Rijswijk.business #12

Rijswijk business #12
CONNECTING THE DOTS
- ZOMER 2024
THEMA
I M PA CT
TO N D E R N E M E N M E
ReMod
Nawfal al Jeburi
‘Ik wil jongeren tools geven
om bij te dragen aan
een duurzame wereld’
TNO Rijswijk voorop in onderzoek naar warmtetransitie
Brownies&downieS Iedereen wil zich gewaardeerd voelen
Gemeente Rijswijk Gratis energiescan voor ondernemers

Ook
wordt door ons gedrukt!
Print/druk
Kleine opdrachten bestaan
voor ons niet. Elke opdracht
krijgt bij ons evenveel zorg.
Jouw visuele identiteit is bij
ons in goede handen.
Design
Je wilt een herkenbaar merk.
Wij zorgen ervoor dat jouw
bedrijf en waar het voor staat,
opvalt. Wij maken je mooi.
Daar zijn wij goed in.
Web
Je wilt een goede website
(laten bouwen). Wij ontwerpen,
maken, onderhouden
en/of optimaliseren je
website.
Signing
Onze ontwerpers maken
ideeën zichtbaar, onze eigen
montagemonteurs maken de
ideeën tastbaar. Wij zorgen
ervoor dat je gezien wordt.
Neem contact met ons op en ontdek wat wij voor jouw bedrijf kunnen betekenen!
nivo.com | info@nivo.com | 015 219 25 25 | nivo015 | nivo015 | nivo015

ijswijk.business | zomer 2024 | 3
Ten eerste
THEMA
I M PA CT
TO N D E R N E M E N M E
Klinkt arrogant?
Ondernemen
met impact
4
6
8
9
10
14
16
18
20
22
24
25
26
Samen gaat het sneller
Werken aan warmtetransitie
Gratis energiebesparingsscan
Het levert altijd iets op
Winkelgebied om te koesteren
Shoppen in een historische omgeving
Groei in print en online
Mediabedrijf heeft vertrouwen als speerpunt
De stem van de Rijswijkse ondernemer
Belangenvereniging Bedrijven Rijswijk
Rijswijk voorop in onderzoek warmtetransitie
Samenwerking tussen TNO en RSCG
Restaurant verbindt doelgroepen
Iedereen wil zich gewaardeerd voelen
Nieuw in RijswijkBuiten
Bedrijventerrein Parkrijk
Verborgen parel glanst weer
Metamorfose van historische buitenplaats
Kleine ingrepen met groot effect
Optimaal benutten van bestaande bedrijventerreinen
Leerlingen maken kennis met fair fashion
Duurzame docent stemt tot nadenken over mode
Samen op woonavontuur
Makelaar en interieurstylist versterken elkaar
Ondernemen met impact
Column wethouder Van Damme
Welke impact maakt Dot•? Goede vraag. Daar heb
ik nooit bij stilgestaan. Onze impact is voor mij
ondergeschikt aan wat we voor een ander kunnen
betekenen. Als ik er langer over nadenk, kan ik
zeker zeggen dat wij een belangrijke rol spelen in
de stad. We brengen mensen bij elkaar, waardoor
alle partijen er beter van worden. Ik speel daar
zelf een grote rol in, durf ik te zeggen. Of klinkt dat
arrogant?
Iedereen die mij een beetje kent, weet dat ik liever
anderen laat shinen. Liever breng ik mensen achter
de schermen bij elkaar. Ik zie mogelijkheden
en samenwerkingen die anderen nog niet zien.
Dat geldt voor een onderneming, maar ook voor
de stad. Daarmee maak ik impact op het ondernemersklimaat
in de hele stad.
Concreet zie ik bijvoorbeeld kansen om de stad te
mobiliseren voor de Delftse Dinoweken of help ik
ondernemers met hun netwerk. Ik kan je koppelen
aan mensen of partijen die je verder helpen met je
ondernemersvraag of we vinden samen de juiste
partners om nieuwe business te ontwikkelen.
Geen probleem.
Maar ondernemem met impact kan ik niet alleen,
dat kan enkel met het netwerk dat we samen creëren.
Ik ben trots op elk resultaat dat we daarmee
behalen. En het leuke is: het netwerk werkt ook
voor zich. Geen idee wat dat de stad economisch
oplevert, maar één ding weet ik zeker: wij maken
impact. Misschien arrogant om te zeggen, maar ik
ben er gewoon enorm trots op.
Dennis Wiegman
Dot•
Op de cover Nawfal al Jeburi | 24

4 | zomer 2024 | rijswijk.business
Tekst: Heleen Platschorre | Foto boven: Sam Rentmeester | Foto rechterpagina: Energy Cave
Werken aan warmtetransitie
‘Samen gaat het sneller’
Op de voormalige Shell-locatie At the Park brengt experience center Energy
Cave bedrijven, onderwijs, overheden en wetenschap bij elkaar om de
warmte transitie te versnellen. Naast een fysieke locatie voor bijeenkomsten,
excursies en onderwijsprojecten is de Energy Cave vooral een community
waar partners elkaar vinden en inspireren.
Kathy Hogeboom is sinds januari van dit
jaar programmadirecteur bij de Energy
Cave. “We richten ons op het gebruik van
de ondergrond voor onder meer aardwarmte,
warmteopslag en warmtenetten
om Nederland duurzaam te verwarmen.
Die warmtetransitie wordt steeds zichtbaarder.
Denk bijvoorbeeld aan de aanleg
van WarmtelinQ, waarbij restwarmte uit
het Rotterdamse havengebied gebruikt
gaat worden om huizen en kantoren mee
te verwarmen.”
Toch leven er veel vragen, onder meer bij
bewoners. “In de Energy Cave, die zich
letterlijk onder de grond bevindt, maken
we de warmtetransitie en het gebruik van
de ondergrond voor diverse doelgroepen
inzichtelijk en begrijpelijk. Zo kunnen bewoners
hier zien hoe een warmtewisselaar
werkt.” De Energy Cave wil haar expositie
verder uitbreiden, bijvoorbeeld met een
virtual reality-beleving waarbij studenten
virtueel de grond ingaan en ontdekken
hoe de ondergrond eruitziet.
Podium voor bedrijven
Ook biedt de Energy Cave een podium
aan bedrijven met innovatieve ideeën. “Er
is zoveel in ontwikkeling”, licht Hogeboom
toe. “Start-ups, scale-ups en gevestigde
bedrijven weten vaak niet van elkaar
waarmee ze bezig zijn. De Energy Cave
brengt hen met elkaar in contact en orga-
We maken de
warmtetransitie
inzichtelijk en begrijpelijk
THEMA
I M PA CT
niseert netwerkbijeenkomsten
om kennis en ervaringen uit
te wisselen. Je kunt bijeenkomsten
op een willekeurige
locatie organiseren, maar hier
zit je midden in de materie.
Deze locatie ademt warmtetransitie.”
“We weten allemaal dat we af moeten
van fossiele brandstoffen, maar de vraag
hoe levert nog wel de nodige vragen en
discussies op. De Energy Cave is onafhankelijk,
dat maakt dat er alle ruimte is voor
discussie, voor kritische vragen en voor
het benoemen van voor- en nadelen van
bepaalde oplossingsrichtingen.”
Matchmaking Event
In 2023 organiseerde de Energy Cave een
eerste Matchmaking Event voor start-ups,
innovatieve bedrijven en investeerders.
Een van de bedrijven die zich daar presenteerde,
was Canopus Drilling Solutions,
dat een methode heeft ontwikkeld om
gerichter te boren in de ondergrond. “Na
de ontwerpfase en testfase op kleine
schaal zocht het bedrijf naar mogelijk-
TO N D E R N E M E N M E

ijswijk.business | zomer 2024 | 5
Zuid-Holland kent relatief veel warmteprojecten.
De kennis die we hier opdoen, willen we landelijk delen
heden om hun methode op werkelijke
schaal te testen”, vertelt Hogeboom.
Het open innovatiecentrum RCSG biedt
mogelijkheden daarvoor. “Nadat Canopus
Drilling Solutions daar op werkelijke
schaal kon testen, kon het de volgende
stap zetten: het testen in het veld. Op het
Matchmaking Event presenteerden zij
hun product en de ontwikkeling daarnaartoe
aan de aanwezigen, waaronder
mede start-ups en potentiële investeerders.
Stuk voor stuk belangrijke stappen
Samenwerkingspartners
De Energy Cave werkt nauw
samen met TNO en het Rijswijk
Centre for Sustainable Geo Energy
(RCSG). Andere belangrijke
samenwerkingspartners zijn
bedrijven zoals Eneco, WarmtelinQ
(Gasunie), HVC en Geothemie
Nederland, onderwijspartners
als ROC Mondriaan, Darel
Education en de TU Delft en
overheidspartners, zoals de
provincie Zuid-Holland en de
gemeente Den Haag.
om hun product op de markt te kunnen
brengen.” Dit najaar organiseert de Energy
Cave opnieuw een Matchmaking Event.
Onderwijs betrekken
De warmetransitie vraagt om goed
opgeleide vakmensen. Daarom werkt de
Energy Cave ook samen met onderwijsinstellingen.
Voor leerlingen en studenten
zijn er masterclasses, praktijk- en
onderzoeksgerichte onderwijsprojecten
en rondleidingen. “Met de TU Delft,
Haagse Hogeschool en ROC Mondriaan
ontwikkelen we een learning community,
waarbij leerlingen aan de slag gaan met
opdrachten vanuit het bedrijfsleven. Dus
loop je als bedrijf tegen een vraagstuk aan
waarvoor je een creatieve of innovatieve
oplossing zoekt, laat het ons weten.”
Landelijke impact
De Energy Cave is opgezet als een platform
voor lokale en regionale samenwerking,
maar de ambities reiken verder. “De
ondergrond in Zuid-Holland is vanwege
de specifieke samenstelling geschikt voor
aardwarmte. De kassenbouw maakt daar
al gebruik van, waardoor er redelijk veel
kennis en ervaring is in de directe nabijheid.
De kennis die we hier opdoen, willen
we graag breed delen. Liefst op nationaal
niveau, bijvoorbeeld in samenwerking met
het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie,
dat regio’s ondersteunt bij de
warmtetransitie. Voor veel ambtenaren
is de transitie waar we voor staan nieuw.
Waarom zou je overal het wiel moeten
uitvinden? Onze ambitie is dat kennis die
in Zuid-Holland wordt opgedaan, zowel
regionaal als ook landelijk wordt gedeeld
en benut.” •
In de Energy Cave krijgt de bezoeker inzicht in het gebruik van de ondergrond voor warmteopslag

6 | zomer 2024 | rijrijswijk.business
rijswijk.business
Tekst: Robbert Roos | Foto’s: Sam Rentmeester
Gratis energiescan
‘Het levert je altijd iets op’
Toen Edwin ’t Hart van tuincentrum Groenrijk ’t Haantje op social media een
aanbod voor een gratis energiescan zag, twijfelde hij geen moment. Hij diende
een aanvraag in bij de gemeente Rijswijk die werd gehonoreerd. Inmiddels
is de energiescan, onderdeel van de Green Deal Rijswijk, achter de rug en ligt
er een advies waarmee ’t Hart onderbouwde beslissingen neemt om energiekosten
te besparen.
Stijgende energieprijzen en maatschappelijke
ontwikkelingen dwingen iedereen
na te denken over besparen en alternatieve
energiebronnen. Maar waar begin je
en wat levert uiteindelijk het meeste op
voor mens en milieu? Om ondernemers
op weg te helpen, biedt de gemeente
Rijswijk in samenwerking met Belangen
Bedrijven Rijswijk (BBR) en de Rabobank
gratis scans aan ter waarde van 850 euro.
Daarmee krijgen ondernemers beter inzicht
in de besparingsmaatregelen en de
kosten daarvan.
Goed moment
Tuincentrum Groenrijk ’t Haantje in
Rijswijk Buiten bestaat in 2024 negentig
jaar. Sinds 2016 staat ’t Hart samen
met zijn zus Gerdien aan het roer van de
groene onderneming. “Sinds de overname
hebben we geen moment stilgezeten”,
vertelt ’t Hart. “We hebben het bedrijf gemoderniseerd
en gefocust op technologische
vooruitgang. Met het toevoegen
van een horecagelegenheid zijn we meer
We zijn meteen aan
de slag gegaan met de
aanbevelingen
THEMA
I M PA CT
dan een tuincentrum: we zijn
ook een prima plek voor een
dagje uit.”
’t Hart en zijn zus zijn voortdurend
bezig om hun bedrijfsvoering
te verbeteren. “Zo waren we al een
tijdje aan het nadenken over mogelijkheden
om te besparen op de kosten van
warmte en elektriciteit. Dat zijn onze
grootste verbruikersposten. Maar waar
begin je? Toen die oproep op social media
voorbijkwam, dacht ik: daar steek ik altijd
iets van op.”
Alles op tafel
Al keek hij uit naar de adviezen, ’t Hart
zag er ook beetje tegenop om de scan in
te vullen. “Je moet alle gegevens over je
verbruik aanleveren. Maar gelukkig kwam
Sjoerd Beijen van Energieke Regio langs
om te helpen. Samen maakten we een
ronde door het bedrijf, waarbij hij vragen
TO N D E R N E M E N M E

ijswijk.business | zomer 2024 | 7
stelde om de situatie gedetailleerd in
kaart te brengen. Het ging allemaal op
een ontspannen en heldere manier. Je
kunt echt alles op tafel leggen, ook je
vragen.”
Acht maatregelen
Ondernemers hebben de keuze uit zes
verschillende energiescans. ‘t Hart koos
voor de variant Energiebespaarscan
met een startadvies gericht op (middel)
langetermijnbesparingen. Op basis van
de aangeleverde gegevens ontving hij
een rapport met acht concrete maatregelen.
Van het installeren van een hybride
warmtepomp en het toepassen van
infraroodverwarming tot het voorkomen
van warmteverlies door het dak te isoleren
en een warmte terugwininstallatie
te plaatsen. Ook kan hij opwarming verminderen
door een zonwerende coating
aan te brengen en te koelen met een
zomernachtventilatie. Besparen kan door
ledverlichting te installeren. Stuk voor
stuk concrete aanbevelingen waarmee
hij aan de slag is gegaan, vertelt ’t Hart
enthousiast. “We hebben de spots met
gasontladingslampen vervangen door een
variant met ledverlichting en de horecakeuken
is inmiddels van het gas af. Op het
dak liggen 138 zonnepanelen, dus dat was
Verdeelsysteem voor de zonnepaneelinstallatie
geen probleem. Daarmee laden we ook
onze elektrische heftruck op. De warme
kas is voorzien van vloerverwarming en is
goed geïsoleerd. Voor de andere ruimtes
kijken we nog naar oplossingen. Soms zijn
het ook kleinere maatregelen waarmee je
direct kunt besparen. Zo gaat de verlichting
van het parkeerterrein op tijd uit en
zijn er overal tijdklokken gemonteerd. In
de kantoorruimtes en kantine hebben we
bewegingsmelders geplaatst. Zo brandt
het licht alleen als er mensen in de ruimte
aanwezig zijn.”
Levert altijd iets op
Gratis energiescans
Niet alle adviezen zijn direct uitvoerbaar.
De gemeente Rijswijk schakelt
“We verwarmen nog steeds op gas. Als
de komende jaren over naar
we een warmtepomp plaatsen, gaan we
schone energie en naar een
zoveel meer stroom verbruiken dat de
klimaatbestendige en leefbare stad.
installatie van het net dat niet aankan.
“Wij willen bewoners en bedrijven
Dat gaat waarschijnlijk nog anderhalf
stimuleren om te vergroenen en
jaar duren. Ook de zonwerende coating
te verduurzamen”, vertelt Tijs
levert nu nog vragen op. Planten reageren
Roubos, senior beleidsadviseur
erg gevoelig op meer of minder licht. We
energiesystemen van de gemeente
moeten eerst weten wat de gevolgen zijn.”
Rijswijk. “Bewoners kunnen
Toch is ’t Hart erg blij met het rapport. “Je
op diverse locaties kennis en
moet er gewoon voor openstaan. Denk
inspiratie opdoen, onder meer
niet dat je de wijsheid in pacht hebt. Het
op het Groene Klimaatplein bij
levert je altijd iets op. Geeft het je geen
Groenrijk ’t Haantje en in de
inzicht, dan merk je het in elk geval op een
Energy Cave aan het Kessler
positieve manier in je portemonnee.” •
Park. De gemeente faciliteert
diverse activiteiten op het gebied
van vergroening, zoals operatie
Steenbreek en Groenblauwe
schoolpleinen. Ook biedt zij hulp
aan bewoners om hun woning te
verduurzamen. Voor bedrijven zijn er
o.a. energiescans beschikbaar, die
inzicht geven in het energieverbruik
en besparingsmogelijkheden. Er
zijn zes verschillende varianten: van
een korte termijn bespaarscan tot
maatwerkadvies over de aanleg van
zonnepanelen. De scans worden
uitgevoerd door Energieke Regio. In
totaal kunnen twintig ondernemers
gebruik maken van het aanbod.”

8 | zomer 2024 | rijswijk.business
Shoppen in een historische omgeving
Winkelgebied
om te koesteren
Marja Bartelts (l) en Jorine de Soet
Tekst: Heleen Platschorre | Foto: Sam Rentmeester
In veel stadscentra neemt de leegstand toe en trekken markten minder
mensen, maar niet in Oud Rijswijk. Daar komen winkels bij en blijft
de markt een drukbezochte ontmoetingsplek. “Mensen houden van
Oud Rijswijk. Er zit liefde in en dat voel je”, vertelt Jorine de Soet.
De gemeente Rijswijk trok De Soet aan
om een nieuwe marktverordening op te
stellen en om zich te buigen over de positionering
van centrumgebied Oud Rijswijk.
Met meer dan dertig jaar ervaring in het
ontwikkelen van winkelgebieden besloot
zij het gebied eerst eens te bezoeken en
werd aangenaam verrast. “Het historische
karakter, de mooie winkels, de sfeer: Oud
Rijswijk is een pareltje.”
Retail- en horecabeleid
In haar retail- en horecabeleid heeft de
gemeente Rijswijk vastgelegd dat Bogaard
stadscentrum en Oud Rijswijk de twee
hoofdcentrumgebieden zijn. Door de
herontwikkeling is de herpositionering
van de Bogaard al in gang gezet, maar die
voor Oud Rijswijk nog niet. De Soet nam
het winkelgebied onder de loep en bracht
de sterke en zwakke punten en kansen
en bedreigingen in beeld. Dit deed ze in
afstemming met de lokale centrummanager
Eric Wilderbeek. “Onze analyse heeft
geleid tot aanbevelingen om dit gebied
sterk te houden en nog beter te maken.”
Goede samenwerking
Met bijzondere winkels, soms met een
klantenkring ver buiten Rijswijk, is Oud
Rijswijk uniek, vindt ze. “De zaterdagmarkt
is er ouderwets gezellig. Ondernemers en
de warenmarkt zijn blij met elkaar”, vertelt
Marja Bartelts, voorzitter van de ondernemersvereniging.
“Waar elders onderlinge
strijd is, zien zij elkaar als partners. Beide
hebben een belangrijke sociale functie. Er
zitten bijvoorbeeld twee heel bijzondere
en unieke creatieve winkels die workshops
organiseren en daarmee een plek voor
ontmoeting bieden. Daarnaast is er veel
interactie met de muziekschool en met
bewoners die in de zomermaanden een
wekelijkse antiekmarkt houden. Het sociale
karakter trekt weer nieuwe ondernemers
aan. Het gebied ligt bovendien centraal
en is goed bereikbaar. De huurprijzen zijn
lager dan in Den Haag en Rotterdam. Oud
Rijswijk telt zo’n 75 winkels en 25 horecazaken.
De leegstand is nog geen 5 procent
en ligt lager dan het landelijk gemiddelde
van 10 procent. Veel pandeigenaren komen
zelf uit Rijswijk, ook zij zetten zich in voor
dit gebied, bijvoorbeeld door startende
ondernemers een kans te bieden.”
Uitdagingen
“Natuurlijk zijn er zaken die beter kunnen”,
vervolgt De Soet. “Zo vragen sommige
historische panden om onderhoud en kan
de openbare ruimte efficiënter worden
ingericht. De gemeente en het centrummanagement
spannen zich hier samen
voor in. Het is een gezamenlijk belang dat
dit een aantrekkelijk centrumgebied blijft,
ook in de toekomst.” •

ijswijk.business | zomer 2024 | 9
Groei in print en online
Mediabedrijf met
vertrouwen als speerpunt
THEMA
I M PA CT
TO N D E R N E M E N M E
Vorig jaar onderging Rodi West Media een transformatie die gepaard ging met
een naamswijziging, een nieuwe huisstijl en het verder uitbouwen van de online
nieuwsvoorziening Rodi.nl. Onder leiding van directeur Rick de Vroom ontwikkelde
uitgeverij West Media zich tot een volwaardig mediabedrijf. Zo bleken het overkopen
van titels en de introductie van het online platform mooie stappen voor verdere groei.
De Vroom startte elf jaar geleden bij
Uitgeverij West Media nadat hij zijn
opleiding Ondernemerschap afrondde.
De toenmalige directeur Eric Kooij zag
de jonge en ietwat brutale De Vroom als
een positieve aanvulling op het team van
media-adviseurs. “Ik was nieuwsgierig en
toonde interesse om meer over het vak
te leren. Die instelling leidde ertoe dat ik
op 29-jarige leeftijd de sleutels van het
pand in mijn handen gedrukt kreeg van de
voormalige eigenaar Dick Ranzijn met de
woorden: laat het maar zien dan.”
In de periode die volgde, loodste De
Vroom als nieuwe directeur het bedrijf
door de coronaperiode. Samen met
de medewerkers en een externe adviseur
realiseerde hij een werkcultuur die
gebaseerd is op vertrouwen en mensen
verantwoordelijkheid geven. “Mede daardoor
groeide het bedrijf in korte tijd. Het
aantal titels steeg van acht naar vijftien,
met onder andere Nieuwsblad Schiedam
en Vlaardingen. Het aantal medewerkers
nam toe van achttien naar dertig. We
vormen een hecht team, waar iedereen
duidelijke taken en verantwoordelijkheden
heeft.”
We verbinden mensen
met onze verhalen
Verbinden
Print heeft nog altijd een groot bereik
onder lezers, blijkt uit onderzoek. Daarom
focust Rodi West Media zich, naast
Maassluis en Westland, nu ook op Rijswijk,
Den Haag, Vlaardingen en Schiedam.
Maar het bedrijf beperkt zich niet tot het
vertellen van verhalen in huis-aan-huis
bladen. “We ondersteunen verenigingen
en sluiten ons aan bij lokale goede doelen.
Zo helpen we de Beursvloer Westland met
de promotie en het creëren van content
en zijn we aanwezig op de beurs voor het
actief uitwisselen van diensten met lokale
partijen. Alle verhalen en het nieuws komen
meteen online en de kranten staan
vol met achtergrondverhalen en goede
journalistieke content. In een wereld vol
fake nieuws klopt ons nieuws altijd.” •
Tekst: Andrea Dronk | Foto: Frits van Alphen

10 | zomer 2024 | rijswijk.business
De stem van de Rijswijkse ondernemer
Belangenvereniging Bedrijven Rijswijk Zomer 2024
Werken en leren in de installatie- en elektrotechniek
Klaar voor de techniek
van morgen
Nederland staat voor flinke uitdagingen.
De woningopgave, energietransitie en
voortdurende technologische ontwikkelingen;
zijn complexe opgaven, waarbij
technisch personeel en vakmanschap
onmisbaar zijn. IW Zuid-Holland biedt
opleidingen voor de technische installatiebranche
in het hele land. “Wij zorgen
dat Nederland klaar is voor de techniek
van morgen.”
Cor van den Heuvel is inmiddels 4,5 jaar
directeur bij IW Zuid-Holland, met een
kantoor en praktijklocatie aan de Verrijn
Stuartlaan te Rijswijk. “Wij focussen op het
opleiden van jongeren, het bijscholen van
werknemers van bedrijven en het scholen
van zij-instromers zonder achtergrond in
de elektro- en installatietechniek”, vertelt
hij enthousiast. En dat is hard nodig. “Er is
een groot tekort aan personeel en technische
kennis. Daarom willen we de jeugd
enthousiast maken voor techniek in de
breedste zin van het woord. Door voorlichting
te geven op scholen, actief te werven
en selecteren en waar mogelijk de jeugd te
stimuleren en motiveren voor de installatiebranche.
Als ze voor de branche kiezen,
kunnen ze direct aan de slag in een traject
waarbij werken en leren gecombineerd
worden. Tijdens dit traject ontvangen zij
een beloning conform de cao. Wanneer ze
hun diploma op zak hebben, kunnen op dat
gebied vaak flinke stappen worden gezet.”
Die aanpak werkt, want IW Zuid-Holland
leidt jaarlijks zo’n driehonderd vakmensen
op.
Geen winstoogmerk
Van den Heuvel benadrukt dat IW geen
platte detacheerder is. Alles is gericht
op leren en werken en ontwikkelen van
vakmanschap. Bovendien is IW een organisatie
zonder winstoogmerk of financiële
verplichtingen naar aandeelhouders. “De
leer-werkbedrijven waarmee we samenwerken
zijn aangesloten bij onze stichting.
We hebben voor deze vorm gekozen zodat
er voor zowel de leer-werkbedrijven als
de monteur in opleiding perspectief kan
worden geboden. Als er geen match is
tussen het leer-werkbedrijf en de monteur
in opleiding, zoeken we naar een andere geschikte
plek. Heeft de student het diploma
behaald, dan gaat hij bij ons uit dienst en
treedt hij in dienst bij het leer-werkbedrijf.”
Cor van den Heuvel
Meer bekendheid via de BBR
Ondanks deze voordelen maken nog veel
bedrijven geen gebruik van deze mogelijkheid
om aan personeel te komen. Mede
daarom is IW Zuid-Holland lid van de
BBR. “We ervaren dat de BBR erg actief
is en zich inzet voor ondernemers. Ze
hebben een goede relatie met de gemeente
Rijswijk en er zijn regelmatig bijeenkomsten
bij bedrijven. Op 2 juli aanstaande
mogen wij de ontbijtbijeenkomst van de
BBR bij ons in Rijswijk verzorgen.” Een
mooie gelegenheid voor IW om zich bij
de ondernemers te presenteren. “Wie op
zoek is naar gekwalificeerde mensen, is
van harte welkom voor een vrijblijvend
gesprek”, nodigt Van den Heuvel deze
ondernemers uit. “We beschikken over
veel expertise en een goede infrastructuur.
Daar kunnen meer bedrijven hun
voordeel mee doen. Zo zorgen we er met
elkaar voor dat Rijswijk, en de rest van
Nederland, klaar is voor de techniek van
morgen.”

ijswijk.business | zomer 2024 | 11
‘Als je één ster hebt, waarom zou je dan niet voor een tweede gaan’
‘Als je iets wilt bereiken,
dan moet je investeren’
De stem van de Rijswijkse ondernemer
De stem van de Rijswijkse ondernemer
Op een prachtige locatie langs de Vliet,
aan de rand van de Rijswijkse golfbaan,
ligt restaurant en hotel ’t Ganzenest.
Hier serveren Erik Tas en zijn team
tongstrelende gerechten en bijpassende
wijnen. Kort na de opening ontvingen
ze een Michelin-ster en ze streven naar
een tweede. Want de ambitie om voor
de top te gaan, zat er al vroeg in bij Tas.
Het is nog rustig buiten als we de chefkok
en zijn restaurant bezoeken. De ochtendnevel
hangt over de golfbaan, een haas
spitst zijn oren en een fazantenhaan laat
duidelijk weten wie hier de baas is. Toch is
het in de keuken van het etablissement al
een drukte van belang. Tas wil zijn gasten
altijd verrassen en zet elk seizoen weer
iets bijzonders op het menu. Daarvoor
gebruikt hij ingrediënten die hij hoogstpersoonlijk
inkoopt. “Ik heb een goede
vertrouwensrelatie met mijn leveranciers”,
legt hij uit. “We weten precies wat we aan
elkaar hebben.”
Koken op sterrenniveau
Zijn passie voor koken ontstond op de
François Vatelschool, een vakschool
voor horeca en banketbakkerij. Tas deed
regelmatig mee aan wedstrijden voor jonge
koks, waarbij hij vaak doordrong tot de
finale. Het duurde dan ook niet lang voor
hij door meesterkok Albert Kooy werd
gevraagd om zich in te schrijven voor de
opleiding Sterklas. “Dat was echt koken op
een ander niveau. Toen, zo rond mijn zestiende,
kreeg ik de ambitie om voor de top
te gaan. Van die koks in witte jassen met
een koksmuts op in een strak ingerichte
keuken: ik zag het al helemaal voor me.”
Al snel kookte hij voor verschillende
Erik Tas
sterrenrestaurants. Tien jaar geleden
zette hij de stap naar een eigen restaurant
in Leidschendam: Bij Erik. “We waren
nog geen jaar open toen we werden
gewaardeerd met een Bib Gourmand, een
onderscheiding van Michelin. Die hebben
we nog steeds.”
Tweede restaurant
De coronapandemie was voor veel horecaondernemers
een zware beproeving,
maar Tas liet zich niet uit het veld slaan.
“Ik hoorde dat deze locatie vrijkwam en
besloot eens te gaan kijken.” Vier weken
later had hij de sleutel in handen en was hij
een restaurant rijker. “Twee weken na de
opening kwam de tweede golf en moesten
we driekwart jaar dicht.” Maar hij bleef
onverminderd ambitieus en negen maanden
na de heropening werd ‘t Ganzenest
onderscheiden met een Michelin-ster. “De
lat ligt bij ons erg hoog, maar we doen dat
vooral omdat we het leuk vinden om op
deze manier te koken en onze gasten echt
in de watten te leggen. We hebben een
continue drive om het beter te doen. Als je
één ster hebt, waarom zou je dan niet voor
een tweede gaan?”
Kennis overdragen
Tas vindt dat een bedrijf of restaurant niet
afhankelijk moet zijn van één persoon.
Hij draagt zijn kennis dan ook graag
over op anderen. “Ik mag dan het gezicht
zijn, maar als ik me omdraai, moet het
restaurant gewoon doordraaien. Ik vind
het leuk om mijn teamleden te coachen en
geef een aantal keren per jaar gastlessen
op school.” Inspiratie voor zijn gerechten
haalt hij overal vandaan. “Ik ben opgeleid
in de klassieke Franse keuken. Dat heeft
mijn kook-DNA bepaald en vormt de ziel
van mijn gerechten, waar ik vervolgens een
hedendaagse draai aan geef. Ik blijf altijd
experimenteren. Want als je iets wilt bereiken,
moet je investeren en je hele leven
blijven leren.”
Voor elkaar klaarstaan
Tas legt niet alleen zijn klanten graag
in de watten, hij vindt het ook leuk om
andere ondernemers te ontmoeten. Het
lidmaatschap van de BBR is voor hem dan
ook vanzelfsprekend. “Wij zijn lid van de
BBR, omdat we het belangrijk vinden om
relaties met andere ondernemers op te
bouwen. Door samen te werken maak je
elkaar sterker. Je begrijpt elkaar en gunt
elkaar succes en het is fijn als je voor elkaar
klaar kunt staan.”

12 | zomer 2024 | rijswijk.business
De stem van de Rijswijkse ondernemer
‘Leerlingen weten ons te vinden via mond-tot-mondreclame, de winkel en de liveoptredens’
Muzikale dromen in vervulling laten gaan
Live optreden met je eigen band voor
een groot publiek. Is dat een onbereikbare
droom? Of toch dichterbij dan je
denkt? Bij Muziekschool Rijswijk zijn
ze overtuigd van de mogelijkheden voor
jong en oud.
Gabriël Huisman is de drijvende kracht
achter Muziekschool Rijswijk. Hij begon
met zijn muziekschool in 2019 in een
gehuurd lokaal bij multicultureel jeugdcentrum
Don Bosco. “Samen met iemand
anders gaf ik drum-, zang- en pianolessen.
Vanaf het moment dat onze website
online ging, liep het direct storm.” Nieuwe
docenten werden aangetrokken en de
muziekschool bleef maar groeien. Zo hard
dat de capaciteit en beschikbaarheid van
Don Bosco niet meer toereikend waren.
Na een flinke zoektocht kwam Huisman
terecht in de Herenstraat, in een
pand waar vroeger een schoenenwinkel
gevestigd was. “Ik kwam hier als kind al
schoenen kopen. Het bankje waarop ik
mijn nieuwe schoenen paste, staat nu in
onze muziekschool.” Het pand is inmiddels
voorzien van geluidsdichte ruimtes
waarin je niet alleen kunt oefenen, maar
waar ook professionele opnames gemaakt
worden.
Regionale functie
Huisman benadrukt dat de docenten
zelf ook actief zijn in de muziekwereld.
Zo spelen ze in band of begeleiden ze
artiesten. “Ze zijn in alle genres thuis, dus
leerlingen met de meest uiteenlopende
muzieksmaken zijn welkom. Je hoeft niet
direct te kiezen voor één instrument. Als
je nog geen keuze gemaakt hebt, is de Muziekmatch
heel geschikt. Daarin leer je in
achttien lessen verschillende instrumenten
kennen, zoals gitaar, bas, drums en piano.
Ook leer je zingen. Samen met andere
muziekmatchers kun je een eigen band
vormen, speel je jullie favoriete liedjes en
werk je toe naar je eigen optreden. Als je
eenmaal je favoriete instrument gekozen
hebt, kun je je aanmelden voor privéles
om nog beter te worden.”
De studenten van Muziekschool Rijswijk,
gemiddeld zo’n vijfhonderd per week,
komen overal vandaan. “We hebben niet
alleen leerlingen uit Rijswijk, maar ook uit
Gabriël Huisman
Scheveningen, Den Haag, Honselersdijk,
Vlaardingen, Wassenaar en Voorburg. We
hebben dus echt een regionale functie.
Leerlingen weten ons te vinden via
mond-tot-mondreclame, de muziekwinkel
en de liveoptredens die Muziekschool
Rijswijk regelmatig organiseert.”
Nuttige contacten
Sinds 2021 is Huisman lid van de BBR. Zo
deed hij nuttige contacten op toen hij een
locatie zocht om uit te breiden, waaronder
De Loods, waar hij later een van de
edities van Muziekschool Rijswijk Live
organiseerde: een festival met twee podia,
een food court en merchandise tafels. “De
leerlingen traden op als echte artiesten,
compleet met artiestennaam, backstage
artiestenruimte en ondersteuning met
professionele licht- en geluidsapparatuur.
Dat had een enorme impact op de studenten:
het werkte niet alleen erg stimulerend,
maar ook verbindend.”
Al heeft Huisman nog niet veel bijeenkomsten
van de BBR bezocht, hij is zeker
overtuigd van de meerwaarde. “Het is een
fijne manier om bij te praten met ondernemers
en mensen bij de gemeente die ik
anders minder vaak zou zien.”

ijswijk.business | zomer 2024 | 13
De stem van de Rijswijkse ondernemer
BBR-voorzitter Peter Hartevelt
Impact maken
op meerdere niveau’s
Iedere ondernemer wil impact maken
met zijn product, service of dienst. De
BBR doet dat door zich in te zetten
voor een goed ondernemersklimaat en
behartigt de belangen van ondernemers
in Rijswijk en in de regio.
Er gebeurt veel in ondernemend Rijswijk,
constateert Peter Hartevelt, voorzitter van
de BBR. “Maatschappelijk verantwoord
ondernemen krijgt steeds meer aandacht.
Dat gaat niet alleen over het creëren van
werkgelegenheid en goed werkgeverschap,
maar ook over zaken buiten je
onderneming. Zo kun je je met je bedrijf
of instelling aansluiten bij een Bedrijven
Investeringszone om gezamenlijk impact
te maken op de omgeving. Door samen
te investeren in zaken als collectieve
beveiliging en gebiedspromotie, profiteren
alle gebruikers van het gebied en stijgt de
waarde van je vastgoed.”
Als ondernemersvereniging heeft de BBR
korte lijnen met de gemeente, benadrukt
de voorzitter. “We hebben ook leden
met een meer maatschappelijk karakter.
Een van die leden moet verplaatsen naar
een andere locatie. In overleg met de
gemeente kijken we op welke manier wij
als vereniging kunnen bijdragen om dat
doel te bereiken. Verder haken we aan
bij initiatieven zoals het Sociaal Akkoord
en roepen we ondernemers op om ook
mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt
een kans te geven.” Ook buiten
Rijswijk is de BBR actief. “We proberen
ook impact te maken in de regio door in
overleg te gaan met andere ondernemersverenigingen
in de regio Den Haag en het
Westland.”
Agenda
BBR 2024
2 juli 2024
Zomerontbijt & Lancering
Rijswijk.business bij
IW Zuid-Holland
28 augustus 2024
Schouwfietstocht &
bestuursvergadering
29 oktober 2024
Bijeenkomst
Vollopen Electriciteitsnet
20 november 2024
Bestuursvergadering
9 december 2024
Eindejaarsbijeenkomst
Alle data zijn onder voorbehoud
Sport & Zaken
BBR organiseert regelmatig ledenbijeenkomsten, waarbij ondernemers
elkaar op een informele manier kunnen ontmoeten. Daarbij
nodigen ze vaak interessante sprekers uit om kennis te delen.
Op 14 mei waren ze te gast bij basketbalvereniging Lokomotief.
Voorzitter Peter Hartevelt en secretaris Remco Zijlstra in gesprek
met Werner van Damme, wethouder EZ van de gemeente Rijswijk.
Sport en zakendoen gaan prima samen. Zo werd op de
bijeenkomst van 14 mei gesport, gepitcht en genetwerkt.

14 | zomer 2024 | rijrijswijk.business
rijswijk.business
THEMA
I M PA CT
TO N D E R N E M E N M E
Rijswijk voorop
in onderzoek
warmtetransitie

ijswijk.business | zomer 2024 | 15
Rijswijk heeft door de ligging
veel mogelijkheden in
de ondergrond voor het
gebruik van aardwarmte. Het Rijswijk
Centre for Sustainable Geo-energy
(RCSG) doet samen met andere
afdelingen in Nederland onderzoek
naar aardwarmte en duurzame energie.
Vier van die afdelingen vestigen zich
binnenkort ook in Rijswijk.
Het RCSG bevindt zich op een voormalige
lab-locatie van Shell. “Hier staat een
boorinstallatie”, vertelt Frank van Bergen,
programmamanager bij RCSG, “waarmee
Shell onderzoek deed naar het boren
van putten voor olie- en gaswinning.
Met diezelfde installatie onderzoeken
wij nu ondergrondse technologieën voor
de warmtetransitie.” RCSG werkt samen
met TNO-afdelingen in onder meer Delft
en Utrecht. “Vier van deze afdelingen,
in totaal 150 mensen, komen nu naar
Rijswijk, zodat we nog intensiever kunnen
samenwerken.”
Realistische oplossingen
Deze vier afdelingen houden zich bezig
met de energietransitie, van duurzame
vliegtuigbrandstof tot windenergie en
CO 2
-opslag. De afdeling van Martijn
Clarijs, businessconsultant bij TNO, richt
zich onder andere op warmte. “Wij kijken
naar warmtenetten, warmteoverdracht,
vloeistofdynamica: kortom, naar alles wat
met de warmtetransitie te maken heeft.”
“Wij werkten al samen met Martijns
afdeling”, vertelt Van Bergen. “Wij richten
ons op onderzoek naar geothermie, zijn
afdeling werkt concreet aan een ontwerp
voor het warmtenet in Rijswijk.”
“Dat doen we niet alleen,” vult Clarijs aan,
“maar met lokale partners als warmte- en
netwerkbedrijven, ingenieursbureaus en
overheden.”
Van links naar rechts:
Martijn Clarijs, Frank van Bergen
en Matthijs Beke
Veel vragen
“Een mooi voorbeeld is project GROW”,
gaat Clarijs verder. “We weten dat we
moeten overstappen naar duurzame
warmtebronnen, maar nog niet precies
hoe. Er leven veel vragen. Producenten
van aardwarmte willen weten hoeveel
vraag er straks is en of het rendabel is om
een warmtebron te slaan. De gemeente
Rijswijk wil weten welke leidingen nodig
zijn, maar ook hoe aardwarmte zich
verhoudt tot restwarmte die via WarmtelinQ
vanuit de Rotterdamse haven naar
Rijswijk wordt vervoerd. Wat is het meest
efficiënt? Bewoners vragen zich af wat
een aansluiting op het warmtenet gaat
kosten, bijvoorbeeld ten opzichte van een
warmtepomp. Binnen het project GROW
hebben we woningbouwcorporaties en de
gemeente heel concreet gevraagd hoeveel
warmte zij in de toe komst verwachten
af te nemen, rekening houdend met
klimaatverandering.
Opslag van warmte
is noodzakelijk
om een warmtenet
betaalbaar te houden
Zo konden we de investeringskosten en
operationele kosten van alle onderdelen
van het systeem optimaliseren. Met al die
informatie hebben we een conceptontwerp
gemaakt. Daarbij laten we zien wat
de beste volgorde is om de verschillende
onderdelen van het systeem aan te leggen
en welke mix van aard- en restwarmte
het meest betaalbaar is.”
Warmtevisie
Ook de gemeente Rijswijk is partner. “In
2021 hebben we een Transitievisie Warmte
opgesteld”, vertelt Matthijs Beke van de
gemeente Rijswijk. “Deze visie herzien we
iedere vijf jaar op basis van hernieuwde
inzichten en innovaties. In die visienota
is opgenomen wat de warmteopties
zijn per wijk. De uitkomsten van project
GROW hebben ons enorm geholpen om
die alternatieven onderbouwd in kaart te
brengen. GROW helpt ons om optimale
beslissingen te nemen en ook om bewoners
en bedrijven goed te informeren.”
Onderzoek naar warmteopslag
Een van de uitkomsten van project GROW
is dat opslag van warmte nodig is om
het warmtenet betaalbaar te houden. “Je
kunt het hele jaar door aardwarmte uit
de grond halen”, licht Clarijs toe, “maar
je hebt niet het hele jaar door evenveel
warmte nodig. Door warmte in de zomer
op te slaan en in de winter weer te gebruiken,
kun je de inzet en kosten evenredig
over het jaar verdelen en het hele systeem
efficiënter maken.”
Daar ligt weer een mooie samenwerking
met RCSG. Van Bergen: “Met de putten
onder de boortoren die hier staat, testen
wij wat de mogelijkheden zijn voor hogetemperatuuropslag
van warmte: kan dat
werken, wat betekent dat voor de bodem
en hoe kun je opslag efficiënt inzetten?”
Kennis delen
Het ontwerp binnen project GROW is
gemaakt met de Design Toolkit. “Een open
werkplatform”, legt Clarijs uit, “waarin
ketenpartijen samen werken aan het ontwerpen
van warmtenetten. Met project
GROW hebben we kennis vergaard waarmee
de gemeente Rijswijk en warmteleveranciers
het warmtenet verder kunnen
ontwikkelen. Die kennis is via dat platform
ook beschikbaar voor andere partijen,
bijvoorbeeld gemeentes. We moeten
met elkaar enorm gaan investeren in de
warmtetransitie. Onze kennis kan anderen
helpen om dat zo efficiënt mogelijk te
doen en te laten zien wat de mogelijkheden
voor de gemeentes zijn.” •
Open innovatielab
Het Rijswijk Centre for Sustainable
Geo-energy (RCSG) is een open
innovatielab dat ondersteund
wordt door onder meer Energie
Beheer Nederland, het ministerie
van Economische Zaken en
Klimaat, de gemeente Rijswijk en
de provincie Zuid-Holland.
Tekst: Heleen Platschorre | Foto: Ronald Speijer

16 | zomer 2024 | rijrijswijk.business
Restaurant verbindt doelgroepen met elkaar
‘Ieder mens wil zich
gewaardeerd voelen’
THEMA
I M PA CT
TO N D E R N E M E N M E
Tekst: Bianca Mokkenstorm | Foto’s: Studio Oostrum
Zo’n drie jaar geleden opende Monique Schipper een vestiging van
Brownies&downieS aan de Voldersgracht in Delft. Het runnen van deze
horeca zaak, waar mensen met een beperking werken, bevalt haar goed en
smaakt naar meer. Inmiddels heeft zij vergevorderde plannen om in het
restaurant van een nieuwe woonzorglocatie van Cardia, verstandelijk beperkte
jongeren in te zetten om ouderen met dementie te bedienen.
Dagbesteding moet
meer zijn dan alleen
knutselen en gezelligheid
Schipper heeft altijd in de zorg gewerkt,
maar door haar aderen stroomt ondernemersbloed.
Daardoor was het voor haar,
in combinatie met een zoektocht naar
zinvolle dagbesteding voor haar zoon
Koen, logisch om een Delftse locatie van
Brownies&downieS te starten. “Dit is in
mijn ogen hoe dagbesteding zou moeten
zijn. Met alleen maar knutselen en leuke
dingen doen kom je je dag niet zinvol
door. Ieder mens heeft talenten en kan
zich ontwikkelen. Daarom stellen wij voor
elke deelnemer een persoonlijk ontwikkeltraject
samen. Want je bent natuurlijk niet
zomaar een volwaardige horecamedewerker.
Koffiezetten, sociale hygiëne, bestel-
lingen opnemen en bardienst:
je ontwikkelt je stapsgewijs en
in het tempo dat bij je past. Het
is mooi om te zien hoe mensen
daardoor steeds meer opbloeien.”
Klanten weten de Delftse vestiging
van Brownies&downieS, in de
voormalige bioscoop Apollo, goed
te vinden. Inmiddels werken er,
naast de vijf begeleiders, zestien
jonge mensen, tussen de 18 en 35 jaar.
“Ze hebben een verstandelijke beperking,
maar zijn zelfstandig genoeg om onze
klanten uitstekend te helpen. Het zijn stuk
voor stuk kanjers”, glundert Schipper.
Moderne woonzorglocatie
De laatste tijd laat zij de lunchroom
steeds vaker met een gerust hart over aan
haar collega’s. Ze is namelijk veel in Rijswijk
te vinden voor overleg met ouderenzorgorganisatie
Cardia over een splinternieuw
horecaproject. Manager Marketing
& Communicatie Diana Boerefijn licht
toe dat de plannen voor het openen
van een restaurant in woonzorgcentrum

Diana Boerefijn (links) en
Monique Schipper
rijswijk.business | zomer 2024 | 17
Ik geloof dat dit heel goed gaat werken, voor zowel bewoners als deelnemers
Hof van Kerstanje in een vergevorderd
stadium zijn. Het is zo goed als zeker dat
de bewoners van het complex, dat nu nog
in de steigers staat, straks heerlijk kunnen
lunchen en dineren in een restaurant dat
samen met verstandelijk beperkte jongeren
wordt gerund.
Hof van Kerstanje wordt een moderne
woonzorglocatie in RijswijkBuiten, met
54 zelfstandige studio’s voor mensen
met dementie, vertelt Boerefijn. “Zo’n
woonzorglocatie lijkt niet meer op de
klassieke verpleeghuizen, maar biedt veel
meer ruimte voor maatwerk. Ieder mens is
anders, en dat geldt natuurlijk ook voor iemand
met dementie. De een vaart wel bij
een strakke dagstructuur, een ander heeft
juist vrijheid nodig om het eigen leven
vorm te geven. Binnen ons woonzorgconcept
kunnen de bewoners straks precies
de zorg inkopen die zij nodig hebben.”
Uit de bubbel
Het restaurant kan daar een grote rol in
spelen, aldus Boerefijn. “Met een zelfstandige
woonruimte kan het verleidelijk zijn
om in de eigen bubbel te blijven zitten.
Eenzaamheid ligt dan op de loer. Het is
voor het sociale contact juist goed als de
bewoners vaak uit hun kamer komen: om
gezellige activiteiten te ondernemen of
samen te eten of een drankje te drinken.
Daarom kiezen we ervoor een sfeervolle
ontmoetingsruimte te creëren. Samen
eten en ontspannen verbindt.”
Ze verwacht dat er voldoende animo zal
zijn. “Alleen al RijswijkBuiten telt zo’n 140
seniorenwoningen, die niet allemaal een
gezamenlijk restaurant hebben. Maar ook
andere buurtbewoners zijn welkom. Iedereen
zit immers weleens verlegen om een
praatje of heeft geen zin om te koken.”
Mooie dynamiek
Er zullen dagelijks vijf jongeren werkzaam
zijn in het restaurant, denkt Schipper. “Natuurlijk
kijken we goed wie we hier laten
werken. Ouderen met dementie bedienen
in een restaurant is iets anders dan toeristen
helpen in hartje Delft. Jongeren die
het willen en aankunnen, mogen afwisselend
werken in Delft en Rijswijk, en het
is ook helemaal oké om op één plaats te
werken. Ook hier geldt dat maatwerk heel
belangrijk is.”
“De laatste details moeten nog geregeld
worden, maar hoogstwaarschijnlijk
starten we eind dit jaar met een pilot”,
vertelt Boerefijn. “Het is zo’n uniek project,
dat we sommige dingen samen zullen
moeten ontdekken. Er komen straks twee
doelgroepen samen, die enerzijds erg
verschillen, maar aan de andere kant ook
veel raakvlakken hebben. In ieder geval
zijn het allemaal mensen, die elkaar ook
goed kunnen aanvullen. Op andere locaties
van Cardia zie ik de mooie dynamiek
tussen onze bewoners en mensen met
een beperking van Middin. Ik geloof er dan
ook in dat dit heel goed gaat werken, voor
zowel bewoners als deelnemers.”
Dit zijn twee doelgroepen
die verschillen, maar ook
veel raakvlakken hebben
Diana Boerefijn, deelneemster Milou Rutten en
Monique Schipper met op de achtergrond
Hof van Kerstanje.

Bedrijventerrein Parkrijk
in RijswijkBuiten
Verscheidenheid en
levendigheid
RijswijkBuiten is een bijzondere plek om te
wonen en te werken. Het ‘kleuren’ van een
woonwijk met bedrijfsmatige activiteiten
levert verscheidenheid en levendigheid op.
Bedrijventerrein Parkrijk zet deze duurzame
woonwijk ook ‘zakelijk’ gezien op de kaart.
Het is een groene werkomgeving, biedt kansen
op de lokale arbeidsmarkt en zorgt voor groei in
de economie van en rondom RijswijkBuiten.
Het bedrijventerrein wordt in fases uitgebouwd
en is circa 6 hectare groot. Momenteel wordt
er gebouwd aan de nieuwe locaties, waar maar
liefst zes bedrijven zich gaan huisvesten!
Uitstekend bereikbaar,
hoogwaardig, duurzaam
Bedrijventerrein Parkrijk ligt, net als
bedrijfsverzamelcomplex De Comphaan
(72 bedrijfsunits), midden in de Metropoolregio
Rotterdam Den Haag, in de zuidwestelijke
vleugel van de Randstad. De centra van Rijswijk
en Delft liggen op een steenworp afstand en
Den Haag, Rotterdam, Utrecht en Amsterdam
zijn goed en snel bereikbaar via de A4, A12
en A13. En ook het Westland ligt om de hoek.
Dichtbij de uitvalswegen, maar door deze ligging
ook in de nabijheid van de natuur. Dit zorgt voor
een groene en fijne omgeving om in te werken.

Deze ondernemers
kozen al voor Parkrijk
De Nederlandse Solar Maatschappij (NLSM), Autobedrijf Weerheim,
Noot Personenvervoer, Sportief Besteed Groep, Almaz projecten b.v. en
De Foodtruck Club hebben inmiddels een plek bemachtigd op dit gloednieuwe,
duurzame bedrijventerrein. “Niet alleen de gebouwen zijn duurzaam, maar
ook de impact van het bedrijf geldt”, vertelt Armand van de Laar, wethouder
Stadsontwikkeling. “Zo werkt een van de bedrijven aan bekabeling van windmolens
en aan de elektrificering van mobiele werktuigen. Een ander helpt mensen
duurzaam met hun lichaam om te gaan. Iedere ondernemer maakt impact op z’n
eigen manier.”
Almaz projecten b.v.
Oplossingen voor complexe
energievraagstukken
almaz-projecten.nl
Sportief Besteed Groep
Realiseert de gezonde en
actieve samenleving waarin
iedereen meedoet
sportiefbesteedgroep.nl
Autobedrijf Weerheim
Voor onderhoud aan
(elektrische) auto’s
en elektrische fietsen
autobedrijfweerheim.nl
Nederlandse Solar
Maatschappij (NLSM)
Zonnepanelen op maat, met of
zonder eigen investering
nlsm.nl
Noot Personenvervoer
Gespecialiseerd in
groepsvervoer en
rolstoelvervoer
noot.nl
De Foodtruck Club
Acht hoogstaande
foodtruckconcepten
onder één dak
defoodtruckclub.nl
Op de hoogte blijven
van de ontwikkelingen
op bedrijventerrein Parkrijk?
rijswijkbuiten.nl

20 | zomer 2024 | rijswijk.business
Metamorfose van historische buitenplaats
Tekst: Jan van der Mast | Foto rechts: Ronald Speijer
Verborgen parel
glanst weer
Verscholen in het bosrijke Park Overvoorde, ten westen van Rijswijk,
liggen Brasserie Bijna Thuis en Hotel Hoevevoorde. Verborgen
parels, vindt horecaondernemer Raymond van den Berg, die het
bedrijf eind vorig jaar overnam en met een nieuw team voor een
frisse wind zorgt in het bedrijf.
De plek kent een rijke historie. Het was
de Delftse burgemeester Van der Dussen
die in de achttiende eeuw eigenaar was
van buitenplaats Outshoorn. In 1777 kocht
Jacob van Vredenburch de buitenplaats.
Het landgoed was toen 32 hectare groot.
Eeuwenlang woonden er notabelen uit
Delft en Rijswijk. In de twintigste eeuw
kwam het verval en werd het landhuis een
jeugdcentrum. Het karakteristieke witte
pand, toentertijd De Hoeve geheten, is
het enige overblijfsel van het landgoed
en heet nu Hotel Hoevevoorde. Met de
ligging midden in het groen vormt het
een oase van rust op fietsafstand van
Den Haag en Rijswijk. Van den Berg: “Je zit
midden in het bos en bent hier echt even
weg uit de drukte. Met een nieuwe, kleine
speeltuin naast het restaurant kunnen de
kinderen zichzelf ook prima vermaken.”
Horeca-achtergrond
Van den Berg is gepokt en gemazeld in de
horeca. Hij bezat meerdere horecaondernemingen
en werkte als consultant voor
verschillende bedrijven.
“Vorige zomer werd ik door de eigenaar
van het pand gevraagd om naar de exploitatie
van Hoevevoorde en Bijna Thuis
te kijken. We hebben met drie compagnons
(zie foto) een nieuw concept ontwikkeld.
Het streven was om de plek haar
We willen deze plek haar ziel teruggeven
allure en ziel terug te geven. We begonnen
met een grote reorganisatie, waarbij we
goede vakmensen hebben aangenomen
en trainingen voor het personeel hebben
georganiseerd. Dat kost geld, maar op de
lange termijn betaalt zich dat terug.”
Belevingshoreca
Bij de brasserie is het accent verlegd naar
gerechten uit de Mediterraanse en Aziatische
keuken. De drankenkaart biedt een
brede selectie bier, wijn en verse cocktails.
“We willen toegankelijk zijn voor iedereen
en richten ons op een breed publiek”, vertelt
Van den Berg. “Voorheen werd deze
plek vooral bezocht door vijftigplussers.
We streven ernaar om met een gevarieerd
programma een bredere doelgroep aan te
spreken. Zo organiseren we voor ouders
met kinderen Kids Sunday, met bijvoorbeeld
speurtochten door het bos of een
optreden van een goochelaar. Verder hebben
we tapasavonden en walking dinners
met live muziek. We hebben hier ook een
groot feest georganiseerd waar de Haagse
zanger Gianluca optrad. Dit was een groot
succes.”
Belevingshorcea is, kortom, het toverwoord.
Goede marketing doet de rest, in
de vorm van foto’s en filmpjes op social
media, reportages op de lokale tv. “Ook
werken wij samen met de themawebsite

ijswijk.business | zomer 2024 | 21
‘beleving aan zee’ voor het binnenhalen
van grote partijen. Tenslotte zitten we
op slechts een kwartiertje rijden van het
strand”, benadrukt Van den Berg.
Vergadermogelijkheden
Voor bedrijven zijn er mogelijkheden om
te vergaderen en om zakelijke of sportieve
events te organiseren. Het bos biedt
ruimte voor rust en ontspanning en de
locatie beschikt over alle professionele
vergaderfaciliteiten. Gasten kunnen hier
overnachten, de parkeervoorzieningen zijn
gratis en er zijn zalen voor groepen van
4 tot 250 personen. ’s Avonds kunnen ze
neerstrijken op het sfeervolle terras of in
het restaurant. De positieve reacties van
de gasten, onder meer op social media,
stemmen Van den Berg voorlopig alleen
maar tevreden.
Uitbreiding
Voor het hotel zijn ambitieuze plannen.
Hotel Hoevevoorde beschikt nu over
22 kamers: van comfortkamers en luxe
suites tot een bruidssuite met whirlpool.
Enthousiast vertelt Van den Berg over
het plan om het hotel op korte termijn
uit te breiden met vijftien kamers. “De
gemeente Rijswijk heeft besloten dat er
geen nieuwe hotels bijgebouwd worden
in Rijswijk, maar bestaande hotels mogen
Van links naar rechts: Raymond van den Berg, Kim van den Berg en Basak Altan
uitbreiden. Wij kunnen dat netjes inpandig
doen en daardoor nog meer gasten laten
logeren”
Zo ondergingen brasserie en hotel in korte
tijd een metamorfose en weten veel mensen
de verborgen parels inmiddels moeiteloos
te vinden. Een knappe prestatie,
waar Van den Berg en zijn compagnons
erg trots op zijn. “We hebben een geweldig
team. Iedereen is gemotiveerd om er iets
moois van te maken. Daarvoor hebben we
met elkaar enorm gebuffeld. De zaak is
weer gezond en wij zien de toekomst van
ons bedrijf zonnig in.” •

22 | zomer 2024 | rijrijswijk.business
Tekst: Nico Jouwe | Foto: Glenn van Haassen
Bestaande bedrijventerreinen optimaal benutten
Kleine ingrepen met
een groot effect
Nieuwe grond voor bedrijfsruimten is schaars in Nederland. In Rijswijk en
Den Haag ligt de focus daarom op het herontwikkelen en revitaliseren van
bestaande bedrijfsterreinen via IPP Haaglanden. Directeuren Jan Brugman
en Peter van Bosse over hun aanpak: “Het is het mooiste en meest
nuttige werk dat je kunt doen.”
Wij sturen proactief
aan op betere benutting
van de werklocaties
“We staan hier midden in ons werkgebied.
Zoals je ziet, is er nog wat werk aan
de winkel”, lachen Jan Brugman en Peter
van Bosse. De twee directeuren van IPP
Haaglanden kijken uit over een modderige
kale vlakte in het hart van bedrijventerrein
Plaspoelpolder Middengebied. Binnenkort
gaan hier, op de hoek van de Treubstraat
en de Frijdastraat, de heipalen de grond
in voor de bouw van een vier bouwlagen
hoog bedrijfsverzamelgebouw met werkplaatsen
voor de maakindustrie en andere
werkunits. FLEX, zoals het nieuwe gebouw
gaat heten, verrijst pal naast het House
of Future, waar Brugman en Van Bosse
met IPP Haaglanden kantoor houden. Dat
THEMA
I M PA CT
het terrein in bouwrijpe staat
verkeert en het nieuwe complex
op het punt van verrijzen staat, is
mede te danken aan het voorbereidende
werk van Brugman en
Van Bosse en hun medewerkers.
Kleine ingrepen
“Wat wij hier doen, is volgens mij
het mooiste en meest nuttige
werk wat je kunt verrichten”, zegt Van
Bosse, die namens de gemeente Den
Haag deel uitmaakt van de tweekoppige
directie. Zijn collega Brugman, die de
gemeente Rijswijk vertegenwoordigt, vult
aan dat er nog veel werk te verrichten is.
Hij wijst op het terrein naast de deur. “Hier
stond eerst een oud pand, maar uit onderzoek
bleek dat de draagstructuur niet
geschikt was voor nieuwe ontwikkeling.
Toen hebben we het laten slopen.”
Niet alle acties die IPP Haaglanden verricht,
zijn overigens even ingrijpend.
“Juist door kleine dingen te doen, bereiken
we grote effecten voor de leefbaarheid
en daarmee voor het vestigingsklimaat”,
TO N D E R N E M E N M E

Jan Brugman (links) en
Peter van Bosse
rijswijk.business | zomer 2024 | 23
Als we zien dat panden leeg of verouderd zijn, stappen we erop af
8 miljoen
IPP Haaglanden investeert de
komende jaren ruim 8 miljoen euro
om bedrijventerreinen in Rijswijk
en Den Haag volledig schoon, heel
en veilig te maken.
De Metropoolregio Rotterdam
Den Haag (MRDH) heeft daar ruim
vijf ton aan toegevoegd om te leren
van de aanpak van IPP Haaglanden
en het vestigingsklimaat een
impuls te geven.
aldus Van Bosse. “Ondernemers en vastgoedeigenaren
vragen ons ook om daarbij
te helpen. We doen het samen. We kunnen
panden verwerven, maar bijvoorbeeld
ook als initiërend investeerder bijdragen
aan het realiseren van een nieuwe openbare
ruimte met meer groen.”
Verduurzaming is ook een belangrijk
thema, vertelt Brugman. “We kochten
bijvoorbeeld een oud bedrijfspand op
waar zonnepanelen op moesten komen.
Een van de ondernemers die daar wilde
blijven, kon die voorfinanciering niet
rondkrijgen en vroeg ons: kunnen jullie dat
niet op je nemen en het verrekenen in de
huurprijs? Dat doen we dan. Daarnaast
werken we aan nieuwe, groene parkeervakken
en betere beveiliging. Stuk voor
stuk ingrepen die een positief effect
hebben op de leefomgeving.”
Schaars goed
IPP Haaglanden is een samenwerkingsverband
dat in 1953 door de gemeenten
Den Haag en Rijswijk is opgezet om
bedrijventerreinen in de regio nieuw leven
in te blazen. Dat is belangrijker dan ooit,
volgens de heren: ruimte om nieuwe
bedrijfsterrein aan te leggen is bijzonder
schaars geworden. IPP Haaglanden richt
zich daarom vooral op de herstructurering
en revitalisering van de bedrijventerreinen
binnen haar werkgebied, waar bijna een
derde van de Zuid-Hollandse beroepsbevolking
haar werk vindt. Op dit moment
ligt de focus op de Rijswijkse Plaspoelpolder
en bedrijventerrein Westvlietweg in
Den Haag. Van Bosse: “Als gesprekspartner
voor besturen van bedrijfsterreinen
in Rijswijk en Den Haag zijn wij betrokken
bij het ontwikkelen van een toekomstperspectief.
Samen streven we naar een
gebiedsgerichte aanpak voor het verduurzamen,
verdichten en beter benutten
van de bedrijventerreinen, waarbij we ons
richten op het mkb.”
Actief erop af
Behalve bijdragen aan visieontwikkeling
is de aanpak heel concreet en direct.
Van Bosse haalt zijn smartphone uit zijn
broekzak en scrolt door wat foto’s die hij
in een oud bedrijfspand nam dat onlangs
is verworven door IPP Haaglanden. “Dit
kun je zomaar tegenkomen in oude
bedrijfspanden, waar al een tijd lang zogenaamd
niets gebeurt.” Hij laat een verwaarloosd
pand zien met ruimtes bezaaid
met rommel, variërend van bouwafval
tot matrassen en lege voedselverpakkingen.
“Dat halen wij er allemaal uit. Je
kunt je voorstellen dat hier van alles heeft
plaatsgevonden wat wettelijk verboden
is.” Brugman: “Wij ondernemen meteen
actie als we zien dat panden leeg staan,
verouderd zijn en daardoor niet meer
geschikt zijn voor het huidige gebruik. Als
de markt dat niet oppakt, kunnen wij het
verwerven, eventueel in samenwerking
met andere partijen. Vervolgens kunnen
marktpartijen het verder ontwikkelen. Op
deze manier sturen we proactief aan op
betere benutting van de werklocaties. We
hebben daarbij zelf de regie in handen. De
intensiteit van onze aanpak maakt ons
uniek ten opzichte van andere regio’s.” •
Binnenkort start de bouw van FLEX op de
hoek van de Treubstraat en de Frijdastraat

24 | zomer 2024 | rijswijk.business
Duurzame docent stemt tot nadenken over mode
Leerlingen maken
kennis met fair fashion
THEMA
I M PA CT
TO N D E R N E M E N M E
Tekst: Heleen Platschorre | Foto: Sam Rentmeester
Nawfal al Jeburi, pas twee jaar docent, kreeg onlangs de titel Duurzame Docent
vo 2024. Hij neemt zijn leerlingen aan het Stanislas Pro mee in de wereld van
fair fashion. Daarbij zet hij zijn jarenlange ondernemerservaring in. “Ik wil mijn
leerlingen laten kennismaken met de allerlaatste ontwikkelingen.”
Al Jeburi, geboren in Irak en op zijn veertiende
naar Nederland gekomen, werkte
jarenlang in de internationale handel,
vooral met het Midden-Oosten, maar
besloot het roer drastisch om te gooien.
“Alles draaide om geld. Dat wilde ik niet
meer. Ik wilde met jongeren werken en ze
laten zien dat er meer is dan geld, status
en macht.”
Project ReMod
Dat doet hij nu op geheel eigen wijze. Samen
met leerlingen van het Stanislas Pro,
waar praktijkonderwijs wordt gegeven,
runt hij een winkel, waar nu nog vooral
outletartikelen te koop zijn. Ondertussen
werkt hij aan project ReMod. Binnen dit
project ontwerpen, produceren en verkopen
leerlingen nieuwe kledingstukken
met afgedankte mode als basis. “Ik wil
leerlingen laten zien dat er veel mis-
standen zijn in de kledingindustrie, zoals
slechte arbeidsomstandigheden, vervuiling
en overproductie.” Al Jeburi vertoont
documentaires, nodigt gastsprekers uit en
gaat met leerlingen op bezoek bij andere
duurzame ondernemers, zoals Vuigmakers
uit Gouda die sieraden maken van afval
en broekriemen van oude fietsbanden.
Een eigen business runnen
“Project ReMod combineert bewustwording
met ondernemerschap”, vertelt Al
Jeburi. “Ik wil leerlingen tools geven om
bij te dragen aan een duurzamere wereld.
De eerste- en tweejaarsleerlingen krijgen
praktijklessen: hoe richt je een winkel in,
hoe prijs je je artikelen, hoe houd je de
winkel netjes en schoon? Met leerlingen
die in het derde jaar het vak Economie en
ondernemen kiezen, gaan we de diepte
in. We runnen een echte onderneming,
met een kassa, inkomsten,
derving en retouren. We
hebben een eigen
bol.com -account en zijn
bezig met het opzetten van een site en
socialmediakanalen. Zo ervaren leerlingen
wat er allemaal komt kijken bij een eigen
business.”
Pop-up store
Al Jeburi wil graag samenwerken met lokale
partners, bijvoorbeeld met bedrijven
die een leegstaande ruimte beschikbaar
hebben voor een pop-up store. “Ik wil leerlingen
laten zien dat ReMod ook buiten
de schoolmuren levensvatbaar is. Het is
fijn dat de gemeente Rijswijk meedenkt:
zij brengen mij in contact met de juiste
mensen.” Ook Stichting Talentontwikkeling
is een belangrijke partner. “Samen
onderzoeken we hoe mensen met een afstand
tot de arbeidsmarkt binnen ReMod
een plek kunnen krijgen.” •

ijswijk.business | zomer 2024 | 25
Makelaar en interieuradviseur versterken elkaar
Samen op
woonavontuur
Judith Been-Olsthoorn (links) en Jeanine Bruinings
Een huis kopen is een van de grootste beslissingen in je leven.
De woningmarkt is dynamisch en complex. Heb je het huis van
je dromen bemachtigd, dan kan het inrichten ervan door alle
keuzes overweldigend zijn. Om huizenkopers te ondersteunen,
bundelden een makelaar en een interieuradviseur hun krachten.
Judith Been-Olsthoorn, directeur van
Olsthoorn Makelaars, en Jeanine Bruinings,
directeur van Het Interieur Spreekuur,
zagen dat klanten behoefte hebben
aan professionele begeleiding. “Een
huis kopen is een grote investering en
je moet snel veel keuzes maken die een
grote impact hebben op je leven”, aldus
Been-Olsthoorn. “Ook het inrichten van
een nieuw huis vraagt om veel beslissingen”,
vult Bruinings aan. “De indeling en
keuze van materialen en kleuren is voor
veel mensen moeilijk te overzien. Daarom
besloten Judith en ik onze krachten te
bundelen, zodat we klanten volledig
kunnen ontzorgen. Judith begeleidt het
koopproces, van oriëntatie tot aankoop.
Wij helpen bij het maken van een interieurplan
tot en met verbouwing, inrichting
en styling.” “Daarnaast helpen we bij de
eventuele verkoop van de oude woning”,
vervolgt Been-Olsthoorn. “Soms is het interieur
van een te verkopen woning gedateerd.
Dan zorgt Jeanine voor eigentijdse
meubels om de woning aantrekkelijker te
maken voor kopers. Alles draait tenslotte
om beleving. Zo kregen we laatst een
mooi compliment. Verkopers voor wie
we het huis opnieuw hadden ingericht
zeiden: ‘Het ziet er nu zo mooi uit dat we
eigenlijk niet meer willen verkopen’.”
Magazine
De twee ondernemers werkten afgelopen
jaar intensief samen en begeleidden
diverse klanten bij het zoeken én inrichten
van hun droomhuis. Daarnaast maakten
ze samen een magazine over nieuwe
woonavonturen. Trots laten ze zien hoe
je het magazine op twee manieren kunt
lezen. “Voor nieuwbouwwoningen begin
je aan de ene kant en word je stap voor
stap meegenomen in het definiëren van
je woonwensen, tot aan het genieten van
je compleet ingerichte woning. Wil je juist
een bestaande woning kopen, dan keer
je het magazine om en lees je hoe wij je
kunnen helpen bij dat proces.”
Samenwerking verbreden
De samenwerking smaakt naar meer.
Bruinings: “Wij zouden graag met architecten
en bouwbedrijven samenwerken
en komen graag met hen in contact. Als
je een relatie opbouwt en elkaar makkelijk
weet te vinden, kun je snel schakelen en
elkaar versterken.” •
Het kopen en inrichten van een huis
is voor veel mensen moeilijk te overzien
Tekst: Jan van der Mast | Foto: Ronald Speijer

26 | zomer 2024 | rijswijk.business
Ondernemen met impact
Ondernemers staan centraal in Rijswijk. Zij zijn de
motor van onze economie en de drijvende kracht
achter duurzame en sociale ontwikkeling in onze
stad. Bij ondernemen met impact denk ik aan
maatschappelijk verantwoord ondernemen, duurzame
initiatieven en circulariteit. Dit zijn geen abstracte
begrippen meer, maar de nieuwe standaard die onze
toekomst bepaalt.
Een mooi voorbeeld is een bergingsbedrijf in Rijswijk.
Dit bedrijf heeft onlangs 270 zonnepanelen op haar
dak geplaatst en maakt de overstap naar elektrische
voertuigen. Ik vind het inspirerend om te zien hoe een
organisatie haar ecologische voetafdruk verkleint en
zo bijdraagt aan de energietransitie.
Ook een automotive bedrijf in de Plaspoelpolder laat
zien hoe circulair ondernemen in de praktijk werkt.
Door materialen van gesloopte auto’s een nieuw leven
te geven, dragen zij bij aan een circulaire economie en
verminderen zij de hoeveelheid afval. Beide bedrijven
tonen aan dat duurzaamheid en winstgevendheid
hand in hand kunnen gaan.
Maar ondernemen met impact gaat
verder dan duurzaamheid. Goede
arbeidsomstandigheden, het
ondersteunen van lokale acties en het creëren van
een cultuur van verantwoordelijkheid zijn net zo
belangrijk. Goede ondernemers zijn zich bewust
van de sociale en economische gevolgen van hun
bedrijvigheid. Zij investeren in opleidingen en
trainingen voor hun werknemers en dragen bij aan het
oplossen van maatschappelijke uitdagingen.
Ondernemers dragen bij aan voorzieningen met een
meerwaarde voor de leefbaarheid, zoals horeca,
winkels en sportscholen. Zij investeren in leegstaande
panden, denken mee bij stadsontwikkeling en
verduurzamen hun bedrijfsvoering. Als gemeente
Rijswijk ondersteunen we ondernemers daarom
actief. We maken bijvoorbeeld de keuze om
bedrijventerreinen te behouden en beter te benutten.
Ik zie het als onze taak om ondernemers de ruimte te
geven hun bedrijf tot een succes te maken. We nemen
obstakels weg, in regelgeving en in de openbare
ruimte. Daarbij houden we oog voor zowel individuele
kansen als het algemeen belang en richten we ons op
de langetermijndoelstellingen voor onze stad.
Zo draagt ondernemen met impact bij aan de
gezonde groei van Rijswijk. •
WERNER VAN DAMME
Wethouder Economische Zaken van de gemeente Rijswijk

ijswijk.business | zomer 2024 | 27
THEMA
R S C H A P
EG O E D O N D E R N E M
volgende editie
Winter 2024
Goed
ondernemerschap
lancering
December 2024, locatie volgt
Meedoen? info@dotverbindt.nl
Illustratie: Paul Roos / Adobe Stock
Deze editie is gemaakt
met medewerking van
Belangenvereniging Bedrijven Rijswijk
bbr-rijswijk.nl
Brasserie Bijna Thuis & Hotel Hoevevoorde
brasseriebijnathuis.nl
Brownies&downieS Delft
browniesanddownies.nl/delft
Cardia cardia.nl
Energy Cave energycave.nl
’t Ganzenest ganzenest.nl
Gemeente Rijswijk Rijswijk.nl
Groenrijk ’t Haantje groenrijkrijswijk.nl
Het Interieur Spreekuur hetinterieurspreekuur.nl
IPP Haaglanden ipphaaglanden.nl
IW Zuid-Holland iw.nl/zuid-holland
Muziekschool Rijswijk
muziekschoolrijswijk.com
Olsthoorn Makelaars
olsthoornmakelaars.nl
RijswijkBuiten rijswijkbuiten.nl
Rijswijk Centre for
Sustainable Geo-energy rcsg.nl
Rodi West Media
rodiwestmedia.nl
Stanislas Pro stanislaspro.nl
TNO tno.nl
Winkelcentrum Oud Rijswijk
winkelcentrumoudrijswijk.nl
en alle adverteerders
Colofon
Zie pagina 48 van Delft.business
Uitgeverij Dot•
Rijswijk.business is een uitgave van Dot•
en wordt, samen met Delft.business, in
een oplage van 5.500 exemplaren gratis
verspreid in Rijswijk, De Binckhorst (Den
Haag) en Wateringse Veld (Den Haag) en in
het verspreidingsgebied van Delft.business.
De redactie van de Rijswijk.business verzorgt
de inhoud van het magazine. Deze maken
we deels in samenwerking met betalende
partners.
Wijzigingen of afmeldingen:
info@dotverbindt.nl
© 2024 Dot• | Artikelen en foto’s uit
Rijswijk.business mogen alleen met
schriftelijke toestemming van de uitgever
worden overgenomen. De uitgever kan niet
aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud
van advertenties. Rijswijk.business wordt
CO 2
-neutraal gedrukt.
www.dotverbindt.nl