Ontdek Namibië 2025

Ontdek Namibië

Ontdek

Namibië

OOG AFRIKA

VOOR

PUBLICATIONS

De mooiste routes ˙ Safariparken

˙ Cultuur & natuur ˙ Weergaloze fotografie

˙ Hier wil je zijn ˙ Bijzondere reizen

2

5

We go the

EXTRA

MILE

OOG VOOR AFRIKA

Nét dat stapje meer doen. Dat verwacht iedere

reiziger toch van zijn of haar reisorganisatie?

Aandacht en service die niet ophouden zodra u

de reis eenmaal hebt geboekt, maar die doorgaat

tijdens en ná uw reis.

En natuurlijk 24 uur per dag, 7 dagen per week

persoonlijk bereikbaar. Niets is zo vervelend

als in een keuzemenu terechtkomen.

Een bijzondere reis, persoonlijk en in overleg

met u op maat samengesteld waarin al uw

wensen, samen met de suggesties van

onze experts, zijn opgenomen.

BMS-Travellers doet dat stapje meer.

We go the extra mile.

Botswana | Kenia | Madagaskar | Malawi | | Mozambique | Namibië | Rwanda | Tanzania | Uganda | Zambia | Zimbabwe | Zuid-Afrika

Malediven | Mauritius | Réunion | Seychellen | Sri Lanka

Oman | Saudi-Arabië | Verenigde Arabische Emiraten

www.bms-travellers.nl +31 (0)85 04 10 400

© 2025 OOG VOOR AFRIKA Publications

Daliënwaerd 47, 5221 KE Den Bosch

info@mw-media.nl

www.oogvoorafrika.nl

ISBN 978-90-835562-0-8

ISBN e-book 978-90-835562-1-5

NUR 516 Reisgidsen Afrika

Tekst: Marjolein Westerterp

Fotografie: Peter Boshuijzen

Omslagfoto: Solly Levi

Vormgeving: Harold Schoonbeek – Studio Harnas

E-book: Coco Bookmedia, Amersfoort

Drukkerij: Printall AS, Estland

Niets uit deze uitgave mag geheel of gedeeltelijk worden verveelvoudigd,

opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar worden gemaakt,

op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

Ontdek

Een ontdekkingsreis door de grote leegte, rode duinen, woestijnen en ravijnen, nationale parken,

spooksteden, rotstekeningen, baobabs, eeuwenoude planten en verlaten kusten. Ontmoetingen met

Himba, Herero en Bushmen, woestijnolifanten en -leeuwen en uitbundig wildlife

Marjolein Westerterp

Peter Boshuijzen

OOG AFRIKA

VOOR

PUBLICATIONS

8

||Karas – het zuiden

Fish River Canyon ...................................................................................................................................................................................... 14


Foto’s: Peter Boshuijzen en Shutterstock

Born to be wild – de wilde paarden van Namibië .................................................................................................................. 16


Foto’s: Peter Boshuijzen

Kolmanskoppe – de diamantstad die verdwijnt in het zand ............................................................................................ 20



Wherever I lay my head... ||Karas .................................................................................................................................................... 24


Foto’s: Peter Boshuijzen en Gondwana Collection Namibia

Fly in Safari – Namibië in vogelvlucht ........................................................................................................................................... 26

Hardap & Khomas – het midden

N/a’an ku sê Foundation – op de bres voor mens, land en dieren ............................................................................... 36


Foto’s: Peter Boshuijzen en N/a’an ku sê Foundation

Vijftig tinten rood ....................................................................................................................................................................................... 50


Foto’s: Peter Boshuijzen, Shutterstock en Solly Levi

Wherever I lay my head… Sossusvlei ............................................................................................................................................ 58


Foto’s: Desert Camp en andBeyond

Dune 45 – waar mijn Afrikaanse leven begon .......................................................................................................................... 60

Tekst en foto: Caroline Langevoord

Namib Naukluft – de levende woestijn ........................................................................................................................................ 62


Foto’s: Peter Boshuijzen, Shutterstock, Solly Levi en Caroline Langevoord

Wherever I lay my head… Hardap & Khomas .......................................................................................................................... 66



Fotografiereis – Namibië door de lens van Solly Levi ......................................................................................................... 68


Foto’s: Solly Levi

Wherever I lay my head… Bagatelle .............................................................................................................................................. 80


Foto’s: Solly Levi

9

Kavango & Etosha – het noorden

Into the wild – ontdek het uitdagende noorden .................................................................................................................... 84



Wherever I lay my head… lodges aan het water .................................................................................................................... 91


Foto’s: Gondwana Collection Namibia

Rondreis met kinderen – Namibië in het voetspoor van de Offroad Dutchies .................................................... 92

Tekst: Anne de Korte

Foto’s: Pim Douw

Etosha National Park – de plek van het droge water ....................................................................................................... 100



Wherever I lay my head… lodges in Etosha ........................................................................................................................... 112


Foto’s: Namibia Wildlife Resorts

Off the beaten track rondreis – van Windhoek naar Victoria Falls ........................................................................... 114

Tekst en Foto’s: www.michelly.nl

Kunene – het westen

Fotografiereis – Namibië bucketlistlocatie voor fotografen ....................................................................................... 122

Tekst: Nick van de Wiel

Foto’s: Emil von Maltitz & Nick van de Wiel

Kaokoland ................................................................................................................................................................................................... 130



Wherever I lay my head… Kaokoland ........................................................................................................................................ 143



Privé expeditie – ontdekkingsreis in de wildernis ............................................................................................................. 144

Tekst en foto’s: Thijs Heslenfeld

De woestijnleeuwen van Namibië – een ongelooflijk verhaal ................................................................................... 160


Foto’s: Jason Nott. Courtesy of Dr. Philip Stander. Met dank aan Will en Lianne Steenkamp

De Skeleton Coast ................................................................................................................................................................................ 166



Luxe rondreis op maat – Ontdek Namibië: een vijftiendaagse selfdrive ............................................................ 168


Foto’s: BMS Travellers

11

Welkom in Namibië

Welkom in het land van contrasten dat een

onweerstaanbare aantrekkingskracht op ons uitoefent. We

reisden er talloze keren doorheen. Van zuid naar noord, van

oost naar west. Vanuit Zuid-Afrika, vanuit Botswana. Van

Windhoek naar Etosha en de Caprivi en door Damaraland

weer terug. We koersten door Himbaland, van Opuwo naar

Sesfontein. We trotseerden in december temperaturen die

dagelijks met gemak de 40 graden aantikten. We reisden

door Etosha waar stortbuien soms uit het niets lijken

te komen en een fascinerend lichtspel met dramatisch

surrealistische luchten boven het groen van de vegetatie

en het wit van zand en zout opleveren. We hadden

fascinerende ontmoetingen met de Himba en Herero, met

de Bushmen. We kampeerden in het verlaten Khaudum

waar de toiletgebouwen waren vernield door dorstige

olifanten, maakten een vuur om de kille avondlucht

te verdrijven. Reden slechts gewapend met een soort

schatkaart naar een nederzetting van de Bushmen. We

genoten. Van elke kilometer. Van elke lekke band,

We hoorden de stilte en zagen de oneindige horizon. We

reden langs plaatsen waar de tijd nog niet was begonnen.

Leven zonder water, hoe doe je dat? We leerden, vatten het

samen in woord en beeld en deze reisgids is er het gevolg

van. We noemen het een gids, het is echter meer een

uitnodiging om jouw eigen weg te zoeken in al het moois

dat Namibië biedt.

Marjolein Westerterp

Peter Boshuijzen

||Karas

Tussen zand en steen

Vanuit Zuid-Afrika leidt de grensovergang bij Vioolsdrif je het lege land binnen. Een droom

tussen zand en steen, met een paar opmerkelijke natuurwonderen. Je moet hier komen om

het leven in de woestijn te ervaren, de stilte die fluistert in je oren, de onverzettelijke rotsen

die geen krimp geven onder de hamerende zon en fluitende wind. Om de stokstaartjes over de

zandvlakten te zien rennen. Om de wilde rauwheid van het lege land te ervaren.

Je moet het zien.

13

zeker zien en doen

5 Fish River Canyon. Vanuit verschillende viewpoints

kun je bij zonsopkomst of -ondergang de onwerkelijke

schoonheid van deze kloof bewonderen

5 De Fish River Canyon Hiking Trail is ongeveer 85 km

lang en wordt in 4-5 dagen afgelegd

5 De Canyon Roadhouse, waar oude auto’s het decor

van de tuin en het restaurant vormen

5 De woestijnpaarden bij Garub

5 Het spookstadje Kolmanskoppe

5 Giants Playground en het Quiver Tree Forest bij

Keetmanshoop

Fish River Canyon

Ook wel de Grand Canyon van Afrika genoemd. Het is met 160 kilometer lengte, 27 kilometer

breedte en 550 meter diepte, de op een na grootste kloof ter wereld en alleen kleiner dan de

Grand Canyon in de Verenigde Staten. Geniet van de spectaculaire uitzichten, bijvoorbeeld vanaf

het uitkijkpunt bij Hell’s Bend, waar de kloof een aantal scherpe bochten maakt. Ook vanuit het

noordelijke punt van de canyon, bij Hobas, heb je een heel mooi uitzicht. Het (schaarse) water

dat door de kloof stroomt mondt uit in de Oranjerivier.

15

17

Born to be wild

DE WILDE PAARDEN VAN NAMIBIË

De Namib woestijnpaarden is de enige kudde wilde paarden in heel Afrika. Op de een of andere

manier heeft deze kleine groep van ongeveer honderd dieren al een ruime eeuw de woestijn

getrotseerd en er hun eigen toevluchtsoord gevonden.

Ze zijn geboren om in vrijheid te leven, de wilde

woestijnpaarden van Garub die zich ophouden in de

omgeving van !Aus dat in het Nama, de oorspronkelijke

taal, ‘bron van de slang’ betekent. De Duitsers noemden

het plaatsje Aus, omdat het de eerste bewoonde plek was

uit (aus) de woestijn.

Een hobbelige weg leidt van de hoofdweg tussen Aus en

Lüderitz naar de Garub hide, die uitkijkt over de zandvlakte

en een drinkplaats. Het uitgestrekte droge land wordt

onderbroken door de Dikke Willem inselberg en omzoomd

door een reeks geelbruine rotsachtige heuvels.

Mijn hart – want paardenmeisje – jubelt als we inderdaad in

de verte een kleine groep paarden naar de drinkplaats zien

bewegen. De wind laat hun verwarde manen wapperen,

de zon beschijnt hun vacht en stof explodeert in wolkjes

als hun hoeven het zand raken. Dichter bij het water

gaan ze over in draf en dan in galop. Andere groepjes

paarden verschijnen en de voorstelling herhaalt zich.

Interessant is de dynamiek als ze elkaar ontmoeten met

begroetingsrituelen en soms met een snuif en een trap. Ik

zoek beschutting naast de schuilplaats en kijk en kijk.

Woestijnpaarden

Maar heel weinig paarden krijgen ooit de kans om in

vrijheid te leven - banden te vormen, partners te vinden en

deel uit te maken van hechte familiegroepen. De Namibpaarden

zijn afstammelingen van de Kubub-stoeterij,

opgericht aan het begin van de twintigste eeuw, zo’n dertig

kilometer van waar ze nu leven. De boerderij werd tijdens

de Eerste Wereldoorlog verlaten, waardoor de paarden »

19

zelf moesten zien te overleven. Ze vonden uiteindelijk

hun weg naar Garub, waar een constante aanvoer van

boorgatwater was voor de stoomtreinen. Overleven in het

onwrikbare woestijnlandschap waarbij ze regelmatig periodes

van lange droogte moesten trotseren, heeft ervoor gezorgd

dat de populatie klein is gebleven. De nieuwste zorg over het

voortbestaan van de woestijnpaarden wordt gevormd door

roofzuchtige hyena’s die het gemunt hebben op de kwetsbare

veulens.

Aanvankelijk leefden de wilde paarden in het voor mensen

ontoegankelijke diamantmijngebied, het Sperrgebiet, dat

pas in de late jaren ‘70 en ‘80 overging in het Namib-Naukluft

Park. Tegen die tijd hadden ze meer dan vijftig jaar als wilde

populatie in de woestijn geleefd. Een hek dat in de late jaren

‘80 aan de oostelijke grens van de woestijn werd opgericht,

belemmerde de paarden om landinwaarts te trekken om

water te vinden. Een boer met hart voor de dieren

bouwde in 1993 in de schaduw van de ‘Dikke Willem’

een permanente waterput waar de paarden zich vaak

op het heetst van de dag verzamelen om er hun dorst te

lessen, de strijd om het leiderschap uit te vechten, hun

kracht en schoonheid te demonstreren.

De Garub hide vormt sindsdien een van de hoogtepunten

voor reizigers in het zuidelijk deel van Namibië. ˙

QuickFACTS

Namibia Wild Horses Foundation:

www.wild-horses-namibia.com

De B4 doorsnijdt vanaf Keetmanshoop naar Lüderitz aan de Atlantische Oceaan het vroegere

Sperrgebiet dat nu het Tsau//Khaeb National Park heet. Een desolate leegte. Links en rechts

zand en slechts onderbroken door het plaatsje Aus en ongeveer twintig kilometer voor Lüderitz

de vroegere diamantstad Kolmanskoppe die nu letterlijk wordt bedolven door het oprukkende

zand en daarmee is veranderd in een spookstad.

21

De kegelbaan trotseert het zand en de tijd

23

Terug naar vroeger

De desolate kustlijn van Namibië was in de 19 de eeuw

slechts interessant voor zeevaarders op zoek naar het witte

goud, waarmee guano werd bedoeld, de uitwerpselen van

vogels en zeehonden en rijk aan stikstof en fosfor. Een van

die ‘goudzoekers’ was de Duitse zakenman Adolf Lüderitz

die op een van de hotspots een Duitse nederzetting

vestigde die nog altijd zijn naam draagt. Het lot van de

man was onfortuinlijker. Tijdens een boottocht op zoek

naar de mond van de Oranjerivier verdween hij om nooit

meer te worden gezien.

Er is in dit zuidelijk deel van Namibië aardig wat strijd

geleverd tussen de Duitsers en de heersende Herero.

En er werd een spoorlijn aangelegd tussen Lüderitz en

Keetmanshoop om het gebied te ontsluiten. So far, so

good. Tot in 1908 ene August Stauch die bij de spoorweg

werkte met als opdracht de spoorlijn vrij van zand te

houden, rapporteerde dat er diamanten waren gevonden

bij Lüderitz.

Diamantkoorts

Het was het begin van een ongebreidelde diamantkoorts.

Boeren lieten hun ploegen achter, zeelieden hun schip,

gelukszoekers hun land. Men repte zich ijlings naar het

nieuwe droomland op zoek naar een ongekende rijkdom.

Tussen 1908 en 1910 verrees in het zand de nederzetting

Kolmanskoppe. De verwachting was dat er nog zeker vijftig

jaar diamanten gewonnen zouden worden en daarom was

er een stadje nodig met alle faciliteiten. Zoals een school,

ziekenhuis, een bakker, een slager. Maar waar ook ruimte

was voor vertier zoals de kegelbaan, een zwembad, sauna

en dansschool nog laten zien. Er verrezen villa’s, want je

kon de hoge heren die de boel bestierden toch niet in een

tent met een warm biertje laten wonen. De naam kwam

van een boer uit Aus die voor de aanleg van de spoorlijn

de 130 kilometer met een ossenwagen overbrugde en

langdurige pech had op de heuvel bij Lüderitz. Die plek

werd daarom Coleman’s Hill genoemd, in het Duits:

Kolmanskoppe.

Verzwolgen door het zand

Met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 en

de gevechten tussen Duitsers en Zuid-Afrikanen kwam de

diamantwinning bijna stil te liggen. Vervolgens daalde de

prijs van diamanten schrikbarend dankzij de diamanten uit

Rusland die de markt overspoelden en daarmee de waarde

ervan lieten dalen en vervolgens werden aan de mond van

de Oranjerivier nieuwe diamanten gevonden en verplaatste

de hele industrie zich. In 1956 was het voorgoed voorbij

voor de diamantwinning in Kolmanskoppe en de vroegere

inwoners verlieten de nederzetting bij Lüderitz. Het stadje

was aan zichzelf, de wind en het zand overgeleverd. De

natuur is uiteindelijk altijd de baas, dat is de les die we

leren.

Pilaren die ooit een rijkversierd balkon ondersteunden,

steken nu als tanden in de onderkaak van een half

begraven schedel uit het zand. Binnen banen de stralen

van de zon zich een weg tussen verschrompelde

plafondplanken en werpen artistieke zebrapatronen over

meerdere lagen afbladderende verfschilfers, die op het

moment dat ze tot stof vergaan, worden vereeuwigd in

de geheugenchips van de camera’s van nieuwsgierige

toeristen. ˙

Canyon Lodge

Een fantastisch gelegen lodge, overwonnen

op het omringende zand en de wonderlijke

steenformaties. De spiesbokken grazen

’s avonds het gazon tussen de stenen chalets

op orde. Uitermate vriendelijk personeel en

de plek van waaruit je de Fish River Canyon

verkent.

Harnas Guest Farm

Canyon Roadhouse

Een hostel, maar vooral stopplaats die

helemaal gewijd is aan auto’s. Je vindt ze van

wrak tot oldtimer, binnen en buiten. Een must

stop.

Klein-Aus Vista Desert Horse Inn

Gelegen tussen de bergachtige

heuvels van Aus, het zand van de

Namib en de B4 die je naar Lüderitz of

Keetmanshoop leidt. Met fijn zwembad

en goed restaurant. Vernoemd naar de

woestijnpaarden die in deze streek leven.

25

Klein-Aus Vista Eagle’s Nest Self Catering

Er zijn geen woorden voor om deze bijzondere plek te

beschrijven. Een achttal chalets, gebouwd in of naast de

rotsen, met een rustieke inrichting en een onvergetelijk

uitzicht. De Desert Horse Inn is op ongeveer 7 kilometer

afstand, daar kun je braaipakketten en ontbijt bestellen.

Een onvergetelijke aanrader.

Orange House Self Catering in Aus

Ee ruim appartement met eigen parkeerplaats, vlak bij het

gezellige Bahnhof Hotel en restaurant. Een leuk lokaal extra

is de meneer die de nabijgelegen politiepost bewaakt en al

in de ochtend vrolijk de bewoners wakker schreeuwt: ‘Môre

meneer’.

27

Namibië

in vogelvlucht

Voor wie geen weken de tijd heeft om door het land van

zand te reizen, is een 7-daagse Fly In Safari die je langs de

hoogtepunten brengt een absolute aanrader.

De reis met een privépiloot begint met een verblijf in de

Namib woestijn met excursies naar het fotogenieke Sossusvlei

en Deadvlei. Daarna vlieg je naar Swakopmund aan

de kust waar je op een quadbike de duinen verkent. De

volgende dag ga je met een boot de zee op, op zoek naar

de dolfijnen. Je sluit af met een verblijf van twee nachten

in Onguma Game Reserve. Hier bezoek je de spectaculaire

Etosha Pan op zoek naar olifanten, giraffen, leeuwen, neushoorns,

hyena’s, zebra’s en andere wilde dieren. Dankzij de

verplaatsingen door de lucht leg je, in een kort tijdbestek,

grote afstanden af. Zo blijft er genoeg tijd over om te genieten

van de activiteiten op de exclusieve bestemmingen.

Bovendien zet een reis in ‘vogelvlucht’ de wereld weer in

perspectief. Het is een zeer aparte sensatie boven het landschap

te vliegen terwijl woestijnen, rivieren en bergen onder

je voorbijtrekken. Of voorbij zweven is misschien beter

gezegd.

Dag 1: Sossusvlei

Na aankomst op Windhoek International Airport en de

ontmoeting met je privépiloot vertrek je met een directe

vlucht naar Sossusvlei, waar je van de airstrip naar de lodge

wordt gebracht. Geniet van deze late namiddag rit door dit

onvergetelijke gouden landschap in het licht van de ondergaande

zon. Je rijdt door de oudste woestijn ter wereld die

zich over een lengte van meer dan 2000 kilometer uitstrekt

langs de Atlantische kustlijn. De naam Namib komt oorspronkelijk

uit het Nama en betekent ‘grote plaats’. In dit

geval een terechte benaming… Voor een grote zandwoestijn

is het landschap opvallend gevarieerd, met de gigantische

rode duinen van Sossusvlei, de surrealistische Dead

Vlei en de Sesriem Canyon als de bekendste toeristische

attracties. In de Namib vind je een unieke flora en fauna.

Zoals de welwitschia – een levende fossiele plant –, endemische

kameleons, pelsrobben, bruine hyena’s, jakhalzen, de

woestijnolifanten en -leeuwen en een van Afrika’s grootste

antilopes: de gemsbok, ook wel oryx genoemd.

Overnachting: Sossusvlei Lodge

Dag 2: Rode duinen

Een hele dag excursies onder begeleiding van een gids naar

de Sossusvlei, Deadvlei en de Sesriem Canyon. Je start

vroeg, bij zonsopgang en rijd dan het Namib-Naukluft Park

binnen. Op dit tijdstip is de temperatuur nog aangenaam

en zijn de contrasten tussen de verschillende duinen op zijn

mooist.

Tijdens de spectaculaire 60 kilometer lange rit door

de duinenrij naar de Vlei, wordt regelmatig gestopt

voor informatie en natuurlijk de fotomomenten.

Zoals bij Dune 45 om ‘s werelds meest gefotografeerde

zandformatie van dichtbij te bekijken.

Verderop geniet je van een wandeling van 2,6 kilometer

rond de Deadvlei, een must. En natuurlijk

beklim je, of bedwing je Big Daddy.

Overnachting: Sossusvlei Lodge

Dag 3: Badplaats Swakopmund

Gesticht in 1892 als de belangrijkste haven voor het

toenmalige Duitse Zuid-West-Afrika, wordt Swakopmund

vaak omschreven als Duitser dan Duitsland

zelf. Tegenwoordig vind je er nog steeds Duitse

herinneringen, maar wel meer en meer in combinatie

met lokale Namibische invloeden. De ‘badplaats’

met duinen aan de ene en de Atlantische Oceaan

aan de andere kant wordt ook wel de ‘adventure capital’

van Namibië genoemd, aangezien hier diverse

outdoor activiteiten worden georganiseerd: sandboarding,

quadbiking, kajakken, boottochten, 4x4

woestijntochten, rondvluchten en een fietstocht »

30

door de township Mondesa zijn enkele voorbeelden. In

het centrum van Swakopmund zijn volop winkels, restaurants,

kunstgaleries en cafés te vinden.

Met een gids op een quad maak je een ontdekkingstocht

in de Namib Duinen naar het Amfitheater, the Roller

Coaster, Big Billy en Devil’s Dip Dunes. Genoeg avontuur

dus.

Overnachting: Swakopmund Luxury Suites

Dag 4: Dolfijnen en de levende woestijn

Tijdens de Seal & Dolphin Cruise ontmoet je de ‘marine

Big Five’ vanaf een catamaran. Ervaar de sensatie

van dolfijnen die naast de boot uit het water springen,

zeehonden die met de hand worden gevoerd, verse

oesters en koude champagne op het kalme water van de

lagune van Walvis Bay. Als je nog meer van de omgeving

wilt zien, kun je deelnemen aan de Living Desert Tour

(optioneel), waarbij je al die bijzondere kleine woestijnbewoners

ontmoet, zoals de dansende witte spin en de

lachende gekko.

Overnachting: Swakopmund Luxury Suites

31

Dag 5: Onguma Game Reserve – Een goed-beterbest

bewaard geheim

Onguma Game Reserve ligt aan de oostelijke kant van

Etosha National Park en grenst aan Fisher’s Pan. Het is

een van Namibië’s best bewaarde geheimen! Hier wordt

Afrika in al haar schoonheid en diversiteit aangeboden.

In Onguma Game Reserve leven meer dan dertig verschillende

diersoorten zoals kudu, giraf, eland, oryx,

hartebeest, zebra, impala en roofdieren zoals leeuwen,

cheeta’s en luipaarden. De nieuwste aanwinst tussen

de toch al rijke flora en fauna in Onguma Game Reserve

is een familie van zwarte neushoorns! Tijdens de Namibische

zomermaanden is Onguma een paradijs voor

vogelliefhebbers door de talrijke trekvogels die hier dan

neerstrijken op hun weg naar de moerassen en rivieren in

het (noord)oosten. Natuurlijk ga je aan het einde van de

middag op een game drive door het reservaat. De ranger

vertelt je alles over de flora en fauna van het gebied.

Geniet van een drankje en een spectaculaire zonsondergang.

Ook een begeleide wandelsafari bij zonsopkomst is

een ‘eye-opener’ en levert je veel interessante informatie.

Overnachting: Taleni Etosha Village

Dag 6: Etosha

Etosha is het grootste wildpark van Namibië en betekent

‘plaats van droog water’. De naam verwijst naar een verzonken

deel (pan) in dit gebied. Het grootste deel van het

jaar staat de pan droog, maar na een paar goede regenbuien

vult ze zich met water dat zelden dieper wordt

dan een meter. De dieren in Etosha vind je vooral bij de

diverse kunstmatig aangelegde drinkplaatsen in het park.

De Big Five zul je hier helaas niet aantreffen, wel vier van

de vijf: leeuw, olifant, neushoorn en het luipaard.

Overnachting: Taleni Etosha Village

Dag 7: Einde van de reis – back home

Je piloot vliegt je vandaag terug naar Windhoek. Dat

betekent het einde van de reis. ˙

QuickFACTS

Namibië in vogelvlucht boek je via

https://www.goafrica.nl/bestemming/namibie/

32

Sossusvlei Lodge

De sfeervolle Sossusvlei Lodge is uniek gelegen in een

privé-reservaat direct grenzend aan de Sesriem poort van

het Namib-Naukluft Park, met de majestueuze duinen van

de Sossusvlei in de nabijheid, vandaar de naam…. De lodge

is vanwege die ligging zeer populair. Het Sossusvlei Lodge

Adventure Centre biedt een ruime keuze aan activiteiten,

zoals ballonvaren, eco-vriendelijk quadrijden, nature drives,

sundowner trips, bush diners, begeleide wandelingen bij

zonsondergang, boogschieten, sterrenkijken en rondvluchten.

Een duik in het koele zwembad of een ijskoud biertje

onder de schaduwrijke acaciabomen zorgen voor de beste

ontspanning na een drukke dag. Het buitenterras biedt een

prachtig uitzicht op de verlichte drinkplaats waar je onder

het genot van een heerlijke maaltijd de wilde dieren kunt

zien die hier hun dorst komen lessen.

Taleni Etosha Village

Etosha Village ligt in een beschermd privéreservaat op

slechts 2 km van de Andersson Gate, de zuidelijke ingang

van het Etosha National Park. Het ‘dorp’ is gebouwd en ingericht

in Afrikaanse safaristijl, wat uiteraard zeer goed past

in deze omgeving. Zoals in een Namibisch dorp gebruikelijk

is, eten families gescheiden van elkaar, met aparte ruimtes

voor mannen, vrouwen, kinderen en ouderen. In Etosha

Village heeft men deze traditie in ere gehouden door drie

restaurants te creëren, die echter voor iedereen toegankelijk

zijn, ongeacht geslacht of ouderdom. Het ontbijt en het

diner zijn in buffetstijl en voor de lunch is er een à la carte

menu beschikbaar. De 45 eigentijds ingerichte bungalows

liggen in de schaduw van een groot mopanebos.

Swakopmund Luxury Suites

Het prachtige Swakopmund Luxury Suites is ligt op een perfecte

plek in het hart van Swakopmund, waar de duinen en

oceaan elkaar ontmoeten. Het is een uniek pension waarbij

elke suite anders is ingericht en gedecoreerd. Geniet tijdens

je verblijf van de avontuurlijke excursies en het ‘stadsleven’

dat Swakopmund te bieden heeft.

33

Sossusvlei Lodge

Swakopmund Luxury Suites

Taleni Etosha Village

Hardap & Khomas

Het rode zand

Ofwel het rode midden van Namibië. Met op de grens met Zuid-Afrika en Botswana het

Kgalagadi Transfrontier Park, de rode duinen van Kanaan, Sesriem en de fameuze Sossusvlei,

Solitaire, het Namib Naukluft Park en de Namib, aangemerkt als de oudste woestijn ter wereld

met zeeën aan zandduinen, (droge) rivierbeddingen, rotsachtige gebergtes, alleenstaande

‘inselbergen’ en eindeloze grindvlaktes.

35

Zeker zien en doen in Hardap

5 Bezoek Sossusvlei en Deadvlei

5 Eet appeltaart in Solitaire en lees het boek Solitaire

van Ton van der Lee

5 Ga naar Swakopmund en zie waar duinen en oceaan

elkaar ontmoeten

5 Maak een wandeling door de ‘levende’ zandduinen

5 Ontdek het Namib Rand Nature Reserve dat in 2024

werd uitgeroepen tot Afrika’s eerste ‘Quiet Park’, waar

bescherming van de kwetsbare flora en fauna voorop

staat

5 Bezoek het Moonlandscape

5 Rijd de welwitschia trail

5 Ga op ‘waterexcursie’ in Walvis Bay en ontmoet

flamingo’s, pelikanen, zeehonden, dolfijnen en wie

weet walvissen

5 Kijk naar de sterren

37

N/a’an ku sê

Foundation

Op de bres voor mens, land en dieren

In de heuvels buiten Windhoek ligt het N/a’an ku sê Wild Life Sanctuary. De ‘plek die God

beschermt’ is het warmkloppende hart van het werk op het gebied van natuurbeheer en

-bescherming, wildbeheer en ecotoerisme van Namibië-ambassadeurs

Marlice en Rudie van Vuuren.

De

herinnering

blijft...

Jaren geleden zag ik op de televisie een documentaire van

Animal Planet over een jonge vrouw die met leeuwen en

San door de woestijn en de rode duinen van Namibië liep,

op weg naar de oceaan. Voor haar het symbool van vrijheid

die ze de dieren zo gunde. De leeuwen waren huiverig voor de

aanrollende golven, de San omschreven vol verbazing het eeuwig

bewegende water. Ik zocht - wat halfslachtig wellicht - op internet wie

deze vrouw met het lange blonde haar was. Ik wilde ook de Afrikaanse zon op mijn huid en

wind door mijn haren. Ik wilde droomlandschappen, maar vooral wilde ik de verbinding met

wilde dieren die zij had.

Op een reisbeurs in Zuid-Afrika, geleid door stom toeval – dat dus niet bestaat – ontmoette

ik Marlice van Vuuren. In één blik herkende ik de vrouw van de leeuwen. Ze bleek te wonen

in Windhoek en haar leven gewijd te hebben aan wilde dieren die anders geen kans op

overleven hebben en aan de San waarmee ze in haar jeugd is opgegroeid en die in het moderne

Namibië leven als de nieuwe underdogs van de samenleving. De ontmoeting mondde uit in

een indringende kennismaking met N/a’an ku sê. Lopen met leeuwen zat er niet in, een nieuwe

Marlice ben ik niet geworden, maar de ontmoeting zal ik nooit vergeten.

Het interview met Marlice vind je op youtube.com/watch?v=bpCbg2jdrKs&t=97s

39

In de heuvels van Windhoek, de hoofdstad van Namibië,

ligt de N/a’an ku sê Lodge & Wildlife Sanctuary, opgericht

in 2007 met steun van ondermeer de Nederlandse Jan

en Tineke Verburg, Angelina Jolie en Dr. Jannes Brand.

Het is het warmkloppende hart van de Foundation, de

plek waar ook de dieren leven die door Marlice werden

grootgebracht en hier, in een prachtig gebied, wonen.

Levende en kwetsbare getuigen van de talloze botsingen

tussen mens en natuur. De leeuwen, luipaarden, cheeta’s,

caracals, bavianen, Afrikaanse wilde honden, kudu’s,

rode hartebeesten, maar ook meerkatjes, dassies,

wrattenzwijntjes en zelfs een aardvarken zijn vaak als jonge

dieren binnengebracht.

Ambassadeurs voor de toekomst

Voor de weesdieren is er één veilige ‘moeder’ die inmiddels

in heel Namibië bekend is: Marlice van Vuuren (49), die

geholpen door talloze vrijwilligers en haar eigen gezin,

de dieren met de fles grootbrengt en ze als het enigszins

mogelijk is, weer vrijlaat in het wild. Soms blijkt dat een

onmogelijkheid en dan is de Wildlife Sanctuary de plek

waar ze tot hun dood blijven. Als ambassadeurs van het

rijke wildleven van Namibië voor gasten uit de hele wereld,

die hier een oog-in-oog ontmoeting kunnen hebben met

dieren die wij niet in ons dagelijkse leven tegenkomen. »

41

Over wilde dieren en de San

Marlice en Rudie vonden elkaar in de diepe wens om de

wilde dieren en de natuur van Namibië waar mogelijk te

beschermen. Daarnaast wil Marlice een lans breken voor

andere kwetsbare bewoners van Namibië, de San. Het brak

haar hart om te zien dat deze oorspronkelijke bewoners

met de komst van de nieuwe republiek hun leefgebied

en daarmee hun tradities en trots kwijtraakten en tot de

underdogs van de samenleving gingen behoren. Met de

Ancient Skills Academy, gevestigd bij de Harnas Guest

Farm, krijgen wisselende families van de San de kans om

hun vaardigheden en tradities te herontdekken en te delen

met de gasten van de lodge.

De plek die God beschermt

N/a’an ku sê betekent in de taal van de San: de plek die God

beschermt. Een mooie naam voor een paradijselijk stuk

natuur, even buiten Windhoek, waar de Stichting sinds »

2007 haar Wildlife Sanctuary, een lodge met zes kamers en

acht vakantiehuizen heeft gevestigd. Een zandweg voert

je naar de ingang waarna je tussen de zebra’s, giraffen,

wrattenzwijnen en gemsbokken rijdt. Hier ontmoeten de

wilde natuur van Namibië en een uiterst moderne, van veel

glas voorziene lodge elkaar.

Hoe het begon: de cultuur van de San

De cultuur van de San is een van de oudste ter wereld.

Vroeger leefden ze van de jacht en de planten en kruiden

die ze in de natuur vonden. De weerbarstige natuur was

hun jacht- en leefgebied en als geen ander waren de San

in staat die natuur te lezen en ervan te leven. Met de

inperking van hun territorium verdween hun trots, hun

vaardigheden en kennis van dieren, planten en de jacht

dreigde te verdwijnen. Westerse welvaartziektes deden hun

intrede in de kleine gemeenschappen, tot groot verdriet

van Marlice die tussen de San opgroeide en als een van de

weinige blanken hun taal spreekt.

Behalve door bij de N/a’an ku sê projecten zoveel mogelijk

San een werkplek te bieden, de Ancient Skills Academy

op te richten, stichtte de Foundation in 2003 de Lifeline

Clinic in het dorpje Epukiro, 120 kilometer van Gobabis

in het oosten van Namibië en een van de belangrijkste

leefgebieden van de San.

Marlice: ‘Een kliniek alleen helpt echter niet om de

leefomstandigheden te verbeteren. Als je niet trots bent op

wie je bent, kun je alle geld van de wereld hebben, maar dat

geeft je niet je trots terug. Toen hebben we dus N/a’an ku

sê gekocht, de ‘plek met de rare naam’ bij Windhoek. Oom

Jan heeft de lodge en de zes kamers gebouwd, wij hebben

het interieur ontworpen en samen hebben we er zo voor

gezorgd dat we hier mensen met weinig kansen en uitzicht

op een goed leven, werk konden verschaffen.’

Neuras wijnen

Op 300 kilometer afstand van Windhoek en 80 kilometer

van de beroemde Sossusvlei ligt een kleine oase die Neuras

heet, ‘de plaats van het verlaten water’. Het is bijna bizar

om in een van de droogste streken op aarde wijnranken

te zien groeien. Het kan, omdat in deze vallei tussen de

stenen en woestijn vijf natuurlijke bronnen borrelen die

ervoor zorgen dat de dorstige ranken toch bevloeid kunnen

worden.

De productie is klein: Jaarlijks worden 3000 flessen Neuras

Shiraz en Namib Red, een blend van Shiraz, Merlot en Petit

43

Verdot met de hand gebotteld en gelabeld. De wijnen

zijn niet in de winkel te koop, maar staan op de wijnkaart

van een paar gerenommeerde restaurants in Namibië en

worden natuurlijk geschonken op Neuras zelf, in de N/a’an

ku sê Lodge en de Kanaan Desert Retreat. Inmiddels zijn

ook een brandy en port gelanceerd. Met tromgeroffel,

want de smaak van deze geconcentreerde druiven is

ongelooflijk. Alsof er… jawel een engeltje over je tong pist.

De rode duinen van Kanaan

Dit gebied tussen Sossusvlei en de Tiras Mountains, ver

weg van de bewoonde wereld aan de D707, stal jaren

geleden al het hart van Marlice en Rudie. ‘Kanaan is een

juweel. Het heeft de rode duinen zoals Sossusvlei, maar

hier komen geen hordes toeristen en voetstappen van je

voorgangers zie je niet.’

Ze fantaseerden over de cheeta’s die hier over de rode

duinen zouden lopen in de oudste woestijn ter wereld.

De plek werd door hen gebruikt voor filmopnames

en reportages in tijdschriften, omdat de natuur en

het licht bijna nergens mooier zijn. Er werd een oude

boerderij gevonden die gemoderniseerd is en van alle

gemakken voorzien. In de vroege ochtend en de late

middag worden de gasten getrakteerd op de mooiste

zonsopen ondergangen die het landschap met de rode

duinen en de blauwe bergketens op de achtergrond tot

adembenemende plaatjes omtoveren. Staketsels van dode

bomen steken hun armen uit naar de lucht, graspluimen

wuiven in de bries van de verkoelende wind. Er is niet

anders te zien dan natuur, een leeg landschap waar in de

dromen en visie van Marlice, Rudie en hun partners in de

toekomst weer wilde dieren te zien zijn. Zoals het ooit was

en weer moet worden.

Aan het woord

De kleine Marlice groeit op in het oosten van Namibië,

dichtbij de grens van Botswana. ‘Mijn eerste taal was

Bushmen, mijn Afrikaans was zelfs niet goed genoeg om

naar school te gaan. Mijn ouders hadden een boerderij,

Harnas (nu nog steeds een opvangcentrum voor wilde dieren,

red.). Toen ik een jaar of zeven was, begonnen ze wilde

dieren op te nemen die verweesd waren. Wij allemaal, ook

mijn twee oudere broers, hebben op een heel natuurlijke

wijze geleerd om te gaan met wilde dieren, ze sliepen bij

ons in bed en maakten onderdeel uit van het gezin. Ik kan

niet anders zeggen dan dat omgaan met deze dieren »

De rode duinen van Kanaan

en de Bushmen van de

Ancient Skills Academy

worden regelmatig gebruikt

voor foto- en filmshoots.

45

47

het mooiste is wat me kon overkomen. Het heeft me

gevormd tot wie ik nu ben. Daarnaast ging ik op het

moment dat ik naar school moest naar kostschool, omdat

de boerderij te ver van de bewoonde wereld was. Dat heeft

me al vroeg geleerd om onafhankelijk te worden.’

De liefde voor dieren en de San waartussen je opgroeide

heeft je leven bepaald?

‘Daar moet ik mijn ouders alle credits voor geven. Als je jong

bent, ben je nog niet in staat om het grote geheel te zien.

De San waren gewoon de mensen waar ik mee opgroeide,

ik had toen nog geen idee van de problematiek en van de

tweespalt waarin zij moesten leven en die ervoor zorgde dat

ze zich de underdogs van het nieuwe Namibië voelden.

Mijn moeder is heel knuffelig, het vertroetelen van dieren

heb ik helemaal van haar overgenomen. Mijn vader was

veel meer gefocust op natuurbeheer en alle bijkomende

problematiek. Als je wilde dieren opvangt en je zet ze in

een ruimte met hekken eromheen − hoe groot die ruimte

ook is – wat doe je ze dan aan? Hoe moet je ervoor zorgen

dat ze ondanks hun gevangenschap toch een goed leven

hebben? Hij is overleden toen hij 53 was, maar hij heeft

een grote invloed gehad op het wildbeheer in Namibië,

hij heeft protocollen geschreven over hoe je dieren in

gevangenschap behandelt. Dat heb ik van hem geleerd.’

Heb je ooit overwogen om een andere kant op te gaan.

Te kiezen voor een leven in de stad bijvoorbeeld?

‘Het gras is altijd groener aan de overkant. Ik ben gaan

studeren, wilde dierenarts worden, maar wiskunde was

mijn allerzwakste schakel. Uiteindelijk heb ik gekozen voor

de studie sportpsychologie in Pretoria, Zuid-Afrika. Toen

ik na het eerste semester weer thuiskwam, realiseerde ik

me wat een geweldig leven ik daar had. Ik heb m’n ouders

verteld dat ik niet terug wilde naar de stad en m’n studie. Ik

wilde iets met dieren doen. Toen ben ik met de dieren die

wij opvingen gaan werken, ze gaan trainen om in films te

spelen. Daar was destijds veel vraag naar. De eerste film die

ik deed was een Walt Disney Hollywood film en de eerste

dag dat ik van de set kwam, wist ik dat ik m’n roeping

gevonden had. Met een film bereik je veel mensen en je

laat de schoonheid van de dieren zien. Toen ontmoette ik

Rudie en met hem ben ik in Windhoek gaan wonen waar

hij een artsenpraktijk had. We zijn toen op zoek gegaan

naar een stuk land, dicht genoeg bij de stad zodat hij zijn

praktijk kon hebben en ik op het platteland kon wonen,

met dieren om me heen.

Toen is alles als een sneeuwbal gaan rollen tot wat je

nu ziet. Alles wat we doen moet geld opleveren om

onze projecten te ondersteunen. De lodge, de tours, de

wijnen, Kanaan, alles draagt bij aan de opvang van de

dieren en de Sanprojecten. Het grootste probleem in

natuurbescherming is geld. Je moet fondsen en sponsors

aanboren, anders kun je het niet volhouden. Elke cheeta

die terug het wild in gaat, wordt voor de helft betaald

uit inkomsten van het toerisme. In Namibië is dat zo

belangrijk. Wij maken door middel van onze dieren

zichtbaar wat het land is kwijtgeraakt, maar ook weer kan

winnen door zorgvuldig wild- en natuurbeheer.’

Er zal vaak gezegd worden dat je de dieren commercieel

uitbaat voor films, fotoshoots en reclamecampagnes?

Marlice: ‘Let wel, ik hou van kritiek, ik haal eruit waar ik van

kan leren en verder: zoeken ze het maar lekker uit. Door

geld te vragen voor onze activiteiten, kan ik werk creëren

en meer dieren terug in het wild zetten. Ik noem het

voorbeeld van de Afrikaanse wilde honden, dieren met naar

mijn mening een marketingprobleem. Het zijn dieren die in

de ogen van Namibië geen waarde hebben. Het zijn geen

trophy-dieren voor jagers, ze staan hier niet op een lijst als

beschermde diersoort, toeristen hebben niet de perceptie

dat ze ook in Namibië te zien zijn. Dus waarom zou een

boer dan voor ze zorgen?’

Rudie: ‘Toerisme en de inkomsten ervan vormen onze

reddingsboei. Onze gasten en vrijwilligers maken het naast

onze sponsoren mogelijk dat we doen wat we doen. Een

beter leven creëren voor mens en dier.’ ˙

QuickFACTS

Alles over de doelstellingen, ecotoerisme en de lodges van

N/a’an ku sé vind je op www.naankuse.com

Harnas Guest Farm

Kanaan Desert Retreat in de Namib woestijn

Ontdek de N/a’an ku sê Ecotoerisme Collectie

Elke lodge, hotel en restaurant is zorgvuldig ontworpen om de natuurlijke

schoonheid van de omgeving te weerspiegelen en tegelijkertijd de missie te

ondersteunen. Je boekt niet zomaar een verblijf, je maakt deel uit van iets blijvends.

Elke ervaring, van gamedrives tot nature walks, van het drinken van Neuras wijnen

tot het horen van het gebrul van een geredde leeuw, is opgebouwd rond onze

onwrikbare missie: het behoud van landschappen, het beschermen van wilde dieren

en het verbeteren van levens. Bij N/a’an ku sê laat je meer achter dan je voetafdruk.

Je laat een erfenis na. Alle informatie vind je op:

https://www.naankuse.com/ecotourism-collection

Lodge N/a’an ku sê Wildlife Sanctuary Windhoek

49

Neuras Wine Estate

Neuras Wine

Rooster&Co, Klein Windhoek

TimBila Safari Lodge Omaruru

Utopia Boutique Hotel in Klein Windhoek

51

Vijftig tinten rood

Volgens de San, de oorspronkelijke bewoners, is Namibië ‘het land in Afrika dat

door God gemaakt is in een bui van woede’. Daar kun je je alles bij voorstellen

als je de droge woestijnvlaktes ziet waar levende wezens geen bestaansrecht

lijken te hebben. Maar God creëerde tegelijkertijd een land dat een bijna onaardse

schoonheid uitstraalt. Zoals de rode zandduinen in de Sossusvlei, misschien wel hét

handelsmerk van Namibië.

OOG VOOR AFRIKA

De

herinnering

blijft...

Je staat toch even raar te kijken als je eindelijk in Afrika bent

en je wordt in vlekkeloos Duits te woord gestaan. Op weg

van je gemütliche pension naar de pizzeria loop je langs

talloze hekken met daarachter vervaarlijk blaffende Duitse

herders. Op de stoep van het Bierlokal worden Afrikaanse

souvenirs verkocht en op de menukaarten staan Apfelstrudel en

Schwarzwalder Kirschtorte. De Duitsers waren in Namibië, zoveel is

duidelijk.

Als we na een dag acclimatiseren, in onze huurauto stappen, worden we weer in het Duits

op alle gevaren gewezen. Lelijke voorbeelden krijgen we te zien van auto’s die over de kop

zijn geslagen omdat de bestuurder op de eindeloze wegen in slaap was gevallen. Een auto

vertrapt door olifanten of een verfomfaaide motorkap omdat een koedoe in al die kilometers

niemandsland precies jouw auto had gevonden om tegenaan te lopen.

We beloven goed op te letten en rijden de leegte tegemoet.

53

OOG VOOR AFRIKA

De rode duinen van Sossusvlei

Op weg naar de vallei van klei in het midden van de

Namibwoestijn, onderdeel van het Namib-Naukluft

National Park. Gevoed door de rivier de Tsauchab,

staat het bekend om de hoge, rode zandduinen die het

omringen en het tot een grote zee van zand maken.

De weg via Sesriem naar waarschijnlijk het meest

indrukwekkende stukje bereikbare woestijn op deze aarde,

is een belevenis op zich. Hij leidt naar een verre horizon,

omzoomd door heuvels die in het vroege ochtendlicht roze

kleuren. Aan de ingang van de Sossusvlei zijn de duinen

nog begroeid met aarzelend gras.

Naarmate de weg vordert, veranderen de kleuren

van de ‘wolkenkrabbers van zand’. Majestueus rijzen

de roodoranje zandduinen op uit de vlakte met geel

savannegras. Her en der staan een paar uitgedroogde

boomstronken.

De opkomende zon speelt een wonderlijk spel met

de silhouetten en schildert de duinen donkerrood en

diepzwart, met scherpe afscheidingen. Af en toe wordt »

55

OOG VOOR AFRIKA

De opkomende zon speelt een wonderlijk spel met de silhouetten

en beschildert de duinen donkerrood en diepzwart, met scherpe afscheidingen

de horizon naar het niets onderbroken door de scherpe de top staat kijk je uit op de Dodevlei. Een intrigerende

hoorns van de gems- of spiesbokken.

naam voor een gedeelte van de Sossusvlei dat in vroeger

in je hart en laat je niets dan voetsporen achter. Die vervolgens dagen Na een dal dag met in de een zee stromende van zand, overpeinzen rivier, de Tsauchab we de naam en

Het populairste langzaam vervagen duin is Duin de wind. 45, met een fotogenieke

weelderige Sossusvlei, bomen de doodlopende was. De ‘wandelende’ vallei, zoals de duinen Nama stopten hem

eenzame boom. Het 150 meter hoge ‘meest

uiteindelijk omschreven. het stromen Een vallei van waaruit het water je wellicht en het ook ruisen niet terugkeerde. van

gefotografeerde Big Daddy is met duin 375 ter meter wereld’ het hoogste is zo genoemd duin. Als omdat je op de het top staat de bomen. Wat overbleef was zand, waaruit af en toe een

kijk je uit op de Dodevlei. Een intrigerende naam voor een gedeelte Quick facts

precies 45 kilometer vanaf Sesriem ligt en het 45ste duin boomstaketsel opsteekt. De takken verstild in actie in een

van de Sossusvlei dat in vroeger dagen een dal met een stromende Voor zonsopgang bij Duin 45 zijn en daarmee de drukte ontlopen

is in Sossusvlei. Bij een ontdekkingstocht over de scherp houten schreeuw om water.

rivier, de Tsauchab en weelderige bomen was. De ‘wandelende’ kan wanneer je op Sesriem campsite kampeert. Je kunt dan een

gesneden

duinen

S-vormige

stopten uiteindelijk

duinkam

het

sluit

stromen

je de

van

zonsopgang

het water en het ruisen permit krijgen om voor de grote massa al richting Sossusvlei,

in je hart van de en bomen. laat je Wat niets overbleef dan voetsporen was zand, achter. waaruit af Die en toe een Bij de Deadvlei 2 x 4 parkeerplaats en Duin 45 te vertrekken.

begint de Hidden Valley. Een

vervolgens boomstaketsel langzaam opsteekt. vervagen De takken in de verstild wind. in actie in een houten verborgen gedeelte van het park waar weinig bezoekers

schreeuw om water.

komen. Overnachten met meer luxe? Desert Camp, De &Beyond Sossusvlei

Big Daddy is met 375 meter het hoogste duin. Als je op Na een Desert dag Lodge in de en zee de van Sossusvlei zand, overpeinzen Lodge liggen op we comfortabele

de naam

Bij de 2 x 4 parkeerplaats begint de Hidden Valley. Een verborgen afstand van de ingang van het park. ˙

gedeelte van het park waar weinig bezoekers komen.

57

OOG VOOR AFRIKA

Sossusvlei, de doodlopende vallei, zoals de Nama hem

omschreven. Een vallei waaruit je wellicht ook niet

terugkeerde. ˙

QuickFACTS

Sossusvlei is onderdeel van het Namib-Naukluft National

Park en om het park te betreden moet je een permit

aanschaffen. Deze kun je tijdens het inchecken bij de

receptie van je camping of lodge kopen. De permit is 24 uur

geldig dus je kunt diezelfde dag nog de zonsondergang in

het park bekijken en de volgende dag met dezelfde permit

weer de Sossusvlei in. Voor zonsopgang bij Duin 45 zijn en

daarmee de drukte ontlopen kan wanneer je op Sesriem

campsite kampeert. Je kunt dan een permit krijgen om voor

de grote massa al richting Sossusvlei, Deadvlei en Duin 45

te vertrekken.

Overnachten met meer luxe? Desert Camp, De &Beyond

Sossusvlei Desert Lodge en de Sossusvlei Lodge liggen op

comfortabele afstand van de ingang van het park.

Desert Camp

Desert Camp

Dit kamp ligt op slechts 5 km van de toegangspoort tot

de Sossusvlei en Sesriem Canyon. De eenvoudig maar

doeltreffend ingerichte self-catering units bieden een

onovertroffen uitzicht over het woestijnlandschap en

de omringende bergen. De huisjes hebben een eigen

badkamer, een schaduwrijke veranda met kitchenette, een

barbecue en een eigen parkeerplaats. Elke kamer heeft

airconditioning, twee bedden en een uitklapbare slaapbank.

Handig: boodschappendozen met de meeste

benodigdheden zijn beschikbaar bij de receptie en dagelijks

kunnen verse levensmiddelen worden besteld. Je kunt

echter ook gebruikmaken van het nabijgelegen restaurant

van Sossusvlei Lodge en hun Adventure Centre biedt een

scala aan spannende woestijnactiviteiten om de omgeving

te verkennen, https://www.sossusvleilodge.com

Een volledig bevoorrade winkel, brandstof en een

internetcafé zijn beschikbaar bij het Sossus Oasis Service

Station. https://www.desertcamp.com

andBeyond Sossusvlei Desert Lodge

59

OOG VOOR AFRIKA



Soms is luxe niet te omschrijven en een uitzicht niet in

woorden te vangen. Toch een poging: De andBeyond Sossusvlei

Camp Desert Lodge is een betoverende oase in het hart

Desert

van de Namib, ‘s werelds oudste levende woestijn. Een van

de meest fascinerende landschappen van Afrika. De nachtelijke

hemel is met recht hemels, want de concessie grenst

aan het International Dark Sky Reserve van het NamibRand

Natuurreservaat. Duurzaamheid en compromisloze luxe

gaan hier hand in hand. Tien prachtig ingerichte suites verspreid

langs de ronding van de escarpment bieden uitzicht

op steeds veranderende vergezichten. Elke suite is stijlvol

ingericht en voorzien van moderne gemakken, zoals een

privézwembad en een buitendouche.

De activiteiten bij andBeyond Sossusvlei Desert Lodge zijn

net zo indrukwekkend als de accommodatie zelf. Maak

een spannende tocht door de duinen in een 4x4 voertuig,

bewonder de sterrenhemel tijdens een nachtelijke sterrenkijkexcursie,

of verken de omgeving te voet met een

ervaren gids. Voor de avontuurlijke reiziger zijn er ook

mogelijkheden om te sandboarden of een ballonvaart te

maken, www.andbeyond.com

Desert andBeyond CampSossusvlei Desert Lodge

Dune 45

waar mijn Afrikaanse leven begon

Ze noemen het ‘t meest gefotografeerde duin ter wereld.

Voor mij is het de plek waar alles veranderde. In 1998 zette

ik voor het eerst voet op Afrikaanse bodem - een vakantie

naar Kenia en Tanzania. Ik wist niet goed wat ik moest

verwachten, maar al bij de eerste game drive was het raak.

De geur van warm gras, de ogen van een leeuw, het stof

dat opwaaide achter een groep zebra’s. Ik was volledig van

slag. Op een goede manier. Alsof er een luik openging van

iets dat altijd al in mij had gezeten.

Zes jaar later, in 2004, reisde ik alleen door Zuidelijk Afrika.

Het tweede land dat ik aandeed, was Namibië. En daar zat

ik dan, op Dune 45. Oranje zand. Blauwe lucht. En een stilte

die je opslokt. Ik keek om me heen en wist het ineens: dit

gevoel wilde ik niet alleen tijdens vakanties ervaren. Dit

wilde ik als mijn dagelijkse leven. En ik nam me daar toen

voor: over een jaar wil ik in Afrika wonen. En zo vertrok ik

in 2005 naar het oosten van het continent. Alleen met een

rugzak, nul werkmogelijkheden en een hoofd vol goede

bedoelingen. Ik had geen enkele contactpersoon, geen

enkel telefoonnummer, geen plan - maar ik wist zeker dat ik

daar moest zijn.

Over leven in Afrika

Ik koos bewust voor Oost-Afrika. De natuur daar trok

me - het is het gebied met de grootste concentratie wild

ter wereld. De migratie wilde ik van dichtbij meemaken,

begrijpen, volgen. Maar het was ook iets anders: ik

voelde me er meer opgenomen in het ritme van het

Afrikaanse leven. Minder westerse aanwezigheid, meer

verbondenheid. Ik wilde geen toeschouwer zijn, maar deel

uitmaken van het geheel.

De eerste jaren woonde ik in Samburu National Reserve,

in het noorden van Kenia, waar ik veel optrok met rangers.

Van hen leerde ik over diergedrag, sporen en het landschap

lezen zoals je een boek leest. In diezelfde periode schoolde

ik me via FGASA, de Zuid-Afrikaanse organisatie voor

veldgidsen, om tot safari-gids. Theorie, praktijk, veldwerk.

Het was intens, maar geweldig en precies wat ik wilde.

Sindsdien werk ik als freelance gids en fotograaf in oostelijk

én zuidelijk Afrika. Ook startte ik met een lokale vriendin

een eigen reisbureau op Zanzibar, waar ik inmiddels ook al

lange tijd woon.

Ik bezocht talloze natuurgebieden en nationale parken,

reisde veel door onder andere Kenia, Tanzania, Oeganda,

Zuid-Afrika, Namibië, Madagaskar en Ethiopië en runde

zelfs twee jaar lang een lodge in de Serengeti.

Hoe langer ik in de natuur werkte, hoe sterker mijn

verbondenheid ermee werd. Mijn bewondering groeide,

maar ook het besef dat hoe meer je leert, hoe duidelijker

het wordt hoeveel je nog níet weet. De natuur is geen

afgesloten hoofdstuk, maar een eindeloze ontdekkingsreis

- vol sporen, interacties en samenhang die je met de tijd

leert zien.

Twintig jaar later…

En nu, twintig jaar later, ben ik terug op exact dezelfde

plek. De wind heeft niets veranderd. Het zand is nog steeds

oranje. De lucht intens blauw. En de stilte die alles opslokt

voelt alsof hij nooit is weggeweest. Mijn rugzak

is gevuld met herinneringen. Dune 45 voelt

hetzelfde. Alsof hij hier gewoon is blijven

liggen, wachtend tot ik terugkwam.

Toch is er ook iets anders. Door de regens in het

voorjaar van 2025 ziet het park er groener uit dan je

zou verwachten. Overal kleine bloemetjes die fel afsteken

tegen het rode zand. Uit het gras klinkt het getjirp van

krekels. Het landschap leeft, ademt, alsof de woestijn zelf

even opgelucht uitademt.

Ik geniet van de klim, met het schuivende zand onder

mijn voeten. De zon staat al hoog aan de hemel, maar

juist daardoor tekenen de schaduwen zich scherper af. De

ribbels op de duin worden donker omlijnd, elke glooiing

zichtbaar alsof iemand ze met houtskool heeft getekend.

Bovenop blijf ik even zitten, mijn voeten in het warme

61

zand. In de verte

zie ik andere duinen

gloeien onder het felle

licht, als reuzen die zich langzaam

uitrekken in de hitte. Alles is stil, op

mijn eigen ademhaling na. Ik denk aan die

jonge vrouw van twintig jaar geleden. Die daar

zat zonder plan, maar met een verlangen dat te sterk was

om te negeren. Die graag olifanten wilde gaan tellen. Die

geen idee had waar ze aan begon, maar wél wist dat dit

haar thuis zou worden. Het was alsof de woestijn me een

antwoord gaf op een vraag die ik nog niet eens had durven

formuleren.

De tijd en ik

Twintig jaar klinkt lang, maar het is niets in een landschap

dat al miljoenen jaren bestaat. Ik ben wel veranderd. Niet in

verlangen, dat is nog steeds hetzelfde. Maar in rust. In hoe

ik kijk. Hoe ik voel dat ik niet meer op zoek ben, maar ben

geland. Ik weet nog hoe mijn stem trilde tijdens mijn eerste

safari als gids. Niet van zenuwen, maar van pure energie. Ik

wilde alles vertellen en dat wil ik nog steeds. Alleen vertel ik

nu meer, gewoon omdat ik meer weet.

Ik kan het niet laten: ik stap mijn kamer uit, de stilte in.

Geen geluid, geen lichten, alleen duisternis en de beroemde

sterrenhemel van Afrika. Zelfs het meest eenvoudige hotel

verandert hier in een vijfmiljoensterrenhotel. Ik zoek het

Zuiderkruis, boven me krult de Melkweg over de hemel als

een lichtspoor dat je bijna kunt aanraken. En dan, ineens,

schiet er een streep door de hemel: een vallende ster. Ik doe

een wens. Net als twintig jaar geleden. En die van toen is

uitgekomen.

Wat begon met een klim, werd een leven vol wildparken,

kampvuren, sporen in het zand en gesprekken bij het

sterrenlicht. De eerste bladzijde daarvan ontstond hier, op

deze duin: Dune 45.

Caroline Langevoord

QuickFACTS

Caroline Langevoord:

https://www.photobycarolinelangevoord.com

Afrika gids: https://www.busaratours.com

Boek: Bush Life, Wilde verhalen van een safarigids in

Oost-Afrika

63

Namib Naukluft

De levende woestijn

Onwrikbaar. Onbuigzaam. Stil. Verloren. Het zijn zomaar wat woorden die passen bij dat rode

stuk aarde, de woestijn tussen de grens met Zuid-Afrika en de driftige Atlantische Oceaan.

Grote leegte is de betekenis van Namib, waar Namibië zijn naam aan te danken heeft.

Het landschap van de Namib bestaat uit hoge rode

zandduinen, rotspartijen, grindvlakten, ruige bergen en

droge rivierbeddingen. Het is er extreem droog en er valt

nauwelijks neerslag. De vegetatie bestaat voornamelijk uit

grassen, struiken, acaciabomen en de bijzondere inheemse

welwitschia’s en kokerbomen.

Lopen op de maan

Vanuit Sesriem leiden de C19 en C14 naar het noorden, naar

Walvis Bay en Swakopmund. Hij voert je door de Namib,

langs het vermaarde Solitaire, over prachtige passen als de

Gaub en Kusseb. Deze ochtend is de woestijn bedekt met

een dikke blauwwitte nevel. Na uren rijden trekt de mist

op en komt langzaam haar rode gloed terug. In de verte

sprinten twee struisvogels door het mulle woestijnzand, de

enige levende wezens die we in deze lege wereld zien. Een

paar kokerbomen verbreken de lijn die woestijn en lucht

scheidt. We volgen de gravelweg en zien de zandwoestijn

langzaam veranderen in een grillig rotslandschap.

‘Moonlandscape’ zegt het bord. Diepe kloven zijn

uitgesleten tussen grijze en zwarte, gladde basalt blokken.

Het ziet er inderdaad uit of astronaut Neil Armstrong er zo

zijn vlag kan planten. Langs de weg dwarrelen grijze dorre

struikjes als dode ballen op de wind.

We nemen de afslag naar een volgens het reisboek luxe

camping, een oase tussen de ‘bergen van de maan’,

maar zien alleen een vervallen slagboom met het trotse

bordje Goanikontes, een paar magere kippen en een zeer

verbaasde man. De camping is al een tijdje gesloten. We

zien er zo verslagen uit, dat de man ons onderdak aanbiedt

65

in een van de huisjes. We krijgen hout voor een vuur, maar

elektriciteit (en dus licht of warm water) is er niet.

Water uit mist

We bevinden ons in een gebied waar zelfs dieren en planten

niets meer te zoeken lijken te hebben. Maar dat is niet zo.

De nevel die hier ongeveer driehonderd dagen per jaar

‘s ochtends binnen trekt, voorziet de flora en fauna van

voldoende water om te overleven. Slangen, motten, kevers

en torren laten het water op hun lichaam condenseren

om het vervolgens op te drinken. Een grote kever staat

roerloos op z’n kop, de condens rolt als een druppel water

zijn bek binnen. Ook sommige planten voeden zich op deze

manier. De dorre grijze struikjes van de vorige dag zijn nu

diepgroen door het water dat ze hebben opgezogen. Ik giet

wat water over een plantje met ruwe takken. De druppel

rolt langzaam naar het uiteinde van de tak en wordt daar

door de plant vastgehouden en uiteindelijk opgezogen. De

wet van de zwaartekracht lijkt hier niet te gelden.

In de Namib groeit ook de welwitschia. Een bijzondere

plant, die alleen hier voorkomt en eeuwen oud kan worden.

Er is zelfs een exemplaar dat meer dan 1500 jaar oud is.

Om te bijzondere planten te zien is er de welwitschia drive,

die ongeveer 30 kilometer buiten Swakopmund begint.

Verwacht geen schoonheid, hij ziet eruit als een onhandige

vetplant met lange, rafelige bladeren die lusteloos de

zandgrond bedekken. ˙

Desert Whisperer

Hier fluistert de woestijn haar lokroep in

jouw oren en die van je lief. Romantischer

wordt het niet in deze hideaway voor

twee. Een tijdelijk thuis in de woestijn

dat je liever nooit meer verlaat.

Kalahari Farmhouse

Een verborgen groene oase in de Kalahari, vlakbij

Mariëntal. Denk gezellige boerenhuisjes, ingericht

in grootmoeders stijl, omringd door palmbomen.

Dineren bij olielampen, groenten uit de eigen kas.

Kalahari Anib Lodge

Stenen chalets kijken uit op het rode zand van de Kalahari.

Gemsbokken en ander klein wild passeert op zoek naar

water en groen. De gamedrives door de rode duinen laten

een prachtige wereld zien, ’s avonds flonkeren miljoenen

sterren aan de hemel.

67

The Desert Grace

Een roze koelkast op een duintop is je eerste welkom. Je uitzicht

is de woestijn, je bungalow (met een eigen plungepool) en de

gemeenschappelijke ruimten ademen stijl en comfort.

Namib Desert Lodge

Een lodge die eruitziet als een haciënda in de

oudste woestijn van de wereld. De sunset drive

laat je kennismaken met het fascinerende

landschap.

Namib Dune Star Camp

Vanuit de Desert Lodge word je

naar de negen houten chalets

gebracht die zich verbergen in

de glooiende duinen. ’s Avonds

rol je, na een copieus met

kaarslicht besprenkeld diner, je

bed naar buiten en slaapt onder

de sterrenhemel. De volgende

ochtend wandel je (begeleid) terug

naar de Desert Lodge en maakt

kennis met de vaak onzichtbare

bewoners van de levende woestijn.

Namibië

door de lens

van Solly Levi

Namibië heeft ‘s werelds meest spectaculaire en gevarieerde woestijnlandschappen. Er is het

dorre niets van de Namib, de grimmige schoonheid van de Skeleton Coast of de eindeloze

zoutpannen en de kruipende duinen van de Sossusvlei. Wat het geheim ook is, zij die ooit in

Namibië zijn geweest, zijn voor altijd veranderd. En ze willen altijd weer terug om nog eens te

zien hoe mooi het ook alweer was... Wat te denken van een tiendaagse ontdekkingstocht met

natuurfotograaf Solly Levi?

Solly Levi speelt en componeert met de natuurlijke elementen

van dit land vol contrasten. Als je naar zijn foto’s kijkt,

dan gaat er een nieuwe wereld voor je open. Een wereld

waar het landschap het verhaal vertelt en het licht ervoor

zorgt dat je betovert raakt. Zijn zijn beelden echt? vraag

je je soms af. Solly lacht: ‘Het landschap is echt en met het

programma Lightroom geef ik er mijn eigen interpretatie

aan, daarmee vertel ik mijn eigen verhaal. Mijn moeder zegt

graag dat ik eigenlijk een tovenaar in plaats van een fotograaf

ben.’ »

71

Altijd Namibië?

Afrika zit in het bloed van Solly en wanneer hij ook maar

even kan is hij op reis in Afrika, met de focus op Namibië. ‘Ik

ben iedere keer weer gefascineerd door de lege landschappen

en probeer steeds weer nieuwe invalshoeken te vinden

om op mijn manier de onbeschrijfelijke schoonheid ervan

vast te leggen.’

Hoe maak je van een gewoon beeld een buitengewoon

beeld?

Wil je leren hoe jij met jouw foto’s het mooiste resultaat

behaalt? Of zelf op reis met Solly? Ga naar zijn website

www.sollylevi.com en kies jouw favoriete bestemming. ‘De

fotografiereizen zijn geschikt voor fotografen en hoe merkwaardig

het misschien ook klinkt: voor niet-fotografen. Ik

breng mijn gasten naar de meest fotogenieke locaties, op

precies die momenten dat het licht het beste is. We bespreken

hoe je een scène mentaal visualiseert voordat je het

beslissende moment vastlegt. »

74

Mijn doel is om je bewust te maken van de schoonheid

die je omringt, de fotografische mogelijkheden om die

vast te leggen, en om je creativiteit te stimuleren, zodat

je niet naar huis gaat met alleen foto’s om trots op te zijn,

maar dat je ook nieuwe vaardigheden geleerd hebt om

je fotografische techniek in het algemeen te verbeteren.

Naast het technische aspect van het leren van je camerainstellingen

en mogelijkheden, leer ik je hoe je van een

gewoon beeld een buitengewoon beeld kunt maken door

je eigen creativiteit te gebruiken. Daarnaast leer je hoe je

het landschap moet overzien, hoe je de omgeving moet

gebruiken en benaderen, hoe je mensen kunt fotograferen

in een vreemd land. Onze dagen samen zullen bestaan uit

individuele en groepsdiscussies, inspirerende ideeën en

vooral ook veel plezier.’ »

78

Namibië fotografiereis

Tijdens deze bijzondere tiendaagse fotografie reis maak je kennis met

de Kalahari en Namib woestijn, loop je met de San die hier nog leven,

laat je je natuurlijk verrassen door de onaardse schoonheid van Sossusvlei,

je gaat naar het fascinerende Damaraland waar je de Himba ontmoet

en je ontdekt de rotsformaties van Spitzkoppe. Natuurlijk ontmoet

je de wilde dieren in Etosha.

Kijk op www.sollylevi.com/Workshop/

Of thuis leren?

Ga naar www.sollylevi.com/Workshop/Onlineclass en reserveer jouw

plaatsje in de digitale klas waar Solly je al zijn technieken leert die hij gebruikt.

Nu kun jij zelf als Solly leren toveren om van jouw foto’s briljante

foto’s te maken. ˙

81

https://bagatelle-lodge.com

Bagatelle

Topfotograaf Solly Levi vond in dit nauwelijks bevolkte

gebied waar de wind de karakteristieke golvende duinen

heeft geboetseerd een magische plek om zijn prachtige

foto’s te componeren. De onbeschrijfelijke schoonheid van

de landschappen vat hij samen in zijn foto’s. Laat je net als

hij betoveren door de aanblik van de dorre natuur en de

typische kameeldoornbomen. Bij Bagatelle Kalahari vind

je verschillende opties om te overnachten. Om maar met

het mooiste te beginnen: het Boutique Farmhouse met een

prachtig uitzicht op de rode duinen en een waterplaats.

Vanaf het terras of de infinitypool heb je de meeste kans

om dieren van dichtbij te zien.

Behalve bij het Farmhouse kun je er ook voor kiezen om

te overnachten in een van de Dune Chalets of in de Main

Lodge. Wat je ook kiest… ga in ieder geval op ontdekkingstocht.

Rijd te paard over de duinen of wees avontuurlijk

en help de cheeta’s voeren onder begeleiding van ervaren

gidsen. Er zijn bij Bagatelle tal van spannende activiteiten

gecreëerd om jouw Kalahari-ervaring kleur te geven.

Kavango & Etosha

Into the wild

83

Van de Bushmen en baobabs bij Tsumkwe naar Khaudum, Mahango en Bwabwata, drie

nationale parken die erom vragen om ontdekt te worden. Om vervolgens via Rundu op de

grens met Angola af te dalen naar Etosha, hét wildpark van Namibië.

Zeker zien en doen

5 Maak een sundowner cruise in het Bwabwata National

Park en geniet van het rijke vogelleven en de talloze

olifanten

5 Bezoek Ngepi Camp en doe de krokodil en nijlpaard

experience

5 Breng een avond door bij de Okaukuejo waterplaats en

verwacht het onverwachte

5 Geniet van het uitzicht vanaf de Waterberg in het

gelijknamige Waterberg Plateau

Into the wild

Ontdek het uitdagende noorden

De oorspronkelijke bewoners van het uitgestrekte en dunbevolkte Namibië

hebben hun eigen leefgebied, waar ze nog veelal volgens oude tradities leven. In

eenvoudige figuurtjes staat het leven van de Bushmen getekend op rotswanden.

Afbeeldingen van giraffen, kudu, buffels, maar ook van henzelf: rijzige figuren,

gespierde kuiten, lange benen en pijl en boog voor de jacht.

De

herinnering

blijft...

De laatste grote plaats voor Bushmanland is

Grootfontein. Daarna rijd je over een eindeloze verlaten

weg (C44) naar de grens. Onderweg passeer je nog één

kleine nederzetting, Maroelaboom, met een politiepost

waar je je moet melden. Het landbouwgebied verandert

langzaam in savanne. Af en toe passeer je een totaal uitgedroogde

rivierbedding. Water lijkt schaars en we zien weinig mensen of

dieren. Af en toe staat er langs de weg een waarschuwingsbord voor overstekende koedoes,

de grootste antilope van Zuidelijk Afrika. We zijn op weg naar Tsumkwe, de hoofdstad van

Bushmanland. Volgens de reisgids kunnen we daar alles vinden wat we nodig hebben voor

onze tocht: levensmiddelen en benzine. Het is al donker als we het plaatsje binnenrijden, op

zoek naar een pomp en een camping of lodge. Borden staan er niet, langs de hoofdstraat zien

we een verlichte winkel. Uit een gettoblaster klinkt swingende muziek. De jeugd danst op het

grasveld. In het gemeenschapshuis ernaast kijken de mannen naar een zwart-wit televisie:

we horen schoten, keihard staat een cowboyfilm aan. We besluiten bij de winkel een biertje

te kopen. Het assortiment lijkt uit de jaren vijftig: grote, ouderwetse pakken waspoeder, rijst,

suiker, tomaten in blik. Maar geen vers fruit of brood, wel bier en sigaretten. Een enorme

traktatie blijkt. Met één pakje maken we vele vrienden, die ons allemaal uitleggen dat er hier

echt geen benzine te koop is. Ze raden ons aan om naar de Tsumkwe Lodge te gaan, net buiten

het plaatsje. Misschien kan mr. Arno ons helpen.

Bushmanland

Er leven in Namibië nog maar weinig traditionele Bushmen.

Eeuwenlang werden ze door de kolonisten verjaagd,

waardoor hun geschiedenis lijkt op die van de Aboriginals

in Australië en de Indianen van Noord-Amerika. In de

afgelopen jaren zijn veel Bushmen uit de bush naar de

bewoonde wereld gekomen en proberen hun geld te

verdienen met handel. Zij die nog wel in de wildernis leven,

zijn bijna een vergeten groep die alleen nog de interesse

heeft van antropologen. Hun taal wordt door bijna niemand

gesproken en hun leven speelt zich af in kleine besloten

families. In Namibië wonen er ongeveer 4000 in het

‘reservaat’ dat voor hen is opgericht: Bushmanland, bij de

grens met Botswana. Een verlaten en afgelegen gebied,

waar nauwelijks toeristen komen en waar zij in vrede en

volgens hun eeuwenoude tradities leven. »

86

Weg van de bewoonde wereld

En zo ontmoeten we Arno Oosthuysen, de eigenaar

van Tsumkwe Country Lodge en contactpersoon voor

de Nyae Nyae Conservancy, het leefgebied van de

Ju/’hoansi Bushmen. Hij zorgt ervoor dat de stam niet

onaangekondigd worden overspoeld door nieuwsgierige

toeristen en dat de inkomsten van het toerisme ten goede

komen aan de mensen zelf. Arno is zeer verbaasd ons te

zien. Hij komt niet vaak mensen tegen die onaangekondigd

en onvoorbereid Bushmanland ingaan. Hij besluit ons

toch te helpen de Bushmen te ontmoeten en de volgende

dag krijgen we een kaart mee die het meest lijkt op een

oude schatkaart, met aanwijzingen als bij de tweede

grote baobab rechts, en na 400 meter links. We volgen

het zandpad en de aanwijzingen zo goed als mogelijk en

komen inderdaad bij een Bushmen nederzetting, vlakbij

Hol Boom. Een oude man, waarschijnlijk het opperhoofd,

komt in een jas die echt zijn beste dagen heeft gehad naar

ons toe. Priemende ogen in een gerimpeld hoofd. Vrouwen

blijven op afstand, tot hun nieuwsgierigheid het wint.

Bushmen leven als nomaden. Ze zoeken naar plaatsen met

water en genoeg wild om van te kunnen leven. De mannen

jagen met in gif gedoopte pijlen, de vrouwen zoeken naar

eetbare planten en zaden. Ze wonen in simpele halfronde

hutten die door de vrouwen gebouwd worden van takken

en gedroogd gras. Als het water schaars dreigt te worden,

bewaren ze het in lege struisvogeleieren. De schaal van die

eieren gebruiken ze ook voor kralen die ze verwerken in

sieraden van fijn bewerkt hout.

Reuzen baobabs

We hobbelen verder over het pad en komen langs enorme

baobabs. We parkeren onze auto ervoor om te laten zien

hoe enorm groot deze bomen zijn. Ik meet bij de eerste

een omtrek van 60 meter. In de volgende lijken wij mieren

in de holle stam. Ik vind het geweldig om te zien dat de

natuur hier nog zo ongerept is en begrijp heel goed waarom

mensen als Arno ervoor waken dat dit onbekende gebied

platgetreden wordt door nieuwsgierige reizigers. Daarom

voel ik me bijna bezwaard om erover te schrijven, maar

realiseer me ook dat het alleen mensen zal aantrekken

die echt de wens hebben om kennis te maken met een

totaal andere cultuur. En die dus respect zullen hebben

voor de wetten en regels van het gebied. Arno helpt ons

met benzine uit zijn noodvoorraad en met zijn schatkaart

in de hand, reizen wij verder naar Khaudum, het meest

onbekende wildpark van Namibië. Het pad leidt ons langs

Bushmen nederzettingen als Klein en Groot Dobe en weer

een enorme baobab, de Dorsland Tree. »

87

89

Ongerepte wildernis

Het zandspoor brengt ons uiteindelijk bij de ingang van

Khaudum Game Reserve, het meest authentieke wildpark,

the true wilderness area, van Namibië. Het park bestaat uit

een afwisseling van bosgebieden en enorm uitgestrekte,

schaars begroeide zandgronden, de voorbodes van de

Kalahari-woestijn. Een 4WD-wagen is verplicht, net als een

reservering, extra benzine en een noodrantsoen. Je moet

met minimaal twee voertuigen binnenkomen. Dit horen

wij allemaal als we bij de entree (een hutje met een iemand

met een mobilofoon) staan. We hebben geen reservering,

wel voldoende eten en dankzij Arno ook benzine, maar

geen tweede voertuig. Met een verklaring dat we zelf alle

risico’s aanvaarden , mogen we door naar Sikereti, het

kamp in het zuiden dat in 2022 heropend is, nadat het min

of meer met de grond gelijkgemaakt was door dorstige

olifanten op zoek naar water. Khaudum blijkt als wij er zijn

een paradijs voor doorzetters en echte safari-fanaten, »

90

maar een hel voor iedereen die vooral op comfort is

gesteld. Je vindt in het park grote aantallen olifanten, veel

antilopen, waaronder grote aantallen van de zeldzame roan

antilope en alle jagers, waaronder zelfs wild dogs.

Land van de olifant

We zoeken op de kaart vooral de waterholes, waar we

vroeg in de ochtend en aan het eind van de middag enorme

kuddes olifanten zien. Onze volgende bestemming is

Khaudum Camp, in het noorden van het park. We krijgen

een geweldige plek met een eigen voorraad hout en uitzicht

over een omuramba, een oude rivierbedding die in verbinding

staat met de Okavango Delta in het aangrenzende

Botswana. De bedding is daarom altijd groen en zorgt voor

veel voedsel voor de grazers. In de regentijd ontstaan hier

nieuwe drinkplaatsen. De meest bijzondere waterhole is

voor mij Leeupan: dit lijkt echt het schoolvoorbeeld van de

Afrikaanse bush: de drinkplaats is omringd door enorme

bomen waar roofvogels wachten op wat komen gaat,

olifanten hebben door de jaren heen diepe sporen gemaakt

die als een waaier om de drinkplaats liggen.

Kalaharizand en water

We verlaten het park via de noorduitgang. We hebben

gehoord dat het pad naar de asfaltweg door de Caprivistrip

moeilijk begaanbaar is. Een understatement. Wat we

aantreffen is een spoor mul zand waar onze landcruiser

zich moeizaam doorheen vecht. Het worden de langste

55 kilometer uit mijn leven. Onderweg zien we als het

pad even wat makkelijker wordt luipaardsporen. Via de

Caprivistrip komen we uiteindelijk terecht in de bewoonde

wereld, die we de afgelopen week helemaal niet gemist

hebben. En die we dus weer snel achter ons laten. Mahango

is de eerstvolgende bestemming. Een groen park, door

kenners een heel lief park genoemd en onderdeel van het

Bwabwata National Park. We hebben het zand achter ons

gelaten en zien de kracht van het water. Alles staat hier

in het teken van de rivieren die hier de voormalige Caprivi

Strip bevloeien. Het resultaat: een paradijs voor vogelaars

en eindeloos veel antilopen. En in het Bwabwata National

Park talloos veel olifanten die aan het einde van de dag

komen badderen, spelen en vechten in de rivieren de

Kwando en Okanvango.

Into the wild is een uitdagende ontdekkingstocht geweest

door het meest onbekende deel van Namibië, waar de tijd

niet heeft stilgestaan, maar waar het intensieve toerisme

nog niet heeft toegeslagen. ˙

QuickFACTS

Tsumkwe Country Lodge:

https://www.tsumkwelodge.com

Khaudum en Sikereti Camp:

https://www.khaudum.com.na

Lodges aan het water

91

Hakusembe River Lodge

Ronde chalets of bungalows als je wilt aan de rivier,

niet ver van Rundu. Aan de overkant zie je Angola.

Maak een heerlijk boottochtje, neem een duik in

het zwembad of staar vanaf het ruime terras dat je

met een loopbrug bereikt naar wat er op het water

gebeurt.

Namushasha River Lodge

Tussen de schaduwrijke bomen, met uitzicht op de

rivier liggen 24 chalets in het groen. Het hoogtepunt

zijn hier de gamedrives in het aan de overkant van de

rivier gelegen Bwabwata National Park en de sundowner

cruise om te genieten van olifanten en het

uitbundige vogelleven.

Namushasha River Villa

Hoe bijzonder wil je het

hebben? Je overnacht

(exclusief, romantisch en

intiem) op een van alle

(luxe)gemakken voorziene

watervilla die in

een van de kanalen van

de Kwando in het Bwabwata

National Park ligt.

92

Namibië

In het voetspoor van de

Offroad Dutchies

93

Pim en Anne zeiden hun baan op, verhuurden hun huis en vertrokken samen met hun

dochters van 2 en 4 jaar naar Zuidelijk Afrika. Ze sliepen in de daktent op de Toyota

die ze eind 2020 kochten in Namibië. ‘De reis van ons leven’ noemden ze het. Dit is het

avontuur dat zij aangingen, de leuke én minder leuke kanten van het reizen, de tips en

tricks om ook anderen te inspireren uit de hectiek van alledag te stappen en

hun dromen na te jagen.

94

95

Hoe het allemaal begon

‘Het was juni 2020 – hartje Coronacrisis – toen wij toevallig

via Facebook een verhuurbedrijf zagen dat haar Toyota

4x4’s te koop aanbood. Financieel diep geraakt door het

uitblijven van toeristen waren zij blij met wat cash en wij

konden voor een mooie prijs een Toyota op de kop tikken.

Al lange tijd speelden we met het idee om op reis te gaan

en deze auto kon het allemaal mogelijk maken: onze

droomreis door Afrika!’

Tijd voor het gezin

‘Ons voornaamste doel van deze reis is meer tijd

doorbrengen als gezin. Wij hadden beiden een drukke baan

en toen onze tweede dochter begin 2020 werd geboren

wisten we het zeker: we willen uit de drukte van ons leven

stappen en de tijd dat onze dochters zo klein zijn bewuster

meemaken. We begonnen onze reis in Kaapstad, klaar voor

het grote avontuur dat ons in een jaar tijd door Zuid-Afrika,

Mozambique, Malawi, Tanzania en Zanzibar, Zambia en

Botswana uiteindelijk naar Namibië bracht.’

Namibië – kan het nog avontuurlijker?

‘Nu zijn we inmiddels best wat gewend, maar ik moet

toegeven dat we raar opkijken als we in Opuwo aankomen

en zien hoe de traditionele Himba bevolking in groten

getale deel uitmaakt van het straatbeeld. Hoewel hier

niemand op of om kijkt van hun exotische verschijning,

vallen onze ogen bijna uit onze kassen als we de Himba in

vol ornaat (of zonder, net hoe je het bekijkt) in het gangpad

van de buurtsuper tegenkomen, een broodje zien bestellen

bij de bakker of een groepje vrouwen met kindjes op de rug

gebonden langs de weg zien staan kletsen.

We charteren een gids John ons meeneemt naar een

Himba nederzetting in de omgeving. ‘Morro, morro!’

roepen de vrouwen al van ver als ze ons met de meiden

zien aankomen. We gaan de “kraal” binnen en maken met

handen, voeten en glimlachen een praatje. Hoe wereldwijs

ik nu ook over wil komen, ik blijf toch een Benschops meisje

en het is een beetje onwennig een gesprek te voeren als

acht paar borsten me omringen.’

Etosha & the kill

‘Etosha is echt wel wat anders dan alle wildparken die we

tot nu toe hebben gezien: grenzend aan de zoutpannen,

eindeloze gele open vlaktes, waterplaatsen waar de

voltallige Lion King cast staat te drinken en door stof

bedekte witte olifanten als spoken langs het spiegelende

water. Het is echt een feestje om hier vier dagen van oost

naar west doorheen te trekken.

Op onze tweede avonddrive is het raak: we spotten een

luipaard, zomaar langs de weg. Yes! Hij sluipt achter een

onschuldig impalaatje aan. Zal dit het moment zijn dat »

96 we dan eindelijk “een kill” gaan zien? De meiden liggen op

de achterbank te tukken en met ingehouden adem wachten

we af. Jammer voor de impala, maar wij zetten de sluitertijd

vast op z’n snelste stand, klaar voor actie. Maar helaas…

Bambi ruikt onraad en het luipaard druipt af. Als de meiden

wakker worden zijn ze enorm teleurgesteld het spektakel te

hebben gemist. Juul is naar eigen zeggen ‘echt zat van

al die zebra’s’ en hoopt al dagen op wat actie en Rozemarijn

blijft maar vragen of het ‘een gjote luipaard’ was.’

Wild & Free!

‘De dagen die we door woestijnachtig niemandsland

Damaraland trekken zijn indrukwekkend. We bedwingen

de avontuurlijke passen, doorkruisen woestijnen, bergen,

kraters en zandvlaktes en komen de hele trip letterlijk

niemand tegen. Er is geen telefoonbereik en dat geeft

ons allemaal het idee in een “magische bubbel” te zitten.

We stoppen op de meest iconische plekken, voor een

drankje, lunch of (en dat zijn er veel) een fotootje. En als

we het rijden zat zijn zoeken we een mooie plek om ons

kamp op te slaan. Op een vlakte, tussen de kliffen of in

een oude vulkaankrater, de plekken waar we kamperen

en de zonsondergangen die we zien zijn stuk voor stuk

adembenemend. Allemaal zijn we overweldigd door

het avontuur. Wát een ervaring. Helemaal op onszelf

aangewezen, ver weg van alle voorzieningen en luxe. Deze

etappe heeft ons letterlijk niks gekost, maar alles gebracht.

Wild en Free. And we love it!’

Namib Naukluft

‘Na een jaar komt er een einde aan ons avontuur. Over een

paar dagen zullen we de grens met Zuid-Afrika oversteken.

Die dagen brengen we door in eindeloos, magisch en ruig

Namib Naukluft. We kamperen onder een gigantische

rotsboog vanaf waar we de zon zien ondergaan. Onze

laatste nacht in het gebied slapen we in de kloven van

een enorm gebergte. We zijn de enigen en de drone foto’s

tonen waar ik de woorden niet voor kan vinden. En dat

geldt misschien wel voor bijna alles van deze ongelooflijke

reis. De cirkel is rond. Zo lang leek deze reis eindeloos en

dan ineens komt er toch echt een einde aan een bizar maar

onvergetelijk avontuur. Jammer? Natuurlijk! Maar wat

hebben we ook veel om op terug te kijken en om dankbaar

voor te zijn.

Ruim 20.000 kilometer dwars door Afrika, maanden

kamperen, 4 lekke banden, 2634 achterbankruzies,

12.421 foto’s, 1790 euro aan boetes (waarvan 340

afgerekend), 8 grensovergangen, frustratie, vermoeidheid

en spanning. Maar het mooie is: als we al mijmerend

richting Johannesburg rijden zijn het eigenlijk alleen de »

97

98

99

mooie momenten die we ons herinneren: rijden over het

strand, kamperen op de vetste plekken, ontmoetingen

met inheemse stammen, offroad door verlaten gebieden,

leeuwen brullen in de nacht, met z’n viertjes slapen in de

daktent en verhaaltjes lezen bij het kampvuur.

Dit avontuur, deze reis en deze tijd samen, heeft ons zoveel

gebracht en dat neemt niemand ons meer af. Dus ja. Bijna

een jaar kamperen door Afrika. We did it. Veilig, gezond

en vol ervaring stappen we straks het vliegtuig in. Alles is

“goed” gegaan. En daar zijn we ontzettend dankbaar voor!’

Dutchies journey

‘Het voordeel van reizen en weg van je werk is dat er

tijd en ruimte is voor nieuwe ideeën. Geïnspireerd door

kleurrijk Afrika, wordt het idee voor dutchies geboren.

Ik (enthousiast camera-gebruiker, ook wel mamarazzi

genoemd) blijf klagen over het gebrek aan een geschikte

telefoonhoes. Mijn telefoon, die veel te groot is, past niet

in mijn zak, ik verlies hem continu en ik vind een hoesje

met een koord dat er niet af kan superirritant. Ik zoek

online naar iets dat aan alle eisen voldoet - beschermend,

verwisselbaar, stijlvol en van goede kwaliteit - maar kan

het niet vinden... En dus besluit ik het zelf te doen en de

droom van deze Dutchie wordt geboren... De eindeloze

zoektocht naar de mooiste prints en materialen begint,

het ontwerpen van de hoes en langzaam krijgt de collectie

vorm. Leveranciers worden gek omdat ik kritisch ben. Het

moet van hoge kwaliteit zijn, echt leer en hoogwaardige

natuurlijke materialen. Ik laat samples sturen naar Zambia,

Namibië en andere plaatsen die we passeren en pas als

alles klopt, starten we eind 2022 de productie van dutchies.

En zo begint, terug in Nederland een leven dat ik, toen we

aan onze reis begonnen niet had voorzien.’ ˙

QuickFACTS

Je kunt de avonturen van de Offroad Dutchies ook bekijken

op

https://www.instagram.com/offroaddutchies

De producten van dutchies zijn te koop via

https://dutchies.com

100

De plek van het droge water

Etosha National Park is een van de meest bijzondere parken in Afrika. Dé plek om de wilde

dieren te ontmoeten in verbijsterend mooie landschappen. Een ontdekkingstocht door de grote

leegte vol met wildlife, klein en groot.

101

102

De

herinnering

blijft...

Er was die eerste keer. We overnachtten op de camping bij de

waterplaats der waterplaatsen… Okaukuejo. Daar waar het

wild de dorst lest in een omgeving van steen en stof. Waar

safarigangers elkaar ontmoeten als de zon bloedrood is

ondergegaan om daar een parade van dieren te zien. Ook

toen al leed ik aan de Fear Of Missing Out en ruim op tijd om de

zon te zien ondergaan hadden we een plekje veroverd op de eerste

rang van de waterplaats. De uren verstreken.

Wat ik het liefst wilde zien waren roofdieren. Dat gebeurde niet. Wel waren er olifanten,

zebra’s, wildebeesten, impala’s, sprinkbokjes. En uiteindelijk de even zo felbegeerde neushoorns.

Hoe later het werd, hoe minder toeschouwers er overbleven. Ook Peter zocht zijn bed op.

Uiteindelijk bleef ik alleen over. Er was de absolute stilte, de sterrenhemel boven me, en daar

stond in zijn (of haar) eentje een neushoorn. Het logge lijf weerspiegeld in het water. Dit

was zo’n geluksmoment om nooit te vergeten. Kippenvel op ’n armen, tranen in mijn ogen.

Ik.Zat.Hier.In.M’n.Eentje.Met.Een.Neushoorn. Een van ’s werelds met uitsterven bedreigde

diersoorten. Nog vele malen heb ik genoten bij waterplaatsen, maar de eerste keer blijft

magisch en hoeveel wildparken ik ook gezien heb, de herinnering aan Etosha blijft.

103

Etosha heeft zijn unieke landschap te danken aan de Etosha

Pan, een uitgestekte vlakte die bijna een kwart van het park

beslaat, met poederachtige aarde die zich soms in kleine

tornado’s aftekent tegen de staalblauwe lucht. Pas bij heftige

regenval vult de depressie zich langzaam en soms voor

maar enkele dagen met water. De Etosha Pan is de grootste

van Afrika en zelfs zichtbaar vanuit de ruimte.

Etosha is niet zomaar een park, het is een wildernisgebied

van ongeveer 23.000 km2. Het thuis van grote kuddes olifanten,

een van de grootste populaties van de normaal zo

schuwe zwarte neushoorn en de drie grote katten − leeuw,

luipaard en cheeta. Er leeft de minuscule dik-dik en de

‘blackfaced’ impala. En talloze vogels. Een parelsnoer van

permanente waterplaatsen rijgt zich in het zuiden van het

park aan elkaar en zorgt voor ongelooflijke beelden.

Waar zullen we slapen, twaalf dagen lang?

We betreden de ‘heilige grond’ via Andersson’s Gate en

passeren Okaukuejo, op weg naar de nieuwste campsite in

het park, Olifantsrus. De weg voert ons via Leeubron langs

Sprokieswoud met de speciale moringabomen. Waterplaatsen

als Duiwelsvuur en Teëspoed brengen ons in ieder geval

al olifanten en de in groten getale aanwezige spiesbokken.

Onze ‘Bobo’ zoals we ons 4x4 campertje gedoopt hebben, »

104

105

rolt enthousiast over de parkwegen en geeft ons de mogelijkheid

zonder gedoe snel een kop koffie te zetten. Our

home is our castle, zullen we de komende tijd geregeld

tegen elkaar zeggen. Als we een koel glas wijn uit de koelkast

halen, een fris biertje, in de middle of niks kokkerellen

en ’s avonds de gordijntjes dichtschuiven om te genieten

van een paar uurtjes slaap.

Olifantsrus

Olifantsrus is een prachtige campsite in een vrij afgelegen,

nog niet drukbezocht gedeelte van het park. De vredige

naam doet helaas geen recht aan de gruwelijke geschiedenis

van deze plek. In vroeger dagen werden hier gedode

olifanten opgetakeld, van het ivoor ontdaan en gestroopt.

Het bloed liep hier als een rode rivier naar de waterplaats.

De rode rivier van ooit is nu een rood pad geworden dat

leidt naar een platform met uitzicht op de plek waar dieren

komen drinken. Een plek waar de olifanten nu weer graag

komen. Wil je vooral niemand tegenkomen, rijd dan de loop

van Olifantsrus helemaal naar de westgrens van Etosha

waar de nieuwe Dolomite Lodge is verrezen. De enige tegenligger

die we in twee dagen tegenkomen is die van een

parkwachter. Streng houdt hij onze glanzend witte Bobo

in de gaten als we bij een waterplaats snel een kopje koffie

willen maken. ‘Don’t leave your vehicle.’ »

106

Okaukuejo

Dé attractie van dit camp is de grote verlichte waterplaats

die (bijna) elke nacht door olifanten, neushoorns

en soms leeuwen wordt bezocht. De gasten van het

camp zitten vanaf zonsondergang klaar om het spektakel

van de avond gade te slaan. In de doordringende

stilte zien we olifanten geruisloos dichterbij komen. En

ja… daar is hij. Een zwarte neushoorn die in de oranje

gloed van de lampen zijn dorst lest. We houden onze

adem in en geven elkaar als hij weer is opgeslokt door

de duisternis een enthousiaste high five. De waterplaats

is er de reden van dat de chalets en camping »

107

108

van Okaukuejo vaak zijn volgeboekt. Deze plek mag je

inderdaad niet missen als je naar Etosha gaat.

Halali

Dit kleinere kamp ligt tussen Okaukuejo en Namutoni

in. De rit ernaar toe brengt ons langs de uitgestrekte

zuid-oevers van de Etosha Pan. We staan oog in oog

met een zwarte neushoorn die midden op de dag doezelt

onder een boompje. We vinden – geluksvogels die

we zijn – een luipaard die de schaduw van een boom

heeft gezocht en zien een baltsende koritrap. De hele

dag al hebben dreigend blauwe wolkenformaties zich

samengepakt en die nacht barst een stortbui los die

de camping doet overstromen. Onze Bobo geeft geen

krimp, wij blijven droog in tegenstelling tot talloze

onfortuinlijke kampeerders. In de ochtend wisselen we

‘vondsten’ uit met andere gasten. ‘Where did you zee

thee leopard?’ vraagt een Fransman die het meest lijkt

op Paulus de boskabouter. Samen met zijn eveneens

kleine vrouw duikt hij op uit het kleinst mogelijke tentje

dat vervolgens verdwijnt in het minuscuulste huurautoo

tje ooit gezien. Maar ze komen overal. We ontmoeten

ze bij de zebra’s met een aandoenlijk pluizig veulen, »

109

110

111

bij een jakhals met twee speelse jongen. ‘Zee luipaard’

heeft-ie helaas niet gevonden, zegt hij monter en zwaait au

revoir en tot ziens.

Namutoni

In een prachtig gedeelte van het park ligt dit bijzondere

kamp dat altijd en overal herkenbaar is door het fort dat

het omsluit. De lucht is weer opgeklaard en we besluiten

onze dagen daar door te brengen met het verkennen van

de Fischer’s Pan, het prachtige Twee Palms en de weg naar

de Mpingana Gate. De regen heeft ervoor gezorgd dat het

groen frisser dan ooit in de cameralens springt, het witte

stof op de doornige struiken blijft echter permanent aanwezig

en samen met de weer strakblauwe lucht vormt het

beelden die alleen en ook werkelijk alleen in Etosha genomen

kunnen zijn.

Op weg naar de uitgang vragen we elkaar na twaalf dagen:

‘was het niet te lang? Ronddwalen door een park zonder

plan, met ons eigen huis op wielen?’ We kijken om ons

heen, naar de oneindige vlaktes en besluiten: nee, het was

perfect. Wat je onderweg met elkaar leert en beleeft, dat is

bijna het leven zelf. Belangrijker dan de bestemming is de

reis, het hier en nu. ˙

QuickFACTS

De chalets, lodges en campsites in Etosha zijn te boeken

via Namibia Wildlife Resorts, www.nwr.com.na

112 Dolomite Camp

Onkoshi Camp

Okaukuejo Camp

113

Namutoni Camp

Halali Camp

Dolomite Camp

Van Windhoek

naar Victoria Falls

115

De schoonheid van de leegte

116

Elly en Michel hebben één grote passie: reizen. Van al hun

reizen houden ze een uitgebreid dagboek en een prachtig

foto-album bij. De fantastische reis – de schoonheid van de

leegte – door Namibië, Botswana en eindigend in Victoria

Falls werd voor ze op maat samengesteld door Gemsbok

Reisarchitecten. Een greep uit de hoogtepunten.

Ruimte – eindeloze ruimte. De vele kleuren rood. Het blauw

van de strakke hemel. De brandende zon.

Genadeloos en hard kan het landschap zijn in Namibië,

maar zó aanlokkelijk. De leegheid van het land geeft

ruimte om te ademen. De kleuren van de Namib-woestijn,

Damaraland en de Kalahari zijn adembenemend in haar

schakeringen. Het is natuur in haar ruwe, ongepolijste vorm.

Namibië voelt als een tijdmachine waarin je terug kunt naar

een (ver) verleden. Namibië is puur natuur.

Dat beleef je nog eens extra in Kaokaland waar de Himba

eeuwenoude gewoontes, tradities en technieken behouden.

De woestijn verzacht in het groen van de Okavango rivier. Het

waterrijke gebied zorgt voor groen en leven. Deze rivier voedt

de beroemde Okavango Delta die weer in verbinding staat

met het Moremi Game Reserve en uiteindelijk ook geschakeld

is met het Greater Chobe National Park.

Daarna de Chobe rivier waar olifanten de oevers opzoeken om

te drinken en te spelen als het in het park Chobe te droog is

geworden. Uiteindelijk stroomt het water verder en mondt uit

in de Victoria Watervallen, het eindpunt.

Dag 5-7: Sesriem

‘Aan de ontbijttafel hadden we het erover dat veel

mensen misschien helemaal niet weten wat ze missen

aan kamperen; de zon komt boven de horizon uit,

de vogeltjes zitten ongeduldig op onze gemorste

kruimeltjes te wachten, er heerst een serene rust die

alleen verstoord wordt door twee struisvogels die langs

komen wandelen. Dit zijn echt geluksmomentjes en op

zo’n moment voelen we ons bevoorrecht dat we hier

mogen zijn.’

Dag 17: Himba excursie vanuit Opuwo

‘Wat hebben we vandaag een waanzinnig mooie dag

gehad. Een bezoek aan een authentieke Himba stam waar

nauwelijks toeristen komen. Iedereen verzamelde zich

onder een boom. We werden nieuwsgierig aangekeken.

Spontaan gingen alle kinderen voor ons zingen en dansen.

We voelden ons zo bevoorrecht dat wij dit mee mochten

maken. Ik denk dat ze zeker een half uur voor ons aan het

optreden waren. Echt geweldig, waanzinnig, fantastisch,

overweldigend, enzovoort. Ze werden aangemoedigd door

de moeders die toekeken. De meesten met een baby aan

de borst of met een kleine peuter aan de hand.’

Dag 7-9: NamibRand

Nature Reserve - Tok

Tokkie Trails

‘We liepen 1,5 uur

dwars door de enorme

grasvelden met op de

achtergrond gekleurde

heuvels en hier en daar

een boom. Toen doemde

op een idyllisch plekje

ons kamp op. O, wat

fantastisch!

Wauw, ik heb nog nooit

op zo’n geweldige plek

overnacht. Er stonden

twee stretchers voor ons

klaar in een duinpan;

onze eigen suite. We

hadden een bakje met

warm water zodat we

ons konden opfrissen. En

dan het uitzicht! Ik weet

niet hoeveel wauws dat

zijn maar we werden er

stil van. Wat een heerlijke

plek!’

117

118

Dag 19 en 20: Etosha - Okaukuejo

‘Wat gebeurt hier! Tientallen olifanten kwamen

een bad nemen. Groot, klein, oud en jong. Wat een

spektakel! Ze badderden er lustig op los. De kleintjes

gingen helemaal kopje onder en sproeiden elkaar

nat. Het was een drukte van jewelste! Wauw, wauw,

wauw, wat ontzettend indrukwekkend. Zo snel als het

spektakel begon, zo snel was het ook weer gedaan. In

een lange rij verlieten ze de poel.’

Natuurlijk hebben we tijdens onze reis door zuidelijk

Afrika nog veel meer moois meegemaakt. Het

was eigenlijk een snoer vol mooie parels. Van de

ontmoetingen met cheeta’s, een boottocht naar

Sandwich Harbour, kamperen bij Spitzkoppe, een

tracking naar de fameuze woestijnolifanten … Met recht

een droomreis naar de schoonheid van de leegte. ˙

QuickFACTS

De mooiste reizen bouw je samen! Al meer dan 25

jaar organiseren de reisarchitecten van Gemsbok

Reisarchitecten prachtige privéreizen naar Zuidelijk- &

Oost-Afrika en Zuid-Amerika.

www.gemsbok.nl/de-reizen/namibie/schoonheidvan-leegte/

Dag 22: Onguma - Tamboti Campsite

‘Vanaf minuut één in de hide was het feest. Toen we

aankwamen zagen we op een afstand een kudde

wildebeesten onder een boom liggen. Na een korte tijd

kwamen een aantal wrattenzwijnen aan gewaggeld om

een lekker modderbad nemen. Het is fantastisch om

dit op ooghoogte te kunnen zien. Het leek wel of we

live naar een National Geographic documentaire zaten

te kijken. En al die beesten hadden dondersgoed in de

gaten dat wij er waren. Een olifant imponeerde ons even

door vlak voor het opengeslagen raampje te komen

staan. We konden hem bijna aanraken.

Wat waanzinnig mooi! Dat maakt zo’n hide sessie

zo indrukwekkend: je hoort, ziet en ruikt alles. Al je

zintuigen staan aan.’

119

Kunene

121

Het wilde westen van Namibië

Kaokoland, Damaraland en de onherbergzame Skeleton Coast vormen het ‘wilde westen’

van Namibië. De droge binnenlanden zijn het thuis van de Himba en Herero, van de

woestijnolifanten en -leeuwen. Je vindt er eeuwenoude rotstekeningen van de Bushmen en aan

de kust vergane scheepswrakken en tienduizenden zeehonden.

Zeker zien en doen

5 Ontmoet de Himba en Herero in het gebied tussen

Opuwo en Sesfontein

5 Zoek de woestijnolifanten in de Hoanib rivierbedding

5 Bezoek het Petrified Forest en verwacht geen

rechtopstaande versteende bomen. Ze liggen

verspreid over het park

5 Bekijk de fameuze rotstekeningen bij Twijfelfontein,

evenals de Organ Pipes en de Burnt Mountain

5 Passeer de Brandberg en zie waar hij zijn naam aan te

danken heeft

5 Verwonder je bij de fantastische rotsformaties van

Spitzkoppe

5 Bekijk de Vingerklip en het Ugab Plateau

5 Ontmoet de zeehondenkolonie bij Cape Cross (en

draag nog dagenlang de geur met je mee)

5 Ontdek de scheepswrakken aan de Skeleton Coast

122

Nick & Emil

Namibië

Een bucket-list locatie voor fotografen

De Nederlandse Nick van de Wiel woont en werkt in Zuid-Afrika, zijn habitat is het

iSimangaliso Wetland Park, zijn passie natuurfotografie. Samen met zijn collega

Emil von Maltitz organiseert hij workshops landschapsfotografie in Namibië. Met de

foto van Spitzkoppe won Nick de landschapscategorie van de prestigieuze

Nature’s Best Photography Africa-awards.

Er zijn verschillende plaatsen op deze planeet die

echt op de bucket list van elke landschapsfotograaf

staan. De torenhoge Torre del Paine in Chili, de blauwe

ijsbergfragmenten op de zwarte vulkanische zandstranden

van IJsland, de majestueuze en de zwaartekracht tartende

kliffen van Ha Long Bay in Vietnam, het iconische Yosemite

en Death Valley in de Verenigde Staten en de Canadese

Rocky Mountains. Iconische plaatsen die ons naar adem

doen snakken door hun landschappelijke schoonheid. Als

we over de woestijn praten, dan is er maar één iconisch

beeld: de ongelooflijke en visueel uitgesproken Dead Vlei in

Namibië met de rode zandduinen en fossiele bomen die hun

versteende takken uitstrekken naar de hemel.

Landschappelijke schatten

Namibië heeft echter veel meer visuele schatten voor

de landschapsfotograaf dan alleen het Namib-Naukluft

National Park en de beroemde Dead Vlei. Wanneer je je

realiseert hoeveel fotografisch bijzondere locaties Namibië

eigenlijk bevat, ben je plotseling niet meer verrast om

deze plekken zo vaak als prijswinnaars in internationale

fotografiecompetities terug te zien. Zoals dus ook de

winnende foto’s van Emil en mij.

Omdat een groot deel van Namibië uit woestijn bestaat, is

het logischerwijs grotendeels een woestijn-fotografielocatie.

Voor onze landschapsfotografiereis Nature’s Light hebben

we daarom ook gekozen voor de zuidelijke regio van

Namibië. Voor het Namib-Naukluft National Park met zijn

bekende duinenrij culminerend in Sossus Vlei en Dead Vlei,

de prominente en torenhoge rode berg van Spitzkoppe,

de spookachtige overblijfselen van Kolmanskop en de

spottende kokerbomen aan de rand van de Kalahari.

De grote leegte

De verlatenheid is het eerste wat treft. Er wonen in

Namibië ongeveer twee personen per vierkante kilometer. In

Nederland zijn dat er iets meer dan 408. Dit betekent lege

wegen, lege heuvels, leegte overal. Het landschap »

124

kaal en bloot, zoals de beenderen van een gebleekt

skelet. Overal waar je kijkt is de geologische geschiedenis

zichtbaar, maar nergens is dit duidelijker dan op het

eenzame stuk van de geasfalteerde weg tussen Lüderitz

aan de kust en de woestijnstad Aus. Hier ligt de weg

kaarsrecht over de Khoichab Depressie. Een warm

waas glinstert in de verre horizon. Een rechte lijn van

stroomkabels lijkt anachronistisch in deze wereld van hard

zand, grind en rotsen. De vreugde voor de fotograaf is te

vinden in de vele soorten kleuren, lijnen en vormen.

Speeltuin voor de fotograaf

Lüderitz is een kleine havenstad aan de kust, van duidelijk

Duitse afkomst. Het ontstaan ervan en het begin van de

Europese kolonisatie is grotendeels te danken aan de

grote hoeveelheid vis in de Atlantische Oceaan en het

onverzadigbare menselijk verlangen naar diamanten.

Het levert ons fotografen de spookachtige, maar toch

pittoreske verlaten diamantmijnstad Kolmanskop op. De

combinatie van door tijd versleten gebouwen die langzaam

worden uitgehold door de wind en overgenomen door

het zand, met de nog steeds heldere pastelkleuren van

verf, zorgt voor een groot aantal ongelooflijk fotogenieke

mogelijkheden. Een fotografievergunning maakt het ook

mogelijk toegang tot de stad in zand te krijgen buiten

de normale openingstijden om. Dan kun je nog voor

zonsopgang de met zand gevulde huizen bezoeken. Als de

zon eindelijk over de rand van de duinen komt, ben je al op

je plaats om het samenspel van het warme zonlicht tegen

de verweerde deuren en muren van de verlaten huizen vast

te leggen.

De stad is zo griezelig stil dat – ook al ben je met een

groep aan het werk – je je rot schrikt als je een kamer

binnenloopt waar al iemand staat te fotograferen. Overal

waar je beweegt is er alleen het geluid van de wind die

onverbiddelijk vreet aan het droge hout en de versleten

muren van cement. De kozijnen kraken en slaan continue,

en het zand fluit door gaten in de plafonds.

Als je in de late namiddag fotografeert, en de batterijen van

je zaklamp begeven het, dan is het niet moeilijk jezelf in een

horrorfilm te wanen terwijl je op de tast door de gangen

van het verlaten ziekenhuis loopt ... Gelukkig staan wij

buiten bij de poort klaar met warme chocolademelk om een

nabespreking te houden, waarna we de sterrenhemel boven

Kolmanskop gaan fotograferen.

De kokerbomen

De vreemd ogende kokerbomen op bizarre rotsformaties

als een leger soldaten zijn eveneens geweldige

fotografieonderwerpen. De Quiver Tree of Kokerboom is

te vinden in de droge zone aan de rand van de Kalahari

woestijn in Botswana, Zuid-Afrika en Namibië. De

populaire en bekende beelden van deze bomen zijn

doorgaans genomen vanaf de heuveltoppen in de buurt van

Keetmanshoop.

Elders is de dichtheid van de bomen veelal niet groot »

126

genoeg om tot interessante composities te komen. Voor

ons lijken het skeletten die opstaan uit de rotsachtige

grond, hun ledematen dramatisch uitstrekkend naar de

hemel als in een smeekbede. Om die reden fotograferen wij

ze vaak in zwart-wit, zodanig dat hun takken extra gebleekt

lijken tegen de donkere hemel. Maar het zou een vergissing

zijn ze alleen in zwart-wit te fotograferen.

De gouden kleur van hun bast gloeit magnifiek bij zonsopen

zonsondergang, wanneer de hemel feloranje wordt.

Keetmanshoop is daarnaast bekend om de ‘Giant’s

Playground’ met z’n bizarre rotsformaties waar het lijkt

alsof een reus letterlijk grote blokken steen in gekke scheve

torens heeft gestapeld.

Spitzkoppe

In het westen van Namibië’s Kalahari, op een steenworp

afstand van de Skeleton Coast, ligt Spitzkoppe. Deze

ongelooflijke rots van oranje gekleurde graniet rijst

ruim 600 meter op uit het vlakke landschap en is als een

gigantisch baken vanaf tientallen kilometers zichtbaar.

De geologische massa van Spitzkoppe doet denken aan

Australië’s Uluru (Ayer’s Rock). Een onverwacht hoogtepunt

van natuurlijk graniet, waarvan de oranje tinten dramatisch

contrasteren tegen de azuurblauwe hemel. Zo uniek en

primordiaal is dit landschap dat de producenten van de film

10,000 BC Spitzkoppe kozen als filmlocatie. De camping

aan de voet van de berg wordt door de lokale bevolking

uitgebaat met een klein en eenvoudig restaurant naast een

paar simpele hutten. De meeste bezoekers kamperen het

liefst in de buurt van een van de kenmerkende rotsen. Het

geeft de gelegenheid om de hele dag door het gebied te

dwalen, op zoek naar de mooiste beelden. Stel je eens voor:

je zit op een hoge rots met uitzicht op de Melkweg, duidelijk

zichtbaar in de hemel boven je, als een lint van twinkelende

lichtjes dat langzaam naar de westelijke horizon glijdt.

Dead Vlei

Het is waarschijnlijk de meest bekende uitgedroogde

kleivlakte in de wereld en een absoluut ‘bucket list-item’

voor fotografen uit de hele wereld. Om de hordes toeristen

voor te zijn, moet je zoals wij doen, verblijven in de Sossus

Dune lodge, die binnen de grenzen van het Nationaal

Park ligt. Bereid je dan voor op een ongelooflijke ervaring

van pure eenzaamheid als de omvang en de stilte van de

woestijn op je indaalt. We hebben vaak gesproken met

andere reizigers die de zeldzame gelegenheid hadden

om dit unieke landschap zonder andere bezoekers te

verkennen. Ze hebben de neiging om te spreken van

‘spirituele ervaringen’ en een gevoel van ontzag. Niets

bereidt je voor op het moment dat je de duinrand over gaat

en die eerste glimp van de oude en versleten stammen

van de ruim zevenduizend jaar oude acacia bomen ziet »

128

die vastberaden op de door de zon gebakken en gebarsten roestbruine

bodem van de vlakte staan. Sierlijk en tegelijkertijd treurig, bevroren

in een dans van de tijd. Het is belangrijk om af en toe de camera aan de

kant te leggen en de omgeving werkelijk in je op te nemen.

Vanuit de lucht

Het zien van de woestijn vanuit de lucht beneemt me altijd weer de

adem. De enorme omvang van de duinenrijen wordt alleen dan duidelijk.

De schaal is bijna onbegrijpelijk. Lopend word je voortdurend misleid

door te denken dat er vast niets meer is na de volgende duin. In de lucht

besef je hoe ver weg de horizon werkelijk is. Naar beneden kijkend zie je

de ene na de andere prachtig vorm en een fantastisch lijnenspel. Het is

een echt geweldige, fenomenale ervaring. Vanuit fotografisch oogpunt

zou ik de helikoptervluchten boven die in een vliegtuigje aanraden.

Doordat de deuren verwijderd zijn, krijg je kristalheldere en scherpe

beelden van de duinen en hun surrealistische patronen. Eenmaal in de

lucht, cirkelend boven Dead Vlei, of juist op zoek naar de sporen die

gemsbokantilopen maken als ze over de duinen dwalen, zie je de leegte,

de kracht, het gevaar, isolement en de intense schoonheid.

Namibië is buitengewoon om te fotograferen en te verkennen. Je verlaat

het land met beelden die van een andere planeet lijken te komen. Dat is

ook voor ons de reden om elke keer weer terug te komen. Hoe dan ook,

Namibië als geheel verdient de titel ‘bucket list-locatie voor fotografen’

absoluut. ˙

QuickFACTS

De winnende foto van Nick van de Wiel heeft zowel in het Iziko

Museum in Kaapstad als in het Smithsonian Museum of Natural History

in Washington D.C. gehangen. Samen met fotograaf Emil von Maltitz

heeft Nick Nature’s Light Photography Tours & Workshops opgericht.

Ze bieden jaarlijks twee 13-daagse landschapsfotografieworkshops in

Namibië aan. Ook Emil is een gelauwerde fotograaf. Zijn zwart-witfoto

van de kokerbomen werd in 2015 opgenomen in de publicatie 100

Best Landscape Images of the World van de International Landscape

Photographer of the Year. Een andere foto van de kokerbomen werd

gebruikt in de jaarkalender van Nikon International in 2016.

Wil je mee op fotografiereis? Kijk dan snel op: www.natureslight.co.za

Of een safari boeken bij Nick, kijk dan snel op www.safarisopmaat.nl

Rock Arch bij Spitzkoppe

Kaokoland

In het ‘wilde westen’ van het land leven de andere oorspronkelijke bewoners van Namibië:

de Himba, de mensen van klei, en de Herero, in de stoffige droogte prachtig gekleed in een

Victoriaanse dracht.

Onderweg naar een niet door toeristen platgewalst Himba

dorp, met de lokale gids en zelf Himba, voelden we de

Landcruiser onder ons sterven. We zijn onderweg geen andere

auto’s tegengekomen, er was het grote niets. De gids probeert een

belsignaal op te pikken en liep hiervoor zo ver de woestijn in, dat ik

even dacht dat ook hij het voor gezien hield. Uiteindelijk kwam er een auto ‘to the rescue’.

Een reservevoertuig van de lodge met onze receptioniste, die helaas ook geen ANWB-cursus

gevolgd had. Terwijl de twee accu’s verbonden werden, hoorde ik mezelf als een schizofreen in

paniek schreeuwen: ‘laat de motor niet afslaan’. Terwijl ik ‘wat zeg je?’ hoorde, sloeg de motor

af en was ons gezelschap van gestranden verdubbeld. Alles wordt in Afrika altijd opgelost,

maar het duurt ff. De Himba hebben we uiteindelijk wel bereikt. Met twee auto’s, voor de

zekerheid.

De

herinnering

blijft...

Peter Boshuijzen fotografeert de Himba:

youtube.com/watch?v=9eHvADSgJYI

De Himba perfume ceremony is inmiddels 6,5 miljoen keer bekeken!

youtube.com/watch?v=ixLkcLGrw5Q

Bekijk meer video’s op youtube.com/@oogvoorafrika

Via aansprekende namen en plaatsen als Tsumeb, Outjo

en Kamanjab bereiken we Palmwag, de toegangspoort

tot Kaokoland, het leefgebied van de Himba. De lodges

zijn zeer verzorgd (en altijd volgeboekt, reserveren is

een must), de camping is luxe en het zwembad ligt er

meer dan uitnodigend bij. Palmwag ligt aan een droge

rivierbedding en de woestijnolifanten zijn dan ook

regelmatige bezoekers van het kamp. Ze kunnen het »

133

134

135

zwembadwater » simpelweg niet weerstaan. In de

rivierbedding graast een grote groep spiesbokken.

We vragen naar de Himba en krijgen als aanrader de

weg naar Sesfontein en vervolgens hoofdstad Opuwo

te nemen. De C43 doorkruist een golvend landschap

dwars door Kaokoland en Damaraland dat zich uitstrekt

tot aan eindeloze horizons. De kleuren zijn die van

Afrika: de rode aarde, het goudgeel van het gras, de

strenge zwarte rotsblokken van de kopjes. Regelmatig

zien we spiesbokken, impala’s en de uiterst geestige

springbokken. Waarom ze zo heten, zie je als ze

schrikken van de auto: alsof hij springveren onder zijn

hoeven heeft, springt het bokje voor onze auto uit.

Woestijnolifanten

Nog voor Sesfontein ligt Khowarib met de gelijknamige

lodge. Hier ook zoeken leeuwen hun prooi en

trekken woestijnolifanten in kleine groepen in droge

rivierbeddingen van waterpoel naar schaduwplaats.

Er leven er nog maar een kleine honderd en het is

daarmee zeer bijzonder om ze te vinden. Gids Waylon

loodst ons via Elephant Song Camp naar de droge

Hoanib rivierbedding. Oh ja, een van de bewakers

van de camping was ooit opgegeten door leeuwen,

vertelt Waylon luchtig. Men had alleen zijn rugzakje

teruggevonden. We rijden door een prachtig landschap

van zand, omring door bosschages en zandduinen. »

136

Het duurt niet lang voor we sporen vinden. Ik leg mijn

hand erin. De voetafdruk is minimaal twintig keer groter.

Hoe gelukkig kun je dan zijn als de grijze reuzen zich uit

de schaduw losmaken en geruisloos langs marcheren.

We blijven achter in de schaduw van een boom, horen de

stilte fluisteren in dit verlaten landschap waar alles en niets

is. Uiteindelijk vinden we twee groepen. De ene wordt

aangevoerd door een humeurige matriarch. ‘We blijven een

beetje uit de buurt’, weet Waylon. De andere groep kunnen

we eindeloos volgen in hun geluidloze tocht.

Himba en Herero

Vanuit Sesfontein volgen we de D3705 richting Opuwo

en nemen de afslag naar Ongongo en rijden door een

nederzetting waar we vooral veel Herero-vrouwen zien. Ze

zijn herkenbaar aan hun Victoriaanse dracht: wijde rokken,

strakke bovenlijfjes en een kleurige sjaal, geknoopt als

een muts die dwars op hun hoofd staat. Terwijl we op zoek

zijn naar de watervallen die hier zouden zijn komen twee

137

Himba vrouwen schoorvoetend op ons af. Hun lichaam

is egaal ingesmeerd met een mengsel van rode klei, vet

en verschillende gemalen kruiden. Ook hun haren zijn

ingevlochten met dit mengsel. In Kaokoland wonen er nog

ongeveer 8000. Ze leven in kleine gemeenschappen en

zijn halfnomaden. Regelmatig zie je langs de weg verlaten

nederzettingen: een paar hutjes gemaakt van takken en

houten palen, bedekt met een mengsel van mest en aarde.

Er is altijd een afrastering voor het vee, meestal geiten en

runderen. Koeien worden alleen geslacht bij bijzondere

gelegenheden, bijvoorbeeld bij een huwelijk, maar ook bij

een begrafenis.

Opuwo

Ze staat voor me in de rij bij de supermarkt in Himba

hoofdstad Opuwo in het noordwesten van Namibië. Haar

voeten en borsten bloot, het haar ingenieus in rode klei

gedraaid en versierd met een kroontje van geitenvel. »

140

Spitzkoppe

141

Onder de strengen rafels van vrolijk haar dat de dans net

ontsprongen is. Haar rok is van dierenvel en spant om

haar sterke benen. In het mandje brood en meel. Ze vormt

een bijzonder contrast met een vrouw even verderop in

de rij, een Herero die gekleed is in de traditionele kleurige

Victoriaanse jurk met een kunstig geknoopt hoofddeksel

dat aan weerszijden van haar hoofd flink uitsteekt. Ik moet

mijn best doen haar niet voortdurend aan te staren en knijp

me in m’n armen. Ik ben werkelijk in een andere wereld

beland waar bijzonder heel gewoon is.

De Himba hebben een eigen, in de westerse wereld niet

gebruikelijke, metafoor voor tijd. Ze zien de tijd als een

rivier die langs stroomt. De toekomst ligt achter hen,

want dit gedeelte van de rivier is nog niet verschenen.

Het verleden ligt voor hen, want dit is de rivier die langs

gestroomd is en dus zichtbaar.

Uiterlijk schoon

Voor de Himba is hun uiterlijke verschijning erg belangrijk.

Hun uiterlijk zegt iets over de plaats in de groep en de fase

van hun leven. Als ze tien jaar zijn worden bij zowel de

jongens als de meisjes de twee voortanden in de onderkaak

eruit geslagen met een stok en een steen. Dit is een

Himba-traditie waarvan de herkomst onduidelijk is. Meisjes

dragen hun haar in twee vlechten over hun voorhoofd; in

de puberteit vlechten ze hun haar in kleine staartjes die

ingesmeerd worden met geitenvet en oker. Getrouwde

vrouwen herken je aan het leren hoofdstuk, koperen armen

beenbanden en de ohumba, de gedraaide witte schelp

die tussen hun borsten hangt. Huwbare Himba jongens zijn

herkenbaar aan een gebogen staartje omhoog.

Himba-vrouwen wassen zich nooit, Ze branden kruiden

die ze als een deodorant gebruiken en smeren zich in met

otjize, een mengsel van geitenvet, kruiden en oker. Door de

oker krijgt de huid de typisch rode kleur.

Versteende bomen en bijzondere rotsformaties

Na de Vingerkliprots en het Ugab plateau rest er nog één

bezienswaardigheid: de omgeving van Twijfelfontein.

Eerst zoeken we bijna een uur naar de Petrified Forrest,

het versteende woud, tot we erachter komen dat het woud

niet staat maar ligt. Hoe leuk de gids ook is, we zijn zwaar

teleurgesteld in de brokken steen die wel heel oud zijn,

maar volstrekt oninteressant om te zien. De bomen zouden

hier tweehonderd miljoen jaar geleden zijn aangespoeld

waarna in de loop der eeuwen alle vocht aan het hout is »

142

onttrokken en ze langzaam zijn versteend. De volgende

attractie is Burnt Mountain, die volgens het boek rood

moet verkleuren in de ondergaande zon. We cirkelen drie

keer om een zwarte heuvel heen, terwijl de zon ondergaat.

De berg trekt zich er niets van aan, hij blijft gewoon zwart.

Het enige leuke, naast de mooie rotstekeningen van de

Bushmen bij Twijfelfontein, is de camping Aba Huab, een

mooie plek naast een opgedroogde rivierbedding.

Spitzkoppe

Spitzkoppe is een groep granieten rotsen die op het

hoogste punt zo’n 700 meter uitsteekt boven het

omliggende, platte woestijnlandschap. De rotsformatie

is naar schatting zo’n 700 miljoen jaar geleden ontstaan

door het instorten van een vulkaan en de daaropvolgende

(wind)erosie. Een van de hoogtepunten is de Rock Arch.

Deze reusachtige oranje boog vormt een prachtig decor

voor je reisfoto’s. Aan het einde van de middag kleuren de

rotsen in verschillende tinten rood door de ondergaande

zon. Vervolgens maakt het golden hour plaats voor een

spectaculaire sterrenhemel. Dit gebied leent zich voor

prachtige wandelingen en spirituele overpeinzingen over

wat leegte en de absolute schoonheid van de onwrikbare

natuur met je doen. Zoals eigenlijk overal in Namibië. ˙

Rotstekeningen Twyfelfontein

Petrified Forest

Khowarib Lodge

Op de rand van Kaokaland en Damaland in een woestenij

van zand en steen, met de kale bergketen en de Khowarib

Gorge als uitzicht, ligt aan de oevers van de Hoanib rivier

de Khowarib Lodge. De zon geselt de met stenen bezaaide

woestijn waar staketsels van dode bomen als stille wachters

getuigen van een hard leven. In de schaduw van de mopane

bomen liggen tented chalets met het stromende water van

de Hoanib als achtergrondmuziek. Sommige gasten vinden

de stenen waarmee het gebied rond de lodge bezaaid ligt,

‘best slordig’. De meesten worden echter stil van de werkelijk

woeste schoonheid, waar mens en dier proberen te overleven

in de ongenaakbare natuur. Een gebied voor de ware

avonturier en een walhalla voor fotografen.

Palmwag Lodge

In the middle of nowhere ligt deze lodge die garant staat voor

avontuur. Zoals in tijden van droogte wild (lees olifanten en

roofdieren) dat komt drinken uit het zwembad. De talloze

palmen hebben deze lodge en campsite de naam gegeven.

Damara Mopane Lodge

De zestig huisjes die aan de voet van een heuvelketen

liggen en het zwembad in de vorm van een mopaneblad

omringen hebben allemaal een eigen tuin met daarin

bloemen of groenten. Zeer kindvriendelijk en erg lieflijk.

Ontdekkingsreis

in de wildernis

Geen gamedrives achter in een Landrover, geen rondje om het kampvuur, geen wijnkaart. Thijs

Heslenfeld neemt individuele gasten mee diep de Namibische wildernis in. Niet voor een safari, maar

voor een expeditie. Om te genieten van de natuur of om ook zelf te leren hoe dat werkt: navigeren,

fourwheeldriven, kamp maken. Deelnemers vertellen hoe zo’n reis je helpt om vooral op jezelf te

vertrouwen. En hoe je terugkeert met een rust die je bijblijft als een tweede huid.

‘Al meer dan tien jaar neem ik mensen één op één mee

naar de afgelegen wildernis van Namibië. Daar laat ik

ze kennismaken met een wereld zonder wegen, winkels

of Wegenwacht. Een wereld waar mensen zich zelden

vertonen, maar wilde dieren des te meer. Een wereld waar

we alles zelf moeten oplossen, omdat er niemand is om

te bellen als er iets misgaat. Waar één slangenbeet of één

stuurfout fataal kan zijn. In mijn lezingen vertel ik hoe ik

zelf leerde niet meer bang te zijn in de wildernis. Hoe ik

tot het inzicht kwam dat wij als westerling zo afgedwaald

zijn van de natuur, dat we deze als een vijand zijn gaan

beschouwen. Waardoor een verblijf in de wildernis vooral

wordt bepaald door alle voorzorgsmaatregelen om je tegen

het gevaar – reëel of ingebeeld – te beschermen. Vaak heet

zo’n reis dan een safari. Soms zelfs een overlevingstocht,

of een cursus bushcraften. Maar eigenlijk nooit: een

ontdekkingsreis.

Tijdens mijn reizen over alle continenten heb ik geleerd dat

je je overal thuis kunt voelen – thuis kunt zijn. Het enige dat

daarvoor nodig is, is contact. Ontmoetingen. Met mensen,

dieren, de natuur en opmerkelijk genoeg nog het meeste

met mezelf. Ik accepteer de grillige onvoorspelbaarheid

en onzekerheid die onderdeel zijn van elk leven in de vrije

natuur. En ook het gevaar en de angst. Daarom heb ik geen

geweer bij me (dat is de eerste vraag die iedereen thuis

stelt!). Want mijn belangrijkste taak is ervoor te zorgen dat

ik geen geweer nodig zal hebben.

Ik kan geen betere en mooiere plek bedenken dan het

noordwesten van Namibië om dit verhaal in de praktijk

te brengen. De natuur is er woest, onontgonnen en de

mensen die er wonen staan nog heel dicht bij de natuur. Er

zijn geen national parks, geen asfaltwegen en geen winkels.

Hier regel je het echt allemaal zelf.

Maar ik maak het ook niet ingewikkelder dan nodig. Ik hoef

geen vuur te maken met een houten stokje en een touwtje,

want ik heb een aansteker in mijn zak. Ik heb geen idee hoe

je een koord moet vlechten van brandnetelstengels omdat

ik prima touwen en spanbanden bij me heb.

Voor mij is een verblijf in de wildernis geen óverleven

maar leven. Ik wil geen toeschouwer zijn, maar onderdeel

van. Hoe eenvoudiger ik het allemaal aanpak, hoe meer

tijd en ruimte er is om te genieten van de omgeving, de

beesten, de schoonheid, de stilte en de sterren. Zo maak

ik mijn verblijf én dat van mijn medereizigers in de natuur

niet alleen veel aangenamer; ik denk ook dat het de beste

manier is om veilig te kunnen zijn. En om de impact van

onze aanwezigheid zoveel mogelijk te beperken.

Mijn verhaal is een handvat voor iedereen die meer »

verantwoordelijkheid wil nemen voor het eigen leven. Want

volgens mij brandt ergens, in ieder mens, het verlangen om

weer één te worden met de natuur – en met zichzelf. Om

vrij te zijn. Onbezorgd. Om je druk te maken over het vuur

voor de nacht in plaats van het geïndexeerde pensioen. Om

je eerlijk uit te spreken, ongeacht wie er voor je staat. Om te

genieten van de ondergaande zon in plaats van de stijgende

aandelenkoersen. Om het leven te léven – in plaats van het

te ondergaan.

Dit is het geheim dat ik ontdekte en dat is de

allerbelangrijkste les die ik je kan geven: leven zonder

risico’s, zonder angst en zonder pijn bestaat niet. Want dat

is geen leven.’

Een avontuur dat je leven verandert

Olly Nick (54), Duitsland

‘Ik dacht dat ik wel wist hoe je in de afgelegen woestijn

moest reizen, want ik heb dat al best veel gedaan. Ik heb

mijn eigen Toyota Land Cruiser perfect uitgerust: van highend

recovery gear tot een koelkast op zonne-energie, een

warme douche, een oven, satellietcommunicatie en een

dubbele brandstoftank. Maar wat ik in Namibië leerde, ging

eigenlijk helemaal niet over spullen. Dat ging over keuzes

maken, risico nemen en vertrouwen op wat er al is.

De eerste dagen reed ik nog zoals ik gewend was: veilig,

planmatig, en met het comfort van controle. Maar Thijs liet

me zien dat de echte ervaring juist begint waar die controle

ophoudt. Hij moedigde me aan om niet de makkelijke maar

de moeilijke route te kiezen. Geen omweg, geen hulp van

buitenaf. Natuurlijk kwamen we vast te zitten en gingen er

dingen mis. En dat was precies de bedoeling.

Thijs brengt de hele operatie terug tot de basis. Hij is

superhandig en snel met vuur en kookt er fantastisch op.

Malse biefstukken van een hete steen; zonder rooster,

zonder pannen, zonder gasfles en dus ook zonder afwas.

Ik leerde dat ik 90% van mijn uitrusting eigenlijk niet nodig

heb. Sterker nog: hoe minder ik gebruikte, hoe meer ik

zag. En voelde. De stilte werd rijker. En ikzelf werd rustiger,

lichter. Mijn hoofd stopte met plannen, en begon met

luisteren.

Daar, in die hitte, zonder dekking, met mijn wielen diep

in de modder, leerde ik te dealen met wat er is. Niet

panikeren. Geen app openen. Gewoon: kijken, denken,

handelen. Rustig blijven. Samen graven. We hebben rivieren

overgestoken die ik daarvoor nóóit had aangedurfd. We zijn

op extreem afgelegen plekken geweest, waar geen mens

ooit komt. Onwaarschijnlijk mooie plekken vaak – ik heb

ook geleerd hoe je die ontdekt. En ik besef nu pas hoeveel

kracht er in mijn auto zit – en in mijzelf.

Deze reis is geen safari. Je wordt niet rondgereden. Je leert

zelf kijken. Zelf kiezen. Zelf zijn. Thijs is daarin geen gids in

de klassieke zin, maar een meester in het overdragen van

vertrouwen. Hij neemt je niet mee op avontuur. Hij helpt je

herinneren dat het al in jouzelf zit.

Ik ben teruggekomen met modder onder mijn nagels,

brandplekken op mijn handen, een veel stiller hoofd. En een

veel helderder kompas. Technisch ben ik een betere reiziger

geworden. Maar het grootste cadeau was innerlijk: ik ben

veel meer gaan vertrouwen op mezelf, en op het moment.’

Ontzag, verrassing en spanning

Lianne van Liere (53), Nederland

‘Ik reis graag en veel, vaak met een goede vriendin. We

waren allebei nog nooit in Afrika geweest en dit leek ons

echt een belevenis, een mooi avontuur, en een unieke

manier om daar op die manier in de natuur te zijn, zonder

veel plannen en andere mensen. Zo reis ik graag, niet

volgens een bepaald schema.

Het fijne en mooie van reizen met Thijs is dat je nergens

over na hoeft te denken. Ik kon helemaal in het moment

zijn, opnemen wat ik zag en wat er gebeurde, en voelde

me daardoor heel vrij. Ik kwam bij een soort essentie van

mezelf. Ik voelde me onderdeel van de natuur, tegelijkertijd

bescheiden en klein, maar ook onderdeel van alles. Ik merk

dat vaker bij reizen, dat ik loskom en er gewoon kan zijn.

Dat was tijdens deze reis het tienvoudige. Je kunt alles aan

Thijs overlaten. Het leek een soort film waarin je op dat

moment zit.

Ik realiseerde me achteraf, toen ik Thijs’ boek Empty las,

dat het thema angst in zijn werk een belangrijke drijfveer

is. Het verraste mij dat ik geen angst gevoeld heb. Wel

ontzag, verrassing en spanning, maar echte angst heb ik

niet gevoeld.

Ik vond het ook bijzonder om echt de tijd hebben om dieren

te observeren: een kudde olifanten of een paar giraffen; de

kleine dingen die ze doen en de geluiden die ze maken, hoe

zo’n groep werkt en hoe ze op elkaar reageren. Dat is zo

puur, zonder andere mensen met auto’s. »

Een blijvende verandering is het gevoel van helemaal

mezelf zijn, van bij mezelf zijn – dat kende ik wel, maar

niet in deze mate. Ik wist dat het er was, en met vlagen

kwam ik er weleens bij, maar nu heb ik het bijna tien

dagen lang gevoeld. Het is iets wezenlijks dat ik nu

in mezelf verankerd weet en waar ik ook makkelijker

naar terug kan. Dat gevoel en alle indrukken hebben

ertoe geleid dat ik daar meer van wil in mijn leven, niet

letterlijk dit soort reizen, maar als thema: wat is mijn

ware natuur? Dat mag en kan een meer prominente

plek hebben.

Thijs is geen klassieke gids. Hij weet precies wat hij

doet — technisch, inhoudelijk, emotioneel. Hij voelt

aan waar jij zit, wat jij nodig hebt. Zijn liefde voor deze

plek is aanstekelijk, en zijn ervaring maakt dat je je vol

vertrouwen aan het onbekende overgeeft. Hij weet ook

wat zo’n hele andere omgeving met mensen kan doen.

Dat het je kan overvallen om zo ver van de bewoonde

wereld te zijn. Wat heeft deze reis met mij gedaan?

Het was een verrassing hoe leeg mijn hoofd is geweest,

ik had gewoon geen gedachten, was niet bezig met

thuis, met de wereld, met mezelf, niets. Helemaal in

het moment zijn, dat gaf zo’n rust en vrijheid. Die lege

omgeving zorgde voor leegte in mijn hoofd. Ik heb daar

sterker dan ooit gevoeld: ik lééf!’

153

Alleen echtheid

Colin Renshaw (54), Australië

Ik heb het geluk gehad heel veel van de wereld te

zien. Safari’s in Tanzania, helikoptertrips in Alaska,

droomeilandjes in de Stille Oceaan. Maar niets — echt

niets — komt in de buurt van wat ik in Namibië met

Thijs heb meegemaakt.

Ik bouw momenteel mijn eigen Land Cruiser om;

maatwerk, alles erop en eraan. Maar voordat ik op

eigen kracht Afrika in wilde, wist ik: ik moet eerst de

échte lessen leren. Niet uit een boek, niet van een

reisbureau. Van iemand die er woont, leeft, ademt. Die

weken in de woestijn waren magisch. Niet omdat alles

vlekkeloos ging, maar juist omdat het soms niet ging.

Auto’s die vastlopen. Leeuwen in het kamp. Keuzes

die je alleen moet maken. Geen signaal, geen ‘backup’.

Alleen de natuur, je instinct, en Thijs met zijn rust en

scherpte.

Wat me het meest verraste was hoe sober en simpel

het kan zijn. We kookten op hout. We sliepen onder

de sterren. Ik leerde navigeren met de zon, sporen

van olifanten, leeuwen en neushoorns herkennen,

beslissingen nemen zonder zekerheid — en dat gaf »

me een enorme kracht. Maar Thijs heeft mij niet alleen laten

zien hoe je je veilig in de natuur kunt begeven. Hij heeft

ook een bijzondere benadering van andere mensen. Op

de een of andere manier is er altijd contact en verbinding.

Dat maakt de reis niet alleen leuk en aangenaam; het helpt

ook om je veilig te voelen doordat je weet en voelt dat je

niet alleen bent. Ook als het dichtstbijzijnde Himba dorp 50

kilometer verderop ligt.

De landschappen waren surrealistisch mooi, maar wat

bleef hangen is de mentale shift. Ik eindigde de reis met de

woorden: ‘I’ve learned so much these weeks — and I learned

most of not to fear it.’ Want dat is het: je leert niet alleen de

woestijn kennen, je leert jezelf opnieuw vertrouwen.

Als je een comfortabele, verzorgde safari zoekt, moet je dit

beslist niet doen (al hebben we wel even één nachtje in een

luxe lodge geslapen). Maar als je voelt dat je meer wilt dan

kijken, dan toeschouwer zijn — als je het echt wil leren en

voelen — dan is er niemand beter dan Thijs. Geen pretentie,

geen show. Alleen echtheid. En de woestijn. »

Op reis met Thijs.

Jaarlijks gaat fotograaf en ontdekkingsreiziger 2.0

Thijs Heslenfeld naar Namibië, naar Damaraland en/of

Kaokoland. En zoals elk jaar kun je tien dagen met hem

mee: één of (maximaal) twee gasten per keer. Het heet niet

voor niets een privé-expeditie. Het concept van deze reizen

is even eenvoudig als aantrekkelijk. Je wordt ingevlogen op

een klein vliegveldje waar Thijs je opwacht, jullie drinken

een kop koffie en dan trek je samen de bush in met de

goed uitgeruste 4WD bushcamper met twee tenten op het

dak. Geen WIFI of 5G, geen warme douches, geen plannen

behalve een vaag idee in welke richting de reis gaat. Je

weet vooraf niet waar je slaapt of wat je tijdens de reis kunt

verwachten, want dat weet Thijs ook niet! Dat is ontdekken

zoals het bedoeld is.

Voor mensen die plannen hebben om zelf met een 4WD de

wildernis in te gaan organiseert Heslenfeld crash courses

bushcamping. Twee weken samen op pad, maar dan rijd je

zélf ook in een 4WD en leer je alles over wildkamperen in de

wildernis, rijden in extreem uitdagend terrein, koken op

het houtvuur en omgaan met wilde dieren en andere

gevaren. Desgewenst kun je tijdens die training ook één of

meer dagen relaxen in een luxe lodge: alles is mogelijk.

Thijs: ‘Het belangrijkste is dat je de ruimte en de stilte

ervaart, de sterrenhemel, de ontmoetingen met wilde

dieren en lokale stammen. Het lijkt primitief, maar dat

valt reuze mee. We hebben gewoon ijskoude gin-tonic en

sauvignon blanc aan boord. Het mooiste om mee naar huis

te nemen is niet een bijzondere foto, maar het besef dat je

je thuis kunt voelen in de wildernis. Want als je weet wat je

doet, kun je overál veilig zijn.’

Meer weten: ga naar www.thijsheslenfeld.com of neem

direct contact op met Thijs op 06-51198485. ˙

De woestijnleeuwen van

Namibië

Een ongelooflijk verhaal

In de Namib-woestijn en de onherbergzame Skeleton Coast leven op dit moment ongeveer tachtig

woestijnleeuwen, die zich hebben aangepast aan de vijandige omgeving. In hun kielzog natuurbeschermer

en wetenschapper Philip Stander en filmmakers Lianne en Wil Steenkamp. Samen

hebben zij deze iconische leeuwen vastgelegd in drie natuurdocumentaires en een prachtig

boek, Vanishing Kings – Lions of the Namib en Lions of the Skeleton Coast.

De Namib is de oudste en bijna droogste woestijn op

aarde. Waar kustgebieden in de rest van het Afrikaanse

continent over het algemeen dicht bewoond zijn, is de

Skeleton Coast in Namibië een bijna verlaten gebied. Her

en der liggen scheepswrakken. Er zijn kolonies zeehonden.

Er is, zoals op zoveel plaatsen in Namibië, vooral het grote

niets omlijst door zand. Is er helemaal niets? Jawel, zwarte

neushoorns, olifanten en giraffen hebben zich aangepast

aan deze uitzonderlijke leefomgeving en hebben er een

toevluchtsoord gevonden. In 1971 werd het Skeleton

Coast National Park uitgeroepen in een poging deze

ongerepte wildernis te beschermen. Toerisme stond in de

kinderschoenen, rondtrekkende veehouders probeerden

er een bestaan op te bouwen. Er leefden kleine populaties

leeuwen, ze werden vanaf 1986 al bestudeerd en gefilmd

door Des en Jen Bartlett en een team van onderzoekers.

De koningen van de woestijn

Er werd zelfs een project opgezet en de leeuwen werden

voorzien van trackinghalsbanden om ze te kunnen

monitoren. Door hun aanvallen op vee van de boeren

werden ze echter in hoog tempo neergeschoten en

vergiftigd en in 1990 waren alle leeuwen die door de

onderzoekers werden gevolgd, dood. »

In 1997 werd een kleine groep van twintig woestijnleeuwen

ontdekt in een bergachtige omgeving aan de oostelijke rand

van de Namib. Het was de start van het Desert Lion Project.

Er waren jaren van goede regenval geweest en er was weer

voldoende wild in dit onherbergzame deel tussen de Ugab

rivier in het zuiden en de Hoaureb rivier in het noorden

aanwezig. De leeuwen keerden ook weer terug naar waar ze

ooit gezien waren, aan de Skeleton Coast.

Ode aan de woestijnleeuwen

Het was wetenschapper en natuurbeschermer Philip

Stander die tot zijn verbijstering aan de Namibische

Skeleton Coast een leeuwin in de branding van de

Atlantische Oceaan zag. Niet bang voor de aanrollende

golven, genietend van haar prooi: een onfortuinlijke

zeeleeuw. Zijn ontdekking was het startsein voor een

opzienbarende, bewonderenswaardige en soms eenzame

missie: het beschermen van de woestijnleeuw.

Philip, die door het barre zand van de woestijn ‘zijn’

leeuwen volgt kreeg vervolgens door een speling van het lot

gezelschap van de natuurfilmers Lianne en Will Steenkamp.

Samen is dit drietal verantwoordelijk voor een iconisch

boek en inmiddels drie documentaires, Vanishing Kings –

Lions of the Namib Desert en de in 2024 uitgebrachte film

Lions of the Skeleton Coast.

De vijf musketiers

Boek en films vertellen het verhaal van drie jonge

leeuwinnen, onder leiding van Queen (leeuwin XPL-10)

en hun vijf zoons, liefkozend de vijf musketiers genoemd.

In een bijna intiem portret tonen de makers het harde

leven in magistrale woestijnlandschappen van deze

kleine groep. Queen wordt in 1998 iets ten noorden van

Palmwag geboren, ze sterft in 2014. Zij is de leeuwin die

haar afstammelingen weer terug naar de Namibische kust

brengt. De drie leeuwinnen zijn buitengewone moeders

en befaamde jagers, met als specialiteit het doden

van giraffen. De vijf opgroeiende zonen maken kennis

met alle uitdagingen van de woestijn, ze moeten leren

jagen op schaarse prooidieren, worden overvallen door

zandstormen en overstromingen. Uiteindelijk moeten

ze afscheid nemen van hun moeders en op eigen kracht

overleven in een meedogenloze omgeving.

Eind goed al goed?

Dat zou je willen. Je gunt het deze majestueuze dieren zo,

maar helaas maken de vijf musketiers kennis met de zwarte

kant van het leven. Een voor een raken ze betrokken in

het human-wildlife conflict. En met lede ogen moeten

Philip, Lianne en Will toezien hoe ze uiteindelijk slachtoffer

worden van boze boeren. »

De makers

De Nederlandse Lianne vertrok ongeveer twintig jaar

geleden voor een stage naar Zuid-Afrika. Ze wilde

natuurfilms maken. Ze vond er een baan en ontmoette de

Zuid-Afrikaan Will Steenkamp. In 2010 richtten ze in Zuid-

Afrika hun eigen filmbedrijf op, Into Nature Productions. Ze

maken een aantal natuurfilms, maar zijn nu vooral bekend

om de documentaires over de woestijnleeuwen.

Voor The Vanishing Kings - Lions of the Namib leefden ze

ruim twee ruim jaar lang in de voetsporen van de zeldzame

groep aan de woestijn aangepaste leeuwen. Ze werden

daarbij zelfs door Floortje Dessing geportretteerd voor haar

serie Floortje naar het einde van de wereld. Door de positieve

en uitgebreide reacties op de eerste film besloten Will en

Lianne een stichting op te richten met als doel fondsen te

werven in een poging om niet alleen de vijf musketiers,

maar ook de rest van de woestijnleeuwenpopulatie te

beschermen.

Toen de vijf musketiers hun moeder verloren toen ze tien

maanden oud waren, had The Desert Lion Trust weinig

hoop voor hun toekomst. Terwijl Philip de verweesde

welpjes nauwlettend in de gaten hield, werd hij opnieuw

vergezeld door Will en Lianne om het verhaal van de vijf

musketiers verder te volgen terwijl de jonge dieren op

zoek gingen naar hun eigen koninkrijk. Dit resulteerde in

Vanishing Kings II - Desert Lion Legacy.

De leeuwen van de Skeleton Coast

Na twee leeuwenfilms en vijf jaar in de woestijn dacht

het stel na over de toekomst. Genoeg was ook een

keer genoeg. Tot ze een bijzonder bericht kregen. De

woestijnleeuwen werden weer gezien op het strand van

de Skeleton Coast. Dat was een droom, een leeuw op het

strand. Het betekende ook de geboorte van hun nieuwste

film, Lions of the Skeleton Coast, die in 2024 in première

ging. Met nu in de hoofdrollen de in november 2015

geboren woestijnleeuwenwelpjes Alpha, Bravo en Charlie.

‘We begonnen ze te volgen als kleine welpjes. Nu zijn

het volwassen en sterke leeuwinnen van acht jaar. Het is

uniek wat deze leeuwen gedaan hebben. Ze hebben de

geschiedenis van de woestijnleeuwen opnieuw geschreven.

Dat zeggen we in de film, maar dat is ook echt zo’, aldus

Lianne.

Hoe groot nog altijd het mens-dierconflict in dit gebied is,

blijkt als begin juni 2025 leeuwin Charlie natuurbeschermer

en fundraiser van de Desert Lions Trust aanvalt en doodt

als deze in de vroege ochtend zijn daktent verlaat om te

plassen. Bezorgde boeren menen dat Charlie daarmee

een gevaar vormt voor mensen en men besluit, tot groot

verdriet van iedereen die haar kende, deze iconische

leeuwin af te schieten.De woestijnleeuwen blijven echter

een symbool van veerkracht en aanpassing, en hun verhaal

is een inspirerend voorbeeld van de wonderen van de

natuur en de inspanningen van toegewijde onderzoekers

om deze prachtige dieren te beschermen. ˙

QuickFACTS

Desert Lion Conservation: www.desertlion.info

Vanishing Kings Foundation: www.vanishingkings.org

Aflevering Floortje naar het einde van de wereld Desert

Lions: https://www.bnnvara.nl/floortje/videos/274883

De Skeleton Coast

Waar duinen en oceaan elkaar ontmoeten ontvouwt zich een prachtig en

almaar desolater landschap.

Honderdduizend zeehonden

Vanuit de badplaats Swakopmund gaat de C34 naar

het noorden, richting Skeleton Coast en Cape Cross. De

Portugese zeevaarder Diego Cáo zette hier in 1486 als

eerste Europeaan voet op Namibische bodem. Ter ere

van zijn koning plantte hij op deze plaats een fier kruis

dat door de Duitsers in 1893 werd weggehaald en naar

Duitsland gebracht. Nu staat er een kopie aan de rand van

de pelsrobbenkolonie van meer dan honderdduizend dieren

die hier luieren, bekvechten, spelen, blaffen of dobberen in

de golven. Je kunt de zeehonden bijna aanraken, alleen een

muurtje van nog geen meter probeert afstand te creëren.

Zoveel zeehonden scheiden een doordringende geur af en

maken een oorverdovend kabaal. Hongerige jakhalzen en

gulzige hyena’s laten zich daar echter niet door van de wijs

brengen.

de ingang van het Skeleton Coast National Park. De golven

beuken op de verlaten stranden, jakhalzen scharrelen

over het strand en door de duinen op zoek naar voedsel,

zoals aangespoelde vis en dode zeehonden. De wind

giert om onze oren en maakt dat je je afvraagt wat de

sporadische bewoners hier zoeken. Her en der verspreid

liggen scheepswrakken. We buigen via de C39 weg van het

desolate strand en slingeren over een weg van rode aarde

tussen grillig gevormde roze en oranjerode bergen. Nu de

wind is gaan liggen, horen we alleen nog het suizen van

onze oren.

De scheepswrakken van Skeleton Coast

Doodshoofden en enorme olifantenslagtanden markeren

167

de pelsrobbenkolonie van meer dan honderdduizend dieren

die hier luieren, bekvechten, spelen, blaffen of dobberen in

de golven. Je kunt de zeehonden bijna aanraken, alleen een

muurtje van nog geen meter probeert afstand te creëren.

Zoveel zeehonden scheiden een doordringende geur af en

maken een oorverdovend kabaal. Hongerige jakhalzen en

gulzige hyena’s laten zich daar echter niet door van de wijs

brengen.

Honderdduizend zeehonden

Vanuit de badplaats Swakopmund gaat de C34 naar

het noorden, richting Skeleton Coast en Cape Cross. De

Portugese zeevaarder Diego Cáo zette hier in 1486 als

eerste Europeaan voet op Namibische bodem. Ter ere

van zijn koning plantte hij op deze plaats een fier kruis

dat door de Duitsers in 1893 werd weggehaald en naar

Duitsland gebracht. Nu staat er een kopie aan de rand van

De scheepswrakken van Skeleton Coast

Doodshoofden en enorme olifantenslagtanden markeren

de ingang van het Skeleton Coast National Park. De golven

beuken op de verlaten stranden, jakhalzen scharrelen

over het strand en door de duinen op zoek naar voedsel,

zoals aangespoelde vis en dode zeehonden. De wind

giert om onze oren en maakt dat je je afvraagt wat de

sporadische bewoners hier zoeken. Her en der verspreid

liggen scheepswrakken. We buigen via de C39 weg van het

desolate strand en slingeren over een weg van rode aarde

tussen grillig gevormde roze en oranjerode bergen. Nu de

wind is gaan liggen, horen we alleen nog het suizen van

onze oren. ˙

168

Sundowner bij Onguma

Ontdek Namibië

Een vijftiendaagse selfdrive

169

Namibië is een land dat je zal betoveren met zijn schoonheid, verrassen met zijn diversiteit en

inspireren met zijn cultuur. Het is een bestemming die je niet mag missen, een plek waar je herinneringen

zult creëren die een leven lang meegaan. Je reist langs de absolute landschappelijke en

wildlife hoogtepunten.

170

Ongava waterhole

Luipaard bij Okonjima

Dag 1: Aankomst in Windhoek

Jouw reis start in hoofdstad Windhoek, waar je om in de

juiste Afrika stemming te komen zeker een bezoek moet

brengen aan Joe’s Beerhouse. Natuurlijk heeft de stad meer

te bieden dan steaks en bier. Het centrum is een mengeling

van Duitse koloniale gebouwen en in frisse pasteltinten

geschilderde moderne huizen. Opvallend is de Evangelisch-

Lutherse Christuskirche in Art Nouveau stijl. Vlakbij staat het

huidige parlementsgebouw, het Tintenpalast. Een museum

dat de koloniale geschiedenis als thema heeft, staat hier niet

ver vandaan. Het museum is gevestigd in een oud fort dat de

Duitse kolonisatoren achterlieten, de Alte Feste.

Overnachting: Utopia Boutique Guesthouse of Am

Weinberg Hotel of Olive Exclusive

Dag 2-3: Namib-Naukluft Park

Je rijdt vandaag via de Spreetshoogte Pass de grote

leegte in en het bijzondere landschap van zand en steen.

Hoogtepunt deze dagen is natuurlijk een bezoek aan

Sossusvlei en Sesriem Canyon en eventueel de Welwitschia

Trail. Laat de stilte tegen je oren trommelen en stel je ogen

in op oneindige horizons. Maak als mogelijk kennis met de

171

Elim Dune gezien vanaf Sossusvlei Lodge

Springbokjes bij Ongava

geheimen van de levende woestijn.

Overnachting: Desert Quiver Camp of Sossusvlei Lodge of

Dead Valley Lodge

Dag 4-5: Swakopmund

Via een prachtig, bijna onwerkelijk ogend landschap bereik

je het magische plaatsje Solitaire, dat bekendheid heeft

gekregen door het gelijknamige boek van de Nederlandse

avonturier Ton van der Lee. Je vindt hier een huis, een

benzinepomp, een aantal autowrakken die langzaam

ingekapseld worden door het zand, er is een kleine

lodge, een garage en natuurlijk kun je hier de vermaarde

appeltaart eten of kopen.

Je rijdt door naar Swakopmund, het stadje waar duinen

en de Atlantische Oceaan elkaar ontmoeten. In Walvis Bay

maak je een boottrip naar Bird Island en Pelican Point, zie

je flamingo’s, pelikanen, aalscholvers en hopelijk dolfijnen

en misschien zelfs walvissen. Dit alles onder het genot van

verse oesters en champagne.

Overnachting: The Stiltz of Brigadoon Boutique

Guesthouse of een kamer met gegarandeerd zeezicht in

het Strand Hotel Swakopmund »

172 Dag 6-7: Damaraland

Vanuit Swakopmund rijd je richting Henties Bay. Onderweg

is een stop bij Cape Cross met de enorme zeehondenkolonie

een aanrader. Dan verlaat je de kust en passeer je de

Brandberg, zo genoemd naar de kleur die hij aanneemt

onder invloed van de zon. Je bent nu in Damaraland.

Het leefgebied van de befaamde woestijnolifanten.

Twijfelfontein is bekend om de rotstekeningen. Daarnaast

kun je ook een bezoek brengen aan het Petrified Forest.

Overnachting: Twyfelfontein Adventure Camp of een

superior view tent in Mowani Mountain Camp of Onduli

Ridge

Dag 8-9: Kaokoveld

Je rijdt naar het Kaokoveld en wel naar het fameuze en

afgelegen Palmwag Concessiegebied met weidse valleien

aan weerszijden van de Uniab rivier. Hier heb je de kans de

zeer zeldzame woestijnolifanten te ontmoeten, maar nog

specialer is een tracking naar de schuwe zwarte neushoorn

die ook in dit verlaten gebied leeft. Een ervaring die je nooit

meer zult vergeten.

Overnachting: Palmwag Lodge of het Ohorongo Tented

Camp waar je de rhino tracking kunt doen of Desert Rhino

Camp

Het Waterberg wilderness plateau

Rhino tracking bij Ongava

Cheeta bij Okonjima

173

Wandeling door de ‘living desert’ bij Kulala Desert Lodge

Deadvlei

Woestijnolifanten bij Mowani Mountain Camp

Dag 10: Etosha West

Je rijdt naar de westelijke ingang, de Galton Gate, van

Etosha National Park, een gedeelte dat pas sinds kort

toegankelijk is. Je ziet hier veel mopane bomen en

uitgestrekte (zand)vlaktes met acaciabomen. Het meeste

wild zul je zien bij de waterplaatsen. Neem de tijd om de

interactie tussen de dieren te bestuderen.

Overnachting: Hobatere Lodge of Dolomite Camp

Dag 11-12: Etosha Centraal

De afstand naar de volgende lodge is ongeveer 175

kilometer. En is dus meteen een gamedrive door het park.

Je hebt echt grote kans om hier de zwarte neushoorn en

de blackfaced impala tegen te komen. Naast natuurlijk

giraffen, zebra’s, springbokjes, de oryx, struisvogels,

misschien een luipaard en de Big 4. Buffels komen in Etosha

niet voor. Als je overnacht in Okaukuejo besteed je de

avond bij de verlichte waterplaats. Where else…

Overnachting: Anderssons Lodge.

Dag 13: Etosha Oost

Je maakt weer een gamedrive door het park, nu naar

het oostelijke deel. Natuurlijk blijf je genieten bij de

waterplaatsen en speur je het landschap af naar dieren »

174

Onguma Dream Cruiser

Camp Kipwe

The Olive

Exclusive

Onduli Ridge

175

Onguma Tented Camp

Ohorongo Tent Zebra

Anderssons at Ongava

Mowani

Wilderness Desert Rhino Camp

die zich daar ophouden. Je verlaat na vier dagen safari het

park via de Von Lindquist Gate.

Overnachting: Onguma Bush Camp of Mushara Outpost

of Onguma Tented Camp

OF: je boekt een nacht extra en overnacht in de

superromantische Dream Cruiser. Onguma’s (the place

you don’t want to leave) nieuwste aanwinst. De Dream

Cruiser biedt jou de mogelijkheid om een romantische en/

of avontuurlijke nacht door te brengen in de wildernis van

het reservaat. Beneden vind je een complete badkamer

met douche, toilet en wastafel, terwijl op het bovendek

een slaapkamer met zithoek is. Er wordt over je veiligheid

gewaakt terwijl jij met volle teugen geniet van een

onvergetelijke ervaring.

Dag 14: Waterberg Plateau National Park

Via Tsumeb, Otavi en Otjiwarongo en Grootfontein bereik

je het Waterberg Plateau, bekend om z’n sabelantilopes en

de oranje-rode zandsteenformaties. Als je kiest voor een

overnachting in Okonjima kun je een bezoek brengen aan

hun Africat Foundation die bedoeld is om ‘grote katten’ te

beschermen.

Overnachting: Waterberg Plateau Lodge of Okonjima

Plains of Bush Camp

Dag 15: Terug in Windhoek

Via Okahandja met de beroemde curiomarkt rijd je terug

naar Windhoek. Misschien stil van alle indrukken wacht je

in de Oshoto Business Lounge op het International Airport

op je vlucht naar huis. ˙

Okonjima Bush Camp

QuickFACTS

Deze reis kan – zoals altijd bij BMS Travellers aangepast

worden aan je eigen wensen. Voor de accommodaties is

een keuze uit diverse opties, van geweldig tot exclusief.

Natuurlijk zijn zij van invloed op de prijs van de reis. Voor

meer informatie:

https://www.bms-travellers.nl/nl/discover-namibia

BP

01-Cover-3.indd 1 04-09-13 16:17

BP

BP

BP

BP

BP

BP

BP

BP

BP

BP

BP

BP

BP

BP

On a budget

Tussen zand en steen

Ontdekkingsreis door de

Twee Hollandse avonturiers in de bush

N/a’an ku sê

Reis naar het einde van de wereld

BP

BP

BP

Haal OOG VOOR AFRIKA IN HUIS

2e jaargang l nummer 2 - 2013

HÉT REISMAGAZINE OVER AFRIKA 2e jaargang l nummer 2 - 2013 l prijs €6.95 l www.oogvoorafrika.nl

Vijftig reistips

Zuid-Afrika

Namibië

Tanzania

Ethiopië

Zimbabwe


hÉt reismagazine over afrika 3e jaargang l nummer 1 - 2014 l prijs e6.95 l www.oogvoorafrika.nl

EEn lEvEn lang MandEla

20 pagina’s EErbEtoon aan Madiba

HEt vErlorEn koninkrijk

van MapungubwE



Zuid-afRika

Zimbabwe

tanZania


HÉT REISMAGAZINE OVER AFRIKA 3e jaargang l nummer 3 - 2014 l prijs €6.95 l www.oogvoorafrika.nl

ZUID-AFRIKA

ZIMBABWE

TANZANIA

MOZAMBIQUE


HÉT REISMAGAZINE OVER AFRIKA 4e jaargang l nummer 1 - 2015 l prijs 6.95 l www.oogvoorafrika.nl

CapE rivièra

dE kaapsE kust

Ode aan Zimbabwe

• In de voetsporen van Nelson Mandela •

Sossusvlei Vijftig tinten rood • Zanzibar

Eiland van de vergeten tijd • De wow-factor

van Plettenberg Bay • Rik Felderhof: thuis

in Tanzania • Rituelen uit de Omo-vallei

MasHatu

land van gigantEn

parEls van

liMpopo

kaapstad

dEsign

Hoofdstad 2014

zUiD-afrika

special

SpOtlight Op painted dOgS

Jane gOOdall

gelOOf, hOOp & liefde

fOtOwedStRiJd

win een veRbliJf in Zuid-afRika

de SchOOnheid van iSimangaliSO

wiJnpROeven peR tRam

tOwnShip tOuRS annO 2014

weReldkindeRen

ZUID-AFRIKA

Into the wild BOTSWANA

NOORDKAAP en NAMIBIË

YOU RUN, YOU DIE :)

Droombestemming in NAMIBIË

TRACTORGIRL

De utlieme safari in TANZANIA

ZUID-AFRIKA

TANZANIA

BOTSWANA

NAMIBIË

4E JAARGANG l NUMMER 2 - 2015


BOTSWANA

KAAPVERDIË

NAMIBIË

ZUID-AFRIKA

WIJNTOURS

OFF THE BEATEN TRACK

ETOSHA NATIONAL PARK

SAFARI MET EEN 4X4 CAMPER

KAAPVERDIË

VAN A NAAR BETER

10 REIZEN EN TIPS

MET VOORDEEL

FOTOGRAFIESAFARI

OOG IN OOG MET OLIFANTEN

RIJDEN, FIETSEN EN LOPEN

DOOR AFRIKA

TIJGERS THUIS IN AFRIKA



collector’s iteM & eXtra dik

de

101

Mooiste

lodGes in

Zuidelijk

afrika

Ghana

Mauritius

Zuid-afrika

naMibië

tanZania

Mauritius: beauty en de beach



COLLECTOR’S ITEM NUMMER 10

ETHIOPIË

LESOTHO

MADAGASKAR

TANZANIA

11

ACTIEVE EN

AVONTUURLIJKE

REIZEN

IN AFRIKA

ZUID-AFRIKA

• BAOBABS EN LEMUREN IN MADAGASKAR

• IN GALOP DOOR LESOTHO

• NAAR DE TOP VAN DE KILIMANJARO

• SPOTLIGHT OP DE WITTE HAAI

• HIKEN LANGS DE WILD COAST

• EXPEDITIE ETHIOPIË – DE STAMMEN IN DE OMO-VALLEI



BELEEF AFRIKA NUMMER 11

NAMIBIË

SWAZILAND

TANZANIA

ZUID-AFRIKA

24 UUR

IN DAR ES SALAAM

SAy chEESE

BIjZoNDERE DIERENpoRTRETTEN

NAMIBIË - DE MooISTE LANDSchAppEN

STAATSBEZoEK AAN SWAZILAND

DE SMAAK vAN ZUID-AFRIKA

MAAgDENcEREMoNIE

IN ZoELoELAND

KAApSTAD:

10 x goED vooR EEN gLIMLAch

UBUNTU - EEN SpIRITUELE REIS



DE MOOISTE REIZEN EN HERINNERINGEN

BOTSWANA

TANZANIA

ZIMBABWE

ZUID-AFRIKA

ZIMBABWE – DE EERSTE LIEFDE

FOTOSAFARI OP DE CHOBE

OOG IN OOG MET

KIM – HYENAMAN – WOLHUTER

RIK FELDERHOF

OVER ZIJN TANZANIA

BOER ZOEKT VROUW ANNEKIM

IS ÓNZE VROUW IN ZAMBIA

6 DROOMLODGES EN –HOTELS

DÉ ULTIEME AFRIKA BUCKETLIST

Verhalenwedstrijd: win een Verblijf in Zuid-afrika

naMibië de leVende woestijn

24 uur in stone town




BOTSWANA

ZUID-AFRIKA

DROOMHUIS

ONDER DE ZON

GORDON ZEGT JA

DE STEMMEN VAN

ROBBEN ISLAND

VLIEGEN IN

DE AFRIKAANSE WILDERNIS

PIKANTE WALVISSEN

WILD BOTSWANA

MET EEN BUSHCAMPER

8 ULTIEME REISTIPS

VAN AFRIKA EXPERTS

AFRIKA JA, IK WIL




GAMBIA

NAMIBIË

OEGANDA

ZUID-AFRIKA

NAMIBIË

LEEG LAND VOL ZAND

FIETSEN IN GAMBIA

OEGANDA

HET GROENE HART VAN AFRIKA

DE SMAAK VAN AFRIKA

3 CHEFS UIT PATERNOSTER

2018

HET JAAR VAN DE WILDE HOND

ANDRIES BOTHA

KUNSTENAAR MET EEN VERHAAL

72 UUR IN DURBAN

VITAMINE AFRIKA



eSwatini

Kenia

MadagaScar

Oeganda

Zuid-afriKa

fOtOwedStrijd

win een luMix fZ300 caMera

reiStrendS 2019

MadagaScar en eSwatini

de verbOrgen wereld

van KaraMOja

Het avOntuur begint Hier

van nairObi tOt KaapStad

Ode aan de

Olifant



ESWATINI

KENIA

NAMIBIË

TANZANIA

ZAMBIA

ZUID-AFRIKA

RIMPELS VAN ROERLOOS ZAND

17 WOESTIJNTIPS

AFRIKA IN BRUSSEL

HET ECHTE VERHAAL

TARZAN IN TANZANIA

VANISHING KINGS

DE WOESTIJNLEEUWEN VAN

NAMIBÏE

AFRICA INSIDE OUT

DUURZAME SAFARI’S IN KENIA

STRAATKUNST

KAAPSTAD



HÉT REISMAGAZINE OVER AFRIKA prijs e 12,50 l www.oogvoorafrika.nl

VAKANTIEBOEKVAKANTIEBOEK

ONTDEK DE ZIEL VAN

KAAPVERDIË

IN DE VOETSPOREN VAN

THE LION KING

KENIA ˙ NAMIBIË ˙ RWANDA ˙ SENEGAL ˙

TANZANIA ˙ ZAMBIA ˙ ZUID-AFRIKA

DE ROUGH AUNTIES VAN

ZUID-AFRIKA

KUNST,

CULTUUR &

CADEAUTIPS

ESWATINI

KAAPVERDIË

MAURITIUS

TANZANIA

ZUID-AFRIKA

ODE AAN DE SAFARI

25 SAFARITIPS

SAFARI’S•CULTUUR •ONTMOETINGEN•

ONTDEKKINGEN•REISVERHALEN EN -TIPS

HÉT REISMAGAZINE OVER AFRIKA prijs €12,50 l www.oogvoorafrika.nl

VAKANTIEBOEKVAKANTIEBOEK

ESWATINI ˙ ETHIOPIË ˙ KENIA ˙ MAROKKO ˙ MOZAMBIQUE

˙ NAMIBIË ˙ OEGANDA ˙ SENEGAL ˙ ZUID-AFRIKA

Hét reismagazine over Afrika | 2024 | € 9,50

OOG AFRIKA

VOOR

Special

Places

Bucketlist

Hét reismagazine over Afrika | 2024 | € 8,50

OOG AFRIKA

VOOR

SAFARI’S • REISROUTES EN -TIPS •

KUNST EN CULTUUR • SPECIAL PLACES


Botswana ˙ Malawi ˙ Namibië ˙ Zambia

˙ Zimbabwe ˙ Zuid-Afrika

˙ 80 speciale verblijven ˙ 30 bijzondere safariparken

˙ 83 landentips


Bucketlist

De mooiste wensen safariplekken in

Botswana ˙ Kenia ˙ Mozambique ˙ Oeganda ˙ Rwanda

˙ Tanzania ˙ Zuid-Afrika ˙ 75 zeker zien en doen-tips

Ga naar WWW.OOGVOORAFRIKA.NL/WEBSHOP/ en bestel ze allemaal

Vanaf € 3,- per editie

OOG VOOR AFRIKA

jaarabonnement 2025

177

˙ Ontdek Namibië, paperback, 180 pagina’s,

verkoopprijs € 14,95. Digitale editie € 8,90.

Verschijningsdatum eind juni.

˙ Special Places Afrika, paperback, 164 pagina’s,


Verschijningsdatum eind augustus

˙ Mijn Afrika: een ode, paperback, 192 pagina’s,


Verschijningsdatum december.

Het jaarabonnement 2025 voor deze

drie unieke bewaaredities kost € 37,50.

Een digitaal jaarabonnement kost € 16,50.

Bezoek onze website


Een abonnement neem je via

www.oogvoorafrika.nl/ja-ik-word-abonnee/

179

Ontdek Namibië

Land van zand, land van leegte. Land van oneindige schoonheid, van woestijnpaarden en -olifanten, van Himba en

Herero, van de rode duinen van Sossusvlei en van de ruige kustlijn van de verlaten Skeleton Coast. De Fish River Canyon,

de op één na grootste canyon ter wereld, biedt een indrukwekkend schouwspel van rotsformaties en diepe kloven. Er

zijn de wilde paarden bij Aus en Kolmanskoppe, ooit een bloeiende gemeenschap tijdens de diamantkoorts, nu een

spookstad die langzaam wordt opgeslokt door het zand. En natuurlijk van Etosha en de Kavango op de grens met

Angola. Namibië is een land waar de stilte fluistert en de woestijn haar geheimen alleen prijsgeeft aan zij die ze willen

vinden. Een paradijs voor reizigers die op zoek zijn naar avontuur en onvergetelijke ervaringen.

Namibië zal je betoveren met zijn schoonheid, verrassen met zijn diversiteit en inspireren met zijn cultuur. Het is een

bestemming die je niet mag missen, een plek waar je herinneringen zult creëren die een leven lang meegaan.

In deze reisgids ontdek je de 4 regio’s van Namibië, de mooiste (off beaten track) routes en lodges. De originele en

meeslepende verhalen en meeste foto’s zijn van de hand van de gelauwerde Afrika-reporters Marjolein Westerterp en

Peter Boshuijzen met ruim 30 jaar Afrika-ervaring en tienduizenden Afrika-kilometers op de teller.

OOG AFRIKA

VOOR

PUBLICATIONS

€ 14,95 NUR 516

Ontdek Namibië 2025

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?