2024 10 17 Pärt über Bach - Amsterdam Sinfonietta, Candida Thompson + Simone Lamsma
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
Do <strong>17</strong> okt <strong>2024</strong><br />
Grote Zaal<br />
20.15 uur<br />
Donderdag<br />
avondserie<br />
<strong>Pärt</strong> <strong>über</strong> <strong>Bach</strong><br />
<strong>Amsterdam</strong> <strong>Sinfonietta</strong>,<br />
<strong>Candida</strong> <strong>Thompson</strong><br />
+ <strong>Simone</strong> <strong>Lamsma</strong><br />
Het gratis beschikbaar stellen van dit digitale<br />
programmaboekje is een extra service<br />
ter voorbereiding op het concert. Het is<br />
uitdrukkelijk niet de bedoeling deze versie<br />
tijdens het concert te raadplegen via je mobiele<br />
telefoon. Dit is namelijk zeer storend voor de<br />
andere concertbezoekers.<br />
Bij voorbaat dank.
Programma<br />
<strong>Pärt</strong> <strong>über</strong> <strong>Bach</strong><br />
<strong>Amsterdam</strong> <strong>Sinfonietta</strong>,<br />
<strong>Candida</strong> <strong>Thompson</strong><br />
+ <strong>Simone</strong> <strong>Lamsma</strong><br />
<strong>Candida</strong> <strong>Thompson</strong> leiding en viool<br />
<strong>Simone</strong> <strong>Lamsma</strong> viool<br />
Donderdag<br />
avondserie<br />
Serie<br />
<strong>Amsterdam</strong><br />
<strong>Sinfonietta</strong><br />
Do <strong>17</strong> okt <strong>2024</strong><br />
Grote Zaal<br />
20.15 – 22.00 uur<br />
ca. 45 minuten voor de pauze<br />
ca. 35 minuten na de pauze<br />
Inleiding<br />
Foyerdeck 1<br />
19.15 – 19.45 uur<br />
Door Michel Khalifa<br />
Staat je mobiele telefoon al uit?<br />
Dank je wel.<br />
2
Programma<br />
Johann Sebastian <strong>Bach</strong> (1685 – <strong>17</strong>50)<br />
Uit Sonata in e BWV <strong>10</strong>23 (<strong>17</strong>14/<strong>17</strong> of <strong>17</strong>23?) arr. Ottorino Respighi<br />
· Allegro<br />
Bist du bei mir BWV 508 (<strong>17</strong>22/25) arr. Otto Klemperer / Hugo Bouma<br />
Arvo <strong>Pärt</strong> (1935)<br />
Tabula Rasa voor twee violen en strijkorkest (1977)<br />
· Ludus - Silentium<br />
Pauze<br />
Arvo <strong>Pärt</strong><br />
Collage <strong>über</strong> B-A-C-H (1964)<br />
· Toccata – Sarabande – Ricercare<br />
Fratres voor viool, strijkorkest en slagwerk (1992)<br />
Johann Sebastian <strong>Bach</strong><br />
Sinfonia uit Cantate ‘Ich hatte viel Bekümmernis’ BWV 21 (ca. <strong>17</strong>13)<br />
Concert voor twee violen in c BWV <strong>10</strong>60R (ca. <strong>17</strong>20)<br />
Allegro – Adagio – Allegro<br />
3
Toelichting<br />
Het is niet heel gewaagd te veronderstellen dat Johann Sebastian <strong>Bach</strong> weinig had<br />
begrepen van de spirituele beleving die velen vandaag ervaren bij het horen van Arvo<br />
<strong>Pärt</strong>s muziek. En toch zijn <strong>Pärt</strong> en <strong>Bach</strong> beiden spirituele componisten. <strong>Bach</strong> beschouwde<br />
al zijn muziek als dienstbaar aan zijn god en <strong>Pärt</strong> gelooft ook en diens muziek is meer dan<br />
alleen de noten.<br />
<strong>Pärt</strong>s muziek heeft door de resonerende<br />
herhaling een aura van religieuze beleving<br />
dat sommigen zó raakt, dat ze zich meer<br />
op de ervaring van het luisteren richten<br />
dan op de muziek, maar muziektechnisch<br />
beschouwd is er weinig spiritueels aan<br />
<strong>Pärt</strong>s componeren. De manier waarop<br />
hij met zijn basismateriaal schuift, ligt<br />
zelfs verbazend dicht bij de wiskundige<br />
permutatietechnieken van het seriële<br />
componeren. Zo’n paradox geldt ook voor<br />
de perfect berekende structuren van<br />
<strong>Bach</strong> in wiens fuga’s dezelfde permutaties<br />
plaatsvinden als bij Arnold Schönberg én bij<br />
<strong>Pärt</strong>.<br />
Johann Sebastian <strong>Bach</strong><br />
Allegro uit Sonata BWV <strong>10</strong>23 (arr. Respighi)<br />
De Sonate in e is, zoals al <strong>Bach</strong>s muziek,<br />
niet op dezelfde wijze spiritueel geladen<br />
als de muziek van <strong>Pärt</strong>. Maar al gaat<br />
deze muziek over niets anders dan over<br />
de virtuoze noten, ze was voor <strong>Bach</strong> een<br />
uitdrukking van de gedachte dat ze een<br />
hogere (goddelijke) orde weerspiegelt die<br />
al het aardse overstijgt.<br />
Dit Allegro is een opzwepende prelude<br />
voor vioolsolo met continuo begeleiding<br />
(een baspartij met daarbij in cijfercode<br />
aangegeven akkoorden die naar believen<br />
uitgewerkt kunnen worden). In de uitwerking<br />
van vanavond speelt de violengroep van<br />
<strong>Sinfonietta</strong> unisono mee met de soloviool –<br />
niet als opmaat voor het oorspronkelijk bij<br />
<strong>Bach</strong> volgende Adagio, maar als verrassende<br />
introductie voor de aria Bist du bei mir. De<br />
baspartij wordt voornamelijk gespeeld door<br />
het kistorgel, de cello’s en altviolen spelen de<br />
lange, hoge begeleidingsnoten, waardoor het<br />
geheel heel koraalachtig klinkt.<br />
Bist du bei mir (arr. Klemperer/ Bouma)<br />
De geschiedenis van Bist du bei mir is<br />
illustratief voor de vrije omgang met<br />
muziek die in <strong>Bach</strong>s dagen gebruikelijk<br />
was. Bist du bei mir is helemaal niet van<br />
<strong>Bach</strong>; het is een aria van zijn tijdgenoot<br />
Gottfried Heinrich Stölzel.<br />
De melodie kwam terecht in een<br />
‘Notenbüchlein’ (een gebundelde<br />
verzameling geliefde muziek) van <strong>Bach</strong>s<br />
tweede echtgenote Anna Magdalena die 13<br />
van <strong>Bach</strong>s 22 kinderen baarde. Omdat het<br />
manuscript van Stölzel zoekraakte, werd<br />
zijn melodie aan <strong>Bach</strong> toegeschreven. In<br />
Anna’s ‘Büchlein’ is die opgeschreven als een<br />
melodie met basso continuo begeleiding en<br />
het zou kunnen dat niet <strong>Bach</strong> die noteerde,<br />
4
Toelichting<br />
maar Anna – van huis uit sopraan en<br />
degelijk muzikaal onderlegd. Niemand weet<br />
waarom deze muziek in Anna’s bundel werd<br />
opgenomen, maar het is voorstelbaar dat<br />
de roerend eenvoudige schoonheid van dit<br />
door een groot godsvertrouwen gekleurde<br />
dankgezang de reden was.<br />
Arvo <strong>Pärt</strong><br />
Tabula Rasa<br />
Tabula Rasa, <strong>Pärt</strong>s doorbraakstuk uit<br />
1977, is geschreven in de stijl die hem<br />
de meest gespeelde componist van de<br />
eerste decennia van deze eeuw maakte.<br />
<strong>Pärt</strong> noemt zijn muziek tintinnabuli:<br />
‘klokkenmuziek’. Dat verwijst zowel naar<br />
de herhaalde patronen, waarmee klokken<br />
de gelovigen ter kerke manen, als naar de<br />
toonladders en drieklankbrekingen waaruit<br />
klokgelui bestaat.<br />
<strong>Pärt</strong> maakt muziek op basis van een<br />
combinatie van drieklankbrekingen en<br />
de stapsgewijze beweging omhoog of<br />
omlaag langs een toonladder in dezelfde<br />
toonsoort. Vanuit dat ascetische vertrekpunt<br />
componeert hij muziek die de hallucinerende<br />
kwaliteit heeft van een mantra en als een<br />
klok in één toonsoort resoneert. Wanneer<br />
je de stijgende en dalende patronen als<br />
naast elkaar gelegen linialen ten opzichte<br />
van elkaar verschuift, zijn de mogelijkheden<br />
enorm. Het meandert steeds anders, maar<br />
de grondresonantie blijft gelijk. Wisselingen<br />
in volume, in tempo, in register en <strong>Pärt</strong>s<br />
grandioze gebruik van stilte maken<br />
zijn stukken toch enorm dramatisch.<br />
De afwisseling van stilte, meditatieve<br />
herhaling, eenvoudig lyrische melodie en<br />
gelijkblijvende harmonie geeft Tabula Rasa<br />
de kenmerkende spirituele/nadenkende<br />
kwaliteit, maar ondertussen heeft <strong>Pärt</strong> een<br />
strakke structuur doorgevoerd en allerlei<br />
oude canontechnieken verwerkt in deze<br />
inventieve reeks variaties op eenvoudige<br />
uitgangspunten.<br />
Collage <strong>über</strong> B-A-C-H<br />
In de jaren zestig was <strong>Pärt</strong> zoekende, zoals<br />
velen ten tijde van de grote omwentelingen<br />
in de 20e eeuw. Hij liep vast in de abstractie<br />
van het serialisme dat hij uitprobeerde<br />
en maakte een aantal collages op basis<br />
van muziek die hem lief was; muziek die<br />
hij niet kon rijmen met zijn abstracte<br />
componeerstijl.<br />
Hij wendde zich tot <strong>Bach</strong> ‘om mijn plaats te<br />
bepalen ten opzichte van het twaalftoonscomponeren’,<br />
verklaarde <strong>Pärt</strong>. ‘Ik was<br />
ongelukkig met mijn situatie en wilde mezelf<br />
overtuigen hoe mooi de muziek van <strong>Bach</strong><br />
is. Ik was er zeker van zo een beter beeld te<br />
krijgen van de tegenstrijdigheden waarmee<br />
ik worstelde.’ In de Collage <strong>über</strong> B-A-C-H<br />
zocht <strong>Pärt</strong> steun bij <strong>Bach</strong> met een thema<br />
dat uit de noten van diens naam bestaat<br />
(de Duitse B is gelijk aan onze bes; de H<br />
komt overeen met de b). <strong>Bach</strong> gebruikte dat<br />
motief zelf ook, onder meer in een sarabande<br />
die <strong>Pärt</strong> in het langzame deel citeert. De<br />
collage was in 1964 een subversieve uiting<br />
5
Toelichting<br />
van het plezier in het citeren van een geliefd<br />
voorbeeld, in ouderwets dramatisch contrast<br />
en in tonale technieken – allemaal taboe bij<br />
de toenmalige avant-garde.<br />
Fratres<br />
De eerste versie van Fratres is in hetzelfde<br />
jaar gecomponeerd als Tabula Rasa en<br />
is net zo’n bepalend stuk. Met zijn snelle<br />
arpeggio’s is Fratres verwant aan de<br />
motorische minimal music van Steve Reich<br />
uit de jaren zeventig.<br />
Net als Tabula Rasa is ook Fratres een reeks<br />
variaties: een opeenvolging van steeds<br />
dezelfde akkoorden is de basis van alle<br />
segmenten van het stuk.<br />
<strong>Pärt</strong> componeert muziek<br />
die de hallucinerende<br />
kwaliteit heeft van een<br />
mantra.<br />
En net als in Tabula Rasa is er contrast<br />
tussen beweeglijkheid en kalme rust. Ook<br />
hier is de harmonische taal eenvoudig en<br />
gebouwd met akkoorden die soms direct<br />
uit een romantisch adagio afkomstig lijken,<br />
maar die ook ineens een archaïsche, naar<br />
oude kerkmuziek verwijzende kleur kunnen<br />
krijgen die een semireligieuze connotatie<br />
heeft. En ook hier gaan <strong>Pärt</strong>s beheersing<br />
van het compositorische handwerk en een<br />
enorme emotionele reikwijdte samen in<br />
een diep rakende muziek die soms wild en<br />
speels, maar vaker verstild en altijd zeer<br />
dramatisch uitpakt. Van Fratres bestaan<br />
veel arrangementen, die <strong>Pärt</strong> zelf schreef of<br />
autoriseerde.<br />
Johann Sebastian <strong>Bach</strong><br />
Sinfonia uit Cantate ‘Ich hatte viel<br />
Bekümmernis’<br />
Gedachten over de eindigheid en andere<br />
zaken die groter zijn wat de mens vermag,<br />
zijn er te over in de teksten van <strong>Bach</strong>s<br />
cantates. De titel van de cantate Ich hatte<br />
viel Bekümmernis verwijst ook naar de<br />
worsteling met de menselijke staat.<br />
Wat de instrumentale Sinfonia, waarmee<br />
de cantate begint, wil uitdrukken buiten de<br />
niet in woorden of filosofische betekenis<br />
te vangen muzikale emotie is ongewis.<br />
Waarschijnlijk had ook <strong>Bach</strong> daar geen<br />
ideeën over. Dat de muziek diepgang<br />
heeft, een spiritualiteit ademt die in een<br />
streven naar sublieme orde is besloten, blijft<br />
overigens overeind, en dat heeft <strong>Bach</strong> vast<br />
wél geweten.<br />
Concert voor twee violen<br />
<strong>Bach</strong>s Concert voor twee violen is<br />
omstreeks <strong>17</strong>20 gecomponeerd in opdracht<br />
van vorst Leopold van Anhalt-Köthen voor<br />
diens ‘divertissement et le plaisir’.<br />
6
Toelichting<br />
Ondanks dat ‘plaisir’ ís dit concert een<br />
prachtig voorbeeld van de gave orde die ook<br />
aanwezig bleef wanneer de serieuze <strong>Bach</strong><br />
de teugels liet vieren in een op speel- en<br />
luisterplezier gerichte muziek. Ook in dit<br />
puntgave concert is alles in balans en altijd<br />
dienstbaar aan de god die voor <strong>Bach</strong> boven<br />
alles ging. De versie voor twee violen die<br />
vanavond wordt gespeeld, werd in 1920 door<br />
Max Scheider gemaakt en past binnen de<br />
traditie van omwerkingen uit <strong>Bach</strong>s dagen –<br />
hij maakte ze zelf ook.<br />
Tekst toelichting: Roeland Hazendonk<br />
7
Biografieën<br />
Componisten<br />
Johann Sebastian<br />
<strong>Bach</strong><br />
Johann Sebastian<br />
<strong>Bach</strong> (1685 - <strong>17</strong>50) was<br />
afkomstig uit een oud<br />
muzikantengeslacht van<br />
organisten, cantors en<br />
stadsmuzikanten. Als<br />
jongen leerde hij viool en<br />
orgel spelen en hij zong<br />
in het kerkkoor van zijn<br />
geboorteplaats Eisenach.<br />
Op negenjarige leeftijd<br />
verloor hij zijn beide<br />
ouders en zijn oudste broer<br />
ontfermde zich over hem. Van<br />
8<br />
hem leerde hij klavier spelen<br />
en op zijn zeventiende begon<br />
zijn leven als professional<br />
waarbij de aanstellingen<br />
elkaar in vrij snel tempo<br />
opvolgden: Weimar, Arnstadt,<br />
Mühlhausen, Köthen en<br />
tenslotte Leipzig. Terwijl in<br />
Köthen de nadruk lag op de<br />
wereldlijke muziek, was <strong>Bach</strong><br />
vanaf <strong>17</strong>22 in Leipzig als<br />
cantor van de Thomaskirche<br />
gefocust op de kerkmuziek<br />
volgens de Lutherse<br />
liturgie. De vele partituren<br />
die bewaard zijn gebleven<br />
vormen nog altijd een enorme<br />
inspiratie en deze muziek is<br />
voor velen ‘de maatstaf’.<br />
Arvo <strong>Pärt</strong><br />
Het oeuvre van Arvo <strong>Pärt</strong><br />
(1935) valt uiteen in twee<br />
delen, gescheiden door<br />
een periode van stilte in de<br />
jaren zeventig.<br />
Voor die tijd schreef hij in<br />
stijlen die in de jaren veertig<br />
en vijftig gangbaar waren.<br />
Daarna trad zijn Russischorthodoxe<br />
geloof in zijn<br />
werk op de voorgrond. In zijn<br />
‘stille’ jaren bestudeerde hij<br />
muziek uit de middeleeuwen<br />
en de renaissance.<br />
foto: Kaupo Kikkas<br />
Sporen van die belangstelling<br />
zijn nog steeds in zijn<br />
composities terug te horen,<br />
enerzijds in het gebruik van<br />
eenvoudige melodielijnen<br />
die geïnspireerd zijn op het<br />
Gregoriaans, anderzijds in het<br />
toepassen van zijn zogeheten<br />
tintinnabuli-stijl – gebaseerd<br />
op de drieklank die klokken<br />
voortbrengen. Het merendeel<br />
van zijn composities heeft<br />
een religieuze lading. Hij is<br />
veruit de meest populaire<br />
Estlandse componist.
Biografieën<br />
Uitvoerenden<br />
<strong>Simone</strong> <strong>Lamsma</strong><br />
Viool<br />
<strong>Simone</strong> <strong>Lamsma</strong> begon op<br />
haar vijfde met vioolspelen,<br />
kreeg vanaf haar negende<br />
les van Davina van Wely en<br />
studeerde vanaf haar elfde<br />
aan de Yehudi Menuhin<br />
School bij Hu Kun. Ze<br />
vervolgde haar opleiding bij<br />
Hu Kun en Maurice Hasson<br />
aan de Royal Academy of<br />
Music in Londen, en won<br />
in 2003 het Nederlands<br />
Vioolconcours ‘Oskar Back’.<br />
Haar repertoire omvat<br />
inmiddels meer dan zestig<br />
vioolconcerten, waaronder<br />
ook opdrachtcomposities<br />
van Mattijs de Roo en<br />
Mathilde Wantenaar.<br />
<strong>Lamsma</strong> treedt op over de<br />
hele wereld bij de bekendste<br />
orkesten als New York<br />
Philharmonic, London<br />
Symphony Orchestra,<br />
Wiener Symphoniker<br />
en het Koninklijk<br />
Concertgebouworkest. In<br />
het seizoen 2023/<strong>2024</strong><br />
was ze artist in residence<br />
bij de Royal Liverpool<br />
Philharmonic en voltooide<br />
ze haar driejarige residency<br />
bij de Oregon Symphony.<br />
Dit seizoen is ze artist in<br />
residence bij het AVROTROS<br />
Vrijdagconcert. <strong>Simone</strong><br />
<strong>Lamsma</strong> was al eerder<br />
te gast bij <strong>Amsterdam</strong><br />
<strong>Sinfonietta</strong>, onder andere<br />
in 2014 met de Serenade<br />
van Leonard Bernstein en in<br />
2020 met werken van <strong>Pärt</strong><br />
en <strong>Bach</strong>.<br />
foto: Otto van den Toorn<br />
9
Biografieën<br />
<strong>Candida</strong> <strong>Thompson</strong><br />
Leiding en viool<br />
<strong>10</strong><br />
foto: Kaupo Kikkas<br />
<strong>Candida</strong> <strong>Thompson</strong><br />
wordt geprezen om<br />
haar inspirerende en<br />
communicatieve muzikale<br />
expressie. Ze studeerde<br />
viool bij David Takeno aan<br />
de Guildhall School of Music<br />
and Drama in Londen en<br />
bekwaamde zich verder aan<br />
het Banff Centre for the<br />
Arts in Canada.<br />
Masterclasses en concerten<br />
met Isaac Stern speelden<br />
een belangrijke rol in haar<br />
muzikale ontwikkeling.<br />
Ze leidde orkesten als<br />
het Chamber Orchestra<br />
of Europe, City of London<br />
Sinfonia, Mahler Chamber<br />
Orchestra en Salzburg<br />
Camerata. Sinds 2003<br />
is ze artistiek leider van<br />
<strong>Amsterdam</strong> <strong>Sinfonietta</strong>.<br />
Als pleitbezorger voor het<br />
erfgoed van de klassieke<br />
muziek en met een grote<br />
interesse in de culturele<br />
ontwikkelingen van vandaag,<br />
zoekt <strong>Candida</strong> altijd de<br />
artistieke dialoog, leidend<br />
tot veelal meeslepende<br />
projecten waarbij levende<br />
componisten, filosofen,<br />
urban dansers en acteurs<br />
betrokken zijn. Kamermuziek<br />
vormt de kern van haar<br />
muzikale activiteiten. Ze<br />
treedt regelmatig op tijdens<br />
internationale festivals en<br />
daarnaast heeft ze veel<br />
dierbare muzikale vrienden<br />
met wie ze op regelmatige<br />
basis samenwerkt. <strong>Candida</strong><br />
bespeelt een viool van<br />
Guarneri del Gesù, die zij<br />
in bruikleen heeft van een<br />
particuliere verzamelaar.<br />
<strong>Amsterdam</strong><br />
<strong>Sinfonietta</strong><br />
<strong>Amsterdam</strong> <strong>Sinfonietta</strong><br />
bestaat uit 23 musici van<br />
topniveau die samenspelen<br />
als één. Geleid door<br />
artistiek leider <strong>Candida</strong><br />
<strong>Thompson</strong> maakt het<br />
orkest tournees over<br />
de hele wereld met<br />
avontuurlijke programma’s.<br />
Met een enorme drive heeft<br />
<strong>Amsterdam</strong> <strong>Sinfonietta</strong><br />
zich ontwikkeld tot hét<br />
strijkorkest van Nederland<br />
en orkest van wereldklasse.<br />
Amstedam <strong>Sinfonietta</strong><br />
draagt het eigen genre<br />
uit en vernieuwt het op<br />
het allerhoogste niveau.<br />
Het orkest omarmt het<br />
volledige repertoire voor<br />
strijkorkest, van klassiekers<br />
tot nieuwe opdrachtwerken<br />
en arrangementen, en gaat<br />
daarbij ook verbindingen aan<br />
met andere muziekgenres<br />
en kunstvormen zoals film,<br />
dans en theater. <strong>Amsterdam</strong><br />
<strong>Sinfonietta</strong> is uitgegroeid<br />
tot een vaste bespeler van<br />
de Europese concertzalen,<br />
maakte tournees door<br />
Europa, Azië, Noord- en<br />
Zuid-Amerika en Australië,
Biografieën<br />
en speelde in concertzalen<br />
als Barbican Hall in Londen,<br />
Elbphilharmonie Hamburg,<br />
Cité de la Musique in<br />
Parijs, National Centre of<br />
Performing Arts in Beijing,<br />
Teatro Colón in Buenos<br />
Aires en in het Wiener<br />
Konzerthaus. Het ensemble<br />
werkt met nationale en<br />
internationale topsolisten.<br />
Musici als Janine Jansen,<br />
Sol Gabetta, Kian Soltani,<br />
Thomas Hampson, Fazıl Say,<br />
Beatrice Rana, Angélique<br />
Kidjo, Rufus Wainwright<br />
en Wende delen met het<br />
orkest de nieuwsgierigheid<br />
en constante drang naar<br />
vernieuwing. Binnen de<br />
<strong>Sinfonietta</strong> Academy krijgen<br />
jonge getalenteerde musici<br />
de kans om ervaring op<br />
te doen met de unieke<br />
manier van samenspelen.<br />
Daarnaast brengt het orkest<br />
met de Kleuter<strong>Sinfonietta</strong><br />
voorstellingen en<br />
de kinderworkshops<br />
jaarlijks duizenden<br />
kinderen in aanraking<br />
met klassieke muziek en<br />
strijkinstrumenten.<br />
www.sinfonietta.nl<br />
viool<br />
<strong>Simone</strong> <strong>Lamsma</strong><br />
<strong>Candida</strong> <strong>Thompson</strong><br />
viool 1<br />
Ingrid van Dingstee<br />
Ruña ’t Hart<br />
Saskia Otto<br />
Nicoline van Santen<br />
Karen Segal<br />
viool 2<br />
Jacobien Rozemond<br />
Petra Griffioen<br />
Frances Thé<br />
Diet Tilanus<br />
Inki Varga<br />
altviool<br />
Milan Milojicic<br />
Anne-Bartje Fontein<br />
Ernst Grapperhaus<br />
Sofie van der Schalie<br />
cello<br />
Edvard Pogossian<br />
Sebastiaan van Halsema<br />
Örs Köszeghy<br />
contrabas<br />
Ying Lai Green<br />
Jordi Carrasco Hjelm<br />
percussie<br />
Telmo Gorrochategui<br />
klavecimbel, kistorgel en<br />
piano<br />
David Jansen<br />
lichtontwerp<br />
Jantje Geldof<br />
lichttechnicus<br />
Len van der Veen<br />
foto: Kaupo Kikkas<br />
11
Verwacht<br />
Portret Charles Ives<br />
(1874-1954)<br />
Ives Ensemble<br />
Donderdag<br />
avondserie<br />
Do 24 okt <strong>2024</strong><br />
Grote Zaal<br />
20.15 uur<br />
20 oktober <strong>2024</strong> is het honderdvijftig jaar geleden dat<br />
de Amerikaanse componist Charles Ives is geboren.<br />
Reden voor de beste Ives-uitvoerders die er zijn, het<br />
Nederlandse Ives Ensemble, om deze godfather van het<br />
muzikale experiment in het zonnetje te zetten met een<br />
portretconcert. Het programma omvat een breed scala aan<br />
werken, waaronder een aantal zelden gehoorde juweeltjes,<br />
die samen Ives’ veelzijdigheid laten zien: van contemplatief<br />
en lyrisch tot humoristisch en experimenteel – en altijd zijn<br />
tijd ver vooruit.<br />
Studie voor piano nr. 9, uit 1907, is zo’n bevreemdende<br />
tijdscapsule: in totale isolatie verkent Ives hier de atonaliteit.<br />
Zijn Strijkkwartet nr. 1, geschreven als tweedejaars student,<br />
klinkt juist volstrekt traditioneel, al wijst het gebruik van<br />
christelijke hymnen naar Ives’ levenslange belangstelling<br />
voor populaire tradities. De Three Quarter-tone Pieces<br />
voor twee piano’s zijn dan weer radicale verkenningen van<br />
microtonaliteit. Het Trio voor viool, cello en piano is het<br />
omvangrijkste werk op het programma en op-en-top Ives:<br />
geestig, vervoerend en volstrekt origineel.<br />
Charles Ives<br />
foto: W. Eugene Smith, (ca. 1947)<br />
Courtesy of the Irving S. Gilmore<br />
Music Library at Yale University<br />
Programma: Charles Ives Largo / Vioolsonate nr. 4 ‘Children’s<br />
Day at the Camp Meeting’ / Studie voor piano nr. 9 ‘The<br />
Anti-Abolitionist Riots’ / Strijkkwartet nr. 1 ‘From the Salvation<br />
Army’ / Three Quarter-tone Pieces / Studie voor piano nr. 21<br />
‘Some Southpaw Pitching’ / Trio<br />
12
Verwacht<br />
Serie<br />
<strong>Amsterdam</strong><br />
<strong>Sinfonietta</strong><br />
Sinfonia Concertante<br />
<strong>Amsterdam</strong> <strong>Sinfonietta</strong>,<br />
Antje Weithaas + Georgy<br />
Kovalev<br />
Vr 6 dec<br />
Grote Zaal<br />
20.15 uur<br />
Widmann ontleende de titel voor zijn theatrale<br />
Jagdquartett aan Mozarts meesterlijke gelijknamige<br />
strijkkwartet. Het werk vraagt om dramatische flair van<br />
de musici; stel je een achtervolging voor die eindigt in<br />
de ondergang van de cellist. Dvořáks Serenade voor<br />
strijkers is een van de belangrijkste stukken in het<br />
strijkorkestrepertoire. Het is geliefd vanwege de rijke<br />
melodieën en gracieuze sfeer, vol Slavisch elan en<br />
karakteristieke ritmes.<br />
In de 18e eeuw was de sinfonia concertante, een symfonie<br />
met solopartijen, een erg populair genre. Het publiek genoot<br />
van de spectaculaire rivaliteit tussen de verschillende<br />
solisten. Leopold Mozart haalde zijn zoon Wolfgang over<br />
om zich dit genre eigen te maken en Mozart creëerde een<br />
diepgaande en levendige interactie tussen de solisten en het<br />
orkest.<br />
Georgy Kovalev<br />
foto: Andreas Malkmus<br />
Programma: Jörg Widmann Jagdquartett (versie voor<br />
strijkorkest) / Aria Wolfgang Amadeus Mozart Sinfonia<br />
concertante / Antonín Dvořák Serenade voor strijkers<br />
13
Verwacht<br />
Oktober<br />
wo 23 okt / 20.15 uur<br />
Glass, Kulenty en Kilar<br />
<strong>Sinfonietta</strong> Cracovia<br />
do 24 okt / 12.30 uur<br />
Lunchconcert<br />
i.s.m. Nationaal<br />
Muziekinstrumenten Fonds<br />
do 24 okt / 20.15 uur<br />
Portret Charles Ives<br />
(1874-1954)<br />
Ives Ensemble<br />
vr 25 okt / 20.30 uur<br />
The Qawwali voice<br />
Faiz Ali Faiz<br />
za 26 okt / 20.15 uur<br />
De essentie van het pianotrio<br />
Van Baerle Trio<br />
Kijk Muziek<br />
zo 27 okt<br />
13.30 uur<br />
Babar en het ontstaan van<br />
de wereld (6+)<br />
Ensemble SeaSession<br />
13.30 +15.30 uur /<br />
Kleine Zaal<br />
Eurovision Vogelfestival (2+)<br />
Zvov<br />
zo 27 okt / 20.15 uur<br />
Allerzielen<br />
Nederlandse <strong>Bach</strong>vereniging<br />
di 29 okt / 20.15 uur<br />
Lubimov 80!<br />
Lubimov, Melnikov,<br />
Pashchenko, Shelepov +<br />
Poprugin<br />
Cello Biënnale<br />
<strong>Amsterdam</strong> <strong>2024</strong><br />
do 31 okt t/m zo <strong>10</strong> nov<br />
Zie het volledige programma<br />
op www.muziekgebouw.nl/<br />
cellobiennale<br />
do 31 okt/ 20.15 uur<br />
Openingsconcert: Tien!<br />
Altstaedt, Tångberg, Visser,<br />
Wispelwey, Bruno, Nesrine +<br />
Donker Duyvis<br />
November<br />
vr 1 nov<br />
20.15 uur<br />
Lieux retrouvés<br />
Viersen, Andrianov,<br />
Gerhardt + Nederlands<br />
Kamerorkest<br />
za 2 nov<br />
11.30 + 14.00 uur / Bimhuis<br />
OUD 6+<br />
Pepijn Meeuws +<br />
Emile Visser<br />
SoundLAB Workshop<br />
Maak je eigen muziek met de<br />
wonderlijkste instrumenten.<br />
Voor kinderen (7+) met<br />
volwassenen in de Atriumzaal<br />
om 13.00 uur op verschillende<br />
zondagen. Kaartjes via<br />
muziekgebouw.nl/soundlab<br />
WannaSwing<br />
Op de kade voor het<br />
Muziekgebouw staat de<br />
interactieve muziekinstallatie<br />
WannaSwing van theatermaakster<br />
Caecilia Thunissen<br />
en scenograaf Jan Boiten. Acht<br />
schommels sturen composities<br />
aan van hedendaagse<br />
componisten als Joey Roukens,<br />
Mayke Nas en Rob Zuidam.<br />
Zie voor meer informatie<br />
muziekgebouw.nl/wannaswing<br />
Huil van de Wolff<br />
Elke 22e van de maand<br />
klinkt om 20.00 uur het<br />
geluidsmonument Huil van<br />
de Wolff van Martijn Padding<br />
ter herinnering aan oprichter<br />
van het Muziekgebouw<br />
Jan Wolff (1941 - 2012).<br />
muziekgebouw. nl/<br />
huilvandewolff<br />
Geheimtips<br />
Bijzondere concerten<br />
die je niet mag missen.<br />
muziekgebouw.nl/geheimtips<br />
14
Foto: Erik van Gurp<br />
Op de hoogte blijven?<br />
Mis geen enkel concert en schrijf je<br />
in voor onze nieuwsbrief! Scan de<br />
QR-code of ga naar muziekgebouw.<br />
nl/nieuwsbrief. Of volg ons via<br />
Facebook, LinkedIn of Instagram.<br />
Dudok aan ‘t IJ<br />
Kom voor of na het concert eten<br />
in Dudok aan ‘t IJ. Reserveren:<br />
020 788 2090 of dudokaanhetij.nl.<br />
Rondom het concert<br />
- Na aanvang van het concert heb je<br />
geen toegang meer tot de zaal.<br />
- Zet je mobiele telefoon uit voor<br />
aanvang van het concert.<br />
- Het maken van beeld- of<br />
geluidsopnamen in de zaal alleen<br />
met schriftelijke toestemming.<br />
- Algemene Bezoekersvoorwaarden<br />
zijn na te lezen op muziekgebouw.nl<br />
Bij de prijs inbegrepen<br />
Reserveringskosten zijn bij de<br />
kaartprijs inbegrepen.<br />
Ook een drankje, tenzij anders<br />
vermeld op je concertkaartje.<br />
Word Vriend<br />
Inkomsten uit kaartverkoop dekken<br />
ten dele onze kosten.<br />
Word vriend: met jouw steun<br />
kunnen we concerten op het<br />
hoogste niveau blijven organiseren.<br />
Meer informatie:<br />
muziekgebouw.nl/wordvriend<br />
Dank!<br />
Wij kunnen niet zonder de steun van<br />
onze vaste subsidiënten en Vrienden<br />
van het Muziekgebouw. Wij zijn hen<br />
daarvoor zeer erkentelijk.<br />
Druk binnenwerk<br />
druk & printservice<br />
15
Change language