Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
Za <strong>28</strong> sep <strong>2024</strong><br />
Grote Zaal<br />
20.15 uur<br />
Serie Piano<br />
<strong>Romantische</strong><br />
<strong>fantasieën</strong><br />
<strong>Alexander</strong> <strong>Malofeev</strong><br />
Het gratis beschikbaar stellen van dit digitale<br />
programmaboekje is een extra service<br />
ter voorbereiding op het concert. Het is<br />
uitdrukkelijk niet de bedoeling deze versie<br />
tijdens het concert te raadplegen via je mobiele<br />
telefoon. Dit is namelijk zeer storend voor de<br />
andere concertbezoekers.<br />
Bij voorbaat dank.
Programma<br />
<strong>Romantische</strong> <strong>fantasieën</strong><br />
<strong>Alexander</strong> <strong>Malofeev</strong><br />
Donderdag<br />
avondserie<br />
Za <strong>28</strong> sep <strong>2024</strong><br />
Grote Zaal<br />
20.15 – 22.00 uur<br />
ca. 45 minuten voor de pauze<br />
ca. 40 minuten na de pauze<br />
Staat je mobiele telefoon al uit?<br />
Dank je wel.<br />
2
Programma<br />
Franz Schubert (1797 - 18<strong>28</strong>)<br />
Drei Klavierstücke D 946 (18<strong>28</strong>)<br />
· Nr. 1. Allegro assai (es)<br />
· Nr. 2. Allegretto (Es)<br />
· Nr. 3. Allegro (C)<br />
Frédéric Chopin (1810 - 1849)<br />
Andante spianato et grande polonaise brillante op. 22 voor<br />
piano solo<br />
· Andante spianato. Tranquillo (G) (1834)<br />
· Grande polonaise brillante. Allegro molto (Es) (1831)<br />
Pauze<br />
Sergej Rachmaninov (1873 - 1943)<br />
Morceaux de fantaisie op. 3 (1892)<br />
· Elégie. Moderato (es)<br />
· Prélude ‘De klokken van Moskou’. Lento (cis)<br />
· Mélodie. Adagio sostenuto (E)<br />
· Polichinelle. Allegro vivace (fis)<br />
· Sérénade. Sostenuto—Tempo di Valse (bes)<br />
Aleksandr Skrjabin (1872 - 1915)<br />
4 Preludes op. 22 (1897)<br />
· Nr. 1. Andante (gis)<br />
· Nr. 2. Andante (cis)<br />
· Nr. 3. Allegretto (B)<br />
· Nr. 4. Andantino (b)<br />
Fantaisie op. <strong>28</strong> (b) (1900)<br />
3
Toelichting<br />
Franz Schuberts late Drei Klavierstücke D 946 wachtten vlak voor zijn dood waarschijnlijk<br />
nog op een vierde, zodat er weer sprake zou zijn van een bundel met vier impromptu’s.<br />
Maar dat vierde stuk is er nooit gekomen en het manuscript is in een la blijven liggen. Tot<br />
Brahms er pas veertig jaar na het ontstaan voor zorgde dat ze uitgegeven werden.<br />
Met zijn Andante spianato et grande<br />
polonaise brillante componeerde Frédéric<br />
Chopin een werk dat een wat vreemde<br />
vorm heeft, die hij verder amper nog zou<br />
hanteren. Het is een heroïsche dans, een<br />
polonaise, voorafgegaan door een lyrischzingend<br />
Andante spianato (spianato = glad,<br />
gelijkmatig), waarin de melodie oppergod<br />
is. Dit zou een stuk kunnen zijn naar<br />
aanleiding waarvan een misschien jaloerse<br />
Richard Wagner de grote Pool afdeed als<br />
‘een componist voor de rechterhand’. Sergej<br />
Rachmaninovs Morceaux de fantaisie op.<br />
3 hoor je zelden als complete bundel. Dat<br />
komt doordat vier van de vijf stukken totaal<br />
zijn ondergesneeuwd door nummer twee,<br />
de overbekende Prélude in cis. Die moest<br />
Rachmaninov zo vaak als toegift spelen<br />
dat hij er een bloedhekel aan kreeg. De<br />
beide werken van Rachmaninovs vriend<br />
Aleksandr Skrjabin stammen uit diens<br />
overgangsperiode, waarin hij zich steeds<br />
verder verwijderde van het idioom van zijn<br />
idool Chopin.<br />
Franz Schubert<br />
Drei Klavierstücke<br />
De twee jaar voordat Schubert overleed<br />
in 18<strong>28</strong> waren onwaarschijnlijk productief.<br />
Zijn hoofd zat nog barstensvol muziek,<br />
vaak al kant en klaar, zodat de noten<br />
alleen maar opgeschreven moesten<br />
worden.<br />
Schubert wist dat hij ongeneeslijk ziek was<br />
en niet meer zo lang te leven had, wat nog<br />
extra druk op de ketel zette. Slapen deed<br />
hij erg weinig, maar als hij dat deed dan<br />
hield hij zijn bril op zodat hij meteen aan<br />
de slag kon als hij ’s nachts een inval kreeg.<br />
Tijdens deze koortsachtige scheppingsgolf<br />
ontstonden de Drei Klavierstücke. Het ziet<br />
ernaar uit dat hij aan deze drie nog een<br />
vierde had willen toevoegen, zodat er net als<br />
twee keer eerder sprake was van een bundel<br />
van vier impromptu’s, maar dat vierde stuk<br />
is er nooit gekomen. De Klavierstücke van<br />
mei 18<strong>28</strong> zijn dan ook tijdens Schuberts<br />
leven nooit uitgegeven. Pas veertig jaar na<br />
dato zorgde Johannes Brahms daarvoor.<br />
Schubert was zelf een zeer verdienstelijke<br />
pianist, maar geen virtuoos. Volgens een<br />
vriend, die hem vaak had horen spelen<br />
tijdens de Schubertiaden, had hij ‘een<br />
prachtige aanslag, een vaste hand en een<br />
heldere, gepolijste klank vol levenslust en<br />
gevoel’. In een brief aan zijn ouders schreef<br />
Schubert iets vergelijkbaars: ‘Veel mensen<br />
zeiden dat de toetsen door mijn aanslag<br />
veranderden in zangstemmen. Als dit klopt<br />
ben ik daar blij om, omdat ik een hekel heb<br />
aan de luidruchtige manier van spelen die<br />
4
Toelichting<br />
zoveel grote pianisten zich eigen hebben<br />
gemaakt, die het gehoor beschadigt en de<br />
luisteraar verontrust’.<br />
Het eerste stuk begint somber en gejaagd,<br />
maar in het middendeel verandert de<br />
stemming in bedachtzaam, uitgesponnen<br />
en lyrisch. Waarna de duistere galop weer<br />
terugkeert. Het tweede stuk – geschreven<br />
in vijfdelige rondovorm – begint vriendelijk<br />
en lyrisch en lijkt op een zachtjes wiegende<br />
barcarolle. Maar op den duur krijgen we wel<br />
te maken met een in de verte dreigende<br />
onweersbui, die weer plaatsmaakt voor het<br />
vriendelijke begin. Aansluitend horen we<br />
een gedeelte dat los van de aarde lijkt te<br />
zweven. Ook in het derde stuk is er sprake<br />
van een groot contrast tussen mijmerende<br />
vredigheid en opwinding.<br />
Frédéric Chopin<br />
Andante spianato et grande polonaise<br />
brillante<br />
In 1848 ging het niet echt goed met<br />
Chopin. Al jaren tobde hij met de fatale<br />
ziekte tuberculose, maar nu werd het bijna<br />
te bar. Nog slechts één jaar zou hij te leven<br />
hebben.<br />
Componeren deed Chopin nog maar weinig.<br />
Hij was vermoeid en verzwakt; zijn grote tijd<br />
lag achter hem. En juist toen nodigde zijn<br />
pianoleerlinge Jane Stirling hem uit voor<br />
een reeks concerten, te geven in Londen.<br />
Ondanks alles zei Chopin toe. Zo trad hij in<br />
de maanden mei, juni en juli op in de rijkste<br />
en chicste huizen van Londen: bij Count<br />
Alfred d’Orsay in Kensington’s Gore House,<br />
bij Lady Anne Antrobus in Piccadilly, bij de<br />
Duchess of Suthernland in Stafford House<br />
en bij de Earl of Falmouth in St. James<br />
Square – hondsvermoeid, hoewel het spelen<br />
hem mentaal ook verkwikte. Hij had dan<br />
steevast de nieuwste Broadwood-vleugel tot<br />
zijn beschikking. Studeren deed hij aan zijn<br />
speciaal uit Parijs overgekomen, vertrouwde<br />
Pleyel.<br />
Wat de Engelsen te horen kregen? Een<br />
scherzo (het eerste), de Berceuse, etudes,<br />
preludes, mazurka’s en walsen. Maar het<br />
optreden begon steevast met het Andante<br />
spianato, dat Chopin voor de gelegenheid<br />
weer even loskoppelde van de Grande<br />
polonaise brillante waarmee hij het als zijn<br />
opus 22 had uitgegeven. De polonaise was<br />
het eerst ontstaan en neemt een soort<br />
tussenpositie in. Tussen zijn zevende (!)<br />
en negentiende componeerde Chopin zo’n<br />
negen polonaises, onrijpe jeugdwerken nog,<br />
bij leven ongepubliceerd. Vanaf 1835, toen<br />
hij 25 was, kwamen de zes grote, beroemde<br />
polonaises, afsluitend met de Polonaisefantaisie<br />
uit 1846. Als overgangswerk<br />
ontstond in 1830-31 de Grande polonaise<br />
brillante, ontstaan in Warschau en voltooid<br />
tijdens een halfjaarlijks verblijf in Wenen.<br />
Bij publicatie liet Chopin de polonaise<br />
voorafgaan door het Andante spianato,<br />
dat hij drie jaar later componeerde. De<br />
stukken staan, opvallend, in verschillende<br />
toonsoorten: het Andante in G, de Polonaise<br />
in Es.<br />
5
Toelichting<br />
Chopin speelde het dubbele werk voor het<br />
eerst op 26 april 1835 tijdens een van de<br />
Conservatoire Concerts in Parijs, waarvoor<br />
hij al meerdere keren door de dirigent<br />
François Antoine Habeneck was gevraagd.<br />
Er bestaan twee versies: eentje voor piano<br />
en orkest – waarmee het een soort ‘coda’ is<br />
bij zijn twee schitterende pianoconcerten –<br />
en eentje voor piano solo. Gezien Chopins<br />
vrij geringe orkestratiekunsten, zit er<br />
muzikaal weinig verschil tussen beide<br />
versies. Hij droeg Andante spianato et<br />
grande polonaise brillante op aan Madame<br />
d’Este, een groot bewonderaar van zijn<br />
werk.<br />
Sergej Rachmaninov<br />
Morceaux de fantaisie<br />
Van Rachmaninovs reeks van vijf<br />
Morceaux de fantaisie heeft er een zich<br />
dermate losgezongen en een geheel eigen<br />
pad bewandeld, dat de andere vier er qua<br />
aandacht maar bekaaid vanaf komen. En<br />
dan hebben we het over nummer twee, de<br />
Prélude in cis.<br />
Rachmaninov had met dit stuk zo veel<br />
succes dat hij het eindeloos vaak moest<br />
spelen. Meestal op verzoek, als toegift. Op<br />
den duur had hij er een bloedhekel aan.<br />
Als hij erover moest spreken dan had hij<br />
het over ‘het’ en trok er een vies gezicht<br />
bij. Het gebeurde ook dat hij ondanks alle<br />
dringende verzoeken botweg weigerde<br />
om het spelen. In Amerika, waar hij later<br />
lang heeft gewoond, waren er fans die hem<br />
op zijn tournees achterna reisden, in de<br />
hoop dat hij hun favoriete stuk misschien<br />
toch nog een keer van stal zou halen.<br />
Er verschenen allerlei arrangementen<br />
van, bijvoorbeeld voor orgel, accordeon,<br />
gitaar en militair orkest, maar ook voor<br />
trombonekwartet en zelfs voor banjo. Tien<br />
jaar vóór zijn Amerikaanse tournee kreeg<br />
hij een uitnodiging om in Engeland op te<br />
treden. Daarbij wilden de organisatoren<br />
eigenlijk alleen maar met eigen ogen<br />
zien wie nou die componist was van dé<br />
prelude. Het stuk was daar in Engeland bij<br />
drie verschillende uitgevers verschenen<br />
onder titels die van fantasie getuigen: The<br />
Burning of Moscow, The Day of Judgment<br />
en – hoe verzin je het – The Moscow Waltz.<br />
De reeks Morceaux de fantaisie schreef<br />
Rachmaninov in 1892. Negentien<br />
was hij toen, en net met de hoogste<br />
onderscheiding afgestudeerd aan het<br />
Conservatorium van Moskou. De Elégie<br />
bevat al de essentie van Rachmaninovs<br />
muzikale persoonlijkheid. Episch, tragisch<br />
en melancholisch. In de daaropvolgende<br />
Prélude komt daar nog iets heroïsch<br />
bovenop. Begrijpelijk dat dit stuk zo<br />
beroemd is geworden, dat veel mensen na<br />
de openingsmaten in feite stoppen met<br />
luisteren. De daaropvolgende Mélodie is<br />
een nocturne met een krachtige climax.<br />
Het einde doet aan Chopin denken.<br />
Plagerig en licht demonisch is het<br />
supervirtuoze Polochinelle. De afsluitende<br />
Sérénade is een luchtig walsje soms<br />
overgoten met een Spaans sausje.<br />
6
Toelichting<br />
Aleksander Skrjabin<br />
4 Preludes / Fantaisie op. <strong>28</strong><br />
Rachmaninov en Skrjabin kenden elkaar<br />
heel goed van jongs af aan. Voordat ze<br />
naar het Conservatorium van Moskou<br />
gingen – en ook tijdens die periode –<br />
werden ze allebei opgeleid door dezelfde<br />
strenge leraar Nikolai Zverev.<br />
Ze waren goede vrienden maar soms ook<br />
elkaars concurrenten, zoals tijdens hun<br />
eindexamens. Skrjabin zat in een lager<br />
studiejaar dan Rachmaninov maar wilde<br />
per se tegelijk met hem eindexamen doen.<br />
Rachmaninov stak hem de loef af door af te<br />
studeren met een hoger cijfer.<br />
Als vijftienjarige jongen sliep Skrjabin<br />
met partituren van Chopin onder zijn<br />
hoofdkussen. Grenzeloos was zijn verering<br />
voor deze componist. Zijn eerste werken<br />
zijn dan ook overduidelijk in diens idioom<br />
geschreven. Maar Skrjabins stijl heeft een<br />
verbijsterende ontwikkeling doorgemaakt.<br />
Zijn late werken waren voor veel van zijn<br />
tijdgenoten totaal onbegrijpelijk. Nergens<br />
kunnen we Skrjabins stijlontwikkeling beter<br />
volgen dan in zijn bijna negentig preludes<br />
voor piano, die hij schreef tussen 1888 en<br />
1914. De 4 Preludes op. 22 stammen uit<br />
1897 en daarin kijkt Skrjabin twee kanten<br />
op. Enerzijds horen we nog duidelijk de<br />
erfenis van Chopin. Nummer drie bedient<br />
zich bijvoorbeeld van het bekende,<br />
hortende mazurkaritme. Maar anderzijds<br />
gaat hij harmonisch al oneindig veel verder<br />
dan zijn voorbeeld. Dat kunnen we met<br />
name horen in nummer twee, waarin hij erg<br />
chromatisch bezig is.<br />
Skrjabins Fantaisie op. <strong>28</strong>, geschreven in<br />
1900, zit ook vol harmonische rijkdom.<br />
Het sombere, broeierige en zeer virtuoze<br />
stuk zou heel goed dienst kunnen doen<br />
als openingsdeel van een sonate. Met<br />
name tegen het eind sleept Skrjabin de<br />
muziek door zoveel toonsoorten heen dat<br />
vergelijkingen met de muziek van Wagner<br />
zich opdringen. Het stuk werd al gauw<br />
populair onder Russische pianisten. Maar<br />
Skrjabin zelf bleek het werk later vergeten<br />
te zijn, getuige de volgende anekdote. Toen<br />
een collega pianist het begon te spelen<br />
bij Skrjabin thuis riep die vanuit de kamer<br />
ernaast: ‘Wie schreef dat? Het komt me<br />
bekend voor.’ Het antwoord luidde: ‘Het<br />
gaat om je eigen fantasie.’ Waarop Skrjabin<br />
antwoordde: ‘welke fantasie?’<br />
Thijs Bonger*<br />
Stephen Westra (toelichting Chopin)<br />
* Sinds 2015 schreef Thijs Bonger<br />
programmatoelichtingen voor het<br />
Muziekgebouw. Afgelopen juni is hij overleden.<br />
Wij zijn hem dankbaar voor alle mooie verhalen<br />
7
Biografieën<br />
Componisten<br />
Franz Schubert<br />
Franz Schubert (1797 -<br />
18<strong>28</strong>) was de zoon van een<br />
muzikale schoolmeester<br />
die hem leerde vioolspelen.<br />
Pianoles kreeg hij van zijn<br />
twaalf jaar oudere broer<br />
Ignaz, daarnaast leerde hij<br />
zingen.<br />
Op zijn elfde werd Schubert<br />
aangenomen als koorknaap<br />
in de keizerlijke hofkapel<br />
in Wenen en op zijn<br />
dertiende begon hij liederen<br />
te schrijven. Vanaf zijn<br />
zeventiende ontstond het<br />
8<br />
ene meesterwerk na het<br />
andere. Met zijn mooie stem<br />
en zijn vertrouwdheid met de<br />
piano voerde hij zijn liederen<br />
in z’n eentje uit tijdens de<br />
‘Schubertiades’, informele<br />
salonavonden van Schuberts<br />
vriendenkring. Schubert<br />
componeerde op eigen<br />
initiatief zonder te wachten<br />
op een opdrachtgever. Hij<br />
leefde van zijn composities<br />
en het geven van pianoles<br />
aan adellijke meisjes, maar<br />
rijk werd hij daarvan niet.<br />
Frédéric Chopin<br />
De van oorsprong Poolse<br />
componist Frédéric Chopin<br />
(1810 - 1849), kind van<br />
een Franse vader en een<br />
Poolse moeder, stond in zijn<br />
vaderland al snel bekend als<br />
een muzikaal genie. Toch<br />
kwam hij pas tot volledige<br />
wasdom nadat hij Polen in<br />
1830 achter zich liet om<br />
zich uiteindelijk te vestigen<br />
in Parijs.<br />
Daar groeide Chopin uit tot<br />
een van de belangrijkste<br />
pianisten en componisten<br />
en verkeerde hij doorlopend<br />
in adellijke kringen. Hij<br />
verfijnde vormen als de<br />
mazurka, polonaise en<br />
nocturne en hij voegde het<br />
zijne toe aan de 19e-eeuwse<br />
pianotechniek.<br />
Daguerrotype door Bisson ca. 1849<br />
Ook zijn liefdesleven<br />
en zijn gezondheid zijn<br />
veelbesproken onderwerpen.<br />
Vooral zijn stormachtige<br />
relatie met de Franse<br />
schrijfster George Sand<br />
wordt breed uitgemeten.<br />
Door zijn zwakke gestel werd<br />
hij niet ouder dan 39 jaar.<br />
Sergej Rachmaninov<br />
Sergej Rachmaninov<br />
(1873 - 1943) geldt als de<br />
laatste vertegenwoordiger
Biografieën<br />
van de laat-romantische<br />
Russische pianistiek en<br />
als de laatste componist<br />
die de romantische<br />
westers-Russische stijl van<br />
componeren tot ver in de<br />
20e eeuw bracht.<br />
Rachmaninov kreeg<br />
zijn opleiding aan het<br />
Conservatorium van Moskou<br />
en won er de gouden<br />
medaille voor zijn opera<br />
Aleko uit 1892. Door de<br />
slechte ontvangst van zijn<br />
Eerste symfonie in 1895<br />
belandde Rachmaninov<br />
in een diepe depressie.<br />
Na de Revolutie van 1917<br />
verliet hij zijn vaderland<br />
om zich te vestigen in<br />
de Verenigde Staten.<br />
Rachmaninov onderhield<br />
zichzelf en zijn familie door<br />
het geven van recitals en<br />
hij kreeg mede dankzij zijn<br />
fabelachtige techniek en de<br />
grote spanwijdte van zijn<br />
handen een legendarische<br />
status. Door zijn drukke<br />
pianocarrière en heimwee<br />
naar zijn thuisland nam zijn<br />
compositorische arbeid<br />
echter zienderogen af.<br />
Aleksandr Skrjabin<br />
De Russische componist en<br />
pianist Aleksandr Skrjabin<br />
(1872 - 1915) werd geboren<br />
in een aristocratische<br />
familie. Al op vijfjarige<br />
leeftijd bleek hij een groot<br />
muzikaal talent te hebben,<br />
ook al kreeg hij pas vanaf<br />
zijn elfde serieus pianoles.<br />
Skrjabin studeerde piano<br />
en compositie aan het<br />
Conservatorium van<br />
Moskou. Toen hij in 1892 zou<br />
afstuderen werd hij door een<br />
conflict niet toegelaten tot<br />
het compositie-examen en<br />
verliet hij het conservatorium<br />
zonder diploma. Hij bouwde<br />
een goede praktijk op als<br />
componist en concertpianist.<br />
Hij was van 1892 tot<br />
1902 pianodocent aan<br />
het Conservatorium van<br />
Moskou en leefde daarna<br />
als freelancecomponist en<br />
-pianist. Zijn composities<br />
lagen in eerste instantie<br />
in de lijn van Chopin, maar<br />
in het eerste decennium<br />
van de 20e eeuw raakte<br />
hij in de ban van het<br />
mystieke gedachtengoed.<br />
Zijn composities werden<br />
atonaler en mysterieuzer.<br />
Zijn ‘Gesamtkunstwerk’<br />
Mysterium moest de<br />
kroon op zijn werk worden;<br />
door zijn dood door een<br />
bloedvergiftiging bleef het<br />
onvoltooid.<br />
9
Biografieën<br />
Uitvoerende<br />
<strong>Alexander</strong> <strong>Malofeev</strong><br />
Piano<br />
Het ‘Russische genie’<br />
<strong>Alexander</strong> <strong>Malofeev</strong><br />
(2001) trok wereldwijd de<br />
aandacht toen hij in 2014,<br />
op dertienjarige leeftijd, het<br />
Internationale Tsjaikovski<br />
Concours voor jonge musici<br />
won. Critici waren onder de<br />
indruk van zijn technische<br />
precisie en muzikale<br />
volwassenheid. Al snel<br />
vestigde hij zich als een van<br />
de meest vooraanstaande<br />
pianisten van zijn generatie.<br />
<strong>Alexander</strong> <strong>Malofeev</strong> is<br />
geboren in Moskou en woont<br />
tegenwoordig in Berlijn.<br />
Zijn opleiding begon hij<br />
bij Elena Berezkina aan de<br />
Gnessin Muziekschool in<br />
zijn geboorteplaats Moskou.<br />
In 2019 ging hij in diezelfde<br />
stad naar het Tsjaikovski<br />
Staatsconservatorium, waar<br />
hij eerst studeerde bij Sergei<br />
Dorensky en sinds 2020 bij<br />
Pavel Nersessian. Hij treedt<br />
regelmatig op in prestigieuze<br />
concertzalen wereldwijd,<br />
zoals het Concertgebouw<br />
in Amsterdam, Teatro<br />
alla Scala in Milaan, de<br />
Philharmonie de Paris, en<br />
het Tanglewood Music<br />
Festival in de Verenigde<br />
Staten. In zijn carrière heeft<br />
hij samengewerkt met<br />
gerenommeerde orkesten,<br />
waaronder het Philadelphia<br />
Orchestra, Boston Symphony<br />
Orchestra, Luzern Festival<br />
Orchestra, en Orchestra<br />
Filarmonica della Scala.<br />
Zijn optredens vinden vaak<br />
plaats onder leiding van<br />
vooraanstaande dirigenten<br />
zoals Riccardo Chailly,<br />
Yannick Nézet-Séguin, en<br />
Mikhail Pletnev. Naast de<br />
eerste prijs in het Tsjaikovski<br />
Concours ontving hij onder<br />
andere ook de Grand<br />
Prix van de International<br />
Competition for Young<br />
Pianists. In 2017 werd hij<br />
uitgeroepen tot Beste Jonge<br />
Musicus en werd hij de<br />
eerste Young Yamaha Artist.<br />
10
Biografieën<br />
foto: Liudmila <strong>Malofeev</strong>a<br />
11
Verwacht<br />
Lubimov 80!<br />
Lubimov, Melnikov, Pashchenko,<br />
Shelepov + Poprugin<br />
Serie Piano<br />
Di 29 okt <strong>2024</strong><br />
Grote Zaal<br />
20.15 uur<br />
‘Alexei Lubimov is een legende,’ vertelt <strong>Alexander</strong> Melnikov,<br />
zelf een pianist die zeer gezien is. ‘Zijn hele leven is niets<br />
anders dan een compromisloos eerbetoon aan de muziek,<br />
verlicht door het onblusbare vuur dat maar in het innerlijk<br />
van deze man blijft branden.’ Lubimov was een van de<br />
laatste studenten van de legendarische pedagoog Heinrich<br />
Neuhaus en leidde zelf onder anderen Olga Pashchenko<br />
op. Tachtig wordt hij. Die mijlpaal viert Lubimov nu op het<br />
podium van het Muziekgebouw met zijn vrienden Slava<br />
Poprugin, <strong>Alexander</strong> Melnikov, Viacheslav Shelepov en Olga<br />
Pashchenko.<br />
De muzikale interesses van Lubimov zijn a-typisch in hun<br />
breedte: van klassiek tot prepared piano, van barok tot nu.<br />
Met muziek van Mozart, Schubert, Glinka, Debussy en de<br />
contemplatieve Oekraïner Valentin Silvestrov is dit dan<br />
ook een typisch Lubimov-programma. Een programma dat<br />
bovendien de buitenkans biedt om Saties ballet Relâche live te<br />
horen, met film.<br />
Alexei Lubimov<br />
foto: Francois Sechet<br />
Programma: Wolfgang Amadeus Mozart Fantasie in d<br />
(fragment) / Larghetto & Allegro in Es voor twee piano’s<br />
(arr. Robert Levin) / Franz Schubert Impromptu op. 90 nr.<br />
4 / Felix Mendelssohn Fantasie op. <strong>28</strong> / Erik Satie Cinema,<br />
entr’acte symphonique de ballet ‘Relâche’ voor prepared<br />
piano vierhandig (arr. Darius Milhaud/Alexei Lubimov) met<br />
filmvertoning Entr’acte (1924) van René Clair / Mikhail Glinka<br />
The Separation / Reminiscence of a Mazurka / Variaties op het<br />
lied Nightingale van Aleksandr Alyabyev / Claude Debussy<br />
Dialogue du vent et de la mer uit La mer voor piano vierhandig<br />
(arr. Debussy) / Valentin Silvestrov Kitsch-Music in 5 parts<br />
12
Verwacht<br />
Schönbergs laboratorium<br />
Pierre-Laurent Aimard<br />
Serie Piano<br />
Schönberg<br />
Special<br />
Vr 15 nov <strong>2024</strong><br />
Grote Zaal<br />
20.15 uur<br />
Arnold Schönberg was de grootste muziekvernieuwer van<br />
de 20e eeuw. Volgens pianist Pierre-Laurent Aimard luidde<br />
zelfs elk nieuw pianostuk van hem een nieuwe fase in: aan<br />
de piano ontwikkelde Schönberg compositietechnieken<br />
die hij vervolgens toepaste in ander werk. Die innovaties<br />
vormen de rode draad in dit fantasievolle programma, van<br />
reliëf voorzien door werk van andere componisten. Aimard,<br />
dé autoriteit op het gebied van moderne pianomuziek,<br />
licht zijn keuzes zelf toe. Een unieke kans om Schönbergs<br />
complete piano-oeuvre te horen, op het allerhoogste niveau.<br />
Zijn originaliteit verspilde Schönberg duidelijk niet aan zijn<br />
titels, die allemaal nogal zakelijk zijn. Maar zijn noten waren<br />
zonder uitzondering baanbrekend. De Drei Klavierstücke<br />
(19<strong>09</strong>) zijn een van de vroegste voorbeelden van atonaliteit en<br />
in de Suite für Klavier (1921) en de Fünf Klavierstücke (1920-<br />
23) paste Schönberg voor het eerst zijn twaalftoonstechniek<br />
toe. Aimard combineert ze met muziek van Schönbergs<br />
tegenpool Igor Stravinsky, de Amerikaanse einzelgänger<br />
Charles Ives en Ferruccio Busoni, met wie Schönberg over zijn<br />
compositietechnieken correspondeerde. Aleksandr Skrjabin<br />
experimenteerde op geheel eigen wijze met chromatiek,<br />
en de modernist Nikolaj Roslavets werd wel ‘de Russische<br />
Schönberg’ genoemd.<br />
Pierre-Laurent Aimard<br />
foto: Julia Wesely<br />
Programma: Arnold Schönberg Drei Klavierstücke /<br />
Sechs kleine Klavierstücke / Fünf Klavierstücke /<br />
Klavierstücke op. 33a & op. 33b / Suite op. 25 / Aleksandr<br />
Skrjabin Pianosonate nr. 9 / Robert Schumann Gesänge der<br />
Frühe / Johannes Brahms Intermezzi op. 118 nrs. 1, 2 en 4<br />
Igor Stravinsky Piano Rag Music<br />
13
Verwacht<br />
September<br />
zo 29 sep / 20.15 uur<br />
Levensernst en levenslust<br />
Florian Boesch +<br />
Malcolm Martineau<br />
Oktober<br />
di 1 okt / 19.30 uur / Atrium<br />
BIMHUIS 50:<br />
Openingsconcert HOME<br />
BigBim 50 + Martin Fondse<br />
di 1 okt / 20.30 uur /<br />
Kleine Zaal<br />
Ringdown<br />
Caroline Shaw + Danni Lee<br />
wo 2 okt / 20.15 uur<br />
Amandante<br />
Nova Opera<br />
do 3 okt / 20.15 uur<br />
In What We Trust<br />
I Solisti + Vlaams Radiokoor<br />
vr 4 okt / 20.15 uur<br />
De stem van de revolutie<br />
Amsterdams Andalusisch<br />
Orkest<br />
za 5 okt / 20.15 uur<br />
Ach, dass ich Wassers gnug<br />
hätte<br />
PRJCT Amsterdam +<br />
Maarten Engeltjes + college<br />
Jan Van den Bossche<br />
zo 6 okt / 11.00 uur /<br />
Kleine Zaal<br />
Memorials<br />
Ere Lievonen + Melle Weijters<br />
zo 6 okt / 15.00 uur<br />
The Canterbury Songs<br />
Nederlands Kamerkoor<br />
wo 9 okt / 12.30 uur<br />
Lunchconcert<br />
i.s.m. Nationaal<br />
Muziekinstrumenten Fonds<br />
wo 9 okt / 20.15 uur<br />
American Roots<br />
Nederlands Blazers Ensemble<br />
do 10 okt / 16.30 uur<br />
Openbare repetitie<br />
wereldpremière Techno<br />
Etudes IV<br />
Philzuid + Ralph van Raat<br />
do 10 okt / 20.15 uur<br />
Het pianoconcert van<br />
Tanaka<br />
Philzuid + Ralph van Raat<br />
vr 11 okt / 20.15 uur<br />
Ahmet Aslan<br />
SoundLAB Workshop<br />
Maak je eigen muziek met de<br />
wonderlijkste instrumenten.<br />
Voor kinderen (7+) met<br />
volwassenen in de Atriumzaal<br />
om 13.00 uur op verschillende<br />
zondagen. Kaartjes via<br />
muziekgebouw.nl/soundlab<br />
WannaSwing<br />
Op de kade voor het<br />
Muziekgebouw staat de<br />
interactieve muziekinstallatie<br />
WannaSwing van theatermaakster<br />
Caecilia Thunissen<br />
en scenograaf Jan Boiten. Acht<br />
schommels sturen composities<br />
aan van hedendaagse<br />
componisten als Joey Roukens,<br />
Mayke Nas en Rob Zuidam.<br />
Zie voor meer informatie<br />
muziekgebouw.nl/wannaswing<br />
Huil van de Wolff<br />
Elke 22e van de maand<br />
klinkt om 20.00 uur het<br />
geluidsmonument Huil van<br />
de Wolff van Martijn Padding<br />
ter herinnering aan oprichter<br />
van het Muziekgebouw<br />
Jan Wolff (1941 - 2012).<br />
muziekgebouw. nl/<br />
huilvandewolff<br />
Geheimtips<br />
Bijzondere concerten<br />
die je niet mag missen.<br />
muziekgebouw.nl/geheimtips<br />
14
Foto: Erik van Gurp<br />
Op de hoogte blijven?<br />
Mis geen enkel concert en schrijf je<br />
in voor onze nieuwsbrief! Scan de<br />
QR-code of ga naar muziekgebouw.<br />
nl/nieuwsbrief. Of volg ons via<br />
Facebook, LinkedIn of Instagram.<br />
Dudok aan ‘t IJ<br />
Kom voor of na het concert eten<br />
in Dudok aan ‘t IJ. Reserveren:<br />
020 788 2<strong>09</strong>0 of dudokaanhetij.nl.<br />
Rondom het concert<br />
- Na aanvang van het concert heb je<br />
geen toegang meer tot de zaal.<br />
- Zet je mobiele telefoon uit voor<br />
aanvang van het concert.<br />
- Het maken van beeld- of<br />
geluidsopnamen in de zaal alleen<br />
met schriftelijke toestemming.<br />
- Algemene Bezoekersvoorwaarden<br />
zijn na te lezen op muziekgebouw.nl<br />
Bij de prijs inbegrepen<br />
Reserveringskosten zijn bij de<br />
kaartprijs inbegrepen.<br />
Ook een drankje, tenzij anders<br />
vermeld op je concertkaartje.<br />
Word Vriend<br />
Inkomsten uit kaartverkoop dekken<br />
ten dele onze kosten.<br />
Word vriend: met jouw steun<br />
kunnen we concerten op het<br />
hoogste niveau blijven organiseren.<br />
Meer informatie:<br />
muziekgebouw.nl/wordvriend<br />
Dank!<br />
Wij kunnen niet zonder de steun van<br />
onze vaste subsidiënten en Vrienden<br />
van het Muziekgebouw. Wij zijn hen<br />
daarvoor zeer erkentelijk.<br />
Druk binnenwerk<br />
druk & printservice<br />
15