Adagium_MarktrapportageBouwenInstallatietechniek_2024

ADAGIUM BEDRIJFSOVERDRACHTEN
Marktrapportage
Bouw &
Installatietechniek

Inhoud
Inleiding
P.3
Inleiding
P.17
De Nederlandse sector van Bouw & Installatietechniek vormt een stevig
fundament voor de Nederlandse economie. Nederlandse bedrijven
zijn actief in renovatie, onderhoud en nieuwbouw in de utiliteitsbouw,
P.4
Inzichten
woningbouw, industrie en infra. Binnen deze sector vinden er aanzienlijke
veranderingen en uitdagingen plaats.
P.8
Wereldwijde ontwikkelingen
Zo speelt duurzaamheid een grote rol en zullen bedrijven daar in vergaande
mate op in moeten spelen. Daarnaast stijgt de vraag naar materialen en
gekwalificeerde medewerkers. Naar verwachting zal de bouwsector in 2024
P.12
Overnamemarkt
iets krimpen. Er zal minder nieuwbouw zijn, maar een groei in bestaande
bouw.
P.14
Trends in de overnamemarkt
P.18
Het is een sector die absoluut niet stilstaat. In dit rapport gaan we dieper in
op recente marktontwikkelingen. En schijnen we ons licht op de overnamemarkt
binnen de Bouw & Installatietechniek-sector. Want laten we eerlijk
P.16
Referenties
zijn: het loont om op de hoogte te blijven van relevante trends.
Voor veel ondernemers wordt het overnameproces vroeg of laat
P.21
Wie is Adagium?
onderwerp van gesprek. We begrijpen dat het verkopen van uw
onderneming geen dagelijkse kost is. Dat maakt dat het prettig is een
beter beeld te krijgen van de overnamemarkt binnen Bouw & Installatietechniek.
Deze kennis helpt namelijk weloverwogen zakelijke beslissingen
te nemen en strategieën te ontwikkelen.
Ieder bedrijf
een goed
vervolg
Inleiding 3

INZICHTEN BOUW &
INSTALLATIETECHNIEK
11,2%
van het totaal aantal actieve
bedrijven in Nederland
247.675
bedrijven actief in de Bouw &
Installatietechniek
29.260
nieuwe bedrijven in 2022 bij,
er stopten 11.975 bedrijven
14,8%
van de bedrijven heeft
personeel in dienst. Typerend
voor de Bouw & Installatietechniek
is het hoge aantal
zzp’ers en kleine bedrijven.
“Een stevig
fundament voor de
Nederlandse
economie”
GROTE GROEP AAN
TYPE BEDRIJVEN
5,2%
4%
• Projectontwikkelaars
• Dakbouwbedrijven
bijdrage van Bouw & Installatietechniek
aan het totale BBP
van de werkgelegenheid wordt
bekleed in de Bouw & Installatietechniek
• Stratenmakers
• Buizen- en kabelleggers
• Timmerbedrijven
• Stukadoorsbedrijven
• Elektrotechnische bouwinstallatie
• Natte waterbouw
• Bouw van wegen, spoorwegen en tunnels
• Sloopbedrijven
• Loodgieters en installatiebedrijven
• Vloer- en wandafwerkingsbedrijven
• Schilders- en glaszettersbedrijven
Inzichten 4
Inzichten 5

CIJFERS OVER DE
BOUWSECTOR
CIJFERS OVER DE
INSTALLATIEBRANCHE
10%
van het BBP is van de totale
bouwsector en voor een
productie van ruim € 82 miljard
per jaar.
2023
is de omzetgroei zo’n 6,8% ten
opzichte van het jaar daarvoor.
173.600
mensen werken in de installatietechniek, waar in de volledige branche
€ 28,7 miljard omzet wordt gerealiseerd. Dit is de verdeling:
• 57 grote bedrijven, € 12,4 miljard omzet en 61.800 werkenden.
• 711 middelgrote bedrijven, € 8,6 miljard omzet en 45.900 werkenden.
• 4.563 kleine bedrijven, € 6,7 miljard omzet en 36.200 werkenden.
• 29.730 zelfstandigen, € 1,0 miljard omzet.
DE BOUWSECTOR
IS OPGEDEELD IN
woningbouw, utiliteitsbouw, projectontwikkeling,
spoorwegen- en wegenbouw, slopen, grondverzet, installatietechniek,
dakbouw, leggen van kabels en buizen,
civieltechnische bouw en afwerking zoals stukadoren,
schilderen en glaszetten.
DE INSTALLATIEBEDRIJVEN
RICHTEN ZICH OP
renovatie, onderhoud en nieuwbouw in:
Utiliteitsbouw (57%), Woningbouw (27%),
Industrie (9%), Infra (7%)
Inzichten 6
Inzichten 7

ONTWIKKELINGEN
IN DE BOUWSECTOR
Er zijn diverse trends te signaleren die impact hebben op de bouwsector in Nederland.
We duiken er hier dieper op in.
In 2024 gaat de bouw een jaar van krimp tegemoet. Het volume in de sector neemt naar
verwachting met 2,5% af. Er is namelijk minder activiteit bij woningbouwers en andere betrokken partijen.
De gestegen rente spreekt
boekdelen.
In 2023 is de rente dermate gestegen dat
hierdoor investeringen door bedrijven, overheid
uitbreidingsplannen. Waar de utiliteitsbouw in
2023 en 2024 met 2% en 3,5% zal krimpen, zien
we wel een toename voor de nieuwbouw van
hallen en loodsen.
Uitdaging voor architectenbureaus.
Een direct gevolg van minder vraag naar
woningbouwprojecten is dat de architectenbranche
het aantal opdrachten ziet dalen. Naar
gebouwen voorzien zijn van energielabel A.
Bouwbedrijven gaan steeds meer duurzaam
bouwen, gericht op energiezuinigheid,
duurzame materialen gebruiken, hernieuwbare
energie te gebruiken en water te besparen.
en particulieren is gedaald. Dat heeft invloed op
het aantal bouwprojecten in de komende jaren.
Tekort aan bouwlocaties en hoge
bouwkosten.
Het helpt niet mee dat de prijzen van materialen
torenhoog zijn en het lastig is om vergunningen
Onzekerheid dankzij stikstofregelgeving.
Dit betekent met name een opgave voor de
Grond-, Weg- en Waterbouw (infra). De overheid
investeert minder in de aanleg van nieuwe
projecten, de focus verschuift naar renovatie-
verwachting daalt de nieuwbouw in woningen
en bedrijfspanden in 2024 met 4%.
Afname bouwprojecten gevoeld
door bouwgroothandels.
Hoge inkoopprijzen zetten de marges onder
druk, daarbij worden er minder nieuwe
Digitalisering neemt verder toe.
Bouwbedrijven zetten meer in op Building Information
Modeling (BIM), AI, Augmented Reality
en virtual reality. Dit helpt bedrijven om samen
te werken, informatie te delen, tijd en kosten te
besparen en processen efficiënter in te richten.
te krijgen voor bouwlocaties.
Minder vraag naar nieuwbouwwoningen.
Dankzij hoge grondprijzen en bouwkosten zijn
nieuwbouwwoningen minder aantrekkelijk voor
particulieren. Ook hier heeft de gestegen rente
invloed op. De voorkeur bij particulieren gaat uit
naar aantrekkelijk geprijsde bestaande woningen.
Investeerders en beleggers, die woningen
en onderhoud. Dit kan van invloed zijn op het
MKB en bedrijven onder druk zetten.
De energietransitie zet de markt
onder druk.
De vraag naar elektrisch materieel neemt toe
dankzij de stikstofregelgeving. Diesel
aangedreven machines mogen de binnenstad
en bijzondere gebieden niet meer in, wat
betekent dat er projecten blijven liggen en de
bouwprojecten gestart. Deze moeilijke
marktomstandigheden zorgen voor een krimp
van 3,5% in 2024. Naar verwachting zal er in
2025 een stabilisatie plaatsvinden.
De arbeidsmarkt zal structureel
krap blijven.
De vraag naar vakbekwaam personeel blijft bij
bouwbedrijven. Want zodra de markt weer
aantrekt, willen zij de orderportefeuille weer
Toename in modulair en prefab
bouwen.
Deze geprefabriceerde constructies maken het
bouwen en installeren van een gebouw sneller
en nauwkeuriger. Daarbij is het vaak duurzamer
omdat er minder afval is op de bouwplaats,
materiaal slimmer gebruikt wordt en energiegebruik
in de productielocatie optimaal gebruik
wordt.
kopen om te verhuren, zijn afwachtend. Dit
mede door de hogere financieringskosten en
onzekere opbrengsten.
Beperkte dip in bouw van
bedrijfsgebouwen.
Hoewel investeren in bedrijfsgebouwen dankzij
noodzaak om over te stappen op emissievrije
machines actueel is.
Meer complexe maatschappelijke
vraagstukken.
De energietransitie en klimaatadaptie in de
gebouwde omgeving maakt dat de opdrachten
laten groeien. Dat maakt dat bouwbedrijven
ook in mindere tijden in personeel moet
investeren. Er zal de komende jaren een tekort
blijven aan technische beroepen.
Duurzaamheid wordt nóg belangrijker.
Een ontwikkeling die zich al enkele jaren
afspeelt en zich door zal zetten: moderne
gebouwen worden steeds complexer. Dat
betekent dat er meer en complexere technische
systemen nodig zijn. Voornamelijk gevoed
omdat we steeds energiezuiniger en milieuvriendelijker
willen zijn. In de praktijk resulteert
de hoge rente ook onaantrekkelijk is, hebben
in relatie met milieu en ruimtelijke ordening
Vanaf 2026 is het verplicht hybride warmte-
dit in een sterkere samenwerking tussen de
veel bedrijven een sterke financiële positie en
uitdagender worden.
pompen te installeren en in 2030 moeten alle
bouw en installatietechniek.
Ontwikkelingen in de markt 8
Ontwikkelingen in de markt 9

ONTWIKKELINGEN
IN DE INSTALLATIE-
TECHNIEK
De bouw en installatietechniek zijn twee sectoren die nauw met elkaar verbonden zijn.
De gestegen rente en dringende vraag naar verduurzaming drukken ook in de
Uitdaging, alle gebouwen energieneutraal.
In 2025 moeten alle gebouwen energieneutraal
zijn. Dit betekent potentieel veel opdrachten
voor installatiebedrijven. De uitdaging ligt er om
dit efficiënt en betaalbaar uit te voeren. Daarbij
zullen installatiebedrijven moeten innoveren
om energiezuinige en duurzame oplossingen
standaard aan te bieden.
Duurzaamheid drijvende kracht
innovatie.
Alle gebouwen en woningen moeten duurzaam
gebouwd en gerenoveerd worden. Dat
betekent ook dat er steeds meer geld van de
totale bouwsom gaat naar installatietechniek.
Binnen bijvoorbeeld de utiliteitsbouw ligt dit
gemiddeld op 43% van de bouwsom.
Meer samenwerken met
aannemers.
Om deze transitie in goede banen te leiden
helpt een nauwere samenwerking met
aannemers. Door deze slimme installaties op de
meest efficiënte manier in een bouwproject op
te nemen.
installatietechniek hun stempel.
Verder kijken dan enkel de installatie.
Het is interessant voor installatiebedrijven
om de focus te verschuiven van product naar
dienst. Door goede service, langjarig onderhoud
en het gemak van een goed werkend product
Installatietechniek belangrijker in
het ontwerp- en bouwproces.
De hoeveelheid techniek in een gebouw neemt
toe en deze nieuwe technieken maken het
complexer. Hierdoor stijgt ook het actueel
inzicht in het gebruik van een gebouw. Denk
aan temperatuur, luchtkwaliteit, veiligheid en
het gebruik van ruimtes.
Circulair installeren en prefab.
Het wordt steeds populairder om materialen
zoveel mogelijk te hergebruiken. Dit circulair
installeren helpt onder meer het grondstoffentekort
te omzeilen.
Blijvend tekort aan materialen.
Binnen de Nederlandse markt is er al enige tijd
een tekort aan essentiële materialen. Dit maakt
dat installateurs te kampen hebben met hoge
inkoopprijzen. De toelevering van materialen
blijft voorlopig schaars.
De ingang van de nieuwe Warmtewet
2.
De wet collectieve warmtevoorziening heeft
als doel verduurzaming van gebouwen en
woningen te verbeteren. Gemeenten krijgen
hierdoor de taak en bevoegdheid te bepalen
waar en wanneer er collectieve warmtevoorziening
wordt aangelegd.
Steeds verder van het gas af.
Vanaf 2026 is het verplicht hybride warmtepompen
te installeren en bij nieuwbouw kiest
men steeds vaker voor volledig elektrisch.
Daarnaast wordt de warmtepomptechniek ook
continu doorontwikkeld. Installatiebedrijven
doen er verstandig aan om mee te gaan in deze
trends.
De opmars van zonnepanelen
stagneert.
Waar de laatste jaren de zonnepanelenmarkt
een enorme opmars kende, lijkt deze in 2024 te
stabiliseren. Energieprijzen dalen, de salderingsregeling
wordt afgebouwd en zijn er voor-
nemens kosten voor teruglevering te rekenen.
Meer aandacht voor ventilatie.
Huizen worden steeds beter geïsoleerd en
nieuwbouwwoningen worden zelfs luchtdicht
opgeleverd. Zonder goede ventilatie stijgt het
risico op vocht en schimmels.
“Sterke verbinding
bouw & installatietechniek”
Ontwikkelingen in de markt 10
Ontwikkelingen in de markt 11

OVERNAMEMARKT
OVERNAMEMARKT
Fusies en overnames in Nederland
De installatiebranche is in een groeispurt
terecht gekomen, aangewakkerd door de
globale coronapandemie. We zien namelijk dat
het aantal bedrijfsovernames in de installatiebranche
de laatste 10 jaar gegroeid is. Waar
dit in 2014 op 85 overnames lag, is dit aantal in
2022 195.
• 100 overnames in 2023
• 195 overnames in 2022
• 150 overnames in 2021
• 115 overnames in 2020.
“De markt is
in beweging”
Wanneer we kijken naar de bouwsector zien
we ook een flinke toename ten opzichte van
2014 (345 overnames). In 2022 lag het aantal
overnames namelijk op 675. Ondanks de flinke
uitdagingen die de bouwsector heeft zoals
personeelstekort en hoge prijzen voor grondstoffen,
neemt het aantal strategische
overnames en capaciteitsovernames toe.
• 390 overnames in 2023
• 675 overnames in 2022
• 590 overnames in 2021
• 480 overnames in 2020.
Dit zijn de overdrachten en transacties die
algemeen bekend zijn. Het komt namelijk
regelmatig voor dat vanwege het
vertrouwelijke karakter een overname niet
bekend wordt gemaakt.
Bedrijfswaardering en multiple
De waarde van een onderneming is voor elke ondernemer interessante informatie, nietwaar? Er zijn
diverse methodes om de waarde van een bedrijf te berekenen en uit te drukken. Een van die manieren is
de rekensom: ‘multiple x de bruto jaarwinst’, waarbij de bruto jaarwinst als EBITDA aangeduid wordt.
Vanuit de Brookz Overname Barometer komt naar voren dat de gemiddelde EBITDA-multiple over alle
sectoren ligt op 4,75. Binnen de Bouw & Installatietechniek hanteert men een EBITDA-multiple van 4,1.
Wat neerkomt op 4,1 x de bruto jaarwinst.
• EBITDA-multiple Bouw & Installatietechniek in 2023: 4,10
• EBITDA-multiple Bouw & Installatietechniek in 2022: 3,90
• EBITDA-multiple Bouw & Installatietechniek in 2021: 4,00
• EBITDA-multiple Bouw & Installatietechniek in 2020: 4,05
Aandeel Bouw & Installatietechniek in totale transacties
We kunnen stellen dat de sector Bouw & Installatietechniek sterk
vertegenwoordigd is als het aankomt op het aantal fusies en overnames in
Nederland. Dit percentage ligt namelijk op 14%. Dat wil zeggen dat van de 100
transacties er 14 in de Bouw & Installatietechniek plaatsvinden.
Verhoog de waarde van uw onderneming
Er zijn tal van manieren om de waarde van uw bedrijf te optimaliseren. Deze
liggen voornamelijk in het verhogen van vrije kasstromen en het verlagen van
het risicoprofiel. Denk aan het verhogen van omzet, beperken van kosten en
optimaliseren van werkkapitaal. Of verlaag juist het risico door het management
te versterken, investeren in klant- en leveranciersspreiding of genereren van
terugkerende omzet. Lees bijvoorbeeld onze blog over het verkoopklaar maken
van uw onderneming.
Lees hier meer
12 Inhoudsopgave Overnamemarkt 12
Overnamemarkt 13

TRENDS
IN DE OVERNAMEMARKT
Meer focus op fusies en overnames
Het is een algemene ontwikkeling dat fusies
en overnames winnen aan populariteit. Veel
grote MKB-bedrijven volgen een buy-and-build
strategie. Gericht op groei door middel van
overnames. Daarbij zien we een toenemend
aantal MKB-bedrijven zich aan zowel de koop-
als verkoopkant aansluiten. En dit biedt voor
alle partijen in de overnamemarkt interessante
mogelijkheden.
De overnamemarkt is in ontwikkeling en
professionaliseert zich snel. Waarbij het voor
ondernemers en investeerders zaak is hun
aanpak te optimaliseren. Immers, het risico ligt
op de loer om achter te blijven.
Dit maakt de MKB-markt zo interessant:
Veel strategische partijen en grote organisaties zien de meerwaarde
in de MKB-markt vanwege de potentie voor succesvolle
transacties.
1.
2.
3.
4.
Nederland kent 1,56 miljoen MKB-bedrijven, de markt is
dus enorm.
Deze MKB-bedrijven zijn vaak financieel en operationeel
nog niet geoptimaliseerd, dat biedt kansen.
Bedrijven in het MKB kunnen zowel als koper en verkoper
optreden.
Enerzijds is de vraag naar investeringsmogelijkheden
groot, vanwege groeistrategieën en de noodzaak om
competitief te blijven. Een verkoper kan dus vaak rekenen
op serieuze kandidaat-kopers.
Een constant veranderende omgeving
Nederland is onderhevig aan inflatie. Mede dankzij
tekorten aan arbeidskrachten, hoge energieprijzen,
Strategische deals zijn noodzakelijk
verstoringen in de toeleveringsketen en hoge vraag.
Bijna alle grote en beursgenoteerde bedrijven
Daarbij bestaan er hoge rentetarieven waardoor
begrijpen dat zij naast organische groei ook
kapitaal duur is. Dat maakt dat in tijden van
strategische overnames moeten nastreven om
instabiele marktomstandigheden bedrijven die
groei te maximaliseren. Dat is vandaag de dag
actief en succesvol een buy-and-build strategie
nodig om een duurzame bedrijfsstrategie te volgen.
naleven, gemakkelijker deals kunnen financieren.
Meer differentiatie in deals
De overnamemarkt verandert. Het volledig overnemen van alle aandelen is niet langer de standaard. Steeds vaker zijn er
verschillen in de structuur van de transactie. Van volledige eigendom tot een lichte samenwerking. Vaker wordt er gekozen
voor een kleine samenwerking in het begin, dat zich door de jaren heen uitbreidt. Centraal in deze deals staat het wederzijds
belang. Gericht op het vergroten van strategische kansen voor koper en verkoper. Het Joint Venture-model wordt
steeds populairder.
• Bedrijven gaan op zoek naar partners in plaats van doelwitten.
• De partijen die ontdekken hoe ze elkaar kunnen helpen en waarde toe kunnen voegen, zijn de winnaars.
Van scale naar scope deals
Het zoekgebied voor moderne fusies en overnames dient verbreed te worden. De partijen die willen investeren in groei
en capaciteit liggen steeds vaker buiten het persoonlijke netwerk of bestaande bedrijfsgrenzen. Er is een lange termijn
trend gaande waarbij steeds meer deals gericht zijn op het verbreden van de scope, in plaats van het vergroten van de
omvang van bestaande activiteiten. Binnen scope deals ligt de focus op het uitbreiden naar nieuwe markten, productlijnen
of klantsegmenten.
De meest succesvolle kopers volgen een systematische aanpak. Ze zoeken proactief naar potentiële bedrijven om over
te nemen. Gecombineerd met het opbouwen van relaties en het vergroten van hun aantrekkingskracht.
Geoptimaliseerde processen bieden voordeel
De concurrentie in de overnamemarkt neemt toe. Dat maakt dat een groot netwerk en uitvoeringssnelheid belangrijker
zijn dan ooit. Draaiboeken en optimale processen brengen absoluut voordelen in de praktijk. Besef daarom ook dat:
• Alle bedrijven staan open voor kansen, ook al staan ze niet officieel te koop.
• Verkopers zijn zich vaak bewust van hun positie en gaan niet te snel overstag.
Meer grensvervaging binnen
overnames
Het is een trend dat er steeds meer sprake
is van ketenintegratie, waarbij een bedrijf
verschillende stappen in de productie- of
distributieketen integreert onder één eigenaarschap.
Daarnaast zien we de grenzen tussen
bedrijfssectoren vervagen. Mede dankzij
digitalisering, betere bereikbaarheid en
toegang tot hulpbronnen. Dit leidt ertoe dat er
steeds meer deals zijn die industrie of sector
overstijgend zijn. Goed voorbeeld zijn de
ontwikkelingen rondom voeding, waarbij de
voedingsindustrie en farmaceutische bedrijven
naar elkaar toe groeien.
Volledig integreren is niet altijd
nodig
Om synergievoordelen te benutten hoeft een
overgenomen organisatie niet altijd volledig
geïntegreerd te worden in de bestaande
structuur van de kopende organisatie. Het is
namelijk mogelijk om vergaande integratiekosten
en bijbehorende moeilijkheden te vermijden.
Dit stelt beide bedrijven in staat om verder te
bouwen op hun eigen krachten, waarbij enkele
afdelingen wel samengevoegd kunnen worden.
Daar waar de grootste winst te behalen valt.
Trends in de overnamemarkt 14
Trends in de overnamemarkt 15

WOUTERS SCHIJNDEL
EN BOUWBEDRIJF VAN GRUNSVEN
REFERENTIES
TROTS OP
ONZE KLANTEN
Sinds 2006 begeleiden wij ondernemers bij de aankoop- dan wel
verkoop van hun onderneming. Inmiddels hebben we al meer dan 350
bedrijfsoverdrachten succesvol begeleid en afgerond. Daarbij hebben
we onze strepen ook binnen de Bouw & Installatietechniek sector
ruimschoots verdiend. Bekijk hier enkele van onze referenten.
Meer dan 350 trajecten
succesvol begeleid en
afgerond
Aannemingsbedrijf Wouters Schijndel en Bouwbedrijf
Van Grunsven uit Erp zijn samen een strategische
alliantie aangegaan. Bouwbedrijf Van Grunsven neemt
daarbij een belang van 50% in Wouters Schijndel. Met
deze stap versterken beide bedrijven hun marktpositie
en verbreden zij hun werkveld.
Een bewuste keuze vertelt Jan Wouters, waarmee hij de continuïteit
van het bedrijf verzekert en voorsorteert op een uiteindelijk
uittreden. “Ik was inmiddels 60 en wilde mijn opvolging gaan
regelen. Voor mij was het belangrijk om tijdig een goede oplossing
te vinden. Na het eerste gesprek met Adagium heb ik hen gevraagd
een bedrijfswaardering uit te werken. Vanuit daar gingen ze aan de
slag potentiële kopers te vinden. Adagium kwam met Bouwbedrijf
Van Grunsven op de proppen, een bekende naam in de regio. De
klik is vanaf de 1ste minuut aanwezen en we zien de toegevoegde
van de samenwerking.”
Jan: “Het prettige aan Adagium is dat zij doorpakken en de vaart in
het traject houden. De kennis en de regie over het proces maakt
van Adagium de juiste adviseur die ons bijstond in dit traject. De
gesprekken met Bouwbedrijf Van Grunsven verliepen soepel, op
hoofdlijnen waren we er snel uit. Uiteindelijk staat de kerk in het
midden, zoals dat heet. We hebben voor beiden een goede deal
gerealiseerd.”
“Vooraf had ik er geen idee van dat het proces zo complex zou zijn,
dat verraste mij wel”, legt Jan uit. “De absolute meerwaarde kwam
naar voren in het begeleiden, uitwerken en vastleggen van alle
afspraken. Een goed contract, dat is iets wat ik elke andere
ondernemer in een soortgelijke situatie toewens. De overeenkomst
moet voor beide partijen goed zijn zodat je daar later met
tevredenheid op kunt terugkijken. Dat is nu, mede door Adagium,
gerealiseerd.”
Lees het hele verhaal
Referenties 16
Referenties 17

TIJSSEN GROUP
VERKOCHT AAN ALEWIJNSE
KANTERS E.TECH
AANKOOP VAN ETID VERSTEGEN
Technisch dienstverlener Kanters e.tech volgt een
zijn overeengekomen. Beide familiebedrijven worden samen-
duidelijke strategie om haar positie in de markt van
gevoegd en de continuïteit voor alle medewerkers en opdracht-
industriële automatisering en elektrotechniek te
gevers is gewaarborgd.”
Tijssen Group voelt zich als een vis in het water aan
boord bij luxe jachten. Zij verzorgen namelijk al
decennialang elektrotechnische installaties in de
scheepvaart. Diens vergaande kennis over elektrische
installaties maakt Tijssen Group een turn-key
systemintegrator van internationaal topniveau.
Directeur-grootaandeelhouder Pedro Kappen legt uit hoe de
overdracht van de volledige Tijssen Group en Tijssen Elektro Oss
past bij de koers die hij voor ogen heeft. Pedro: “Het verkooptraject
van Tijssen Group is vele malen complexer en zwaarder
dan de verkoop van Tijssen Elektro Oss. Zonder de adequate
begeleiding vanuit Adagium waren we daar niet doorheen
gekomen. Ze hebben dermate veel kennis en kunde dat ze ons
in elke fase adviseerden hoe we moesten handelen. De samenwerking
is heel open en gericht op het ontzorgen. In zo’n overnameproces
trekken zij echt de kar tot aan én over de eindstreep.”
Het samengaan met Alewijnse, een grote organisatie, biedt
mogelijkheden. Pedro: “Het gevoel bij Alewijnse is vanaf het 1ste
moment goed. In potentie zijn er veel synergievoordelen. Wij
bouwen jachten tussen de 30 en 80 meter, zij starten bij 80 en
bouwen tot 150 meter. Er is een sterke combinatie in de maak
waarbij we elkaar echt versterken.”
“Adagium speelt een belangrijke rol in het overnameproces.
Van waardering en de gesprekken tot begeleiding in het proces
om tot het gewenste resultaat te komen. Zij strijken eventuele
hobbels glad en zorgen ervoor dat alles tot in detail nauwkeurig
is vastgelegd.”
Lees het hele verhaal
verstevigen. De overname van ETIB Verstegen helpt
het familiebedrijf uit Erp om verder te ontwikkelen
tot een vooraanstaande en zelfstandige speler in hun
branche, waarin een consolidatieslag gaande is.
Directeur-grootaandeelhouder Maarten Kanters deelt zijn visie
rondom deze bijzondere aankoop. Maarten: “Je bent zo goed
als de mensen die je hebt. Gedrevenheid en vakmanschap zijn
daarbij essentieel. Om als bedrijf een gunstig toekomstperspectief
te behouden is het zaak om doorlopend te ontwikkelen.
Nu, met de overname van ETIB Verstegen, neemt Kanters e.tech
een nabijgelegen installateur over. Maarten vertelt: “Het mooie
daaraan is dat de familielijnen hierbij samenkomen. Mijn vader
André begon zijn technische loopbaan als 15-jarige jongen bij
zijn zwager en mijn oom Christ Verstegen in Vorstenbosch. Het is
bijzonder dat mijn neef Rens Verstegen en ik nu deze overname
Maarten: “Dit zijn trajecten die je niet kunt zomaar kunt
versnellen of forceren, het gaat ook om gevoel voor timing. Anders
kan een deal namelijk in gevaar komen en de relatie eventueel
beschadigen. Adagium is inhoudelijk ijzersterk in de analyse
van het bedrijf. Maar met name in de gesprekken met de
verkopende partij komt de meerwaarde boven. Zij zijn sterk in de
begeleiding tussen koper en verkoper, alsmede gelieerde partijen
zoals accountants, advocaten en fiscalisten. Als intermediair in het
proces zorgen zij dat alles doorloopt. Doorschakelen als het
moet, gas terug als het kan. Daarbij is Adagium ook een waardige
sparringpartner die altijd bereikbaar is. Zij kennen mijn prioriteiten
als koper, wat ik zeker waardeer.”
Lees het hele verhaal
18 Inhoudsopgave
Referenties 18
Inhoudsopgave 19
Referenties 19

INSTALLATIE-
BEDRIJF
WERKENDAM
WIE IS ADAGIUM?
Ieder bedrijf een goed vervolg
Wij zijn Adagium: de onafhankelijke bedrijfsovernamespecialist.
Sinds 2006 begeleiden wij ondernemers en
ondernemingen in het MKB+ bij bedrijfsverkopen en
aankopen. Ons hechte team van overname adviseurs
levert uitsluitend maatwerk en legt structuur aan om
voor u een optimaal resultaat te behalen.
We bieden een bewezen aanpak bij het (internationaal)
verkopen van uw bedrijf. Daarbij werken we
samen met nationale en internationale partners om
wereldwijd de juiste koper te vinden.
BIJ ONS BENT U ECHT BELANGRIJK
AANDELENOVERDRACHT
EN INTERNE PARTICIPATIE
Aandacht, dat is ons sleutelwoord. Aandacht voor u als verkoper/ondernemer en
voor het verkoopproces. We ontzorgen u en zorgen voor de allerbeste deal.
• We nemen onze verantwoordelijkheid voor het
complete proces, bewaken de voortgang en voeren
de regie.
• Uw betrokkenheid is op bepaalde momenten van
doorslaggevend belang. Alleen samen maken we
het traject succesvol.
• We werken nauw met u samen. Alle stappen van
• Ultieme beslissingen worden altijd door u als
Installatiebedrijf Werkendam B.V., ook wel IBW
Team Adagium kwam vervolgens met de constructie waarbij Jos
ons verkoopproces doorlopen we samen met u.
opdrachtgever genomen. Onze rol is hierin
genoemd, wist de continuïteit van hun organisatie
en Ron het restant van de aandelen konden overdragen.”
adviserend.
te waarborgen in 2023. Middels een gefaseerde
aandelenoverdracht stapten 2 aandeelhouders
uit (Ron Bresser en Jos van Ojen) en verworven 3
bestaande aandeelhouders een groter belang (Joost
Peters, Gerrit Vermeulen en Arie de Heer). Anco van
den Heuvel, sinds 2006 aandeelhouder en directeur
van IBW, behoudt zijn positie. Hij vertelt over de
totstandkoming van deze transactie.
Anco: “Adagium voerde de waardebepaling uit, kwam met
de overname- en financieringsconstructie. Dit werd direct op
een ijzersterke manier onderbouwd, zodat het in één keer
geaccepteerd werd door de bank. Toen er op een bepaald
punt een patstelling ontstond tussen de aandeelhouders, heeft
Adagium dit gladgestreken. Het proces verliep van begin tot eind
vloeiend en natuurlijk.”
Anco: “In 2020 kwam het moment daar dat Ron en Jos dachten
aan uitstappen. Samen met Adagium gaven we dat proces
toen vorm. Naar volle tevredenheid overigens, met een slimme
oplossing. Jos en Ron verkochten een deel van de aandelen
aan enkele medewerkers. Daarbij is het plan opgetuigd dat zij
gedurende 3 jaar gefaseerd terugtreden en de nieuwe aandeel-
Anco: “Het liefst richt ik mij op loodgieterswerk en onze dagelijkse
business. Dan is het fijn dat een partij als Adagium het gros van
het werk uit handen neemt. Zij regisseerden het proces zodat
wij ons op onze werkzaamheden konden richten. En mochten
er ontwikkelingen of verrassingen de revue passeren, dan weet
Adagium adequaat te handelen.”
houders een grotere rol nemen.”
De plannen die in 2020 gemaakt zijn, werden in 2023 tot een
passend eind gebracht. “De klik met Adagium is erg goed, dus de
keuze om hen als adviseurs in te schakelen was snel gemaakt.
Lees het hele verhaal
20 Inhoudsopgave
Referenties 20
21 Interview: Vetipak B.V., onderdeel van Vetico B.V.
Wie is Adagium? 21

Ieder bedrijf een goed vervolg
Adagium Bedrijfsoverdrachten
Eisenhowerweg 14D, 5466 AC Veghel
Contact
www.adagium.nl
info@adagium.nl
+31 (0)413 – 22 50 10
Bronnen: Techniek Nederland, Dealsuite, Brookz, Rabobank en ABN Amro.