Zin Magazine 12 2024 - Inkijkexemplaar (1)

Wanda de Kanter • Leonne Stentler • Francine Houben • Hanke Bruins Slot
BELEEF DE TIJD VAN JE LEVEN
MAGAZINE
4X
POWER
VROUWEN
Nazomeren in het
Zweedse Lund
ANNECHIEN STEENHUIZEN
‘Zeuren over
hakken & jurkjes?
Get a life! ’
BART CHABOT
GASTHOOFDREDACTEUR
‘De rock-’n-roll
is mijn redding
geweest. En mijn
onuitputtelijke
fantasie’
Nr. 12 / 10 okt. - 14 nov. 2024 / Zin.nl / € 7,95
AP
HANDWERK
Yolanda Chabots
schoencreaties
EXCLUSIEF, OP VERZOEK VAN BART:
Matthijs van Nieuwkerk, Marcel
van Roosmalen, Nico Dijkshoorn
POPMUZIEK
Meiden dicteren
de smaak

16I NHOUD
GASTHOOFDREDACTEUR
BART CHABOT
‘Grijp het leven
bij de strot! Daar
leef ik ook naar.
Doen waar je lol
in hebt, is het
allerbelangrijkste’
coverbeeld: Linelle Deunk (foto Bart Chabot), Shody Careman (foto Annechien Steenhuizen), Getty Images (foto Zweden)
4
VERDIEP
6 Gespot door Misja Uitgesproken types
op weg naar iets leuks
16 Interview met Bart en Yolanda Chabot
‘Ik zag een vrouw met een volkomen
eigen wereld en dacht eigenlijk maar
één ding: wat wil ik graag deel uitmaken
van die wereld’
26 Een cola met jou Matthijs van Nieuwkerk
vertaalt zijn favoriete gedicht, van
de Amerikaanse dichter en schrijver
Frank O’Hara
29 Powervrouwen Vier bikkels die voor hun
missie tot het gaatje gaan
40 Ga Theater, expo en festival
44 Exclusieve voorpublicatie Een gedicht
van Bart Chabot, uit zijn splinternieuwe
dichtbundel Blue whisky
45 Herman Brood, Jules Deelder en
Martin Bril Bart Chabot over zijn vrienden
en leermeesters
50 Zij leidt, hij lijdt Vrouwen dicteren de
smaak in de popmuziek
VERWONDER
58 Lees Fictie & non-fictie
62 Simpel en razendsnel Drie toprecepten van
Jamie Oliver
67 Proost! Nicolaas Klei tipt ‘eenvoudige’ wijn
70 5 vragen aan presentator Annechien
Steenhuizen ‘Vrouwen zouden elkaar
moeten steunen, en niet kleineren!’
76 Zie Op de bank & in de bios
78 Fashion volgens Liddie De zelf ontworpen
en gemaakte schoenen van Yolanda Chabot
84 9x Goed ruziemaken is beter voor je relatie
86 Beauty Manous ontdekt Bianca’s geheimen
VERLANG
90 Het hoge Noorden De Chabots vieren het
liefst vakantie in Zweden
96 Wereldfietser Marica van der Meer fietst
de wereld rond in 800 dagen. Deel 3: dwars
door Turkije
100 Welterusten Abdijbier en zalig nietsdoen bij
de Benedictijnen

50
COLUMNS
56 Nico Dijkshoorn
68 Stef Bos
83 Hanneke Groenteman
99 Marcel van Roosmalen
EN OOK
Chappell Roan en Olivia Rodrigo
GIRLS RULE THE (POP) WORLD
Waarom de vrouwen
nú toeslaan
8 Zin in | 14 Post | 38 6x Zin
voor maar € 34 + Engelenhaar
van Bart Chabot cadeau | 82 Zin
online | 106 Breinbrekers | 108
Win met Zin | 112 Aanbiedingen
| 114 Service & colofon | 115
Volgende Zin Magazine
90 Favoriet ZUID-ZWEDEN
familie Chabot
bij de
70
ANNECHIEN STEENHUIZEN
‘De wereld een beetje mooier
maken kun je overal’
29
OPGEVEN? NOOIT!
Deze powervrouwen
gáán voor hun passie
WINNEN
We geven
69 prijzen weg!
(p. 108)
IN DE KIJKER LOPEN
Droomschoenen
81 voor elke dag
5

GESPOT DOOR
Misja
Streetstyleblogger Misja Beijers (1952) spot
uitgesproken types op weg naar iets leuks.
Ze noemen zichzelf een ‘gekke combinatie’:
Carolien Steenkamp-Faaij (1962) en Mariët
Sieffers (1967). Maar als verhalenverteller/
presentator en fotograaf/visagist hebben ze
veel met elkaar gemeen, zoals de liefde voor
theater en film en voor styling. En een lekker
hapje eten in Amsterdam.
6
De vriendinnen zijn op weg om een hapje te eten bij
Tolhuistuin. Carolien is verhalenverteller. Dat doet ze ook
als ‘invaljuf’ op basisscholen. Daarnaast treedt zij als
Luna Lunettes op als theatrale presentator. Carolien: “In
het kader van Amsterdam 750 heb ik dit jaar een paar leuke
projecten, zoals Circus olifant, een mini- kindercircus.”
Mariët is naast fotograaf ook visagist. Ze hebben elkaar
leren kennen toen Carolien kort voor een muzikale talkshow
van Luna Lunettes een invaller zocht voor haar zieke
visagist. Mariët: “Toen bleek ik als visagist ook onderdeel
te zijn van de voorstelling. Carolien deed dat op zo’n
liefdevolle manier. Als een soort dompteur in het circus,
die zegt: kijk eens wat de leeuw allemaal kan! Na afloop
zei ze: ‘Ik vind je leuk, kom je nog eens?’” Dus werd Mariët
vast onderdeel van de shows en is inmiddels ook de
‘ hoffotograaf’. Carolien: “Wat Mariët heel goed kan, is
tijdens evenementen op het juiste moment in actie komen.
Ook bij de portretten van artiesten die zij vaak net na het
hoogtepunt van de show maakt. Op die momenten is de
stress weggevallen, waardoor je er veel beter uitziet.”
Carolien: “Wij zijn eigenlijk een gekke combinatie. Maar
we delen ook veel: zoals onze liefde voor theater en film,
en voor styling.” Gevraagd naar hun favoriete stijl icoon
reageert Mariët: “Diane Keaton. Ik heb zelfs ook zo’n
bolhoedje!” Carolien: “Voor mij is het Julie Andrews in de
film Victor Victoria. Ik ben dol op films waarin de mannenrol
wordt gespeeld door een vrouw. Als Luna Lunettes
treed ik de laatste tijd vaak op in een mannenpak met een
(getekende) krulsnor. Niet alleen omdat ik dat grappig
vind, maar op die manier geef ik er mijn eigen draai aan.”
Mariët: “Wat we samen ook goed kunnen, is lekker kletsen
over het leven.” Precies dat gaan ze doen tijdens het eten.
Meer inspiratie? Bijzondere winkels: Misjab.nl • Misja’s
favoriete adressen: Oog voor stijl (Het Spectrum, € 24,99)
WAT GAAN ZE DOEN?
ETEN
Tolhuistuin
• IJpromenade 2,
Amsterdam
• Tolhuistuin.nl
SHOPPEN
First vintage fashion
• Bilderdijkstraat 115,
Amsterdam
• Firstvintagefashion.nl
CULTUUR HAPPEN
Het ketelhuis
• Pazzanistraat 4,
Amsterdam
• Ketelhuis.nl
• Meer weten over Luna Lunettes?
Lunalunettes.com

‘Lekker kletsen over
het leven, dat kunnen we
ook heel goed ’
Carolien (links) & Mariët

Onstuitbaar
Bart Chabot
‘Zij is een echte bèta,
ik ben een volkomen
luchtfietser’
Leeftijd? Volkomen onbelangrijk! vindt schrijver, dichter,
performer maar bovenal levenskunstenaar Bart Chabot
(1954). Een dag niet geschreven is een dag niet geleefd.
Ja, ‘dat koppie’ van Zins gasthoofdredacteur is creatiever
en productiever dan ooit. Bart grijpt het leven bij de
strot. En weet daartoe ook zijn Yolanda te verleiden.
INTERVIEW: LIDDIE AUSTIN | BEELD: LINELLE DEUNK | VISAGIE: GEORGINA HOPPEN |
MET DANK AAN HOTEL DES INDES IN DEN HAAG

17

18
BART KORT
Altijd in de koelkast?
“Een fles champagne.”
Sterk punt?
“Hm. Doorzettingsvermogen,
vermoed ik.”
Minder goed in? “Praten.”
Blij met? “Een doorzichtige
BIC-ballpoint.”
Trots op? “Onze vier
zoons.”
Spijt? “Te veel om op te
noemen.”
Groot voorbeeld? “Johnny
Cash, Bob Dylan.”
Favoriete schrijvers?
“Louis Couperus, Ernest
Hemingway.”
Song? “Frank’s wild years
van Tom Waits; Jubilee
Street van Nick Cave.”
Groep? “Joy Division.”
Zangeres? “Adrianne
Lenker.”
Levensmotto? “We moeten
door. De reis gaat verder.”
Wat toepasselijk!” roept Bart Chabot.
We zitten in Hotel Des Indes in Den
Haag in de History Salon en ja, dat is
toepasselijk, want we gaan het over
zijn persoonlijke geschiedenis hebben. Om te
beginnen kan hij melden dat zijn vrouw
Yolanda en hij in 1987 in Hotel Des Indes hun
huwelijksreceptie hielden. “Dat was wel een
triomf, want als ik hier daarvoor met Herman
Brood naar binnen wilde, werden we steevast
geweigerd. We waren niet welkom met de
smoes dat we geen das droegen of zoiets. En
nu was het ineens: komt u binnen, meneer
Chabot, ja meneer Chabot, nee meneer
Chabot. Heerlijk.”
Grijp het leven bij de strot is het motto van
‘zijn’ Zin Magazine. “Ik vind het een dynamisch
thema, iets waarnaar ik probeer te
leven,” zegt hij nadat zijn grote koffie verkeerd
is geserveerd. “Doe wat je plezier geeft,
dat is het allerbelangrijkste. Als ik ga zitten
om een gedicht te schrijven, denk ik niet: wat
zal de krant er straks van vinden? Ik doe het
omdat ik er lol in heb. Deze zomer waren we
bij onze zoon en aanstaande schoondochter
in Port Lligat, waar zij een huis hadden
gehuurd. Een eindje verderop zag ik een huis
met op het dak twee manshoge witte eieren.
Het bleek het huis van Salvador Dalí te zijn.
Geweldig: dat je zoiets bedenkt en dan nog
uitvoert ook! Dan ben je dus niet bezig met
wat mensen ervan zullen vinden. Dalí deed
het omdat hij er zelf plezier aan ontleende. Zo
hoort het. Niet benepen: wat zullen de buren
ervan vinden. Gáán! Zo heb ik het mijn hele
leven gedaan, met ups and downs, maar dat
hoort erbij. Kunstenaars leggen nooit een
rechte weg naar boven af. Ik heb ook mijn
mindere periodes gehad, mindere boeken
geschreven. Maar de drive is er altijd. Je moet
je als kunstenaar wel rekenschap geven van
de kwaliteit van wat je doet. Is het nog
relevant of is het eigenlijk alleen maar leuk
voor mezelf?”
Hoe doe je dat?
“Ik heb een heel goede redacteur. Daarbij ben
ik zelf mijn strengste criticus. Van kleins af
aan kreeg ik van mijn ouders te horen dat
alles wat ik deed slecht was; dat neem je in
je volwassen leven met je mee. Diep in mijn
hart vind ik niks wat ik maak goed genoeg.
Ik ben dus tot het bot gemotiveerd om mezelf
te verbeteren. Ik zie de ontwikkeling in mijn
werk heel helder.”
Die ontwikkeling in het kort: Bart Chabot
debuteerde in 1981 als dichter. Bij het grote
publiek brak hij eind vorige eeuw door met
zijn biografie over zijn soulmate Herman
Brood. “Ik had graag meegereisd met helden
als Lou Reed of Iggy Pop, maar dat kon niet:
daar hadden beide heren zwaarwegende
bezwaren tegen. Maar meereizen met Herman
kon wél. Herman en ik waren gelijkwaardig,
hij zag mij als het broertje dat het af en toe
niet helemaal begreep en enige uitleg nodig
had. Herman was chaotisch, mede dankzij
zijn gebruik van drugs en alcohol, maar wel
echt bijzonder. Hij was niet alleen een groot
kunstenaar maar méér dan dat. Doordat ik
veel in zijn buurt was, tijdens optredens maar
ook in privésituaties, heb ik dat kunnen
zien. Zijn biografie heb ik op een rock-’n-rollachtige
manier geschreven: ik heb hem
geportretteerd zoals ik hem meemaakte. Dat
werkte heel goed, maar zo’n boek schrijf je
maar één keer. Net zoals je in de Nederlandse
voetballerij maar één Johan Cruijff hebt, heb
je in de Nederlandse rock-’n-roll maar één
Herman Brood. Dus als rock-’n-rollbiograaf
had ik mezelf met die boeken over Herman
ook meteen opgeheven.”
Vervolgens was het even zoeken. Er waren
jaren waarin het schrijven op een wat lager
pitje kwam te staan doordat Chabot met literaire
vrienden theatertournees deed en daarnaast
vaak op televisie te zien was: bij Barend &
Van Dorp, als politiek commentator bij Pauw
& Witteman, in allerlei spelprogramma’s.

‘Diep in mijn
hart vind ik wat
ik schrijf niet
goed genoeg’

Een cola met jou
Liefdesgedicht van Frank O’Hara
26
Diep getroffen was hij, toen hij het las.
Matthijs van Nieuwkerk (1960), journalist
en presentator maar bovenal goede vriend
van Bart Chabot, vindt Having a coke with you
van Frank O’Hara misschien wel het mooiste
liefdesgedicht dat hij ooit las. Speciaal voor
Zin Magazine waagde hij zich aan een
vertaling. En hoe.
Op 11 april van dit jaar las ik het gedicht Having
a coke with you van Frank O’Hara voor het eerst.
Dat had veel eerder gekund, want O’Hara schreef
en publiceerde het in 1960. Maar ik had eerlijk
gezegd nog nooit van Frank O’Hara gehoord.
Totdat ik in april van dit jaar in The New York
Times dit gedicht las. Het werd die dag door de
bekende literaire criticus A.O. Scott gepresenteerd
als een van de mooiste liefdesgedichten uit de
moderne Amerikaanse poëzie.
Als dat geen liefde is
Ik was blij met deze ontdekking. Ik las en herlas
Having a coke with you. Een liefdesgedicht is het,
nou en of! Niets, zelfs de grootste kunst of de
mooiste stad kan volgens de dichter op tegen het
plezier van gewoon ‘een cola met jou’. En O’Hara
gooit er nog een schepje bovenop: grote kunstenaars
uit het verleden hebben het zonder ‘jou’ moeten
doen. Arme kunstenaars. Als dat geen liefde is.
Maar er zindert meer tussen de regels door.
Dus nog maar eens lezen.
A.O. Scott zelf zei het in zijn inleiding trouwens
zo: ‘Het lezen van Having a coke with you is als
een perfecte eerste date; het is verleidelijk en je
wilt het onmiddellijk beter leren kennen.’
Zo is het.
De dichter: Frank O’Hara
Ik ging eerst maar eens op zoek naar wie die Frank
O’Hara was. In het kort: Hij was een New Yorkse
schrijver, dichter, kunstcriticus en ook curator bij
het Museum of Modern Art (MoMA). Hij hoorde bij
de smaakmakers van de New Yorkse kunstscene
en was in de jaren 50 en 60 de aanvoerder van
de New York School, een club van kunstenaars,
schrijvers en muzikanten. Allemaal gek op jazz
en nieuwsgierig naar welke avant-garde dan ook.
Oud werd O’Hara trouwens niet. In 1966 werd hij,
40 jaar, op het strand van Fire Island dodelijk
aangereden door een Jeep.
Om mij te helpen het gedicht beter te begrijpen,
zocht ik natuurlijk ook naar de Nederlandse
vertaling. Die was er niet. Jammer. Toen ben
ik zelf begonnen. Om te proberen 325 werve -
lende woorden veilig over te varen naar de
Nederlandse taal. Meestal scherp aan de tekst,
soms wat vrijer omdat, dacht ik, Frank O’Hara
mij dat vroeg.
Piepklein voetje op onze grond
Wat moet je nog weten om Having a coke with you
misschien iets makkelijker in je armen te sluiten?
Het gedicht is geschreven aan de grote liefde van
Frank O’Hara op dat moment: de prachtige balletdanser
Vincent Warren. Warren zou in de twee
jaar dat hun relatie duurde inspiratie zijn voor
ongeveer vijftig gedichten. Dit is het mooiste.
Ook goed te weten: Frank O’Hara kwam toen hij
Having a coke… schreef net terug van een reis
naar Spanje. Een reis die hij maakte als curator
van het MoMA in New York.
Voor de rest hoop ik dat Frank O’Hara nu een
piepklein voetje op onze grond heeft gezet.
Meer niet.
Grootmeester Gerrit Komrij bundelde ooit een
verzameling gedichten die hij had vertaald
onder de geweldige titel Onherstelbaar verbeterd.
Die grap mag alleen Komrij maken. Ik hoop, als
debuterend amateurvertaler, dat je na Having a
coke with you meer wilt lezen van Frank O’Hara.
Dat zou mooi zijn. Frank deserves it.
Matthijs van Nieuwkerk

Having a coke with you
is even more fun than going to San Sebastian, Irún, Hendaye, Biarritz, Bayonne
or being sick to my stomach on the Travesera de Gracia in Barcelona
partly because in your orange shirt you look like a better happier St. Sebastian
partly because of my love for you, partly because of your love for yoghurt
partly because of the fluorescent orange tulips around the birches
partly because of the secrecy our smiles take on before people and statuary
it is hard to believe when I’m with you that there can be anything as still
as solemn as unpleasantly definitive as statuary when right in front of it
in the warm New York 4 o’clock light we are drifting back and forth
between each other like a tree breathing through its spectacles
Bart
‘Een paar jaar geleden schreef
Matthijs van Nieuwkerk over
boeken in een landelijke ochtendkrant.
Hij deed dat buitengewoon
enthousiast en inspirerend,
en zonder geneuzel. Voor Zin
vertaalde hij zijn favoriete
liefdesgedicht. En hij schreef er
een enthousiaste en geestige
introductie bij. Zo’n stem wilde
ik niet missen in mijn Zin.’
and the portrait show seems to have no faces in it at all, just paint
you suddenly wonder why in the world anyone ever did them
I look
at you and I would rather look at you than all the portraits in the world
except possibly for The Polish Rider occasionally and anyway it’s in the Frick
which thank heavens you haven’t gone to yet so we can go together for the first time
and the fact that you move so beautifully more or less takes care of Futurism
just as at home I never think of the Nude Descending a Staircase or
at a rehearsal a single drawing of Leonardo or Michelangelo that used to wow me
and what good does all the research of the Impressionists do them
when they never got the right person to stand near the tree when the sun sank
or for that matter Marino Marini when he didn’t pick the rider as carefully
as the horse
it seems they were all cheated of some marvellous experience
which is not going to go wasted on me which is why I’m telling you about it
Frank O’Hara
Uit: The collected poems of Frank O’Hara by Frank O’Hara,
(Penguin Random House, 1971)
Sla om voor de vertaling van Matthijs
27
beeld: (Matthijs): Mischa Schoemaker /ANP

Bart
‘Het ‘glazen plafond’ of een
‘mannenbolwerk’? Daar laten deze
vier powerhouses zich niet door
tegenhouden. Integendeel: Wanda,
Leonne, Francine en Hanke hebben
allen een glanzende carrière
opgebouwd. Het kan dus gewoon:
door het glazen plafond heen breken.
Ik neem mijn petje voor jullie af.
Weliswaar heb ik geen petje,
maar toch. Hulde!’
De kracht van
POWER
VROUWEN
Nooit opgeven
Powervrouwen longarts Wanda de Kanter, sportanalist Leonne Stentler,
architect Francine Houben en voormalig minister Hanke Bruins Slot
volgen alle vier hun innerlijke missie. Opgeven? NEVER!
INTERVIEWS: INGRID SPELT | BEELD: MARK UYL
29

30
Wanda: “Tot mijn 12de heb ik in het buitenland
gewoond, voor het werk van mijn vader bij Shell.
In Sudan zag ik heel goed de verschillen tussen rijk en
arm. Later op kostschool in Den Haag, het voormalige
Burgerweeshuis waar ook nog wezen woonden, kwam
ik dit opnieuw tegen. Al jong leerde ik dat de zwakkeren
in de samenleving de klappen opvangen. En juist zij
lopen meer risico op gedrags ziektes
zoals obesitas, longkanker en harten
vaatziekten, door ongezond eten,
roken of overmatig alcohol gebruik.
‘Dat doen ze toch zelf,’ hoor je vaak
in de samenleving. Maar je kunt niet
zomaar de schuld bij hen neerleggen.
Mensen zitten in een vicieuze cirkel.
De tabaksindustrie richt zich met
hun reclames op de zwakkeren in de samenleving en
op minderheidsgroepen. Te beginnen met kinderen.
Als longarts kon ik dat niet meer aanzien. Ik weet hoe
moeilijk het is om te stoppen met roken; het is woest
verslavend. Mijn leven lang wilde ik arts worden, maar
ik rookte wél vanaf mijn twaalfde. Heel lang was ik
niet van plan om te stoppen. Ik dacht dat ik aan kanker
dood zou gaan: waarom zou ik oud moeten worden?
Een onzinargument, natuurlijk. Je wilt hélemaal niet
doodgaan aan kanker. Ik was een stiekeme roker, tot
mijn destijds tienerdochter mij ’s nachts betrapte.
“Wil je mijn moeder wel zijn?” vroeg ze. En vervolgde:
“Als je longkanker krijgt, ga je dood.” Haar reactie was
zó confronterend. Ik heb haar bezworen om nooit meer
te roken. Intrinsieke motivatie doet veel.
Jarenlang voerde ik met collega en vriendin Pauline
Dekker in mijn vrije tijd strijd tegen de tabaksindustrie.
Op wereldwijde congressen voor longartsen merkte
ik dat niemand het over roken had. Het was een
non-issue. Terwijl de tabaksindustrie verantwoordelijk
is voor jaarlijks acht miljoen doden wereldwijd.
Rechtszaken tegen de tabaksindustrie is het enige
middel dat kán helpen. Zelfs als je ze niet wint. In
Longarts Wanda de Kanter (1959)
zag als kind al het onrecht in
de wereld. Nu strijdt ze tegen
de tabaksindustrie. “Ik kan pas
dood als er geen nicotineproduct
meer aan nieuwe generaties
verkocht mag worden.”
discussie gaan met de tabaksindustrie heeft geen zin.
De industrie netwerkt zelfs illegaal met de overheid,
bleek uit WOB-stukken. Via een rechtszaak hebben wij
voor elkaar gekregen dat de overheid niet meer beleid
afstemt met de tabaksindustrie. En in onze wereldwijde
eerste veelbesproken strafzaak (met advocaat Bénédicte
Ficq – red.) ooit tegen de tabaks industrie, oordeelde
de rechter dat roken extreem ziekmakend,
dodelijk en verslavend is.
Er wordt ook gesjoemeld, maar de
overheid keurt de rookwaren goed.
Je moet de overheid dus voor de
rechter dagen. Dat is bijna onmogelijk.
Wel zie ik een kentering in de
westerse wereld. We gaan niet meer
pappen en nathouden, maar voor het
eindspel. Nieuwe generaties gaan beschermd worden.
Het is tien over twaalf en het volgende product komt er
alweer aan: vapes met games. Alles om kinderen meer
te laten vapen. Ik kan daar zó kwaad over worden. De
tabaksindustrie doet alles wat God verboden heeft.
Het is een legale maffiaclub.
In 2022 ben ik gestopt als praktiserend longarts, zodat
ik me fulltime kan richten op mijn missie. Via een
burgerinitiatief ga ik voor een nicotinevrije generatie.
Aan kinderen die in 2030, uiterlijk 2040, achttien
worden, mag nooit meer een nicotineproduct verkocht
worden. Dat initiatief, mede ondertekend door de
artsenorganisatie KNMG, is ontvankelijk verklaard. Er
moet wél een wet komen, dan pas kun je handhaven.
De moed verlies ik nooit. ‘You have to love what you
do,’ zei Steve Jobs bij tegenslagen. Ik kom net terug
van een klein weekje op de ecocamping in Frankrijk,
om mijn kleinkinderen te zien. Op de terugreis heb ik
honderden mails van medestanders beantwoord in de
trein. Dan schiet de ene na de andere rechtszaak door
mijn hoofd. Uiteindelijk gaan we winnen. Ik kan pas
dood als in de wet staat dat er geen nicotineproduct
meer aan nieuwe generaties verkocht mag worden.”
‘Ik kan zó kwaad worden over
die tabaksindustrie’

Lessen
Grote
Jongens
van de
E E N V R I E N D E N D I E N S T
Herman Brood. Jules Deelder. Martin Bril. Vrienden-vanhet-eerste-uur
van Bart Chabot (1954). Ze zijn er niet meer.
Niet fysiek, althans. Nog wel in zijn hart én dagelijks leven.
Want de waardevolle inzichten die hij van ze meekreeg,
veranderden zijn blik op alles. Hier deelt hij de belangrijkste
lessen; ze kenmerken de ware vriendschap.
TEKST: BART CHABOT
beeld (van links naar rechts): Getty Images, Marcel Hemelrijk/ANP Kippa
45

eeld (bierviltje) : Uit het privé-archief van Bart
46
‘Je moet
niet
V
optreden
jonge
vriend’
zei Herman
‘Je mág
optreden’
eel vrienden-van-het-eerste-uur
van me zijn inmiddels overleden.
Bijna allemaal, op de keper
beschouwd. Met vrienden-van-heteerste-uur
bedoel ik de vrienden die
ik maakte toen ik de wondere wereld
van de kunst betrad.
Had ik gedacht dat de literaire wereld bol
stond van ruimhartigheid, verlichte geesten
en zielsverwanten, dan kwam ik bedrogen
uit. De literaire wereld – de goeden niet te
na gesproken – waar ik begin jaren 80 in
belandde, was bijna net zo kleingeestig,
benepen, benauwend en bekrompen als
het milieu waaraan ik me had ontworsteld.
Goddank leerde ik snel de echte Grote
Jongens kennen, de vrije geesten – Herman
Brood, Jules Deelder en iets later Martin Bril,
om er een paar te noemen, en belandde ik
alsnog in een soort van oase.
Vraag van de redactie van Zin Magazine:
Wat heb je van die vrije geesten geleerd?
Dit.
Herman en Bart
in gesprek
Moeten? Je mág
Op een middag vroeg Herman Brood me wat
ik de volgende dag ging doen. We zaten op
een Amsterdams terras. Herman tekende
twee cowboys op de achterkant van een
bierviltje.
“Ik moet morgen optreden,” zei ik, “in
Eindhoven.”
Herman legde zijn viltstift neer.
“Je moet niet optreden, jonge vriend,” zei hij,
“je mág optreden. Onthoud dat. En dat heb ik
al eens tegen je gezegd.”
Ik nam me voor zijn wijze woorden voortaan
niet te vergeten. Later zou Martin Bril er nog
iets aan toevoegen, toen ik onverhoopt een
zeldzaam zwaktemomentje beleefde. We
traden op in Sliedrecht. Luttele minuten
voor aanvang liepen we de trap op naar
het podium. Het publiek roezemoesde
verwachtingsvol, dat had er zin in. De
toneelmeester fluisterde: “Aanvang.” We
moesten op. Ronald Giphart stond al in het
volle licht op de bühne en keek achterom:
waar bleven we? Maar ik had er dit keer geen
zin in, in de voorstelling. Wat had ik hier te
zoeken, of in Zaanstad of in Kerkrade, waar
we morgen en overmorgen stonden geboekt?
Wat deed ik met mijn leven? Voor het applaus
deed ik het niet; dat was iets waar je na
afloop van de voorstelling even doorheen
moest. Vermorste ik geen kostbare tijd met
al dat reizen en trekken door het land?

Jamie Oliver (1975) is een wereldwijd fenomeen op het gebied
van koken en campagnevoeren. Hij inspireerde miljoenen
mensen om zelf heerlijke, verse maaltijden te maken. Hij is
al 25 jaar succesvol en spreekt inmiddels ook een nieuwe
generatie aan. In Simply Jamie laat hij met snelle & simpele
recepten zien hoe leuk en lekker het is om te koken voor jezelf,
je vrienden of familie. Jamie maakte maar liefst 27 kookboeken
en heeft 60 succesvolle restaurants in 22 landen.
Heerlijk
eenvoudig
3X SIMPEL & RAZENDSNEL
Jamie Oliver, wie is er niet groot mee geworden? Of in elk geval:
keukenwijs en kookkundig? Al een kwart eeuw weet hij met
eerlijke smaken en behapbare recepten iedereen aan het koken
te krijgen. Te weinig tijd, zeg je? Zijn nieuwste recepten gaan goed
op volle agenda’s: klaar in vier tot achttien minuten!
PRODUCTIE: DANIËLLE BRONSGEEST | BEELD: DAVID LOFTUS
62

CRISPY NOODLE
VISBURGERTJES
van witvis met abrikozen
‘De combi van vis en noedels is verrassend,
en zorgt voor een zalig grillige textuur’

Bart
‘Ooit, als Jakhals in DWDD,
zat ze niet lekker in haar vel.
Dus hing ze haar Jakhalsjasje
aan de wilgen. En kwam
terug als presentator van het
Achtuurjournaal. Ze deed en
doet het journaal cool and
collected. Houwen zo! Achter
de schermen roept Annechien
de titel van een song van
The Troggs in herinnering:
Wild thing. Kortom, Annechien
mocht niet ontbreken in
mijn Zin!’
5VRAGEN AAN
Annechien
Steenhuizen
‘Zeuren over hoge hakken en
strakke jurkjes? Get a life! ’
Neutraal presenteert ze op eigen wijze het NOS Journaal.
Hoewel ze wél van een robbertje discussiëren houdt en een
stevige mening heeft. Zo maakt Annechien Steenhuizen (1977)
zich als rasoptimist zorgen over de klimaatverandering. “Het
gaat wél over de toekomst van mijn kinderen Vesper en Riff.”
INTERVIEW: INGRID SPELT | BEELD: SHODY CAREMAN
70

ANNECHIEN STEENHUIZEN
72
Annechien belt een paar dagen voor
haar vakantie vanaf de NOS-redactie.
Nog een paar daagjes knalt ze tussen
de een en twee miljoen huiskamers
in, voordat ze op roadtrip gaat door
Botswana, Zimbabwe en Zuid-Afrika.
Met z’n viertjes kamperen onder de
blote hemel in tentjes boven op het
dak van zo’n stoere landrover. Haar
dochter Vesper verlaat de basisschool
en loopt straks met een te grote en
zware rugtas als brugpieper rond op
de middelbare school. Een hele mijlpaal,
en dat verdient een bijzondere
onvergetelijke vakantie, stelt ze trots.
“Als we terug zijn, gaan we drie jaar
sparen om hopelijk met Riff nog zo’n
mooie herinnering te kunnen maken
als hij naar de brugklas gaat.”
Annechien kennen we ruim tien jaar
als presentator van het NOS Journaal,
dat ze afwisselend presenteert met
Rob Trip en invaller Winfried Baijens.
Sinds 2019 is ze ook het gezicht van
het tv-programma Project Rembrandt.
“De opnames zijn altijd leuk met
mooie verhalen van de kandidaten.
Een feestje!” Scherp, integer, geïnteresseerd
en professioneel, zo wil
ze overkomen bij haar kijkers. “Die
kwaliteiten vind ik erg belangrijk voor
een presentator,” vertelt ze de dag
nadat president Biden de wereld in
slingerde dat hij zich terugtrekt als
kandidaat voor de komende Amerikaanse
verkiezingen. Acht minuten
voor de start van het Achtuurjournaal
kwam dat nieuws binnen. En dan is
het improviseren geblazen, lacht
Annechien. Haar bloed stroomt in
zo’n geval een tikkie sneller. Ze houdt
van het onverwachte en het duiken in
haar parate kennis, om zo in een paar
minuten met een goed nieuwsitem te
komen. En dan, relativerend: “Hoewel
de uitzending niet helemaal strak ver-
liep. Ik schrijf bijna altijd mijn eigen
teksten, maar over Biden had ik
natuurlijk op dat moment nog geen
tekst. In een paar minuten krabbel
ik dan wat aantekeningen op een
blaadje. Improviserend nieuws – dat
vers van de pers komt – brengen,
maakt het vak zo mooi. Héél tof!”
Onze gasthoofdredacteur Bart Chabot
leerde ze als Jakhals bij De wereld
draait door kennen. Een blauwe
maandag maakte ze deel uit van deze
vaste rubriek. Bart was haar eerste
item. Heerlijk gebekt sprak ze hem
aan en probeerde zijn boeken op
straat te slijten. Vanaf die tijd volgen
ze elkaar professioneel. Hoewel ze
houdt van een beetje recalcitrant
zijn, paste de rol van Jakhals haar
niet als een jas.
1
Waarom niet? Vond je
het toch té gek?
“Het lag meer aan het feit dat het
als Jakhals om mij draaide. Ik móest
leuk zijn. En ik wil niet de persoon
zijn om wie het gaat. Ik interview
ook liever dan dat ik geïnterviewd
word. Het is fijn dat ik bij het
NOS Journaal ondergeschikt ben
aan het nieuws.
Je zal van mij ook niet een mening
op X tegenkomen. Ik heb ooit een
account aangemaakt, maar doe er
niks mee en heb geen behoefte om
mijn mening met de buitenwereld
te delen. Die mening heb ik wel,
maar ventileer ik liever bij mensen
die ik ken, vrienden en collega’s.”
2
Als tiener droomde je
ervan om als journalist
het onrecht in de wereld
aan de kaak te stellen.
Is dat gelukt?
“Het correspondentschap vanuit de rest
van de wereld is er nooit van gekomen.
Het werk in de studio ligt me goed, en
het is eervol om het nieuws te mogen
vertellen aan zoveel mensen. Ik probeer
altijd verdieping aan het nieuws toe te
voegen. Ik heb een bloody mooie baan,
maar je weet natuurlijk nooit wat de
toekomst brengt. Die houd ik open.
Hoewel ik mezelf met opgroeiende
kinderen voorlopig niet als correspondent
in New York of Kaapstad zie
zitten. Ze hebben hier hun sociale
leven, en als puber heb je behoefte aan
een bepaalde zekerheid. De wereld een
beetje mooier maken kun je overal op
je eigen manier. Van huis uit hebben ik
en mijn broers geleerd om niet voor het
grote geld te gaan, je hart te volgen,
jezelf nuttig te maken, niet altijd aan
jezelf te denken en goed voor anderen
te zijn. Zo probeer ik te leven. Volgens
mij ben ik ook een prettige collega in
de omgang. Natuurlijk schrok ik van
het grensoverschrijdende gedrag op de
werkvloer van – ook – het NOS Nieuws.
Nee, ik dacht niet: het is tijd om te vertrekken
en eindelijk eens aan die studie
rechten te beginnen. Overigens
denk ik nu aan een studie psychologie.
Dat sluit toch meer aan bij mijn
nieuwsgierigheid naar mensen. Het
goede van zo’n onderzoek is dat je
gedwongen wordt over je eigen gedrag

na te denken. Ik herken mezelf niet als
iemand die grensoverschrijdend
gedrag vertoont. Ik voel het als ik bij
een ander een grens overga. Iets wat
zelden gebeurt, en ik kom er direct op
terug. Zo houd je het gesprek open. En
zelf heb ik nooit iets van grensoverschrijdend
gedrag gemerkt. Misschien
ook wel, omdat ik voor mezelf opkom
en dat nooit vervelende gevolgen heeft
gehad. Hiermee wil ik het probleem
zéker niet bagatelliseren, want er zijn
collega’s die er wel degelijk last van
hebben. Onderling hebben we er op
de redactie veel over gesproken en
die gesprekken zijn goed geweest. Je
moet elkaar kunnen aanspreken als je
gedrag niet fijn vindt. Het is belangrijk
om dicht bij jezelf te kunnen blijven.”
‘Ik voel het
als ik bij een
ander een
grens overga.
Iets wat
zelden
gebeurt’
3
Je hebt twee jonge
kinderen, zit dicht
op het nieuws, vertelt
over oorlogen,
klimaatproblemen.
Hoe zie je hun
toekomst?
“Als je het dan hebt over een mening
ventileren: ik maak me weleens zorgen
over hun toekomst. Als ouder wil je
dat jouw kinderen opgroeien in een
fijne wereld, waarin geen oorlog is
en we de klimaatverandering onder
controle krijgen. En dan moet er toch
wel veel gebeuren. De klimaatdoelen
gaan we niet halen, er is een langdurige
oorlog aan de oostgrens van
Europa en in het Midden-Oosten gaat
het ook maar door. Wat gaat dat voor
ons in Europa betekenen, ook bezien
vanuit de komende Amerikaanse
verkiezingen? De wereldconflicten
breiden zich uit en blijven borrelen.
Was het nu maar gewoon zure regen,
denk ik weleens. In mijn jeugd was
dat probleem snel opgelost. Van huis
uit kreeg ik een stukje activisme om
de wereld te verbeteren mee. Als
zesjarig meisje zat ik op de schouders
van mijn vader tijdens de grootste
Nederlandse demonstratie ooit, tegen
atoomwapens. Dat maakte indruk.
Moet ik niet meedoen met een klimaatprotest,
voor mijn kinderen, zoals
mijn vader dit destijds voor ons deed,
is weleens door mijn hoofd geschoten.
Maar als presentator van het NOS
Journaal moet ik neutraal blijven.”
73

Yolanda Chabot:
‘Je ziet naaldhakken,
maar intussen liep
ik gewoon op stevige
blokhakken’

FASHION VOLGENS
Zelf schoenen maken. Yolanda Chabot doet het en kán het.
Modejournalist Liddie Austin (1959) wil daar het fijne van weten.
Ik ben in de woestijn van mijn schoenenleven
aangekomen. Mijn kast staat vol met de prachtigste
exemplaren, maar ik kan ze niet meer
aan. Dankzij hallux valgus (een scheve grote
teen - red.) aan beide voeten, doen de meeste
schoenen tegenwoordig pijn. Heel soms trek ik nog weleens
hakken aan voor een zitfeestje waar ik per auto
naartoe ga, maar meestal bedenk ik me al voordat ik de
deur uit ben. Uít die schoenen, gauw mijn sneakers aan.
Nu heb ik het geluk dat je
daar tegenwoordig overal
mee kunt aan komen, maar
toch. Ik mis gewone schoenen,
ik mis het silhouet
dat ik had toen ik nog wel
hakken kon dragen, ik
voel me vaak klein zonder.
Jammer genoeg ben ik niet
zoals Yolanda Chabot:
die maakt gewoon haar
eigen schoenen. Ze maakt
trouwens ook haar eigen
tassen én haar eigen sieraden. “Naast mijn werk als
arts heb ik altijd iets creatiefs gedaan,” vertelt ze. “Een
dag heeft een ochtend, een middag en een avond. In de
ochtend en de middag werkte ik tot voor kort, ’s avonds
kan ik iets anders doen. Toen de kinderen klein waren
en bijtijds naar bed gingen, had ik daarvoor alle
gelegenheid en nu al helemaal. Ik kijk nooit naar
tele visieseries, dat scheelt. Dan houd je veel tijd over.”
Net als de rest van haar gezin is Yolanda een maker.
Waar haar man en de meeste van haar zonen met
woorden aan de slag gaan, werkt zij het liefst met haar
handen. “Als kind vond ik het al leuk om alles wat ik
tegenkom uit elkaar te halen om te zien hoe het is
gemaakt. Als ik er dan niet achter kom of het zelf niet
kan maken, ga ik een cursus volgen om het te leren.”
In het verleden leerde ze onder (veel) meer oude
meubels restaureren, meubels maken en edelsmeden
(zo ontwierp en maakte ze onlangs de verlovingsringen
van haar oudste zoon Sebastiaan en zijn Joosje). Daarna
kwam het leer: eerst leerde ze tassen maken, nu volgt ze
al twee jaar met veel plezier een cursus ambachtelijk
schoenmaken. Sinds kort zit ze op naailes. “Ik maak
wat ik zelf mooi vind. Het is niet ieders smaak, maar ik
doe het puur voor mijn eigen plezier. Dat is voor mij de
ultieme vrijheid.”
Zelf schoenen maken is behoorlijk uitdagend, zegt ze.
“Je begint met het maken
van een houten leest, die
je helemaal aanpast aan
alle knobbels en andere
afwijkingen van je voeten.
Daar maak je een afdruk
van, en daar dan weer
deelpatronen van die je
uitsnijdt in leer: buitenleer
en voeringleer, en
deels versteviging. Er moet
een binnen- en buitenzool
komen; je plakt en
stikt en hamert alles aan elkaar op de leest. Het is echt
veel werk. Over mijn eerste paar laarzen heb ik een
halfjaar gedaan. Dat het ingewikkeld is, maakt voor mij
deel uit van de aantrekkingskracht. Ik merk dat mijn
aandacht verslapt als ik iets eenmaal kan.”
Een goede schoen moet wat haar betreft lekker zitten én
iets opvallends hebben. “Ik houd erg van asymmetrie,
dus mijn schoenen hebben altijd iets subtiel afwijkends:
de binnenzolen kunnen van kleur verschillen;
een versiering kan bij de ene schoen aan de binnenkant
zitten en bij de andere aan de buitenkant. Niet iedereen
valt dat op, maar een schoenmaker ziet het meteen.”
Omdat het maakproces zo ingewikkeld is, kost een paar
op maat gemaakte schoenen algauw een paar duizend
euro. Maar dan heb je ook wat. Je kunt zelfs weer
hakken dragen als je dat wilt, zegt Yolanda. “Voor het
Boekenbal, waar wij dit jaar de hoofdgasten waren,
79
beeld yolanda chabot: Linelle Deunk | visagie: Georgina Hoppen | Met dank aan Hotel Des Indes | beeld liddie: Louisa Verhulst

9x
Goed ruziemaken?
Zo gedaan!
Elke relatie heeft te kampen
met conflicten, zo simpel is het.
Maar hoe je daarmee omgaat,
dát kan het verschil maken.
Relatie-experts Julie en John
Gottman laten in hun boek
Goed ruziemaken zien hoe je
conflicten juist kunt gebruiken.
Om je relatie te versterken én
meer intimiteit te ervaren.
TEKST: LINDE VERHULST

9X WELZIJN
Met respect
Blijf altijd respectvol naar
elkaar toe. Vermijd in conflicten
of onenigheden het gebruik
van sarcasme, beledigingen
of beschuldigingen. Focus
op het probleem en niet op
je partner. Wanneer je je
frus tratie uitdrukt zonder je
partner persoonlijk aan te
vallen, voorkom je escalatie.
Lichaamstaal
Non-verbale communicatie
speelt een grote rol in ruzies.
Let hierop bij jezelf, maar ook
bij je partner. Denk aan een
open houding, oogcontact en
knikken. Hierdoor geef je de
ander een gevoel van begrip
en veiligheid, en voelt je
gesprekspartner zich beter
begrepen.
Erken fouten
Wanneer je tijdens het conflict
beseft dat je fout zit of iets
verkeerd hebt gedaan, wees
dan bereid om je eigen fouten
toe te geven en je te verontschuldigen.
Hiermee toon je
niet alleen dat je je verantwoordelijkheid
neemt, maar ook dat
je respect hebt voor de ander
en de relatie tussen jullie.
Blijf kalm
Het is logisch en normaal dat
emoties hoog oplopen tijdens
een conflict. Daarom kan het
nuttig zijn om af en toe even
een pauze te nemen en tot rust
te komen. Laat elkaar even met
rust en ga bijvoorbeeld naar
buiten om te wandelen en je
hoofd leeg te maken. Door af te
koelen, voorkom je uitspraken
waar je later spijt van krijgt.
Plan gesprekken in
Wanneer je merkt dat een
onderwerp een terugkerend
conflict veroorzaakt, plan dan
samen een specifiek moment
om hier rustig over te praten.
Dit zorgt ervoor dat jullie
allebei de tijd hebben om
na te denken en te formuleren
hoe jullie de situatie zien.
Dit bevordert heldere en
effectieve communicatie.
Met een beetje humor
Humor kan een effectieve
manier zijn om de situatie iets
te verlichten. Een oprechte
lach van beide kanten kan
helpen om de situatie luchtiger
te maken en de emoties te
verzachten. Let erop dat je
grapjes niet kwetsend of
sarcastisch zijn, maar dat ze
de sfeer juist verbeteren.
Actief luisteren
Niets is zo vervelend en frustrerend
als het gevoel hebben
dat je niet gehoord wordt.
Stel je daarom actief op en
luister écht naar je partner.
Onderbreek de ander niet,
maar herhaal bijvoorbeeld
zijn of haar woorden. Zo geef
je de ander het gevoel dat je
echt luistert en voorkom je
miscommunicatie.
Praat vanuit jezelf
Probeer zoveel mogelijk vanuit
jezelf te praten. Spreek je
gevoelens uit en begin je zin
bijvoorbeeld met ‘ik voel’.
Doe dit in plaats van je partner
te beschuldigen of dingen te
verwijten. Zeg dus niet: “Jij
luistert nooit naar me,” maar:
“Ik heb het gevoel dat je niet
naar me luistert.” Houd het
gesprek open.
Oplossingsgericht
Tijdens een ruzie is het goed
om altijd te blijven kijken naar
de oplossing, in plaats van
vast te blijven zitten in het
probleem. Stel jezelf, maar
ook de ander, de vraag: wat
kunnen we doen om hieruit
te komen? Op deze manier kom
je hopelijk tot een oplossing
en verleg je tegelijkertijd de
focus van de ruzie.
GRATIS BOEK?
Kijk op p. 108 en maak kans!
85
BEELD: Getty Images

Met z’n allen in ‘ons’ vakantiehuis
ZWEEDSE ZOMERS
Hij besloot zeven jaar geleden
Yolanda gewoon gelijk te geven.
Het Zuid-Franse vakantieroer
werd omgegooid: voortaan
reizen Bart Chabot & Co af
naar het noorden. Naar Zweden
om precies te zijn. Waar ook dit
jaar het vakantiehuis trouw op
ze wacht en weer hún huis
wordt. Dat van Bart, Yolanda,
Sebastiaan, Maurits, Storm en
Splinter Chabot.
TEKST: BART CHABOT. BEELD: YOLANDA CHABOT,
SPLINTER CHABOT, MAURITS CHABOT

Opeens had ik er genoeg van.
“Ik weet niet hoe jij erover denkt,” zei ik tegen
Yolanda, “maar nu ben ik het zat.”
“Wat ben je zat?” vroeg Yolanda.
We gingen met onze vier jongens – Sebastiaan,
Maurits, Splinter en Storm – voor de zoveelste keer
tijdens de zomervakantie naar Zuid-Frankrijk, en
voor de zoveelste keer was er op de Route du Soleil
een kilometerslange file, eentje richting Valence.
Maar daar stonden we niet eens in: wij stonden
al ruim een halfuur vast op de afrit naar een
benzinestation.
“Dat we in de file staan,” zei ik tegen Yolanda,
“om te mógen tanken.”
“Schat,” zei Yolanda, die wist dat een lief woord
hielp, “dan gaan we voortaan toch naar het
noorden?”
Dat gezichtspunt was nieuw voor me.
“Wat zou je zeggen,” zei ze, “van Zweden?”
“En, had ik gelijk of niet?” zei Yolanda toen we van
onze eerste Zweedse zomervakantie met alleen
een file ter hoogte van Hamburg naar Nederland
terugkeerden. Ze had gelijk, zoals ze wel vaker het
gelijk aan haar zijde had. Alleen wachtte ik even
om het toe te geven.
Systembolaget
Zweden dus. Dit jaar zijn we voor de zevende keer
op rij op weg naar een vakantiehuis aan een meer
in Zweden dat gaandeweg ‘ons’ vakantiehuis
is geworden. De blokhut, familiebezit, wordt
door mede-eigenares Lisa bijna alleen nog aan
ons verhuurd.
Verschil met voorgaande jaren is dat vanwege de
hittegolven en bosbranden in Zuid-Europa, het
noorden door meer landgenoten is ontdekt. De
files rond Hamburg zijn langer dan gewoonlijk,
en op de boot waarmee je een stuk van de route
kunt afsnijden, wemelt het van de Nederlandse
kentekenplaten. Een trend, schat ik, die de komende
jaren zal aanhouden. En gelijk hebben ze, onze
landgenoten, zoals Yolanda dat jaren eerder had.
De enige tussenstop die we ons eenmaal in
Zweden op weg naar ‘ons’ huis veroorloven, is
de Systembolaget in Hörby. Festivalbier is in de
supermarkt verkrijgbaar, maar voor alcohol kun
je uitsluitend terecht in de staatswinkels. Die
sluiten om vijf uur stipt, en geen minuut later.
Dit voor de dranklustigen onder ons.
Festivalbier is in de
supermarkten verkrijgbaar,
maar voor alcohol kun je
uitsluitend terecht in
de staatswinkels
• Straatje met
stokrozen in Lund
• Voor de staatswinkel-in-drank
in
Hörby
• Sebastiaan, Maurits,
Splinter en Storm
zwaaiend naar de
lezers van Zin
• Links: op de steiger
bij ‘ons’ meer
91