoners en de TU <strong>Delft</strong>. Zij zijn essentieel om de stem<br />

van de hele stad te vertalen in een heldere, vernieuwende visie.”<br />

Het verhaal van de stad schrijven we samen, vat Van der Schaaf<br />

de missie van het bezoekersplatform samen. “Daarin willen we<br />

de transitie maken van toerisme naar bezoekerseconomie. Van<br />

buiten naar binnen, dus.”<br />

Impuls uit toeristenbelasting<br />

Een lichtend voorbeeld is het voorstel dat het platform deed om<br />

de toeristenbelasting, die elke bezoeker betaalt die in <strong>Delft</strong> overnacht,<br />

ten goede te laten komen aan de sector en de inwoners.<br />

Het voorstel werd enthousiast ontvangen en breed omarmd<br />

door de politiek. Hierdoor stroomt nu een kwartje van elke euro<br />

toeristenbelasting direct terug in de bezoekerseconomie.<br />

Dat is nooit eerder gebeurd in <strong>Delft</strong>. “Een echte doorbraak”, vindt<br />

De focus op de<br />

bezoekerseconomie<br />

is goed voor<br />

de hele stad<br />

Zwart. “De financiële impuls uit de toeristenbelasting zorgt voor<br />

draagvlak in de hele stad.”<br />

Binnenstad verbinden met wijken<br />

Beter verbindingen leggen tussen de wijken en de binnenstad<br />

is een speerpunt in het nieuwe beleid rond de bezoekerseconomie.<br />

“Neem de festivals die we in <strong>Delft</strong> hebben”, geeft Zwart<br />

als voorbeeld. “Het Bluesfestival is altijd een groot succes. <strong>Delft</strong><br />

Fringe is ook zo’n geweldig evenement. Hoe mooi is het als we<br />

dit soort festivals stadsbreed kunnen maken met optredens in<br />

de wijken en een uitgebreide route door de stad?”<br />

Ook Van der Schaaf ziet het voor zich. “Samen bedenken, samen<br />

financieren en samen doen. Dat is het devies.”<br />

Verbouwing Museum Prinsenhof<br />

Een smetje op de feestvreugde en het<br />

voortvarende toeristische beleid is de<br />

sluiting van Museum Prinsenhof <strong>Delft</strong>, een<br />

van de grootste toeristische trekkers van<br />

de stad. Dat het museum twee jaar dicht<br />

moet voor de grootscheepse verbouwing,<br />

gaat de stad bezoekers kosten, voorziet Van<br />

der Schaaf. “Aan de andere kant komt er wel<br />

een museum voor terug dat haar weerga<br />

niet kent. We zien het dus als een investering<br />

in de toekomst. Waarschijnlijk gaat de<br />

collectie van het museum op reis, binnen<br />

en buiten <strong>Delft</strong>. Daar spelen we als <strong>Delft</strong><br />

Marketing natuurlijk op in.”<br />

Ook Zwart ziet de toekomst zonnig in. “Het is geweldig dat we<br />

het iconische Prinsenhof op deze manier toekomstbestendig en<br />

nog indrukwekkender kunnen maken dan het al is.”<br />

Innovatie en inclusie<br />

Historie duurzaam verbinden met innovatie en inclusie, dat is<br />

de opdracht die <strong>Delft</strong> Marketing en de gemeente <strong>Delft</strong> voor de<br />

komende jaren samen op zich nemen. Denk daarbij ook aan het<br />

bestrijden van leegstand, bijvoorbeeld met exposities rond innovatie<br />

in samenwerking met de TU <strong>Delft</strong>. Maar ook het tijdelijk<br />

beschikbaar stellen van leegstaande panden aan <strong>Delft</strong>enaren<br />

die hun ondernemerschap en cultureel erfgoed daar kunnen<br />

etaleren. Of Urban Tours in <strong>Delft</strong> West, waar je de highlights van<br />

deze culturele smeltkroes verwerkt in een echte belevingstocht.<br />

Ideeën en ambitie te over, kortom, met een sterke focus op de<br />

<strong>Delft</strong>se bevolking. “We gaan voor inclusie”, besluit Zwart. “Ook in<br />

het breed gedragen toeristisch beleid van <strong>Delft</strong>.” •<br />

Tekst: Marc Boekenstijn | Foto: Sam Rentmeester


22 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Beter geïnformeerde burgers en beleidsmakers<br />

Onderzoek als basis<br />

voor beslissingen<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Tekst: André Buurman | Foto’s: Ronald Speijer<br />

ABF Research ontwikkelde zich in de afgelopen veertig jaar tot een betrouwbare<br />

partner voor organisaties die hun toekomstplannen willen baseren op gedegen<br />

onderzoek. Met data, onderzoek, zelfontwikkelde software en rekenmodellen levert<br />

het <strong>Delft</strong>se onderzoeksbureau inzichten en prognoses die helpen bij besluitvorming.<br />

Hoe willen mensen wonen, waar groeit de<br />

werkgelegenheid, hoe sluiten opleidingen<br />

aan op de arbeidsmarkt, of hoe verloopt<br />

de energietransitie bij het verduurzamen<br />

van woningen? Op zulke maatschappelijke<br />

vragen geeft ABF Research antwoord.<br />

Ministeries, provincies, waterschappen en<br />

gemeentes doen geregeld een beroep op<br />

het <strong>Delft</strong>se onderzoeksbureau.<br />

Op het journaal<br />

Daarmee wordt vaak het nieuws gehaald,<br />

vertelt directielid Jeroen de Kort. “ABF Research<br />

wordt niet altijd als bron genoemd,<br />

maar wanneer het achtuurjournaal meldt<br />

dat de teller van het huidig woningtekort<br />

op 390.000 staat en er in de komende<br />

jaren nog 1 miljoen woningen moeten<br />

worden bijgebouwd, komen die cijfers uit<br />

onze koker.”<br />

Regelmatig zie je cijfers op het journaal<br />

die uit onze koker komen<br />

Samen met René<br />

van Hulle en Berry<br />

Blijie vormt De Kort<br />

de directie van het<br />

onderzoeksbureau. Met<br />

75 medewerkers is het<br />

bureau in haar veertigjarige<br />

bestaan, uitgegroeid tot een van<br />

de grootste werkgevers in de binnenstad<br />

van <strong>Delft</strong>. De missie: besluitvorming en<br />

beleid rondom maatschappelijke thema’s<br />

faciliteren door een unieke combinatie<br />

te bieden van beschikbare statistische<br />

informatie, rekenmodellen, prognoses,<br />

presentatiesoftware en onderzoek.<br />

Rekenmodellen<br />

Om deze voorspellingen te kunnen<br />

doen, ontwikkelde ABF Research onder<br />

meer een eigen rekenmodel, de Primosprognose,<br />

vertelt Blijie trots. “Ieder jaar<br />

publiceert het Centraal Bureau voor de<br />

Statistiek een nationale voorspelling van<br />

de bevolkingsontwikkeling. Daarin wordt


Van links naar rechts:<br />

Jeroen de Kort, Berry Blijie, René van Hulle<br />

delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 23<br />

Met onze software kunnen organisaties zelf online data inzichtelijk maken<br />

van jaar tot jaar het aantal inwoners in<br />

Nederland geraamd. Ook wordt getoond<br />

wat de achterliggende demografische cijfers<br />

zijn over geboorte, sterfte, immigratie<br />

en emigratie. De Primos-prognose biedt<br />

regionale en lokale vertalingen van deze<br />

nationale gegevens en geeft inzicht in de<br />

verwachte ontwikkeling van het aantal inwoners,<br />

huishoudens, de woningbehoefte<br />

en de woningvoorraad op het niveau van<br />

gemeenten en buurten. Zo zie je dat er<br />

naar verwachting in de regio Haaglanden<br />

en Rotterdam in 2035 nog een aanzienlijk<br />

woningtekort is, terwijl in Friesland tegen<br />

die tijd het tekort is opgelost.”<br />

Inzicht in personeelstekorten<br />

Ook het terugdringen van de personeelstekorten<br />

in verschillende sectoren is<br />

onderwerp van onderzoek. In opdracht<br />

van het ministerie van Volksgezondheid,<br />

Welzijn en Sport ontwikkelde ABF het<br />

prognosemodel Zorg en Welzijn, dat helpt<br />

bij het monitoren van arbeidsmarkttekorten<br />

binnen de zorgbranche. “Met ruim<br />

1,4 miljoen werknemers is dit een van de<br />

grootste sectoren in Nederland”, weet De<br />

Kort. “Een kwart van de werknemers in de<br />

zorg is momenteel 55 jaar of ouder. De<br />

komende tien jaar zal een aanzienlijk deel<br />

van deze groep uitstromen. In 2033 loopt<br />

het arbeidsmarkttekort naar verwachting<br />

op tot 231.700 werknemers.”<br />

Die gegevens verschillen echter sterk per<br />

regio en per beroepsgroep. “De zorgsector<br />

is breed. Om goed beleid te kunnen<br />

maken voor tekorten bij verpleegkundigen,<br />

huisartsen, tandartsen of kinderopvangmedewerkers<br />

is inzicht in details<br />

van belang. Het prognosemodel Zorg en<br />

Welzijn voorziet daarin. Het is online beschikbaar<br />

zodat regionale werkgevers en<br />

landelijke beroepsorganisaties de cijfers<br />

kunnen toespitsen op hun eigen regio of<br />

beroepsgroep.”<br />

Swing-software<br />

Voor het toegankelijk presenteren van<br />

zulke onderzoeksgegevens ontwikkelde<br />

ABF Research de zogenaamde<br />

Swing-software, legt Van Hulle uit. “Met<br />

deze software-as-a-service kunnen<br />

organisaties op een gebruiksvriendelijke<br />

manier zelf online data beheren, bewerken<br />

en presenteren, bijvoorbeeld door<br />

zelf tabellen en grafieken te genereren en<br />

een dynamisch dashboard of een online<br />

kennisplatform in te richten waaraan ook<br />

extra content kan worden toegevoegd.”<br />

Een mooi voorbeeld is de website<br />

waarstaatjegemeente.nl, met cijfers over<br />

alle gemeenten in Nederland op alle<br />

belangrijke beleidsterreinen. Die informatie<br />

is vooral bedoeld voor beleidsmakers<br />

bij gemeenten, maar is toegankelijk en<br />

interessant voor iedereen. •<br />

Monumentaal pand<br />

Andere foto zoeken, deze is van ANP<br />

Via WarmtelinQ?<br />

ABF Research is sinds 1996 gevestigd in<br />

een historisch en monumentaal pand aan de<br />

Verwersdijk, midden in het centrum van <strong>Delft</strong>. ABF<br />

huurt dit gebouw van Van Haaren Vastgoed. “Het<br />

is op zich al een voorrecht om in de eeuwenoude<br />

binnenstad van <strong>Delft</strong> met zijn rijke geschiedenis<br />

en tradities te werken, maar in een historisch pand<br />

als dit, ga je met nog meer plezier naar je werk<br />

en loop je in de pauze zo de stad in”, aldus Blijie.<br />

“Het kantoor biedt naast de historische sfeer<br />

ook modern comfort en ruimte voor interactie.<br />

We werken met verschillende disciplines<br />

waaronder vormgevers, softwareontwikkelaars en<br />

dataspecialisten. Je hebt elkaar regelmatig nodig.<br />

Een fijn kantoor zorgt voor binding en korte lijnen.”


24 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Sociale impact maken met technische studie<br />

Tovertafel doorbreekt<br />

apathie bij dementie<br />

Hoe zorg je voor betekenisvol contact tussen mensen met een cognitieve uitdaging<br />

en hun zorgmedewerkers? Dat kan met de Tovertafel. Deze uitvinding laat zien hoe<br />

je met design en innovatie een grote impact op mens en maatschappij kunt maken.<br />

Hester Anderiesen-Le Riche, de bedenker van deze zorginnovatie, werd in 2023<br />

door de TU <strong>Delft</strong> verkozen tot Alumnus van het Jaar. Wij spraken met haar.<br />

Hester Andriesen-Le Riche (r)<br />

en een cliënt spelen met<br />

lichtprojecties op tafel<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Tekst: Kim Bakker | Foto’s: Tover<br />

Ik doe het liefst dingen<br />

waarvan ik zelf twijfel<br />

of ze wel gaan lukken<br />

Gefeliciteerd met deze benoeming.<br />

Wat sprak de jury aan in dit werk?<br />

De Tovertafel laat zien hoe je met een<br />

technische opleiding sociale impact kunt<br />

maken. Dat dit veel mensen aanspreekt,<br />

merken we ook als we bij mijn bedrijf<br />

Tover een vacature hebben. Alle sollicitanten<br />

willen met hun technische kennis iets<br />

betekenen voor de maatschappij.<br />

Had je die drang zelf ook toen je in 2002<br />

als student industrieel ontwerpen begon<br />

in <strong>Delft</strong>?<br />

In mijn bachelor was ik vooral druk met<br />

windsurfen. Tijdens mijn PhD heb ik<br />

zelfs de World Cup gevaren. Tijdens mijn<br />

master werd ik pas echt een fanatieke<br />

student. Door alles wat ik leerde, kwam<br />

ik weer op iets anders bijzonders terecht.<br />

Toen ik op een windsurfkamp enthousiast<br />

vertelde over mijn afstudeeronderzoek<br />

over de ouderen van de toekomst,<br />

zei iemand: je moet mijn professor Erik<br />

Scherder (hoogleraar neuropsychologie<br />

op de Vrije Universiteit, red.) ontmoeten.<br />

Hij wilde iets ontwerpen om ouderen met<br />

dementie aan het bewegen te krijgen. Dat<br />

kan ik wel, zei ik. Een spannend antwoord,<br />

want ik had nog geen idee.


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 25<br />

Je ontwierp de Tovertafel specifiek voor<br />

ouderen met vergevorderde dementie.<br />

Waarom juist die doelgroep?<br />

Veel mensen met dementie zitten het<br />

grootste deel van de dag stil, waardoor ze<br />

nog sneller achteruitgaan. Door hun ziekte<br />

verliezen ze het vermogen om initiatief te<br />

nemen. Hun brein is nog maar een fractie<br />

van wat het was. Ook fysiek kunnen ze<br />

vaak weinig meer. Kortom: een enorme<br />

ontwerpuitdaging. Perfect voor mij, want<br />

ik doe het liefst dingen waarvan ik zelf<br />

twijfel of ze wel gaan lukken.<br />

Je doorliep je promotietraject zowel<br />

bij Erik Scherder, als bij TU-hoogleraar<br />

fysieke ergonomie Richard Goossens.<br />

Hoe kwam daar de Tovertafel uit?<br />

We experimenteerden onder andere met<br />

lichtprojecties op de tafel die aansprongen<br />

als bewoners van een tehuis hun<br />

kop koffie te lang lieten staan. Zo wilden<br />

we ervoor zorgen dat ze meer zouden<br />

drinken. Helaas: ze namen geen slok extra.<br />

Een mislukking, dacht ik. Tot ik een dame<br />

haar kopje opzij zag schuiven. Ze begon<br />

met die lichtjes te spelen. Toen dacht ik:<br />

daar moeten we wat mee. Dus zijn we<br />

spellen gaan testen met interactieve<br />

lichtprojecties. Een van de eerste was een<br />

klassieke strandbal die geprojecteerd op<br />

de tafel op je afkomt. Die geef je een klap<br />

en zo speel je ‘m de hele tafel over. Zelfs<br />

mensen met vergevorderde dementie<br />

doen daaraan mee: die beweging zit in<br />

hun spiergeheugen. Het doorbreekt hun<br />

apathie en maakt ze zelfs weer aan het<br />

lachen. Nog voor het einde van mijn promotie<br />

kreeg ik de kans om de Tovertafel<br />

op de markt te brengen. Ik was toen tegelijkertijd<br />

bezig met het bouwen van een<br />

bedrijf, het schrijven van een proefschrift<br />

én een windsurfcarrière. Op de faculteit<br />

bekeken ze het met argusogen, maar<br />

dankzij alle hulp lukte het.<br />

Inmiddels zijn er meer dan achtduizend<br />

Tovertafels in veertien landen. Waar<br />

brengt jouw fanatisme je over vijf jaar?<br />

Ik heb zoveel ideeën! Maar ik wil ook graag<br />

stappen maken met het bedrijf. Zo hebben<br />

we net de Tovertafel Pixie gelanceerd,<br />

Spelen voor een<br />

beter bestaan<br />

De Tovertafel is een zorginnovatie<br />

die spellen projecteert op de<br />

tafel of de grond. Deze spellen<br />

reageren op bewegingen van<br />

de gebruiker en hebben effect<br />

op fysiek, cognitief, sociaal en<br />

zintuigelijk niveau. De spellen<br />

doorbreken apathie, stimuleren<br />

beweging en versterken de<br />

relatie tussen zorgmedewerker<br />

en hun cliënt. Door te spelen met<br />

de Tovertafel kunnen mensen<br />

zichzelf verrassen met wat ze<br />

allemaal wel kunnen. Zo draagt<br />

spelen bij aan een beter bestaan.<br />

een verrijdbare variant van de Tovertafel.<br />

We richten ons steeds meer op andere<br />

doelgroepen. Zo wordt de Tovertafel<br />

straks in Amerika ingezet op scholen waar<br />

kinderen met en zonder cognitieve beperking<br />

samen in de klas zitten. •<br />

Dit is een bewerkte versie van<br />

een artikel dat eerder verscheen<br />

in <strong>Delft</strong> Matters,<br />

het wetenschappelijk online<br />

magazine van de TU <strong>Delft</strong> dat<br />

twee keer per jaar verschijnt.


26 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

<strong>Delft</strong>se<br />

transfers<br />

Directeurenruil bij Stichting Stunt<br />

Vanaf 1 september is Hein Laakes<br />

algemeen directeur bij Stichting Stunt.<br />

Hij neemt daarmee de taken over van<br />

mededirecteur Marc Boekenstijn, die na<br />

tien jaar stopt. Laakes bouwt verder aan<br />

een sociale, duurzame organisatie, waarin<br />

mensontwikkeling altijd op een staat.<br />

Boekenstijn blijft nog wel als zelfstandig<br />

adviseur beschikbaar voor Stunt.<br />

Nieuwe directeur voor<br />

<strong>Delft</strong> Enterprises<br />

Ronald Gelderblom is sinds begin dit jaar<br />

de nieuwe directeur van <strong>Delft</strong> Enterprises<br />

en neemt daarmee de taken over van<br />

Paul Althuis. Gelderblom was al werkzaam<br />

als Investment Director bij de holding<br />

waarmee de TU <strong>Delft</strong> participeert en<br />

investeert in spin-offs. Het bedrijf ondersteunt<br />

ondernemende onderzoekers van<br />

de universiteit bij het maximaliseren van<br />

de impact van hun technologie.<br />

Avalex benoemt nieuwe<br />

secretaris-directeur<br />

Het bestuur van Avalex was unaniem:<br />

per 1 maart is Desiree Curfs de nieuwe<br />

secretaris-directeur van Avalex. Zij neemt<br />

hiermee de taken over van Nicolet<br />

Dukker. Curfs heeft veel ervaring in het<br />

leidinggeven aan publieke organisaties<br />

met een maatschappelijke en urgente<br />

opdracht. Eerder was zij onder meer<br />

werkzaam bij Stroomopwaarts en<br />

Rataplan. Het verminderen van de<br />

hoeveelheid restafval in samenwerking<br />

met ketenpartners staat hoog op haar<br />

agenda.<br />

Duurzaam vervoer krijgt<br />

een nieuw gezicht<br />

Na dertien jaar bij een ingenieursbureau<br />

en twee jaar in de vastgoedontwikkeling<br />

is Ruben van Dasler onlangs gestart<br />

als directeur bij Fier Stadslogistiek, de<br />

fietsende post- en pakketbezorgers<br />

in <strong>Delft</strong>. Met deze stap wil Van Dasler<br />

een bijdrage leveren aan het emissievrij<br />

maken van de binnenstad en iets<br />

betekenen voor mensen met afstand<br />

tot de arbeidsmarkt. Naast Fier blijft hij<br />

werkzaam bij zijn eigen bedrijf van Dasler<br />

Management.<br />

Meer verbinding voor<br />

de <strong>Delft</strong>se Uitdaging<br />

Cisca Colijn is als nieuwe projectmanager<br />

gestart bij de <strong>Delft</strong>se Uitdaging. De<br />

<strong>Delft</strong>se Uitdaging verbindt professionele<br />

organisaties aan maatschappelijke<br />

organisaties en bemiddelt in vraag en<br />

aanbod van materialen, middelen en<br />

menskracht. Colijn was tot 2022 eigenaar<br />

van koffiebranderij Miss Morrisson en<br />

voorziet tegenwoordig ondernemers<br />

van strategisch advies. Met haar kennis<br />

en netwerk gaat ze aan de slag om de<br />

<strong>Delft</strong>se Uitdaging meer in verbinding te<br />

brengen met het <strong>Delft</strong>se bedrijfsleven.<br />

Transfers en kanjers gezocht Nieuwe medewerker, andere functie, directie- of bestuurswissel<br />

of vacature? Laat het ons weten via info@delft<strong>business</strong>.nl.


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 27<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

In gesprek met de stadsbouwmeester<br />

Samenhang<br />

in groei


28 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Tekst: Nico Jouwe | Foto’s: Sam Rentmeester<br />

Stadsbouwmeester als smeerolie<br />

Knelpunten bij<br />

groeiambities<br />

In 2040 is <strong>Delft</strong> in alle opzichten gegroeid. Met 15.000 extra woningen en<br />

10.000 meer banen wordt <strong>Delft</strong> compacter, maar blijft het haar inwoners een<br />

aantrekkelijke, veilige en sociale leefomgeving bieden. Zo staat het tenminste<br />

in de Omgevingsvisie 2040. Dit is een complexe opgave, vinden bouwer<br />

Walter Vermeulen, architect Michiel Klinkenberg en stadsbouwmeester Tako<br />

Postma, want alle groei moet binnen de stadsmuren gerealiseerd worden.<br />

Het interieur heeft de industriële stijl van<br />

een New Yorkse loft. Door de metershoge<br />

ramen valt veel licht binnen en de ruwe<br />

bakstenen muren en betonnen vloer<br />

geven de ruimte een rauw maar sfeervol<br />

randje. We zijn in Loft Studio <strong>Delft</strong>, waar<br />

aardse kleuren en midcentury-meubels<br />

zorgen voor robuust en warm gevoel.<br />

Warme lucht komt uit een grote blower,<br />

want de originele ramen zijn enkel-glas en<br />

buiten is het zes graden.<br />

Binnen kijken Postma, Vermeulen en<br />

Klinkenberg met tevreden blikken naar de<br />

inrichting van de vergader- en evenementenlocatie<br />

in de noordwesthoek van<br />

het terrein van de oude Kabelfabriek. In<br />

dit staaltje industrieel erfgoed willen de<br />

stadsbouwmeester, de directeur van Ter<br />

Steege Bouw Vastgoed <strong>Delft</strong> en de architect-eigenaar<br />

van MCK Architectuur wel<br />

een uurtje sparren over de uitdagingen bij<br />

de vormgeving van een stad.<br />

Stadbouwmeester als smeerolie<br />

Persoonlijk kennen de drie elkaar nog<br />

niet goed, maar bouwer Vermeulen en<br />

architect Klinkenberg hebben elkaar al<br />

eens eerder ontmoet. Beiden kennen<br />

Postma van naam, faam en functie. De<br />

stadsbouwmeester kent de bedrijven Ter<br />

Steege en MCK van hun werk in de stad en<br />

daarbuiten.<br />

“De stadsbouwmeester heeft in mijn ogen<br />

een belangrijke functie”, begint Vermeulen.<br />

“De omgevingsvisie beantwoordt de<br />

vraag: wat wil je als gemeente met de<br />

stad? Daarnaast heb je ondernemers die<br />

aan de ambities van de stad invulling willen<br />

geven. In de praktijk zie je vaak dat die<br />

twee werelden elkaar niet altijd verstaan.<br />

In die vertaalslag, speelt de<br />

stadsbouwmeester een belangrijke<br />

rol.” Klinkenberg kan<br />

dat vanuit eigen ervaring<br />

beamen. Zowel als architect<br />

als ontwikkelaar heeft hij<br />

ervaring met onderzoek- en<br />

participatietrajecten waarbij<br />

het belangrijk is dat alle<br />

stakeholders elkaar verstaan<br />

en begrijpen.<br />

Groei en energietransitie<br />

Postma heeft een bijzondere<br />

rol, legt hij uit. “Om te<br />

zorgen dat ik zo onafhankelijk<br />

mogelijk kan functioneren,<br />

ben ik in dienst van de<br />

gemeenteraad. De opdracht<br />

die de raad mij gaf, is om de<br />

samenhang tussen plannen in de stad te<br />

verbeteren. Daarbij gaat het om alle plannen:<br />

van het vervangen van riolering tot<br />

het aanpassen van grote gebouwen en<br />

alles daartussenin. Vanzelfsprekend moet<br />

alles zo veel mogelijk in samenspraak met<br />

de stad. Tegelijkertijd spelen in de stad<br />

veel verschillende belangen. Bovendien<br />

gaat het bij al die ontwikkeling om heel<br />

veel geld.”<br />

Eén ding staat vast: <strong>Delft</strong> gaat groeien.<br />

En dat gaat onvermijdelijk gepaard met<br />

groeipijnen, weet Postma. De groei die<br />

<strong>Delft</strong> wil realiseren, komt concreet neer<br />

op het creëren van 10.000 extra banen en<br />

15.000 extra woningen tot aan 2040. Nog<br />

eens tien jaar later, in 2050, moet de stad<br />

ook energieneutraal en klimaatbestendig<br />

zijn. “Bij het creëren van samenhang in alle<br />

groeiplannen probeer ik het grote verhaal<br />

Tako Postma<br />

Sinds 2019 stadsbouwmeester<br />

van <strong>Delft</strong>. Verbinder die in staat<br />

is om de stedenbouwkundige<br />

samenhang in de stad te bewaken<br />

en te behouden. Is voortdurend<br />

in gesprek met allerlei<br />

partijen in de stad. De gemeenteraad<br />

verlengde zijn aanstelling<br />

vorig jaar met vier jaar.<br />

Walter Vermeulen<br />

Directeur van Ter Steege Bouw<br />

Vastgoed <strong>Delft</strong>, onderdeel van<br />

een familiebedrijf dat al 115 jaar<br />

bestaat. Als timmermanszoon<br />

werd de bouw hem met de<br />

paplepel ingegoten. Houdt van<br />

creëren, realiseren en ondernemen.<br />

Meest in het oog springende<br />

actuele projecten: het<br />

Van der Valk Hotel A4 <strong>Delft</strong> en<br />

het Huis van <strong>Delft</strong>.


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 29<br />

van de stad te bewaken”, zegt Postma.<br />

“Daarbij is de Omgevingsvisie 2040 een<br />

van de belangrijke instrumenten om<br />

samenhang te creëren in alle plannenmakerij.”<br />

Groei binnen de stadsmuren<br />

Om de groei naar wens te laten verlopen,<br />

bevat de Omgevingsvisie 2040 een aantal<br />

kernwaarden. Die moeten zorgen voor een<br />

stad die gericht is op de toekomst, die<br />

oog heeft voor het verleden en waar je<br />

gezond en prettig leeft in verbinding met<br />

de directe omgeving, met groen en met<br />

de wijdere regio.<br />

Postma benadrukt dat deze visie tot<br />

stand is gekomen op basis van veel<br />

gesprekken met inwoners, groepen en<br />

belanghebbenden in de stad. Om deze<br />

ambities te realiseren, moeten nog veel<br />

uitdagingen worden getackeld. Zo moet<br />

alle ruimte voor innovatie en bedrijvigheid<br />

binnen de stadsmuren worden gevonden.<br />

Daarnaast moeten niet alleen nieuwe<br />

woningen worden gebouwd; de vele woningen<br />

die in de jaren zeventig en tachtig<br />

zijn neergezet, moeten gerenoveerd en<br />

energie-arm gemaakt worden. Het noopt<br />

hem om bij de vele plannen die op het<br />

bordje van de gemeente - en dus van<br />

Postma - terechtkomen, streng te zijn bij<br />

de beoordeling.<br />

Je moet regie houden<br />

over wat waar in de stad gebeurt<br />

Complexe vraagstukken<br />

Vermeulen en Klinkenberg zien het nut<br />

van zo’n gezamenlijke visie zeker in.<br />

Vermeulen: “Je moet regie houden over<br />

wat waar in de stad gebeurt. Aan de<br />

andere kant is het ook belangrijk om oog<br />

te blijven houden voor relatief kleine projecten<br />

die buiten de plangebieden vallen<br />

waar de gemeente haar capaciteit op<br />

inzet.” Als voorbeeld noemt hij de locatie<br />

van de voormalige Machine- en Gereedschappenfabriek<br />

Van der Zee aan de<br />

Neptunusweg, die door Ter Steege en een<br />

andere ontwikkelaar is aangekocht, maar<br />

waar de ontwikkeling moet wachten,<br />

omdat de gemeente zich richt op andere<br />

zones. Postma nuanceert. “Je kunt niet<br />

tegelijkertijd de hele stad op de schop<br />

Kabeldistrict (artist impression)<br />

nemen. Wel pleit ik ervoor om hierover<br />

in alle openheid met elkaar het gesprek<br />

blijven voeren.”<br />

Vermeulen is voorlopig gerustgesteld.<br />

“Maar”, zo vervolgt hij, “het is in Nederland<br />

wel ontzettend complex om iets gebouwd<br />

te krijgen. Als de gemeente een groot plan<br />

heeft en er zit iets tegen, bijvoorbeeld<br />

doordat ergens een beschermde vleermuis<br />

wordt aangetroffen of een boom in de weg<br />

staat, ligt een plan zomaar twee jaar stil.”<br />

Michiel Klinkenberg<br />

Architect en directeur van zijn<br />

eigen bureau, MCK architectuur.<br />

Dit bureau is gespecialiseerd<br />

in conceptueel onderzoek, vernieuwt<br />

door de best passende<br />

oplossingen te vinden voor elke<br />

betrokken partij. Om deze reden<br />

is het portfolio van MCK enorm<br />

divers.<br />

Locatie<br />

Loft Studio <strong>Delft</strong>,<br />

vergader- en<br />

eventlocatie in een<br />

van de voormalige<br />

fabriekshallen in het<br />

Kabeldistrict.


30 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Democratisch afwegen<br />

Het is onvermijdelijk dat ontwikkelaars te<br />

maken krijgen met ingewikkelde regels en<br />

procedures. Maar, nuanceert Postma: “Die<br />

regels zijn zo complex omdat de samenleving<br />

steeds complexer is geworden. Het<br />

gaat erom dat we zo democratisch mogelijk<br />

afwegingen met elkaar maken. Het<br />

is in de praktijk nu eenmaal ingewikkeld<br />

om alle belangen daarbij tegen elkaar af<br />

te wegen. Stel dat we vanuit de gemeente<br />

ergens woningen willen bouwen. Hoe krijgen<br />

de mensen die daar willen wonen ook<br />

een stem in het proces? De mensen die al<br />

in de omgeving wonen en die die nieuwe<br />

woningen liever níet in hun achtertuin<br />

willen hebben, laten natuurlijk wel van<br />

zich horen.”<br />

De samenleving is de afgelopen jaren<br />

ook veel assertiever geworden, reageert<br />

Klinkenberg. “Iedereen vindt ergens wat<br />

van en laat dat weten ook, vooral via<br />

sociale media. Daarom zeggen wij altijd:<br />

bespeur je bij een bouwproject ook maar<br />

het kleinste greintje gevoeligheid, ga dan<br />

onmiddellijk met de buurt in gesprek.”<br />

Capaciteit als bottleneck<br />

Als het gesprek over de complexiteit<br />

van het realiseren van plannen gaat,<br />

De regels zijn zo complex<br />

omdat de samenleving<br />

complexer is geworden<br />

komt het drietal op een niet meteen te<br />

verhelpen bottleneck: de capaciteit bij<br />

de gemeente om de complexe procedures<br />

te begeleiden is beperkt. Dit gebrek<br />

aan capaciteit, in combinaties met de<br />

keuze om te focussen op bepaalde zones,<br />

blijft een zorgpunt bij het realiseren van<br />

de groeiambities van de stad, denkt<br />

Vermeulen, refererend aan de eerder door<br />

hem genoemde Van der Zee-locatie waar<br />

Ter Steege woningbouw wil ontwikkelen.<br />

Hij ziet dit soort keuzes en gebrek aan<br />

capaciteit ook in andere gemeenten.<br />

Tegelijkertijd ziet Postma dat de groei ook<br />

haast onopgemerkt plaatsvindt. “We zijn<br />

in een paar jaar tijd gegroeid van 100.000<br />

naar 110.000 bewoners. Terwijl we toch<br />

echt geen 10.000 woningen hebben bijgebouwd.”<br />

Een raadselachtig gegeven, maar<br />

die groei gaat hoe dan ook plaatsvinden,<br />

wil de stadsbouwmeester maar zeggen.<br />

Klinkenberg benadrukt het belang van<br />

voldoende betaalbare woningen. Hij pleit<br />

ervoor het ontwikkelproces anders te<br />

benaderen om de kosten te verlagen. “Ik<br />

denk dat het aan de gemeente is om het<br />

speelveld hiervoor te veranderen. Denk<br />

aan andere voorwaarden bij grondprijzen<br />

en het omgaan met winst- en risico-uitkeringen<br />

tijdens het ontwerpproces.”<br />

Zachte aspecten<br />

“Wat mij heel erg aanspreekt is dat de<br />

mensen die de gemeente voor de Woonvisie<br />

heeft gesproken, aangeven dat voor<br />

hen vooral de zachte kant van het verhaal<br />

telt”, zegt Vermeulen. “Waar je bij groei<br />

vooral denkt aan ‘harde’ stedenbouwkundige<br />

volumes, vinden inwoners zaken als<br />

veiligheid, gezondheid en de mogelijkheid<br />

om elkaar te kunnen ontmoeten van belang.<br />

Evenals tussen het groen wonen of<br />

snel in een groene omgeving kunnen zijn.”<br />

Volgens Postma ligt daar een belangrijke<br />

kans: “<strong>Delft</strong> is klein en heeft weinig parken<br />

of groene wandelplekken. Maar om de<br />

stad heen is volop groen. We moeten de<br />

verbindingen naar het groen buiten de<br />

stad benutten.”


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 31<br />

Het samenbrengen van<br />

verschillende werelden,<br />

zoals de TU <strong>Delft</strong> Campus<br />

en <strong>Delft</strong>-West, hoort bij een<br />

verbonden stad<br />

Romantiek<br />

Ook Klinkenberg heeft idealen: “Bij nieuwe<br />

ontwikkelingen mis ik soms de romantiek.<br />

Mijn collega’s moeten altijd lachen als ik<br />

dat zeg, maar het is echt van belang voor<br />

het prettige gevoel van in een buurt wonen.<br />

Bij romantiek doel ik op detaillering,<br />

reliëf en schaduwwerking die je aanbrengt<br />

in wat je ontwerpt en bouwt. Voor de<br />

leek is dat misschien niet direct waar te<br />

nemen, maar onbewust voel je je in zo’n<br />

omgeving echt prettiger dan in een straat<br />

die strak is afgewerkt met eenkleurig<br />

metselwerk. Ik mis soms de diepgang en<br />

verfijning in de uitwerking terwijl het echt<br />

niet altijd duurder hoeft te zijn.”<br />

Met de romantiek van stenen zijn we weer<br />

terug waar we begonnen: sfeer en beleving.<br />

Bijvoorbeeld van een gebouw als de<br />

oude Kabelfabriek, waar straks de industriële<br />

chic van het nieuwe Kabeldistrict<br />

vorm krijgt. Als Nieuw <strong>Delft</strong> af is, komt de<br />

Beethovenlaan in Buitenhof (<strong>Delft</strong>-West)<br />

nadruk van de ontwikkeling immers meer<br />

te liggen op de zuidkant van de stad, met<br />

de TU <strong>Delft</strong> Campus en ook dit district.<br />

Hier komt met de vermenging van wonen<br />

en werken een nieuw dynamisch stadscentrum.<br />

Twee werelden samenbrengen<br />

Postma wijst erop dat het nieuwe Kabeldistrict<br />

precies tussen twee gebieden in<br />

<strong>Delft</strong> ligt waar de komende jaren veel te<br />

gebeuren staat. “Aan de ene kant ligt de<br />

TU <strong>Delft</strong> Campus, de innovatiekraamkamer<br />

van Nederland, een gebied waar<br />

straks ook qua vermenging van woningen<br />

en voorzieningen veel tot ontwikkeling<br />

komt. Aan de andere kant ligt <strong>Delft</strong>-West,<br />

een deel van de stad met relatief hoge<br />

werkloosheid en veel kansenongelijkheid.<br />

Dat zijn twee werelden waar meer wisselwerking<br />

tussen zou moeten ontstaan.”<br />

Volgens Klinkenberg is kansenongelijkheid<br />

een thema waaraan in zijn vakgebied<br />

te weinig aandacht wordt besteed. “Dat<br />

onderwerp zou in ons werk hoger op de<br />

agenda moeten staan. Je kunt kansenongelijkheid<br />

in een gebied als <strong>Delft</strong>-West<br />

niet in één keer oplossen. Je zou wel kunnen<br />

denken aan het toevoegen van culturele<br />

bedrijven of functies in het gebied.”<br />

Postma denkt eerder aan bedrijfsruimten:<br />

“De vraag is: hoe organiseer je werkgelegenheid<br />

in de wijken van <strong>Delft</strong>-West zelf?<br />

Een mogelijkheid zou kunnen liggen in<br />

de energietransitie. Op dat gebied is in<br />

de wijk veel werk te verrichten. Wellicht<br />

kunnen ondernemers en bewoners een<br />

consortium opzetten dat dat bedrijfsmatig<br />

gaat oppakken.”<br />

Ook Vermeulen ziet mogelijkheden om<br />

zijn kennis als gebiedsontwikkelaar in te<br />

zetten. Postma is eveneens van de partij:<br />

“Ik besef dat het taaie kost is, maar het<br />

samenbrengen van twee zo verschillende<br />

werelden hoort bij een verbonden stad.” •<br />

Next <strong>Delft</strong>, TU <strong>Delft</strong> Campus


32 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

THEMA<br />

D E N K E N<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Behangkoning<br />

wil DHC terugbrengen<br />

naar betaald voetbal<br />

‘Rentenieren is<br />

niet mijn ding’


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 33<br />

Behangkoning John van<br />

Zweden is voetbalgek.<br />

Zijn hele leven al. Aan<br />

de hand van zijn vader ging hij als<br />

kleine jongen mee naar ADO Den<br />

Haag. Inmiddels is hij al ruim dertig<br />

jaar trouwe sponsor van de Haagse<br />

club. Sinds kort heeft Van Zweden<br />

een nieuwe missie: het <strong>Delft</strong>se DHC<br />

terugbrengen naar het betaalde<br />

voetbal.<br />

Op zijn zestiende schreef Van Zweden<br />

brieven met een penvriend in Groot-Brittannië,<br />

een supporter van Swansea City.<br />

Ze werden dikke vrienden en John werd<br />

fervent Swansea-fan. Veertien jaar lang<br />

vloog hij elk weekeind op en neer naar<br />

Swansea. “Ik had in die tijd vier dagen een<br />

normaal leven, hier in de behangwinkel in<br />

Den Haag, en drie dagen een abnormaal<br />

leven daar in Swansea.”<br />

Swansea City gered<br />

In 2002 was Swansea City door toedoen<br />

van de toenmalige eigenaar op sterven<br />

na dood. Van Zweden besloot met<br />

een aantal lokale supporters de club te<br />

redden door de eigenaar uit te kopen. Hij<br />

investeerde 50.000 Britse ponden.<br />

Door goed financieel beleid en het aankopen<br />

van sterke spelers keerde Swansea<br />

City in 2012 vanaf de onderste plaats in<br />

de laagste voetbalafdeling terug in de<br />

Premier League. De waarde van Van Zwedens<br />

aandelen steeg enorm en in 2016<br />

verkocht hij ze voor vele miljoenen. Voor<br />

het geld hoeft hij dus niet meer te werken.<br />

Doen wat je leuk vindt<br />

“Maar rentenieren is niet mijn ding”, vervolgt<br />

Van Zweden, die nog altijd in zijn familiebedrijf<br />

werkt en daarnaast tijd maakt<br />

voor zaken die hij belangrijk en leuk vindt.<br />

“Zo werd ik bijzonder ambtenaar van de<br />

burgerlijke stand. Ik doe zo’n dertig huwelijken<br />

per jaar. Wat ik daar mee verdien,<br />

gaat rechtstreeks naar de Stichting Steun<br />

22Q11, die zich inzet voor mensen met een<br />

een genetische afwijking waar één op de<br />

2000 kinderen mee wordt geboren. Mijn<br />

dochter Britt heeft dit ook.”<br />

En toen kwam zijn zoon Kay twee jaar<br />

geleden op een dag thuis. Hij wilde<br />

gaan keepen in een vriendenteam bij de<br />

<strong>Delft</strong>se voetbalclub DHC en ze hadden<br />

geen trainer. Of zijn vader dat niet wilde<br />

doen? “Ineens stond ik samen met mijn<br />

bedrijfsleider Ronald Lems als trainer voor<br />

een groep van 24 gasten.”<br />

Van het een kwam het ander. “In januari<br />

2023 bleek de club bijna failliet. De<br />

voorzitter stapte op. Toen hebben ze mij<br />

overgehaald om voorzitter te worden.”<br />

De doelstelling is om<br />

binnen zes jaar met<br />

het eerste team de<br />

vierde divisie te halen<br />

Orde op zaken stellen<br />

Nadat hij had ingestemd, kwamen er<br />

behoorlijk wat lijken uit de kast. Zo bleek<br />

er een tekort van 70.000 euro. Gelukkig<br />

bleek Suzanne Lems, de vrouw van<br />

bedrijfsleider Ronald Lems, bereid om<br />

vice-voorzitter te worden. “Onze eerste<br />

prioriteit was om orde op zaken te stellen.<br />

Want er waren niet alleen financiële problemen,<br />

er waren ook bijna geen spelers<br />

meer voor het eerste en tweede elftal.<br />

We hebben een begroting opgesteld, zijn<br />

gaan praten met schuldeisers en op zoek<br />

gegaan naar sponsors.”<br />

Nieuwe start<br />

Er kwam een compleet nieuw eerste en<br />

tweede team en een team onder 23 (O23).<br />

“De doelstelling is dit seizoen met die drie<br />

teams niet te degraderen en binnen zes<br />

jaar met het eerste team de vierde divisie<br />

te halen. Er zijn al gesprekken gaande<br />

met goede spelers die deze zomer de<br />

overstap naar DHC willen maken. Geld<br />

verdienen de spelers maar beperkt. “Daar<br />

is nu geen budget voor”, verduidelijkt Van<br />

Zweden. “Ze vangen 25 euro voor elk punt<br />

op de ranglijst. Dat is nu 13 punten en dus<br />

325 euro. Maar ze betalen ook gewoon<br />

contributie.”<br />

Gezonde toekomst<br />

DHC bestaat al meer dan honderd jaar en<br />

heeft een rijke historie; Lineth Beerensteyn,<br />

Hans Dorjee, Willem van Hanegem,<br />

Eddy Treytel, Regi Blinker en Ricky van<br />

den Bergh, ze speelden allemaal ooit<br />

voor de club. Van Zweden wil DHC weer<br />

toekomst geven. Prioriteit is om de club<br />

gezond te maken. “Het moet weer een<br />

nette club worden waar iedereen gewoon<br />

zijn contributie betaalt en de kantine een<br />

mooie omzet draait. Toegangsgeld gaan<br />

we niet heffen; ik heb liever dat iedereen<br />

een tweede biertje bestelt. We willen<br />

de kantine meer gebruiken voor feesten<br />

en partijen. De bierpomp moet open en<br />

moet geld opleveren. Donderdag na de<br />

training gaan we een uurtje een biertje<br />

doen en zaterdag na de wedstrijd ook.”<br />

Zelf is hij, behalve de normale sponsoring<br />

met zijn behang- en woninginrichtingwinkel,<br />

niet van plan om te investeren<br />

in DHC. “Nee, nog geen piek. Het is een<br />

amateurvereniging - die kun je niet eens<br />

kopen, die is van de leden. Ook als we<br />

straks weer betaald voetbal spelen, word<br />

ik geen suikeroom. De club moet zichzelf<br />

bedruipen.” •<br />

Sponsors gezocht<br />

Om DHC een gezonde toekomst<br />

te geven, zijn sponsors nodig.<br />

“We hebben al afspraken met<br />

McDonalds, Bex Beveiliging,<br />

Zegwaard en Hanos. En ik sponsor<br />

zelf, met de interieurwinkel.<br />

We zoeken nog meer mooie<br />

<strong>Delft</strong>se bedrijven, waardoor de<br />

<strong>business</strong>club gaat groeien. We<br />

benaderen natuurlijk ook de<br />

oud-leden met een DHC-hart.<br />

Veel hoeft het niet te kosten.<br />

Voor een euro per dag heb je al<br />

een reclamebord in ons stadion,<br />

en voor minder dan het dubbele<br />

daarvan ben je lid van de mooiste<br />

<strong>business</strong>club van <strong>Delft</strong>.”<br />

Tekst: Peter Otte | Foto: Ronald Speijer


34 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Tekst: Marc Boekenstijn | Foto: Ronald Speijer<br />

De stad in om ondernemers te ondersteunen<br />

Deuren openen die<br />

anders gesloten blijven<br />

Bij het woord alleen al slaat bij menig ondernemer de stress toe: schuldhulpverlening.<br />

Met een eigen bedrijf wil je niets liever dan je passie naleven - als het even kan<br />

met succes. Maar soms komt er een kink in de kabel: door omstandigheden, de veranderende<br />

economie of de maatschappij. Op zo’n moment is hulp meer dan welkom,<br />

bijvoorbeeld van de Financiële Winkel van de gemeente <strong>Delft</strong>.<br />

Die hulp bieden Mark van Pelt en Selma<br />

Ilkhan-Avci. Beiden zijn ze consulent<br />

schuldhulpverlening bij de Financiële<br />

Winkel van de gemeente <strong>Delft</strong>. Zij helpen<br />

ondernemers in <strong>Delft</strong> die financiële problemen<br />

hebben of voorzien. Dat doen ze<br />

met professionele deskundigheid en vooral<br />

met twee paar luisterende oren.<br />

Eigen boontjes doppen<br />

Het klopt dat de term schuldhulpverlening<br />

een zware lading heeft, beaamt Van<br />

Pelt. “Nog te vaak denken mensen dat<br />

ze zich ervoor moeten schamen als ze<br />

hun financiële situatie niet meer kunnen<br />

overzien. Dat geldt voor particulieren,<br />

maar zeker ook voor ondernemers. Ik dop<br />

mijn eigen boontjes wel, horen we vaak.”<br />

Logisch natuurlijk, want niemand wil dat<br />

zijn of haar problemen op straat komen te<br />

liggen, vult Ilkhan-Avci aan. “Maar wij zijn<br />

er juist om rust en overzicht te brengen<br />

en van daaruit naar oplossingen toe te<br />

werken. Zie ons als een spiegel. Soms wil<br />

je de spiegel liever voorbij lopen. Maar als<br />

je stilstaat en wat langer en aandachtiger<br />

kijkt, komen er vaak verrassende inzichten<br />

naar boven, die nieuw toekomstperspectief<br />

kunnen bieden.”<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Terughoudend<br />

Die natuurlijke terughoudendheid<br />

maakt<br />

dat ondernemers nog<br />

te vaak niet of pas laat<br />

bij de Financiële Winkel<br />

aankloppen. “Dat is<br />

jammer, want juist aan<br />

de voorkant kunnen<br />

we veel voor ondernemers betekenen”,<br />

zegt Ilkhan-Avci. “We brengen de situatie<br />

in kaart en onderzoeken samen met de<br />

ondernemer de mogelijkheden. Ons gereedschap<br />

is uitgebreid. We hebben een<br />

klankbordgroep van ervaren ondernemers<br />

met specifieke kennis van de branche,<br />

die kunnen meedenken en adviseren. De<br />

gemeente kan bijvoorbeeld bedrijfskredieten<br />

en overbruggingsleningen verstrekken<br />

en een belangrijke rol spelen in het<br />

Wij brengen rust en overzicht om van daaruit<br />

naar oplossingen toe te werken


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 35<br />

contact met schuldeisers. Zo zijn er nog<br />

veel meer mogelijkheden.”<br />

“Wij openen deuren waar ze elders gesloten<br />

blijven”, vult Van Pelt aan. “Als er al<br />

schulden zijn, nemen wij contact op met<br />

de schuldeisers. We geven een objectief<br />

beeld van de bedrijfsvoering en stellen<br />

hen een regeling voor die iedereen past.<br />

Daarmee voorkomen we niet zelden deurwaarderszaken<br />

en andere procedures die<br />

situaties alleen maar verergeren.”<br />

Ondernemers helpen<br />

“Ondernemers helpen waar we maar<br />

kunnen, dat is onze gemeenschappelijke<br />

missie”, duidt Ilkhan-Avci de samenwerking.<br />

De ervaringen van de consulenten<br />

vullen elkaar aan. Beiden brengen een<br />

schat aan kennis mee, opgedaan in hun<br />

lange carrières bij verschillende banken:<br />

Van Pelt bij ABN-AMRO, Ilkhan-Avci bij de<br />

regionale en maatschappelijk betrokken<br />

Rabobank Zuid-Holland Midden. Zij was<br />

de eerste van de twee die de overstap<br />

maakte naar de gemeente <strong>Delft</strong>. Zo’n drie<br />

jaar geleden startte ze als Bbz-consulent<br />

(Besluit bijstand zelfstandigen, red.), waar<br />

ze <strong>Delft</strong>se ondernemers hielp bij het ontwikkelen<br />

en realiseren van <strong>business</strong>cases<br />

en bedrijfsplannen.<br />

Drempels wegnemen<br />

Ilkhan-Avci en Van Pelt putten uit een<br />

scala aan praktijkvoorbeelden waarbij zij<br />

oplossingen vonden die voor de ondernemer<br />

onmogelijk leken. Van Pelt: “Het is<br />

onze ambitie om nog veel meer te doen.<br />

Mensen met een eigen bedrijf komen<br />

vaak pas op ons pad als de Belastingdienst<br />

hen aanschrijft over betalingsachterstanden.<br />

Dan wordt de gemeente in<br />

een bijzin genoemd om contact mee op<br />

te nemen.”<br />

Daarom moeten we de stad in, zegt<br />

Ilkhan-Avci stellig. “De drempel van het<br />

Stadskantoor is voor veel van deze ondernemers<br />

hoog. Aan de andere kant willen<br />

ze een gesprek met ons vaak ook niet in<br />

hun eigen pand voeren.”<br />

Ontmoetingsplekken<br />

De oplossing is samenkomen op laagdrempelige<br />

ontmoetingsplekken in de<br />

stad. Dat kan binnenkort bijvoorbeeld<br />

in <strong>Delft</strong> West. Vanuit het Nationaal<br />

Programma Wij West openen <strong>Delft</strong>se organisaties<br />

in het sociaal domein een aantal<br />

locaties in Voorhof en Buitenhof, als<br />

ontmoetingsplek voor bewoners én organisaties<br />

die op allerlei gebied ondersteuning<br />

kunnen bieden. “We onderzoeken de<br />

Cijfers<br />

In 2023 meldden zich 56<br />

ondernemers met problematische<br />

schulden bij de Financiële<br />

Winkel van de gemeente <strong>Delft</strong>.<br />

Hiervan hebben zijn er 39 reeds<br />

geholpen; de overige 17 dossiers<br />

lopen nog. Daarnaast waren er<br />

tientallen aanvragen voor advies<br />

aan ondernemers die financiële<br />

problemen voorzien in de nabije<br />

toekomst of die zelf maatregelen<br />

namen en de Financiële Winkel<br />

benaderden als klankbord.<br />

mogelijkheden binnen de gemeente en<br />

haken graag aan bij dergelijke initiatieven”,<br />

laten Van Pelt en Ilkhan-Avci eensgezind<br />

weten. “In een vertrouwde sfeer in je<br />

eigen wijk het gesprek aangaan over de<br />

toekomst, mooier kan het niet.” •


36 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Tekst: Sabine van Meeteren | Foto’s: Alyssa van Heyst<br />

Politici en ondernemers leren elkaar kennen<br />

Meer inzicht in het<br />

politieke systeem<br />

Een kijkje nemen in elkaars wereld, inzicht in het lokale politieke<br />

systeem en tipje van de sluier van de cursus Politiek Actief. Dat waren<br />

de ingrediënten van een avond voor raadsleden en ondernemers uit<br />

de stad, georganiseerd door Dot•. In het stadhuis op de markt heette<br />

burgemeester Marja van Bijsterveldt iedereen welkom, waarna de<br />

groep zich opsplitste voor twee interessante break-outsessies.<br />

In beide sessies werd een inhoudelijk<br />

thema aangekaart. In de Raadszaal legde<br />

Paul Boogaard uit hoe het lokale politieke<br />

systeem werkt. Naast zijn werk als wethouder<br />

Economie in de gemeente Hoeksche<br />

Waard geeft hij voor ProDemos, huis<br />

voor democratie en rechtsstaat, trainingen<br />

over de werking van het gemeentelijk<br />

apparaat. Dankzij zijn passie voor politiek<br />

nam hij iedereen mee in zijn verhaal. In<br />

2017 was hij degene die de cursus Politiek<br />

Actief leidde voor de aanstormende<br />

raadsleden om hen klaar te stomen voor<br />

het echte werk. Boogaard: “Het zijn vijf<br />

bijeenkomsten waarin je onder andere<br />

leert debatteren en waarbij we ook een<br />

raadsvergadering bijwonen. Ontzettend<br />

interessant als je als ondernemer een<br />

bijdrage wilt leveren aan je stad.”<br />

Ondernemers aan het woord<br />

De Trouwzaal was het decor van Frederique<br />

de Jong, onderzoeksjournalist bij<br />

Follow the Money. Voor sommigen geen<br />

onbekende, aangezien zij in 2022 de host<br />

was van het <strong>Delft</strong>se Politiek Ondernemersdebat.<br />

De vraag die in deze zaal op<br />

tafel lag, was mede gekoppeld aan het<br />

Ondernemersmanifest dat VNO-NCW<br />

<strong>Delft</strong> een jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen<br />

aan de politieke partijen in<br />

de stad presenteert. De Jong: “Mijn vraag<br />

was: wat zou je als ondernemer in dat<br />

manifest willen? De input varieerde van<br />

meer geschikte locaties met een lage<br />

huur tot vaker inhoudelijke gesprekken<br />

met gemeenteraadsleden. Wat ook interessant<br />

was: voor sommige vragen van<br />

ondernemers was er al een gemeentelijke<br />

oplossing, maar daar wisten die ondernemers<br />

niets van. Tijdens de borrel kon dat<br />

verder worden gedeeld en besproken.”<br />

Hoe nu verder?<br />

Hoe nu verder? Die vraag werd na afloop<br />

gesteld. Dennis Wiegman, mede-eigenaar<br />

Dot•: “We gaan de uitkomsten van<br />

deze avond evalueren met onze medeorganisatoren,<br />

de gemeente <strong>Delft</strong> en<br />

Ondernemersfonds Stadsbreed. Ik kan<br />

me ook indenken dat we samen met<br />

VNO-NCW <strong>Delft</strong> bekijken of we de input<br />

van vanavond kunnen gebruiken voor het<br />

manifest dat richting de gemeenteraadsverkiezingen<br />

van 2026 wordt gepresenteerd.<br />

En het zou natuurlijk helemaal mooi<br />

zijn als we over twee jaar weer een debat<br />

kunnen organiseren.” •<br />

Het zou mooi zijn als we over twee jaar<br />

weer een debat kunnen organiseren<br />

“Als je weet hoe het politieke<br />

proces werkt, kun je makkelijker<br />

de verbinding zoeken om ervoor te<br />

zorgen dat dingen daadwerkelijk<br />

gebeuren. Dat is verbinden op<br />

een andere manier, maar net zo<br />

relevant”<br />

Engbert Wilmink<br />

Voorzitter VNO-NCW <strong>Delft</strong><br />

“De connectie maken tussen deze<br />

twee doelgroepen die elkaar niet<br />

direct opzoeken past perfect bij<br />

ons als verbinder in de stad”<br />

Sabine van Meeteren<br />

Dot•


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 37<br />

“We moeten als ondernemers<br />

eerder in het politieke proces<br />

meedenken en -doen.<br />

Dat begint al bij het leveren<br />

van input op het moment dat<br />

de partijprogramma’s worden<br />

geschreven”<br />

Arjan Steendam<br />

Eigenaar Steendam Herenmode<br />

en voorzitter Stichting<br />

Bestuurlijk Overleg Binnenstad<br />

“Je moet anderen kunnen inspireren,<br />

motiveren en leiden naar het<br />

bereiken van gemeenschappelijke<br />

doelen, in een zakelijke context voor<br />

ondernemers en in een politieke<br />

context voor raadsleden”<br />

Marja van Bijsterveldt<br />

Burgemeester van <strong>Delft</strong><br />

“Deze ontmoeting heeft<br />

bijgedragen aan meer<br />

kennis van elkaar en elkaars<br />

leefwereld. Dat is belangrijk bij<br />

de gezamenlijke opgave om de<br />

stad verder te ontwikkelen”<br />

Frank Visser<br />

Fractievoorzitter CDA


38 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Tekst: André Buurman | Foto’s: Ronald Speijer<br />

Investeren in duurzame verhuizingen<br />

Blik op de toekomst<br />

Joshua van Buuren is alweer de vijfde generatie van het verhuisbedrijf<br />

Joh. van Buuren, dat sinds 1905 in <strong>Delft</strong> gevestigd is. De jongste telg van het<br />

familiebedrijf richt de blik op de toekomst en maakt weloverwogen keuzes,<br />

gericht op duurzaamheid en het verbreden van de markt.<br />

We switchten naar zakelijke<br />

opdrachtgevers toen de<br />

markt daarom vroeg<br />

Foto’s uit een grijs verleden in de koffiekamer<br />

van het kolossale pand van het<br />

verhuisbedrijf, gevestigd aan de Lagosweg,<br />

geven de sfeer van 120 jaar geleden<br />

perfect weer. Met paard en wagen,<br />

volgeladen met grote kisten, verdiende<br />

oprichter Johannes van Buuren in de<br />

<strong>Delft</strong>se binnenstad destijds de kost met<br />

het verhuizen en opslaan van particuliere<br />

inboedels.<br />

Bijna twaalf decennia en vijf generaties<br />

later staat mededirecteur Joshua van<br />

Buuren samen met zijn oom John aan<br />

het roer van de verhuisonderneming.<br />

Joshua houdt zich onder meer bezig met<br />

innovatie, John doet de verkoop. Joshua’s<br />

vader Chris is als adviseur nog altijd nauw<br />

betrokken bij het bedrijf.<br />

THEMA<br />

D E N K E N<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Elektrische vrachtwagen<br />

Nadat hij twee jaar geleden<br />

toetrad tot de directie richtte<br />

de 34-jarige Joshua van Buuren de blik<br />

vooral op de toekomst. Zo werd het<br />

wagenpark uitgebreid van zes naar tien<br />

voertuigen, waarvan één elektrische<br />

vrachtwagen. Dat laatste was een flinke,<br />

maar een goed doordachte investering,<br />

legt hij uit. “Vanaf volgend jaar wordt de<br />

binnenstad van <strong>Delft</strong> een zogenoemde<br />

zero-emissiezone. Diesel uitstoot van<br />

onder andere vrachtwagens is dan niet<br />

meer toegestaan. Dat heeft voor veel bedrijven<br />

consequenties. Met de aanschaf<br />

van een elektrische vrachtwagen kunnen<br />

we straks zonder problemen de <strong>Delft</strong>se<br />

binnenstad bereiken. De actieradius van<br />

dergelijke vrachtauto’s is niet geschikt<br />

voor lange afstanden, maar wel perfect<br />

voor de kortere ritten.”<br />

Het kostenplaatje van een elektrische


Van links naar rechts:<br />

Chris, Joshua en John van Buuren<br />

delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 39<br />

vrachtwagen ligt rond de 250.000 euro –<br />

aanzienlijk hoger dan een dieseluitvoering.<br />

De terugverdientijd van de investering is<br />

dan ook fors langer. Maar Joshua gelooft<br />

met zo’n investering in de toekomst. “We<br />

rijden met onze elektrische wagen al regelmatig<br />

ritten voor andere bedrijven. Van<br />

keukens en badkamers tot warmtepompinstallaties:<br />

wij halen het bij de bedrijven<br />

op of het wordt hier afgeleverd, waarna<br />

wij ervoor zorgen dat het op de plaats<br />

van bestemming komt, indien nodig met<br />

behulp van een lift of kraan.”<br />

Hergebruik van meubilair<br />

Van Buuren zet zich op meer manieren in<br />

voor het milieu. Zo werkt het bedrijf ook<br />

nauw samen met sociale ondernemingen<br />

voor het hergebruik van meubilair. Joshua:<br />

“Achtergebleven meubelen in panden,<br />

die wij leeg moeten opleveren, geven wij<br />

waar mogelijk een tweede leven. Als het<br />

even kan, wordt oud meubilair opgeknapt.<br />

95 procent van de meubels vindt een<br />

herbestemming. Zo spelen we ook een rol<br />

in de circulaire economie.”<br />

De investering in een elektrische<br />

verhuiswagen is goed doordacht<br />

Handyman<br />

Bij verhuizen komt vaak meer<br />

kijken dan gedacht. Naast het<br />

inpakken en verhuizen van<br />

inboedels, biedt van Buuren ook<br />

diverse hand- en spandiensten<br />

rondom verhuizen. Denk aan<br />

het monteren meubels, het<br />

bevestigen van gordijnrails of het<br />

ophangen van lampen, spiegels<br />

en schilderijen.<br />

Zakelijke markt<br />

Succesvol blijven vraagt naast vooruitkijken<br />

ook om snel handelen bij onverwachte<br />

ontwikkelingen in de markt. Dat bleek<br />

in 2007 en 2008, toen de economie in<br />

zwaar weer terechtkwam. Daarbij kreeg de<br />

verhuismarkt flinke klappen. In plaats van<br />

een nieuw huis te kopen, besloten veel<br />

particulieren het eigen huis een opknapbeurt<br />

te geven, met minder verhuizingen<br />

en dalende omzetten tot gevolg. De<br />

oplossing kwam voor Van Buuren uit onverwachte<br />

hoek. De toenmalige directeuren<br />

Chris en John hadden zich met hun<br />

bedrijf niet lang daarvoor aangesloten<br />

bij de overkoepelende verhuisorganisatie<br />

Mondial Movers, die ook zakelijke verhuizingen<br />

verzorgt. Joshua: “In plaats van<br />

particuliere verhuizingen konden we ons<br />

nu richten op het verplaatsen van spullen<br />

voor bedrijven, zoals de Belastingdienst.<br />

Dat vergde nauwelijks aanpassingen in<br />

onze werkwijze. Van die noodzakelijke<br />

switch naar het verhuizen van kantoren<br />

hebben we nog altijd profijt: we hebben er<br />

nu een markt bij.”<br />

Wendbaar blijven<br />

Vanzelfsprekend blijft verhuizen de voornaamste<br />

activiteit van het familiebedrijf.<br />

Daar hoort ook het opslaan van inboedels<br />

bij, getuige de loods met een opslagcapaciteit<br />

van onder andere zeshonderd<br />

containers, die voor het merendeel gevuld<br />

zijn.<br />

Met bijna 250 internationale verhuizingen<br />

per jaar, voornamelijk naar Frankrijk, timmert<br />

Van Buuren ook steeds meer aan de<br />

internationale weg. Joshua: “We groeien<br />

steeds meer uit tot een onderneming die<br />

zich richt op verschillende markten. Zo<br />

blijven we wendbaar en houden we de<br />

blik op de toekomst.” •


40 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Bibliotheek zoekt samenwerking met de stad<br />

Dinosaurus als<br />

publiekstrekker<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Tekst: Anne Louïse van den Dool | Foto skelet: Wikipedia, Allie Caulfield | Foto rechterpagina: Sam Rentmeester<br />

Geloof het of niet, maar deze zomer bewonder je in DOK het skelet<br />

van een echte dinosaurus. Het is de perfecte kapstok voor de<br />

bibliotheek om kinderen op een speelse manier te verleiden om te<br />

lezen, maar ook om in contact te treden met partners in de stad.<br />

Een dino in een bibliotheek – voor veel<br />

mensen klinkt het misschien als een<br />

bijzondere combinatie. Toch passen de<br />

driehonderd botten volgens directeur Yuri<br />

Matteman perfect bij DOK. De Triceratops<br />

horridus, Latijn voor schrikwekkend<br />

driehoorngezicht, is meer dan acht meter<br />

lang en weegt meer dan vijfduizend kilo.<br />

Tussen 5 juli en 10 augustus strijkt hij neer<br />

op de eerste verdieping van de <strong>Delft</strong>se<br />

bibliotheek.<br />

Dat Matteman dat zo goed voor zich ziet,<br />

is ook niet zo gek als je bedenkt dat hij<br />

eerder werkte bij het Leidse Naturalis, een<br />

van de partners in dit grootse project. De<br />

dinosaurus maakt onderdeel uit van een<br />

kudde van vijf dino’s, die deze zomer ook<br />

in Leeuwarden, Tilburg, Haarlem en Maastricht<br />

neerstrijken. Uiteindelijk komen de<br />

dino’s samen in Naturalis, waar ze voor<br />

langere tijd te zien zullen zijn.<br />

Twee werelden<br />

Wat doet een dinosaurus precies in de<br />

bibliotheek? Projectleider Emmy Rijsdijk<br />

heeft hier een duidelijk beeld bij. “Met dit<br />

project brengen we de magie van twee<br />

werelden samen: die van de natuurhistorie<br />

en het lezen. Als bibliotheek krijgen we<br />

een groter en breder publiek over de vloer<br />

dan musea. Per jaar ontvangen wij meer<br />

dan 500.000 bezoekers; daarmee zou je<br />

als museum zo in de top tien belanden.”<br />

Bij dat bredere publiek, dat normaal<br />

gesproken niet zo snel Naturalis binnenstapt,<br />

moeten we bijvoorbeeld denken<br />

aan families uit Buitenhof en Voorhof.<br />

“Desnoods halen we ze met de bus<br />

hierheen”, aldus Matteman. “Maar we<br />

komen natuurlijk ook naar ze toe: we zijn<br />

bezig met een kartonnen versie van de<br />

Triceratops, die bijvoorbeeld in een winkelcentrum<br />

in de wijk kan staan.”<br />

Triceratops horridus


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 41<br />

Met dit project brengen we de magie van twee werelden samen:<br />

die van de natuurhistorie en het lezen<br />

DOK wil meer dan alleen de dinosauriër<br />

tentoonstellen: de bibliotheek wil bij<br />

bezoekers ontwikkeling op zoveel mogelijk<br />

fronten stimuleren. Daarom worden<br />

kinderen aangemoedigd zich verder te<br />

verdiepen in dino’s en de prehistorie, onder<br />

meer met voorleesactiviteiten en een<br />

prentenboek van een bekende schrijver.<br />

Ook kan de jeugd skeletpuzzels leggen en<br />

wordt er op scholen aandacht besteed<br />

aan de prehistorie. Het doel: kinderen<br />

enthousiasmeren en laten weten dat lid<br />

worden van de bieb gratis is.<br />

Kostbaar skelet<br />

Zo’n kostbaar skelet, kan dat zomaar in de<br />

bibliotheek staan? Rijsdijk stelt ons gerust:<br />

“Er staan permanent vrijwilligers bij<br />

om bezoekers meer te vertellen over de<br />

dino en we zorgen er op allerlei manieren<br />

voor dat het skelet beschermd wordt.”<br />

DOK verwacht met het dinoproject<br />

grote hoeveelheden bezoekers naar de<br />

bibliotheek te trekken – vanuit de <strong>Delft</strong>se<br />

binnenstad en daarbuiten. Matteman en<br />

Rijsdijk hopen dan ook dat ondernemers<br />

in de stad willen aansluiten bij de campagne.<br />

“Tijdens Eurosonic Noorderslag in<br />

Groningen en het International Film Festival<br />

in Rotterdam doet de hele stad mee”,<br />

weet Matteman. “Op allerlei plekken worden<br />

films afgespeeld en staan er muziekoptredens<br />

gepland, en veel horecagelegenheden<br />

serveren een speciaal menu.<br />

Dat effect hopen wij met de Triceratops<br />

ook te bewerkstelligen. Hoe mooi zou het<br />

We willen met zoveel<br />

mogelijk partners optrekken<br />

om er een <strong>Delft</strong>s feest<br />

van te maken<br />

Yuri Matteman en Emmy Rijsdijk<br />

zijn als een van de bioscopen een Jurassic<br />

Park-marathon programmeert, als je bij<br />

de lokale uitbater dinoburgers kunt eten<br />

en botten kunt opgraven in de speeltuin?”<br />

Vat vol mysteries<br />

Ook een schrijfwedstrijd ligt voor de hand,<br />

filosofeert Rijsdijk. “Rond de dinokudde<br />

bestaan nog allerlei mysteries: waarom<br />

liggen de botten zo dicht bij elkaar? Hoe<br />

zijn de dinosauriërs precies overleden?<br />

Door deelnemers daarover te laten filosoferen,<br />

nodig je ze uit mee te denken over<br />

wetenschappelijke vragen waarop onderzoekers<br />

maar al te graag het antwoord<br />

willen weten. De VAK, centrum voor de<br />

kunsten, waarmee wij ons gebouw delen,<br />

denkt na over het organiseren van workshops<br />

en activiteiten rondom het thema.”<br />

De dag waarop de dino wordt opgezet, is<br />

alvast een groot evenement: daar mogen<br />

bezoekers gewoon bij aanwezig zijn. “Zulke<br />

momenten zijn prachtig voor onze stadsmarketing”,<br />

vertelt Matteman enthousiast.<br />

“We willen met zoveel mogelijk partners<br />

optrekken om er een echt <strong>Delft</strong>s feest van<br />

te maken.” •<br />

Samen met<br />

ondernemers<br />

DOK hoopt met partners in de hele<br />

stad op te trekken om van de komst<br />

van de Triceratops een zo groot<br />

mogelijk evenement te maken,<br />

waarvan iedereen profiteert. Iedere<br />

ondernemer met een idee mag<br />

zich melden, aldus Matteman. “Ook<br />

vrijwilligers zijn meer dan welkom.”


42 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Meedenken over een betere toekomst<br />

Netwerkontbijt <strong>Delft</strong>-West<br />

Sinds 2022 werkt <strong>Delft</strong> vanuit het programma Wij West aan een betere<br />

toekomst voor bewoners van de wijken Buitenhof, Voorhof en Tanthof-West. Het<br />

programmabureau Wij West werkt daarbij nauw samen met vele partijen in de stad en<br />

nodigt betrokken ondernemers uit om mee te denken.<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Tekst: Ans Meiborg | Foto: Ronald Speijer<br />

Bewoners van <strong>Delft</strong>-West hebben vaker<br />

problemen op het gebied van geld,<br />

gezondheid, veiligheid en wonen, vertelt<br />

Carmen Sjardijn, programmadirecteur Wij<br />

West. “Ze hebben minder kansen dan bewoners<br />

in andere wijken. Het programma<br />

Wij West is onderdeel van het Nationaal<br />

Programma Leefbaarheid en Veiligheid.<br />

Het zet zich de komende twintig jaar in<br />

voor een toekomst waarin alle bewoners<br />

van <strong>Delft</strong>-West kunnen meedoen en in<br />

staat zijn kansen te pakken en waarin,<br />

in het bijzonder, alle jongeren een goede<br />

start in het leven kunnen maken door hun<br />

talenten te ontdekken en te ontwikkelen.”<br />

Om deze ambitie te realiseren, werkt het<br />

programmabureau Wij West nauw samen<br />

met vele partijen in de stad: scholen,<br />

woningcorporaties, zorginstellingen,<br />

welzijnsorganisaties, organisaties in het<br />

veiligheidsdomein en de gemeente <strong>Delft</strong>.<br />

Netwerken en ontbijten<br />

Het programma Wij West vraagt van alle<br />

partners inlevingsvermogen, innovatiekracht,<br />

creativiteit en de bereidheid het<br />

af en toe over een andere boeg te gooien.<br />

Om deze samenwerking te stimuleren,<br />

organiseert het programmabureau elk<br />

kwartaal een netwerkontbijt voor directeuren<br />

en bestuurders van betrokken<br />

organisaties en de gemeente. Het doel is<br />

elkaar beter te leren kennen, inspiratie op<br />

te doen, kansen te verkennen en te kijken<br />

vanuit meerdere perspectieven, onder het<br />

genot van een broodje en drankje.<br />

Bij elke bijeenkomst nodigt het programmabureau<br />

een spreker uit. Tijdens de<br />

eerste bijeenkomst op 21 maart van dit<br />

jaar was Enno Zuidema, de regiobouwmeester<br />

bij Nationaal Coördinator Groningen,<br />

te gast. Hij deelde zijn inzichten<br />

en ervaringen over de versterkingsaanpak<br />

in het aardbevingsgebied Groningen.<br />

Sjardijn: “Weliswaar een andere, maar in<br />

essentie ook een sociale opgave, met veel<br />

verschillende perspectieven. Zijn verhaal<br />

bood waardevolle aanknopingspunten<br />

waarmee we in <strong>Delft</strong>-West ons voordeel<br />

kunnen doen.”<br />

Perspectief van ondernemers<br />

Ondernemers zijn ook onderdeel van<br />

de ontwikkelopgave van het Nationaal<br />

Programma Leefbaarheid en Veiligheid<br />

<strong>Delft</strong>-West. Sjardijn: “Daarom nodig ik<br />

maatschappelijk betrokken ondernemers<br />

van harte uit voor de ontbijtbijeenkomst<br />

op vrijdag 21 juni aanstaande.” •<br />

Locatie: PrO Grotius<br />

Tijdstip: 7.45 tot 9.30 uur<br />

Aanmelden: info@wijwestdelft.nl


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 43<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Lunchen bij Van der Valk Hotel <strong>Delft</strong> A4<br />

Stand van zaken<br />

Janelle Moerman en Magchelina van der Valk over de hoogte-<br />

en dieptepunten van hun grootscheepse bouwprojecten.


44 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

De Stand van Zaken<br />

Een compleet nieuw hotel laten verrijzen of een historisch monument ingrijpend verbouwen: het zijn twee uitdagende<br />

bouwprojecten waarvoor veel moed en uithoudingsvermogen nodig is. Magchelina van der Valk, mede-eigenaar<br />

van Van der Valk Hotel <strong>Delft</strong> A4 nodigde Janelle Moerman, directeur van Museum Prinsenhof <strong>Delft</strong>, uit voor een lunch<br />

om ervaringen uit te wisselen.<br />

Magchelina van der Valk | Museum Prinsenhof wordt in 2025 verbouwd.<br />

Hoe zie je die opgave?<br />

het functionele ontwerp gemaakt en mijn schoonmoeder Cécile en<br />

ik hebben het interieur voor onze rekening genomen.<br />

Tekst: Jan van der Mast | Foto’s: Sam Rentmneester<br />

Janelle Moerman | Het museum wordt voor het eerst in zeventig<br />

jaar verbouwd én vernieuwd. Zoiets doe je dus voor de komende<br />

generaties. Dat voelt als een grote verantwoordelijkheid. Het is<br />

vooral zaak om het goede te behouden en een paar ingrepen te<br />

doen om het museum toekomstbestendig te maken.<br />

MvdV | Een overeenkomst tussen onze opgaves is dat de gasten<br />

centraal staan maar bij jou - met al die partijen - was het proces<br />

een tandje complexer, lijkt me?<br />

JM | Ja, er zijn veel partijen bij dit bouwproject betrokken: de<br />

gemeente, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, noem maar op. Je<br />

bent dus continu in gesprek. Eigenlijk participeert de hele stad. Die<br />

kogelgaten van de moord op Willem van Oranjes zijn namelijk van<br />

iedereen. We hadden dus een breed draagvlak nodig.<br />

MvdV | Wist je toen je bij het museum begon dat een verbouwing<br />

noodzakelijk was?<br />

JM | Ja, toen ik in 2017 begon, maakte dat deel uit van mijn opdracht.<br />

Dat het zo ingrijpend en grootschalig zou zijn, besefte ik<br />

toen nog niet. Ik heb ooit een verbouwing gedaan in Voorburg, bij<br />

Hofwijck, maar dat was van op kleinere schaal. En jij?<br />

MvdV | Mijn man Rob en ik runden een hotel in Assen. Dat hebben<br />

we elf jaar lang gerenoveerd. We wilden graag iets nieuws beginnen.<br />

Dat kon omdat Rob een nazaat is van de daadwerkelijke oprichters.<br />

Dat is de voorwaarde: je moet in de bloedlijn zitten om een<br />

licentie aan te vragen. Dan begint het proces echt: de financiering<br />

op orde krijgen, grond werven, ga zo maar door. Bij een hotel heb<br />

je alle vrijheid om te maken<br />

wat je wilt. We begonnen<br />

met een interieurarchitect,<br />

maar dat werkt niet als je<br />

het project ontwikkelt en<br />

tegelijkertijd eindgebruiker<br />

bent. Functionaliteit heeft<br />

de hoogste prioriteit, daarna<br />

volgt vormgeving. Uiteindelijk<br />

hebben we het ontwerpproces<br />

zelf opgepakt. Rob heeft<br />

JM | Dat is bij ons inderdaad anders. Ons team werkte nauw samen<br />

met een projectarchitect. Samen ga je op zoek naar balans. Wat<br />

werkt? Hoe zijn de bezoekersstromen? Hoe willen we dat het eruit<br />

ziet? Je formuleert samen kernpunten, zoals elegantie en teruggaan<br />

naar de kloostertijd, maar de tentoonstellingsmakers moeten ook<br />

kunnen uitpakken. We hebben laatst geteld: we hebben meer dan<br />

vijftig deelprojecten gehad.<br />

MvdV | Ja, zo’n bouwtraject vraagt veel en is uiterst leerzaam. Dat<br />

realiseer je je pas midden in het proces. Ik heb echt weleens een<br />

traan gelaten. Niets gaat vanzelf. Af en toe moet je jezelf opnieuw<br />

uitvinden. Om dat vol te houden, is het belangrijk tussentijds successen<br />

te vieren. Dat zijn momenten waaraan je je kunt vasthouden.<br />

JM | Ik ben een optimistisch mens: ik zie altijd kansen en mogelijkheden.<br />

Dat is fijn, want je moet wel door al die fases heen. Je moet<br />

mensen laten meebewegen in het verhaal dat we willen vertellen.<br />

Daarvoor is draagvlak nodig.<br />

MvdV | Ik ben weleens op de zolder van het museum geweest. Dat<br />

was een eye-opener. Dan zie je dat er flink wat moet gebeuren.<br />

JM | Zo’n verbouwing is nodig om <strong>Delft</strong> verder te brengen. Een museum<br />

zorgt voor een stevige spin-off. Het levert de middenstand<br />

jaarlijks zo’n 5 à 6 miljoen euro op en de hotels zo’n 15.000 overnachtingen.<br />

Je moet mensen blij maken met een tentoonstelling,<br />

maar je moet er ook voor zorgen dat ze de stad in gaan. Het fijne is<br />

dat cultuurtoeristen iets meer geld hebben te besteden. Een goede<br />

culturele infrastructuur is dus belangrijk. Je hebt elkaar nodig. En jij?<br />

Hoe ben jij in <strong>Delft</strong> beland?<br />

MvdV | Van origine ben ik<br />

Rotterdamse, dus het voelt<br />

alsof ik ben teruggekeerd. Het<br />

hotel ligt officieel in Midden-<br />

Delfland, maar ook aan de<br />

rand van <strong>Delft</strong>. We schuren<br />

dus tegen twee gebieden aan.<br />

Het is uitdagend maar ook<br />

heel bevredigend om op deze


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 45<br />

De Stand<br />

van Zaken<br />

4 maart 2024<br />

plek iets van de grond af op te bouwen. Wellicht verbazen sommigen<br />

zich erover dat wij dit zo eigenhandig hebben aangepakt. Ik kom<br />

echter uit een echt ondernemersgezin en heb een achtergrond in<br />

hospitality en evenementenmanagement. Dan is het vanzelfsprekend<br />

om je bezig te houden met vragen als: Wat past bij ons? Welke<br />

sfeer willen we neerzetten?<br />

de verbouwing. Dat kan helaas<br />

niet anders: de restauratiewerkzaamheden<br />

en nieuwe klimaatinstallatie<br />

vragen nu eenmaal om<br />

veel tijd. Ons team moet ook op<br />

zoek naar een nieuwe werkplek.<br />

Lunchen<br />

bij Van der Valk<br />

--------------------------<br />

Eggs avocado Gepocheerd ei,<br />

avocado, spinazie, hollandaise<br />

op Engelse muffin<br />

Caesar salad Romainesla,<br />

kippendij, ei, parmezaan,<br />

croutons, ansjovis, Caesardressing<br />

JM | Daar heb ik gelukkig ook invloed op. Het is zo belangrijk: welke<br />

koers zet je uit? Je wilt uitstijgen boven je collega musea, want<br />

mensen kunnen naar heel veel musea gaan. Je kunt je bijvoobeeld<br />

onderscheiden met een pakkende tentoonstelling en goede programmering.<br />

MvdV | Dat geldt ook voor ons hotel. De keuzes die je maakt, moeten<br />

zo persoonlijk mogelijk zijn. Dan pas kunnen mensen de liefde<br />

voelen die je in het interieur, de gastvrijheid en het eten stopt. Het<br />

hele gevoel moet kloppen.<br />

JM | Dat was bij jullie heel spannend, want jullie begonnen bij nul.<br />

MvdV | Inderdaad, heel spannend. Drie jaar geleden hadden we<br />

nog niets. En nu? Nu hebben 140 mensen een baan in ons hotel en<br />

hebben al duizenden gasten hier overnacht en kennisgemaakt met<br />

onze gastvrijheid. Daar doe je het voor.<br />

JM | Ik kijk er ook naar uit om die totaalervaring straks weer te kunnen<br />

bieden. We sluiten in 2025 en blijven dan twee jaar dicht voor<br />

MvdV | Wat is de allergrootste<br />

uitdaging in deze fase?<br />

JM | De werving. En straks de<br />

nieuwe verhalen die we willen<br />

vertellen. Tussentijds moet het<br />

museum ook zichtbaar blijven.<br />

Daarom gaat onze collectie<br />

reizen en lopen de educatieve<br />

programma’s door. Natuurlijk ben ik weleens<br />

bezorgd of we de einddatum halen en of we binnen het budget<br />

blijven, maar gelukkig zijn er goede ervaringen van collega’s. Zo is bij<br />

het Mauritshuis de verbouwing uitstekend verlopen.<br />

MvdV | Waar ben je nu het meeste trots op?<br />

--------------------------<br />

Verse jus d’orange<br />

Espresso macchiato<br />

Koffie crème<br />

Spa blauw<br />

-------------------------<br />

Dank voor uw bestelling<br />

JM | Dat ons verhaal in <strong>Delft</strong> na de eerste hobbels uiteindelijk zo<br />

goed is geland. Het definitieve ontwerp wordt door iedereen omhelsd.<br />

Op 1 februari was het raadsbesluit: 33 voor, 1 tegen. Bij zo’n<br />

grote culturele investering is dat uitzonderlijk. •


46 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Coach helpt ondernemers hun plek vinden in het familiebedrijf<br />

Belemmerende<br />

patronen doorbreken<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Tekst: Ans Meiborg | Foto’s: Sam Rentmeester<br />

Voor ondernemers die dagelijks optrekken met hun partner, kind, broer of zus<br />

kan het lastig zijn om zakelijk en privé uit elkaar te houden. Het kan leiden tot<br />

moeizame besluitvorming, overbelasting en strubbelingen in de communicatie.<br />

Hoe doorbreek je die patronen? Ervaringsdeskundige José Flaton geeft tips.<br />

Flaton weet als geen ander hoe het er<br />

in een familiebedrijf aan toegaat. Zo’n<br />

twintig jaar geleden startte haar man Eric<br />

een makelaarskantoor. Ze besloot hem te<br />

helpen met de administratie, naast haar<br />

baan als leerkracht in het basisonderwijs.<br />

Het ging meteen erg goed met het bedrijf,<br />

tegenwoordig gevestigd in Pijnacker-Nootdorp.<br />

“We kregen het zo druk dat<br />

ik mijn baan als leerkracht vaarwel zei. Het<br />

bedrijf groeide gestaag, er kwam personeel<br />

en tegenwoordig werkt ook onze<br />

dochter Yentl in het bedrijf.”<br />

Voortdurende strijd<br />

Gaandeweg ging het echter schuren, vervolgt<br />

Flaton. “Eric en ik hadden voortdurend<br />

strijd over vrijwel alles, zelfs over de<br />

Onze dochters vroegen ons om tijdens<br />

het avondeten even niet over werk te praten<br />

kleur van het briefpapier. Thuis<br />

gingen die discussies gewoon<br />

door. Onze dochters vroegen<br />

ons om tijdens het avondeten<br />

even niet over werk te praten.”<br />

De vermoeidheid sloeg toe.<br />

“Ik dacht: ik start mijn eigen<br />

bedrijf, dan kan ik alles zelf<br />

bepalen. Ik begon administratieve ondersteuning<br />

te leveren aan ondernemers als<br />

personal assistent. Tegelijkertijd kon ik<br />

het familiebedrijf niet loslaten. Daardoor<br />

kreeg ik het extra druk. Ik kreeg het er<br />

benauwd van en stopte weer met mijn<br />

eigen bureau.”<br />

Zoektocht<br />

Flaton zocht jaren naar het antwoord op<br />

de vraag hoe ze die spanning en disbalans<br />

kon oplossen. Ze deed verschillende opleidingen<br />

in systemisch werken (zie kader),<br />

die haar uiteindelijk bewust maakten<br />

van onbewuste en soms belemmerende


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 47<br />

Systemisch werken<br />

Het gezin waarin je bent opgegroeid,<br />

de organisatie waar je werkt of de<br />

sportvereniging waar je als vrijwilliger actief<br />

bent: het zijn allemaal systemen waarin<br />

mensen op elkaar reageren en elkaar<br />

beïnvloeden. Elk systeem heeft zijn eigen<br />

dynamiek, die je onbewust kan beperken<br />

in je vrijheid van handelen. Inzicht in deze<br />

patronen en bewustwording van de rol die<br />

je daar zelf in speelt, geven ruimte om te<br />

veranderen.<br />

patronen. “Zo ontdekte ik dat ik graag de<br />

leidersrol pak. Als oudste dochter in het<br />

gezin voelde ik me verantwoordelijk voor<br />

mijn broertje en zusje en nam ik onbewust<br />

de moederrol op me. Als leerkracht<br />

startte ik voor de klas maar werd ik al snel<br />

intern begeleider. Als ik in het onderwijs<br />

was gebleven, had ik het misschien wel<br />

tot directeur geschopt. In ons bedrijf was<br />

Eric echter de leider. Ik probeerde hem<br />

onbewust van zijn plek te duwen door me<br />

overal mee te bemoeien. Daarmee veroorzaakte<br />

ik spanningen en ruis.”<br />

Verschillende rollen<br />

Door deze inzichten lukte het Flaton ook<br />

ook de strubbelingen met haar dochter<br />

Na een proces van bijna tien jaar heb ik<br />

eindelijk de plek ingenomen die het beste past<br />

beter te begrijpen. “Ik zei bijvoorbeeld<br />

tegen haar: misschien moet je je bureau<br />

ordenen, dan krijg je meer overzicht. Ze<br />

reageerde fel en vond dat ik me daar niet<br />

mee moest te bemoeien. Mijn reactie<br />

was: zou je ook zo reageren bij een andere<br />

werkgever? Later realiseerde ik me dat ik<br />

haar aansprak vanuit mijn rol als moeder.<br />

Tegen een andere werknemer zou ik het<br />

waarschijnlijk ook niet op die manier hebben<br />

gezegd. Dus was het logisch dat zij<br />

op mijn opmerking reageerde als dochter.<br />

Dat voortdurend schakelen tussen zakelijk<br />

en privé maakt het samenwerken in een<br />

familiebedrijf complex.”<br />

Schuldgevoel<br />

Misschien kan ik me beter terugtrekken<br />

uit het bedrijf, dacht Flaton op een<br />

gegeven moment. Dat bleek echter nog<br />

niet zo eenvoudig. “Als ik dat doe, zadel ik<br />

mijn man en mijn dochter op met extra<br />

werk. Wat als zij een burn-out krijgen? Dan<br />

is het mijn schuld. Dat vond ik egoïstisch<br />

en niet loyaal aan mijn familie. Het voelt<br />

toch anders om uit een familiebedrijf te<br />

stappen dan wanneer je je baan opzegt<br />

bij een werkgever.”<br />

Toch deed ze een stapje terug en startte<br />

twee jaar geleden parttime met Flaton<br />

Caoching, Training en Advies, waarbij ze<br />

ondernemers in familiebedrijven begeleidt.<br />

Ondernemers die voelen en weten<br />

dat er iets moet veranderen, maar niet<br />

weten hoe. Begin dit jaar nam ze de<br />

laatste stap en besloot het familiebedrijf<br />

helemaal los te laten. “Na een proces van<br />

bijna tien jaar heb ik eindelijk de plek ingenomen<br />

die het beste past: mede-eigenaar<br />

zijn, zonder dat ik me met de operationele<br />

gang van zaken bemoei. Dat geeft ruimte<br />

en voelt als een enorme opluchting, waardoor<br />

ik me volledig kan focussen op het<br />

coachen van andere ondernemers.” •<br />

Andere foto zoeken, deze is van ANP<br />

“Ik heb nu de ruimte<br />

Via WarmtelinQ?<br />

om me volledig te focussen<br />

op het coachen van<br />

andere ondernemers”


48 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Tekst: Kim Bakker | Illustratie: Geothermie <strong>Delft</strong><br />

Uitdagingen in de energietransitie<br />

Samen aan het<br />

warmtenet<br />

We willen niet langer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Een<br />

collectief en duurzaam warmtenet kan daarbij uitkomst bieden. Het<br />

aanleggen van zo’n warmtenet heeft nogal wat voeten in de aarde.<br />

Promovendi en alumni van de TU <strong>Delft</strong> zetten op een rij wat nodig is.<br />

Aan steeds meer buitenmuren van Nederlandse<br />

woningen hangt-ie: de buitenunit<br />

van de warmtepomp. Wie van het gas af<br />

wil, lijkt er niet aan te ontkomen. In de<br />

Eindhovense wijk Oude Gracht denken<br />

ze daar anders over, vertelt buurtbewoner<br />

Yolanda Knops, die aan de TU <strong>Delft</strong><br />

promoveerde als technisch natuurkundige<br />

en nu werkt bij ASML. Met vijf andere<br />

buurtbewoners onderzoekt ze hoe de<br />

buurt kan overstappen naar aardgasvrije<br />

warmte. “We onderzoeken of een collectief<br />

duurzaam warmtenet geschikt is voor<br />

onze wijk. Daarmee willen we voorkomen<br />

dat iedereen het wiel zelf moet uitvinden<br />

en individueel aan de warmtepomp gaat.”<br />

Lokaal opwekken<br />

Dat niet iedereen alles zelf hoeft uit te<br />

zoeken, is slechts één voordeel van collec-<br />

tieve warmtenetten, vertelt Arnoud van<br />

der Zee, programmamanager Energietransitie<br />

bij The Green Village, het fieldlab voor<br />

duurzame innovaties van de TU <strong>Delft</strong>.<br />

“Een ander voordeel is dat de warmte<br />

lokaal wordt opgewekt. De energiecrisis<br />

heeft laten zien dat we onafhankelijker<br />

willen zijn van buitenlandse energiebronnen.<br />

De overheid lijkt nu vooral te sturen<br />

op individuele verduurzaming, met subsidies<br />

voor warmtepompen en zonnepanelen.<br />

Op zich een goede zaak, maar zelfs<br />

met subsidies is individuele verduurzaming<br />

iets voor de lucky few. Een warmtenet<br />

aangelegd door een gemeentelijk<br />

energiebedrijf, waarbij bewoners pas bij<br />

gebruik betalen, is socialer en inclusiever.”<br />

Web van ingewikkeldheden<br />

Wie een warmtenet wil aanleggen, komt<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

echter terecht in een web van ingewikkeldheden,<br />

aldus Thijs de Booij, TU-alumnus<br />

en directeur van De WarmteTransitie-<br />

Makers. Zijn bureau begeleidt partijen,<br />

waaronder gemeenten, bij de energietransitie<br />

via een collectief warmtenet of<br />

individuele verduurzaming. “Als een warmtenet<br />

de beste oplossing blijkt, begeleiden<br />

we de aanpak. Dat betekent veel praten<br />

met bewoners, plannen schetsen, eventueel<br />

het oprichten van een warmtebedrijf<br />

of het organiseren van aanbestedingen<br />

en de technische uitvoering.” Om beter<br />

antwoord te kunnen geven op technische<br />

vragen, ging De WarmteTransitieMakers<br />

in 2021 een duurzame samenwerking aan<br />

met warmtenetontwikkelaar Greenvis.<br />

Verschillende bronnen<br />

Er bestaan verschillende warmtenetten,<br />

legt Greenvis-directeur Frits Verheij uit.<br />

Bij de conventionele hogetemperatuurwarmtenetten<br />

komt de restwarmte<br />

van elektriciteitscentrales waar aardgas<br />

wordt omgezet in elektriciteit. Hoewel<br />

dit duurzamer is dan een eigen cv-ketel,<br />

blijft aardgas de initiële bron. Nieuwe


Warmtenetten in <strong>Delft</strong><br />

delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 49<br />

WarmtelinQ (foto links) is een<br />

ondergrondse leiding waarmee restwarmte<br />

uit de Rotterdamse haven wordt gebruikt<br />

om huizen en bedrijven in Zuid-Holland te<br />

verwarmen. De leiding loopt via Vlaardingen,<br />

<strong>Delft</strong> en Rijswijk naar Den Haag en Leiden.<br />

Er wordt onderzocht of <strong>Delft</strong> in de toekomst<br />

een aansluiting krijgt.<br />

Geothermie <strong>Delft</strong> is een aardwarmtebron<br />

op de TU <strong>Delft</strong> Campus (illustratie onder).<br />

Deze bron gaat mogelijk de campus en<br />

huizen in Voorhof en Buitenhof in <strong>Delft</strong><br />

van aardwarmte voorzien. Geothermie<br />

<strong>Delft</strong> is een samenwerking tussen de<br />

TU <strong>Delft</strong>, Aardyn, EBN en Shell. Het<br />

aardwarmteproject op de campus is<br />

bovendien gekoppeld aan een groot<br />

wetenschappelijk onderzoeksprogramma<br />

van TU <strong>Delft</strong>, gericht op het veilig en<br />

verantwoord opschalen van geothermie als<br />

schone energiebron.<br />

water geschikt te maken voor douchen<br />

en drinken. Dat moet namelijk op hogere<br />

temperatuur verwarmd worden om de<br />

legionellabacterie geen kans te geven. In<br />

Nederland is 60 procent van de woningen<br />

geschikt voor zo’n lagetemperatuurwarmtenet.<br />

Koudevraag<br />

Om echt voorbereid te zijn op de toekomst,<br />

moet volgens Ivo Pothof ook<br />

rekening worden gehouden met de koudevraag.<br />

Pothof is als gastonderzoeker<br />

betrokken bij het nationale onderzoeksprogramma<br />

Warming Up, onder leiding<br />

van TNO en Deltares. Pothof: “We weten<br />

zeker dat het warmer gaat worden. Je wilt<br />

voorkomen dat iedereen massaal airco’s<br />

aanschaft, want die slurpen elektriciteit<br />

en warmen de buitenlucht nog meer op.<br />

Een lagetemperatuurwarmtekoudenet<br />

van maximaal 20 graden kan woningen<br />

efficiënt verwarmen én koelen. Voor de<br />

verwarming en het tapwater zijn dan wel<br />

warmtepompen in de woningen nodig.”<br />

Green Village. “Gemeenten gaan pas over<br />

tot een warmtenet als er een bepaald<br />

percentage huishoudens meedoet. Maar<br />

die huishoudens komen niet vanzelf aanwaaien.”<br />

Hij juicht een bottom-upaanpak<br />

zoals in Eindhoven dan ook toe. “Wachten<br />

tot er van bovenaf plannen worden<br />

gemaakt, duurt te lang.”<br />

Dus is de centrale vraag: hoe enthousiasmeer<br />

je bewoners? “Het helpt als een<br />

warmtenetproject lokaal georganiseerd<br />

is door de gemeente of een energiecoöperatie,<br />

zegt De Booij. “Dat wekt vertrouwen.”<br />

In Eindhoven heeft de gemeente<br />

een draagvlak van 70 procent als<br />

voorwaarde gesteld, vertelt Knops. De betrokkenheid<br />

in de buurt viel haar erg mee.<br />

“Op de eerste bewonersavond kwam al<br />

bijna 30 procent van de buurt opdagen.<br />

Nu is het zaak om dat enthousiasme vast<br />

te houden tot alle onderzoeken achter<br />

de rug zijn, de participatie op peil is, de<br />

financiering rond en alle seinen vanuit de<br />

gemeente op groen staan.” In 2030 is de<br />

wijk van het gas af, hoopt ze.<br />

warmtenetten maken vaak gebruik van<br />

restwarmte van industriële bedrijven<br />

of data-centra. Zo wordt een aantal<br />

Groningse wijken sinds kort verwarmd<br />

met restwarmte van QTS Data<br />

Centers. “Restwarmte uit<br />

deze bronnen is geschikt<br />

voor een warmtenet van<br />

maximaal 70 graden, een<br />

zogenaamd middentemperatuurwarmtenet”,<br />

vertelt<br />

Verheij. “Zo’n 95 procent van<br />

de Nederlandse woningen<br />

is daarop toegerust. Maar de<br />

bron moet wel in de buurt zijn,<br />

omdat er anders onderweg te<br />

veel warmte verloren gaat.”<br />

Een andere optie is een lagetemperatuurwarmtenet<br />

met water van<br />

maximaal 55 graden, opgewekt<br />

via geothermie, aquathermie<br />

en riothermie, warmte opgewekt<br />

uit respectievelijk<br />

de grond, oppervlaktewater<br />

of afvalwater. Er is<br />

dan nog wel een kleine<br />

warmtepomp nodig om het<br />

Bottom-upaanpak<br />

Vooralsnog lopen echter veel warmtenetprojecten<br />

vast, ziet Van der Zee van The<br />

Meer urgentie<br />

Dat moet sneller, denkt Pothof. “Want<br />

ondertussen zet iedereen die het kan betalen,<br />

warmtepompen en airco’s neer. Dat<br />

leidt tot een veel grotere belasting van<br />

het elektriciteitsnet dan een collectieve<br />

aanpak. In de winter lopen we daarmee<br />

het risico dat het stroomnet platgaat.”<br />

Daarnaast wordt de <strong>business</strong>case voor<br />

warmtenetten problematischer<br />

naarmate meer mensen<br />

individueel maatregelen<br />

nemen. De overheid moet<br />

dus veel sneller handelen.<br />

“Ministeries realiseren zich te<br />

weinig dat door hun trage besluitvorming<br />

het draagvlak voor<br />

warmtenetten uitgehold raakt,<br />

met als gevolg dat de energietransitie<br />

alleen maar duurder wordt.”<br />

Dit is een bewerkte versie<br />

van een artikel dat eerder<br />

verscheen in <strong>Delft</strong> Matters, het<br />

wetenschappelijk magazine van<br />

de TU <strong>Delft</strong> dat twee keer per<br />

jaar verschijnt.<br />

Foto: WarmtelinQ


50 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Kabeldistrict<br />

Bedrijvigheid<br />

in voormalige<br />

fabriekshallen<br />

Op het terrein van de voormalige<br />

Nederlandse Kabelfabriek aan de<br />

Schieoevers bevinden zich diverse<br />

werkplaatsen en kantoorunits die ruimte<br />

bieden aan zo’n honderd ondernemers.<br />

In een van de fabriekshallen aan de<br />

voorzijde van Kabeldistrict is het KD Lab<br />

gecreëerd. Een broedplaats voor hightech<br />

maakbedrijven waar start-ups en scale-ups<br />

terecht kunnen voor de ontwikkeling en<br />

productie van hun innovaties.<br />

Het KD Lab bestaat uit twintig bedrijfsunits<br />

en biedt ruimte aan tien huurders. Er is<br />

een gemeenschappelijke keuken en er zijn<br />

verschillende vergaderruimtes. Verspreid<br />

door het gebouw zijn plekken waar je kunt<br />

samenwerken of overleggen met collega’s<br />

of klanten.<br />

Ondernemers in Kabeldistrict en het<br />

KD Lab waarderen de rauwe, industriële<br />

uitstraling en de flexibele mogelijkheden<br />

die deze locatie biedt. We vroegen drie van<br />

hen naar hun ervaringen.<br />

Ad Maas<br />

SPECTRAL Industries<br />

Even voorstellen “Ik ben van oorsprong natuurkundige<br />

en heb mij gespecialiseerd in optische technologie. Mijn<br />

carrière begon bij de vliegtuigfabriek van Fokker Aircraft.<br />

Daarna ben ik zo’n zeventien jaar actief geweest in de<br />

ruimtevaart, vooral met optische sensoren. Dat was<br />

uiteindelijk de inspiratie voor SPECTRAL. Dat bedrijf heb ik<br />

samen met Marijn Sandtke in 2015 opgericht.”<br />

Waarom dit pand? “Al snel sloten meer mensen zich bij<br />

ons aan en moesten we op zoek naar een nieuw pand in<br />

<strong>Delft</strong>. Ons werk heeft ruimte nodig en is soms luidruchtig.<br />

Dat past simpelweg niet bij een een kantoorpand. Wat<br />

ons aansprak in het KD Lab was het ruwe karakter en de<br />

mogelijkheid tot veel ruimte: we hebben een kantoor, een<br />

lab en nog twee ruimtes van 125 en 300 vierkante meter.”<br />

Toekomst “We hebben een specifieke focus qua technologie:<br />

een lasergebaseerde sensor die materialen contactloos<br />

analyseert. We vallen op in sectoren als de mijnbouw<br />

en recycling. In de toekomst gaan we ons naast projecten<br />

meer richten op productontwikkeling. Daar zit de<br />

vraag en onze groei. Ook willen we impact maken<br />

met energiebesparende oplossingen.” •


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 51<br />

Sander ter Steege<br />

Even voorstellen “Na een carrière in de IT heb ik in 2012<br />

Bouldercentrum <strong>Delft</strong>s Bleau opgericht. Van de ene op<br />

de andere dag besloot ik mijn lopende interim-opdracht<br />

bij een opdrachtgever niet te verlengen. De klimsport<br />

is mijn grote passie en met het centrum maak ik mijn<br />

droom waar. Het blijft bijzonder om elke dag tweehonderd<br />

bezoekers over de vloer te hebben.”<br />

Waarom dit pand? “Ik ging op zoek naar een geschikte<br />

locatie met de juiste hoogte voor het bouldercentrum. In<br />

die zoektocht sprak ik met diverse lokale ondernemers en<br />

de beheerder van dit pand. De historie en het industriële<br />

aspect speelden een grote rol bij mijn keuze. Destijds was<br />

dit ook het eerste bouldercentrum in de Randstad. Ik trok<br />

daarmee veel mensen naar <strong>Delft</strong>.”<br />

Toekomst “Prioriteit nummer één is meer ruimte. Het<br />

Nederlandse team traint hier drie keer per week en die wil<br />

ik meer trainingsfaciliteiten aanbieden. Maar ook alle andere<br />

sporters wil ik volledig bedienen. De mogelijkheden<br />

hier zijn al een keer besproken, en één ding is zeker:<br />

Even voorstellen “Samen met Sal Jua Bosman en<br />

Paulianne Brouwer ben ik <strong>Delft</strong> Circuits gestart: een bedrijf<br />

dat kabels voor kwantumcomputers maakt. Het bedrijf<br />

is ontstaan uit frustratie over het gebrek aan specifieke<br />

kwantumhardware. Inmiddels werken zo’n veertig collega’s<br />

bij <strong>Delft</strong> Circuits en ondersteunen we het werk van<br />

kwantumkenners wereldwijd.”<br />

Waarom dit pand? “We zijn gestart in het natuurkundegebouw<br />

van de TU <strong>Delft</strong>. Naast het <strong>Delft</strong>echpark was het<br />

KD Lab een optie voor onze uitbreiding. Hier brengen we<br />

nu onze combinatie van productie en verkoop onder. Wij<br />

hebben zware machines, een grote energievraag en veel<br />

ruimte nodig. Bij het KD Lab wordt goed meegedacht met<br />

de huurder. Zo kunnen we blijven bouwen en ontwikkelen<br />

aan ons bedrijf.”<br />

Daan Kuitenbrouwer<br />

<strong>Delft</strong>s Bleau<br />

<strong>Delft</strong> Circuits<br />

Toekomst “We blijven in gesprek met het team van KD<br />

Lab over de toekomstplannen. We willen graag in <strong>Delft</strong><br />

blijven. Deze stad is ook de broedplaats voor de kwan-<br />

<strong>Delft</strong>s Bleau moet wel in <strong>Delft</strong> blijven.” •<br />

tumtechnologie. Er is veel vraag naar onze kabels en<br />

die vraag blijft alleen maar groeien. Daarnaast<br />

investeren we in nieuwe machines en daar<br />

is weer meer ruimte voor nodig.” •


52 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Studenten brengen eigen voedingsproducten op de markt<br />

Jong ondernemerschap<br />

smaakt naar meer<br />

Stel je voor: al tijdens je opleiding krijg je een idee voor een waanzinnig goed product,<br />

dat je vervolgens met succes op de markt weet te brengen. Het overkwam meerdere<br />

studenten van de opleiding Food Commerce & Technology van hogeschool Inholland.<br />

Inmiddels durven zij voorzichtig vooruit te blikken naar wat de toekomst hen kan brengen.<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Tekst: Anne Louïse van den Dool | Foto’s: Aangeleverd door geïnterviewden<br />

Waar schoolprojecten al niet toe kunnen<br />

leiden: voor Willemijn ten Hoor, Mariël<br />

Desloover en Boyd Huibregtse betekenden<br />

ze de start van een leven als<br />

ondernemer. Zo raakten ze tijdens hun<br />

opleiding aan hogeschool Inholland<br />

begeesterd door een idee. Voor Ten Hoor<br />

en haar compagnon Kirsten van <strong>Delft</strong>,<br />

was dat de wens om saucijzenbroodjes<br />

te maken met wilde ganzen, resulterend<br />

in Saucijs UNIQ. Desloover startte met<br />

Bonborange, waarmee ze samen met haar<br />

compagnons Mylène Lesscher en Anique<br />

van Tol bonbons van sinaasappelschillen<br />

produceert. Huibregtse zit weliswaar nog<br />

in zijn vierde jaar, maar gooit al hoge ogen<br />

met De Bierklas, dat bier produceert dat<br />

inmiddels is opgenomen in het cateringassortiment<br />

van de hogeschool.<br />

Reststromen<br />

Bij twee bedrijven speelt duurzaamheid<br />

een belangrijke rol: reststromen worden<br />

omgezet in een eetbaar product.<br />

In het geval van Bonborange kwam dat<br />

idee regelrecht uit de praktijk, vertelt<br />

Desloover. “Bij mijn horecabaan gooide<br />

ik aan het einde van mijn shift vaak hele<br />

zakken sinaasappelschillen weg. Wat zou<br />

ik daarvan kunnen maken, vroeg ik me af.<br />

De combinatie met chocola was voor mij<br />

heel vanzelfsprekend.”<br />

Ook Ten Hoor kreeg een van de ingrediënten<br />

voor haar product min of meer<br />

aangereikt. “Ik werd benaderd door een<br />

ondernemer die een vriezer vol ganzen<br />

Als eigenaar van het product moet je altijd aan de leiding blijven


Mylène Lesscher, Anique van Tol en<br />

Mariël Desloover<br />

delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 53<br />

overhad. Als ik wist wat ik ermee wilde,<br />

mocht ik ze gratis en voor niets hebben.<br />

Omdat mensen gans eten vaak spannend<br />

vinden, leek het me een goed idee het<br />

vlees te verpakken in kleine hoeveelheden,<br />

in een vorm waarin mensen het<br />

durven te proberen.”<br />

Huibregtse ging van start dankzij een<br />

enthousiaste docent, die wel iets zag in<br />

het idee om niet alleen zelf bier te brouwen,<br />

maar consumenten ook te onderwijzen<br />

over het maakproces. Het product<br />

blijkt gewild: al voor zijn afstuderen heeft<br />

hij samen met zijn drie compagnons een<br />

trouw klantenbestand opgebouwd.<br />

Duwtjes in de rug<br />

De studenten kregen al snel tekenen dat<br />

ze goed bezig waren: Bonborange en<br />

Saucijs UNIQ vielen beide kort na oprichting<br />

in de Inholland-prijzen. “Die erkenning<br />

hadden we op dat moment hard nodig”,<br />

blikt Ten Hoor terug. “Wanneer je net met<br />

een eigen onderneming begint, zijn alle<br />

duwtjes in de rug meer dan welkom.”<br />

Huibregtse herkent de onzekerheid van<br />

het prille ondernemerschap. “Je hebt<br />

behoorlijk wat ballen nodig om linksaf<br />

te gaan wanneer anderen roepen dat je<br />

rechtsaf moet. Inmiddels weet ik: als je<br />

uitstraalt dat iets gaat werken, is de kans<br />

groter dat het ook lukt.”<br />

Als je uitstraalt dat iets gaat werken,<br />

is de kans groter dat het ook lukt<br />

Ondernemerslessen<br />

De jonge ondernemers zijn stuk voor stuk<br />

gemotiveerd om hun onderneming te<br />

laten slagen – en dat is ook hard nodig,<br />

weten ze inmiddels. “Je moet altijd<br />

minstens één keer een grote fout maken<br />

voordat het goed gaat”, aldus Ten Hoor,<br />

“Zelf hebben we eens een hoop vlees<br />

moeten weggooien omdat er vermalen<br />

kogels doorheen bleken te zitten. Achteraf<br />

hadden we beter moeten communiceren<br />

met de verschillende partijen die bij de<br />

verwerking van het vlees betrokken waren.<br />

Dat was een wijze les: als eigenaar van het<br />

Willemijn ten Hoor en Kirsten van <strong>Delft</strong><br />

product moet je altijd aan de leiding blijven<br />

en het product toegankelijk houden”<br />

Ook het gesprek met de klant is voor alle<br />

ondernemers belangrijk. Desloover: “Als je<br />

product goed in de markt lijkt te liggen,<br />

moet je blijven nagaan: is dit nog steeds<br />

wat men wil? Maar ook: welke kant willen<br />

we zelf op groeien?”<br />

Inkomen versus passie<br />

Voor zulke toekomstplannen lijkt het<br />

misschien nog vroeg, maar de kersverse<br />

ondernemers hebben er zeker al ideeën<br />

over. Zo moet De Bierklas over vijf jaar<br />

leverancier worden van hét speciaalbiertje<br />

dat bij studentenverenigingen wordt<br />

geschonken.<br />

Aan de andere kant geeft Huibregtse<br />

eerlijk toe dat zo’n ambitie best uitdagend<br />

is. “We staan aan het begin van onze<br />

onderneming en zijn ook veel bezig met<br />

de vraag of we allemaal wel dezelfde kant<br />

op willen en gemotiveerd genoeg zijn om<br />

dit naast werk of studie te blijven doen.”<br />

Want laten we dat vooral niet vergeten:<br />

zelf saucijzenbroodjes of bonbons maken<br />

levert nog geen fulltimesalaris op. •<br />

Boyd Huibregtse


54 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Museum voor <strong>Delft</strong>s beroemdste sociaal ondernemer<br />

Bouwen aan een betere wereld<br />

Het kan geen <strong>Delft</strong>enaar ontgaan zijn: al een aantal jaar liggen er plannen voor een museum<br />

over de <strong>Delft</strong>se rasondernemer Jacques van Marken. De zoektocht naar een passende vorm<br />

is volop gaande. Daarin krijgt ook de hedendaagse <strong>Delft</strong>se sociaal ondernemer een plaats.<br />

Een gesprek met Lucas van Wees (foto rechts), voorzitter van de stichting die zich bezighoudt<br />

met het levend houden van het gedachtegoed van Van Marken en zijn vrouw Agneta Matthes.<br />

D E N K E N<br />

THEMA<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

Tekst: Anne Louïse van den Dool | Foto: Beeldarchief NG&SF/DSM, Stadsarchief <strong>Delft</strong><br />

Van Wees herinnert zich het moment<br />

waarop het idee voor een museum indaalde<br />

nog goed. Van Marken, die in 1869 de<br />

Nederlandse Gist & Spiritusfabriek (NG&SF)<br />

oprichtte, werd in 2019 in het oude<br />

hoofdkantoor van NG&SF geëerd met een<br />

goedlopende tentoonstelling. Min of meer<br />

tegelijk bracht schrijver Jan van der Mast<br />

een biografie over de <strong>Delft</strong>se ondernemer<br />

uit, die ook enthousiast ontvangen werd.<br />

Het was voor Van Wees duidelijk: Van<br />

Marken verdiende een eigen museum.<br />

Als sociaal ondernemer zette hij zich<br />

in voor een betere wereld, onder meer<br />

door voor zijn werknemers een complete<br />

woonwijk te bouwen: het Agnetapark.<br />

Ook op andere plekken in <strong>Delft</strong> zijn nog<br />

sporen van Van Marken te vinden: van<br />

zijn graf op begraafplaats Jaffa tot de<br />

fabrieken van DSM, inmiddels opgegaan<br />

in dsm-firmenich.<br />

Bloeiende museumsector<br />

Hoe begin je een museum? Daarvoor<br />

werd de hulp ingeroepen van Marco van<br />

Vulpen van onderzoeksbureau BMC. Hij<br />

becijferde dat een Van Marken-museum<br />

zo’n 40.000 bezoekers per jaar zou kunnen<br />

trekken. “De Nederlandse museumsector<br />

is gezond”, weet Van Vulpen. “<strong>Delft</strong><br />

trekt met haar bloeiende toeristische sector<br />

een hoop mensen die in het verhaal<br />

van Van Marken geïnteresseerd zouden<br />

kunnen zijn.”<br />

Als voorbeeld diende onder meer het<br />

museumcomplex voor de heer Lever, medeoprichter<br />

van Unilever, in Liverpool: ook<br />

een sociaal ondernemer die zijn sporen<br />

in een stad heeft nagelaten. In Nederland<br />

<strong>Delft</strong> trekt met haar bloeiende toeristische sector een hoop mensen<br />

die in het verhaal van Van Marken geïnteresseerd zouden kunnen zijn


Harmoniekapel in de eerste<br />

muziektent in het Agnetapark,<br />

voor de werknemers van<br />

de bedrijven van Van Marken<br />

delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 55<br />

We willen ondernemers met elkaar in contact brengen,<br />

met Van Markens gedachtegoed als sociaal ondernemer als verbindende factor<br />

werd onder andere gekeken naar het<br />

Biesboschmuseum in Werkendam, waar je<br />

geschiedenis van de omgeving tot je kunt<br />

nemen en vervolgens naar buiten kunt.<br />

Strategische heroriëntatie<br />

De stichting Museum Van Marken had<br />

haar zinnen gezet op het Taplokaal, onderdeel<br />

van de oude gist- en spiritusfabriek<br />

grenzend aan het Agnetapark, aan de<br />

rand van de binnenstad, goed bereikbaar<br />

met het openbaar vervoer. Helaas waren<br />

de belangrijkste partners, de gemeente<br />

en dsm-firmenich, niet direct enthousiast.<br />

Beide hadden geen ruimte voor een<br />

financiële investering. Bovendien bevindt<br />

het pand zich op het bedrijventerrein van<br />

dsm-firmenich – geen passende plek voor<br />

museumbezoekers.<br />

Het was tijd voor een strategische heroriëntatie,<br />

vertelt Van Vulpen. “We riepen<br />

de hulp in van experts en organiseerden<br />

discussiebijeenkomsten. We zochten naar<br />

andere vormen voor het museum: het kon<br />

bijvoorbeeld ook een bezoekerscentrum,<br />

pop-up museum of digitaal platform<br />

worden. Het is tenslotte niet alleen de<br />

bedoeling dat je de geschiedenis van Van<br />

Marken tot je neemt, maar ook plekken in<br />

de stad bezoekt.”<br />

Eerst wat, dan hoe<br />

Een opmerking die inzicht gaf, kwam van<br />

Wim Pijbes, voormalig directeur van het<br />

Rijksmuseum, herinnert Van Wees zich.<br />

“We richtten ons al te veel op het hoe, terwijl<br />

we eerst nog keuzes moesten maken<br />

over het wat. Welk verhaal willen we precies<br />

vertellen? Van Marken is een symbool<br />

voor sociaal ondernemerschap, innovatie<br />

en stadsontwikkeling. Hij bouwde aan een<br />

betere wereld.” Dat impactvolle ondernemen<br />

is tegenwoordig populairder dan<br />

ooit. Een brug naar de dagelijkse realiteit<br />

van <strong>Delft</strong>se ondernemers lag dus voor de<br />

hand. Zo ontstond het idee voor nieuwe<br />

vormen van programmering, zoals een<br />

Van Marken-ondernemersprijs en -lezing.<br />

“We willen ondernemers met elkaar in<br />

contact brengen, met zijn gedachtegoed<br />

als sociaal ondernemer als verbindende<br />

factor.”<br />

Landelijke aanpak<br />

Een fysiek museum zit er voorlopig niet<br />

in: daarvoor is in <strong>Delft</strong> niet genoeg geld<br />

beschikbaar. Daarom is een landelijke<br />

aanpak nodig, beseft Van Wees. “Van Marken<br />

valt te plaatsen in de bredere context<br />

van de aartsvaders van de Nederlandse<br />

industrie: de oprichters van grote bedrijven<br />

als KLM, Philips en Shell, die de Nederlandse<br />

economie met grote sprongen<br />

vooruit hielpen. Door dat grotere verhaal<br />

te vertellen, hopen we een breder publiek<br />

aan te spreken.”<br />

De strategische heroriëntatie richt zich<br />

daarom op een verdere samenwerking<br />

met partijen in <strong>Delft</strong> en activiteiten om<br />

het erfgoed en gedachtegoed van de Van<br />

Markens levend te houden. “We verheugen<br />

ons erop om de komende jaren te<br />

Club Van Marken<br />

Voor bedrijven die de plannen van<br />

Museum Van Marken steunen,<br />

is er de Club Van Marken. Op<br />

dit moment zijn al tien zakelijke<br />

vrienden en 250 particuliere<br />

vrienden aan het project<br />

verbonden. Zij zetten zich graag<br />

in voor de verspreiding van het<br />

gedachtegoed van de <strong>Delft</strong>se<br />

ondernemer.<br />

bouwen aan een vorm waarin we het<br />

verhaal van Van Marken in al zijn facetten<br />

kunnen vertellen”, besluit Van Wees.<br />

“Hopelijk maken we daarmee de weg vrij<br />

voor een eigen museum zoals we dat in<br />

optima forma voor ons zien.” •<br />

Dit artikel is mede mogelijk gemaakt dankzij:<br />

onderzoeker Marco van Vulpen van BMC,<br />

dsm ­firmenich, Kunstwacht, EBH Legal,<br />

Joh. van Buuren en Zn. en Breedband <strong>Delft</strong>.<br />

Foto: Ronald Speijer


56 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

•Binnenkort<br />

4 april<br />

Ronald McDonald<br />

Business Breakfast Club<br />

<strong>Delft</strong>-Westland<br />

Maandelijks ontbijten op wisselende<br />

locaties, die worden aangeboden door de<br />

leden of de locatie zelf.<br />

Nieuwe Kerk 08.00 – 09.30 uur<br />

Gratis na aanmelding<br />

kinderfonds.nl/huis-den-haag/<br />

agenda-bbc-delft-westland<br />

8 april<br />

15e <strong>Delft</strong>se Beursvloer<br />

Op de <strong>Delft</strong>se Beursvloer worden<br />

vragen van stichtingen en<br />

verenigingen samengebracht met<br />

aanbod van ondernemers. Zij helpen<br />

maatschappelijke organisaties in ruil voor<br />

een realistische tegenprestatie.<br />

Festo 16.00 - 19.30 uur<br />

Gratis na aanmelding<br />

delftseuitdaging.nl<br />

10 april<br />

Dea Dia<br />

Ondernemerskoffie<br />

Wilt u vragen stellen aan andere ondernemers,<br />

kennis delen of klankborden over<br />

uw doelen of acties? Dat kan elke tweede<br />

woensdag van de maand bij Dea Dia.<br />

WestCord Hotel<br />

Gratis<br />

deadia.net<br />

09.00 – 10.30 uur<br />

18 april<br />

Backstagetour<br />

Feel Good Radio<br />

Een exclusief kijkje achter de schermen<br />

bij Feel Good Radio in Rijswijk: ontmoet<br />

makers en ontdek hoe een radioprogramma<br />

tot stand komt.<br />

Feel Good Radio 16.00 uur<br />

Gratis na aanmelding<br />

delft.<strong>business</strong><br />

15 mei<br />

Netwerkdiner<br />

Bites & Business<br />

Elkaar leren kennen, elkaar inspireren en<br />

elkaar actief verder helpen: dat is het<br />

netwerkdiner bij Bites & Business.<br />

Il Tartufo 18.30 – 22.00 uur<br />

Gratis kennismaken, daarna<br />

lidmaatschap<br />

bitesen<strong>business</strong>.nl<br />

27 mei<br />

Masterclass<br />

Groei & Bloei in bedrijf<br />

Ondernemer Floris Koumans vertelt<br />

in deze masterclass over het belang<br />

van betekenisvol ondernemen en de<br />

toegevoegde waarde die dit biedt.<br />

n.t.b. 15.30 – 19.30 uur<br />

Gratis na aanmelding<br />

groeienbloei.org<br />

21 juni<br />

Netwerkontbijt<br />

<strong>Delft</strong>-West<br />

Programmabureau Wij West nodigt<br />

directeuren van maatschappelijke<br />

organisaties en ondernemers uit om mee<br />

te denken over verbeteringen in<br />

<strong>Delft</strong>-West.<br />

PrO Grotius 07.45 - 09.30 uur<br />

Gratis na aanmelding<br />

info@wijwestdelft.nl<br />

27 juni<br />

Lancering<br />

<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> #30<br />

De zomereditie van <strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> wordt<br />

gelanceerd in de Oude Kerk in <strong>Delft</strong>.<br />

Oude Kerk 17.00 uur<br />

Gratis na aanmelding<br />

delft.<strong>business</strong><br />

2 juli<br />

Lancering<br />

Rijswijk.<strong>business</strong> #12<br />

De lancering vindt plaats tijdens het<br />

Zomerontbijt van ondernemersvereniging<br />

Bedrijven Belangen Rijswijk (BBR).<br />

IW Zuid-Holland n.t.b.<br />

Gratis na aanmelding<br />

delft.<strong>business</strong><br />

Meer evenementen<br />

en actuele informatie op<br />

delft.<strong>business</strong>/<br />

<strong>business</strong>agenda


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 57<br />

THEMA<br />

D E N K E N<br />

, D O E N<br />

, D U R V E N<br />

‘Laten we de kans grijpen om<br />

iets neer te zetten met een grote<br />

impact op de economie en<br />

sociale cohesie van de stad’<br />

Doorgaan met verouderd theater<br />

is geen optie<br />

Hoogste tijd<br />

voor vernieuwing<br />

Foto: Sam Rentmeester<br />

57


58 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Theater de Veste, bijna dertig jaar oud, vertoont functionele<br />

gebreken en is te klein voor <strong>Delft</strong>. Het gebouw is niet<br />

toekomstbestendig en biedt onvoldoende faciliteiten voor een<br />

gevarieerd aanbod van podiumkunsten. Directeur Marijtje Pronk vertelt<br />

over een nieuw, multifunctioneel theater, dat grote impact kan hebben<br />

op de economie en de sociale cohesie van de stad. Bovendien biedt dit<br />

kansen voor <strong>Delft</strong> om zich te onderscheiden.<br />

Al vier jaar geleden bevestigde onafhankelijk<br />

onderzoek in opdracht van de<br />

Gemeente dat er werk aan de winkel<br />

was, vertelt Pronk. “Ons theater heeft<br />

slechts één zaal met een capaciteit van<br />

500 stoelen. Op een stad van nagenoeg<br />

110.000 inwoners, met de ambitie om te<br />

groeien naar 120.000 inwoners in 2040,<br />

is dat veel te weinig. “Onze capaciteit is<br />

vergelijkbaar met een kleine provinciestad<br />

als Delfzijl of Heerhugowaard, terwijl<br />

die aanzienlijk minder inwoners hebben.<br />

Dat is een treurig gegeven. Steden van<br />

vergelijkbare omvang en karakter, zoals<br />

Dordrecht, Alkmaar of Zwolle, beschikken<br />

over theaters met minstens 700 of 800<br />

stoelen en minimaal twee zalen. Dat is<br />

met reden.”<br />

resulteert in zeer hoge jaarlijkse onderhoudslasten<br />

en uiteenlopende functionele<br />

gebreken. Pronk: “Het toneel in de<br />

theaterzaal is te klein, waardoor grotere<br />

producties hier niet uitgevoerd kunnen<br />

worden. Er is geluidslekkage tussen de<br />

ruimtes. De toegankelijkheid is onvoldoende<br />

door de trappen in het gebouw,<br />

ook in de theaterzaal, terwijl liften ontbreken.<br />

We krijgen daar veel klachten over en<br />

die begrijp ik heel goed. Daarbij is de indeling<br />

van het gebouw gebrekkig en biedt<br />

de foyer onvoldoende ruimte bij de veelal<br />

uitverkochte voorstellingen. Last but not<br />

least ontbreekt een aircosysteem. Met<br />

de klimaatverandering wordt de periode<br />

waarin we voorstellingen kunnen presenteren<br />

daardoor steeds korter. Daarnaast<br />

missen we een tweede zaal met een<br />

vlakke vloer en een uitschuifbaar podium<br />

waar onder andere popconcerten, dance,<br />

theater en festival-achtige voorstellingen<br />

kunnen plaatsvinden. Voorstellingen<br />

gericht op een jonger publiek in de leeftijd<br />

16 tot 30 jaar. Juist in een studentenstad<br />

als <strong>Delft</strong>, waar meer dan dertig procent<br />

van de inwoners jonger is dan 30 jaar, is<br />

dat een gemiste kans. Kortom we spelen<br />

niet in de league die bij <strong>Delft</strong> past.”<br />

Verschraling van het aanbod<br />

Het gevolg van deze beperkingen is dat<br />

het theater niet tegemoet kan komen<br />

aan de behoeften van de inwoners. Dat<br />

is nu al het geval, laat staan bij de groei<br />

van de stad. Daarbij zullen steeds meer<br />

artiesten <strong>Delft</strong> overslaan, waardoor het<br />

culturele aanbod steeds schraler wordt,<br />

vervolgt Pronk. “Denk aan grote pop-acts,<br />

toonaangevende theatergezelschappen,<br />

internationale producties of bekende<br />

cabaretiers. Het is logisch, ze hebben<br />

Functionele gebreken<br />

Bij de bouw dertig jaar geleden is bezuinigd<br />

op het bouwprogramma en zijn<br />

goedkopere materialen gebruikt wat nu<br />

Een bloeiend theater is van groot belang voor het<br />

vestigingsklimaat en de bezoekerseconomie<br />

De zaal is te klein en de foyer biedt onvoldoende ruimte<br />

Tekst: Ans Meiborg | Foto: De Schaapjesfabriek


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 59<br />

Theater de Veste is hét theater<br />

van de stad <strong>Delft</strong><br />

zo snel ontmoet. Daarom wil ik het plan<br />

voor een nieuw theater graag breder insteken.<br />

Laten we de kans grijpen om iets<br />

neer te zetten dat nog meer betekenis<br />

heeft en een grotere impact op de stad<br />

kan hebben. Door verschillende functies<br />

te combineren in één gebouw, wordt de<br />

magneetfunctie enorm vergroot en ga je<br />

ook efficiënter om met geld en ruimte.<br />

Relevant in een stad waar we worstelen<br />

met ruimtegebrek en middelen schaars<br />

zijn.”<br />

volume nodig om rendabel te kunnen<br />

optreden.” Hierdoor staat ook de exploitatie<br />

onder druk. “Een flink deel van onze<br />

inkomsten halen we uit tickets, horeca<br />

en verhuringen, denk bij dat laatste aan<br />

onder andere congressen. Met een grotere<br />

stoelencapaciteit kunnen we onze exploitatie<br />

aanzienlijk verbeteren. En kunnen we<br />

ook goed bijdragen aan de nationale en<br />

internationale congresfunctie van onze<br />

stad.”<br />

Doorgaan met dit gebouw is volgens<br />

Pronk dan ook geen optie. “Een bloeiend<br />

theater is van groot belang voor de<br />

economie van steden met name voor het<br />

het vestigings- en bezoekersklimaat. Uit<br />

onderzoek blijkt dat een goed aanbod van<br />

podiumkunsten op de derde plaats staat<br />

van factoren die de aantrekkingskracht<br />

van een stad bepalen.”<br />

Never waste a good crisis<br />

De aanleiding is dus noodzaak, vanwege<br />

een gebouw dat niet goed functioneert.<br />

Maar never waste a good crisis: uit nood<br />

kunnen kansen ontstaan die meerwaarde<br />

opleveren voor de stad. In innovatiestad<br />

<strong>Delft</strong> past een nieuw concept volgens<br />

Pronk: het Theater van de Toekomst. “Een<br />

multi-functionele, laagdrempelige plek<br />

waar je anderen kunt ontmoeten, kunt<br />

studeren, werken, sporten, een expositie<br />

bezoekt, een debat bijwoont, een hapje<br />

eet, een cursus volgt en waar kinderen<br />

kunnen spelen. “Het Forum in Groningen<br />

vind ik een inspirerend voorbeeld van zo’n<br />

multifunctionele magneetplek. Het heeft<br />

een enorme impact op het aantal bezoekers<br />

aan Groningen, en wordt omarmd<br />

door alle inwoners.”<br />

Een dergelijke plek biedt ook veel kansen<br />

op sociaal-maatschappelijk gebied<br />

denkt Pronk. “In de huidige maatschappij<br />

waar mensen zich steeds vaker met hun<br />

schermpje terugtrekken in hun thuisbubbel,<br />

zijn er steeds minder spontane<br />

ontmoetingen. Winkels en traditionele<br />

ontmoetingsplekken verdwijnen. Het<br />

stimuleren van interactie tussen inwoners<br />

is daarom van groot belang.”<br />

Sociale cohesie<br />

Cultuurplekken zoals een Theater van de<br />

Toekomst kunnen daarbij een belangrijke<br />

rol spelen en de sociale cohesie bevorderen.<br />

“Zo’n multifunctionele ontmoetingsplek<br />

is bij uitstek de plek waar je mensen<br />

tegenkomt die je anders misschien niet<br />

Het Theater van de Toekomst kan fungeren als boegbeeld<br />

van de creatieve en innovatieve kracht van <strong>Delft</strong><br />

Innovatie en toekomstgerichtheid<br />

Daarbij kunnen we de kans benutten<br />

om het imago van <strong>Delft</strong> als een stad van<br />

innovatie beter uit te dragen, vindt Pronk.<br />

“<strong>Delft</strong> wil zich onderscheiden met historie,<br />

innovatie, toekomstgerichtheid en creativiteit.<br />

Maar deze kernwaarden kunnen<br />

nog veel beter uit de verf komen. Hier liggen<br />

kansen voor de branding van de stad.<br />

Ik woon hier nu vijf jaar en ik kom veel<br />

historie maar relatief weinig uitingen van<br />

innovatie en toekomstgerichtheid tegen.<br />

Het ís er wel, maar het zit verstopt op de<br />

campus van de TU <strong>Delft</strong>. We moeten die<br />

innovatieve kracht veel meer in de etalage<br />

zetten. Het Theater van de Toekomst kan<br />

fungeren als boegbeeld om die creatieve<br />

en innovatieve kant te tonen. In <strong>Delft</strong> is<br />

je theaterbezoek en uitgaanservaring<br />

daarmee onderscheidend ten opzichte<br />

van andere steden.”<br />

Op tijd beginnen<br />

De ervaring leert dat zo’n proces tot<br />

nieuwbouw wel tien jaar in beslag neemt.<br />

Dat is een lange doorlooptijd en daarom<br />

is er nu urgentie. “We zijn vier jaar verder<br />

sinds het onderzoek dat in 2020 concludeerde<br />

dat vernieuwing binnen vijf tot<br />

tien jaar onontkoombaar is. We zijn volop<br />

in gesprek met de gemeente, inwoners,<br />

artiesten en met beoogde samenwerkingspartners<br />

om ideeën en wensen op te<br />

halen. Ik ben nieuwsgierig naar nog meer<br />

ideeën, en ook naar partners aan wie we<br />

nog niet gedacht hebben, maar die zich<br />

zeker nog gaan melden. Dit is een plan<br />

van en voor de hele stad.” •<br />

Foto: Koos Bommelé


60 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Gelukkig hebben we de foto’s nog<br />

• 15 februari Sporthal Buitenhof<br />

<strong>Delft</strong> on Stage laat lokale vmboleerlingen<br />

kennismaken met het<br />

werkveld. Een beroepenfeestje<br />

waarbij zij in gesprek gaan<br />

met beroepsbeoefenaren<br />

over hun beroep en hun<br />

werkdag. Het resultaat: nieuwe<br />

gesprekspartners, stageplaatsen<br />

en zelfs dienstverbanden tijdens<br />

of na de vervolgopleiding.<br />

• 15-17 februari Binnenstad <strong>Delft</strong><br />

Festival Highlight brengt kunst en<br />

technologie samen in hartje <strong>Delft</strong>. Het<br />

thema was ‘Do You See What I See’, met<br />

installaties en voorstellingen binnen het<br />

thema artificial intelligence. Drie dagen<br />

lang visuele kunst op unieke binnen- en<br />

buitenlocaties in de binnenstad.


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 61<br />

• 29 februari De Hoven Passage<br />

TU <strong>Delft</strong> liet docenten en<br />

bestuurders al fietsend<br />

kennismaken met de wijk <strong>Delft</strong>-<br />

West. Zij bezochten locaties<br />

binnen de thema’s gezondheid,<br />

duurzaamheid en leefbaarheid.<br />

In De Hoven Passage gingen zij<br />

aan de slag met foto’s en een<br />

plattegrond van de wijk, gemaakt<br />

door studenten.<br />

• 8 maart YES!<strong>Delft</strong><br />

Female Ventures organiseerde<br />

een workshop met het thema<br />

‘Onderhandelen voor vrouwen’.<br />

Op Internationale Vrouwendag<br />

kregen ondernemende<br />

vrouwen een training over<br />

de essentiële strategieën en<br />

tactieken in de voorbereiding<br />

op onderhandelingen met<br />

investeerders.


62 | voorjaar 2024 | delft.<strong>business</strong><br />

Colofon<br />

Deze editie is gemaakt met medewerking van<br />

ABF Research<br />

abfresearch.nl<br />

BizStay<br />

bizstayapartments.com<br />

Bonborange<br />

bonborange.com<br />

CBBS<br />

cbbs.nl<br />

Centrale Planning<br />

centraleplanning.nl<br />

De Bierklas<br />

debierklas.nl<br />

<strong>Delft</strong>s Bleau<br />

delftsbleau.nl<br />

<strong>Delft</strong> Circuits<br />

delft-circuits.com<br />

<strong>Delft</strong> Marketing<br />

delft.com<br />

DOK<br />

dok.info<br />

Dot•<br />

dotverbindt.nl<br />

Financiële Winkel voor Ondernemers<br />

delft.nl/schuldhulp-ondernemers<br />

Flaton Coaching, Training en Advies<br />

flatoncta.nl<br />

Gemeente <strong>Delft</strong><br />

delft.nl<br />

Hogeschool Inholland<br />

inholland.nl/locaties/delft<br />

ibis Styles <strong>Delft</strong> City Centre<br />

ibisstylesdelftcity.nl<br />

Joh. van Buuren en Zn. Verhuizingen<br />

vanbuurenbv.nl<br />

John van Zweden Wonen<br />

vanzwedenwonen.nl<br />

Kabeldistrict<br />

kabeldistrict.nl<br />

Kinderopvang Les Enfants<br />

kinderopvang-lesenfants.nl<br />

MCK Architectuur<br />

mckarchitectuur.nl<br />

MORRIS NVM makelaars<br />

www.morrismakelaardij.nl<br />

Museum Prinsenhof<br />

prinsenhof-delft.nl<br />

Museum Van Marken <strong>Delft</strong><br />

museumvanmarken.nl<br />

Novaela<br />

novaela.nl<br />

Saucijs UNIQ<br />

saucijsuniq.nl<br />

Spectral Industries<br />

spectralindustries.com<br />

Ter Steege Bouw Vastgoed <strong>Delft</strong><br />

tsbouwvastgoed.nl<br />

Theater de Veste<br />

theaterdeveste.nl<br />

TU <strong>Delft</strong><br />

tudelft.nl<br />

Van der Valk Hotel <strong>Delft</strong> A4<br />

hoteldelft.com<br />

Van Haaren Vastgoed<br />

vanhaarenvastgoed.nl<br />

WestCord Hotels<br />

westcordhotels.nl<br />

Wij West <strong>Delft</strong><br />

delft.nl/verbeteren-delft-west<br />

en alle adverteerders<br />

Nieuw: special Leidschendam-Voorburg<br />

In samenwerking met MKB Leidschendam-<br />

Voorburg verschijnt in september 2024 een special<br />

met verhalen van, over en met ondernemers uit<br />

Leidschendam-Voorburg. Deze speciale editie<br />

wordt gecombineerd met <strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> en heeft<br />

een oplage van 6.500 exemplaren. Meedoen? Scan<br />

de QR-code en bekijk de mogelijkheden.<br />

Concept & initiatief<br />

Nannette Bakkenes,<br />

Sabine van Meeteren<br />

en Dennis Wiegman<br />

Hoofdredactie<br />

Ans Meiborg<br />

Eindredactie<br />

Anne Louïse van den Dool<br />

Ontwerp en opmaak<br />

Paul Roos<br />

Salessupport en traffic<br />

Andrea Dronk<br />

Online platform<br />

Dot•<br />

Druk<br />

NIVO druk & multimedia B.V.<br />

Verspreiding<br />

RM Netherlands<br />

<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> is hét zakelijke magazine voor<br />

de regio <strong>Delft</strong> en wordt vier keer per jaar in<br />

een oplage van 5.000 exemplaren verspreid<br />

in <strong>Delft</strong>, Delfgauw, Pijnacker/Nootdorp,<br />

Ypenburg (Den Haag), Forepark (Den Haag),<br />

Schipluiden en Den Hoorn.<br />

<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> is een uitgave van Dot•<br />

Crommelinplein 1 • 2627 BM <strong>Delft</strong><br />

(015) 790 00 60 • info@delft<strong>business</strong>.nl<br />

Wijzigingen of afmeldingen:<br />

info@delft<strong>business</strong>.nl<br />

© 2024 Dot• Artikelen en foto’s uit<br />

<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> mogen alleen met schriftelijke<br />

toestemming van de uitgever worden<br />

overgenomen. De uitgever kan niet<br />

aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud<br />

van advertenties.<br />

<strong>Delft</strong>.<strong>business</strong> wordt CO 2<br />

-neutraal gedrukt.<br />

Dot• = samen ondernemen<br />

Wij verbinden ons graag met<br />

ondernemers en organisaties die,<br />

net als wij, geloven in de kracht van<br />

verbinden. Kom langs voor een goede<br />

kop koffie, om te sparren of om uw<br />

ondernemersverhaal te delen. Laat het<br />

ons weten via info@delft<strong>business</strong>.nl.<br />

Dit is waar wij goed in zijn:<br />

Mensen samenbrengen | Een tof<br />

magazine publiceren | Originele<br />

evenementen organiseren | Mooie<br />

ondernemersverhalen delen


delft.<strong>business</strong> | voorjaar 2024 | 63<br />

volgende editie<br />

Zomer 2024<br />

Ondernemen<br />

met impact<br />

lancering<br />

27 juni bij Oude Kerk <strong>Delft</strong><br />

Meedoen? info@dotverbindt.nl


Tot slot •<br />

Iedere editie sluit een fotograaf af met een foto waar die trots op is. Deze keer: Jacques Rijnsburger.<br />

Mijn buurman was exportmanager en reisde veel, totdat zijn twee jonge zonen na zijn scheiding bij hem kwamen wonen. Hij startte<br />

een klusbedrijf, dat uitgroeide tot succesvol aannemersbedrijf. De onzekere beginjaren van de opzet van zijn bedrijf weerhielden hem<br />

er niet van door te zetten en te vertrouwen op zijn eigen kwaliteiten, inzichten en inzet. Voor mij is hij het toonbeeld van durf.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!