TSC Contact 1 - 2025

Verslag
Training ‘Omgaan met
Moeilijk Verstaanbaar Gedrag’
Zaterdag 18 januari organiseerde de STSN in samenwerking met Ziva Zorg een training genaamd ‘Omgaan
met Moeilijk Verstaanbaar Gedrag’. Dave Tuijp bezocht de training en doet daarvan verslag.
tekst Dave Tuijp
De training was gericht op ouders en familieleden die te
maken hebben met een kind (of andere naaste of familielid)
dat gedrag laat zien dat moeilijk te begrijpen of te sturen is.
Dit kan een zeer grote invloed hebben op het hele gezin.
Soms kan dat er zelfs toe leiden dat thuis blijven wonen op
den duur niet meer haalbaar is. Dit gedrag en de eventuele
gevolgen hebben een enorme impact op alle betrokkenen.
Hiervan ben je je aanvankelijk nog niet bewust, terwijl het
gedrag dat kan leiden tot die uitkomst eigenlijk al begonnen
is. Het begint namelijk meestal klein en beheersbaar,
waarna het langzaam verergert.
Zonder de juiste begeleiding is de kans reëel dat het
gedrag erger zal worden. Hoe eerder je je dat als ouders
of verzorgers realiseert, hoe beter je uitgerust bent om die
uitkomst te voorkomen of in ieder geval de ernst ervan te
verminderen. Natuurlijk moet je niet bij elke vervelende bui
denken dat dit het begin van moeilijk verstaanbaar gedrag
is, want een kind blijft een kind. Maar wees wel alert bij
mensen met een verstandelijke beperking. Deze training kan
daar een waardevolle bijdrage in zijn. Daarom was het voor
de STSN belangrijk om dit te faciliteren.
‘Zeer nuttige training,
ook al hebben wij nu nog
niet echt te maken met het
moeilijke gedrag.’
In dit artikel probeer ik de essentie van de training van Ziva
Zorg uiteen te zetten. Dat kan uiteraard nooit de training zelf
vervangen, maar de bedoeling is om een idee te geven van
de inhoud en de aanpak. De kracht zit namelijk in het delen
van situaties en voorbeelden tussen deelnemers onderling
en met de trainer. Dus niet alleen het bespreken van
theorie, maar deze ook plaatsen in een praktische context.
Natuurlijk is het zo dat geen enkele training dit probleem
zomaar zal oplossen. De oplossing, of in ieder geval het
beheersbaar maken (en houden) van moeilijk verstaanbaar
gedrag vereist vaak een wijziging in de begeleiding en in
het ‘systeem’ of ‘netwerk’ rondom degene om wie het gaat.
Dit kunnen ouders zijn, begeleiders op de dagbesteding,
begeleiders op een instelling, broers, zussen en oma’s en
opa’s. Kortom: iedereen in de omgeving die een belangrijke
rol heeft.
De aanpak die hier wordt uitgelegd werkt alleen écht als
dit opgepakt en consequent doorgevoerd wordt, zowel
thuis als op alle andere plekken waar de betrokken
persoon regelmatig verblijft. Dat vereist discipline en
doorzettingsvermogen, maar dan kunnen de resultaten heel
positief zijn. Recent is met deze aanpak door professionals
op een locatie met zeer intensieve begeleiding (twee-opeenbegeleiding
voor diverse cliënten met zwaar ontregeld
gedrag) het aantal incidentmeldingen in enkele maanden
fors afgenomen (tot 85% minder). De zwaarte van de
begeleiding kon in korte tijd bij alle cliënten naar een
normale intensiteit worden teruggebracht. Dit scheelt niet
alleen zeer fors in de kosten, maar nog belangrijker: het gaat
met de cliënten ook veel beter. Natuurlijk kan dat niet altijd
worden gegarandeerd. Elke situatie is anders, maar met
deze kennis wordt het er waarschijnlijk op zijn minst een
aanzienlijk stuk beter van.
De training op hoofdlijnen
Met een korte beschrijving van de training wil ik een inkijkje
geven in hoe je naar dit gedrag kunt kijken en waar de
mogelijkheden liggen om er invloed op uit te oefenen. Als
je er meer over wilt weten, kijk dan of je in overleg met de
professionals rondom jouw naaste hier iets mee kunt. Deze
training is oorspronkelijk bedoeld voor deze professionals,
zoals gedragsdeskundigen en begeleiders op woningen en
dagbesteding. De STSN kan geïnteresseerde professionals
desgewenst in contact brengen met de trainer om dit
zelf te organiseren in de instelling. Gebruik daarvoor het
e-mailadres verderop in dit artikel.
Training ook nuttig bij
beginnende gedragsproblemen
Als organisator van deze workshop weet ik uit eigen ervaring
hoe het voelt om te moeten omgaan met zeer heftig gedrag
lente 2025 | TSC Contact
7