Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
BETON<br />
BOUW<br />
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW<br />
NUMMER 2 2<strong>02</strong>4 | JAARGANG 12<br />
APRIL - MEI<br />
BETONENSTAALBOUW.NL<br />
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW I BETONENSTAALBOUW.NL<br />
2<br />
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
RIF010 ROTTERDAM<br />
THEMA INSPECTEREN |<br />
MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
BENELUX STEEL BRIDGE<br />
CONTEST
HIJSSYSTEMEN<br />
TERWA Uw partner voor de ruw- en<br />
prefabbeton bouw<br />
Terwa hijssystemen worden gebruikt in de prefabbeton<br />
industrie en zijn geschikt voor het hijsen, transporteren<br />
en installeren van prefab betonelementen op de<br />
bouwlocatie en in de betonfabriek. Altijd een slimmeinnovatieve<br />
oplossing voor uw hijs-detail. Als die<br />
er niet is, ontwikkelen we samen een individuele<br />
projectoplossing waarbij we met onze engineering<br />
afdeling streven naar efficiënte op alle gebieden en<br />
maken we gebruik van de nieuwste productiemiddelen.<br />
Constante kwaliteit zorgt ervoor dat onze hijssystemen<br />
zijn voorzien van een CE-markering en voldoen aan de<br />
eisen van de Europese Machinerichtlijn (MD) 2006/42/<br />
EC. Om voor een veilig gebruik ook de noodzakelijke<br />
sterkte van de ingestorte ankers te garanderen, worden<br />
de Terwa hijssystemen tevens onderworpen aan de<br />
VDI/BV-BS 6205 richtlijn.<br />
1D Hijssysteem met schroefdraad HD<br />
1D Hijssysteem met schroefdraad<br />
2D Hijssysteem met stripanker<br />
3D Hijssysteem met T-slotanker<br />
Terwa Service Portal<br />
Terwa B.V. (HQ)<br />
Kamerlingh Onneslaan 1-3<br />
3401 MZ IJselstein<br />
+31 (0)30 699 1329<br />
www.terwa.com | info@terwa.com<br />
VDI/BV-BS6205
2<br />
Voorwoord<br />
GRENSVERLEGGEND<br />
Het realiseren van een surfpool middenin de stad, de bouw van een middentunnelkanaal in een bestaande tunnel of de bouw van<br />
twee 90 meter hoge woontorens op een bestaande, ondergrondse fietsenstalling. Klinkt als onmogelijk? Misschien wel, maar de<br />
praktijk wijst toch anders uit. In deze editie van <strong>Beton</strong> & <strong>Staalbouw</strong> gaan we op bezoek bij een aantal grensverleggende projecten<br />
en onderzoeken we de mogelijkheden van staalframebouw. Want ook die techniek is absoluut grensverleggend.<br />
Met RiF010 heeft Rotterdam een wereldprimeur: de eerste surfpool middenin een stad. De unieke wavepool bevindt zich achter<br />
in de Steigersgracht, tussen de Markthal en de Koopgoot. In het 130 meter lange en 21 meter brede bassin worden de golven<br />
iedere 7 seconden gecontroleerd opgewekt. Die breken vervolgens op twee riffen. Dat maakt dat er per uur circa 330 golven<br />
door de gracht rollen. De mensen die graag een golfje pakken, kunnen vanaf komende zomer terecht in het unieke complex om<br />
te golfsurfen, bodyboarden, raften of kajakken. In rustiger vaarwater is het ook mogelijk om te kanoën, suppen of zelfs duiklessen<br />
te nemen. Verderop in dit magazine lees je alle ins en outs over de bouw van dit unieke stukje vaderlandse bouwkunst.<br />
Uniek is ook het ‘kunstje’ dat zich in de zomer van 2<strong>02</strong>3 in de Heinenoordtunnel heeft afgespeeld als onderdeel van de grootschalige<br />
renovatie. Rijkswaterstaat heeft de renovatie aangegrepen om de tunnel te voorzien van een middentunnelkanaal over<br />
twee niveaus met een vluchtweg en dienstgang. Het is ten eerste veiliger vluchten dan een open tunnelbuis en daarnaast veel<br />
efficiënter ten aanzien van reparaties en onderhoud aan installaties. Samen met een geoliede machine aan onderaannemers wist<br />
de bouwcombinatie het middentunnelkanaal in slechts vier weken tijd te realiseren. Een prestatie van formaat. Op de volgende<br />
pagina’s alle details van de renovatie en uitbreiding, inclusief die van het upgraden van de zinkvoegen. Dat laatste heeft zelfs geleid<br />
tot een aanpassing van het ontwerp van de Maasdeltatunnel.<br />
Grensverleggend is ook de bouw van de nieuwe stadsentree van Den Haag. KJ Den Haag verrijst tussen Den Haag Centraal en de<br />
Koekamp. De constructie van de twee ruim 90 meter hoge woontorens op een golvende plint is uitermate complex. De nieuwbouw<br />
wordt namelijk gefundeerd op een bestaande, ondergrondse fietsenstalling en zweeft als het ware boven een toekomstige<br />
tunnel voor de RandstadRail. Het enorme krachtenspel dat optreedt, is vergelijkbaar aan dat van een toren van minstens 200<br />
meter hoog, en wordt door een indrukwekkende combinatie van veel beton en nog meer staal in goede banen geleid. Alle reden<br />
dus om de constructeur, architect én bouwer eens aan de tand te voelen. Verderop meer.<br />
Verder in dit nummer alles over de grensverleggende techniek van staalframebouw, die niet zelden tot een Eureka-moment leidt.<br />
Zeker met het oog op de toekomstige uitdagingen in de bouw krijgt staalframebouw steeds meer voet aan de grond in ons land.<br />
Tot slot bekijken we de mogelijkheden van gericht technisch onderzoek aan bruggen en viaducten in het kader van ‘Inspecteren,<br />
Monitoren, Onderzoeken’, want ook daarin vinden baanbrekende ontwikkelingen plaats. Dit en nog veel meer grensverleggende<br />
technieken in deze editie van <strong>Beton</strong> & <strong>Staalbouw</strong>. Voor nu wensen we je alvast veel leesplezier!<br />
Roel van Gils<br />
5
BETON<br />
BOUW<br />
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW<br />
Nummer 2 Jaargang 12 | 2<strong>02</strong>4<br />
Verschijnt 5 x per jaar<br />
ISSN 2352-3867<br />
Uitgever<br />
Schatbeurderlaan 6<br />
Postbus 249, 6000 AE Weert<br />
+31 495 45 00 95<br />
info@louwersmediagroep.nl<br />
louwersmediagroep.nl<br />
VESTIGING BELGIË<br />
Domein De Herten<br />
Hertsbergsestraat 4<br />
B-8<strong>02</strong>0 Oostkamp<br />
+32 50 36 81 70<br />
info@louwersmediagroep.be<br />
louwersmediagroep.be<br />
EINDREDACTIE<br />
Lieke Bousema<br />
REDACTIETEAM<br />
Philip Doutreligne, Tjerk van Duinen, Roel van<br />
Gils, Jerry Helmers, Toine van den Hoven, Carolien<br />
Klees, Kris Vandekerckhove<br />
PROJECTMANAGEMENT<br />
Mark de Lau<br />
m.delau@louwersmediagroep.nl<br />
SECRETARIAAT<br />
Manuela Depenbrock<br />
Sandra Reijnders<br />
ADVERTENTIES<br />
Een hoge resolutie PDF moet worden aangeleverd<br />
via de AdPortal. Mocht u nog geen uploadlink<br />
hebben ontvangen, stuur een email naar traffic@<br />
louwersmediagroep.nl<br />
ABONNEMENTSPRIJS<br />
€ 90,- per jaar excl. BTW<br />
Buiten Nederland: € 142,00 per jaar excl. BTW<br />
ING bank: IBAN NL46INGB0000417165<br />
BIC INGBNL2A<br />
t.n.v. Louwers Mediagroep<br />
o.v.v. <strong>Beton</strong> & <strong>Staalbouw</strong> magazine<br />
Informatie over abonnementen:<br />
+31 495 45 00 95<br />
De nieuwe stadsentree van Den Haag 8<br />
De Pen: Alleen samen kom je verder 12<br />
Twee stralend witte bakens, verschillend en toch verwant 14<br />
Surfen in de Rotterdamse binnenstad 18<br />
Hoofdrol voor samenwerken en voorbereiding 22<br />
2.100 m 3 in een weekend gestort 24<br />
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
Met relatieve vervormingsmonitoring wordt bouwen meer voorspelbaar 28<br />
Kwaliteitsmonitoring van coatingsystemen op staal en aluminium 30<br />
Gericht technisch onderzoek voorkomt ingrijpende opvijzelactie viaduct Strijkviertel in A12 32<br />
Veelgebruikte vochtmeter voor beton heeft upgrade gekregen 36<br />
Monitoren van betonconstructies versnelt de voor verduurzaming noodzakelijke innovatie 38<br />
Nieuwe stap in de richting van een duurzame toekomst 42<br />
Uitdagende renovatie Heinenoordtunnel 44<br />
Heinenoordtunnel is vele duizenden geboorde ankers en tonnen staal rijker 46<br />
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
‘We willen meer dan dat kleine hoekje op de jaarlijkse Nationale <strong>Staalbouw</strong>dag’ 48<br />
Bouwen met staal aan een duurzaam verhaal 50<br />
Staalframebouw: het antwoord op alle actuele bouwvraagstukken 52<br />
Snel en innovatief construeren met koudgevormde staalprofielen 54<br />
Snel, beter en slimmer bouwen 56<br />
Hulpconstructies voor verbreding tunnel en perron 60<br />
Duurzame montagesystemen voor PV-panelen 62<br />
Koploper in duurzame en innovatieve betonpompen 64<br />
36<br />
ADRESWIJZIGINGEN<br />
Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing<br />
naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland<br />
OPZEGGINGEN<br />
Indien twee maanden voor het verstrijken van de<br />
abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van<br />
op zegging is ontvangen, wordt het abonnement<br />
auto matisch met een jaar verlengd.<br />
8<br />
DOELGROEP<br />
Directies en management van bouwbedrijven,<br />
projectontwikkelaars, opdrachtgevers, betrokken<br />
ministeries en rijksdiensten, gemeenten, provincies<br />
en andere betrokken overheden, landelijke,<br />
regionale en lokale organisaties, aannemers, ingenieurs,<br />
constructeurs, technologen en leveranciers<br />
actief in de <strong>Beton</strong>- en Staalindustrie<br />
VORMGEVING/ART DIRECTION<br />
studio@louwersmediagroep.nl<br />
DRUKWERK<br />
Drukkerij Hendrix, Peer<br />
Niets uit deze uitgave mag worden over genomen of ver menig vuldigd zonder<br />
uitdruk kelijke toestemming van de uitgever en zon der bronvermelding.<br />
Hoewel dit blad op zorg vuldige wijze en naar beste weten is samen gesteld<br />
kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid<br />
of volledig heid van de informatie. Zij aan vaar den dan ook geen enkele<br />
aansprake lijkheid voor schade, van wel ke aard ook, die het gevolg is van<br />
hande lingen en/of beslis singen die gebaseerd zijn op deze informatie.<br />
22<br />
46
Inhoud<br />
86<br />
106<br />
54<br />
112<br />
64<br />
90<br />
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Benelux Steel Bridge Contest 2<strong>02</strong>3 66<br />
Nieuwe Zaanbrug Wormerveer scharniert als een Zwitsers zakmes 70<br />
Kathodische bescherming als duurzame oplossing 72<br />
Grensverleggend in de Europese bruggenbouw 76<br />
Unieke versterkingsoperatie ‘redt’ historische Kaaibrug Klundert 78<br />
Ruim 5.000 m 2 paneelbekisting voor het project EdeSpoort 82<br />
‘Our part in every solution’ 84<br />
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW I BETONENSTAALBOUW.NL<br />
2<br />
BETON<br />
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
BOUW<br />
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW<br />
RIF010 ROTTERDAM<br />
THEMA INSPECTEREN |<br />
MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
NUMMER 2 2<strong>02</strong>4 | JAARGANG 12<br />
APRIL - MEI<br />
BETONENSTAALBOUW.NL<br />
BENELUX STEEL BRIDGE<br />
CONTEST<br />
Markante bekistingoplossing voor entreewand parkeergarage 86<br />
De hoge staalplaat-betonvloer heeft een upgrade gekregen 90<br />
Maximale efficiëntie en overzicht binnen uw productieproces 92<br />
Staalverwerker gaat de volgende fase in 96<br />
Prefab betonelementen voor Amsterdams datacenter uit Apeldoorn 100<br />
Wees alert op de inzet van niet-legale arbeidskrachten 1<strong>02</strong><br />
ERP-integratie helpt Finlands grootste producent van betonproducten om voorop te blijven lopen 106<br />
Adviseren vanuit de toelevering 108<br />
Safety Culture Ladder hoger op de agenda binnen beton- en staalbouw 111<br />
Duurzaam beton in de praktijk 112<br />
<strong>Beton</strong> van gisteren voor morgen 114<br />
<strong>Beton</strong> & staalpartners 117<br />
Cover<br />
Pont Patton in Ettelbruck<br />
(Beeld: Christoph Weber / Benelux Steel<br />
Bridge Contest)<br />
Blijf gratis en eenvoudig op de<br />
hoogte van het laatste nieuws.<br />
Volg ons op social media en meld<br />
je aan voor onze nieuwsbrief!<br />
betonenstaalbouw.nl
DEN HAAG KJ<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | David Rozemeyer, ZesxZes<br />
Bouwen op een bestaande fietsenstalling<br />
en toekomstige trambaan<br />
KJ Den Haag fungeert straks als de nieuwe<br />
stadsentree van de hofstad. (Beeld: ZesxZes)<br />
De nieuwe stadsentree<br />
van Den Haag<br />
De komende jaren wordt het gebied tussen Den Haag Centraal en de Koekamp langzaam<br />
opgevuld. KJ Den Haag vormt vanaf begin 2<strong>02</strong>7 de nieuwe stadsentree van de hofstad. Daar gaat<br />
echter nog wel een intensief traject aan vooraf, want de constructie van de twee ruim 90 meter<br />
hoge woontorens op een golvende plint is uitermate complex. De nieuwbouw, een project van<br />
OCKJ, een ontwikkelingscombinatie van Amvest en Synchroon, wordt namelijk gefundeerd op een<br />
bestaande, ondergrondse fietsenstalling en ‘zweeft’ als het ware boven een toekomstige tunnel voor<br />
de RandstadRail. Het enorme krachtenspel dat optreedt, is vergelijkbaar aan dat van een toren van<br />
minstens 200 meter hoog en wordt door een indrukwekkende combinatie van veel beton en nog<br />
meer staal in goede banen geleid.<br />
8
DEN HAAG KJ<br />
Ruim zes jaar was het Koningin Julianaplein in<br />
Den Haag een braakliggend terrein. In 2016<br />
heeft de gemeente Den Haag een prijsvraag<br />
uitgeschreven voor het ontwerp van een woongebouw<br />
bovenop een ondergrondse fietsenstalling.<br />
“De gemeente heeft altijd de intentie<br />
gehad om eerst de ondergrondse fietsenstalling<br />
te bouwen en apart aan te besteden, om<br />
vervolgens in alle rust de bovenbouw te realiseren”,<br />
weet Dik Houben, architect bij Powerhouse<br />
Company. Dat eerste is gelukt, want de<br />
fietsenstalling is in 2017 geopend. Vervolgens<br />
zou eind 2018 begonnen worden met de bovenbouw,<br />
maar dat is niet gelukt. Een volatiele<br />
markt leidde tot vertraging op vertraging. Tot<br />
begin 2<strong>02</strong>3. Na onafhankelijk onderzoek werd<br />
besloten om het project toch door te zetten.<br />
Het initiële prijsvraagontwerp van Powerhouse<br />
Company is niet gewijzigd, de constructie daarentegen<br />
ging voor de onderste lagen compleet<br />
op de schop. En dat had nogal een impact.<br />
NIET-ALLEDAAGSE<br />
STRAMIENMAAT<br />
De ondergrondse fietsenstalling kenmerkt zich<br />
door een niet-alledaagse stramienmaat vanwege<br />
een aantal technische randvoorwaarden.<br />
“Zo moet vroeg of laat de Randstadrail doorgetrokken<br />
kunnen worden. Daardoor waren<br />
we verplicht om in de kelder een stramien vrij<br />
te houden van 14,40 bij 7,80 meter. Voor een<br />
bovenbouw van ruim 90 meter hoog is dat<br />
bizar”, zegt Mischa Andjelic, register constructeur<br />
en projectleider bij IMd Raadgevende Ingenieurs.<br />
“Nadat de bouw van de fietskelder<br />
was vergund aan Mobilis, was het onze taak om<br />
‘De ondergrondse fietsenstalling kenmerkt zich<br />
door een niet-alledaagse stramienmaat vanwege<br />
een aantal technische randvoorwaarden’<br />
J.P. van Eesteren is eind 2<strong>02</strong>3 gestart met de realisatie buiten. (Beeld: David Rozemeyer voor J.P. van Eesteren)<br />
binnen vier weken de belastingopgave naar de<br />
onderbouw te berekenen zodat de aannemer<br />
het ontwerp van de fietskelder verder kon optuigen.<br />
Vanuit de prijsvraag was de bovenbouw<br />
bedacht als een licht gebouw met stalen liggers<br />
en staalplaatbetonvloeren, maar om het plan<br />
haalbaar te maken zijn we daar later van afgeweken.<br />
De kelder was toen al gebouwd. Als we<br />
de bovenbouw licht zouden bouwen, was er<br />
veel meer constructiehoogte nodig en dat zou<br />
resulteren in minder gebruiksoppervlakte voor<br />
de woningen. Door buiten de lijnen van de<br />
prijsvraag te kleuren en zwaardere in het werk<br />
gestorte betonvloeren toe te passen, zitten we<br />
weliswaar lokaal wat hoger in de belasting dan<br />
initieel was toegestaan, maar haalden we een<br />
hogere efficiency en konden we dus meer gebruiksoppervlakte<br />
realiseren.” ❯<br />
De complexiteit van de constructie maakt dat er een grote hoeveelheid beton en staal in KJ Den Haag wordt verwerkt. (Beeld: David Rozemeyer voor J.P. van Eesteren)<br />
9
DEN HAAG KJ<br />
DE VALLEI<br />
KJ Den Haag fungeert straks als de nieuwe<br />
stadsentree van de hofstad. “De plint is ontworpen<br />
als een stijlvolle stadshal en vormt een<br />
verlengstuk van de bestaande passages vanuit<br />
het Centraal Station”, zegt Houben. “De golvende<br />
bewegingen in het houten plafond van<br />
de stadshal en de overkapping richting het Koningin<br />
Julianaplein verwijzen naar het nabijgelegen<br />
duinlandschap. De bovenbouw kenmerkt<br />
zich door twee identieke woontorens met de<br />
‘vallei’ als verbindend element. De torens vertrappen<br />
naar boven toe met terrassen voor<br />
een optimale oriëntatie en bezonning van de<br />
woningen én zon op het plein. Door de vertrapping<br />
oogt het gebouw vriendelijk en groen.<br />
Qua materialisatie sluiten we aan op de Haagse<br />
stijl, maar met een moderne twist. De woontorens<br />
krijgen een gevelinvulling met verticale<br />
betonnen penanten met klassieke cannelures,<br />
met daartussen aluminium gevelelementen<br />
met bronzen accenten. De vallei wordt op zijn<br />
beurt voorzien van aluminium gevelelementen<br />
in dezelfde kleurstelling.”<br />
Door de vertrapping oogt het gebouw vriendelijk en groen. (Beeld: ZesxZes)<br />
FORMULE 1-CIRCUIT<br />
De realisatie van de bovenbouw werd in december<br />
2<strong>02</strong>2 gegund aan TBI-onderneming<br />
J.P. van Eesteren. “Samen hebben we verkend<br />
wat constructief de beste optie was voor de<br />
bovenbouw”, vervolgt Andjelic. “Het was best<br />
een uitdaging om een en ander technisch voor<br />
elkaar te krijgen en het bovendien commercieel<br />
en economisch interessant te houden. De<br />
complexe constructie heeft dan ook de woningindeling<br />
op de eerste vijf lagen gedicteerd.<br />
De gangzone lijkt wel een Formule 1-circuit en<br />
verspringt per laag. Dat is feitelijk niet wenselijk<br />
en efficiënt voor J.P. van Eesteren, maar de<br />
enige manier om de krachten op een goede<br />
manier af te dragen naar de kolommen.” Michel<br />
Doorn, projectleider Voorbereiding bij J.P. van<br />
Eesteren, vult aan: “De staal-/betonconstructies<br />
die hier in het werk worden gemaakt, zijn<br />
ware kunstwerken en uitermate complex in<br />
de productie en uitvoering. Bij ieder stramien<br />
hoort een specifieke uitvoeringsvolgorde om<br />
alles in goede banen te leiden. Het is hogere<br />
wiskunde en vraagt een andere aanpak dan<br />
standaard betonwerk. En dat ook nog eens<br />
middenin een drukke binnenstad.”<br />
OVERKLUIZING<br />
J.P. van Eesteren is eind 2<strong>02</strong>3 gestart met de<br />
realisatie buiten. “Vanwege veiligheidsredenen<br />
is de fietskelder voor een jaar ‘uit gebruik’<br />
genomen”, zegt Doorn. “In december dit jaar<br />
De complexe constructie dicteert de woningindeling<br />
op de eerste vijf lagen. (Beeld: David Rozemeyer<br />
voor J.P. van Eesteren)<br />
Bij ieder stramien hoort een specifieke uitvoeringsvolgorde om alles in goede banen te leiden. (Beeld: David Rozemeyer voor J.P. van Eesteren)<br />
10
DEN HAAG KJ<br />
moeten we de fietskelder voor een gedeelte<br />
weer vrijgeven. Op dat moment is de plint met<br />
zijn complexe overgangsconstructies gereed<br />
en dat maakt de bouw een stuk overzichtelijker.<br />
We gaan dan op een redelijk traditionele<br />
wijze verder met een tafelbekisting en systeembekisting<br />
voor de wanden. Onderdeel van de<br />
opgave is bovendien dat de winkels bereikbaar<br />
blijven en dat we in deze fase de loopstromen<br />
garanderen van en naar het Centraal Station en<br />
de fietsenstalling. Passanten lopen dan over de<br />
bouwplaats. Om ze te beschermen, bouwen<br />
we een overkluizing; een tunnel die bestand is<br />
tegen lichte vallende voorwerpen.” De gevels<br />
worden uiteindelijk buiten de openingstijden<br />
van de winkels gemonteerd. “Anders dan initieel<br />
bedacht hebben we als J.P. van Eesteren<br />
besloten om steigerloos te bouwen met een<br />
elementengevel die prefab wordt voorbereid.<br />
Hierdoor reduceren we het aantal handelingen<br />
op de bouw en kunnen we de gevel sneller<br />
dichten. Dat geeft ook minder overlast voor de<br />
omgeving. De lucht- en waterdichting wordt in<br />
het element opgelost. De esthetische betonelementen<br />
die er voorlangs gaan, zijn te zwaar<br />
om vooraf aan het prefab element te koppelen<br />
en worden in een aparte gang buiten het<br />
kritieke pad met hefsteigers gemonteerd.”<br />
De complexiteit van de constructie maakt dat<br />
er een grote hoeveelheid beton en staal in KJ<br />
Den Haag wordt verwerkt. J.P. van Eesteren<br />
is er samen met IMd in geslaagd om toch een<br />
aanzienlijke reductie op de CO 2<br />
-footprint te<br />
bereiken. Met name door het aandeel Portlandcement<br />
waar het kan te vervangen door<br />
hoogovencement. In de uitvoeringsfase wordt<br />
vervolgens rekening gehouden met de iets langere<br />
sterkteontwikkeling. Het resulteert in een<br />
CO 2<br />
-reductie van 434.000 kilogram CO 2<br />
, het<br />
equivalent van zo’n 72.000 bomen. Opnieuw<br />
het resultaat van een intensieve samenwerking.<br />
Het is kenmerkend voor dit project en dat<br />
maakt de heren best een beetje trots. ■<br />
De staal-/betonconstructies die hier in het werk worden gemaakt, zijn ware kunstwerken en uitermate complex<br />
in de productie en uitvoering. (Beeld: David Rozemeyer voor J.P. van Eesteren)<br />
‘Het enorme krachtenspel dat optreedt, is<br />
vergelijkbaar aan dat van een toren van<br />
minstens 200 meter hoog en wordt door een<br />
indrukwekkende combinatie van veel beton<br />
en nog meer staal in goede banen geleid’<br />
De golvende bewegingen in het houten plafond van de stadshal en de overkapping richting<br />
het Koningin Julianaplein verwijzen naar het nabijgelegen duinlandschap. (Beeld: ZesxZes)<br />
11
DE PEN<br />
‘We versterken elkaar en het vertrouwen<br />
groeit omdat we met elkaar in hetzelfde<br />
schuitje zitten’<br />
12
DE PEN<br />
Sander Verschoor<br />
Ontwikkelingsmanager bij Bot Bouw B.V. in Heerhugowaard<br />
ALLEEN SAMEN KOM JE VERDER<br />
We staan al jaren voor een grote opgave in de woningbouw. Starters zijn wanhopig op zoek naar een betaalbare woning,<br />
jonge gezinnen willen graag naar een grotere woning en veel senioren willen eigenlijk van die te grote woning af. Ons<br />
laatste project met 42 grondgebonden woningen bracht rond de 1.000 bezoekers naar de verkoopavond. Na twee<br />
weken stond de teller op 450 inschrijvingen. De woningen waren dan ook snel verkocht. Natuurlijk een mooi resultaat,<br />
maar dat uiteindelijk 90% van de belangstellenden dat verlossende telefoontje niet krijgt, geeft een wrange nasmaak.<br />
De ambities die zijn vastgelegd in de Woondeal roepen complexe vragen op. Waar gaan we bouwen? Voor wie gaan<br />
we bouwen? Met welke materialen kunnen we het beste bouwen? Krijgen we wel op tijd een elektra-aansluiting? En, last<br />
but not least, hoe kunnen we alle maatregelen uit het klimaatakkoord op zo’n manier inpassen dat alles betaalbaar blijft?<br />
Grote uitdagingen dus, en dat in een conjunctuurgevoelige omgeving waarin innovatie noodzaak is.<br />
We kunnen niet anders dan de handen ineenslaan. Architecten, bouwers, corporaties, ontwikkelaars, makelaars, leveranciers,<br />
gemeentes en provincies: ga bij elkaar zitten en bespreek elkaars problematiek. Onderzoek waar je kunt versnellen<br />
en waar je elkaar kunt helpen of versterken. In veel regio’s zijn inmiddels versnellingstafels ingericht. Ook in Noord-Holland<br />
zien we al veel partijen nauw samenwerken. Er is NH Bouwstroom, in West-Friesland de Woningmakers en in de regio<br />
Alkmaar de Woongangmakers. Regelmatig komen alle partijen samen om de uitdagingen te bespreken en te zoeken naar<br />
oplossingen. En met effect! Zo zijn gemeentes aan de slag gegaan om de anterieure overeenkomst te standaardiseren, een<br />
wens die vanuit ontwikkelaars is aangedragen. Ook is er een monitor ingericht waarin alle projecten zijn opgenomen. Het<br />
geeft mooie (en soms harde) inzichten hoe de projecten er in een regio uitzien. Wat is het woonprogramma, wanneer<br />
wordt de oplevering verwacht en wat zijn eventuele knelpunten? Door dit overzicht vervolgens frequent te actualiseren<br />
ontstaat een goed beeld over de voortgang van een project. Met alle projecten samen geeft dat ook een goed beeld van<br />
de gehele woonopgave in een regio. Is er een knelpunt, dan kunnen de versnellingstafels uitkomst bieden.<br />
De huidige situatie noopt gemeentes ook, gezien de beperkte ambtelijke capaciteit, om hun processen zo efficiënt mogelijk<br />
in te richten. Grotere marktpartijen en bijvoorbeeld corporaties zijn in staat om veel werk uit handen te nemen<br />
van de gemeente. Dus mijn advies is: zet als gemeente projectleiders neer met volledig mandaat om, indien nodig, intern<br />
besluiten te forceren en zo een project op tijd verder te brengen. Deze manier van werken is misschien voor sommige<br />
gemeentes een cultuuromslag, maar maakt een wereld van verschil. Tegelijkertijd mag een gemeente van een ontwikkelaar<br />
verwachten dat het nieuwe project wat voorligt, al voldoet aan het gemeentelijk beleid. Bovendien, wees als<br />
initiatiefnemer transparant. Maak bijvoorbeeld inzichtelijk wanneer je elektra-aansluitingen hebt. Duurt dat laatste nog<br />
zes jaar? Dan is het misschien beter om dat project nu eerst twee jaar te verhuizen naar de reservebank. Daarmee blijft<br />
er capaciteit beschikbaar voor projecten die wel binnen afzienbare tijd richting een vergunningsaanvraag gaan.<br />
In onze regio zien we dat dit soort overleggen het verschil maken. Iedereen is zich bewust van de enorme opgave waar<br />
we voor staan. We versterken elkaar en het vertrouwen groeit omdat we met elkaar in hetzelfde schuitje zitten. Juist<br />
door die samenwerking tussen alle partijen is de kans van slagen het grootst. We mogen ons in Noord-Holland dan ook<br />
prijzen met een betrokken gedeputeerde, betrokken marktpartijen en gemeentes die gezamenlijk die uitdaging aangaan.<br />
Samen komen we verder! ■<br />
13
DIEGEM U-FLATS EN TRINITY<br />
Tekst | Philip Doutreligne Beeld | Binst Architects<br />
Nieuw hotelproject in Diegem:<br />
TWEE STRALEND WITTE<br />
BAKENS, VERSCHILLEND<br />
EN TOCH VERWANT<br />
In opdracht van projectontwikkelaar Candor ging hoofdaannemer Cordeel Temse in 2<strong>02</strong>1 van<br />
start met de bouw van twee nieuwbouwhotels in Diegem: U-Flats en Trinity. Alle betonelementen<br />
werden aangemaakt door dochteronderneming C-Concrete. Binst Architects stond in voor het<br />
ontwerp van de twee gebouwen, die duidelijk hun verwantschap laten zien door de toepassing van<br />
witte betonnen gevelelementen.<br />
‘De toepassing van wit beton zorgt voor een frisse<br />
en hedendaagse uitstraling die opvalt tussen de<br />
omliggende bebouwing’<br />
14<br />
Gevelpanelen in wit geprofileerd beton.
DIEGEM U-FLATS EN TRINITY<br />
DE STERKTES VAN WIT BETON<br />
Voor het wit beton werd gebruik gemaakt<br />
van Aalborg witte cement, SWC CEM 1 52.5<br />
R. Aalborg Portland, wereldwijd marktleider<br />
in witte cement, ziet hiermee haar aandeel<br />
in toekomstgerichte betonbouw binnen een<br />
hedendaagse architectuur verder stijgen. De<br />
voordelen van wit beton zijn intussen genoegzaam<br />
bekend, zoals een mooi en fris uitzicht,<br />
een gladde afwerking en een optimale reflectie<br />
van het zonlicht.<br />
SPEELS EFFECT VAN<br />
HORIZONTALITEIT EN<br />
VERTICALITEIT<br />
Het westelijk gelegen gebouw, Trinity, is een<br />
drietandig volume van 9 bouwlagen met een<br />
geprononceerde rastergevel rondom. De diepe<br />
dagkanten en het reliëf in de detaillering accentueren<br />
de rigide rasterstructuur. De ramen<br />
van het gebouw verspringen per verdieping en<br />
geven de gevel een levendige uitstraling. Trinity<br />
telt 208 hotelkamers op de verdiepingen. Op<br />
de begane grond bevinden zich de ondersteunende<br />
functies, waaronder een restaurant.<br />
Het oostelijk gelegen volume, U-flats, is een<br />
aparthotel met 7 bouwlagen en 160 kamers<br />
voor korte en middellange verblijven. Aanvullende<br />
functies, waaronder een fitnessruimte en<br />
een ‘guest laundry’, faciliteren de langere verblijven.<br />
Robert Osinga, projectarchitect bij Binst<br />
Architects: “Het architecturaal concept van Trinity<br />
is gebaseerd op een uitgesproken verticaliteit.<br />
Bij U-Flats daarentegen werd de horizontaliteit<br />
benadrukt met een horizontale belijning in<br />
donkere geaccentueerde boorden. Tussen deze<br />
boorden werd de gevel afwisselend ingevuld<br />
met beglazing en betonnen gevelpanelen. Het<br />
Het drietandig volume van Trinity.<br />
reliëf in de gevelpanelen oogt als een sierlijk gedrapeerde<br />
voile. De toepassing van wit beton<br />
zorgt voor een frisse en hedendaagse uitstraling<br />
die opvalt tussen de omliggende bebouwing.”<br />
BETONNEN SANDWICHPANELEN<br />
VOOR EEN SNELLERE OPBOUW<br />
Nikolas Schack, Quality & Concrete Supervisor<br />
bij C-Concrete: “We hebben hier gewerkt<br />
met sandwich betonpanelen die kant en klaar<br />
geplaatst konden worden op de bouwwerf.<br />
De panelen bestonden uit een structurele binnenwand<br />
in grijs beton, een isolatielaag en een<br />
buitenwand in wit beton. Het specifieke bouwproces<br />
werd hierdoor aanzienlijk versneld<br />
maar maakte ook dat bepaalde elementen wel<br />
tot 20 ton wogen. De witte Aalborg Portland<br />
cement zorgde niet enkel voor een blijvend<br />
mooi esthetisch uitzicht van het beton, maar<br />
vergde van ons ook extra aandacht om eventuele<br />
vervuiling tijdens het productie- en opslagproces<br />
tegen te gaan. Ook de aparte vorm<br />
van bepaalde elementen, met grote raamopeningen,<br />
én de geprofileerde afwerking van de<br />
buitenwanden zorgden voor een bijkomende<br />
moeilijkheidsgraad. De geprofileerde betonnen<br />
panelen bieden als extra voordeel dat het<br />
regenwater beter en sneller afgevoerd wordt.<br />
Voor de twee hotels samen verwerkten we in<br />
totaal 950 betonelementen, waarbij 750 m 3 in<br />
wit beton werd uitgevoerd.”<br />
NOG DUURZAMER<br />
Aalborg Portland (Cementir Group) neemt<br />
overduidelijk haar verantwoordelijkheid op<br />
voor wat betreft klimaatopwarming, carbon<br />
emissies en duurzaam bouwen. Zo stelt ze vanaf<br />
heden haar nieuwe Aalborg White ® cement<br />
met een lagere CO 2<br />
ter beschikking, genaamd<br />
D-Carb ® CEM II/A-LL.52.5R. Dit cement zorgt<br />
voor een gegarandeerde 15% CO 2<br />
-reductie in<br />
vergelijking met CEM I 52.5R en mét behoud<br />
van alle eigenschappen zoals sterkte na één dag<br />
en een optimale verwerkbaarheid. ■<br />
Verspringende raamopeningen en vlakke<br />
gevelpanelen in wit beton.<br />
Horizontaliteit en verticaliteit naast elkaar.<br />
15
Oplossingen<br />
door maatwerk.<br />
Bij Kandt kunt u onder meer terecht voor het leveren, aanbrengen en eventueel<br />
weer verwijderen van uw (verankerde of gestempelde) damwandconstructie<br />
en het trillen, heien of boren van paalconstructies (al dan niet in spoorse<br />
omstandigheden). Veel van het materieel is geschikt om in een omgeving te<br />
werken met een hoogtebeperking.<br />
- SINDS 1978 -<br />
Kandt b.v. Hoogeveenenweg 21, 2913 LV Nieuwerkerk aan den IJssel<br />
t 0180 - 633 048 e kandtbv@kandtbv.nl www.kandtbv.nl
Surfen in hartje Rotterdam,<br />
Mobilis maakt het waar!<br />
Mobilis Bouw is dé specialist voor complex betonwerk voor de private markt. Wij realiseren bouwkuipen,<br />
parkeerkelders, machinefundaties, maar ook afgebakende weg- en waterbouwkundige werken als<br />
fietstunnels, bruggen, gemalen, sluizen en stuwen. Wanneer andere partijen afhaken als het uitdagend<br />
wordt, komen wij in beeld met de beste ontwerpoplossing, een plan van aanpak en een uitvoering volgens<br />
planning. Dit doen we direct in opdracht van aannemers, projectontwikkelaars en overheden.<br />
Mobilis Bouw: voor betonwerk met een technische uitdaging<br />
www.mobilis.nl
ROTTERDAM RIF010<br />
Aan het begin van de wavepool liggen de acht golfslagkamers.<br />
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Mobilis en Tjerk van Duinen<br />
RIF010: huzarenstuk van bouwtechniek<br />
Surfen in de<br />
Rotterdamse binnenstad<br />
Een gedurfd plan om middenin de Rotterdamse binnenstad een surfbad te realiseren, wordt<br />
binnenkort bekroond. Op 6 juli staat de officiële opening gepland van RIF010, een golfbad van<br />
130 meter lang en 21 meter breed waar liefhebbers kunnen surfen, kanoën, duiken en fietsen op<br />
pumptracks. Een huzarenstukje van bouwtechniek voor zo’n binnenstadslocatie, vooral omdat de op<br />
houten palen gefundeerde kades uit 1942 en de bomen intact moesten blijven.<br />
18
ROTTERDAM RIF010<br />
Overzicht bouwput medio april.<br />
‘Uiteindelijk is besloten met damwanden in de gracht een gesloten<br />
U-bak te maken’<br />
Het begon allemaal in 2014. Een ideeënwedstrijd<br />
van het Rotterdamse Stadsinitiatief, opgezet<br />
om de binnenstad aantrekkelijker te maken,<br />
werd dat jaar gewonnen door RIF010. Het idee<br />
was om in de Steigergracht een surfbaan aan<br />
te leggen. Initiatiefnemer Edwin van Vliegen<br />
zag in het idee van een wavepool een manier<br />
om de nogal onaantrekkelijke gracht tussen de<br />
Markthal en Beurstraverse nieuw leven in te<br />
blazen. Met hulp van Mobilis/TBI werkte hij dit<br />
idee uit; alleen duurde het tot 2019 tot alles<br />
procedureel rond was. Tel Covid-19 daarbij op<br />
en uiteindelijk gingen pas in april 2<strong>02</strong>3 de eerste<br />
damwanden de grond in. Intussen waren de<br />
prijzen door het plafond gerezen en kon pas na<br />
aanpassing van het ontwerp en extra (private)<br />
financiering gestart worden met de bouw. ❯<br />
Situering en schematische opzet van de wavepool. (Beeld: Mobilis)<br />
19
ROTTERDAM RIF010<br />
Voor RIF010 zijn drie vloertypen toegepast. (Beeld: Mobilis)<br />
HOUTEN PALEN<br />
RIF010 is een uitzonderlijk project, ook voor<br />
Ruud Arkesteijn, Specialist ondergronds<br />
bouwen bij Mobilis TBI. “Golfbaden bestaan<br />
al langer in de wereld, maar niet in een binnenstedelijke<br />
gracht in een bouwkuip”, vertelt<br />
hij. “We bouwen in de Steigergracht een<br />
wavepool, een golfgenerator aan de kant van<br />
de Markthal en een paviljoen met horeca bij<br />
de Wezenbrug. Wat de bouw extra complex<br />
maakt, is het feit dat rond de gracht gemetselde<br />
kademuren staan die gefundeerd zijn op<br />
houten palen die ook nog eens flink schoor<br />
staan. Verder moest de wavepool binnen de<br />
gracht passen en constructief los staan van<br />
de kades. En je wilt uiteraard een zo breed<br />
mogelijk bassin om de beste surfervaring te<br />
krijgen. Uiteindelijk is besloten met damwanden<br />
in de gracht een gesloten U-bak te maken.<br />
De combinatie van een natte bouwkuip<br />
en een vloer van staalvezelversterkt onderwaterbeton<br />
(SVOWB) bleek hierbij de beste<br />
oplossing. Zo kon tijdens de aanleg met een<br />
iets verhoogd waterpeil voldoende tegendruk<br />
worden bereikt om vervorming van de damwand,<br />
de kades en de oude paalfundering te<br />
beheersen. Met een lichte schoorstand van de<br />
damwanden konden de houten palen worden<br />
ontzien en bleef er zoveel mogelijk breedte<br />
over voor de wavepool.”<br />
SLANKE VLOER<br />
In april vorig jaar werd begonnen met het<br />
rondom aanbrengen van de damwanden in<br />
de Steigergracht, het boren van palen voor de<br />
vloer, het aanbrengen van een grindlaag en het<br />
storten van de 2.250 m 2 vloer met onderwaterbeton<br />
(zie artikelen hierna). “In feite zijn er<br />
drie typen vloeren toegepast”, preciseert Arkesteijn.<br />
“Onder het paviljoen ligt op de tijdelijke<br />
ongewapende onderwaterbetonvloer een<br />
definitieve gewapende vloer. Onder het diepste<br />
Impressie RIF010 met links het paviljoen en op de achtergrond de Markthal.<br />
20
ROTTERDAM RIF010<br />
‘Onderwaterbeton<br />
gebruik je<br />
traditioneel om een<br />
bouwkuip tijdelijk<br />
droog te houden,<br />
hier krijgt de vloer<br />
een permanente<br />
functie in de<br />
eindfase’<br />
deel van het bassin, de pompkelder en de golfslagkamers<br />
ligt wegens de waterdichtheidseisen<br />
en de hogere belasting een SVOWB met een<br />
opgestorte vloer. Civieltechnisch het meest bijzonder<br />
is de SVOWB in de rest van het bassin.<br />
Onderwaterbeton gebruik je traditioneel<br />
om een bouwkuip tijdelijk droog te houden,<br />
hier krijgt de vloer een permanente functie in<br />
de eindfase. Hiervoor is gebruik gemaakt van<br />
concept-ontwerpregels vanuit een nieuwe<br />
CROW/CUR-ontwerprichtlijn die gericht is op<br />
permanent gebruik van SVOWB-vloeren. Dit<br />
was mede mogelijk doordat voor de surfpool<br />
geen waterdichtheidseis geldt. Door de staalvezelwapening<br />
was dit mogelijk en kon de dikte<br />
ook beperkt worden tot slechts 750 mm.”<br />
5% HELLING<br />
Na het droogpompen van de bouwkuip kon<br />
begonnen worden met de bouw van de betonnen<br />
golfkelder, het met hout bekleedde<br />
paviljoen en het aanbrengen van de betonnen<br />
bekleding van de wavepool. Voor de vorming<br />
van het rif wordt op de onderwaterbetonvloer<br />
een zandlaag gestort die de definitieve<br />
hoogteverschillen maakt. Arkesteijn: “De<br />
vloer van onderwaterbeton heeft een maximale<br />
helling van 5%. Met een laag gestabiliseerd<br />
zand en de daarop aangebrachte profileringsvloer<br />
maken we hoogteverschillen met<br />
hellingen tot 20%. Dat is allemaal berekend in<br />
het ontwerp van Surfloch.”<br />
OMGEVING<br />
Omgevingsmanagement speelt altijd een belangrijke<br />
rol in dergelijke binnenstedelijke<br />
werken. “Helemaal bij een omvangrijk civieltechnisch<br />
project als RIF010”, onderstreept<br />
Arkesteijn. “Je werkt met pontons en veel<br />
groot materieel en dat moet allemaal aangevoerd<br />
en in de gracht geplaatst worden en<br />
er uiteindelijk ook weer uit. Dat is met alle<br />
partners in het bouwteam goed voorbereid<br />
en uitgewerkt. Laatst bij het inhijsen van de<br />
acht blowers voor de golfinstallatie kon je<br />
weer goed zien hoe nauw alles luistert. Verder<br />
is voortdurend gewerkt met trillingsarm<br />
materieel, waarbij de kades en omliggende<br />
bebouwing voortdurend gemonitord worden<br />
op vervorming.”<br />
Begin van de zomer zal de eerste golf door de<br />
wavepool rollen. “Dan hebben Rotterdam en<br />
Mobilis er een mooi visitekaartje bij”, besluit<br />
Arkesteijn. ■<br />
EEN WAVEPOOL IN DE STAD<br />
RIF010 is een golfslagbad van 130 bij<br />
21 meter. Aan de kant van de Markthal<br />
zorgen acht blowers in evenzoveel<br />
golfkamers met onder- en overdruk voor<br />
het ontstaan van golven tot 1,5 meter<br />
hoog. Door te spelen met tijdverschillen<br />
tussen de golfkamers kan gevarieerd<br />
worden in de vorm en hoogte van de<br />
golven. De oplopende bodem – het rif<br />
– zorgt dat de golven breken richting de<br />
Wezenbrug. De waterzuiveringsinstallatie<br />
(trommelfilter) in de kelder onder het<br />
paviljoen zuivert het water uit de gracht.<br />
Het paviljoen bevat verder kleedruimtes,<br />
een restaurant en een surfshop.<br />
December 2<strong>02</strong>3 werd nog gewerkt aan de betonnen golfkamers voor de blowers. Links het juk dat gebruikt is<br />
om de pontons in en uit te hijsen.<br />
Bouwinfo<br />
OPDRACHTGEVER<br />
Stichting RiF010<br />
ONTWIKKELING<br />
2D Vastgoed, Gemeente Rotterdam<br />
ARCHITECT<br />
Morfis Architecture & Urbanism<br />
CIVIELTECHNISCH ONTWERP<br />
EN HOOFDAANNEMER<br />
Mobilis<br />
INSTALLATIES INCL. GOLFINSTALLATIE<br />
Hellebrekers<br />
ADVISEURS<br />
Mobilis, WSP (constructies), D. Bastenhof<br />
Consultancy (golfinstallaties) en Surfloch<br />
(ontwerp surfpool)<br />
FUNDERINGSTECHNIEK<br />
Kandt bv<br />
GRONDWERK<br />
Verboon<br />
DUIKWERK<br />
DISA International<br />
STAALWERK<br />
Buchinhoren<br />
21
ROTTERDAM RIF010<br />
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Kandt en Tjerk van Duinen<br />
Fundering en wanden voor RIF010<br />
Hoofdrol voor<br />
samenwerken en<br />
voorbereiding<br />
De aanloop was lang, maar in april 2<strong>02</strong>3 ging dan eindelijk<br />
de eerste damwand van RIF010 de Steigersgracht in.<br />
Funderingsspecialist Kandt bv uit Nieuwerkerk aan den IJssel<br />
was door Mobilis aan boord gehaald om de damwanden van dit<br />
uitzonderlijke project aan te brengen en om de funderingspalen<br />
van de onderwaterbetonvloer te boren. Intensief contact met<br />
vooral Mobilis en grondwerkbedrijf Verboon was hierbij van<br />
buitengewoon groot belang.<br />
Het is niet zo dat Kandt voor RIF010 simpelweg<br />
vanaf een tekening 340 meter damwand<br />
plaatst en 270 palen de grond in boort. “De<br />
betrokkenheid begon al in een vrij vroeg stadium”,<br />
vertelt projectleider Bastiaan Verheul.<br />
“Bij het ontwikkelen van het idee voor een<br />
surfpool in de Rotterdamse binnenstad, was er<br />
al contact tussen mede-initiatiefnemer Mobilis<br />
en Arie Kandt, oprichter van het gelijknamige<br />
funderingsbedrijf. Dat was in eerste instantie<br />
puur om op hoofdlijnen de mogelijkheden en<br />
onmogelijkheden te verkennen om in de Steigersgracht<br />
een wand, een vloer en een turbine<br />
te bouwen. We weten allemaal dat er nog heel<br />
veel water door de Maas is gestroomd voor<br />
de plannen concreet werden, maar in augustus<br />
2<strong>02</strong>2 is Mobilis serieus aan het engineeren<br />
geslagen. Dat was een iteratief proces met<br />
veel heen en weer bewegingen, waar Kandt<br />
inspraak in had met betrekking tot de uitvoeringstechnische<br />
mogelijkheden tot er een<br />
maakbaar ontwerp lag.”<br />
KOPPELPONTONS<br />
De uitvoering begon met het maken van een<br />
oprijconstructie aan de kant van de Markthal<br />
en een juk om de pontondelen schadevrij in het<br />
water te krijgen. Verheul: “De 12,00 bij 21,00<br />
meter grote koppelpontons die we gebruikten<br />
waren samengesteld uit 20 afzonderlijke delen<br />
die over de weg zijn aangevoerd. Het juk was<br />
nodig om die pontondelen scharnierend van<br />
de kade in het 2,50 meter lager gelegen water<br />
te krijgen. Vanaf de koppelpontons zijn de<br />
damwanden en de palen aangebracht.”<br />
SCHOOR<br />
De damwanden zijn met een hoogfrequent trilblok<br />
met variabel moment in de gracht getrild.<br />
Verheul: “De meeste damwanden zijn schoor<br />
geplaatst om de eveneens schoorstaande paalfundering<br />
onder de bestaande kademuur niet<br />
te raken. De bestaande kademuur inclusief de<br />
fundatie is geheel intact gebleven. De schuine<br />
stand zorgt er tevens voor dat in de gracht de<br />
breedte van de wavepool zo groot mogelijk<br />
blijft. We moesten ook rekening houden met<br />
de bomen om de gracht. Snoeien mocht maar<br />
minimaal, dus dat was passen en meten en hier<br />
en daar planken in meerdere zetten.”<br />
TIJDWINST<br />
De volgende fase betrof de paalfundering voor<br />
de onderwaterbetonvloer. “Toen begon het<br />
echt druk te worden in de bouwkuip”, vervolgt<br />
Verheul. “Zoals bij wel meer projecten stond<br />
ook hier de uitvoeringsperiode flink onder druk.<br />
Om tijd te winnen, is in nauwe samenwerking<br />
met Mobilis en Verboon een gefaseerde uitvoering<br />
van paalfundering aanleggen en grondwerk<br />
overeengekomen. Wij moesten trillingvrij een<br />
paalfundering boren, Verboon had de taak om<br />
de bouwkuip slibvrij te maken. Met een tweede<br />
heistelling en elkaar zo goed mogelijk de ruimte<br />
geven, hebben we een mooi optimum kunnen<br />
vinden en tijd kunnen vinden zonder de veiligheid<br />
uit het oog te verliezen.”<br />
22
ROTTERDAM RIF010<br />
Kandt maakte in korte tijd een natte bouwput van de Steigersgracht. (Foto: Kandt)<br />
De 12,00 bij 21,00 meter grote koppelpontons waren samengesteld uit 20<br />
afzonderlijke delen die over de weg zijn aangevoerd. (Foto: Kandt)<br />
‘De schuine stand zorg ervoor dat de breedte van de wavepool<br />
zo groot mogelijk blijft’<br />
Kandt heeft voor RIF010 270 Leka-palen tot<br />
23,00 m lang de bodem in geboord, te lood<br />
en schoor. Alle palen zijn 2,00 tot 4,00 m<br />
onder waterniveau verdiept weggeboord.<br />
Voor de damwanden zijn damwandplanken in<br />
lengtes van 8,50 m tot 10,00 m aangebracht.<br />
“Om een overgang te kunnen maken van de<br />
onderwaterbetonvloer naar het ‘strand’ aan<br />
de zijde van de Wezenbrug, is nog een damwand<br />
aangebracht zodat in een droge kuip<br />
een aansluitvloer kon worden aangelegd”, vult<br />
Verheul aan. “Met dit slotstuk komt een einde<br />
aan een mooi verhaal waarin de voorbereiding<br />
en de samenwerking met de uitvoerende<br />
partijen een hoofdrol speelden.” ■<br />
Voor de wavepool is 340 meter damwand geplaatst en zijn 270 palen de grond in geboord.<br />
23
ROTTERDAM RIF010<br />
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Verboon Maasland, Mobilis<br />
Staalvezel onderwaterbetonvloer voor RIF010<br />
2.100 m 3 in een<br />
weekend gestort<br />
Het saneren en uitgraven van een natte bouwput en vervolgens storten van een onderwatervloer<br />
met staalvezelversterkt beton is geen ongewone klus voor Verboon Maasland. De plek is dat wel:<br />
een gracht in het hart van Rotterdam waar RIF010 wordt gebouwd. Een mooi werk voor Tom<br />
Maaskant, projectleider Specialistische Projecten bij Verboon Maasland, dat verantwoordelijk is voor<br />
een schone en solide bodem voor deze wavepool. Dat gebeurde in nauwe samenwerking met<br />
hoofdaannemer Mobilis, funderingsbedrijf Kandt bv en duikbedrijf DISA International.<br />
‘Pas als je de hele checklist hebt afgevinkt,<br />
ben je klaar voor het storten van de<br />
onderwaterbetonvloer’<br />
“In totaal hebben we met knijpers 1.200 kuub verontreinigde bagger uit de kuip verwijderd en onder saneringscondities afgevoerd.”<br />
24
ROTTERDAM RIF010<br />
De grindvloer is vanaf een bootje met een multibeamsysteem in een digitaal terreinmodel omgezet.<br />
Verboon Maasland kon aan de slag zodra Kandt<br />
de damwanden van de natte bouwkuip gereed<br />
had. Maaskant: “Het eerste onderdeel van<br />
onze taak was het saneren van de baggerlaag<br />
op de waterbodem. In totaal hebben we met<br />
knijpers 1.200 kuub verontreinigde bagger onder<br />
saneringscondities uit de kuip verwijderd<br />
en afgevoerd. De veen- en kleilagen in de<br />
bouwkuipen zijn volledig gescheiden ontgraven<br />
op GPS, waarna de kasten zijn schoongemaakt<br />
en de bodem slibvrij is gemaakt. Dit laatste was<br />
een grote uitdaging omdat er in de omgeving<br />
geen mogelijkheid was voor een nat depot.<br />
Door het vakmanschap van onze mensen is dit<br />
uiteindelijk binnen de planning gelukt. Gedurende<br />
de ontgravingswerkzaamheden voerde<br />
een duikteam van DISA International in onze<br />
opdracht de bodem- en civiele inspecties uit.<br />
Geen eenvoudige klus, omdat het zicht maar<br />
30 cm was. Tussendoor zijn ook archeologische<br />
monsters genomen, een verplicht onderdeel in<br />
deze contreien. Gelukkig voor ons zijn we niet<br />
tegen een oude stadsmuur aangelopen.”<br />
IN ÉÉN GANG GESTROOID<br />
Om tijd te winnen, gebeurde het ontgraven<br />
van de bouwkuip gefaseerd en in nauwe samenwerking.<br />
Maaskant: “Aan de kant van de<br />
Markthal, waar de opstapplaats voor de kranen<br />
was, zijn wij gestart met het ontgraven. Nadat<br />
er voldoende veilige ruimte aanwezig was, is<br />
Kandt achter ons aan gestart met het draaien<br />
van de palen. Bij een goede coördinatie zit je<br />
elkaar niet in de weg, zelfs met groot materieel<br />
in zo’n kleine werkruimte als deze bouwput.<br />
Met een deel van de palen op hun plek<br />
en een deel van de kuip schopschoon, konden<br />
wij met het duikteam de palen ontdoen van<br />
groutresten en brandschoon maken. Daarmee<br />
was de bouwkuip gereed voor het strooien<br />
van grind. De 30 centimeter dikke grindlaag<br />
zorgt ervoor dat de eventuele slibresten geborgen<br />
worden en deze niet kunnen mengen<br />
met het onderwaterbeton, want dat gaat ten<br />
koste van de betonkwaliteit. Het grind is met<br />
behulp van een brede bak gestrooid met dezelfde<br />
machines waarmee ontgraven is. Tijdens<br />
het strooien werd handmatig gepeild met een<br />
peillood om direct resultaat te hebben. Zo is<br />
de hele bouwkuip in één gang gestrooid binnen<br />
de toleranties. Dat was niet eenvoudig bij een<br />
bodem met hellingen en hoekverdraaiingen.”<br />
DIGITAAL TERREINMODEL<br />
Voordat Verboon Maasland met de stort kon<br />
beginnen, hebben duikers eerst alle paalhoogtes<br />
en paalposities opgemeten en heeft Verboon<br />
de grindvloer met een multibeamsysteem<br />
in een digitaal terreinmodel omgezet. Daarna<br />
zijn onder water een aantal versterkende stroken<br />
wapeningskorven aan palen gelast en ankers<br />
aan damwandschermen om te zorgen dat<br />
het beton niet van de damwand kon afscheuren.<br />
Bovendien zijn damwandplanken ter plekke<br />
van het contactoppervlak met de onderwaterbetonvloer<br />
brandschoon gemaakt met een<br />
hogedrukspuit voor de beste hechting.<br />
2.100 m 3 staalvezelbeton is gestort in een kleine anderhalf etmaal.<br />
STAALVEZELBETON<br />
“En pas dan, als je de hele checklist hebt afgevinkt,<br />
ben je klaar voor het storten van de<br />
onderwaterbetonvloer”, aldus Maaskant. “Die<br />
begon op een vrijdagmiddag om vier uur en<br />
duurde tot even na zaterdag middernacht.<br />
2.100 m 3 staalvezelbeton in een kleine anderhalf<br />
etmaal. Dit beton heeft sterkteklasse<br />
C30/37 en bevat 30 kg/m 3 staalvezels. Daarvan<br />
kun je maximaal 80 m 3 per uur storten, anders<br />
loop je het risico op vastzitten van de staalvezels<br />
in de leidingen. Zo is in één keer de 75 centimeter<br />
dikke vloer gestort binnen tolerantie.”<br />
“Voor ons zat het werk er toen op”, besluit de<br />
projectleider. “Uit de nameting van de monitoren<br />
bleek het beton naar verwachting te rijpen.<br />
We zijn trots dat we een sterke bodem hebben<br />
kunnen leggen onder dit bijzondere project<br />
in deze uitdagende omgeving.” ■<br />
De veen- en kleilagen in de bouwkuipen zijn volledig<br />
gescheiden ontgraven op GPS.<br />
25
Photography © Paul Poels<br />
Dramix ®<br />
Surf mee op de<br />
Dramix ® golven<br />
Voor het surfparadijs RIF010 in hartje Rotterdam zijn Dramix ®<br />
staalvezels gebruikt in de eerste permanente onderwaterbetonvloer<br />
in Nederland, waar men later dit jaar op kan watersporten.<br />
Wilt u ook zo’n spetterende uitdaging aangaan? Surf dan naar onze<br />
website om de toepassingen in uw project met ons te bespreken.<br />
construction.bekaert.com
GEZOCHT<br />
JONG<br />
TALENT<br />
Verboon<br />
denkt groen!<br />
DOE JE MEE?<br />
structural<br />
health monitoring<br />
Relatieve vervormingsmonitoring mag wat ons<br />
betreft leidend zijn bij monitoringsprojecten.<br />
Alcedo: technisch advies over bouw, omgeving en<br />
gebouwen. Met gezond verstand, nuchterheid en<br />
een flinke dosis werkplezier ondersteunen wij bij<br />
ieder project. Dat is mooi werk volgens Alcedo!<br />
info@alcedo.nl<br />
085-8229900<br />
bouw Omgeving gebouwen<br />
alcedo.nl
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
Tekst | Toine van den Hoven Beeld | Alcedo<br />
Met relatieve<br />
vervormingsmonitoring wordt<br />
bouwen meer voorspelbaar<br />
Iedereen kent het gezegde: voorkomen is beter dan genezen. Dit geldt zeker voor de bouw.<br />
Opdrachtgevers besteden vaak veel geld aan monitoringssystemen die achteraf aantonen dat er<br />
iets fout is gegaan. Technisch adviesbureau Alcedo zag dit ook en heeft daarom al enkele jaren<br />
geleden relatieve vervormingsmonitoring toegevoegd aan haar dienstverlening. Hiermee wordt<br />
het spanningsverloop in een constructie gemeten en kan voorspeld worden wanneer schade<br />
kan ontstaan, waardoor er tijdig ingegrepen kan worden. Het is een nog redelijk onbekende<br />
meetmethodiek, die waardevol is omdat het problemen voorkomt en houvast biedt.<br />
De Royersluis in Antwerpen wordt momenteel gerenoveerd. Om te zorgen dat de sluismeesterwoning tijdens de sloop van de oude sluis geen schade oploopt, worden<br />
trillingen continu gemonitord.<br />
In Nederland kennen we de SBR-norm, die op<br />
basis van gestelde grenswaarden aangeeft of bepaalde<br />
trillingen te zwaar zijn en mogelijk schade<br />
kunnen veroorzaken. Er zijn echter situaties<br />
en constructies waarbij trillingen weliswaar de<br />
grenswaarden overschrijden, maar geen schade<br />
veroorzaken. Maar ook andersom, waarbij geringe<br />
trillingen wel tot schade leiden. Alcedo<br />
pleit ervoor om een meer voorspellende manier<br />
van monitoring te gebruiken, temeer omdat er<br />
meer schadeoorzaken zijn dan alleen trillingen.<br />
Ook belasting, zetting, sloop-, graafwerkzaamheden<br />
en dergelijke kunnen schade opleveren.<br />
Relatieve vervormingsmonitoring observeert<br />
spanningen in constructies en het verloop daarvan.<br />
Een spanningsverandering is een goede indicator<br />
voor mogelijk te verwachten schadelijke<br />
vervormingen van een constructie.<br />
28
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
Bij dit stationsgebouw vindt een gecombineerde monitoring plaats. Zowel trillingen als relatieve rek worden in beeld gebracht.<br />
NULMETING<br />
Om mogelijke schade te kunnen voorspellen,<br />
is het van belang om te weten hoe een constructie<br />
zich onder ‘normale’ omstandigheden<br />
gedraagt. Wat is de invloed van temperatuur,<br />
vocht, jaargetijden en voorbijrazend verkeer<br />
op het spanningsverloop in een constructie?<br />
Op basis van een goede en lange inmeetperiode<br />
kun je voor een specifieke constructie de<br />
grenswaarden definiëren voor de vervorming.<br />
Relatieve monitoring registreert de spanningen<br />
in een constructie continu, 24/7. Elke afwijking<br />
ten opzichte van het reguliere verloop in de<br />
nulmeting wordt geregistreerd en kan op basis<br />
van de grenswaarden worden aangemerkt als<br />
potentieel schadelijk. Daarmee ontstaat een<br />
objectieve en transparante invulling van het<br />
begrip ‘monitoring’. Je kunt al ingrijpen voordat<br />
de daadwerkelijke schade ontstaat.<br />
De meer klassieke vormen van monitoring<br />
concentreren zich ofwel op het meten van<br />
één mogelijk schadeoorzaak en zijn hierdoor<br />
niet voldoende sluitend om beslissingen op te<br />
kunnen baseren. Andere klassieke vormen van<br />
monitoring registreren schade wanneer die<br />
reeds opgetreden is. Proactief sturen en schadepreventie<br />
zijn bij deze klassieke methodes<br />
niet mogelijk.<br />
Alcedo gebruikt zowel elektrische als optische<br />
meetmethoden om de relatieve vervorming in<br />
beeld te brengen. De vervorming wordt gemeten<br />
door sensoren die als een lint op een<br />
constructie zijn aangebracht op plaatsen waar<br />
eventuele vervorming te verwachten is. Dat lint<br />
heeft een aanvangslengte en vormt de meetbasis.<br />
Als de lengte verandert, wordt dat geregistreerd.<br />
De verandering (∆l) gedeeld door<br />
de aanvangslengte geeft de rek (ε) die ontstaat.<br />
Meestal wordt aanvullend ook een aantal potentiële<br />
oorzaken zoals trillingen, temperatuur<br />
of vocht gemonitord. Als een project is afgerond,<br />
wordt de monitoring meestal nog een<br />
tijd voortgezet, omdat aan de spanningscurve<br />
goed te zien is wanneer een constructie zich<br />
heeft gezet en weer stabiel is.<br />
‘Spanningsverandering<br />
is een goede indicator<br />
voor te verwachten<br />
schadelijke vervorming<br />
van een constructie’<br />
STURENDE ROL<br />
Alcedo speelt al een belangrijke rol bij het meten<br />
van trillingen en geluid. Ze ziet deze nieuwe<br />
monitoring als de logische volgende stap. Voor<br />
Alcedo mag relatieve vervormingsmonitoring<br />
leidend zijn bij meer projecten, omdat alle invloeden<br />
en factoren worden meegewogen. De<br />
meting is nauwkeuriger en realtime. Elke betrokkene<br />
kan altijd online alle data inzien, waar-<br />
door de monitoring zowel transparant als objectief<br />
is. Op elk moment kan bekeken worden<br />
hoe materialen zich gedragen en hoe de omgeving<br />
dat beïnvloedt. Hierdoor kunnen projecten<br />
beter gestuurd worden. Dit reduceert de<br />
bouwrisico's en bouwkosten en past perfect bij<br />
de bouwuitdagingen die er liggen. ■<br />
Hier wordt de rekspanning van<br />
een staalconstructie gemeten.<br />
29
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
Tekst | Philip Doutreligne Beeld | Bjond Innovation<br />
Elektrochemische Impedantie Spectroscopie (EIS):<br />
Kwaliteitsmonitoring<br />
van coatingsystemen op<br />
staal en aluminium<br />
Met zijn bedrijf Bjond Innovation heeft Jo van Montfort naam en faam gemaakt op het vlak van<br />
inspectie, onderzoek en advies met betrekking tot de levensduur en prestaties van bouwmaterialen.<br />
Dit met het oog op de veiligheid van constructies in beton en staal. Regelmatig of, beter nog,<br />
permanent monitoren van de materialen en hun beschermende coatingsystemen is hierbij van<br />
kapitaal belang. De laatste jaren schakelt Bjond Innovation hiervoor steeds meer innovatieve<br />
technologieën in als EIS of Elektrochemische Impedantie Spectroscopie.<br />
Onderzoek van de coating op een monumentale brug.<br />
Corrosie nabij de lassen onder een coating.<br />
VEILIGHEID VOOROP<br />
Staal is onderhevig aan corrosie, roest in de volksmond.<br />
Degradatie van deze materialen kan op<br />
termijn de structurele stabiliteit van grote bouwen<br />
infrastructuurwerken negatief beïnvloeden.<br />
Los van de torenhoge herstellingskosten komt<br />
hiermee ook onvermijdelijk de veiligheid van<br />
bewoners en/of gebruikers in het gedrang.<br />
De levensduur en betrouwbaarheid van de materialen<br />
kan aanzienlijk verlengd worden door<br />
het aanbrengen van gerichte en beschermende<br />
coatingsystemen. Deze vergen regelmatig onderzoek<br />
om te zien of hun beschermende functie in<br />
de loop van de tijd niet teveel is afgenomen en<br />
om te bepalen wanneer onderhoud of herstelling<br />
nodig is. Dit meetproces wordt idealiter met sensoren<br />
vanop afstand aangestuurd en uitgevoerd.<br />
30
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
‘Elektrochemische Impedantie Spectroscopie en materialenkennis zijn<br />
sterke troeven om de levensduur van een bouwwerk of monument<br />
aanzienlijk te verlengen’<br />
Coating in dwarsdoorsnede onder een microscoop.<br />
Corrosie in de oplegging van een brug.<br />
HOLISTISCHE EN NIET-<br />
DESTRUCTIEVE MEETMETHODE<br />
Coatingsystemen op staal beschermen grote<br />
bouw- en infrastructuurwerken tegen vroegtijdige<br />
degradatie door weers- of omgevingsinvloeden<br />
en agressieve stoffen. Om een beeld<br />
te krijgen van de resterende verwachte levensduur<br />
van een constructie, de kwaliteit van de<br />
coatings en de inherente, noodzakelijke onderhoudswerken<br />
werd vroeger gewerkt met oppervlakkige<br />
visuele inspecties met destructieve<br />
hechtingstesten en/of met staalnames. Dit was<br />
een bijzonder tijdrovende, dus dure en tegelijk<br />
destructieve methode die reparatie van de aldus<br />
beschadigde coatings noodzakelijk maakte.<br />
EIS in combinatie met een holistische aanpak<br />
op basis van kennis is een geavanceerde nietdestructieve<br />
methode en laat het toe om het<br />
hele conserveringssysteem eventueel ook<br />
vanop afstand in kaart te brengen. Hierbij gaat<br />
het niet enkel om de kwaliteit van coatings,<br />
maar ook om de ondergrond. EIS is tevens<br />
van nut in een vroege fase om vast te stellen<br />
of nieuwe coatinglagen volgens de regels<br />
van de kunst werden aangebracht, wat later<br />
veel tijd en geld kan besparen. Dank aan c-<br />
cube international voor het gebruik van haar<br />
geavanceerde apparatuur.<br />
Niet enkel beheerders van grote bouwwerken,<br />
waaronder chemische plants, stadions, sluiscomplexen,<br />
windmolens, bruggen of stalen gevelconstructies<br />
hebben hier baat bij. Het meetsysteem<br />
kan uitgebreid worden met geavanceerde<br />
cameratechnieken en ook toegepast worden bij<br />
woningen en kleinere appartementsgebouwen<br />
om bijvoorbeeld de kwaliteit van de gepoederlakte<br />
aluminium bouwdelen te bepalen. Is dit<br />
nog repareerbaar of moet het vervangen worden?<br />
Dit helpt ook bij het bepalen van bijvoorbeeld<br />
een correcte herverkoopwaarde.<br />
DATAGESTUURDE<br />
ONDERHOUDS- EN<br />
REPARATIESTRATEGIE<br />
Preventief monitoren met behulp van EIS levert<br />
een grote hoeveelheid aan waardevolle data<br />
op. Op basis hiervan kan een onderhouds- en<br />
reparatiestrategie uitgewerkt worden en dit in<br />
functie van de eisen van de klant. De vereisten<br />
liggen immers anders wanneer een constructie<br />
50 dan wel 100 jaar moet meegaan. In<br />
deze context ging Bjond Innovation recent een<br />
partnership aan met het Eindhovense BouwQ<br />
BV, gespecialiseerd in bouwtechnische keuringen<br />
en kwaliteitsborging. Samen werken de<br />
bedrijven aan de ontwikkeling en verfijning van<br />
een protocol dat, op basis van de verkregen<br />
data, de gepaste onderhoudstechnieken moet<br />
bepalen en beschrijven. ■<br />
EIS-metingen in de chemische industrie.<br />
EIS-metingen aan een staalconstructie met corrosieschade.<br />
31
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
Aan een voegopening van slechts 4 cm hebben de inspecteurs van Concept<br />
Ingenieurs voldoende om gericht technisch onderzoek uit te voeren.<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | Concept Ingenieurs / Artjan Kwant<br />
Gericht technisch<br />
onderzoek voorkomt<br />
ingrijpende vijzelactie<br />
viaduct Strijkviertel in A12<br />
Om de staat van de bruggen en viaducten in ons land te monitoren, worden er doorlopend<br />
conditiemetingen uitgevoerd. Soms is het moeilijk om op basis van enkel een visuele inspectie<br />
tot een diagnose te komen ten aanzien van de staat van onderhoud van een kunstwerk. Nader<br />
onderzoek kan helpen om de benodigde gegevens te verzamelen. Echter, de mogelijkheden van<br />
gangbare inspectie-instrumenten zijn niet altijd toereikend. Bijvoorbeeld wanneer constructiedelen<br />
slecht bereikbaar zijn, zoals de ruimte onder voegovergangen. Gericht technisch onderzoek met<br />
specialistische equipement biedt dan soelaas. Het heeft recent zelfs een vijzelactie voorkomen bij<br />
het viaduct Strijkviertel in de A12 bij de Meern.<br />
32
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
‘De ruimte onder<br />
een voegovergang is<br />
slecht bereikbaar voor<br />
reguliere inspecties<br />
en onderhoud.<br />
Hierdoor krijgen de<br />
constructiedelen in<br />
veel gevallen niet<br />
de aandacht die ze<br />
verdienen’<br />
De behoefte aan beter inzicht in de conditie<br />
van moeilijk bereikbare constructiedelen<br />
werd door Concept Ingenieurs herkend. Zij<br />
ontwikkelde daarom verschillende inspectieinstrumenten<br />
die ingezet kunnen worden in<br />
ruimtes met beperkte afmetingen, zoals bij<br />
voegovergangen en tandconstructies. “Onder<br />
voegovergangen komen diverse elementaire<br />
onderdelen van de hoofddraagconstructie samen”,<br />
zegt Ruud Meijer, directeur van Concept<br />
Ingenieurs. “Denk aan opleggingen, voorspanverankeringen<br />
en kritieke wapeningdetails. Gezien<br />
het krachtenspel is inzicht in de conditie<br />
juist op die locatie van belang.”<br />
PUTCORROSIE<br />
Voegovergangen worden regelmatig vervangen.<br />
Het is volgens Meijer een uitgelezen kans<br />
voor nader onderzoek aan de betonnen oppervlaktes<br />
onder de voegovergangen, want<br />
“voor een goed beheer is het natuurlijk wenselijk<br />
om de conditie van deze constructiedelen<br />
regelmatig goed te controleren. De inspectiebehoefte<br />
wordt alleen maar versterkt<br />
door het feit dat voegovergangen lek kunnen<br />
zijn. Dooizouten (chloriden) stromen dan<br />
met het regenwater door de voeg heen, langs<br />
deze constructiedelen. Chloriden vormen<br />
een bedreiging voor de wapening en overige<br />
stalen onderdelen onder de voegovergang.<br />
Bij wapening kan het een vorm van corrosie<br />
veroorzaken (putcorrosie) die relatief snel tot<br />
sterkteverlies kan leiden. De ruimte onder een<br />
voegovergang is echter slecht bereikbaar voor<br />
reguliere inspecties en onderhoud. Hierdoor<br />
krijgen de constructiedelen in veel gevallen<br />
niet de aandacht die ze verdienen.”<br />
NAUWE RUIMTES<br />
Lekkage van voegovergangen wordt bij reguliere<br />
inspecties wel geconstateerd, erkent<br />
Meijer. “Het risico op aantasting van ondergelegen<br />
constructiedelen wordt dan wel vaak<br />
benoemd, maar niet gekwantificeerd. De<br />
beheerder van een object weet dus op dat<br />
moment niet wat de situatie is. Daardoor kan<br />
niet goed worden afgewogen welke beheersmaatregelen<br />
de juiste zijn.”<br />
Soms is het moeilijk om op basis van enkel een<br />
visuele inspectie tot een diagnose te komen ten<br />
aanzien van de staat van onderhoud van een<br />
kunstwerk. De specialistische apparatuur van<br />
Concept Ingenieurs biedt dan soelaas.<br />
Viaduct Strijkviertel is een typisch voorbeeld<br />
waarbij beheerder Rijkswaterstaat noodgedwongen<br />
beheersmaatregelen moest treffen op<br />
basis van een risico dat niet is gekwantificeerd.<br />
“Er lag een onderzoeksrapport aan ten grondslag,<br />
maar dat was beperkt”, zegt Jan-Jaap van<br />
den Brink, technisch adviseur kunstwerken bij<br />
Rijkswaterstaat. “Bekend was dat de voegovergangen<br />
al geruime tijd lek zijn. De bereikbare<br />
delen van de landhoofden vertoonden daarbij<br />
veel betonschade en verontreiniging door chloriden.<br />
Aan de hand van dat gegeven is besloten<br />
om grootschalige betonreparaties uit te voeren.<br />
Mede op basis van ervaringen bij vergelijkbare<br />
viaducten is uit voorzorg besloten om het viaduct<br />
circa 1 meter te vijzelen. Alleen dan zou<br />
het duurzaam repareren van de vermoedelijke<br />
betonschades aan de moeilijk bereikbare delen<br />
van het dek mogelijk zijn. Het vijzelen werd dan<br />
ook onderdeel van het bestek.”<br />
PLAN VAN AANPAK<br />
Heijmans Infra Civiele Specialisme zag wel<br />
heil in de nieuwe instrumenten van Concept<br />
Ingenieurs. De inzet hiervan maakte onderdeel<br />
uit van haar plan voor de aanpak van het<br />
viaduct Strijkviertel. Hiermee was het mogelijk<br />
om de betonnen oppervlaktes onder de<br />
voegovergangen te onderwerpen aan onder<br />
andere potentiaalmetingen, dekkingsmetingen,<br />
kernboringen en een visuele inspectie van de<br />
wapening. Aan een voegopening van slechts 4<br />
cm hadden de inspecteurs hierbij voldoende.<br />
De resultaten lieten een ander beeld zien dan<br />
werd verwacht. In vergelijking met de bereikbare<br />
voorzijde van de steunpunten was de<br />
conditie van het betonnen dek onder de voegovergangen<br />
opvallend goed. Er waren enkele<br />
kleine (potentiële) schades aangetroffen, maar<br />
dat stond in geen verhouding tot wat werd verwacht.<br />
Het vijzelen van het dek kon achterwege<br />
blijven. Voor Heijmans en Rijkswaterstaat<br />
een enorme meevaller. Van den Brink: “Het is<br />
niet alleen in technische zin een enorme meevaller,<br />
maar ook voor de omgeving. De vijzelactie<br />
betekende een wegafsluiting van twaalf<br />
dagen. Dat heeft natuurlijk een enorme impact<br />
op de doorstroming en de omgeving.”<br />
Het onderzoek op viaduct Strijkviertel is afgerond.<br />
De onderhoudswerkzaamheden moeten<br />
nog worden uitgevoerd, maar door de<br />
sterk afgeslankte vorm daarvan zal het verkeer<br />
op het viaduct daar weinig van merken. Meijer<br />
ziet tot slot nog veel meer mogelijkheden voor<br />
inzet van de nieuwe tools: “Momenteel worden<br />
ze op diverse andere projecten met succes<br />
ingezet, waaronder bij viaducten met tandnokopleggingen<br />
die bekend staan om hun slechte<br />
inspecteerbaarheid.” ■<br />
Chloriden vormen een bedreiging voor de wapening<br />
en overige stalen onderdelen onder de voegovergang.<br />
33
Machinery<br />
Precast Moulds<br />
Circulation Plants<br />
On-Site Formwork<br />
Hulste Hoofdzetel (B) • Genk (B)<br />
Roeselare (B) • Boortmeerbeek (B)<br />
Maarsbergen (NL) • Bucharest (RO)<br />
Dormettingen (D) • Staßfurt (D)<br />
weckenmann.com<br />
construx.eu<br />
Doortastende diagnose door<br />
gericht technisch onderzoek<br />
Voor het vaststellen van een schade-oorzaak of het<br />
beoordelen van de kans op toekomstige schades, is vaak<br />
meer nodig dan een visuele inspectie. De mogelijkheden<br />
van gangbare inspectie-instrumenten zijn niet altijd<br />
toereikend, bijvoorbeeld wanneer kritische constructiedelen<br />
slecht bereikbaar zijn.<br />
Dat is waar Concept Ingenieurs het verschil maakt.<br />
Met projectspecifieke inspectietools zijn wij in staat om<br />
ook in moeilijke omstandigheden tot een betrouwbare<br />
diagnose te komen.<br />
Zo worden waargenomen risico’s gekwantificeerd en<br />
vragen van onze opdrachtgevers beantwoord.<br />
Meer weten?<br />
Scan de QR-code of bel:<br />
0342 23 12 60
De Elcometer 331<br />
Dekkingsmeters &<br />
Half-celmeters<br />
De alles-in-één meter die:<br />
- De locatie van wapeningsstaal<br />
detecteert<br />
- <strong>Beton</strong>dekking meet<br />
- Half-cel metingen uitvoert<br />
Bezoek voor meer informatie:<br />
elcometer.com/nl<br />
of scan de QR-code.
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
Tekst | Carolien Klees Beeld | Elcometer<br />
Detectieapparatuur voor coating, beton en metaal<br />
Veelgebruikte<br />
vochtmeter voor beton<br />
heeft upgrade gekregen<br />
“Tot onze eigen verbazing horen we dat onze apparatuur zelfs wordt gebruikt voor het meten van<br />
chocoladelaagjes op snoeprepen”, vertelt Johan Figlarz, teamleader Internal sales & marketing bij<br />
Elcometer BV. Dat maakt wel duidelijk hoe secuur en gebruiksvriendelijk de apparatuur van Elcometer<br />
is. Het bedrijf is al meer dan 75 jaar wereldleider in het ontwerpen, vervaardigen en leveren van<br />
inspectieapparatuur voor de coating-, beton- en metaaldetectie-industrie. Ook levert het straal- en<br />
verfspuitapparatuur. Onlangs kreeg de veelgebruikte Elcometer 7410 vochtmeter een facelift.<br />
“Deze vochtmeter heeft een modernere uitstraling<br />
gekregen en is gebruiksvriendelijker<br />
geworden. Hij ligt beter in de hand en is makkelijker<br />
te bedienen. Jaren geleden hebben we<br />
deze vochtmeter ontworpen voor aannemers,<br />
staalfabrikanten, staalverwerkingsbedrijven en<br />
bouwbedrijven. De meter is qua toepassingen<br />
dus breed inzetbaar en zeer nauwkeurig.”<br />
Doordat het apparaat zonder penetratie het<br />
vochtgehalte van het beton kan meten, hoeft<br />
er niet geboord te worden.<br />
BETONINSPECTIE<br />
Ook de Elcometer 331 dekkingsmeters en<br />
half-celmeters worden veel gebruikt binnen<br />
de beton- en staalbouw. Verkrijgbaar in twee<br />
varianten, zijn deze robuuste wapeningsdetectoren<br />
betrouwbaar en heel betaalbaar. “In dat<br />
laatste maken wij echt het onderscheid. De<br />
prijs-kwaliteitsverhouding is zo gunstig vanwege<br />
de eenvoud van ons apparaat. Hij zit niet vol<br />
met allerlei nieuwe snufjes, zoals scans, maar<br />
meet gewoon wat hij moet meten. De nauwkeurigheid<br />
maakt dit instrument zo geliefd. We<br />
hebben bijvoorbeeld een klant in Groningen<br />
die allerlei prefab muren voor de bouw fabriceert.<br />
Het raamwerk laat zij in het beton<br />
zakken, terwijl dit nog vloeibaar is. Daardoor<br />
weet zij nooit precies waar de bewapening zich<br />
bevindt, maar met onze Elcometer 331 kan ze<br />
naderhand de bewapening exact lokaliseren.”<br />
Elcometer 319 dauwpuntmeter.<br />
Er zijn meerdere accessoires verkrijgbaar,<br />
waaronder diverse sondes, een verlengsnoer<br />
en een verificatieblok. Bovendien zijn alle zoekkoppen,<br />
boorgatsondes en half-celsondes volledig<br />
uitwisselbaar.<br />
EIGEN R&D-AFDELING<br />
Vijftien jaar geleden kwam Elcometer naar ons<br />
land en inmiddels is ze marktleider in Nederland<br />
en België. “Momenteel zitten we in een<br />
stroomversnelling. Ons kantoor in Nieuwegein<br />
gaat de Europese servicehub worden, waarmee<br />
we tevens de service voor Frankrijk en<br />
Duitsland gaan verzorgen. Doordat we zelf<br />
een grote R&D-afdeling hebben en daarom<br />
dus alle expertise in eigen huis, hoeft de klant<br />
nooit lang te wachten wanneer een apparaat<br />
onverhoopt een storing heeft. De jarenlange<br />
kennis en ervaring zorgt ervoor dat we onze<br />
klanten volledige begeleiding kunnen bieden,<br />
ook na de koop. Wij hebben altijd intensief<br />
contact met onze klanten, mede omdat negentig<br />
procent van de elektronische instrumenten<br />
die we verkopen, zijn voorzien van een kali-<br />
36
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
Al sinds 1947 is het Elcometer’s filosofie om toonaangevende, innovatieve en kwalitatief hoogwaardige<br />
producten te leveren in combinatie met een uitstekende service.<br />
Elcometer 7410 vochtmeter voor beton.<br />
‘We zitten in een stroomversnelling: ons kantoor in Nieuwegein wordt<br />
de Europese servicehub’<br />
bratiecertificaat dat periodiek vernieuwd moet<br />
worden. Onze diensten voor de hercertificering<br />
en herkalibratie bieden we eveneens vanuit<br />
Nieuwegein aan.”<br />
ALLES VOOR DE<br />
COATINGINDUSTRIE<br />
De corebusiness van Elcometer wordt gevormd<br />
door de straal-, verfspuit- en inspectieapparatuur<br />
voor de coatingindustrie. Het motto van<br />
de eigenaar is: ‘Spray it, blast it, test it’. Oftewel,<br />
Elcometer biedt voor elke fase van het coatingproces<br />
de benodigde apparatuur. In 2<strong>02</strong>1 nam<br />
Elcometer twee bedrijven over, te weten Sagola<br />
en Blastline Ltd. “Hierdoor produceren we ook<br />
mobiele straalketels en verfpistolen, waardoor<br />
we op dit moment de enige leverancier zijn die<br />
echt alles in huis heeft voor het gehele coatingproces.<br />
Omdat het rapporteren van de gemeten<br />
waarden steeds belangrijker wordt, bieden<br />
we bovendien gratis datamanagementsoftware<br />
aan voor de pc en mobiele apparaten met iOS<br />
of Android besturingssystemen.”<br />
Elcometer 456 droge laagdiktemeter.<br />
Elcometer 331 dekkingsmeters en half-celmeters.<br />
Elcometers toewijding aan kwaliteit blijkt wel<br />
uit de ISO 9001 en ISO 14001 certificering.<br />
Gevraagd naar de toekomst, antwoordt Figlarz:<br />
“Bij de R&D-afdeling zitten nog verschillende<br />
dingen in de pijplijn, maar daarover kan ik nu<br />
nog niets zeggen.” Duidelijk is wel dat Elcometer<br />
zichzelf continu vernieuwt en altijd inspeelt<br />
op de ontwikkelingen in de markt. ■<br />
Elcometer Sagola spuitpistolen.<br />
37
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
Tekst | Toine van den Hoven Beeld | SGS INTRON<br />
Data is basis voor early warning en<br />
voorspelbaarheid<br />
Monitoren van<br />
betonconstructies versnelt<br />
de voor verduurzaming<br />
noodzakelijke innovatie<br />
Bij de spooronderdoorgang in Heiloo wordt geopolymeerbeton in een gewapende tussenwand met behulp van sensoren tien jaar lang gemonitord.<br />
38
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
Begin maart zette demissionair minister van Economische Zaken Micky Adriaansens voorlopig<br />
een streep door het Nationaal Groeifonds. Een slechte ontwikkeling voor het innovatieklimaat in<br />
Nederland. Dat vindt ook Michel Boutz, senior consultant bij SGS INTRON. “Innovatie is hard nodig<br />
om de klimaatdoelen te realiseren en mag dan ook niet stagneren.”<br />
Ook op zijn eigen vakgebied, het in beeld brengen<br />
en voorspellen van de degradatie van beton<br />
en betonconstructies, speelt Nederland en<br />
met name SGS INTRON een vooraanstaande<br />
rol. “Een van de doelen die onze monitoring<br />
kan dienen, is het versnellen en aanjagen van<br />
innovaties”, aldus Boutz. “Met name op het gebied<br />
van de verduurzaming van beton vinden<br />
momenteel veel ontwikkelingen plaats. Bouwdelen<br />
waarin innovatieve betonsoorten zijn<br />
toegepast, worden door ons gemeten en gemonitord.<br />
Op basis van al die data kan er snel<br />
doorontwikkeld en verder geïnnoveerd worden.<br />
Duurzaamheid is dan ook een belangrijke<br />
pijler waarop onze dienstverlening steunt.”<br />
KWALITEITSBEVORDERING<br />
SGS INTRON houdt zich al meer dan vijftig<br />
jaar bezig met de kwaliteit van de bouw, met<br />
name in Nederland, maar ook internationaal.<br />
Grofweg valt de dienstverlening van de organisatie<br />
in vier delen uiteen: laboratoriumdiensten,<br />
certificatie (zowel van eigen als door anderen<br />
ontwikkelde keurmerken), inspecties en advies.<br />
De kern van deze dienstverlening is om kwaliteit<br />
vast te stellen, te borgen, te verbeteren en<br />
te voorspellen. <strong>Beton</strong> heeft in principe een zeer<br />
hoge levensduur. Echter, fouten in ontwerp,<br />
detaillering en/of uitvoering kunnen hier een<br />
negatieve invloed op hebben. Wanneer er een<br />
probleem ontstaat, ligt de eerste prioriteit bij<br />
de zorg voor veiligheid. Monitoren van kritische<br />
parameters kan worden ingezet om een constructie<br />
zo lang mogelijk veilig te gebruiken. Dit<br />
is ook relevant doordat het veiligheidsgevoel bij<br />
gebruikers hiermee wordt versterkt.<br />
‘We willen kwaliteit vaststellen,<br />
borgen, verbeteren en voorspellen’<br />
Het in beeld brengen van kwaliteit vindt voor<br />
een belangrijk deel plaats op basis van inspecties.<br />
Michel Boutz geeft aan dat SGS INTRON<br />
over een grote unit Inspecties beschikt. “Het<br />
monitoren op basis van periodieke technische<br />
inspecties, monstername en laboratoriumonderzoek<br />
blijft een belangrijke manier om de<br />
conditie van constructies te bewaken. Er is met<br />
het goedkoper en geavanceerder worden van<br />
de techniek wel een verschuiving naar steeds<br />
meer monitoring middels sensoren. We kunnen<br />
inmiddels enorm veel meten en er komen<br />
nog steeds nieuwe methoden bij.” Gezien de<br />
vele mogelijkheden is volgens Boutz een duidelijke<br />
opdrachtstelling vooraf belangrijk. “We<br />
zullen met opdrachtgevers altijd strak kaderen<br />
wat er precies gemonitord moet worden en<br />
waarom. Vervolgens bekijken we welke kritische<br />
parameters er zijn, welke sensoren daarbij<br />
passen en wat er budgettair mogelijk is.”<br />
LEVVEL BLOCKS<br />
Boutz heeft zich de laatste jaren met name<br />
toegelegd op het doen van onderzoek naar de<br />
duurzaamheid van beton. ❯<br />
39
SGS INTRON<br />
Uw onafhankelijke partner in het valideren van innovatieve betonmengsels<br />
Contacteer ons<br />
+ 31 (0)88 214 51 33<br />
nl.intron@sgs.com<br />
© SGS Société Générale de Surveillance SA. (2<strong>02</strong>4)
THEMA INSPECTEREN | MONITOREN | ONDERZOEKEN<br />
In de proeftuin duurzaam beton van Rijkswaterstaat op de Afsluitdijk worden acht innovatieve betonmengsels aan de zwaarste omstandigheden blootgesteld.<br />
‘Duurzaamheid is een belangrijke pijler waarop<br />
onze dienstverlening steunt’<br />
Ook hier weer een splitsing in praktijkproeven<br />
en metingen op basis van sensoren. Op de Afsluitdijk<br />
bevindt zich een proeftuin duurzaam beton<br />
waarin een achttal innovatieve betonmengsels<br />
aan de zwaarste omstandigheden worden<br />
blootgesteld. Van deze mengsels zijn 32 zogeheten<br />
Levvel blocks gemaakt. Deze liggen tussen<br />
de 75.000 overige Levvel blokken en worden<br />
door SGS INTRON in opdracht van Rijkswaterstaat<br />
tien jaar lang gemonitord. Dat gebeurt<br />
op basis van een jaarlijkse visuele inspectie en<br />
laboratoriumonderzoek van monsters na 1, 2, 4,<br />
7 en 10 jaar. Inmiddels heeft Rijkswaterstaat een<br />
tweede proeftuin duurzaam beton in IJmuiden<br />
beschikbaar gesteld. Ook deze zal door SGS IN-<br />
TRON gemonitord worden.<br />
Een ander voorbeeld van het monitoren van<br />
de toepassing van innovatieve betonsoorten<br />
is de spooronderdoorgang in Heiloo, waar<br />
geopolymeerbeton is toegepast in een gewapende<br />
tussenwand. Het monitoren van deze<br />
wand gebeurt op basis van sensoren en voor<br />
een periode van tien jaar. Bij de tussenwand<br />
wordt volgens Boutz met name aandacht besteed<br />
aan het risico op wapeningscorrosie.<br />
“We monitoren de temperatuur van het beton<br />
en het binnendringen van vocht. Verder meten<br />
we de staalpotentialen om op die manier zicht<br />
te krijgen op het risico op (toekomstige) corrosie<br />
van de wapening. Liefst zouden we ook<br />
nog de pH-waarde of de chloride-gehaltes met<br />
sensoren meten, maar die sensoren zitten nog<br />
in de ontwikkelfase.” Tegelijkertijd wordt een<br />
proefwand van hetzelfde geopolymeerbeton<br />
ook met periodieke inspecties, monstername<br />
en labonderzoek gemonitord. “Door de combinatie<br />
verkrijgen we een scherp beeld van hoe<br />
dit innovatieve materiaal zich gedraagt.”<br />
Wapeningsstaal wordt gemonitord op corrosie.<br />
EARLY WARNING<br />
SGS INTRON is ook participant van het Centrum<br />
voor Ondergronds Bouwen. Daarbinnen<br />
verricht Boutz als projectleider van een werkgroep<br />
veel onderzoek naar de degradatie van<br />
materialen in tunnels. “Veel van de tunnels in<br />
Nederland zijn relatief oud. Het is van belang<br />
om te weten welke schades mogelijk kunnen<br />
ontstaan door materiaaldegradatie en welke<br />
sensoren we beschikbaar hebben om deze degradatie,<br />
maar ook vervormingen te bewaken.<br />
Daar hebben we een inventarisatie van gemaakt.<br />
Het uiteindelijke doel is dat we op basis<br />
van alle data die we gaan registreren, komen<br />
tot een early warning systeem voor duurzaamheidsproblemen<br />
en om tijdig preventief onderhoud<br />
te kunnen inplannen. Maar eigenlijk is<br />
early warning en voorspelbaarheid de kern van<br />
alles wat we doen. Daarvoor is het van belang<br />
dat we kunnen blijven innoveren.” ■<br />
41
Tekst | Toine van den Hoven Beeld | Ecocem Benelux<br />
Nieuwe stap in<br />
de richting van<br />
een duurzame<br />
toekomst<br />
In de vorige editie van <strong>Beton</strong> & <strong>Staalbouw</strong> stond een artikel<br />
over de Europese goedkeuring voor de revolutionaire ACTcementtechnologie<br />
van Ecocem. Dit betekent een belangrijke<br />
stap in het commercialiseringstraject van dit cement. In de<br />
Benelux is nu een belangrijke volgende stap gezet. Op Port of<br />
Moerdijk gaat Ecocem drie leegstaande betonnen opslagsilo’s met<br />
een gezamenlijke capaciteit van 30.000 ton in gebruik nemen.<br />
Daarvoor werd een langjarige overeenkomst gesloten met<br />
Overslagbedrijf Moerdijk (OBM).<br />
“Met de langjarige lease van de drie silo’s kan<br />
Ecocem de productiecapaciteit van de fabriek<br />
in Moerdijk fors uitbreiden omdat onze opslagcapaciteit<br />
wordt verviervoudigd”, zegt Paul<br />
Roos, managing director van Ecocem Benelux.<br />
“We hebben bewust gekozen voor lease. Hiermee<br />
voorkomen we dat we zelf moeten gaan<br />
bouwen. Dat scheelt enerzijds tijd en geld,<br />
maar is daarnaast ook een duurzame keuze.<br />
Doordat de silo’s per direct gebruikt kunnen<br />
worden, brengt deze stap de commerciële<br />
marktintroductie van ons emissiearm ACTcement<br />
in 2<strong>02</strong>6 een stuk dichterbij.”<br />
GEPATENTEERDE TECHNOLOGIE<br />
De uitbreiding van Ecocem in Moerdijk maakt<br />
deel uit van een totaalplan waarbinnen alle vestigingen<br />
van Ecocem in Europa worden uitgebreid<br />
om de productie- en opslagcapaciteit te<br />
vergroten. Ook de bouw van een Ecocem-fabriek<br />
aan de westkust van de Verenigde Staten<br />
maakt hiervan onderdeel uit. Het moet ervoor<br />
zorgen dat Ecocem in 2<strong>02</strong>6 ACT-cement zelfstandig<br />
op de markt kan brengen. Daarnaast<br />
werkt het bedrijf aan een systeem van licenties<br />
en partnerships om geïnteresseerde partijen<br />
wereldwijd in staat te stellen om ACTcement<br />
te produceren. Daarmee wordt de<br />
strijd tegen de enorme CO 2<br />
-footprint van de<br />
cementindustrie geïntensiveerd omdat ACTcement<br />
tot 70% CO 2<br />
bespaart ten opzichte<br />
van traditioneel cement. “ACT gebruikt een<br />
aantal gepatenteerde technologische innovaties<br />
om op basis van wereldwijd ruim voorradige<br />
grondstoffen een emissiearm cement te<br />
maken”, aldus Roos. “De gekozen strategie om<br />
én zelf te produceren én anderen in licentie te<br />
laten produceren, maakt dat ACT wereldwijd<br />
schaalbaar is. Zeker omdat ACT gebruikmaakt<br />
van SCM’s (supplementary cementing materials)<br />
die lokaal beschikbaar zijn.”<br />
STERKER EN DUURZAMER<br />
De productie van ACT biedt bijkomend nog<br />
een aantal extra voordelen. Allereerst vergt<br />
de productie van beton met dit innovatief<br />
cement aanzienlijk minder water. Dat maakt<br />
ACT ook bijzonder geschikt voor productie<br />
De drie betonnen silo’s zijn samen goed voor 30.000<br />
ton extra opslagcapaciteit.<br />
in gebieden met grote periodes van droogte.<br />
Praktijkproeven tonen aan dat beton gemaakt<br />
op basis van ACT-cement beter scoort op<br />
zowel sterkte als levensduur dan conventionele<br />
betonmengsels. Ten slotte vergt het<br />
proces om dit emissiearm cement te maken<br />
30% minder energie. Wanneer deze energie<br />
ook nog eens duurzaam wordt opgewekt,<br />
ontstaat een vermindering van de uitstoot die<br />
aansluit bij de doelstellingen van het klimaatakkoord<br />
van Parijs. De Europese Commissie<br />
42
‘Onze strategie om én zelf<br />
te produceren én anderen in<br />
licentie te laten produceren,<br />
maakt dat ACT wereldwijd<br />
schaalbaar is’<br />
wil voor 2040 de uitstoot van broeikasgassen<br />
met 90% verminderen ten opzichte van 1990.<br />
Wanneer Ecocems ACT-technologie wordt<br />
gebruikt om de CO 2<br />
-uitstoot te verminderen<br />
en de eventueel resterende emissies worden<br />
afgevangen door middel van carbon capture<br />
(CCS), dan is een ‘netzero’-ambitie voor de<br />
cementindustrie binnen bereik. De recente<br />
uitbreiding van Ecocem in Moerdijk brengt<br />
dit duurzame toekomstperspectief voor de<br />
bouw een stap dichterbij. ■<br />
V.l.n.r.: Conor O’Riain, Managing Director Ecocem Europe, Frank Nooijen, CEO OBM, Donal O’Riain Managing<br />
Director en oprichter Ecocem en Paul Roos, Managing Director Ecocem Europe.<br />
43
BARENDRECHT HEINENOORDTUNNEL<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | Rijkswaterstaat/Studio Retouched<br />
Heinenoordtunnel buis richting Rotterdam.<br />
UITDAGENDE RENOVATIE<br />
HEINENOORDTUNNEL<br />
De Heinenoordtunnel uit 1969 is een afzinktunnel in de A29, een belangrijke schakel tussen de<br />
havens van Rotterdam en Antwerpen en een belangrijke ontsluiting voor de Hoeksche Waard<br />
en Zeeland. Veel technische installaties hebben de status ‘einde levensduur’ bereikt en moeten<br />
vervangen worden. Ook constructief moet er het een en ander gebeuren. Maar ja, hoe pak je dat<br />
aan in een tunnel met twee open tunnelbuizen zonder middentunnelkanaal? En met zo min mogelijk<br />
hinder voor de 110.000 voertuigen die dagelijks gebruik maken van de tunnel?<br />
“De Heinenoordtunnel is best een lastige tunnel”,<br />
begint Stephan van der Horst, projectleider<br />
civiel bij Rijkswaterstaat. “Het gebrek aan<br />
een middentunnelkanaal betekende dat alle<br />
installaties, kabels en leidingen ‘gewoon’ in de<br />
tunnelbuizen waren opgenomen, weliswaar<br />
achter hittewerende bekleding, maar toch. Je<br />
kon er dus lastig bij. Vanuit eerder groot onderhoud<br />
werd al eens geopperd om een middentunnelkanaal<br />
te bouwen. Het is ten eerste<br />
veiliger vluchten dan een open tunnelbuis en<br />
daarnaast veel efficiënter ten aanzien van reparaties<br />
en onderhoud aan de installaties. Je<br />
hoeft niet meer voor alles de tunnel af te sluiten<br />
en kunt in het middentunnelkanaal werken<br />
terwijl het verkeer doorrijdt. De tunnelbuizen<br />
zijn bovendien breed genoeg om een middentunnelkanaal<br />
te bouwen zonder rijstroken te<br />
hoeven inleveren.” En zo geschiedde.<br />
GEEN ECHTE OMLEIDINGSROUTE<br />
Civieltechnisch is het een grote opgave om<br />
een middentunnelkanaal te bouwen, zeker als<br />
je bedenkt dat de tunnel zoveel mogelijk open<br />
moet blijven. “Er is voor weggebruikers geen<br />
echt goed alternatief voor de Heinenoordtunnel.<br />
Doorgaand verkeer wordt omgeleid via<br />
de A16. De omleidingsroute voor lokaal verkeer<br />
van en naar de Hoeksche Waard is via<br />
de lokale N217 en de ‘kleinere’ Kiltunnel. Dat<br />
betekent dat lokaal verkeer 25 kilometer omrijdt<br />
en tol zou moeten betalen”, verduidelijkt<br />
Van der Horst. “Naast veel maatregelen die we<br />
als Rijkswaterstaat treffen, zoals bijvoorbeeld<br />
de afkoop van de tol van de Kiltunnel, hebben<br />
we de markt uitgedaagd om de tunnel te renoveren<br />
met zo min mogelijk hinder voor het<br />
wegverkeer. Dat wil zeggen, de bouw van een<br />
bijna 700 meter lang middentunnelkanaal in een<br />
zo kort mogelijk tijdsbestek, het vervangen van<br />
alle systemen en installaties én het uitvoeren<br />
van de nodige civieltechnische renovaties zonder<br />
dat de tunnel langdurig dicht moet en zodat<br />
de tunnel de komende dertig jaar geen groot<br />
onderhoud meer nodig heeft. Tegelijk moesten<br />
ook de dienstgebouwen en lichtroosters aan<br />
de ingangen van de tunnel worden aangepakt,<br />
evenals de stootplaten en het asfalt.” De aanbieding<br />
van Savera III, een bouwcombinatie van<br />
Dura Vermeer, SWARCO (voorheen Dynniq)<br />
en SPIE, had de meeste meerwaarde en de<br />
beste prijs-kwaliteitverhouding. Daarom heeft<br />
deze combinatie de opdracht gegund gekregen.<br />
MIDDENTUNNELKANAAL<br />
De grootste uitdaging voor de bouwcombinatie<br />
was om alle werkzaamheden te plannen in<br />
een zo kort mogelijk tijdsbestek. “We hadden<br />
44
BARENDRECHT HEINENOORDTUNNEL<br />
Middentunnelkanaal in aanbouw.<br />
een langere afsluiting in de zomer van 2<strong>02</strong>3 ter<br />
beschikking en de nodige weekendafsluitingen”,<br />
zegt Martijn Koedood, ontwerpleider civiel bij<br />
Savera III. “Het was een behoorlijke puzzel om<br />
een goede planning voor mekaar te krijgen,<br />
ook qua inzet van mensen in de weekenden<br />
en vakantietijd. Verder is het een oude tunnel,<br />
waarbij je, ondanks onderzoeken vooraf,<br />
niet altijd zeker weet wat de staat is van de<br />
constructie omdat bijvoorbeeld de betonconstructie<br />
en de kabels en leidingen achter de hittewerende<br />
en visuele beplating vallen. Gaandeweg<br />
het project hebben we daarom nog extra<br />
onderzoeken moeten doen om deze staat<br />
scherp te krijgen.”<br />
Om al die uitdagingen te beslechten, heeft Savera<br />
III een aantal slimmigheden bedacht. Zo is het<br />
middentunnelkanaal volledig prefab voorbereid,<br />
is er buiten de tunnel ‘geoefend’ met het plaatsen<br />
van de elementen en is het kanaal dat uit<br />
86 grote betonnen wandelementen van 30 ton<br />
per stuk bestaat, tijdens de afsluiting van slechts<br />
vier weken volledig ingebouwd en opgeleverd.<br />
“In doorsnede is het middentunnelkanaal een<br />
betonwand die in de westbuis (de buis richting<br />
het zuiden) vóór de bestaande middenwand is<br />
geplaatst. Zo ontstaan een vluchtgang én een<br />
dienstgang, want de tunnel is hoog genoeg om<br />
er een extra niveau in aan te brengen.”<br />
TOLERANTIES EN DILATATIES<br />
De bouw van het middentunnelkanaal lijkt op<br />
papier misschien eenvoudig, maar dat was het<br />
niet, verzekert Koedood. “De Heinenoordtunnel<br />
betreft een zinktunnel uit meerdere delen<br />
met over het hele traject de nodige afwijkingen.<br />
Hoe ga je om met toleranties, met dilataties?<br />
We hebben veel specifieke details in die<br />
660 meter moeten oplossen. Dankzij een goede<br />
voorbereiding verliep de uitvoering als een<br />
geoliede machine. Eén voor één zijn de zware<br />
elementen van het bouwterrein naar de tunnel<br />
vervoerd en achter elkaar door geplaatst.<br />
En zodra de eerste elementen stonden, is<br />
ook direct begonnen met het aanbrengen en<br />
plaatsen van de kabels en leidingen. Onderaannemers<br />
Van den Bersselaar Constructie en<br />
Interboor liepen keurig in het treintje mee.”<br />
Inmiddels is de besturing van de installaties en<br />
zijn de kabels en leidingen ondergebracht in de<br />
dienstgang van het middentunnelkanaal. “Het<br />
vereenvoudigt in de toekomst onderhoud en<br />
reparaties aan de installaties omdat er niet altijd<br />
meer een buisafsluiting nodig zal zijn.”<br />
Passen en meten bij de tunnelingang.<br />
‘Civieltechnisch is het<br />
een grote opgave om<br />
een middentunnelkanaal<br />
te bouwen, zeker als je<br />
bedenkt dat de tunnel<br />
zoveel mogelijk open<br />
moet blijven’<br />
Behalve de bouw van het middentunnelkanaal<br />
zijn ook de zinkvoegen een hot topic bij de renovatie,<br />
omdat ze door aantasting de beoogde<br />
levensduur van 100 jaar niet zouden halen,<br />
zegt Van der Horst. “Daarop zijn we een uitvoerig<br />
onderzoekstraject gestart, waarvan de<br />
resultaten zijn gedeeld via het COB (Centrum<br />
Ondergronds Bouwen). Sterker nog, de lering<br />
die we uit deze renovatie hebben getrokken<br />
met betrekking tot de zinkvoegen, heeft zelfs<br />
geleid tot een aanpassing van het ontwerp van<br />
de Maasdeltatunnel even verderop op de A24<br />
Blankenburgverbinding.”<br />
Hoewel het grootste deel van de renovatie van<br />
de Heinenoordtunnel al is uitgevoerd, is Savera<br />
III nog tot eind dit jaar bezig. Onder meer<br />
met de bouw van de visuele bekleding en het<br />
aanpassen van de dienstgebouwen. Komende<br />
zomer volgt nog een afsluiting van twee weken<br />
waarin de tunnel overgaat op de nieuwe<br />
installaties en systemen en in het najaar nog vijf<br />
weekenden waarin ook de oude installaties en<br />
systemen verwijderd worden. Daarna behoeft<br />
de Heinenoordtunnel de komende tientallen<br />
jaren geen groot onderhoud meer. ■<br />
Impressie van het dienstgebouw met nieuwe bekleding.<br />
Plaatsen nieuwe barriers tegen het middentunnelkanaal.<br />
45
BARENDRECHT HEINENOORDTUNNEL<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | Interboor Midsland<br />
Interboor Midsland is voor het plaatsen van<br />
de verankeringen BRL-gecertificeerd.<br />
Heinenoordtunnel is vele<br />
duizenden geboorde ankers<br />
en tonnen staal rijker<br />
Rijkswaterstaat heeft de renovatie van de Heinenoordtunnel aangegrepen om de tunnel te<br />
voorzien van een middentunnelkanaal over twee niveaus met een vluchtweg en dienstgang. Ook de<br />
dienstgebouwen en anti-verblindingslamellen boven de toeritten van de tunnel zijn stevig aangepakt.<br />
Voor al die facetten heeft Jos van den Bersselaar Constructie de staalconstructies geleverd, die op<br />
zijn beurt weer een beroep heeft gedaan op Interboor Midsland als BRL-gecertificeerd bedrijf voor<br />
het boren van de vele duizenden ankers in de 55 jaar oude tunnel.<br />
46
BARENDRECHT HEINENOORDTUNNEL<br />
De grootste ingreep van de renovatie is toch<br />
wel de bouw van het middentunnelkanaal, een<br />
klus die afgelopen zomer tijdens een buitendienststelling<br />
van slechts vier weken werd geklaard<br />
door bouwcombinatie Savera III. “Het<br />
middentunnelkanaal is gebouwd met een geprefabriceerde<br />
betonwand die werd ingereden<br />
en waarin wij over de hele lengte een vluchten<br />
dienstbordes hebben aangebracht in de<br />
vorm van stalen roostervloeren”, begint John<br />
Verhoeven, projectleider bij Jos van den Bersselaar<br />
Constructie. Voor de verankering van de<br />
betonwand en de roostervloeren heeft Interboor<br />
Midsland ruim 3.000 ankers geboord.<br />
ZWARE HOEKSTALEN<br />
Tijdens de bouw van het middentunnelkanaal<br />
in de 4-weekse buitendienststelling trokken Jos<br />
van den Bersselaar Constructie en Interboor<br />
Midsland gezamenlijk op en volgden het treintje<br />
van de bouwcombinatie. “Daarbij werkten<br />
we per sectie van boven naar beneden”, zegt<br />
Wilko van Oosten, verankeringsspecialist bij<br />
Interboor Midsland. “Dat begon met het monteren<br />
van de zware hoekstalen voor de verankering<br />
van de betonwand aan het plafond<br />
van de tunnel, waarna de bouwcombinatie<br />
vervolgens met speciale voertuigen per sectie<br />
de betonelementen kon inrijden. Om te voorkomen<br />
dat we de bestaande wapening in de<br />
tunnel zouden raken en beschadigen, mochten<br />
we niet met diamant boren in het plafond,<br />
maar hebben we de techniek van hamerboren<br />
toegepast.” Verhoeven vult aan: “Omdat<br />
die techniek minder accuraat is, hebben we in<br />
de hoekstalen vier sleufgaten voorzien, zodat<br />
we altijd een extra mogelijkheid hadden om<br />
de twee ankers te plaatsen. De tijdsdruk was<br />
ontzettend hoog, we konden ons geen enkele<br />
vertraging veroorloven.”<br />
GEOLIEDE MACHINE<br />
Na het plaatsen van een sectie betonwanden<br />
ging het team van Jos van den Bersselaar Constructie<br />
en Interboor Midsland aan de slag met<br />
het plaatsen van de stalen roostervloeren.<br />
“We hadden een werkbordes gemaakt om van<br />
boven naar beneden alle voorzieningen te treffen”,<br />
legt Verhoeven uit. “Dat betekende dus<br />
eerst het boren van de ankers voor het bovenste<br />
bordes, vervolgens werd de staalconstructie<br />
gemonteerd en konden we de roostervloer<br />
leggen. Daarna werd het werkbordes weer<br />
een aantal meter vooruit getrokken, zodat we<br />
het vluchtbordes konden maken. Zo zijn we<br />
gezamenlijk in drie weken tijd als een geoliede<br />
machine door de hele tunnel getrokken. Zeven<br />
dagen per week met twee shifts per dag.<br />
Het mooie was dat de monteurs van Interboor<br />
Midsland ons ook assisteerden met de bouw<br />
van de bordessen. De samenwerking was echt<br />
top.” Om de zoveel meter bevindt er zich een<br />
vluchtdeur in de tunnelwand. Op die locaties<br />
heeft Jos van den Bersselaar Constructie zware<br />
hoeklijnen voorzien als extra aanrijbeveiliging.<br />
BRL-GECERTIFICEERD<br />
Interboor Midsland is voor het plaatsen van de<br />
verankeringen BRL-gecertificeerd. “Het wordt<br />
als voorwaarde gesteld door Rijkswaterstaat<br />
om überhaupt aan ‘haar’ objecten te mogen<br />
werken”, zegt Van Oosten. “We hebben dan<br />
ook de taak op ons genomen om de verbindingen<br />
te testen in de praktijk en houden het<br />
procescertificaat bij.” Dat laatste is nog niet<br />
helemaal opgeleverd, aangezien beide bedrijven<br />
nog altijd actief zijn op en rond de tunnel.<br />
“Zo krijgen de dienstgebouwen een makeover<br />
en worden ze voorzien van een tweede<br />
huid, waarvoor een forse staalconstructie benodigd<br />
is.. Ook gaan we de liftschachten ombouwen<br />
tot trappenhuis. Daarnaast realiseren<br />
we boven de toeritten de constructie voor de<br />
nieuwe anti-verblindingslamellen. Ook al die<br />
constructies worden door Interboor Midsland<br />
verankerd met boor- en lijmankers in de bestaande<br />
tunnelconstructie.” ■<br />
‘Om te voorkomen dat we de bestaande wapening in de tunnel zouden<br />
raken en beschadigen, mochten we niet met diamant boren in het<br />
plafond van de tunnel’<br />
Interboor Midsland heeft vele duizenden ankers<br />
geboord in de 55 jaar oude tunnel.<br />
Boven de toeritten wordt een constructie gemaakt voor de nieuwe anti-verblindingslamellen.<br />
47
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
Tekst en beeld | Jerry Helmers en BAAS Architecten<br />
In gesprek met Roy van Hoorn, ambassadeur<br />
staalframebouw in Nederland<br />
Roy van Hoorn: “Ik wil er zo veel mogelijk voor zorgen dat de juiste kennis<br />
over staalframebouw in de markt wordt toegepast.” (Beeld: Jerry Helmers)<br />
‘We willen meer dan dat<br />
kleine hoekje op de jaarlijkse<br />
Nationale <strong>Staalbouw</strong>dag’<br />
Voor architect Roy van Hoorn (35), in het dagelijks leven co-founder en mede-eigenaar van BAAS<br />
Architecten in Tilburg, kan het concept van ‘staalframebouw’ niet genoeg onder de aandacht worden<br />
gebracht van bouwend Nederland. Niet voor niets probeert hij daar een leidende rol in te nemen,<br />
als voorzitter van de commissie Platform Staalframebouw, een speciaal gremium binnen Bouwen<br />
met Staal. “Het doel is om verbinding en zichtbaarheid te creëren”, zegt hij. “In andere woorden: we<br />
willen de toepassing ervan stimuleren en een lagere drempel creëren. Of liever: géén drempel. Ik<br />
zie dat de kennis over staalframebouw gering is onder architecten, ingenieurs en ontwikkelaars in<br />
Nederland. En dát is een gemiste kans.”<br />
48
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
‘Er moet meer<br />
holistisch naar het<br />
geheel van bouwen<br />
worden gekeken’<br />
Architectuur met staalframe-engineering. (Beeld: BAAS Architecten)<br />
Een gezonde en heldere missie dus: Van<br />
Hoorn is sinds twee jaar voorzitter. “Ik hoef<br />
zelf staalframebouw niet te verkopen, maar ik<br />
vind het wel belangrijk om het met de markt<br />
te hebben over de technische en esthetische<br />
voordelen. De constructieve mogelijkheden<br />
zijn namelijk ongekend waardoor er meer ontwerpruimte<br />
of -vrijheid ontstaat. Het gewicht<br />
is de crux, constructieve overspanningen zijn<br />
vaker en beter mogelijk. Dit biedt dus volop<br />
mogelijkheden voor het optoppen van gebouwen.<br />
Je hebt met staalframebouw bovendien<br />
minder staal nodig om hetzelfde resultaat te<br />
bereiken. In feite heb je het dan over een aspect<br />
als duurzaamheid. Maar ook de bouwtijd<br />
is gemiddeld genomen korter omdat het proces<br />
logistiek slimmer is ingericht.”<br />
Volgens Van Hoorn is het concept van staalframebouw<br />
in Nederland nog niet zo bekend<br />
als het zou kunnen zijn. “Er wordt inmiddels<br />
wel steeds vaker naar gevraagd. We zijn – denk<br />
ik – wat nieuwsgieriger geworden. Als het aan<br />
mij ligt, komt daar een versnelling in.”<br />
NETWERKBIJEENKOMSTEN<br />
Van Hoorn vertelt dat nu één keer per jaar een<br />
grote netwerkbijeenkomst plaatsvindt op de<br />
Nationale <strong>Staalbouw</strong>dag. Ook worden er vanuit<br />
de commissie regelmatig bedrijfsbezoeken<br />
gepland op projectlocaties. “En, we communiceren<br />
meerdere keren per jaar via onze digitale<br />
nieuwsbrieven, waarin we kennis delen én vertellen<br />
over wat we binnen en met het platform<br />
hebben bereikt. Ook zoeken we contact met het<br />
onderwijs. Alles begint immers met de basis!”<br />
Toch zijn er nog belangrijke stappen te zetten.<br />
“Ons aandeel binnen de stichting Bouwen met<br />
Staal kan en moet omhoog. Daarnaast hoop<br />
ik dat we binnen drie jaar als staalframecommissie<br />
veel meer een eigen positie zullen hebben<br />
en niet meer een bijproduct zijn op de<br />
landelijke netwerkdag. Wat mij betreft zou er<br />
bijvoorbeeld in het voorjaar een speciale staalframedag<br />
georganiseerd kunnen worden. Dat<br />
is iets waar ik me voor zal inzetten.”<br />
Als Van Hoorn wordt gevraagd naar de lobby<br />
in Den Haag én wat zijn verzoek zou zijn aan<br />
de toekomstig bewindspersoon Wonen, is hij<br />
ook helder: “Er moet meer holistisch naar het<br />
geheel van bouwen worden gekeken. Ik hoop<br />
dat er een minister komt die begrijpt hoe het<br />
proces van bouwen en architectuur als geheel<br />
werkt. Mede met het oog op de woningopgave<br />
die we in Nederland hebben, liggen er namelijk<br />
kansen. Ik zei het al eerder: ik denk aan het<br />
makkelijker kunnen optoppen. Die ontwikkelmogelijkheden<br />
en -kansen moeten we willen<br />
gaan benutten om aan de maatschappelijke<br />
woningopgave te kunnen voldoen. Staalframebouw<br />
is daar het middel voor. Op dát punt zie<br />
ik mezelf dan ook als ambassadeur: er zo veel<br />
mogelijk voor zorgen dat de juiste kennis in de<br />
markt wordt toegepast.” ■<br />
HET CONCEPT NADER BELICHT:<br />
WAT IS STAALFRAMEBOUW?<br />
Staalframebouw staat voor een<br />
revolutionaire benadering binnen de<br />
constructiewereld, gewaardeerd om<br />
zijn snelheid, lichtheid en flexibiliteit.<br />
Dit systeem, gekenmerkt door<br />
koudgevormde staalprofielen, biedt<br />
constructieve voordelen zoals grote<br />
vrije overspanningen en energieefficiëntie,<br />
ideaal voor zowel nieuwbouw<br />
als stadsvernieuwingsprojecten.<br />
Onderscheidend van staalskeletbouw,<br />
waarbij een skelet van warmgewalste<br />
profielen nodig is, fungeren bij<br />
staalframebouw de wand- en<br />
vloerelementen zelf als dragende<br />
onderdelen, wat leidt tot een unieke<br />
combinatie van bouwsnelheid en -sterkte.<br />
Staalframebouw, beschouwd als een<br />
geavanceerde vorm van 'constructieve<br />
metal stud', biedt dankzij zijn structuur<br />
meer ruimtelijke en esthetische<br />
mogelijkheden vergeleken met<br />
traditionele methoden. Het systeem<br />
staat bekend om zijn weerstand tegen<br />
externe invloeden en biedt grotere<br />
ontwerpvrijheid. Door de compatibiliteit<br />
met andere bouwsystemen, zoals<br />
staalskelet- en houtskeletbouw, faciliteert<br />
staalframebouw innovatieve constructies<br />
die de efficiëntie en veelzijdigheid van<br />
moderne bouwtechnieken demonstreren.<br />
Deze benadering, die de sterke<br />
punten van zowel houtskeletbouw<br />
als prefab beton integreert, bevestigt<br />
staalframebouw als een steeds<br />
toonaangevendere technologie in<br />
duurzame, snelle en esthetisch<br />
aantrekkelijke constructies.<br />
49
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
Tekst | Philip Doutreligne Beeld | Reijrink Staalconstructie<br />
Vestiging Reijrink Skellet in Tilburg.<br />
Innovatief staalbouwsysteem met tal van voordelen:<br />
BOUWEN MET STAAL AAN<br />
EEN DUURZAAM VERHAAL<br />
Reijrink Staalconstructie bv in Hilvarenbeek zette met Skellet een uiterst betrouwbaar en 100%<br />
herbruikbaar staalbouwsysteem in de markt. Dit gebeurde in samenwerking met Skellet Genk, de<br />
Belgische bedenker van het systeem. Skellet maakt lichter, sneller, compacter en goedkoper bouwen<br />
mogelijk en vertegenwoordigt een belangrijke stap voorwaarts in innovatie en duurzaamheid.<br />
LASSEN OVERBODIG<br />
De kracht van het Skellet zit in zijn eenvoud.<br />
Het hart van het staalbouwsysteem is een<br />
kruisvormig verbindingsstuk waaraan in elke<br />
richting stalen kokerprofielen bevestigd kunnen<br />
worden. Vergelijk het maar met het ‘meccano’<br />
systeem uit onze jeugd. De elementen<br />
worden niet langer aan elkaar gelast, maar verbonden<br />
met blindklinknagels waardoor later alles<br />
gedemonteerd en hergebruikt kan worden.<br />
Qua tools zijn enkel een zaagmachine en een<br />
rivettenpistool nodig. Door het gebruik van<br />
de zelfcentrerende blindklinknagels is de constructie<br />
bovendien 100% maatvast. Het hele<br />
systeem is extreem modulair, waardoor aanpassing<br />
en uitbreiding van de constructie makkelijk<br />
uit te voeren zijn. Alle Skellet-profielen<br />
zijn beschikbaar uit voorraad en ontwerponafhankelijk.<br />
De modulariteit van het systeem<br />
maakt dat Skellet bijzonder geschikt is voor<br />
Design & Build toepassingen.<br />
EVEN STERK MET MINDER STAAL<br />
Het Skellet-systeem maakt voor de kokerprofielen<br />
en verbindingsstukken gebruik van een<br />
25 mm raster met een specifieke profilering<br />
die een uitzonderlijke sterkte garandeert.<br />
Hierdoor kan met lichtere elementen gewerkt<br />
worden dan bij de klassieke staalbouw en is<br />
een besparing tot 60% minder staal mogelijk<br />
voor gelijkaardige sterktes en overspanningen.<br />
En minder gewicht staat voor minder kosten.<br />
Ook de tijdsbesparing tijdens de constructie<br />
kan oplopen tot 50%. De kokerprofielen met<br />
terugliggende vlakken kunnen probleemloos<br />
aan elkaar gekoppeld worden en laten zo toe<br />
om licht en efficiënt te bouwen met grote overspanningen<br />
en hoge belastingen en dit zonder<br />
in te boeten aan structurele draagkracht.<br />
HERBRUIKBAARHEID ALS<br />
STERKE TROEF<br />
In tegenstelling tot klassieke staalbouwconstructies<br />
is het Skellet-systeem volledig her-<br />
50
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
bruikbaar, zowel op technisch als economisch<br />
vlak. Bij demontage blijven alle profielen en<br />
verbindingsstukken intact en gaan enkel de<br />
blindklinknagels verloren. Skellet voldoet aan<br />
alle voorwaarden van economische herbruikbaarheid:<br />
het is snel en goedkoop te demonteren<br />
en het is ontwerponafhankelijk. Dit<br />
betekent dat de gedemonteerde elementen<br />
in een compleet andere configuratie heropgebouwd<br />
kunnen worden.<br />
BLOEIENDE<br />
TWEEDEHANDSMARKT<br />
De Belgische uitvinder van Skellet staat rotsvast<br />
achter de kwaliteit, levensduur en herbruikbaarheid<br />
van het systeem. Zo komt elk<br />
aangekocht systeem met een sluitende Skellet<br />
SAFE-garantie. Dit houdt in dat na het vijftiende<br />
levensjaar van de constructie een vergoeding<br />
tot 130% van de aankoopprijs gegarandeerd<br />
wordt. Hiertoe worden alle elementen<br />
gebrandmerkt en digitaal geregistreerd. Dit<br />
resulteert in een levendige en betrouwbare<br />
tweedehandsmarkt waarbij partners en klanten,<br />
na ontmanteling van de constructie, hun<br />
profielen onder de beste voorwaarden kunnen<br />
verhandelen. Kopers van de tweedehands<br />
profielen en verbindingsstukken zijn op die manier<br />
zeker van de afkomst en de overminderde<br />
kwaliteit van hun staalbouwsysteem en dit aan<br />
een prijs die beduidend onder de nieuwprijs<br />
ligt. Een belangrijke stap richting een circulaire<br />
en duurzame bouwindustrie, zeg maar.<br />
Met Skellet doet Reijrink Staalconstructie haar<br />
naam als groenste en meest geautomatiseerde<br />
staalbouwer van Nederland alle eer aan. Haar<br />
inspanningen op vlak van innovatie, duurzaamheid<br />
en people management bleven niet onopgemerkt<br />
en leverden haar eerder al de BIMaward<br />
Benelux 2018 op, net als diverse BREEAM<br />
‘Outstanding’ ontwerpcertificaten. ■<br />
‘Het staalbouwsysteem staat voor een<br />
belangrijke stap voorwaarts in snel, circulair en<br />
betaalbaar bouwen’<br />
Eric van Dooren, Willem Reijrink en Frank Reijrink.<br />
De kokerprofielen met terugliggende vlakken kunnen probleemloos aan elkaar gekoppeld worden.<br />
Joost Reijrink en Rick Meeuwis.<br />
Circulaire staalconstructie.<br />
51
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | C3 staalframebouw<br />
Eureka!<br />
Transformatie van de Pastoor van Arskerk in Delft in staalframebouw.<br />
Staalframebouw: het<br />
antwoord op alle actuele<br />
bouwvraagstukken<br />
In 2009 had Frank van Herk volgens eigen zeggen een Eureka-moment toen hij voor het eerst in<br />
aanraking kwam met staalframebouw. “Ik dacht, dit is het antwoord op alles wat actueel is in de<br />
bouw”, zegt hij vol passie. “Inmiddels zijn we vijftien jaar verder en krijgt staalframebouw steeds<br />
meer medestanders in de bouw. Waar we vijftien jaar geleden het principe nog moesten uitleggen,<br />
krijgen we nu gerichte aanvragen van professionele partijen. Het concept is actueler dan ooit!”<br />
“De zoektocht naar een alternatief bouwsysteem ontstond in 2008 toen<br />
ik nog directeur was bij een grote woningbouwer”, vertelt Van Herk. “We<br />
bouwden voornamelijk seriewoningen met iedere keer weer andere materialen,<br />
waarvoor specifieke details bedacht moesten worden, enz. Het<br />
idee was om te proberen om elke aanvraag als het ware plat te slaan naar<br />
eenzelfde soort bouwsysteem, waar je als organisatie bekend mee bent<br />
en de details op afstemt, zonder dat je eenheidsworst produceert. Zodoende<br />
liepen we per toeval tegen het concept van staalframebouw aan.”<br />
LICHT, STERK EN MAATVAST<br />
Amper een jaar verder, in 2009, openbaarde de bouwcrisis zich in volle omvang.<br />
“Er was behoefte aan standaardisering, aan prefabricage, aan simpel<br />
bouwen zonder hoogwaardige vakkrachten, want nieuwbouw werd op de<br />
conventionele manier onbetaalbaar”, weet Van Herk. “Al die vraagstukken<br />
kun je in staalframe oplossen. Het laat zich standaardiseren en eenvoudig<br />
detailleren, terwijl je evengoed een hele hoge ontwerpvrijheid hebt. Het<br />
is licht van gewicht, sterk en maatvast. Alle voordelen ten opzichte van de<br />
traditionele bouwmethodieken komen in dit materiaal samen. Maar waarom<br />
kende ik het niet? Ik liep destijds al 22 jaar rond in de bouw. Waarom<br />
stond dit zo in de kinderschoenen in ons land, terwijl het wereldwijd een<br />
meer dan geaccepteerd en gerespecteerd bouwsysteem is? Het was crisis,<br />
dus een kans. Ik besloot om in te stappen en richtte C3 staalframebouw<br />
op, vanuit de stellige overtuiging dat ik bouwend Nederland achter mij zou<br />
krijgen en meer mensen zo’n Eureka-moment zouden ervaren.”<br />
52
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
WIND IN DE RUG<br />
Het heeft even geduurd, maar inmiddels is het kwartje volgens Van Herk<br />
toch wel gevallen in de bouw. “Staalframebouw krijgt steeds meer voet<br />
aan de grond en heeft de wind in de rug. Andere bouwsystemen zijn zeker<br />
niet slecht, maar ik ben van mening dat het voor vrijwel iedere propositie<br />
een alternatief zou kunnen zijn. Het zou altijd meegewogen moeten<br />
worden in de keuze voor een bouwsysteem. Het laat zich ook perfect<br />
combineren met andere bouwmaterialen en geeft een extra dimensie aan<br />
de toepassingsmogelijkheden. Inmiddels zijn we zover in de materie en<br />
het standaardiseren en ‘hufterproof’ maken van het systeem dat vrijwel<br />
iedereen het kan verwerken. Het vereist geen hoogwaardig vakmanschap.<br />
Ik verbaas me keer op keer als ik zie dat er bij seriematige woningbouw een<br />
gevelsteen omheen gemetseld wordt, dat er handmatig in het werk profielen<br />
gesteld moeten worden. Dat is achterhaald. Deze manier van werken<br />
is mooi als je een molen gaat restaureren of een oude langgevel boerderij,<br />
maar niet voor de uitdagingen waar we nu met z’n allen voor staan.”<br />
KOMO<br />
C3 staalframebouw engineert alles in eigen huis onder KOMO-label<br />
en genereert productiefiles vanuit de 3D-modellen. “Daarmee sturen<br />
we de machines aan van onze vaste leveranciers”, legt Van Herk uit.<br />
“Hier maken wij in huis elementen van variërend voor een luxueuze<br />
villa, seriematige woningbouw tot een appartementengebouw. Maar ook<br />
optoppingen en gevelsluitende elementen voor hoogbouw. We kunnen<br />
aantonen dat optoppen in staalframe 15-20% goedkoper kan dan op de<br />
traditionele manier. Op dat niveau hebben we een aantal aansprekende<br />
projecten gerealiseerd. Projecten waar concullega’s en andere (prefab)<br />
C3 staalframebouw engineert alles in eigen huis onder KOMO-label en genereert<br />
productiefiles vanuit de 3D-modellen.<br />
‘Projecten waar concullega’s en andere<br />
(prefab) bouwers op afgehaakt zijn,<br />
pakken wij met volle overtuiging op’<br />
bouwers op afgehaakt zijn, pakken wij met volle overtuiging op, zoals<br />
de transformatie van de Pastoor van Arskerk in Delft, het Kristalhuis in<br />
Amersfoort en the Diamond House op de Bahama’s. We gaan graag het<br />
gesprek aan met ingenieurs, architecten, constructeurs en aannemers,<br />
beschikken over een omvangrijke bibliotheek met details en denken<br />
graag mee in een passende oplossing in staalframe.” ■<br />
Herbestemming<br />
Woningbouw<br />
OPtoppingen<br />
Doos in doos<br />
Gevelelementen<br />
STAALFRAMEBOUW: HÉT ANTWOORD OP<br />
ALLE ACTUELE BOUWVRAAGSTUKKEN<br />
Snel, betaalbaar én duurzaam bouwen en benieuwd naar de<br />
mogelijkheden van staalframebouw voor uw project?<br />
Scan & bezoek<br />
onze website<br />
C3-1/2pagina-magazine-2<strong>02</strong>4.indd 1 05-04-2<strong>02</strong>4 14:17 53
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | CFP Engineering<br />
Snel en innovatief<br />
construeren met<br />
koudgevormde<br />
staalprofielen<br />
Bouwen met koudgevormde staalprofielen vraagt serieuze<br />
aandacht ten aanzien van de stabiliteit en detaillering. Met name<br />
op het vlak van stabiliteit worden soms grote missers gemaakt.<br />
Aan het woord is Cor van Zandwijk van CFP Engineering, een<br />
award-winning ingenieursbureau met een fulltime focus op het<br />
construeren met koudgevormde staalprofielen.<br />
Als zoon van een constructeur kwam de ontwikkeling<br />
van staalframe hallenbouwsystemen<br />
ooit een keer aan de keukentafel ter sprake.<br />
“Het werd destijds als een complexe materie<br />
beschouwd”, weet Van Zandwijk. “Dat inspireerde<br />
mij dusdanig dat ik er mijn eindscriptie<br />
aan heb gewijd aan de TU Delft. Zodoende ben<br />
ik in 2006 afgestuurd op een hallenbouwconcept<br />
in koudgevormde staalprofielen. Mijn afstudeerprofessor<br />
was onder de indruk van de kwaliteit<br />
en heeft me aangespoord om het afstudeerwerk<br />
in te dienen voor de studentenstaalprijs van Bouwen<br />
met Staal. Op de <strong>Staalbouw</strong>dag van 2006<br />
stond ik op het podium met de eerste prijs.”<br />
EIGEN TESTFACILITEIT<br />
De scope CFP Engineering is breder dan alleen<br />
die van staalframe woningbouw. “We richten<br />
ons ook op de industrie (magazijnstellingen,<br />
red.), op mezzaninevloeren (constructieve<br />
tussenvloeren, red.) en zijn actief in de hoogbouw,<br />
waarbij staalframeprofielen als gevelelement<br />
worden gebruikt”, legt Van Zandwijk<br />
uit. “De laatste jaren zijn we ook heel actief in<br />
de medische wereld. Denk dan aan een modulaire<br />
uitbreiding van een ziekenhuis op basis<br />
van staalframe profielen, een extra bouwlaag<br />
op het dak of een accommodatie van tijdelijke<br />
aard als bijvoorbeeld een OK gerenoveerd<br />
moet worden. Verder beschikken we over een<br />
eigen testfaciliteit met testapparatuur waarin<br />
we mock-ups bouwen voor trek- en drukproeven,<br />
krachtverplaatsingsmetingen, enz. Soms<br />
bouwen we zelfs een specifieke testbank voor<br />
het toetsen van bepaalde componenten.”<br />
COMPLEXE MATERIE<br />
De unieke expertise van CFP Engineering<br />
maakt dat het bedrijf betrokken wordt bij<br />
veel (complexe) staalframeprojecten in binnen-<br />
en buitenland van ‘reguliere’ woonhuizen<br />
en appartementsgebouwen tot een complete<br />
woonwijk in Argentinië. En van de kroon van<br />
NICHE<br />
Het viel Van Zandwijk destijds op dat er geen<br />
constructeurs actief bezig waren met het rekenen<br />
aan koudgevormde producten. “Er was<br />
slechts één ingenieursbureau dat aan het staalframe<br />
woningbouwconcept van Tata Steel heeft<br />
gerekend, maar die goede man ging met pensioen<br />
en verdween ook van het toneel.” Reden<br />
voor Van Zandwijk om in die niche te duiken en<br />
in mei 2007 CFP Engineering op te richten. “De<br />
markt was ontzettend klein, er werden enkele<br />
woningen op jaarbasis in staalframe gemaakt. En<br />
dan te bedenken dat we in Nederland best een<br />
historie hebben met staalframe woningen. Alle<br />
Philips-woningen in Eindhoven uit de jaren 50<br />
zijn gebaseerd op staalframecasco’s.”<br />
Staalframeprofielen voor de inrichting van een fulfilment center.<br />
54
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
‘Met kennis van zaken is construeren met<br />
koudgevormde staalprofielen niet alleen snel en<br />
innovatief, maar ook uitermate circulair’<br />
al de Construsoft BIM Award in de wacht.<br />
“Staalframebouw is een complexe materie en<br />
snap je pas als je er helemaal in ondergedompeld<br />
bent”, vindt Van Zandwijk. “En zelfs dan<br />
valt er nog ontzettend veel te ontdekken. Er<br />
kunnen nog vele promotieonderzoeken gedaan<br />
worden op dit vakgebied.”<br />
Met kennis van zaken is construeren met koudgevormde<br />
staalprofielen niet alleen snel en innovatief,<br />
maar ook uitermate circulair. “Staal is<br />
oneindig herbruikbaar en helpt de CO 2<br />
-footprint<br />
drastisch te verlagen”, zegt Van Zandwijk<br />
die tot slot verklapt dat hij met een revolutionair<br />
concept bezig is. Wordt vervolgd! ■<br />
Prefab elementen voor studentenhuisvesting<br />
Vrydemalaan Groningen.<br />
de Grotius Torens op 120 meter hoogte tot<br />
een mezzaninevloer van twee verdiepingen<br />
met overspanningen van 12 meter en vloerlasten<br />
van 5,0 kN/m² tot 7,5 kN/m². “Uniek<br />
voor dit segment”, benadrukt Van Zandwijk.<br />
Momenteel rekent het bedrijf ook aan een<br />
uitbreiding van het St. George Universitair<br />
Medisch Centrum in Londen en met een villa<br />
in Ridderkerk sleepte CFP Engineering eerder<br />
Met een villa in Ridderkerk sleepte CFP Engineering de Construsoft BIM Award in de wacht.<br />
Staalframe gevelelementen voor woontoren Libertas<br />
aan het Wouter van Doeverenplein in Groningen.<br />
Een mezzaninevloer van twee verdiepingen met overspanningen van 12 meter en vloerlasten van 5,0 kN/m²<br />
tot 7,5 kN/m² in staalframeprofielen.<br />
55
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | M-frame Staalframebouw<br />
‘Het bouwmateriaal van de toekomst’<br />
SNEL, BETER<br />
EN SLIMMER<br />
BOUWEN<br />
Het principe van staalframebouw bestaat al vele jaren. Ook in<br />
Nederland is in het verre verleden een aantal toonaangevende<br />
projecten met koudgevormde profielen gerealiseerd. De laatste<br />
jaren wint het concept weer aan populariteit, niet in de laatste<br />
plaats omdat budgetten onder druk staan, er minder handjes<br />
zijn én er strakke deadlines worden gehanteerd die vragen om<br />
nog kortere doorlooptijden. Staalframebouw is licht en flexibel<br />
en daarmee een interessante aanvulling op de traditionele<br />
bouwmaterialen om sneller, beter én slimmer te bouwen.<br />
“Alles wat in de bouw gemaakt kan worden<br />
met reguliere bouwmaterialen, maken wij van<br />
staalframe”, begint Peter van Gent van M-frame<br />
Staalframebouw. “Denk dan aan complete wanden,<br />
daken, vloeren en gevels. In Nederland<br />
is het marktaandeel beperkt en dat is zonde,<br />
want het is een prachtig product. De houtlobby<br />
is heel groot in de bouw. Staalframe wordt wel<br />
eens vergeleken met metal stud, maar dat is geheel<br />
onterecht. Het is een constructief bouwmateriaal<br />
waarmee je met gemak een appartementencomplex<br />
van drie verdiepingen kunt<br />
bouwen. Door het lichte gewicht leent het concept<br />
zich ook uitstekend voor optoppen, mits<br />
de fundering het toelaat. In stedelijke gebieden<br />
is weinig ruimte om in de breedte te groeien,<br />
dus moeten we de lucht in. Gebouwen uit de<br />
jaren zestig en zeventig kunnen vaak prima van<br />
een extra verdieping worden voorzien door<br />
middel van staalframebouw.”<br />
Tata Steel. Inmiddels zijn we ruim vijftien jaar<br />
verder, maar hebben nog steeds dezelfde<br />
missie om staalframe als een goed alternatief<br />
bouwsysteem op de Nederlandse markt<br />
te zetten. We hebben niet de ambitie om de<br />
markt voor HSB, CLT of beton over te nemen,<br />
maar met de bouwvraag die voor ons<br />
ligt, is het absoluut een welkome aanvulling<br />
in de mix. Zodat je voor ieder vraagstuk de<br />
meest efficiënte bouwsystematiek kunt selecteren.<br />
Met staalframe breng je veel minder<br />
volume in en kun je veel grotere overspanningen<br />
maken ten opzichte van hout.”<br />
3D BIM<br />
Anderzijds ben je met staalframe op de bouwplaats<br />
minder flexibel dan met hout, erkent<br />
Van Gent. “Eenmaal geproduceerd laat het<br />
zich eigenlijk niet meer aanpassen. En dat wil<br />
je ook niet, omdat het constructief is. Daarom<br />
KOMO-CERTIFICAAT<br />
M-frame Staalframebouw is een productiebedrijf<br />
dat produceert onder KOMO-certificaat.<br />
“Sterker nog, we zijn sinds vijftien jaar<br />
eigenaar van het certificaat”, benadrukt Van<br />
Gent. “Onze toenmalige directeur heeft het<br />
KOMO-certificaat destijds overgenomen van<br />
Alle elementen worden onder geconditioneerde omstandigheden in de fabriek in Zwartemeer geproduceerd.<br />
56
THEMA STAALFRAMEBOUW<br />
‘Het wordt tijd dat bouwend Nederland deze<br />
bouwmethodiek gaat omarmen’<br />
Viruteel bouwen betekent ook minder faalkosten aan de inkoopkant.<br />
bouwen we in het voortraject alles virtueel in<br />
3D BIM, waarbij we alle partijen betrekken,<br />
van de aannemer en installateur tot de loodgieter<br />
en dakdekker. Pas als alles klopt en is<br />
gecheckt, gaan we het ‘namaken’ in het echt.<br />
Alle elementen worden onder geconditioneerde<br />
omstandigheden in onze fabriek in Zwartemeer<br />
geproduceerd en vervolgens op de<br />
bouwplaats gemonteerd. Dat maakt dat je op<br />
locatie veel efficiënter en dus sneller kunt bouwen.<br />
En dat alles ook past. Het concept is immers<br />
aan de voorkant al helemaal uitgedacht.”<br />
STERK EN FLEXIBEL<br />
M-frame Staalframebouw is momenteel bezig<br />
met de productie van een staalframeconcept<br />
voor een appartementencomplex met 36 woningen<br />
in Appingedam. “Verder bouwen we<br />
veel in opdracht van één van onze aandeelhouders<br />
Woonstaete, die uitsluitend vertrouwt<br />
op staalframebouw”, zegt Van Gent. “Zo leveren<br />
we staalframecasco’s voor projecten in<br />
Brummen en Zutphen. Ook zijn we bezig met<br />
de productie van vele tientallen uitbouwtjes<br />
in staalframebouw voor een bekend vakantiepark.<br />
Het concept leent zich daarnaast uitstekend<br />
voor toepassing in aardbevingsgebieden.<br />
Staal is sterk en flexibel. Zodoende hebben<br />
we ook al een paar woningen in Loppersum<br />
gerealiseerd. Kortom, staalframebouw is absoluut<br />
het bouwmateriaal van de toekomst.<br />
Het wordt tijd dat bouwend Nederland deze<br />
bouwmethodiek gaat omarmen. In de landen<br />
om ons heen en in Amerika is het al jaren een<br />
veelgeprezen techniek.” ■<br />
M-frame Staalframebouw produceert niet alleen onder KOMO-certificaat, maar is zelf eigenaar van het certificaat.<br />
Eenmaal geproduceerd laat het zich eigenlijk niet<br />
meer aanpassen. En dat wil je ook niet, omdat het<br />
constructief is.<br />
57
...en zijn<br />
op zoek naar<br />
CONSTRUCTEURS<br />
We verzorgen alle typen<br />
berekeningen en innovaties<br />
met koudgevormde staalprofielen...<br />
TEKENAARS<br />
Voor meer info<br />
neem contact op<br />
met dhr. C. van<br />
Zandwijk<br />
+31 (0)180 437664 | vacature@cfpengineering.com<br />
CFP Engineering BV | Sophiastraat 4-6 | 2983 EM RIDDERKERK<br />
Sneller, beter én slimmer<br />
bouwen met M-frame!<br />
0591 745148<br />
info@mframe.nl<br />
mframe.nl
Met de combinatie deBoer & Rijnstaal Nieuwegein verzorgen we zowel de tijdelijke<br />
ondersteuningsconstructies als de nieuwe staalconstructies bij de entree van de<br />
westerlijke reizigerstunnel van station Amsterdam Centraal.<br />
Wij helpen onze opdrachtgevers met hun vragen en de<br />
uitvoering van:<br />
• Detailontwerpen, produceren en monteren van<br />
staalconstructies<br />
• Vijzeltechnieken, zware stempel- en<br />
ondersteuningsconstructies<br />
• Schuiven en persen van tunnels en zware objecten<br />
• Renovatie van stalen bruggen en oplegsystemen<br />
van bruggen<br />
• Creatieve en bijzondere bouwmethodes en<br />
hulpconstructies<br />
• Slimme technieken en methodes die op het gebied<br />
van hinderbeperking en bouwveiligheid oplossingen<br />
en mogelijkheden aanbieden<br />
• Meet- en monitoringssystemen voor bruggen<br />
Ravelijndok 1 | 3439 JH Nieuwegein | Telefoon: 030 - 600 91 51 | www.ctdeboer.nl<br />
DUURZAAM KWALITEITSSTAAL<br />
RAZENDSNEL EN BETROUWBAAR<br />
EXCELLENTE SERVICE<br />
Bel voor vrijblijvend advies of<br />
een prijsopgave 0168 - 38 62 99<br />
SERVICES<br />
YOU REALLY WANT.<br />
CONTACT@KSSERVICECENTER.NL<br />
WWW.KSSERVICECENTER.NL
Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)<br />
AMSTERDAM CENTRAAL STATION<br />
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Civiele Technieken deBoer<br />
Renovatie Centraal Station Amsterdam<br />
HULPCONSTRUCTIES<br />
VOOR VERBREDING<br />
TUNNEL EN PERRON<br />
60<br />
Civiele Technieken deBoer maakt de hulpconstructies in Centraal Station Amsterdam met elektrisch materieel.
AMSTERDAM CENTRAAL STATION<br />
Het Centraal Station van Amsterdam krijgt alsmaar meer treinen en reizigers te verwerken. ProRail<br />
verwacht in 2030 zo’n 275.000 reizigers per dag, tegen 200.000 nu, en dat betekent dat er ook<br />
navenant meer treinen van het station gebruik zullen maken. Daarom wordt het monumentale<br />
station in tien jaar tijd grondig gerenoveerd. Naast het aanpassen en vernieuwen van de<br />
railinfrastructuur (sporen, bruggen, wissels, seinen en bovenleidingen), worden de perrons breder en<br />
langer gemaakt, het gebouw gerenoveerd, de voetgangerstunnel verbreed en de westelijke entree<br />
verbeterd. Civiele Technieken deBoer is als specialist in vijzelen, ondersteuningsconstructies en<br />
definitief staalwerk ingeschakeld bij de verbouwing van perron 1.<br />
“Het is zonder meer een uitdagende werkomgeving”,<br />
vertelt Assistent Projectleider Joeri<br />
Verhoeven van Civiele Technieken deBoer.<br />
“We moeten rekening houden met reizigers,<br />
treinverkeer en werken veelal in beperkte<br />
ruimten. Daarbij ligt het station op een eiland,<br />
dus veel transport verloopt via het spoor of via<br />
de noordzijde van het station. En dan heb ik<br />
het nog niet gehad over de constructies zelf,<br />
die dateren uit 1912. Dan kom je nog wel eens<br />
voor verrassingen te staan als je bijvoorbeeld<br />
een plafond weghaalt. Wat dat betreft maken<br />
we nu een mooie slag. Alles is in BIM uitgewerkt<br />
op basis van een coördinatiemodel met inbreng<br />
van nieuwe scans. Wij tekenen onze hulpwerken<br />
en het definitieve staalwerk op basis van<br />
deze gegevens in, zodat raakvlakken zoveel mogelijk<br />
vroegtijdig beheerst kunnen worden.”<br />
HULPCONSTRUCTIES<br />
Civiele Technieken deBoer werkt mee aan de<br />
aanpak van de westelijke toegang en perron 1.<br />
De reizigerstunnel wordt net als de perrons<br />
verbreed en er komen extra liften. Verhoeven:<br />
“Wij verzorgen alle hulpconstructies die nodig<br />
zijn om bij sloopwerkzaamheden de bovenliggende<br />
constructies te ondersteunen. Voor<br />
de eerste fase zijn we eind vorig jaar gestart<br />
met het werk aan perron 1 en 2A; rond de<br />
zomer moeten die perrons weer open. Onze<br />
hulpconstructies, herkenbaar aan de blauwe<br />
kleur, zorgen dat de monumentale bovenconstructies<br />
intact blijven, zodat men daaronder<br />
sloopwerkzaamheden kan verrichten. Om<br />
scheurvorming in de bovenbouw te vermijden,<br />
zijn de stalen liggers van het hulpwerk op spanning<br />
gebracht. Glasvezelsensoren monitoren of<br />
de monumentale gevels stabiel blijven.”<br />
‘We moeten hier<br />
rekening houden<br />
met reizigers,<br />
treinverkeer<br />
en werken veelal in<br />
beperkte ruimten’<br />
DIMENSIONEREN<br />
Voor de ondersteuningsconstructies, die tot<br />
vijf meter breed zijn, worden liggers, kolommen<br />
en vijzels gebruikt. Verhoeven: “Met de<br />
constructeur is van tevoren het gewicht van<br />
de bovenliggende constructies bepaald en<br />
daarop zijn de ondersteuning en benodigde<br />
vijzelkracht gedimensioneerd. Niet te zwaar en<br />
zeker niet te licht. Amovatiebedrijf Aalsmeer<br />
kon vervolgens de sloopwerkzaamheden uitvoeren.<br />
Daarna zijn de nieuwe stalen liggers<br />
van Rijnstaal Nieuwegein op hun plaats gezet<br />
en konden wij het hulpwerk weer verwijderen.<br />
Binnenkort start een belangrijke fase waarin<br />
wij het nieuwe staalwerk voor het perron<br />
monteren, inclusief Comflor beplating.”<br />
Duurzaamheid heeft bij ProRail doorgaans<br />
een prominente rol in aanbestedingen. “Daar<br />
heeft deze opdrachtgever oog voor”, bevestigt<br />
Verhoeven. “Wij werken in dit project<br />
dan ook met emissieloos materieel. Dat is een<br />
belangrijk aandachtpunt bij Civiele Technieken<br />
deBoer. Bovendien is het geen pretje om<br />
in besloten ruimtes te werken met machines<br />
die uitlaatgassen produceren, dus de keuze<br />
was hier snel gemaakt.” ■<br />
3D weergave van de stalen constructies, Comflor-vloeren en nieuwe liftschacht.<br />
Definitief staal voor een nieuwe doorloop.<br />
61
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | KS Groep<br />
Samenwerking in de keten<br />
DUURZAME<br />
MONTAGESYSTEMEN<br />
VOOR PV-PANELEN<br />
Profielen voor Van der Valk Solar Systems, gemaakt van XCarb ® staal van ArcelorMittal, tot bandstaal gemaakt bij KS Servic Center en tot halffabricaat verwerkt door KS Systems.<br />
De staalindustrie is als sector verantwoordelijk voor zo'n 9% van de totale CO 2<br />
-uitstoot wereldwijd.<br />
Dat impliceert ook dat hier veel winst valt te boeken als het gaat om het verduurzamen van de<br />
maatschappij. KS Service Center en zusterbedrijf KS Systems zijn twee staalverwerkende bedrijven<br />
die toegewijd zijn in het aanjagen van de verduurzaming in de sector. Dat heeft geleid tot een<br />
ketensamenwerking met staalproducent ArcelorMittal en Van der Valk Solar Systems om duurzaam<br />
geproduceerde ballast- en dakdragers voor zonnepanelen op de markt te brengen. Van staalfabriek,<br />
via transport tot fabricage en montage hebben deze ketenpartners door hun nauwe samenwerking<br />
hun CO 2<br />
-uitstoot omlaag gebracht.<br />
62
“Dit is nog maar het begin”, vertelt Gregory<br />
Rombaut, Sales en Marketingmanager voor<br />
KS Service Center uit Moerdijk. “Met meer<br />
van dit soort ketensamenwerkingen willen we<br />
steeds meer artikelen van duurzaam staal op<br />
de markt brengen. We zien dat Environmental<br />
Product Declarations – de milieuproductverklaringen<br />
(EPD’s) die de milieu-impact van een<br />
product gedurende zijn volledige levenscyclus<br />
weergeven – steeds belangrijker worden in de<br />
uitvraag van marktpartijen. Daarnaast is duurzaam<br />
geproduceerd staal een belangrijk marketinginstrument<br />
aan het worden. Wij lopen<br />
daar alvast op vooruit door dit met de keten<br />
aan te pakken en door elkaar te stimuleren om<br />
processen en producten te verduurzamen.”<br />
XCARB ®<br />
Dat begint bij de factor met de grootste milieuimpact:<br />
de staalproductie. Rombaut: “Onze<br />
ketenpartner ArcelorMittal levert sinds 2<strong>02</strong>2<br />
duurzame staalsoorten onder de naam XCarb ® .<br />
De standaardversie is staal met de EPD van gewoon<br />
staal dat DNV-gecertificeerd is omdat<br />
CO 2<br />
-besparende maatregelen zijn genomen in<br />
het hele productieproces. Hiermee willen we<br />
met KS Service Center, KS Systems en Van der<br />
Valk Solar Systems een CO 2<br />
-reductie op bedrijfsniveau<br />
van 82,2% bewerkstelligen.”<br />
BANDSTAAL<br />
De ketensamenwerking loopt van ArcelorMittal,<br />
via KS Service Center en KS Systems naar<br />
Van der Valk Solar Systems, dat XCarb ® staal<br />
gebruikt voor ballast- en dakdragers van zonnepanelen.<br />
Rombaut: “KS Service Center is<br />
een staalverwerkend bedrijf dat coils afneemt<br />
van de producent en er platen en bandstaal<br />
van maakt in breedtes van 25 tot 1.585 mm<br />
breed. Wij leveren verzinkt bandstaal aan KS<br />
Systems, dat dit verwerkt tot profielen op<br />
maat. Dit zijn in feite kant-en-klare onderdelen<br />
waarmee Van der Valk Solar Systems haar PVsystemen<br />
bouwt. Je kunt daar ook het lichtere<br />
aluminium voor gebruiken, maar verzinkt staal<br />
is goedkoper en duurzamer.”<br />
Samenwerking in beeld. V.l.n.r. Corné Rottier (Managing Director KS Service Center), Gregory Rombaut (Sales<br />
and Marketing Manager KS Service Center), Paul van der Meer (Valk Solar Systems), Milou van der Ven<br />
(Digital Marketeer Van der Valk Solar Systems), Erik den Hoedt (Accountmanager ArcelorMittal), Mathieu<br />
Suijkerbuijk (Project Manager KS Sytems) en Koos Vlak (Export Director KS Systems).<br />
VOORBEELD<br />
KS Industries, de groep bedrijven waar KS<br />
Service Center deel vanuit maakt, heeft grote<br />
ambities op het vlak van duurzaamheid.<br />
Rombaut: “De staalindustrie moet haar CO 2<br />
-<br />
footprint drastisch verlagen, de sector is het<br />
aan de wereld verplicht om een bijdrage te<br />
leveren aan een gezonder klimaat. Wij zetten<br />
daarom volop in op de verkoop van groen<br />
staal dat niet alleen gecertificeerd is, maar dat<br />
als product ook echt duurzaam is gemaakt.<br />
Daarmee willen we ook onze klanten helpen<br />
om CO 2<br />
te besparen en waar mogelijk volledig<br />
CO 2<br />
-vrij te worden. Want het is op dit<br />
moment nu eenmaal nog iets duurder. Toch<br />
gaan er steeds meer bedrijven over de streep,<br />
want het draait niet enkel om de kosten. Aanbestedingen<br />
worden tegenwoordig vaak gewonnen,<br />
juist vanwege het feit dat er – onder<br />
meer – met duurzaam staal wordt gewerkt.<br />
Op beurzen die ik recentelijk bezocht, was<br />
vergroening overal wat de klok sloeg. Men<br />
ziet toch in toenemende mate aankomen dat<br />
je met slechte EPD-scores straks buiten de<br />
markt valt. Bovendien zijn de importheffingen<br />
op vervuilend gemaakt staal al hoog. Van<br />
de Valk Solar Systems, een bedrijf waar we al<br />
geruime tijd mee samenwerken, heeft dit al<br />
lang begrepen. We zijn in elk geval erg blij met<br />
onze ketensamenwerking en hopen dat die als<br />
voorbeeld mag dienen.” ■<br />
‘Wij zetten volop in op de verkoop van groen<br />
staal dat niet alleen gecertificeerd is, maar dat<br />
als product ook echt duurzaam is gemaakt’<br />
Gregory Rombauts van KS Services met het DNV-certificaat voor het leveren van 344 ton XCarb ® Green Steel,<br />
waarmee ArcelorMittal 726 ton CO 2<br />
heeft bespaard.<br />
63
De elektrische mixer van Heidelberg en de accubetonpomp van RvR <strong>Beton</strong>pomp Verhuur vormen een duurzame combinatie.<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | RvR <strong>Beton</strong>pomp Verhuur<br />
Accubetonpompen wegens succes uitgebreid<br />
Koploper in duurzame en<br />
innovatieve betonpompen<br />
Drie jaar geleden introduceerde RvR <strong>Beton</strong>pomp Verhuur ’s werelds eerste accubetonpomp. Een<br />
schot in de roos, niet in de laatste plaats vanwege het toenemende aantal locaties met een CO 2<br />
-<br />
uitstootbeperking. Maar ook het verbeterde comfort is niet te onderschatten: de accubetonpomp<br />
is stil en uitstootvrij. De hoge vraag naar de accubetonpomp heeft RvR <strong>Beton</strong>pomp Verhuur<br />
doen besluiten om de vloot uit te breiden met een aantal nieuwe en, innovatief als het bedrijf is,<br />
doorontwikkelde exemplaren.<br />
64
De accubetonpomp is een volledig eigen ontwikkeling<br />
van RvR <strong>Beton</strong>pomp Verhuur. Het is<br />
een milieuvriendelijk alternatief voor de dieselbetonpomp,<br />
zonder in te leveren op kracht<br />
of capaciteit. De accubetonpomp kan namelijk<br />
evenveel beton verpompen als de reguliere<br />
compacte dieselbetonpompen van RvR <strong>Beton</strong>pomp<br />
Verhuur. “De stille en uitstootvrije<br />
kwaliteiten van de pomp maken hem ideaal<br />
voor gebieden met een geluidsbeperking of uitstootvrije<br />
zones, zoals de binnenstad of Natura2000-gebieden”,<br />
zegt directeur René van Rijs.<br />
“Al merken we wel dat steeds meer klanten direct<br />
al vragen naar de accubetonpomp, ook als<br />
er geen uitstootbeperkingen zijn. De pomp is<br />
gewoon veel beter voor mens en milieu.”<br />
TWEEDE GENERATIE<br />
RvR <strong>Beton</strong>pomp Verhuur heeft veel energie<br />
gestoken in de ontwikkeling van de accubetonpomp.<br />
“We zijn een vooruitstrevend bedrijf<br />
en voortdurend op zoek naar nieuwe technieken<br />
en methoden. Zodoende hebben we de<br />
eerste generatie accubetonpomp nóg beter<br />
en compacter kunnen maken. Het accupakket<br />
bevindt zich niet meer op de pomp, maar in<br />
de bus. Met een volle accu kunnen we minimaal<br />
6 uur lang pompen. De accu kan tijdens<br />
het pompen eventueel ook bijgeladen worden<br />
via een standaard bouwstroomaansluiting van<br />
380 Volt”, legt Van Rijs uit. Collega en mededirecteur<br />
Hans de Bruin vult aan: “We laden<br />
de accu’s op met zonne-energie, opgewekt<br />
door een PV-installatie op het dak van onze<br />
bedrijfshal. Bovendien kijken we reikhalzend uit<br />
naar compacte elektrische vrachtwagens met<br />
voldoende trek- en laadvermogen. Dan is de<br />
duurzame cirkel helemaal rond.”<br />
VERHUURVLOOT<br />
De nieuwste generatie accubetonpomp is inmiddels<br />
opgenomen in de verhuurvloot en wordt<br />
Heidelberg Materials (voorheen Mebin) maakt dankbaar<br />
gebruik van de accubetonpomp van RvR <strong>Beton</strong>pomp Verhuur.<br />
landelijk ingezet. Met vestigingen in Montfoort<br />
(hoofdvestiging), Lunteren, Roelofarendsveen,<br />
‘s-Hertogenbosch en Krimpen aan den IJssel kan<br />
RvR haar klanten optimaal van dienst zijn. “We<br />
bieden een totaalpakket met betonpompen<br />
en -mixers in verschillende soorten en maten,<br />
gaande van de compacte (accu)betonpomp tot<br />
diverse giekpompen tot wel 67 meter hoog, stuk<br />
voor stuk compleet met alle toebehoren”, verzekert<br />
De Bruin. “We denken graag even met<br />
de klant mee over de juiste betonsamenstelling<br />
en de meest efficiënte manier van verpompen.”<br />
Via die weg heeft ook Heidelberg Materials<br />
(voorheen Mebin) reeds kennisgemaakt<br />
met de accubetonpomp. “Behalve duurzaam,<br />
is de accubetonpomp ook prettig voor onze<br />
betonmixerchauffeurs. Het werken hiermee is<br />
schoner en de pomp maakt ook geen lawaai”,<br />
zegt Rob de Jong van Heidelberg Materials.<br />
Heidelberg Materials hecht veel waarde aan<br />
mens en milieu en heeft bijvoorbeeld ook een<br />
elektrische betonmixer in gebruik. “Onze accubetonpomp<br />
maakt het duurzame plaatje dan<br />
compleet”, zegt Van Rijs. “Soms zetten we de<br />
accubetonpomp ook in op reguliere klussen,<br />
zonder dat daar expliciet om gevraagd is, om<br />
zo klanten de voordelen te laten ervaren en<br />
ze te motiveren om de volgende keer een accubetonpomp<br />
te bestellen.” ■<br />
‘De stille en<br />
uitstootvrije kwaliteiten<br />
van de pomp maken<br />
hem ideaal voor<br />
gebieden met een<br />
geluidsbeperking of<br />
uitstootvrije zones’<br />
RvR <strong>Beton</strong>pomp Verhuur heeft veel energie gestoken in de ontwikkeling van de accubetonpomp.<br />
65
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Tekst | Inoflex Beeld | Corentin Haubruge + Ney&Partners, JL Deru & Greisch, Rene van Zuuk en Infosteel<br />
Benelux Steel<br />
Bridge Contest 2<strong>02</strong>3<br />
Op 27 februari jl. vormde het prachtige<br />
Havenhuis in Antwerpen het decor voor<br />
de uitreiking van de eerste Benelux Steel<br />
Bridge Contest. Infosteel en Bouwen met<br />
Staal organiseerden voor het eerst deze<br />
bruggenwedstrijd samen. Vooraleer de Awards<br />
werden uitgereikt, kregen de aanwezigen een<br />
presentatie door Jan Goemaere van Port<br />
Antwerp/Bruges over de kerntaken van het<br />
Havenbedrijf en de geplande investeringen voor<br />
de komende jaren.<br />
Prins-Claus Basculebrug in Dordrecht. (Beeld: Rene van Zuuk)<br />
‘Met deze nieuwe, tweejaarlijkse wedstrijd willen we exemplarische<br />
brugprojecten waarderen en voor het voetlicht brengen’<br />
Keynote speaker Professor Wim Hoeckman blikte terug op zijn indrukwekkende<br />
carrière in de staalbouwwereld. Hij gaf zijn publiek ook nog<br />
een paar wijze levenslessen mee (wees ‘dankbaar’ in plaats van ‘trots’)<br />
en brak een lans voor het behoud van onze knowhow op het vlak van<br />
engineering en bouwen van staalconstructies in de Lage Landen.<br />
NIEUWE WEDSTRIJD<br />
Met deze nieuwe, tweejaarlijkse wedstrijd willen Infosteel (B) en Bouwen<br />
met Staal (NL) exemplarische brugprojecten waarderen en voor het<br />
voetlicht brengen. Ook willen zij opdrachtgevers, architecten, constructeurs/studiebureaus,<br />
staalbouwers en andere projectpartners enthousiast<br />
maken voor (intelligente) staal- en staal-betontoepassingen in de infrastructuur<br />
en dan specifiek bruggen, al dan niet beweegbaar. Voor deze<br />
eerste editie werden partijen uitgenodigd om projecten in te zenden die<br />
tussen 2<strong>02</strong>0 en juli 2<strong>02</strong>3 zijn opgeleverd of in gebruik zijn genomen in de<br />
Benelux. Projecten buiten de Benelux konden worden ingezonden mits<br />
minimaal één partij was betrokken uit één van de drie landen.<br />
BENELUX STEEL BRIDGE CONTEST AWARDS<br />
In de categorie verkeersbruggen ging de prijs naar de Brigandsbrug in<br />
Ingelmunster over het kanaal Roeselare-Leie. Er werd gekozen voor een<br />
lange brug die de weg letterlijk ‘over de vallei’ tilt door het gebruik van<br />
een onderstructuur, een draagstructuur die zich onder het brugdek bevindt.<br />
De brug is een kleine 300 m lang en bestaat uit een 1.400 ton<br />
zware stalen hoofddraagconstructie met een betonnen dek uit twee<br />
langsdelen, gescheiden door een lichtdoorlatend rooster. De brug, ontworpen<br />
van Ney & Partners, bekoorde de jury zowel op het vlak van<br />
detaillering, afwerking als uitvoering. De TV Artes-Depret/Victor Buyck<br />
Steel Construction/Stadsbader verdient alle lof voor het ingenieus uitgedokterde<br />
montageconcept.<br />
Brigandsbrug in Ingelmunster. (Beeld: Corentin Haubruge + Ney&Partners)<br />
66
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
In de categorie voetgangers- en fietsbruggen viel de Passerelle in Arquennes<br />
(Seneffe) in de prijzen. De passerelle overspant de Samme en verbindt<br />
twee delen van RAVeL-lijn 141. Het is een 54 m lange weervaststalen voetgangersbrug<br />
met twee traveeën. De voetgangersbrug is geplaatst op de<br />
voormalige landhoofden en pijlers van een spoorwegbrug die na Wereldoorlog<br />
II werd ontmanteld. De jury was bijzonder opgetogen over de bijzondere<br />
lichtheid en transparantie van dit filigraan, gedurfde ontwerp van<br />
Bureau Greisch dat door Techno Metal Industrie perfect werd uitgevoerd.<br />
De Benelux Steel Bridge Contest Trofee. (Beeld: Infosteel)<br />
Tot slot kende de jury een speciale prijs toe aan de Prins-Claus Basculebrug<br />
in Dordrecht. Dit hoogstandje van techniek kon de jury verleiden<br />
omwille van het bijzonder geslaagde samenspel van architecturaal, constructief,<br />
mechanisch en omgevingstechnisch ontwerp. Architect René<br />
van Zuuk nam de trofee in ontvangst, samen met Iv-Infra, de Gemeente<br />
Dordrecht en de Bouwcombinatie Dura Vermeer – Hillebrand. ■<br />
Passerelle in Arquesses. (Beeld: JL Deru & Greisch)<br />
67
Uw partner voor<br />
al uw infrastructurele<br />
projecten:<br />
Bruggen, viaducten<br />
en tunnels.<br />
Dumanja Jaruga I | Viaduct, Croatia<br />
Doka Nederland BV | Longobardenweg 11 | 5342 PL Oss | Nederland | T +31 412 65 30 30 | nederland@doka.com | www.doka.nl<br />
www.doka.com www.doka.com
Staalplaat-betonvloeren<br />
Onderdeel van uitdagingen<br />
Ontwerpprogramma op onze website<br />
www.dutchengineering.nl<br />
T +31 (0)71-5418923 E info@dutchengineering.nl W dutchengineering.nl<br />
66629_DEN_advertentie_A5.indd 1 05-12-14 09:32<br />
EXPERTS MET PASSIE<br />
VOOR COMPLEXITEIT<br />
De passie van Bjond is het vinden van de meest kostenefficiënte<br />
en technisch beste fit for purpose welke resulteert in dé oplossing<br />
voor het beschermen van beton en staal.<br />
Bjond beschouwt coatings als cruciale bouwmaterialen met<br />
materiaalkundige eigenschappen.<br />
We hebben de kennis die eigen-schappen naar relevantie te duiden.<br />
Daarvoor gaan we altijd verder dan de bestaande normen en testen.<br />
Bjond inspecteert, onderzoekt en adviseert met meer dan<br />
30 jaar ervaring.<br />
Top-Expertise over:<br />
• Coatings<br />
• Bouwmaterialen<br />
• Corrosie<br />
NL +31 629705179<br />
B +32 0468 346 383<br />
jo.vanmontfort@bjond.be<br />
www.bjond.be<br />
Levensduurverlenging door gebruik van<br />
geavanceerde monnitoringstechnieken<br />
zoals EIS (Elektrochemische<br />
Impedantie Spectroscopie)<br />
B-Jond advertentie 197x130/2<strong>02</strong>4.indd 1 11-04-2<strong>02</strong>4 13:52
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | Harry Bax selected view<br />
Nieuwe Zaanbrug<br />
Wormerveer<br />
scharniert als een<br />
Zwitsers zakmes<br />
Op de plek van de oude Zaanbrug in Wormerveer is hard gewerkt aan de bouw van een nieuwe<br />
stalen brug. En nog een heel bijzonder exemplaar ook, met twee draaipunten die sprekend lijken<br />
op een Zwitsers zakmes en fietsvoetpaden die buitenom de hameitorens slingeren. Om het<br />
architectonische ontwerp met drie vallen (!) maakbaar te maken, werd Ingenieursbureau Boorsma<br />
ingeschakeld; dé specialist in beweegbare bruggen.<br />
De bestaande Zaanbrug tussen Wormer en<br />
Wormerveer dateerde uit de jaren zestig van<br />
de vorige eeuw en was hoognodig aan vervanging<br />
toe. De nieuwe brug heeft een bredere en<br />
hogere doorvaart. Hierdoor kunnen schepen<br />
makkelijker passeren en hoeft de brug minder<br />
vaak en minder lang open. De nieuwe Zaanbrug<br />
biedt bovendien meer ruimte aan fietsers en<br />
voetgangers, wat de veiligheid ten goede komt.<br />
Het vernieuwen van de Zaanbrug is onderdeel<br />
van het provinciaal programma ‘Vaart in<br />
de Zaan!’. Met dit programma wil de provincie<br />
Noord-Holland de bevaarbaarheid van de Zaan<br />
verbeteren, zodat bedrijven het vervoer over<br />
water blijvend kunnen benutten en uitbreiden.<br />
SUPERSLANKE BALANS<br />
De provincie Noord-Holland zelf spreekt van<br />
een traditionele Hollandse ophaalbrug, maar<br />
de nieuwe Zaanbrug is echt wel een architectonisch<br />
hoogstandje. Dat weet ook Anne<br />
Jan Breimer van Ingenieursbureau Boorsma.<br />
“Onze scope betrof het uitwerken van het<br />
definitief ontwerp en het uitvoeringsontwerp,<br />
inclusief de werkplaatstekeningen van<br />
de staalconstructie in opdracht van HSM<br />
Steel Structures. En dat was een behoorlijke<br />
uitdaging, gezien het onderliggende beeldkwaliteitsplan<br />
met een superslanke balans en<br />
een draaipunt in beide hameitorens, dat geïnspireerd<br />
is op een Zwitsers zakmes met een<br />
verdiepte sleuf. Het ontwerp bestaat verder<br />
uit drie vallen, één voor het wegverkeer en<br />
twee voor het fiets- en voetgangersverkeer.<br />
Die laatste twee zijn dubbel gekromd uitgevoerd<br />
en slingeren om de hameitorens heen<br />
met een overspanning van 20 meter.”<br />
UITNEEMBARE KNUPPELS<br />
In totaal komt er 350 ton staal aan te pas in de<br />
brug. “Eén van de uitdagingen in het ontwerp<br />
was om de balans zo slank en licht mogelijk<br />
te houden”, zegt Breimer. “Het totale gewicht<br />
mocht niet hoger zijn dan 265 ton, omdat de<br />
balans voor onderhoud in de toekomst door<br />
een drijvende bok uitgehaald moet kunnen<br />
worden. Het bewegen van de brug vraagt<br />
echter om meer ballast. Wij hebben het ontwerp<br />
dusdanig geoptimaliseerd, waarbij gebruik<br />
is gemaakt van extra regelballast. Dat<br />
wordt normaal gesproken alleen maar toegepast<br />
achter in de balans, maar bleek niet<br />
De twee vallen voor het fiets- en voetgangersverkeer zijn dubbel gekromd uitgevoerd.<br />
70
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Om het architectonische ontwerp met drie vallen (!) maakbaar te maken, werd Ingenieursbureau Boorsma ingeschakeld; dé specialist in beweegbare bruggen.<br />
‘Eén van de uitdagingen in het ontwerp was om de balans zo slank<br />
en licht mogelijk te houden’<br />
voldoende om onder het totale gewicht te<br />
blijven. Daartoe hebben we vijf extra compartimenten<br />
voorzien: grote zware uitneembare<br />
ballastbakken waarin stalen knuppels<br />
keurig zijn opgestapeld. Zodoende bedraagt<br />
de uitneembare ballast 88 ton in totaal en de<br />
niet-uitneembare ballast 128 ton.”<br />
SCHALMKOPPELING<br />
Een andere eis waar Ingenieursbureau Boorsma<br />
een oplossing voor heeft bedacht, is het<br />
kunnen uitnemen van het langzaamverkeersval<br />
zonder dat het van invloed is op het functioneren<br />
van de brug. “Bij een aanvaring moet één<br />
van de twee vallen uitgenomen kunnen worden<br />
voor herstel. Wij hebben dat opgelost met een<br />
schalmkoppeling. Beide vallen voor het fiets- en<br />
voetgangersverkeer zijn via een schalmkoppeling<br />
verbonden met het val voor het wegverkeer”,<br />
legt Breimer uit. “Bij het demonteren van<br />
het langzaamverkeersval wordt de schalmkoppeling<br />
gelost en kan het val uit de hoofddraaipunten<br />
worden gehesen. Vervolgens wordt het<br />
gedeelte onder de trekstang voorzien van extra<br />
ballast om het gewicht van het uitgenomen val<br />
te compenseren. Op die manier is de brug weer<br />
in balans en functioneert zij als gebruikelijk. Dat<br />
principe is van toepassing voor beide vallen voor<br />
het fiets- en voetgangersverkeer.”<br />
In totaal komt er 350 ton staal aan te pas in de brug.<br />
Om ervoor te zorgen dat de drie vallen niet<br />
gaan klapperen, heeft Ingenieursbureau Boorsma<br />
de vier opleggingen ontworpen met positieve<br />
oplegdrukken. “Daarvoor zijn alle drie<br />
de vallen voorzien van een contrazeeg, een<br />
extra vervorming in de mal. Na montage vervormen<br />
ze nog lichtjes, zodat op de vier opleggingen<br />
een positieve oplegdruk optreedt.<br />
Na de nieuwe Michiel de Ruyterbrug in Urk,<br />
die we tot in detail hebben uitgeëngineerd en<br />
die eerder dit jaar is geopend, vormt ook de<br />
nieuwe Zaanbrug een prachtige referentie<br />
voor ons bureau. Een project dat we tot en<br />
met het laatste boutje en moertje hebben uitgedacht”,<br />
zegt Breimer tot besluit. ■<br />
71
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Cathodic Protection Supplies<br />
Efficiënt betononderhoud<br />
Kathodische bescherming<br />
als duurzame oplossing<br />
We moeten naar een maatschappij die duurzaam is. Voor constructies van beton, het bouwmateriaal<br />
met de grootste milieu-impact, is dat extra relevant. “We weten dat we daar zuinig mee om moeten<br />
gaan”, aldus Anthony van den Hondel van Cathodic Protection Supplies. “Maar dat moet wel slim<br />
gebeuren om de maatschappelijke kosten niet onnodig te laten oplopen.”<br />
Vooronderzoek voor KB en reparatie aan de Nederrijnbrug.<br />
72
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
KB-systeem in wand van basculekelder Ketelbrug. De wand werd aangetast door chloride uit lekwater vanaf het bovenliggende rijdek.<br />
‘Beter is toestandsafhankelijk onderhoud,<br />
waarbij je meet wanneer iets moet gebeuren<br />
én waar’<br />
Het meeste beton heeft geen bijzondere aandacht<br />
nodig, weet Van den Hondel. “Bij geëxposeerd<br />
beton is dat anders. Daar is onderhoud<br />
noodzakelijk. Tot enkele jaren terug was<br />
bij Rijkswaterstaat wat betreft kunstwerken de<br />
insteek functioneel onderhoud als het niet anders<br />
kan. Dat is nu om naar nu Renoveren en<br />
op termijn Vervangen. De opgave is namelijk<br />
te groot om alles op korte termijn te vervangen.<br />
Tegelijk kunnen we niet alles doorschuiven<br />
naar de toekomst. Daarom is onderhoud op<br />
grote schaal nodig om zo de bult af te vlakken;<br />
flatten the curve, zoals ze dat noemen. Toevallig<br />
is kathodische bescherming (KB) een hele<br />
efficiënte manier om de meest voorkomende<br />
problemen aan te pakken.”<br />
Anthony van den Hondel: “Goede adviseurs kunnen<br />
bepalen waar KB nodig is, teveel is niet doelmatig.”<br />
BELANG VAN TIMING<br />
Onderhoud moet wel met verstand gebeuren.<br />
Van den Hondel: “Ten eerste mankeert er veelal<br />
niks. Een constructie bijvoorbeeld waarvan alleen<br />
de onderste meter in de spatzone aangetast<br />
is door chloride, gaan wij niet over de volledige<br />
hoogte beschermen met KB. Daar belast je<br />
de budgetten en bouwcapaciteit onnodig mee.<br />
Een tweede aspect is timing van onderhoud. Te<br />
vroeg is zonde van geld en middelen, te laat levert<br />
nog veel meer veel extra kosten op, en op<br />
tijd is natuurlijk ideaal. In de Nederlandse praktijk<br />
is veelal sprake van storingsonderhoud – dus<br />
te laat, wat bij beton niet verstandig is – of van<br />
gebruiksafhankelijk onderhoud: na een vaste periode<br />
onderhoud plegen ongeacht de toestand<br />
of een noodzaak. Daar moet je van af. Beter<br />
is toestandsafhankelijk onderhoud, waarbij je<br />
meet wanneer iets moet gebeuren én waar. We<br />
doen dat te weinig. Met KB kun je daarbij sturen<br />
op tijdig onderhoud en bovendien op de goede<br />
plek en op de juiste wijze de problemen aanpakken.<br />
Dat is zinvoller dan er pas iets aan het doen<br />
als er iets aan de hand is, als het een veiligheidsissue<br />
is geworden of omdat het zo geprogrammeerd<br />
is.” ❯<br />
73
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Sleuven zagen aan de onderzijde van de Vierwindenbrug voor plaatsing KB.<br />
OBJECT DATA SERVICES<br />
Onderhoud kan ondersteund worden met moderne<br />
middelen, zoals foto’s (elke mobiel heeft<br />
een goede camera) en drone-inspecties, waarvoor<br />
je niet meer de hoogwerker in hoeft. “Dat<br />
moet je slim doen”, stelt Van den Hondel. “In<br />
3D-modellen, waarin bij de beelden ook metadata<br />
gevoegd worden, kun je dat verwerken.<br />
Zo heeft RWS recentelijk de Object Data Services<br />
(ODS) opgezet, een systeem dat op een<br />
uniforme wijze data van tunnels, sluizen en bruggen<br />
verzamelt, opslaat en vergelijkt. Die moeten<br />
via één dashboard te monitoren, beheren en<br />
sturen worden. Dat is een goede ontwikkeling,<br />
maar hoe plaats je onderhoud in dit systeem?”<br />
Van den Hondel ziet echter genoeg manieren<br />
om die onderhoudsopgave beter behapbaar te<br />
maken. “ODS is een goed systeem waar nuttige<br />
informatie uit kan komen, maar hoe bepaal<br />
je met vierduizend objecten onder je beheer<br />
wanneer je wat gaat aanpakken en op welke<br />
wijze? Je kunt zoals al gezegd zorgen dat je niet<br />
teveel doet. Brussel ligt bijvoorbeeld helemaal<br />
vol met tunnels. Bij een renovatie van 130.000<br />
m 2 tunneloppervlak is onlangs KB geplaatst.<br />
Goede adviseurs hebben bepaald waar KB nodig<br />
was. Ruim 100.000 m 2 mankeerde niks, en<br />
‘slechts’ 24.000 m 2 is met KB beschermd. Alles<br />
in de KB opnemen levert maatschappelijk geen<br />
enkele meerwaarde op.”<br />
‘We kunnen het<br />
niet allemaal<br />
vervangen,<br />
onderhoud is<br />
hoofdzaak’<br />
Sleuven dichtzetten met mortel.<br />
74
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
ANDERE<br />
AANBESTEDINGSVORMEN<br />
Winst kan ook liggen in de manier van aanbesteding.<br />
Van den Hondel: “Mooi voorbeeld is<br />
de Nijkerkerbrug. Daar is RWS eerst op zoek<br />
gegaan naar een contractor zonder te vertellen<br />
wat er moest gebeuren. Toen ze een geschikte<br />
partij had gevonden, kwam vervangen<br />
dan wel renoveren van de brug op tafel. Voor<br />
vervangen was budget, maar uiteindelijk is het<br />
onderhoud geworden op basis van de prijs, en<br />
vooral omdat dit in plaats van zes maanden<br />
afsluiting slechts vier weekenden afsluiting en<br />
overlast met zich meebracht. Pure winst, en<br />
de Nijkerkerbrug gaat weer 30 jaar mee.”<br />
OVERLAST BEPERKEN<br />
Overlast en omrijden wordt ook een factor<br />
van belang. “De overlast die een afsluiting<br />
veroorzaakt, heeft een vrij grote impact op<br />
je totale voetafdruk voor het hele project.<br />
Die zit niet alleen in de kilo’s cement, in de<br />
auto's van de werkers die heen en weer rijden<br />
en in de aggregaten die er staan, maar<br />
ook in de extra kilometers die automobilisten<br />
maanden moeten afleggen. Dat is een relatief<br />
groot deel van de totale impact. Het is dus<br />
zaak om onnodig onderhoud te vermijden<br />
en te zorgen voor langere onderhoudsintervallen.<br />
Simpel vertaald: als je iets doet, doe<br />
het dan goed. Goedkoop is hier duurkoop.<br />
Ga verstandig om met je beschikbare budget<br />
en met je beschikbare capaciteit. Probeer het<br />
ook te clusteren met bijvoorbeeld onderhoud<br />
aan technische installaties.”<br />
KATHODISCHE BESCHERMING (KB)<br />
Kathodische bescherming kan volgens Van den<br />
Hondel ook een significante rol spelen in het<br />
aanpakken van de onderhoudsopgave. “Het is<br />
een actief systeem dat data genereert. Aan<br />
Aanbrengen KB bij Brusselse tunnel.<br />
Afmonteren aansluitingen KB.<br />
het stroomverbruik kun je aflezen of het een<br />
natte dag is en dat er meer behoefte is aan<br />
beschermstroom. Is er lekkage, dan is het KBsysteem<br />
de eerste die dat registreert. Als een<br />
rubber voeg lekt en er zit KB op, dan loopt op<br />
dat punt meer stroom. Dus aan de ene kant is<br />
het een beschermingssysteem, aan de andere<br />
kant heeft KB van dat beton een enorme sensor<br />
gemaakt die data genereert. We zijn nu<br />
bezig met RWS om de data van al haar assets<br />
met KB centraal te verzamelen. Dergelijke<br />
informatie en andere data wil RWS toegankelijk<br />
maken om de BV Nederland vooruit te<br />
helpen. Dat vind ik een uitstekend initiatief. Ik<br />
ben groot voorstander van informatie en kennis<br />
delen tussen organisaties als RWS en de<br />
markt. Er is veel kennis aanwezig bij adviseurs<br />
van de VABOR, reparatiebedrijven van de<br />
VBR en het KB-Kenniscentrum. We moeten<br />
met zijn allen een groot probleem oplossen. Ik<br />
geloof heilig dat bijna alle kunstwerken die er<br />
nu staan, nog 30 tot 40 jaar overeind moeten<br />
blijven. We kunnen het niet allemaal vervangen,<br />
onderhoud is hoofdzaak.” ■<br />
75
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | Doka<br />
Eigen competentiecentrum ontwikkelt innovatieve<br />
bekistingsoplossingen<br />
Grensverleggend in de<br />
Europese bruggenbouw<br />
Doka heeft naam gemaakt met bekistingsoplossingen voor buitengewone brugconstructies.<br />
Recente projecten, zoals de bruggen Jaruga en Aftetal in het hart van Europa, maar ook op de<br />
A16 Rotterdam tonen aan dat dankzij de Doka-expertise de infrastructuurprojecten van morgen<br />
vandaag al worden gebouwd. In het eigen Doka-competentiecentrum in het hoofdkantoor in<br />
Amstetten (Oostenrijk) worden ze ontwikkeld door een team van hooggekwalificeerde ingenieurs,<br />
dat betrokken is bij de grootste brugprojecten met de meest uiteenlopende bouwmethoden.<br />
Doka Unikit en de Doka vrije voorbouwwagen waren de sleutel tot het succes bij de bekisting van de 500 m lange S-bocht van de Jaruga-brug in Kroatië.<br />
76
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
De Doka-bekistingswagen TU vormde in recordtijd de 785 meter lange Aftetalbrug in Duitsland.<br />
‘Het competentiecentrum vormt de sleutel tot het strategische succes<br />
bij de realisatie van talrijke megaprojecten in meer dan zestig landen’<br />
De bouw van een brug is een langetermijnproject<br />
dat een professionele planning vereist<br />
om efficiënt, snel en economisch te kunnen<br />
worden uitgevoerd. Daarom richtte Doka in<br />
2006 het eigen competentiecentrum ‘Global<br />
Expertise Centre Infrastructure’ op, dat zich<br />
bezighoudt met uitgebreid projectmanagement<br />
in de bruggenbouw. Het competentiecentrum<br />
vormt de sleutel tot het strategische<br />
succes bij de realisatie van talrijke megaprojecten<br />
in meer dan zestig landen. Het team is<br />
voortdurend op zoek naar nieuwe manieren<br />
om nog efficiëntere en duurzamere oplossingen<br />
te ontwikkelen voor opdrachtgevers over<br />
de hele wereld, om zo de moeilijkste brugprojecten<br />
met succes te kunnen uitvoeren.<br />
INNOVATIE LEIDT TOT SUCCES<br />
Moderne bekistingssystemen zijn aanpasbaar,<br />
veelzijdig en gemakkelijk te combineren. Ze kunnen<br />
bijvoorbeeld eerst worden gebruikt voor<br />
steunmuren of funderingen en vervolgens voor<br />
de bekisting van schachten. Bovendien biedt het<br />
uitgebreide Doka-productassortiment de beste<br />
bekistingsoplossing voor verschillende bruggenbouwmethoden.<br />
De Doka vrije voorbouwwagen<br />
is bijzonder geschikt voor grote overspanningen,<br />
omdat hij brugdelen symmetrisch aan<br />
beide zijden bouwt. Voor een veilige en snelle<br />
bouw van samengestelde bruggen, waarbij het<br />
brugdek uit zowel beton- als staalconstructies<br />
bestaat, zet Doka de samengestelde bekistingswagen<br />
in. De universele Doka-constructiekit<br />
UniKit is ideaal voor het hanteren van hoge belastingen<br />
over elke overspanning. Een duidelijk<br />
voordeel van deze bekistingssystemen is dat ze<br />
bestaan uit gestandaardiseerde huuronderdelen<br />
die op andere bouwplaatsen opnieuw kunnen<br />
worden gebruikt.<br />
INTERNATIONAAL SUCCES<br />
Op internationale projecten laat Doka zien hoe<br />
diens expertise en geavanceerde oplossingen<br />
een impact kunnen hebben. Het grootste deel<br />
van de 500 meter lange Dumanja Jaruga-brug<br />
in Kroatië, met een maximale overspanning van<br />
120 meter, werd gevormd met behulp van vier<br />
stuks vrije voorbouwwagens. De aanpassingen<br />
die moesten worden gemaakt om de dwarshelling<br />
te ondersteunen, vormden een uitdaging<br />
voor de bekisting omdat de snelweg moest<br />
worden aangepast aan de S-vormige bocht.<br />
Voor de bekisting van de dwarshelling werden<br />
verschillende onderdelen uit de UniKit-bouwset<br />
gebruikt. Naast de Doka UniKit-toren 480 werden<br />
zowel UniKit-bekistingsbalken als op maat<br />
gemaakte SL-1-torens gebruikt. Doka voegde<br />
een belangrijke waarde toe met de digitale bekistingsplanning<br />
in 3D-constructie, de controle<br />
op mogelijke clashes en de bevordering van een<br />
soepele samenwerking. Dit resulteerde in kortere<br />
planningstijden, kostenbesparingen en een<br />
verhoogde veiligheid op de bouwplaats.<br />
COMPLEXE BRUGGEOMETRIE<br />
BEHEERSEN<br />
De Aftetalbrug is een samengestelde brug tussen<br />
Brilon en Paderborn. Door de hoogte, de<br />
geometrie van de pijler en de massieve pijlerkoppen<br />
evenals de lengte en de overspanning,<br />
is het een van de meest uitdagende constructies.<br />
De complexiteit van de bruggeometrie<br />
verhoogt ook de eisen aan de bekisting. Vanwege<br />
de veeleisende constructie-eisen ontwikkelde<br />
Doka individuele oplossingen om de<br />
proceszekerheid, de naleving van de planning<br />
en het kostenbeheer te garanderen. Door het<br />
gebruik van Doka-bekistingsoplossingen kon<br />
het materiaalverbruik met 40% en de bouwtijd<br />
met 30% worden gereduceerd. Een perfect<br />
voorbeeld voor het minimaliseren van de ecologische<br />
voetafdruk met behoud van kwaliteit.<br />
A16 ROTTERDAM<br />
Ook in Nederland is Doka een bekende naam.<br />
Bij de bouw van de nieuwe 11 km lange verbinding<br />
tussen de A16 en de A13 in Rotterdam<br />
werd de universele UniKit bouwtoren voor<br />
zware lasten gebruikt. Door toepassing van<br />
bekistingsoplossingen bestaande uit UniKit-ondersteuningsbalken<br />
en een op maat gemaakt<br />
wapeningsveld, die ondanks de verschillende<br />
geometrieën allemaal opnieuw kunnen worden<br />
gebruikt, werden brugsegmenten met de<br />
incrementele lanceermethode gegoten, opgetild<br />
en over het doorgaande snelwegverkeer<br />
verplaatst. De Doka-expertise speelde ook<br />
een rol bij de vervaardiging van de zichtbetonbekisting,<br />
die nu deel uitmaakt van het stadsbeeld<br />
van Rotterdam. En zo levert Doka een<br />
bijdrage aan de meest uiteenlopende brugprojecten<br />
in binnen- en buitenland. ■<br />
77
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | Nebest<br />
UNIEKE<br />
VERSTERKINGSOPERATIE<br />
‘REDT’ HISTORISCHE<br />
KAAIBRUG KLUNDERT<br />
De gemeente Moerdijk heeft onderzoek gedaan naar drie bruggen die zorgen voor de<br />
bereikbaarheid van het centrum van Klundert. Na een inventarisatie door Nebest bleek dat deze<br />
bruggen in de bebouwde kom te zwaar werden belast. Ze zijn direct afgesloten voor zwaar verkeer.<br />
Geheel in lijn met de visie van de gemeente Moerdijk om kunstwerken te versterken in plaats<br />
van te vervangen, heeft Nebest een plan geschreven voor de versterkingsoperatie. Met name de<br />
versterkingsoperatie van de Kaaibrug is er één om door een ringetje te halen.<br />
De gemeente Moerdijk ziet steeds meer<br />
kansen in circulair hergebruik en het versterken<br />
van kunstwerken in plaats van sloop en<br />
nieuwbouw, zegt Arjan Deurloo, beheeradviseur<br />
bij de gemeente. “In 2<strong>02</strong>2 zijn drie bruggen<br />
in het centrum van Klundert door Nebest<br />
gespiegeld aan de nieuwe normen van Eurocode<br />
voor de constructieve veiligheid. Uit<br />
die verificatieberekeningen kwam naar voren<br />
dat de bruggen te zwaar werden belast. Sinds<br />
een klein jaar geldt voor deze bruggen een<br />
aslastbeperking en een lastbeperking. Specifiek<br />
voor de Kaaibrug is dat respectievelijk 10<br />
ton en 45 ton. Zwaar verkeer wordt sindsdien<br />
omgeleid. Alleen het openbaar vervoer en de<br />
hulpdiensten hebben een ontheffing.”<br />
MEEST EFFICIËNTE OPLOSSING<br />
Een dergelijke stremming is natuurlijk niet wenselijk<br />
voor de bereikbaarheid van het centrum.<br />
Daarom heeft de gemeente per brug een variantenstudie<br />
laten maken om tot een passende<br />
oplossing te komen. “Ook hiervoor hebben we<br />
Nebest weer ingeschakeld”, zegt Deurloo. “Zij<br />
kende immers vanuit de verificatieberekeningen<br />
alle ins en outs en heeft ontzettend veel<br />
kennis en ervaring met dit soort projecten. Het<br />
is daarnaast ook een goede partij om mee te<br />
werken.” In de variantenstudie is vervolgens<br />
geconcludeerd dat de levensduur van de Kaaibrug<br />
met minimaal 30 jaar kan worden verlengd<br />
door het aanbrengen van een versterking<br />
aan zowel de boven- als onderzijde van de<br />
brug. “Het bleek de meest efficiënte oplossing<br />
naar duurzaamheid, circulariteit en overlast<br />
toe. En uiteraard is ook het financiële plaatje<br />
meegewogen”, voegt Deurloo er nog aan toe.<br />
TWIJFELS OVER DE WERKELIJKE<br />
BETONKWALITEIT<br />
Had Nebest voor de verificatieberekeningen<br />
nog genoeg aan de beschikbare archiefdocumenten<br />
en scans van de wapening van de Kaaibrug,<br />
voor het uitwerken van de versterkingen<br />
was dat niet voldoende. “Om de werkelijke<br />
betonsterkte te vergaren, hebben we betonkernen<br />
laten nemen en in ons lab beproefd. De betonkwaliteit<br />
op de tekening was dusdanig laag,<br />
dat we het idee hadden dat de daadwerkelijke<br />
kwaliteit wel iets hoger zou uitpakken als gevolg<br />
van de doorgaande hydratatie”, legt Tim Pauli<br />
uit, constructeur bij Nebest. “En dat bleek ook<br />
het geval. Sterker nog, de kwaliteit pakte in de<br />
praktijk veel hoger uit en dat heeft meegeholpen<br />
aan het beperken van de versterkingen.”<br />
TWEE PIJNPUNTEN<br />
Het brugdek steunt op drie spanten in dwarsrichting<br />
met aan weerszijden een uitkraging<br />
voor het voetpad. De spanten zijn verbonden<br />
met koppelbalken om horizontale verplaatsingen<br />
te minimaliseren. “Het spant functioneert<br />
als een portaalconstructie bestaande<br />
uit kolommen en momentvaste verbindingen<br />
met de balk. Uit de herberekeningen kwamen<br />
twee pijnpunten naar voren”, zegt Pauli. “Bij<br />
78
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
‘Op dwarskracht versterken is best<br />
wel uitdagend’<br />
Het brugdek steunt op drie spanten in dwarsrichting<br />
met aan weerszijden een uitkraging voor het voetpad.<br />
Voor het uitwerken van de versterkingen bleken de beschikbare archiefdocumenten en scans van de wapening<br />
niet voldoende.<br />
de krachtsafdracht in dwarsrichting van het<br />
brugdek naar de spanten wordt de momentcapaciteit<br />
van de wapening overschreden, ter<br />
plaatse van de randspanten. Deze moet dus<br />
versterkt worden. Daarnaast kwamen we tot<br />
de conclusie dat de dwarskrachtcapaciteit van<br />
de kolom van het middenspantbeen ontoereikend<br />
was voor de huidige verkeerslasten en<br />
versterkt moet worden.”<br />
EXTRA WAPENING BIJLEGGEN<br />
Voor het eerste pijnpunt heeft Nebest een<br />
versterkingsmaatregel bedacht in de vorm van<br />
het bijleggen van extra bovenwapening in het<br />
dek. Pauli: “Met de techniek van waterslopen<br />
wordt gefaseerd en per vak van telkens 1 bij<br />
1 meter het brugdek ‘afgepeld’ om voldoende<br />
ruimte te creëren. De bijlegwapening moet<br />
echter ook deels verankerd worden in het<br />
spant zelf. Daarom wordt ook een deel van het<br />
spant afgepeld. Stapsgewijs gaan we vlakken<br />
saneren, wapening bijleggen en het beton aanhelen,<br />
waarbij de brug volledig is afgesloten en<br />
deels wordt onderstempeld. Als alles volgens<br />
plan verloopt, wordt deze eerste versterkingsmaatregel<br />
na de zomer uitgevoerd.”<br />
een anker door-en-door boren en aan weerszijden<br />
verankeren. We gaan hier werken met<br />
een dwarskrachtanker. We boren eerst een<br />
gat in de kolom van het spantbeen, brengen<br />
het anker aan en zetten het op spanning. Op<br />
deze manier bouwen we een krachtboog op en<br />
hoeft het anker niet aan de achterzijde geborgd<br />
te worden. Gezien de constructie is dat laatste<br />
uitdagend mede door de bijkomende ontgravingswerkzaamheden.<br />
Per kolom worden<br />
veertien dwarskrachtankers van circa 1,1 meter<br />
aangebracht. Het middenspant wordt dus<br />
straks versterkt met 28 ankers. De randspanten<br />
voldeden net op dwarskracht en dat is voor de<br />
uitstraling alleen maar mooi meegenomen.”<br />
Dergelijke projecten zijn Nebest op het lijf geschreven.<br />
“Er komen heel veel aspecten samen<br />
en dat is waar wij ons als bureau in onderscheiden.<br />
We hebben alle disciplines in huis om zo’n<br />
project van begin tot eind in goede banen te<br />
leiden”, besluit Pauli. ■<br />
DWARSKRACHTANKER<br />
De tweede versterkingsmaatregel is iets complexer,<br />
volgens Pauli. “Op dwarskracht versterken<br />
is best wel uitdagend, temeer omdat<br />
we hier afwijken van de traditionele wijze van<br />
De Kaaibrug in Klundert is niet berekend op de huidige belastingen en wordt versterkt.<br />
79
WIJ<br />
ZIJN<br />
Wij zijn Nebest: een onafhankelijk ingenieurs-/adviesbureau,<br />
gespecialiseerd in inspectie, diepgaand technisch onderzoek,<br />
advisering, contractvoorbereiding en projectmanagement.<br />
Specialistische kennis en integrale dienstverlening stellen ons<br />
in staat om opdrachtgevers binnen zowel de bouw, industrie,<br />
infra als waterbouw gedurende de gehele projectencyclus en<br />
in alle levenscycli van assets te ondersteunen. Van inspectie<br />
en nader onderzoek tot aan projectmanagement is Nebest uw<br />
partner om over nieuwbouw, instandhouding of<br />
verduurzaming te adviseren.<br />
Materiaalkunde:<br />
<strong>Beton</strong><br />
Staal<br />
Hout<br />
Metselwerk<br />
Coatings<br />
Natuursteen<br />
Nader onderzoek:<br />
Schadeanalyse<br />
Destructief onderzoek<br />
Niet-destructieve metingen<br />
Constructieve veiligheid:<br />
Restlevensduurbepaling<br />
Nebest B.V.<br />
Marconiweg 2<br />
4131 PD Vianen<br />
Postbus 106<br />
4130 EC Vianen<br />
T 085 489 01 00<br />
F 085 489 01 01<br />
E info@nebest.nl<br />
I www.nebest.nl
JG<br />
staalplaatbetonvloeren bv<br />
cladding dak en wand<br />
Postbus 57<br />
6916 ZG Tolkamer<br />
tel: 0316 542717<br />
fax: 0316 373114<br />
mobiel: 06 10929153<br />
info@jg-cladding.nl<br />
www.jg-cladding.nl<br />
JG
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Tekst en beeld | Construx<br />
Ruim 5.000 m 2<br />
paneelbekisting voor<br />
het project EdeSpoort<br />
Tricon paneelbekisting voor de betonwanden.<br />
Onder de naam Spoorzone Ede bouwt aannemerscombinatie EdeSpoort, bestaande uit<br />
VolkerWessels Infrastructuur (Van Hattum en Blankevoort en VolkerRail) en Van Wijnen Arnhem in<br />
opdracht van ProRail en samen met gemeente Ede en NS aan een nieuw station Ede-Wageningen.<br />
Het project betreft de vernieuwing van het<br />
station, twee nieuwe perrontunnels, een langzaam<br />
verkeersviaduct en vernieuwing van de<br />
spoorinfra in het stationsgebied. Het wordt<br />
een toegankelijk, goed bereikbaar en duurzaam<br />
station met moderne voorzieningen voor<br />
reizigers. Er komen onder andere een nieuw<br />
busstation, nieuwe fietsenstallingen, betere<br />
loop- en fietsroutes en meer parkeerplaatsen.<br />
Voor alle benodigde betonwerkzaamheden<br />
zoals randbekistingen, wandbekistingen, bekisting<br />
voor de schuifbakken, randbekisting voor<br />
het dek, keerwanden, pijlers, bodemloze putten,<br />
fietsviaduct, landhoofden, sloven voor het<br />
spoordek, sloven voor de fietstunnel, bekisting<br />
voor de plantenbakken en wanden voor de<br />
laad-loszones wordt gebruik gemaakt van de<br />
Tricon stalen paneelbekisting van Construx.<br />
LAAG GEWICHT, HOGE<br />
DRUKSTERKTE<br />
Deze paneelbekisting behoort tot de categorie<br />
van de stalen paneelbekistingen en kan op<br />
elke bouwplaats worden ingezet, waar op een<br />
economisch rendabele wijze betonnen wanden,<br />
kolommen of balken moeten worden gestort.<br />
Het gewicht van deze stalen bekisting is<br />
relatief beperkt. Tegelijkertijd is deze paneelbekisting<br />
zeer robuust en beschikt ze over een<br />
hoge druksterkte van 80 kN/m 2 . De panelen<br />
blijven gemakkelijk hanteerbaar met de kraan.<br />
De opbouw van de Construx Tricon panelen<br />
bestaat uit een gegalvaniseerd en gepoederlakt<br />
stalen kader, een multiplexplaat van 18<br />
mm met een coating van 220 g/m², een plaat<br />
langs achterzijde geschroefd, een geprofileerde<br />
zijkant en stalen conische afbindbussen.<br />
Het koppelen van de panelen gebeurt met de<br />
Tricon spanklem. De pasbalk – met een lengte<br />
82
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
‘Het gewicht van deze stalen bekisting is relatief<br />
beperkt, en tegelijkertijd is deze zeer robuust’<br />
Scharnierende hoeken in roestvrijstaal.<br />
van 850 mm – heeft geïntegreerde haken en<br />
is universeel inzetbaar om verbindingen tussen<br />
panelen onderling te verstevigen en uit<br />
te lijnen. Rechte hoeken worden gemaakt<br />
door aan de binnenzijde een binnenhoek en<br />
aan de buitenzijde twee wandpanelen of een<br />
wandpaneel en universeel paneel aan elkaar<br />
te klemmen met een Tricon spanklem. De<br />
scherpe en stompe hoeken worden gemaakt<br />
door aan beide zijden scharnierende hoeken<br />
in roestvrijstaal te gebruiken.<br />
3D UITWERKING<br />
Van Hattum en Blankevoort heeft Construx<br />
het vertrouwen gegeven om alle benodigde<br />
paneelbekisting inclusief toebehoren voor het<br />
realiseren van het nieuwe station te ontwerpen<br />
en te leveren. Om uitvoeringsfouten te<br />
voorkomen, heeft Construx, in overleg met<br />
Van Hattum en Blankevoort, gekozen om het<br />
geheel volledig in 3D uit te werken. Omwille<br />
de aangename samenwerking wil Construx<br />
Van Hattum en Blankevoort van harte bedanken<br />
voor het in haar gestelde vertrouwen. ■<br />
Opbouw Tricon panelen makkelijk hanteerbaar met kraan.<br />
Bovenaanzicht project, in aanbouw zijnde onderdoorgangen.<br />
Construx is een van Europa's<br />
leidinggevende producenten van<br />
bekistingssystemen en prefab mallen<br />
voor betonnen elementen, zowel voor<br />
gebruik op de werf of de bouwplaats als<br />
in de productiehal of prefabricagehal.<br />
“Wij zijn een voortrekker in de<br />
betonindustrie en in het ontwikkelen van<br />
bekistingen in het bijzonder. Dat betekent<br />
dat we met onze klanten steeds weer<br />
grenzen verleggen in het ontdekken<br />
van nieuwe processen, technologieën<br />
en uitvoeringsmethodes”, aldus het<br />
bedrijf. “Wij ontwerpen en produceren<br />
bekistingssystemen en betonmallen op<br />
een manier die nog nooit iemand ons<br />
heeft voorgedaan.”<br />
“Shaping the Future of Concrete’ is onze<br />
baseline en de beste definitie van wat<br />
we elke dag doen. De manier waarop<br />
is, sinds onze start in 2003, wel sterk<br />
veranderd: prefab mallen en maatwerk<br />
bekistingen evolueren meer en meer<br />
naar complexe en geautomatiseerde<br />
machines, met een steeds grotere focus<br />
op rendabiliteit, veiligheid en ergonomie.<br />
We hebben in wat we doen belangrijke<br />
kernwaarden die we graag delen met<br />
onze klanten, medewerkers, leveranciers<br />
en andere partners. U vindt deze<br />
waarden in onze missie, visie en strategie<br />
en kunt ze ook beleven wanneer u<br />
samenwerkt met Construx.”<br />
83
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Tekst en beeld | Stafa<br />
Vervanging en verduurzaming van bruggen, tunnels,<br />
sluizen en viaducten vraagt om kwaliteitsvolle<br />
bevestigingsmaterialen<br />
‘Our part in<br />
every solution’<br />
Bevestigingsmaterialen zijn overal en kunnen op<br />
verschillende manieren worden toegepast.<br />
84
THEMA BRUGGEN | VIADUCTEN | TUNNELS<br />
Rijkswaterstaat werkt de komende jaren aan de vervanging en renovatie van haar bestaande<br />
infrastructuur. “Veel bruggen, tunnels, sluizen en viaducten zijn gebouwd in de jaren ’50 en ’60 van<br />
de 20e eeuw en zijn door de jaren heen intensief belast door steeds meer en steeds zwaarder<br />
wordend verkeer”, weet Pim van Leeuwen, commercieel directeur van Stafa. “Omdat dit de kans<br />
op storingen en uitval vergroot, wordt de bestaande infrastructuur op dit moment vervangen.<br />
Stafa levert hier graag een bijdrage aan middels hoge kwaliteit bevestigingsmaterialen, tegen een<br />
concurrerende prijs.”<br />
‘Op deze manier wordt een<br />
optimale verbinding geborgd’<br />
In het geval van dynamische constructies, zoals bij bruggen het geval is, is het gebruik van voorspanbouten regel.<br />
Bevestigingsmaterialen zijn overal en kunnen<br />
op verschillende manieren worden toegepast,<br />
vertelt Van Leeuwen. “Het belang van hoge<br />
kwaliteit bevestigingsmaterialen wordt nog wel<br />
eens onderschat. Zeker in het geval van cruciale<br />
toepassingen, zoals hierboven beschreven.”<br />
In eerdere artikelen was al te lezen dat Stafa<br />
inspeelt op de actualiteiten rondom het loslopen<br />
van boutverbindingen in constructies, die<br />
op het eerste gezicht van statische aard zijn.<br />
“Echter onder invloed van een tegengestelde<br />
windbelasting kan de bout-/moercombinatie<br />
loskomen. Om dit risico uit te sluiten, kan voor<br />
het gebruik van HV (Hochfest Vorgespannt)<br />
voorspanbouten worden gekozen, conform de<br />
EN 14399.” In het geval van dynamische constructies,<br />
zoals bij bruggen het geval is, is het<br />
gebruik van voorspanbouten sowieso al regel,<br />
vertelt hij. “Veelal zijn deze bouten voorzien<br />
van een thermisch verzinkte coating.”<br />
HOGE KWALITEIT, LANGE<br />
LEVENSDUUR<br />
Thermisch verzinkte producten zijn al jaren één<br />
van de specialiteiten van Stafa. “Wij leveren<br />
een uitgebreid pakket van thermische verzinkte<br />
voorspanbouten van hoge kwaliteit”, aldus Van<br />
Leeuwen. “Wellicht ogen HV-bouten op het<br />
eerste oog duurder dan niet voorgespannen<br />
bevestigingsmaterialen, maar door hun kwaliteit<br />
en bestendigheid hebben ze over het algemeen<br />
een langere levensduur. Ook vergen zij minder<br />
onderhoud, wat op de langere termijn zorgt<br />
voor lagere kosten.” Stafa is TÜV gecertificeerd<br />
voor zowel statische (SB bouten volgens EN<br />
15048) als dynamische HV-voorspanbouten<br />
(EN 14399). “Ook beschikken wij over een eigen<br />
laboratorium waar we onder andere trekproeven,<br />
Charpy testen, hardheidsmetingen en<br />
zoutsproeitesten uitvoeren. Bovendien kunnen<br />
we met onze Keyence optische meetapparatuur<br />
tot op de kleinste details inzoomen op de maatvoering<br />
van onze binnenkomende producten.”<br />
Om de traceability transparant te houden, zijn<br />
de HV-bouten en moeren van Stafa voorzien<br />
van een indruk waarin de sterkteklasse, markering<br />
van de fabrikant, HV en het lotnummer<br />
terug te vinden zijn. “In combinatie met het<br />
bijbehorende certificaat is alle informatie terug<br />
te vinden die benodigd is om de kwaliteit<br />
te kunnen herleiden.”<br />
EXACT HET JUISTE DRAAIMOMENT<br />
Het correct specificeren en installeren van<br />
HV-bouten is essentieel voor optimale prestaties<br />
en veiligheid, benadrukt Van Leeuwen.<br />
“Ingenieurs moeten rekening houden met<br />
factoren zoals belastingen, spanningen, omgevingsomstandigheden<br />
en montageprocedures,<br />
om ervoor te zorgen dat HV-bouten<br />
effectief worden gebruikt. Afhankelijk van de<br />
diameter en lengte is bijvoorbeeld een ander<br />
aandraaimoment van toepassing. Stafa biedt<br />
hiervoor een handige tool, dat op basis van<br />
onder andere de diameter het juiste aandraaimoment<br />
toont. Op deze manier wordt een<br />
optimale verbinding geborgd.”<br />
UITGEBREID PAKKET PRODUCTEN<br />
EN DIENSTEN<br />
Stafa is één van de grootste distributeurs op<br />
het gebied van bevestigingsmaterialen. Vanuit<br />
het omvangrijke voorraadprogramma levert<br />
het familiebedrijf uit Maarheeze naast HVproducten<br />
bijvoorbeeld ook draadstangen,<br />
haakankers, borgmoeren, spanwartels, ringen,<br />
schroeven, zeskantmoeren en binnen- en buitenzeskant<br />
bouten conform DIN of EN ISO<br />
door geheel Europa. “Al onze producten zijn<br />
in vele maten, in diverse oppervlaktebehandelingen<br />
en direct uit voorraad leverbaar”,<br />
aldus Van Leeuwen. “Van standaard fasteners<br />
tot speciaal geproduceerde ‘special parts’: alle<br />
opties zijn mogelijk!” Naast een uitgebreid<br />
gamma producten, zijn ook de persoonlijke<br />
benadering en het brede dienstenpakket kenmerkend<br />
voor Stafa. Onder andere coatings,<br />
private labels, montagesets, Kanban en andere<br />
diensten behoren inmiddels tot de mogelijkheden,<br />
waardoor klanten van A tot Z worden<br />
ontzorgd. En ook duurzaamheid is een belangrijke<br />
pijler. Zowel het actief verduurzamen van<br />
de eigen panden als het terughalen van bedrijfsactiviteiten<br />
naar Europa (reshoring) leveren<br />
een belangrijke bijdrage aan een duurzame<br />
samenleving, waarin kwaliteit en veiligheid te<br />
allen tijde voorop blijven staan. ■<br />
85
SCHEVENINGEN PARKEERGARAGE NOORDELIJK HAVENHOOFD<br />
Tekst en beeld | NOE Bekistingtechniek<br />
Hogere betonkunst in Scheveningse duinen<br />
Markante<br />
bekistingoplossing voor<br />
entreewand parkeergarage<br />
Het Noordelijke Havenhoofd in Scheveningen wordt herontwikkeld om ruimte te maken voor<br />
de bedrijven in de haven en om de Scheveningse boulevard als toeristische trekpleister te<br />
versterken. Als onderdeel van de herontwikkeling is aan de Strandweg een 840 parkeerplaatsen<br />
tellende parkeergarage gerealiseerd. De entreewanden hiervan zijn uitgevoerd in schoon beton<br />
en gerealiseerd door B-smart fundering B.V. Opmerkelijk zijn de gekromde, oplopende en in het<br />
werk gestorte wanden die in twee betonkleuren zijn uitgevoerd. Het onderste deel van de wanden<br />
is bovendien voorzien van een cannelure. NOE-Bekistingtechniek en NOE-<strong>Beton</strong>vormgeving<br />
ontwikkelden in samenspraak met B-smart een ingenieuze bekistingoplossing.<br />
Voor het in het werk storten van de gekromde entreewanden werd gebruik gemaakt van het NOEtop bekistingsysteem.<br />
86
SCHEVENINGEN PARKEERGARAGE NOORDELIJK HAVENHOOFD<br />
‘De cannelurevorm<br />
die de architect voor<br />
ogen had, moest<br />
worden gemaakt’<br />
De herontwikkeling van het Noordelijk Havenhoofd<br />
wordt uitgevoerd door VolkerWessels<br />
Vastgoed. Initiatiefnemers zijn enkele lokale<br />
bedrijven, die samen met de gemeente<br />
en VolkerWessels Vastgoed een haalbaarheidsstudie<br />
uitvoerden en een plan samenstelden.<br />
Dat wordt nu in fasen gerealiseerd.<br />
PARKEERGARAGE<br />
Voor de bouw van de parkeergarage tekende<br />
Continental Car Parks. Om de parkeergarage<br />
te kunnen bouwen, is eerst 130.000 kubieke<br />
meter duinzand afgegraven en afgevoerd. Dit<br />
duinzand zal weer deels worden teruggestort,<br />
waardoor de parkeergarage als het ware in het<br />
duin komt te liggen en volledig aan het oog<br />
wordt onttrokken. Wat zichtbaar blijft, is de<br />
entree van de garage. Het ontwerp hiervan –<br />
van de hand van architectenbureau Team V –<br />
vormt de kers op de taart: de wanden volgen<br />
het verloop van het duin en krommen zich naar<br />
buiten toe open. Opmerkelijk is de uitvoering<br />
van de wanden in de kleuren antraciet en grijs<br />
en het gebruik van een strakke cannelure. Het<br />
geheel vergt veel van de bekistingtechniek en<br />
-vormgeving én de betonverwerking.<br />
UITDAGENDE COMBINATIE<br />
“De uitdaging zit ‘m in de combinatie van bekistingtechniek,<br />
betontechnologie en storttechniek”,<br />
aldus Sandro Boots van B-smart.<br />
“Voor de wanden van de parkeergarage koos<br />
de architect voor een combinatie van antraciet<br />
en grijs beton in schoonwerk kwaliteit.<br />
Het grijze bovendeel diende volledig strak te<br />
worden uitgevoerd, terwijl voor het antraciete<br />
benedendeel van de wanden voor een cannelure<br />
werd gekozen. De grijze bovenband<br />
loopt van de ene wand door naar de andere<br />
wand en kadert daarmee de entree. Op basis<br />
van deze eisen hebben we een plan samengesteld.<br />
Vervolgens zijn we op zoek gegaan naar<br />
een partner die het plan voor ons verder kon<br />
uitwerken en uitvoeren. We kwamen uit bij<br />
NOE-Bekistingtechniek en NOE-<strong>Beton</strong>vormgeving,<br />
die veel ervaring hebben met dergelijke<br />
complexe opgaven.” ❯<br />
Gekromde, oplopende en in het werk gestorte wanden.<br />
De NOEplast structuurmatten kunnen bij normaal gebruik circa 100 keer worden gebruikt.<br />
87
SCHEVENINGEN PARKEERGARAGE NOORDELIJK HAVENHOOFD<br />
De uitdaging zit ‘m in de combinatie van bekistingtechniek, betontechnologie en storttechniek.<br />
SPECIALE NOEPLAST-<br />
STRUCTUURMAT<br />
Voor het aanbrengen van de cannelurestructuur<br />
op het benedendeel van het beton<br />
werd gebruik gemaakt van NOEplast-structuurmatten.<br />
Standaard biedt NOEplast een<br />
grote variëteit aan reliëfstructuren en dessins.<br />
Boots: “De cannelurevorm die de architect<br />
voor ogen had, moest echter speciaal worden<br />
gemaakt. Aan de hand van een nieuwe<br />
contramal, die exact aansloot op de wensen<br />
van de architect, kon een productie-tussennegatief<br />
worden gemaakt die vervolgens weer<br />
de basis was voor de uiteindelijke NOEplast<br />
structuurmatten. Deze matten werden in de<br />
bekisting aangebracht, zodat in het gestorte<br />
beton de afdruk van de structuurmat zichtbaar<br />
is. De matten zijn vervaardigd van polyurethaan,<br />
dat weliswaar meegeeft maar wel<br />
de nodige discipline vergt bij het ontkisten.”<br />
NOEplast structuurmatten kunnen in mallen<br />
worden verlijmd (prefab), in de bekisting<br />
worden gelijmd of met spijkers of schroeven<br />
worden vastgezet (op het werk). Vervolgens<br />
kan het beton erop of ertegen worden gestort.<br />
Om het werken met NOEplast-matten<br />
op de bouwplaats zoveel mogelijk te vereenvoudigen,<br />
kunnen de structuurmatten kanten-klaar<br />
gemonteerd op een bekistingsplaat<br />
worden aangeleverd. Na het uitharden en<br />
afnemen van de mal of bekisting blijft het reliëf<br />
van de mat als afdruk zichtbaar, waarna de<br />
mat met licht schoonmaken weer geschikt is<br />
voor een nieuwe inzet. De NOEplast structuurmatten<br />
kunnen bij normaal gebruik circa<br />
100 keer worden gebruikt.<br />
GEKROMDE NOETOP BEKISTING<br />
Voor het in het werk storten van de gekromde<br />
entreewanden werd gebruik gemaakt van<br />
het NOEtop bekistingsysteem. In dezelfde<br />
bekisting werd zowel het antraciete als het<br />
grijze beton gestort. Boots: “Om de gekromde<br />
vorm te kunnen realiseren, werd de voor-<br />
‘Het antraciete beton werd in lagen van 50 cm<br />
gestort en direct verdicht’<br />
Voor het aanbrengen van de cannelurestructuur werd gebruik gemaakt van NOEplast-structuurmatten.<br />
88
SCHEVENINGEN PARKEERGARAGE NOORDELIJK HAVENHOOFD<br />
Structuurmatten werden in de bekisting aangebracht.<br />
zijde van de bekisting (zeezijde) voorzien van<br />
cassettes. Omdat tegen de achterzijde van de<br />
betonwand uiteindelijk weer duinzand komt<br />
te liggen, werd alleen de bovenste 20 cm van<br />
de achterzijde uitgevoerd als zichtbeton. De<br />
wanden zelf lopen niet alleen gekromd maar<br />
worden naar de ingang toe ook steeds hoger.<br />
De oplopende vorm komt overeen met het<br />
verloop van het duin, zodat de ingang volledig<br />
opgaat in de duinpartij.” De maximale hoogte<br />
van de wandbekisting bedraagt 4,50 meter.<br />
betondelen werden daarnaast verschillende<br />
ontkistingolies toegepast.”<br />
Om op alles voorbereid te zijn, maakte B-<br />
smart vooraf een representatieve, 1 meter<br />
brede mock-up volgens dezelfde uitwerking<br />
en condities als de uiteindelijke wand. Net als<br />
de mock-up werd de uiteindelijke entreewand<br />
vier dagen na de laatste stort in één keer ontkist<br />
om ook hier verkleuring te voorkomen.<br />
Boots: “Dankzij de goede voorbereidingen is<br />
het gelukt om in de verschillende weersomstandigheden<br />
en de complexiteit van de opdracht<br />
een fraai resultaat te boeken.” ■<br />
HOGERE STORTKUNST<br />
Na het aanbrengen van de wapening in de bekisting<br />
en het sluiten van de bekisting, kon het<br />
beton worden gestort. Hierbij werd gebruik<br />
gemaakt van een speciaal betonmengsel dat<br />
al bij het storten een hoge stijfheid bereikte.<br />
“Dat was nodig om de verlopende wand in<br />
één dag te kunnen storten. Het antraciete beton<br />
werd in lagen van 50 cm gestort en direct<br />
verdicht. Het tempo waarmee wordt gestort<br />
is daarbij van groot belang voor het eindresultaat.<br />
Gaat het te rustig, dan bestaat de kans<br />
op kleurverschil. Gaat het te snel, dan kunnen<br />
veel luchtbellen aan het oppervlak zichtbaar<br />
worden. Voor de gecannuleerde en strakke<br />
Om de gekromde vorm te kunnen realiseren, werd de voorzijde van de bekisting (zeezijde) voorzien van cassettes.<br />
89
DEN BOSCH BASTION<br />
Tekst | Carolien Klees Beeld | JG Staalplaat betonvloeren/Dutch Engineering<br />
DE HOGE STAALPLAAT-<br />
BETONVLOER HEEFT EEN<br />
UPGRADE GEKREGEN<br />
De ComFlor 210+ is uitermate geschikt voor de bouw van parkeergarages, renovaties, industriële projecten, maar ook kantoor- en appartementenbouw.<br />
Bastion Zuid vormt een iconisch kantorencomplex in Den Bosch en ondergaat momenteel een<br />
volledige transformatie. In juni 2<strong>02</strong>3 is gestart met de grootschalige renovatie, nieuwbouw en<br />
verduurzaming van dit complex. “Hier liggen de allereerste ComFlor 210+ staalplaten”, vertelt Henk<br />
Prins, directeur bij Dutch Engineering, dat een zevental ComFlor staalplaat-betonvloeren en ASBliggers<br />
levert. “De ComFlor 210 vloerplaat hebben we eind jaren tachtig zelf in productie genomen,<br />
bestemd voor grote overspanningen tot negen meter. De vloerplaat heeft altijd goed zijn werk<br />
gedaan, maar na veertig jaar was het tijd voor een stukje vernieuwing. De ComFlor 210+ kent<br />
zowel enkele esthetische als technische verbeteringen.”<br />
90
DEN BOSCH BASTION<br />
“Vanaf het vierde kwartaal 2<strong>02</strong>3 is de nieuwe<br />
ComFlor 210+ verkrijgbaar en sindsdien zijn<br />
er al zo’n tien klussen mee uitgevoerd. Voor<br />
ervaren mensen was de montage van de oude<br />
ComFlor 210 geen enkel probleem, maar het<br />
was wel één van de lastigere platen om te verwerken.<br />
De nieuwe plaat verwerkt erg prettig,<br />
hoor ik van klanten. Door de optie met coating<br />
aan de onderzijde, is hij uitermate geschikt<br />
voor de bouw van parkeergarages, maar zeker<br />
ook voor renovaties, industriële projecten,<br />
kantoor- en appartementenbouw.”<br />
ESTHETICA<br />
“Bij de ComFlor 210+ zijn de bevestigingsmaterialen<br />
van de zijoverlappen geïntegreerd in de<br />
betondoorsnede. Daardoor is de onderzijde<br />
van de plaat mooi vlak en is er dus geen sprake<br />
meer van boorpunten die uitsteken. Dit kan<br />
interessant zijn voor projecten waar esthetica<br />
een belangrijke rol speelt. Bovendien was de<br />
ComFlor 210 alleen leverbaar in verzinkt staal,<br />
terwijl de nieuwe variant tevens met een coating<br />
aan de onderzijde geleverd kan worden.”<br />
Bij de vernieuwde ComFlor 210+ steken aan de onderzijde geen boorpunten meer uit.<br />
‘Onderzoek van de TU Delft wijst uit dat de<br />
staalplaat-betonvloer circa dertig procent sterker<br />
is dan zijn voorganger’<br />
CONSTRUCTIEVE VERBETERING<br />
Doordat bij de ComFlor 210+ de schroeven<br />
allemaal zijn meegestort in het beton, leveren<br />
zij ook een bijdrage aan de verankering van de<br />
platen in het beton. “Het hele concept van de<br />
staalplaat-betonvloer is immers dat die staalplaten<br />
als onderwapening functioneren en dus<br />
ook een constructieve rol spelen in het ontwerp<br />
van een gebouw. Een andere technische<br />
verbetering is de degelijke verticale verankering<br />
van de plaat in de composiete doorsnede.”<br />
Onderzoek van de TU Delft wijst uit dat de<br />
ComFlor 210+ circa dertig procent sterker is<br />
dan zijn voorganger.<br />
GOED BEVALLEN<br />
JG Staalplaat betonvloeren BV is gespecialiseerd<br />
in staalplaat-betonvloeren en schakelt<br />
voor de berekening en levering van staalplaatbetonvloeren<br />
regelmatig Dutch Engineering<br />
in. Voor het project Bastion Zuid koos zij<br />
voor de nieuwe ComFlor 210+ platen. Directeur<br />
Wim Snelders: “Dit project was een<br />
samenspel met staalbouwspecialist Dijkstaal<br />
uit Maassluis en Koninklijke Woudenberg. De<br />
vernieuwde variant is goed bevallen en zullen<br />
we in de toekomst altijd kiezen, wanneer<br />
de constructeur de ComFlor 210 aanraadt.<br />
Naast de genoemde voordelen, behaal je<br />
namelijk ook enige tijdswinst omdat je geen<br />
afsluitclips meer hoeft toe te passen.”<br />
GROTE PRODUCTENRANGE<br />
“Het prettige aan Dutch Engineering is dat ik<br />
hier verschillende types platen en vloerdiktes<br />
kan inkopen. Doordat vorig jaar de productie<br />
grotendeels van Groot-Brittannië naar Nederland<br />
is verplaatst, is bovendien de leversnelheid<br />
verhoogd.” ■<br />
De ComFlor 210+ vloerplaten zijn bestemd voor grote overspanningen tot negen meter.<br />
'Je behaalt ook enige tijdswinst omdat je geen<br />
afschuifclips meer hoeft toe te passen.'<br />
91
AutoCAD.<br />
Tekst en beeld | Matrix Software<br />
Maximale efficiëntie<br />
en overzicht binnen uw<br />
productieproces<br />
In de wereld van prefab betonproductie vindt een baanbrekende ontwikkeling plaats. Matrix<br />
Software, leidend in het ontwerpen van vloerelementen en vlakke wanden met IC-Prefab en<br />
Strusoft, toonaangevend op het gebied van productieautomatisering met IMPACT Production<br />
hebben een geïntegreerde gegevensuitwisseling gerealiseerd tussen beide softwarepakketten. De<br />
gegevensuitwisseling tussen IC-Prefab en IMPACT betekent dat twee producten die tot op heden<br />
afzonderlijk opereerden, nu naadloos samenwerken.<br />
92
IMPACT.<br />
De nieuwe samenwerking biedt diverse voordelen, zoals een beter gestroomlijnd ontwerp- en productieproces.<br />
De integratie is gerealiseerd via het al bestaande<br />
platform IC-Elms, wat staat voor<br />
Integrated Concrete Elements Management<br />
System. Deze innovatie belooft een revolutie<br />
teweeg te brengen binnen de prefab<br />
betonindustrie door het stroomlijnen van<br />
ontwerp- en productieprocessen en het bieden<br />
van verhoogde efficiëntie en verbeterd<br />
overzicht in de productieplanning. Martwin<br />
Rijkers, Branchemanager bij Matrix Software:<br />
“IC-Prefab, bekend om zijn geavanceerde engineeringmogelijkheden<br />
voor vloerelementen<br />
en vlakke wanden, werkt nu hand in hand<br />
samen met IMPACT, een krachtig productieplanningssysteem<br />
dat het overzicht biedt<br />
‘Baanbrekende<br />
ontwikkeling in de<br />
wereld van de prefab<br />
betonproductie’<br />
in planning en logistiek. Deze integratie biedt<br />
een totaaloplossing voor de prefab betonindustrie,<br />
waarbij ontwerp, planning en productie<br />
naadloos op elkaar aansluiten voor maximale<br />
efficiëntie en controle.”<br />
IC-Prefab, met zijn vooruitstrevende CAD-<br />
CAM-functionaliteit voor ontwerp en machineaansturing,<br />
biedt met het geïntegreerde<br />
IC-Elms een platform voor het genereren van<br />
alle productiedata zoals machinebestanden en<br />
productietekeningen. Door de nieuwe integratie<br />
met IMPACT biedt dit nu ook de mogelijkheid<br />
om modelgegevens direct te gebruiken als<br />
basis voor opvolgende processen. Dit stelt de<br />
gebruikers in staat om engineeringwerkzaamheden<br />
om te zetten in een concrete productieplanning.<br />
Brian Hendriks, Business Development<br />
bij Matrix Software: “IMPACT biedt<br />
een breed scala aan functies voor productieplanning,<br />
logistiek en kwaliteitscontrole. ❯<br />
93
HET BESTE<br />
VAN TWEE<br />
WERELDEN<br />
Integratie van IC-prefab en Impact:<br />
Maximale efficientie en overzicht<br />
binnen jouw productieproces<br />
BENT U KLAAR VOOR DE TOEKOMST VAN PREFAB BETONPRODUCTIE?<br />
Ontdek de kracht van de geïntegreerde oplossing van IC-prefab en IMPACT, nu<br />
beschikbaar via IC-Elms. Deze revolutionaire integratie biedt een naadloze workflow<br />
voor ontwerp, planning en productie. Hierdoor krijgt u meer controle<br />
en overzicht op uw productieproces als nooit tevoren.<br />
WAT MAAKT DEZE INTEGRATIE UNIEK?<br />
1. Geïntegreerde gegevensoverdracht<br />
2. BI-directionele koppeling<br />
3. Combineert best of both worlds met IC-Prefab en IMPACT<br />
4. IC-Elms als generiek integratieplatform voor o.a. ERP en werken in BIM<br />
Ontdek hoe de samenwerking tussen IC-prefab en IMPACT de prefab betonindustrie transformeert en uw bedrijf vooruit helpt.<br />
Neem vandaag nog contact met ons op voor meer informatie en ervaar de toekomst van prefab betonproductie met deze nieuwe<br />
integratie.<br />
Neem contact met op Martwin Rijkers,<br />
IC prefab, voor meer informatie via:<br />
+31 88 567 8066<br />
martwin@matrix-software.nl<br />
Neem contact met op Brian Hendriks,<br />
Impact, voor meer informatie via:<br />
+31 6 390 034 00<br />
brian@matrix-software.nl<br />
Software<br />
Ontdek onze oplossingen op www.matrix-software.nl
BIM Solibri.<br />
Van het beheren van dagelijkse productieplanningen,<br />
grof- en fijnplanning tot het bijhouden<br />
van voorraden en locaties op het tasveld van<br />
stapels of losse elementen, transportplanning<br />
alsook het uitvoeren van kwaliteitscontroles en<br />
voortgangsregistratie met behulp van mobiele<br />
systemen. IMPACT stelt de gebruikers in staat<br />
om grip te houden op alle aspecten van de<br />
productie en logistiek. IMPACT biedt een alles<br />
in één oplossing voor efficiëntie en controle<br />
voor prefab betonfabrikanten.”<br />
"IC-Elms is gebruikt als platform dat we vanaf<br />
nu inzetten om een uitwisseling tussen programma’s<br />
mogelijk te maken. Het eerste voorbeeld<br />
hiervan is de bidirectionele uitwisseling<br />
van gegevens tussen IC-Prefab en IMPACT.<br />
Daarnaast is er ook al een koppeling gerealiseerd<br />
met Microsoft Dynamics en Business<br />
Central voor projectadministratie, planning,<br />
voortgang, inkoop en facturatie. Via dit platform<br />
kunnen wij elk ERP-systeem of andere<br />
software aansluiten. Verder is IC-Elms uiteraard<br />
ook te gebruiken om een IFC-bestand<br />
te genereren van het model om te kunnen<br />
gebruiken voor BIM.” ■<br />
De tekening of het model in IC-Prefab is de<br />
gegevensdrager en met deze nieuwe integratie<br />
worden de elementgegevens uit de tekening<br />
direct overgenomen in IMPACT voor de project-<br />
en productieplanning. Dankzij deze nieuwe<br />
feature kunnen gebruikers optimaal gebruik<br />
maken van een naadloze workflow. IMPACT<br />
biedt intuïtieve functionaliteit voor het in 3D<br />
toekennen van de montagevolgorde en productievolgorde.<br />
Na toekenning hiervan wordt<br />
de gewenste stapelindeling van elementen<br />
automatisch bepaald en worden transporten<br />
automatisch gepland waarbij rekening wordt<br />
gehouden met de bedrijfsstandaarden.<br />
Transporten worden automatisch gepland, waarbij rekening wordt gehouden met de bedrijfsstandaarden.<br />
95
Tekst | Roel van Gils Beeld | Meco Metal<br />
Staalverwerker gaat<br />
de volgende fase in<br />
In 2017 zijn Harry Seijkens, Domien Driesen en Remi Moonen begonnen aan het zelfstandig<br />
en rendabel maken van Meco Metal in het Belgische Oudsbergen. LEAN manufacturing werd<br />
geïntroduceerd en sindsdien wordt er voortdurend geïnvesteerd in mens en materieel. Er is nu een<br />
stabiele basis voor verdere groei de komende jaren. Reden voor Harry Seijkens om af te zwaaien.<br />
Domien Driesen en Remi Moonen zullen de ingezette koers doorzetten en het bedrijf blijven<br />
doorontwikkelen.<br />
96
‘We zijn ingericht op het verwerken van grote<br />
volumes en veel tonnage’<br />
Dankzij alle investeringen in mens en materieel<br />
en het continu blijven verbeteren (LEAN) is Meco<br />
Metal klaar voor de toekomst.<br />
Meco Metal is gespecialiseerd in het ontwerp<br />
en de productie van (zware) staalconstructies.<br />
De laatste zes jaar heeft het bedrijf een<br />
ware transformatie doorgemaakt. De 75.000<br />
m 2 grote productiefaciliteit is gemoderniseerd<br />
en opnieuw ingericht met oog voor een optimale<br />
logistiek. “De koers die we met z’n<br />
drieën hebben ingezet gaan Remi en ik verder<br />
doorzetten, waarbij de nadruk blijft liggen op<br />
LEAN werken”, zegt Driesen, sinds 1 maart<br />
jongstleden officieel benoemd tot bedrijfsleider<br />
van Meco Metal.<br />
SLIMMER WERKEN<br />
Door de continue investering in mens en materieel<br />
is Meco Metal de laatste zes jaar fel gegroeid<br />
van 4.500 ton staal in 2017 naar 9.500<br />
ton in 2<strong>02</strong>3. En dan te bedenken dat ze in personeel<br />
zijn teruggaan van 55 naar 33 FTE. “De<br />
huidige arbeidsmarkt is best uitdagend”, zegt<br />
Driesen. “Technische krachten raken op, maar<br />
Domien Driesen, sinds 1 maart jongstleden officieel<br />
benoemd tot bedrijfsleider van Meco Metal.<br />
blijven wel zeer belangrijk voor ons. Daarom<br />
investeren we heel veel in opleidingen en in<br />
het welzijn van onze mensen. Er is volop ruimte<br />
voor ontwikkeling.” Ook zet Meco Metal heel<br />
hard in op de flexibiliteit van medewerkers,<br />
vult productieleider Moonen aan. “Al onze<br />
mensen zijn inmiddels inzetbaar aan ten minste<br />
twee of meerdere machines. In combinatie<br />
met de planning in Liemar-software maakt ons<br />
dat heel flexibel. De software maakt inzichtelijk<br />
waar eventueel de ‘gaten’ vallen, zodat we daar<br />
direct op in kunnen spelen door mensen om te<br />
schuiven. Dat is waar LEAN om draait: slimmer<br />
werken in plaats van harder werken.”<br />
HEAVY METAL<br />
Bij Meco Metal worden voornamelijk zware<br />
staalconstructies geassembleerd voor de industriële<br />
hallenbouw. “We zijn ingericht op<br />
het verwerken van grote volumes en veel tonnage”,<br />
zegt Driesen. “En dat ook nog eens in<br />
Remi Moonen is productieleider bij Meco Metal en<br />
vormt samen met Domien de directie.<br />
een korte doorlooptijd. Daarin zijn we echt<br />
koploper in de markt.” De laatste jaren is ook<br />
fors geïnvesteerd in het (verduurzamen van<br />
het) machinepark met nieuwe lasers en nieuwe<br />
zijladers die in staat zijn om stalen balken tot 25<br />
meter lengte en 8 ton aan gewicht te verplaatsen.<br />
“De derde nieuwe zijlader wordt eind dit<br />
jaar geleverd. Daarnaast blijven we ons oriënteren<br />
op een verdere automatisering en robotisering<br />
van het productieproces. Neemt niet<br />
weg dat technische krachten onverminderd<br />
belangrijk blijven in onze branche. We hebben<br />
dan ook nauw contact met scholen in de omgeving<br />
en hebben bijvoorbeeld een heel jaar<br />
lang elke woensdag studenten over de vloer<br />
om ze te enthousiasmeren voor het vak.”<br />
Dankzij alle investeringen in mens en materieel<br />
en het continu blijven verbeteren (LEAN) is<br />
Meco Metal klaar voor de toekomst. “Heavy<br />
Metal? Try us.” ■<br />
97
Specialist in staal(constructies)<br />
-Utiliteitsbouw<br />
-Procesindustrie<br />
-Turnkey projecten<br />
-Woningbouw<br />
Tel. 0514 - 58 18 44<br />
www.staalbouwnagelhout.nl
IJsseldijk 31<br />
info@preco.nl<br />
7325 WZ Apeldoorn verkoop@preco.nl<br />
085 11 22 360 www.preco.nl<br />
BETON VAN A TOT Z<br />
Wanden<br />
Kanaalplaatvloeren<br />
Kolommen & Balken<br />
Trappen & Bordesplaten<br />
Balkon- & Galerijplaten<br />
T-Docks<br />
Specials
AMSTERDAM AMS11<br />
Tekst | Roel van Gils Beeld | Preco<br />
Prefab betonelementen<br />
voor Amsterdams<br />
datacenter uit Apeldoorn<br />
100<br />
Het datacenter bestaat in de basis uit een staalconstructie. Verdere stabiliteit wordt verkregen door de prefab betonnen binnen- en<br />
buitenwanden, liftkernen en de trappen en bordessen.
AMSTERDAM AMS11<br />
In Amsterdam wordt het ene na het andere datacenter gebouwd. Zo is het nu de beurt aan<br />
datacenter AMS11 op de Amsterdam Schiphol Campus. Een mooie opdracht voor Preco, die als<br />
totaalleverancier van prefab betonelementen voor dit project een groot aantal kanaalplaatvloeren,<br />
wanden, liftkernen, trappen en bordessen engineert, produceert en levert. Voor het Apeldoornse<br />
bedrijf is dit weliswaar één van de eerste projecten met de Ierse aannemer Mercury, maar zeker<br />
niet het laatste…<br />
De bouw van AMS11 is voor Preco één van de eerste opdrachten van het Ierse Mercury, maar inmiddels heeft de totaalleverancier van prefab betonelementen alweer een<br />
aantal nieuwe projecten in opdracht.<br />
AMS11 wordt dus gebouwd door Mercury,<br />
een Iers bedrijf dat gespecialiseerd is in het<br />
bouwen van datacenters in heel Europa. Volgens<br />
Menno de Man, projectleider bij Preco,<br />
was het in het begin even wennen aan elkaar<br />
en aan de voertaal Engels. “Bouwen in het<br />
Engels is toch net even wat anders dan wat<br />
we gewend zijn”, zegt hij eerlijk. “Mercury hanteert<br />
een overlegstructuur van voornamelijk<br />
Teams-meetings over elk specifiek onderwerp<br />
en maakt gebruik van een online platform voor<br />
data-uitwisseling. Die digitale overlegstructuur<br />
was in het begin even wennen voor ons,<br />
maar nu in de praktijk plukken we daar wel<br />
de vruchten van. Alles wordt tot in de puntjes<br />
uitgewerkt en is perfect op elkaar afgestemd.”<br />
STABILITEIT<br />
Het datacenter bestaat in de basis uit een<br />
staalconstructie. Verdere stabiliteit wordt<br />
verkregen door de prefab betonnen binnenen<br />
buitenwanden, liftkernen en de trappen en<br />
bordessen. “In totaal leveren we voor dit project<br />
circa 2.500 m 2 aan wanden en liftkernen<br />
‘Ook de vloeren voor<br />
het Amsterdamse<br />
datacenter komen<br />
uit de fabriek in<br />
Apeldoorn’<br />
en zestien stuks verschillende trappen en bordessen<br />
in prefab beton”, zegt De Man. Ook<br />
de vloeren voor het Amsterdamse datacenter<br />
komen uit de fabriek van Preco in Apeldoorn.<br />
“We produceren ruim 20.000 m 2 aan kanaalplaten<br />
in twee diktes: 400 en 265 mm. De 400<br />
mm kanaalplaten zijn voor de eerste verdieping,<br />
de 265 mm voor het dak.”<br />
Na een intensief voorbereidingstraject is<br />
Preco eind november vorig jaar gestart met<br />
de productie van de prefab betonelementen.<br />
“De doorlooptijd van het totale project is<br />
voor ons een week of twintig, waarbij we de<br />
elementen gefaseerd uitleveren. Eind februari<br />
2<strong>02</strong>4 zijn er 25 vrachten aan kanaalplaten uitgeleverd,<br />
begin maart weer tien vrachten met<br />
wanden, en zo gaat dat ‘treintje’ door tot de<br />
laatste productierun medio mei.”<br />
De bouw van AMS11 is voor Preco één van<br />
de eerste opdrachten van het Ierse Mercury,<br />
maar blijkbaar bevalt de samenwerking aan<br />
beide kanten want inmiddels heeft de totaalleverancier<br />
van prefab betonelementen alweer<br />
een aantal nieuwe projecten in opdracht.<br />
“We zijn gewend aan het ‘op afstand’ digitaal<br />
afstemmen en dat bevalt goed”, erkent De<br />
Man. “De professionaliteit van Mercury komt<br />
bovendien overeen met de gestructureerde<br />
wijze van produceren en leveren van Preco.<br />
Momenteel zijn we bezig met het definitief<br />
maken van het tekenwerk van de trappen en<br />
bordessen, zodat we de mallen kunnen bestellen<br />
en de elementen zo snel mogelijk kunnen<br />
produceren, leveren en plaatsen.” ■<br />
101
Tekst | Roel van Gils Beeld | Profimax<br />
Wees alert op de<br />
inzet van niet-legale<br />
arbeidskrachten<br />
1<strong>02</strong>
Het tekort aan arbeidskrachten raakt alle sectoren, ook de beton- en staalbouwsector. Steeds vaker<br />
wordt een beroep gedaan op uitzendorganisaties, maar niet alle bedrijven houden zich strikt aan de<br />
Nederlandse wet- en regelgeving. Via dubieuze constructies worden arbeidskrachten ingezet die niet<br />
afkomstig zijn uit EU-/EER-landen, wat in strijd is met de wet en dus verboden. De risico's hiervan<br />
zijn aanzienlijk. Profimax distantieert zich duidelijk van deze trend en wil opdrachtgevers in de<br />
beton- en staalbouwsector waarschuwen: let op bij de inzet van niet-legale arbeidskrachten.<br />
Al meer dan tien jaar is ‘Always get the job<br />
done!’ het motto van Profimax. “We opereren<br />
met gespecialiseerde divisies in de gevelbouw,<br />
bouw en techniek, elk met een ervaren<br />
en professioneel sales- en backofficeteam om<br />
snel te kunnen inspelen op de wensen van<br />
onze klanten”, zegt directeur Henri Lensen.<br />
“Voor een goede match vindt altijd een intake<br />
plaats. Van onze vakkrachten heeft 20% de<br />
Nederlandse nationaliteit of spreekt Nederlands;<br />
de overige 80% spreekt Engels en komt<br />
uitsluitend uit EU-/EER-landen.”<br />
‘De Nederlandse wetgeving<br />
verbiedt expliciet de<br />
tewerkstelling van niet-EERpersonen<br />
binnen Nederland’<br />
IN STRIJD MET DE WET<br />
“Bij Profimax volgen we strikt de Nederlandse<br />
regelgeving”, benadrukt operationeel manager<br />
Dave Ruijs. “We hebben gezien dat sommige<br />
concurrenten niet-EER-werknemers inzetten,<br />
vaak via een constructie met een EU-visum.<br />
Hoewel de verleiding groot kan zijn vanwege<br />
lagere kosten, is dit in strijd met de wet. Eigenlijk<br />
zou er bij opdrachtgevers al een belletje<br />
moeten gaan rinkelen als ze horen dat ze<br />
via deze partijen vaak tegen uiterst lage, bijna<br />
onmogelijke tarieven arbeidskrachten kunnen<br />
inhuren. De Nederlandse wetgeving, met<br />
name de WAV (Wet Arbeid Vreemdelingen),<br />
verbiedt expliciet de tewerkstelling van niet-<br />
EER-personen binnen Nederland. Profimax<br />
distantieert zich van deze praktijken en wijst<br />
op de potentiële risico’s. Naast aanzienlijke<br />
boetes zijn de (juridische) consequenties bij<br />
een calamiteit niet te overzien.”<br />
NIEUW CERTIFICERINGSSYSTEEM<br />
De overheid heeft aangekondigd de handhaving<br />
op het naleven van deze regels dit jaar te<br />
gaan intensiveren, vooruitlopend op het nieuwe<br />
certificeringssysteem dat in 2<strong>02</strong>5 wordt geïntroduceerd.<br />
“Het certificeringssysteem wordt momenteel<br />
vormgegeven door stakeholders zoals<br />
de Belastingdienst, het SVB, de Inspectie SZW,<br />
NBBU/ABU-vakverenigingen en de IND (immigratie)”,<br />
zegt Ruijs. “We benadrukken het belang<br />
om waakzaam te zijn op de inzet van niet-legale<br />
arbeidskrachten. Op de websites van onder<br />
meer de NBBU en van Inspectie SZW wordt dit<br />
onderwerp uitvoerig belicht. Doe er je voordeel<br />
mee en neem waar nodig passende maatregelen.<br />
Bij vragen of verdere verduidelijking over dit<br />
onderwerp staan ook wij van Profimax je uiteraard<br />
bij met passend advies.”<br />
Profimax is al vele jaren NEN 4400-1 SNA-gecertificeerd<br />
en garandeert de inzet van gekwalificeerde<br />
monteurs uit EU-/EER-landen. Alle<br />
arbeidskrachten beschikken over een Nederlands<br />
VCA-certificaat en werken uitsluitend<br />
met goedgekeurde NEN 3140 gereedschappen.<br />
Profimax is ook een erkend leerbedrijf<br />
en VMRG-partner en heeft maar liefst vijf keer<br />
een FD Gazellen Award ontvangen, een erkenning<br />
voor de snelst groeiende en financieel gezonde<br />
bedrijven in Nederland. ■<br />
103
LICHTGEWICHT MET<br />
EXTREEM DRAAGVERMOGEN<br />
100% circulair bouwen<br />
tot in het kleinste detail.<br />
Skellet is het stalen circulair constructiesysteem<br />
met eindeloze mogelijkheden, elke keer opnieuw.<br />
Skellet is demonteerbaar tot en met het kleinste<br />
onderdeel. Zowel de profielen als de verbindingsstukken<br />
zijn 100% herbruikbaar in elk denkbaar<br />
project. Met Skellet is het mogelijk licht en effi cient<br />
te bouwen zonder in te leveren op structurele<br />
draagkracht, waardoor het voor grote overspanningen<br />
en hoge belastingen uitermate geschikt is.<br />
EN1090 Gecertificeerd. Uitvoeringsklasse EXC3<br />
Reijrink Skellet BV. opereert vanuit een nieuwe<br />
vestiging in Tilburg. Een intensieve samenwerking<br />
met Skellet Benelux (BE), bedenker en ontwikkelaar<br />
van dit circulaire staalbouwsysteem.<br />
WWW.REIJRINK.COM<br />
REIJRINK SKELLET BV Kalundborg 10, Tilburg<br />
WE STEEL THE FUTURE!
BIM optimalisatie<br />
Efficiënte planning<br />
Verbeterde productie<br />
Logisch transport<br />
Met één informatiebron heb<br />
je toegang tot elk onderdeel<br />
van de prefabricatie.<br />
Met onze software ben je<br />
altijd en overal up-to-date<br />
over de voortgang van je<br />
productie.<br />
Omdat de prefabricatie is<br />
geautomatiseerd, produceer<br />
je sneller en efficiënter.<br />
Onze software ziet transport<br />
als een vanzelfsprekend en<br />
integraal onderdeel van jouw<br />
productie proces.<br />
+31 (0)548 539 329 | www.bim4production.nl | hello@bim4production.nl<br />
Uw digitaliseringspartner<br />
in de prefaben<br />
wapeningsindustrie<br />
Softwareoplossingen voor:<br />
˛ Verhoogde efficiëntie bij het ontwerpen<br />
NDL<br />
˛ Volledige transparantie bij het plannen<br />
˛ Gegarandeerde kwaliteit tijdens de<br />
productie<br />
Benut het volledige potentieel met<br />
onze branchespecifieke CAD-,<br />
ERP- en MES-oplossingen.<br />
www.progress-psd.com
Tekst en beeld | Progress Software Development GmbH<br />
ERP-integratie helpt<br />
Finlands grootste producent<br />
van betonproducten om<br />
voorop te blijven lopen<br />
De producten van Rudus Oy worden gebruikt in<br />
huizen, industriële gebouwen en infrastructuur.<br />
Door het ERP-systeem erpbos ® te implementeren, kon Rudus Oy verschillende oudere<br />
systemen vervangen door dit ene front-end systeem, dat speciaal ontwikkeld werd om alle<br />
specifieke bedrijfsprocessen in de prefab industrie te ondersteunen. Rudus Oy, een CRH-bedrijf,<br />
is Finlands grootste producent van betonproducten en bouwmaterialen op betonbasis. In 2<strong>02</strong>0<br />
koos zij Progress Software Development GmbH, een bedrijf van de Progress Group, als haar<br />
digitaliseringspartner. De volledige procesketen van verkoop tot planning, productie, logistiek, inkoop<br />
en facturering is nu perfect geïntegreerd en wordt centraal beheerd. De succesvolle implementatie<br />
was de start van een duurzame samenwerking die tot op de dag van vandaag voortduurt.<br />
De kernactiviteit van Rudus is beton: betonproducten,<br />
diverse aggregaten en recycling. Overal<br />
waar duurzame gebouwen en constructies<br />
worden gebouwd, is het bedrijf betrokken. De<br />
producten van Rudus worden gebruikt in woningen,<br />
industriële gebouwen en infrastructuur.<br />
Het bedrijf heeft twee juridische entiteiten, 17<br />
fabrieken en ongeveer 200 eindgebruikers die<br />
allemaal het ERP-systeem erpbos ® gebruiken.<br />
Met erpbos ® als centraal, digitaal platform is een<br />
soepele verticale integratie van alle bedrijfs- en<br />
productieprocessen van Rudus in de verschillende<br />
fabrieken gegarandeerd. “Dankzij erpbos ®<br />
hebben we transparantere en beter op elkaar<br />
afgestemde bedrijfsprocessen binnen het bedrijf<br />
kunnen ontwikkelen en onze fabrieken werken<br />
nu op een geïntegreerde manier”, benadrukt<br />
Product Group Director Antti Sirén.<br />
‘De volledige<br />
procesketen is nu<br />
perfect geïntegreerd en<br />
wordt centraal beheerd’<br />
106
Rudus heeft zes productgroepen, elk met<br />
verschillende bedrijfsprocessen: gevels, trappen,<br />
ELPO (HVAC) elementen, infraproducten,<br />
buizen & putten en producten voor<br />
landschapsinrichting. Dankzij hooggespecialiseerde<br />
verkoopsconfiguratoren worden nu<br />
alle zes productgroepen in erpbos ® gebruikt.<br />
en haar gespecialiseerd inzicht in de digitaliseringsbehoeften<br />
voor de toekomst. Het bedrijf<br />
kijkt tevreden terug op het project en kijkt uit<br />
naar verdere samenwerking met Progress om<br />
alle mogelijkheden van het systeem ten volle<br />
te kunnen benutten. “Progress was een open<br />
en flexibele partner, hetgeen een stevige basis<br />
was voor de productieve samenwerking”, besluit<br />
Sirén. “We zijn zeer tevreden over Progress<br />
Group en haar erpbos ® oplossing.” ■<br />
Omdat erpbos ® een open, aanpasbare structuur<br />
heeft, kan het gemakkelijk geïntegreerd worden<br />
in andere systemen. In het geval van Rudus is de<br />
oplossing gekoppeld aan haar transportleverancier,<br />
rapporteringssysteem, webshop, groothandelsklanten<br />
en ERP backoffice. Rudus werkt ook<br />
met de mobiele applicatie, waardoor de gebruikers<br />
met erpbos ® kunnen communiceren waar<br />
en wanneer ze maar willen.<br />
SAMENWERKING IS ESSENTIEEL<br />
Rudus zet zich in om de uitdagingen van de<br />
klimaatverandering, het waarborgen van de<br />
biodiversiteit en het bevorderen van een<br />
circulaire economie op een doelgerichte en<br />
duurzame manier aan te pakken. Dit sluit perfect<br />
aan bij de missie van Progress Group, namelijk<br />
‘duurzaam betere leefomstandigheden<br />
voor mensen creëren’. Het geven om dezelfde<br />
waarden helpt beide industriepartners om<br />
trouw te blijven aan hun missies en doelen.<br />
In het eerste jaar na de implementatie zijn er<br />
verschillende kleine veranderingen en detailaanpassingen<br />
doorgevoerd. De ondersteuning<br />
voor, tijdens en na het project verliep<br />
volgens plan en Rudus kijkt ernaar uit om de<br />
verdere ontwikkeling van het systeem samen<br />
met Progress Software Development voort<br />
te zetten. erpbos ® is een softwareproduct dat<br />
voortdurend in ontwikkeling is en waar Rudus<br />
haar verdere digitaliseringstraject op kan uitbouwen.<br />
Rudus koos Progress Software Development<br />
als digitaliseringspartner vanwege<br />
haar jarenlange expertise in de prefab sector<br />
Rudus Oy heeft de belangrijke stap naar digitalisering met Progress Software Development gezet om koploper te<br />
blijven in elke fase van het productie- en bouwproces.<br />
Met erpbos ® wordt de volledige procesketen centraal beheerd en in de verschillende fabrieken van Rudus toegepast.<br />
Bij Rudus gebruiken 200 mensen in 17 fabrieken<br />
erpbos ® ; het nieuwe ERP-systeem van Progress Group.<br />
Met een geconsolideerde softwareoplossing kunnen alle elementen vlot en precies volgens plan worden geproduceerd.<br />
107
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Mopriwand<br />
Geluidswerende en -absorberende schermen<br />
Adviseren vanuit<br />
de toelevering<br />
Industriële toepassing: een geluidscherm om installaties.<br />
Tereco uit Breda timmert al enkele decennia aan de weg op het gebied van hekwerken en<br />
toegangscontrole. Omdat er in de markt steeds meer vraag kwam naar geluidswerende en<br />
-absorberende oplossingen, werd een paneel ontwikkeld dat meer geluid absorbeert dan op<br />
de markt beschikbaar was. Hier werd enkele jaren terug met succes een nieuw bedrijf omheen<br />
gebouwd: Mopriwand. Net als Tereco werkt ook Mopriwand goed en veel samen met Würth. Niet<br />
alleen voor de levering van gereedschappen en bevestigingsmiddelen, maar ook voor advies.<br />
“De focus van Mopriwand ligt op de geluidsabsorberende<br />
schermen voor buitengebruik”,<br />
begint directeur en mede-eigenaar<br />
Nick van Dijk. “Die vinden hun toepassing<br />
bijvoorbeeld rondom warmtepompen en<br />
andere installaties op daken, bij industriële<br />
installaties nabij woningen, als afscheiding bij<br />
drukke verkeerswegen, als omheining van de<br />
buitenruimte bij kinderdagverblijven in een<br />
dichtbebouwde woonwijk en – erg actueel –<br />
bij padelbanen. We leveren ook steeds meer<br />
voor particulieren die hun villa geluidsdicht<br />
en ook zichtdicht willen afschermen.”<br />
TEKST EN UITLEG<br />
Afnemers van Mopriwand zijn aannemers, installateurs<br />
van warmtepompen en wegenbouwers,<br />
maar ook sportverenigingen. “Eigenlijk<br />
de professionele plaatser die geluidsoverlast<br />
aan wil pakken”, zegt mede-eigenaar Bram<br />
Godrie. “Mopriwand.com zie ik ook niet als<br />
een webshop voor geluidsabsorberende en<br />
-werende oplossingen. Je koopt immers niet<br />
een pakje boter. Onze contacten zijn doorgaans<br />
business to business aan plaatsers van<br />
schermen en daar hoort zeker de eerste keren<br />
en helemaal bij de grotere schermen tekst<br />
en uitleg bij. Vaak moeten er in het voortraject<br />
geluidsmetingen gedaan worden of moet<br />
de bestaande situatie met geluidsbronnen<br />
gedegen in kaart worden gebracht. Vervolgens<br />
maken we soms ook constructieberekeningen;<br />
allemaal zaken waarbij Mopriwand<br />
ondersteuning kan bieden aan de klanten.”<br />
VASTE TOELEVERANCIER<br />
Regelmatig is het ook Würth als leverancier<br />
die meedenkt en adviseert. Mopriwand werkt<br />
al vanaf het eerste moment samen met deze<br />
toeleverancier van gereedschappen, veranke-<br />
108
ing en bevestigingsmiddelen. Godrie: “Als iets<br />
erg goed verloopt, ga je daar mee verder. We<br />
werken al tijden met Würth en met accountmanager<br />
Gerard Suijkerbuijk in het bijzonder.<br />
Als we weer iets ongewoons of speciaals nodig<br />
hebben, is hij ons persoonlijke contact en dat<br />
werkt heel erg prettig. Je kunt dan ook refereren<br />
aan eerdere projecten, zodat je niet alles<br />
meer hoeft uit te leggen. En de spullen zijn top.”<br />
90 METER LANG SCHERM<br />
De samenwerking met Würth werpt vooral<br />
zijn vruchten af bij speciale projecten. Van Dijk:<br />
“In Waregem zijn we momenteel bij een bedrijfspand<br />
een winddicht geluidsscherm aan het<br />
bouwen van 90 meter lang en vijf meter hoog.<br />
Daarmee wordt de overlast van laad- en losbewegingen<br />
voor de achterliggende woningen<br />
aangepakt. Door de schaal van het scherm spelen<br />
sterkteberekeningen en windbelastingen<br />
een grote rol. Een constructeur heeft voor ons<br />
de berekeningen gemaakt voor de fundering,<br />
Würth adviseert ons over de verankering van<br />
de schermdelen op de fundering.”<br />
UITTREKWAARDEN<br />
“Wij nemen uiteraard mee wat de constructeur<br />
aangeeft”, haakt Suijkerbuijk aan, “en we komen<br />
op basis daarvan tot een advies over hoe het<br />
scherm het beste geplaatst kan worden, wat de<br />
beste plaatsingstechniek is, welke materialen je<br />
daarvoor gebruikt en aan welke voorwaarden<br />
je moet voldoen om de gevraagde uittrekwaarden<br />
te kunnen garanderen. Bij een project als<br />
in Waregem is een juiste uitwerking van groot<br />
belang en niet te vergelijken met een schermpje<br />
van 80 hoog rond een warmtepomp. Maar ook<br />
die nemen we heel serieus.”<br />
De samenwerking met Würth en Mopriwand<br />
verloopt zo uitstekend, aldus Godrie. “Wij leveren<br />
complete pakketten aan onze klanten.<br />
Naast de wanden zelf, zitten daar de palen,<br />
verankeringen en allerlei bevestigingsmiddelen<br />
en eventueel beton in, zodat klanten<br />
alles hebben om de wand volledig te kunnen<br />
afwerken. Bij elke pallet die bij Mopriwand de<br />
deur uitgaat, zit materiaal van Würth. Om ons<br />
magazijn niet te vol te maken, houden we een<br />
beperkte voorraad aan die we vanuit het depot<br />
van Würth in ’s-Hertogenbosch wekelijks<br />
wordt aangevuld. Wij zien nog een lange samenwerking<br />
in het verschiet.” ■<br />
“Een schermpje van 80 hoog rond een warmtepomp nemen we ook heel serieus.”<br />
Geluidswerende oplossingen zijn er in vele formaten.<br />
‘De samenwerking werpt vooral<br />
zijn vruchten af bij speciale projecten’<br />
“We leveren ook steeds meer voor particulieren die hun villa<br />
geluidsdicht en ook zichtdicht willen afschermen.”<br />
109
Efficiënte<br />
wapeningoplossingen<br />
lokaal geproduceerd<br />
robuust en flexibel ontwerp<br />
BIM tools<br />
ultieme capaciteit<br />
effectief in gebruik<br />
Bekijk alle producten op www.hrc-europe.nl<br />
STERKSTE<br />
FIXANKER<br />
TER WERELD<br />
Premium spreidankers voor de hoogste belastingen in gescheurd<br />
en ongescheurd beton, staal verzinkt. Het nieuwe Fixanker<br />
W-FAZ PRO houdt meer vast dan elk ander spreidanker!<br />
Würth Nederland B.V. ⋅ Het Sterrenbeeld 35, 5215 MK ‘s-Hertogenbosch • www.wurth.nl<br />
Scan de<br />
QR code voor<br />
meer info<br />
Adv_Fixanker Pro_197x130mm.indd 1 01-<strong>02</strong>-2<strong>02</strong>3 11:18
Tekst | Jerry Helmers Beeld | NEN en Jerry Helmers<br />
Congres op 4 juni in Amersfoort<br />
Safety Culture Ladder<br />
hoger op de agenda binnen<br />
beton- en staalbouw<br />
Op 4 juni vindt in Amersfoort het Safety Culture Ladder (SCL) Congres plaats. Een interessant<br />
event om vooral kennis op te doen, die uiteindelijk leidt tot één belangrijk eindresultaat: méér<br />
veiligheid op de werkvloer en dus minder ongevallen. Aan het woord is Kaat van der Haar,<br />
consultant bij het Nederlands Normalisatie Instituut (NEN) én Project Manager Safety Culture<br />
Ladder. “Ieder bedrijf – ook in de beton- en staalbouw – zegt wel dat er aan veiligheid op de<br />
werkvloer wordt gewerkt, maar voelen de medewerkers dat ook?”, zo vraagt ze zich af. “Maar we<br />
boeken wel vooruitgang. Begin dit jaar is een nieuwe versie van de SCL gepubliceerd.”<br />
“Alles aan veiligheid binnen een organisatie<br />
valt of staat met houding en bewustzijn”, legt<br />
Van der Haar uit. “Durft men elkaar aan te<br />
spreken op ongewenst gedrag dat mogelijk<br />
ongelukken kan veroorzaken? Bijvoorbeeld:<br />
durft een medewerker op de steigers zijn<br />
meerdere aan te spreken als deze de bouwplaats<br />
oploopt en geen helm draagt? Of, zijn<br />
medewerkers scherp genoeg als ze situaties<br />
op de bouwlocatie tegenkomen waar ze over<br />
twijfelen? Durven ze vragen te stellen? Zijn ze<br />
kritisch genoeg?”<br />
Van der Haar vertelt dat de Safety Culture<br />
Ladder – noem het een stappenplan met vijf niveaus<br />
in veiligheidsbewustzijn – oorspronkelijk<br />
een initiatief was van ProRail. “Zij merkte dat<br />
– ondanks het bestaan van goede (waarschuwings)systemen<br />
– er toch te veel ongevallen<br />
waren. ProRail ontwikkelde samen met andere<br />
partijen de ladder. In 2016 heeft ze het aan<br />
ons overgedragen, waardoor wij de vertaalslag<br />
konden maken naar andere branches. Begin<br />
dit jaar is een nieuwe versie gepubliceerd. Zo<br />
zaten er nog wat ‘spoorse’ termen in. We waren<br />
er bovendien van overtuigd dat de Safety<br />
Culture Ladder minder tekst nodig had én dat<br />
het taalgebruik simpeler moest zijn. Immers, iedereen<br />
moet het kunnen begrijpen. Bovendien<br />
is het meer oplopend geschreven, het begrip<br />
‘ladder’ is échter geworden.”<br />
VERTAALSLAG<br />
Zo vindt men in de Safety Culture Ladder<br />
de randvoorwaarden waar organisaties aan<br />
moeten voldoen. “Je hebt het dan dus vrijwel<br />
meteen over psychosociale veiligheid: durft<br />
de jongste medewerker ook zijn mond open<br />
te doen als hij of zij iets constateert?”<br />
Van der Haar vertelt dat iedereen op het congres<br />
in Amersfoort welkom is. “Ik denk echter wel<br />
dat het voornamelijk de kwaliteitsmanagers van<br />
bedrijven zijn, die zullen afreizen naar de bijeenkomst.<br />
Want, zij zijn binnen organisaties degenen<br />
die de vertaalslag naar de medewerkers maken.”<br />
Kaat van der Haar: “Alles aan veiligheid binnen een<br />
organisatie valt of staat met houding en bewustzijn.”<br />
'Durft de jongste<br />
medewerker ook zijn<br />
mond open te doen<br />
als hij of zij iets<br />
constateert?'<br />
Ze erkent dat ze niet weet in hoeverre de Safety<br />
Culture Ladder binnen de beton- en staalbouw<br />
al wordt toegepast. “Grote bedrijven zijn in de<br />
VIA vertegenwoordigd. De ondertekenaars<br />
hebben aangegeven ‘Safety’ hoger op de agenda<br />
te zetten en te implementeren.” Dat bedrijven<br />
eerst hun hakken-in-het-zand zetten, begrijpt<br />
Van der Haar overigens ook. “Het wordt gezien<br />
als een moetje. Het is iets wat er extra bijkomt.<br />
Maar het is tegelijkertijd onze ervaring dat bedrijven<br />
– als ze het hebben geïmplementeerd<br />
– niet meer loslaten. Bovendien is de jaarlijkse<br />
audit een goede stok achter de deur om een<br />
veilige cultuur hoog op de agenda te houden.<br />
Het gesprek móet dan ook onverminderd worden<br />
gevoerd. Elk ongeval is er één te veel.” ■<br />
111
Tekst | Kris Vandekerckhove Beeld | <strong>Beton</strong>vereniging/IJB Groep<br />
Opleidingen en netwerkinitiatieven<br />
Duurzaam beton<br />
in de praktijk<br />
De <strong>Beton</strong>vereniging ondersteunt en bevordert de beton(bouw)-<br />
sector in Nederland. Deze vereniging stimuleert ontwikkeling<br />
en kennisdeling, promoot ‘best practices’ en biedt educatie aan<br />
professionals binnen de sector.<br />
Erik Vergeer, Programmamanager Opleidingen<br />
en Cursussen: “De uitdagingen in de betonsector<br />
zijn onmiskenbaar groot. Als meest<br />
gebruikte bouwmateriaal ter wereld heeft<br />
beton een aanzienlijke milieu-impact. We<br />
moeten nog steeds meer bouwen, maar tegelijkertijd<br />
de CO 2<br />
-uitstoot verminderen, dus innovatieve,<br />
creatieve en duurzame oplossingen<br />
zijn essentieel. Hoe kunnen we samen deze<br />
ontwikkelingen vormgeven, om aan deze dubbele<br />
eis te voldoen? Onze opleidingen geven<br />
duidelijk antwoord op die vraag.”<br />
BELANG VAN KENNIS<br />
EN NETWERK<br />
“CO 2<br />
-uitstoot kunnen we op productniveau<br />
verminderen, maar ook op procesniveau”, gaat<br />
Vergeer verder. “Daarvoor heb je voldoende<br />
kennis nodig over die specifieke producten én<br />
hoe je dat dan kunt integreren in duurzame,<br />
economisch verantwoorde processen. Daarom<br />
hebben wij een serie aan cursussen rond<br />
duurzaamheid en circulariteit ontwikkeld. Het<br />
accent op duurzame betonproductie en -verwerking<br />
maakt ons anders dan andere aanbieders<br />
op dit vlak. Als een van de ondertekenaars<br />
van het <strong>Beton</strong>akkoord zien we het als onze<br />
verantwoordelijkheid om die kennis verder uit<br />
te dragen. En dat moet, want beton ligt onder<br />
een vergrootglas als het gaat over uitstoot. De<br />
productie van beton vraagt veel energie en ook<br />
de chemische processen zorgen voor CO 2<br />
-uitstoot.<br />
De sector zoekt daar alternatieven voor,<br />
zoals andere betonsoorten en -mengsels zoals<br />
alkalisch geactiveerde bindmiddelsystemen.”<br />
“De <strong>Beton</strong>vereniging organiseert regelmatig<br />
kennis- en netwerkevenementen waarbij leden<br />
kunnen netwerken met collega's, leveranciers<br />
en andere professionals. Denk hierbij<br />
aan ons jaarlijks terugkerend ‘<strong>Beton</strong> Event’,<br />
voorheen de <strong>Beton</strong>dag. Via onze <strong>Beton</strong> Cafés<br />
kunnen we vaker kennis delen, ideeën uitwisselen<br />
en uitdagingen en oplossingen binnen de<br />
sector bespreken. Daar komen we regelmatig<br />
medewerkers van IJB Groep tegen…”<br />
BOUWEN OP DUURZAME<br />
DRAAGKRACHT ®<br />
IJB Groep levert een uitgebreid scala aan (beton)producten<br />
en diensten voor de realisatie<br />
van bouwfunderingen. Haar aanbod omvat onder<br />
andere bodemonderzoek, funderingsadvies<br />
en het leveren en installeren van funderingsbalken,<br />
prefab-heipalen, betonmortel en mortelschroefpalen.<br />
IJB Groep staat bekend om haar<br />
'Totaalconcept', dat klanten een integrale oplossing<br />
biedt voor het gehele funderingsproces<br />
van constructies. De onderneming zet bovendien<br />
sterk in op duurzaamheid en streeft naar<br />
het integreren van duurzame praktijken in alle<br />
bedrijfsvoeringen, met als doelstelling om haar<br />
impact op mens en milieu te minimaliseren. Dit<br />
wordt mooi omschreven in haar missie en visie,<br />
gebaseerd op ‘Duurzame Draagkracht ® ’. IJB<br />
Groep werkt samen met verschillende partners<br />
en organisaties om haar doelen te bereiken en<br />
is ook al heel lang lid van de <strong>Beton</strong>vereniging.<br />
Femke Oosterman, HR Opleidingsmedewerker<br />
IJB Academie bij IJB Groep B.V.: “We zijn vooral<br />
heel blij met het interactieve karakter van de gevolgde<br />
cursussen. Het samenspel met collega’s<br />
en het sparren met professionals uit het vakgebied<br />
is een mooie en efficiënte methodiek om<br />
gezamenlijke belangen uit te denken en uit te<br />
werken, naast de theorie die behandeld is. Het<br />
voordeel is dat IJB Groep beschikt over een eigen<br />
IJB Academie-ruimte waarin alles in-company<br />
georganiseerd kan worden. Het traject met<br />
de <strong>Beton</strong>vereniging kon snel en grondig worden<br />
doorgesproken en werd vervolgens op korte<br />
termijn ingepland. Want voor ons is ‘Duurzame<br />
Draagkracht’ ook het ontwikkelen van onze<br />
medewerkers en het bieden van een fijne werkomgeving.<br />
Wij zijn heel tevreden!” ■<br />
In het <strong>Beton</strong> Café wordt kennis uitgewisseld<br />
over actuele thema's.<br />
112
‘CO 2<br />
-reductie kan op<br />
productniveau,<br />
maar ook op procesniveau’<br />
Beursvloer tijdens <strong>Beton</strong> Event 2<strong>02</strong>3.<br />
IJB Groep heeft een eigen IJB Academie.<br />
IJB Groep maakt gebruik van de cursussen van <strong>Beton</strong>vereniging.<br />
Als vereniging heeft <strong>Beton</strong>vereniging ook ieder jaar een Algemene Leden Vergadering.<br />
Florian Dirkse, co-founder van de Ocean Cleanup, tijdens de opening van het <strong>Beton</strong> Event 2<strong>02</strong>3.<br />
113
Tekst en beeld | <strong>Beton</strong>OnderhoudsPlatform<br />
BETON VAN GISTEREN<br />
VOOR MORGEN<br />
Met dit thema vond op 21 maart jongstleden de Noordelijke <strong>Beton</strong>ReparatieMiddag plaats in<br />
Zuidwolde. Dit evenement, georganiseerd door <strong>Beton</strong>OnderhoudsPlatform (BOP) was een<br />
uitstekende gelegenheid om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen op het gebied<br />
van betonreparatie, om kennis te delen en om te netwerken met professionals uit de branche en<br />
opdrachtgevers.<br />
De Noordelijke <strong>Beton</strong>ReparatieMiddag was uitverkocht.<br />
Deze afwisselende middag bestond uit een<br />
combinatie van netwerken en een programma<br />
van lezingen. Na het ontvangst van de gasten<br />
op het netwerkplein, kon men zich gaan opmaken<br />
voor het eerste gedeelte van het programma<br />
dat werd begonnen met de opening<br />
en welkom door dagvoorzitter Anthony van<br />
den Hondel van BOP en Henk Jumelet, Gedeputeerde<br />
van de Provincie Drenthe.<br />
BETONONDERHOUDSPLATFORM<br />
Zeer verhelderend was het eerste gedeelte<br />
waarin, door middel van open vragen, gesteld<br />
aan de vertegenwoordigers van de vijf<br />
verschillende organisaties die onderdeel uitmaken<br />
van BOP, zowel de huidige stand van<br />
zaken alsmede de toekomst van betononderhoud<br />
werd besproken. Aangezien deze<br />
organisaties de hele kolom van de branche<br />
vertegenwoordigen, dus opleiders, adviseurs,<br />
producenten en uitvoerders, kreeg het publiek<br />
alle facetten van de branche te zien. Een<br />
aantal belangrijke onderwerpen kreeg specifieke<br />
aandacht, zoals personeel, kennisbehoud,<br />
Europese regelgeving en samenwerking.<br />
TRANSITIEPAD KUNSTWERKEN<br />
Als opdrachtgever kwam Penny Pipilikaki, Senior<br />
technisch adviseur bruggen en viaducten<br />
bij Rijkswaterstaat aan het woord over de<br />
uitdaging die Rijkswaterstaat heeft bij het verlengen<br />
van de ruim 4700 kunstwerken in haar<br />
bezit. Hierbij heeft Rijkswaterstaat de ambitie<br />
om in 2030 te komen tot klimaatneutrale<br />
en circulaire infraprojecten. Dit door gebruik<br />
te maken van de zogenaamde R-Ladder, de<br />
ranglijst van circulariteitsstrategieën. Hierbij<br />
geldt dat hoe hoger een strategie op de ladder<br />
staat, hoe meer grondstoffen men ermee<br />
bespaart. Pipilikaki eindigde met de oproep<br />
aan de aanwezigen om als branche Rijkswaterstaat<br />
te helpen met deze opgave: “Levensduur<br />
van kunstwerken verlengen? Dat doen<br />
we samen!”<br />
CHLORIDE-GEÏNITIEERDE<br />
WAPENINGSCORROSIE<br />
Na de pauze werd het een stuk technischer<br />
maar zeker niet minder interessant toen Floor<br />
Thijssen, Structural Engineer bij Solid Services,<br />
een lezing hield over de invloeden van chlo-<br />
114
ide-geïnitieerde wapeningscorrosie voor het<br />
draagvermogen van een constructie en het<br />
herkennen van deze corrosie en in welk stadium<br />
de corrosie zich bevindt. Ook hiervoor<br />
geldt: meten is weten. Dit door analyse van<br />
de constructie, (non-)destructief onderzoek<br />
en een constructieve beoordeling. Herstel kan<br />
plaatsvinden door traditioneel betonherstel<br />
en kathodische bescherming en/of versterken<br />
met traditionele wapening, koolstofwapening<br />
of memory steel.<br />
TECHNOFILOSOOF<br />
Tot slot was er nog ruimte ingepland voor<br />
Rens van der Vorst, de zelfbenoemde technofilosoof.<br />
Hij werkt als docent en onderzoeker<br />
bij Fontys Hogeschool ICT en Engineering,<br />
waar hij ICT-studenten coacht op het gebied<br />
van de impact van technologie. Met zijn<br />
verhaal laat hij op een inspirerende, informatieve<br />
en confronterende manier zien wat de<br />
invloed is van moderne, digitale technologie<br />
op ons leven. In een komisch relaas gaf hij antwoord<br />
op vragen als: is datagedreven werken<br />
wel een goed idee? Waarom zie je alleen lelijke<br />
mensen op Tinder? Kun je buienradar wel<br />
vertrouwen? ■<br />
Rens van der Vorst, Technofilosoof.<br />
‘Levensduur van kunstwerken verlengen<br />
doen we samen’<br />
De vertegenwoordigers van de vijf brancheorganisaties, v.l.n.r.: Jelle Lecluijze, Christian Carlie, William van Lissum, Rob Wiedemeijer en Corné van der Steen.<br />
Floor Thijssen, Structural Engineer bij Solid Services.<br />
Penny Pipilikaki, Senior technisch adviseur bruggen en viaducten bij Rijkswaterstaat.<br />
115
specialist in beton storten<br />
op moeilijk bereikbare plaatsen<br />
RVR BETONPOMP VERHUUR | 0348-467699 | WWW.KLEINEBETONPOMP.NL
BETON<br />
BOUW<br />
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW<br />
PARTNER WORDEN VAN<br />
BETON & STAALBOUW?<br />
Zowel op de website als in de gedrukte<br />
versie bieden we u de mogelijkheid om<br />
onderdeel uit te maken van het overzicht<br />
met de meest gerenommeerde fabrikanten<br />
en toeleverancieres in de branche.<br />
Zo kunt u onder andere:<br />
• Toegevoegd worden als<br />
partner op de servicepagina’s<br />
van het vaktijdschrift<br />
• Een kosteloze vermelding krijgen in<br />
de geheel vernieuwde bedrijvenindex<br />
op betonenstaalbouw.nl<br />
• Een gesponsorde positie met persoonlijke<br />
profielpagina op betonenstaalbouw.nl<br />
verkrijgen<br />
• Uw eigen profielwidget inzetten,<br />
gekoppeld aan de redactionele content,<br />
nieuwsberichten en overige<br />
relevante marketingtools<br />
Ook geïnteresseerd?<br />
• Bel naar +31 495 45 00 95<br />
• Ga naar betonenstaalbouw.nl<br />
• Scan de QR code<br />
Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze<br />
samenwerkingspakketten<br />
MELD JE<br />
GRATIS AAN<br />
SCAN DE<br />
QR CODE<br />
betonenstaalbouw.nl
BETON & STAAL PARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over<br />
de <strong>Beton</strong> & Staal partners,<br />
scan deze QR code met uw smartphone<br />
www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf<br />
AALBORG PORTLAND BELGIUM<br />
Evergemsesteenweg 195<br />
B-9030 GENT<br />
T +32 471 955 129<br />
E yves.terneu@aalborgportland.com<br />
NV BEKAERT SA<br />
Bekaertstraat 2<br />
BE-8550 ZWEVEGEM<br />
T +32 56 76 61 11<br />
E veerle.tack@bekaert.com<br />
W www.bekaert.com<br />
BJOND INNOVATION<br />
Eerste straat 11<br />
B-3680 MAASEIK<br />
T +32 89 56 53 15<br />
E jvm@bjond.be<br />
W www.bjond.be<br />
CATHODIC PROTECTION SUPPLIES BV<br />
Dalkruidbaan 142<br />
2908 KC CAPELLE AAN DEN IJSSEL<br />
T +31 10 820 87 04<br />
E info@cp-supplies.nl<br />
W www.cp-supplies.nl<br />
W www.aalborgportland.be<br />
BREEDVELD STAAL<br />
Parallelweg 4<br />
AUGUSTINUS BV<br />
Bonegraafseweg 4b<br />
4051 CH OCHTEN<br />
T +31 344 64 70 80<br />
E info@augustinusbv.nl<br />
BESTCON BV<br />
Kanaaldijk 19<br />
5683 CR BEST<br />
Postbus 189<br />
5680 AD BEST<br />
2921 LE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL<br />
T +31 180 51 29 33<br />
E info@breedveldstaal.nl<br />
W www.breedveldstaal.nl<br />
CONSENSOR BV<br />
ROTTERDAM<br />
T +31 10 244 07 38<br />
E cs@consensor.nl<br />
W www.consensor.nl<br />
W www.augustinusbv.nl<br />
T +31 499 36 63 66<br />
E info@bestcon.nl<br />
W www.bestcon.nl<br />
BSE BETONWERKEN<br />
Herderlaan 12B<br />
BALVERT BETONSTAAL<br />
Atoomweg 9<br />
2421 LZ NIEUWKOOP<br />
Postbus 84<br />
2420 AB NIEUWKOOP<br />
T +31 172 57 36 35<br />
E info@balvert.nl<br />
W www.balvert.nl<br />
BETONHUIS<br />
Zaagmolenlaan 20<br />
3447 GS WOERDEN<br />
Postbus 194<br />
3440 AD WOERDEN<br />
T +31 348 48 44 74<br />
E info@betonhuis.nl<br />
W www.betonhuis.nl<br />
3851 BD ERMELO<br />
T +31 341 43 21 12<br />
E info@bsebetonwerken.nl<br />
W www.bsebetonwerken.nl<br />
BuildSoft<br />
BUILDSOFT www.BuildSoft.eu<br />
NV<br />
Hundelgemsesteenweg 244/1<br />
B-9820 MERELBEKE<br />
T +32 9 252 66 28<br />
E<br />
Hundelgemsesteenweg<br />
info@buildsoft.eu<br />
244/1<br />
W 9820 www.buildsoft.eu MERELBEKE<br />
telefoon +32 (0)9 252 66 28<br />
info@buildsoft.eu<br />
BuildSoft<br />
www.BuildSoft.eu<br />
CONCREFY BV<br />
Olivier van Noortweg 10<br />
5928 LX VENLO<br />
T +31 77 850 72 22<br />
E info@concrefy.com<br />
W www.concrefy.com<br />
CONSTRUSOFT<br />
Hengelder 16<br />
69<strong>02</strong> PA ZEVENAAR<br />
T +31 6 20 00 00<br />
E info@construsoft.com<br />
W www.construsoft.com<br />
BALVERT HANDEL BV<br />
Atoomweg 9<br />
2421 LZ NIEUWKOOP<br />
Postbus 84<br />
2420 AB NIEUWKOOP<br />
T +31 172 57 36 35<br />
E info@balvert.nl<br />
BETONVERENIGING<br />
Tielweg 3<br />
2803 PK GOUDA<br />
T +31 182 53 92 33<br />
E info@betonvereniging.nl<br />
BUITING MACHINEB.<br />
EN STAALCONSTRUCTIE BV<br />
Van Dongenstraat 42<br />
8107 AG BROEKLAND<br />
Postbus 129<br />
8100 AC BROEKLAND<br />
T +31 570 53 10 10<br />
E d.frankot@buitingstaalbouw.nl<br />
Construx - Dijkhor BV<br />
Bobinestraar 67<br />
3903 KE VEENENDAAL<br />
T +31 318 54 13 27<br />
E info@construx-dijkhor.nl<br />
W www.balvert.nl<br />
W www.betonvereniging.nl<br />
W www.buitingstaalbouw.nl<br />
W www.construx.be<br />
118
BETON & STAAL PARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over<br />
de <strong>Beton</strong> & Staal partners,<br />
scan deze QR code met uw smartphone<br />
www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf<br />
CONSTRUX BVBA<br />
Hazebeekstraat 11<br />
B-8531 HULSTE<br />
T +32 56 72 47 93<br />
E info@construx.be<br />
W www.construx.be<br />
delta beton bv<br />
DELTA BETON BV<br />
De Huufkes 17<br />
5674 TL NUENEN<br />
T +31 40 284 10 10<br />
E info@deltabeton.nl<br />
W www.deltabeton.nl<br />
Belgische Vereniging van specialisten in de<br />
herstelling, bescherming en versteviging van beton<br />
FEREB VZW<br />
Grootveldlaan 148<br />
B-1050 BRUSSEL<br />
T +32 15 41 31 24<br />
E info@fereb.be<br />
W www.fereb.be<br />
HOLLANDIA STRUCTURES<br />
Postbus 12<br />
2920 AA KRIMPEN A/D IJSSEL<br />
T +31 180 54 05 40<br />
E info@hollandia.biz<br />
W www.hollandia.biz<br />
INPIEQ<br />
Liberatorstraat 3<br />
4651 SC STEENBERGEN<br />
T +31 850 81 20 00<br />
CORDEEL NEDERLAND BV<br />
Lindtsedijk 22<br />
3336 LE ZWIJNDRECHT<br />
Postbus 55<br />
3330 AB ZWIJNDRECHT<br />
T +31 78 625 51 00<br />
E info.nl@cordeel.eu<br />
W www.cordeel.eu<br />
DUTCH ENGINEERING<br />
Energieweg 46<br />
2382 NL ZOETERWOUDE<br />
Postbus 3<br />
2380 AA ZOETERWOUDE<br />
T +31 71 541 89 23<br />
E info@dutchengineering.nl<br />
W www.dutchengineering.nl<br />
FRANKI GRONDTECHNIEKEN BV<br />
Gebouw Vaandrecht<br />
Trondheim 8<br />
2993 LE BARENDRECHT<br />
T +31 180 64 19 98<br />
E info@franki-grondtechnieken.nl<br />
W www.franki-grondtechnieken.nl<br />
E info@inpieq.nl<br />
W www.inpieq.nl<br />
INTERBOOR MIDSLAND<br />
Postbus 40392<br />
3504 AD UTRECHT<br />
T +31 30 241 19 19<br />
E info@interboor-midsland.nl<br />
W www.interboor-midsland.nl<br />
CT DE BOER<br />
Marconibaan 44<br />
3439 MS NIEUWEGEIN<br />
T +31 30 600 91 51<br />
E info@ctdeboer.nl<br />
W www.ctdeboer.nl<br />
ECHO PRECAST ENGINEERING NV<br />
Industrieterrein Centrum Zuid 1533<br />
B-3530 HOUTHALEN<br />
T +32 11 600 800<br />
E info@echoprecast.com<br />
W www.echoprecast.com/nl<br />
GALVA POWER<br />
Centrum Zuid 2037<br />
B-3530 HOUTHALEN<br />
T +32 11 51 <strong>02</strong> 34<br />
E info@galvapower.com<br />
W www.galvapower.com<br />
INTERBUILD NV<br />
Heistraat 129<br />
B-2610 WILRIJK<br />
T +32 3 820 64 64<br />
E interbuild@interbuild.be<br />
W www.interbuild.be<br />
DE RUN METAALCOATING BV<br />
De Run 5118<br />
5503 LV EINDHOVEN<br />
T +31 40 255 38 58<br />
E info@derunmetaalcoating.nl<br />
W www.derunmetaalcoating.nl<br />
ECOCEM BENELUX<br />
Graanweg 22a<br />
4782 PP MOERDIJK<br />
T +31 168 382 324<br />
E ecocembenelux@ecocemglobal.com<br />
W www.ecocemglobal.com<br />
GMB HAVEN & INDUSTRIE<br />
Industrieweg 15<br />
2995 BE HEERSJANSDAM<br />
T +31 88 88 54 100<br />
E info@gmb.eu<br />
W www.gmb.eu<br />
I-THESES BVBA<br />
Moortelstraat 27<br />
B-9160 LOKEREN<br />
T +32 9 33 88 252<br />
E info@i-theses.com<br />
W www.i-theses.com<br />
DEKKER MACHINES & SERVICE<br />
Mechelaarstraat 23<br />
4903 RE OOSTERHOUT<br />
T +31 162 71 48 16<br />
E info@dekkermachines.nl<br />
W www.dekkermachines.nl<br />
ENVO-FIX<br />
Willem de Zwijgerstraat 18<br />
2411 VV BODEGRAVEN<br />
T +32 172 61 22 88<br />
E info@envo-fix.nl<br />
W www.envo-fix.nl<br />
HOLCIM NEDERLAND BV<br />
Ijsseldijk 351<br />
2922 BK KRIMPEN AAN DEN IJSSEL<br />
T +31 180 54 55 00<br />
E info.hnl-frbe@holcim.com<br />
W www.holcim.nl<br />
JAGER MENG-EN RECYCLINGTECHNIEK<br />
Nobelstraat 40a<br />
3846 CG HARDERWIJK<br />
T +31 341 42 45 33<br />
E info@jager-mrt.nl<br />
W www.jager-mrt.nl<br />
119
BETON & STAAL PARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over<br />
de <strong>Beton</strong> & Staal partners,<br />
scan deze QR code met uw smartphone<br />
www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf<br />
ERP STAALCONSTRUCTIE-SOFTWARE<br />
JAN DE NUL N.V.<br />
Tragel 60<br />
B-9308 HOFSTADE<br />
T +32 53 78 17 60<br />
E info@jandenul.com<br />
W www.jandenul.com<br />
LIEMAR SOFTWARE BV<br />
Ekkersrijt 45<strong>02</strong> a<br />
5692 DM SON<br />
T +31 40 248 40 41<br />
E info@liemar.nl<br />
W www.liemar.nl<br />
MULTIBOUWSYSTEMEN BV<br />
Energieweg 2<br />
3762 ET SOEST<br />
Postbus 115<br />
3760 AC SOEST<br />
T +31 35 588 18 88<br />
E info@multibouwsystemen.nl<br />
W www.multibouwsystemen.nl<br />
PEIKKO<br />
Leemansweg 51<br />
6827 BX ARNHEM<br />
T +31 26 384 38 66<br />
E info@peikko.nl<br />
W www.peikko.nl<br />
JG STAALPLAATBETONVLOEREN BV<br />
Burg. Daalderopstraat 3<br />
6916 CC TOLKAMER<br />
Postbus 57<br />
6916 ZG TOLKAMER<br />
T +31 316 54 27 17<br />
E info@jg-cladding.nl<br />
W www.jg-cladding.nl<br />
MATRIX SOFTWARE<br />
Wijchenseweg 116<br />
6538 SX NIJMEGEN<br />
T +31 88 567 80 00<br />
E info@matrix-software.nl<br />
W www.matrix-software.nl<br />
NCI<br />
Obalaan 8<br />
3233 BL OOSTVOORNE<br />
T +31 181 48 19 49<br />
E info@nci-bv.nl<br />
W www.nci-bv.nl<br />
PRECO BV<br />
IJsseldijk 31<br />
7325 WZ APELDOORN<br />
T +31 85 11 22 360<br />
E info@preco.nl<br />
W www.preco.nl<br />
Stichting KOMO<br />
Burgemeester van Reenensingel 101<br />
2803 PA GOUDA<br />
T +31 85 486 24 20<br />
E info@komo.nl<br />
W www.komo.nl<br />
MECO METAL N.V.<br />
Weg op Bree 125<br />
B-3670 OUDSBERGEN<br />
T +32 11 27 86 27<br />
E info@mecometal.be<br />
W www.mecometal.be<br />
NIEUWENHUIS BV<br />
Hambakenwetering 22<br />
5231 DC S-HERTOGENBOSCH<br />
T +31 73 548 24 82<br />
E info@nieuwenhuis.nl<br />
W www.nieuwenhuis.nl<br />
®<br />
PROGRESS SOFTWARE DEVELOPMENT<br />
Julius-Durst-Strasse 100<br />
I-39042 BRIXEN (BZ)<br />
T +39 0472 979 159<br />
E info@progress-psd.com<br />
W www.progress-psd.com<br />
DE BETONBEKISTING<br />
KYOCERA<br />
Senco Construction Netherlands<br />
J.F. Kennedylaan 51a<br />
5555 XC VALKENSWAARD<br />
T +31 40 249 24 01<br />
E info@kyocera-senco-construction.nl<br />
W www.kyocera-senco-construction.nl<br />
MORTELCENTRALES NEDERLAND BV<br />
Korte Stukken 1A<br />
5371 MN RAVENSTEIN<br />
T +31 73 503 93 00<br />
E info@betonstations.nl<br />
W www.betonstations.nl<br />
NOE-BEKISTINGSTECHNIEK BV<br />
Vlietskade 1009<br />
4241 WD ARKEL<br />
Postbus 25<br />
4240 CA ARKEL<br />
T +31 183 56 98 99<br />
E info@noe.nl<br />
W www.noe.nl<br />
ROYAL HASKONING DHV<br />
Barbarossastraat 35<br />
6522 DK NIJMEGEN<br />
T +31 24 328 41 90<br />
E info@rhdhv.nl<br />
W www.royalhaskoningdhv.com<br />
LASBEDRIJF VAN BEEK & ZONEN V.O.F.<br />
Bonegraafseweg 47<br />
4051 CG OCHTEN<br />
T +31 318 30 18 62<br />
E info@lasbedrijfvanbeek.nl<br />
W www.lasbedrijfvanbeek.nl<br />
MOUW HOEDLIGGERS BV<br />
Boylestraat 22<br />
6718 XM EDE<br />
T +31 318 63 32 26<br />
E info@mouwhoedliggers.nl<br />
W www.mouwhoedliggers.nl<br />
PARABUILD (CAD SYSTEMS NV)<br />
Lange Lozanastraat 45<br />
B-2018 ANTWERPEN<br />
T +32 3 216 49 66<br />
E info@parabuild.com<br />
W www.parabuild.com<br />
SAINT-GOBAIN WEBER BEAMIX B.V.<br />
Hastelweg 161<br />
5662 CJ EINDHOVEN<br />
T +31 40 259 79 11<br />
E info@saint-gobain.com<br />
W www.weber-beamix.nl<br />
120
BETON & STAAL PARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over<br />
de <strong>Beton</strong> & Staal partners,<br />
scan deze QR code met uw smartphone<br />
www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf<br />
SCHROEDER-ANKERS BV<br />
Radonstraat 10<br />
7031 GT WEHL<br />
T +31 315 65 1706<br />
E info@schroeder-ankers.nl<br />
TERWA B.V.<br />
Kamerlingh Onneslaan 1-3<br />
3401 MZ IJSSELSTEIN<br />
T +31 30 669 1329<br />
E info@terwa.com<br />
W www.terwa.com<br />
VAN BERLO BEDRIJFSVLOEREN<br />
Postbus 183<br />
5460 AD VEGHEL<br />
T +31 413 389 090<br />
E info@vanberlo.com<br />
W www.vanberlo.com<br />
WILLY NAESSENS GROUP<br />
Kouter 3<br />
B-9790 WORTEGEM-PETEGEM<br />
T +32 56 69 41 11<br />
E info@willynaessens.be<br />
W www.willynaessens.be<br />
W www.schroeder-ankers.nl<br />
SLIMLINE BUILDINGS BV<br />
Estlandsestraat 6<br />
72<strong>02</strong> CP ZUTPHEN<br />
T +31 575 599 601<br />
THIEKON CONSTRUCTIE BV<br />
Haansbergseweg 30<br />
5121 LJ RIJEN<br />
T +31 161 222 8<strong>02</strong><br />
E info@thiekon.nl<br />
W www.thiekon.nl<br />
VAN MAERCKE PREFAB<br />
Scheldekaai 9<br />
B-9690 KLUISBERGEN<br />
T +32 55 39 <strong>02</strong> 50<br />
E info@vanmaercke.com<br />
W www.vanmaercke.com<br />
WIRE & MORE<br />
Hoge Akkers 9<br />
5554 GA VALKENSWAARD<br />
T +31 6 30 76 51 05<br />
E info@richardwigmans.nl<br />
W www.richardwigmans.nl<br />
E info@slimlinebuildings.com<br />
W www.slimlinebuildings.com<br />
SMULDERS<br />
Industrieterrein Hoge Mauw 200<br />
B-2370 ARENDONK<br />
T +32 14 67 22 81<br />
E info@smulders.com<br />
W www.smulders.com<br />
TWINTEC NEDERLAND BV<br />
Pascalweg 25D<br />
4104 BC CULEMBORG<br />
T +31 345 53 28 78<br />
E mailbox@twintec.nl<br />
W www.twintec.nl<br />
TWINTEC VLAANDEREN<br />
Brandstraat 15a<br />
B-9160 LOKEREN<br />
T +32 9 349 47 01<br />
E mailbox@twintec.be<br />
W www.twintec.be<br />
VLOERENBEDRIJF VAN RIJBROEK BV<br />
Vliegeniersstraat 18<br />
5405 BH UDEN<br />
T +31 413 26 50 55<br />
E info@rijbroekvloeren.nl<br />
W www.rijbroekvloeren.nl<br />
WÜRTH NEDERLAND BV<br />
Het Sterrenbeeld 35<br />
5215 MK 's-HERTOGENBOSCH<br />
T +31 73 629 19 11<br />
E info@wurth.nl<br />
W www.wurth.nl<br />
VROOM FUNDERINGSTECHNIEKEN BV<br />
STRUCT4U B.V.<br />
'The Mark' Fascinatio Boulevard 216<br />
3065 WB ROTTERDAM<br />
T +31 10 798 84 67<br />
E info@struct4u.com<br />
W www.struct4u.com<br />
VALCKE PREFAB BETON NV<br />
Rodenbachstraat 72<br />
B-8908 VLAMERTINGE<br />
T +32 57 20 25 01<br />
E info@valcke-prefab.be<br />
W www.valcke-prefab.be<br />
Sluisweg 1<br />
1474 HL OOSTHUIZEN<br />
Postbus 7<br />
1474 ZG OOSTHUIZEN<br />
T +31 299 40 95 00<br />
E info@vroom.nl<br />
W www.vroom.nl<br />
ZINKINFO BENELUX<br />
Smederijstraat 2<br />
4814 DB BREDA<br />
T +31 76 531 77 44<br />
E info@zinkinfobenelux.com<br />
W www.zinkinfobenelux.com<br />
Voor wie wandel jij tegen kanker? Check de agenda of<br />
wandel je eigen rondje. Ga naar wandeltegenkanker.<br />
121
SCANNEN, PRECISIEBOREN EN VERLIJMEN<br />
Zonder wapening te raken<br />
Oplossing voor alle<br />
bestaande betonconstructies<br />
Interboor Midsland en Terra Carta introduceren als eerste een<br />
oplossing voor de problematiek van het raken en doorboren van<br />
cruciale bewapening.<br />
Met behulp van onze doorontwikkelde scanmethodes kijken wij<br />
dwars door het beton. Via onze ‘’360 graden benadering’’<br />
kunnen wij fijnmazige wapening en obstakels op detailniveau<br />
opsporen en volledig in beeld krijgen zodat u de juiste beslissingen<br />
kunt maken voor het bewerken -boren, zagen, verankerenen<br />
verstevigen van uw betonnen object.<br />
Voordelen<br />
■ Stofvrij<br />
■ Geluidsarm<br />
■ Gecertificeerd (BRL0509)<br />
■ Uw object in kaart<br />
MEER INFO?<br />
Interboor Midsland 030- 241 19 19
Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)<br />
Ons Zinculair ® zink is Cradle to Cradle<br />
Certified ® op niveau Brons. De Cradle to Cradle<br />
Certified ® productenstandaard is een streng<br />
en uitgebreid certificerings-programma dat<br />
producten en materialen beoordeelt op veiligheid,<br />
recyclebaarheid en verantwoorde productie.<br />
SAMEN DUURZAAM,<br />
BETROUWBAAR EN FLEXIBEL<br />
ROTOCOAT IS<br />
ZINCULAIR ®<br />
E verkoop@rotocoat.nl T 085 044 27 27 www.rotocoat.nl<br />
ROTO Family member
Change language