Leergang Financieel Leiderschap

Leergang
Financieel
Leiderschap
Voor zorgfinancials die impact willen
maken
‘Financieel leiderschap betekent meer dan cijfers: het is
teams inspireren, strategische keuzes maken en impact
hebben. Deze leergang helpt ervaren financials in de zorg
om hierin verder te groeien door belangrijke bestuurlijke
uitdagingen te bespreken in dialoog met vakgenoten en
ervaren gastdocenten.’
Joost Zuurbier, programmaleider Financieel Leiderschap

Leergang
Financieel
Leiderschap
Transitie-opgave vereist financieel
leiderschap
Er is een transitie-opgave in de zorg, en hiervoor is
financieel leiderschap vereist. De NAVO-norm, het
ravijnjaar, CAO stijgingen, uitgestelde investeringen
en personeelstekort maken keuzes in het zorgaanbod
in toenemende mate onvermijdelijk. Met strategische
financiële beslissingen zijn grote financiële risico’s
gemoeid. Ze hebben betrekking op de samenwerking in
de regio, financiële reorganisatie, en portfolio keuzes op
basis van business cases. Het financieel risicobeheer is
dus steeds belangrijker geworden en daarmee ook het
financieel leiderschap van een zorgorganisatie. In de
leergang Financieel Leiderschap willen we daarom de
discussie en interactie over de transitie-opgave tussen de
sectoren verder op gang brengen, om als leidinggevende
zorgfinancials van elkaars casuïstiek te kunnen leren.
Financieel leiderschap onder een vergrootglas
Toenemende omzetrisico’s en kostenstijgingen zijn
grote uitdagingen voor de zorgsector. De afgelopen
tijd zijn er kostenstijgingen geweest in de bouw, er zijn
kostenstijgingen als gevolg van verzuim (PNIL), CAO
en energie, en er is de druk om te blijven innoveren
(medische techniek) of het portfolio aan te passen
(IZA/AZWA / HLO). Een afnemende EBITDA-marge
zorgt voor een afnemende investeringscapaciteit en
achterblijvende investeringen, alsmede een toenemend
financieel risico.
Strategisch partnerschap
De zorgsector heeft daarom behoefte aan sterke
financiële leiders die de balans kunnen vinden tussen
economische realiteit en kwalitatieve zorgverlening. Als
leidinggevende financial in een zorginstelling ben je de
strategische partner die meedenkt over de toekomst van
zorgverlening, en de adviseur die complexe financiële
vraagstukken vertaalt naar praktische oplossingen.
Deze leergang biedt de ruimte om financieel leiderschap
te versterken, specifiek toegespitst op de unieke context
van de zorg.
• Hoe geef je als financieel leider richting aan de transitie
in je organisatie?
• Hoe neem je verantwoordelijkheid en creëer je
draagvlak voor je strategie?
• Welke competenties heb je daarvoor nodig in de
financiële kolom van je organisatie?
Met de inzichten, kennis en uitwisselingen met deelnemers
van deze leergang maak je een professionaliseringsslag in
je financieel leiderschap.
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur

Leergang
Financieel
Leiderschap
Wat en voor wie?
Kennis én cases
Het doel van de leergang is om financieel leidinggevende
managers mee te nemen in de verschillende onderdelen
van financieel leiderschap. Inhoudelijke bijdragen worden
daarom afgewisseld met casusbesprekingen en discussie,
waarbij deelnemers hun eigen ervaringen op de thema’s
met elkaar bespreken.
Opbouw
De leergang financieel leiderschap bestaat uit vijf modules
van 16:00 tot 20:00 uur. Elke module zijn er gastcolleges
van toonaangevende sprekers uit de praktijk, die hun visie
geven op het thema. De voorbereiding van de modules
bestaat uit het doornemen van de cases en de uitgereikte
literatuur en het beluisteren van de podcasts met de
gastdocenten. Bij succesvolle afronding van de leergang
krijgt de deelnemer een certificaat.
Deelnemers
De postacademische opleiding is bestemd voor zijn
leiding gevende controllers, managers Planning & Control,
Hoofden F&C, Directeuren Bedrijfsvoering, Hoofden F&I,
en concern controllers. Zij worden geconfronteerd met
verander opgaven vanuit de regio, vanuit de raad van
toezicht, en vanuit de bedrijfsvoering. Mogelijk oriënteren
zij zich op een volgende stap in hun carrière, in een
eindverantwoordelijke functie. In discussie met de gastdocenten
gaan de deelnemers in op de vraag wat daarvoor
nodig is bij henzelf en in de financiële kolom.
Programmaleiding
De programmaleider is dr. ir. Joost
Zuurbier. Joost is programmadirecteur
van Financieel Leiderschap. Daarnaast
is hij bij Erasmus Centrum voor
Zorgbestuur programmadirecteur
van Financieel Bestuur in de Zorg en
kerndocent financieel management
van de MHBA. Zijn kennisgebieden
zijn bekostiging en financiering, DBC’s, management
control, kostprijzen, planning & control, administratieve
organisatie en bestuurlijke informatievoorziening.
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur
Leergang Financieel Leiderschap

Leergang
Financieel
Leiderschap
Het programma: vijf modules
Het programma bestaat uit vijf
modules. Deze modules worden
ondersteund door een podcastserie
en een boek.
Module 1:
veranderen van organisaties is
dat te sturen?
Transitievraagstukken kunnen alleen
benaderd worden door voorbij de
grenzen van de huidige organisatie
te denken. In de kantelperiode
waarin we nu zitten worden de
fundamenten van onze organisaties
en systemen ter discussie gesteld,
en deels opnieuw vormgegeven.
Transities kunnen worden
beschouwd als systeemverandering,
ofwel het veranderen van de
maatschappelijke structuur, cultuur
en systeemafspraken die daar het
gevolg van zijn en uitdrukking aan
geven. In deze module wordt ingegaan
op de vraag hoe we transities kunnen
typeren, en langs welke parameters
er vormgegeven kan worden aan het
transitieproces.
Gastdocent: Marco de Witte
BELUISTER DE PODCAST
Zorg in transitie: een veranderkundige
verkenning
Module 2:
governance van netwerken
(on-)mogelijk
Met de regionale samenwerking komt
ook het vraagstuk van het vormgeven
van een regionale governance.
Herverdeling en herinrichting van
domeinoverstijgende zorgprocessen
vraagt om nieuwe afspraken over
taken, verantwoordelijkheden en
bevoegdheden, maar ook om een
financiële analyse en een beoordeling
van het financieel risico.
Hier is inmiddels ervaring mee
opgedaan in diverse cases.
Daarnaast interfereren externe
commitments vaak met interne
ambities en processen; wat is er
nodig om intern met die spanning
om te kunnen gaan? In deze module
worden deze ervaringen gedeeld, en
worden modellen aangereikt om het
handelingsperspectief concreet vorm
te geven.
Gastdocent: Frank Beemer
Module 3:
competent besturen, integraal
of met CFO
In deze module wordt ingegaan op het
management control systeem en de
besturingsfilosofie van de instelling.
Deze wordt getypeerd middels een
aantal verschillende modellen.
De gewenste doorontwikkeling
van het management control
systeem is geoperationaliseerd
op een vijftal gebieden van taken
en verantwoordelijkheden. Deze
taken en verantwoordelijkheden
moeten adequaat worden opgepakt
en ingevuld binnen de financiële
kolom. Feitelijk gaat het in termen
van risicomanagement om het
operationaliseren en invullen van de
“2nd line of defense”, waarbij de 1 e
lijn het operationeel management
is en de 3 e lijn de toezichthouder.
Daarbij gaat het om de vraag hoe de
zorgorganisatie levensvatbaar blijft,
welke persoonlijke competenties
daarbij nodig zijn, en hoe de financiële
kolom daarop ingericht moet worden.
Docent: Joost Zuurbier
BELUISTER DE PODCAST
Competent besturen, integraal of
met CFO naast je?
Module 4:
financiële reorganisatie
Het type vraagstelling waarmee een
zorginstelling zich geconfronteerd ziet
op financieel gebied, als gevolg van
de dynamiek in de tijd, kan worden
getypeerd op twee assen: lange
termijn versus korte termijn, en in
control komen versus in verandering
komen. Afhankelijk van het kwadrant
waar de zorginstelling zich in bevindt,
kan worden getypeerd wat het type
vraagstelling is waarmee de financiële
leiding wordt geconfronteerd. In deze
module wordt ingegaan op de vraag
hoe concreet invulling kan worden
gegeven aan deze vier verschillende
vraagstellingen.
Gastdocent: Frida van den
Maagdenberg
Module 5:
integratie en handelingsperspectief
In module 5 worden de inzichten en de
dilemma’s uit de voorgaande modules
samengevat en besproken. De raden
van bestuur van de deelnemende
instellingen sluiten in deze sessie
aan. De gezamenlijke reflectie
draagt bij aan de veranderopgave
van de instellingen en leidt tot een
gezamenlijk draagvlak.
Gastdocent: Richard Janssen
BELUISTER DE PODCAST
Besturen en toezien in tijden van
verscherpt toezicht
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur
Leergang Financieel Leiderschap

Leergang
Financieel
Leiderschap
Docenten
Marco de Witte is adviseur,
docent, spreker en coach op het
gebied van verandermanagement
en gedragsverandering. Hij weet
wetenschappelijke inzichten uit
strategie- en verander management
literatuur te vertalen naar
waardevolle concepten en praktijken
voor managers. Er zijn
twee actuele veranderkundige
thema’s die hem bezighouden:
derde orde veranderingen (ook wel
transitiemanagement genoemd) en
het persoonlijk leiderschap van de
veranderaar.
Frank Beemer is een reflective
practioner. Hij werkt al ruim 20 jaar
als regisseur, adviseur en begeleider
van samenwerkingsverbanden
veelal in en met de zorg en sociaal
domein. Hij combineert die 10 jaar
praktijkervaring met coaching van
en doceren aan regisseurs. Bij
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur
is hij programmadirecteur van het
programma Regie in Zorgnetwerken
en Zorgketens.
Joost Zuurbier is senior consultant
en partner bij Q-Consult Zorg. Na het
afronden van zijn dissertatie in 1994
is hij eerst werkzaam geweest als
Hoofd Financieel Economische Zaken
en Directiesecretaris in het Onze
Lieve Vrouwe Gasthuis te Amsterdam.
Vanaf januari 2000 is Joost
Zuurbier als landelijk projectleider
en vervolgens deeltrajectleider
Kostprijzen en AO/IC betrokken
geweest bij de invoering van de DBC.
Sindsdien heeft hij in allerlei sectoren
van de zorg projecten en interim
opdrachten bij zorginstellingen en
bij samenwerkende zorginstellingen
gedaan op het snijvlak van planning
& control, ICT en bekostiging. Soms
als interim manager bedrijfsvoering,
soms als projectleider.
Frida van den Maagdenberg
Financiële crisis en financiële reorgani
satie is een van de uit dagingen
waar een zorginstellingen mee
geconfron teerd kan worden. In de
leergang behandelen we enkele
spraak makende cases. Frida van den
Maagdenberg gaat de deelnemers
aan de leergang meenemen in de
dynamiek die dan ontstaat, en
wat dit vereist van het financieel
bestuur. Frida heeft een grote staat
van dienst in het financieel bestuur
van diverse zorginstellingen. Haar
laatste functie betreft de functie
van CFO van het LUMC. Daarvoor
is Frida o.a. lid geweest van de RvB
van Amsterdam UMC en van het
SLAZ/OLVG ziekenhuis, alsmede
financieel directeur van het UMC
Utrecht. Daarnaast is zij actief als
toezichthouder binnen en buiten de
zorg.
Richard Janssen is emeritus
hoogleraar Economie en organisatie
van de gezondheidszorg aan Tilburg
University bij het Wetenschappelijk
centrum voor zorg en welzijn
Tranzo. Zijn onderzoek is gericht
op strategische thema’s, zoals de
impact van indirecte regelgeving op
de sturing van zorgorganisaties, en
horizontaal toezicht en blockchaintechnologie
als manieren om de
controlelast te reduceren. Hij heeft
ruim vijftien jaar bestuurlijke ervaring
in de gezondheidszorg, onder meer
bij Mondriaan en Altrecht. Hij is
bestuurs lid van de organisatie voor
zorg onderzoek ZonMw, en toezichthouder
bij Zorggroep Almere.
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur
Leergang Financieel Leiderschap

Algemene informatie
Data en locatie
De data voor deze leergang in 2026
zijn:
– 2 september
– 9 september
– 23 september
– 7 oktober
– 14 oktober
De modules vinden plaats op Campus
Woudestein in Rotterdam en duren
van 16:00 uur tot 20:00 uur
Kosten
Het cursusgeld bedraagt € 2.450,-
inclusief cursusmateriaal.
Inschrijven
U kunt zich inschrijven via het aanmeldingsformulier
op onze website
www.erasmuscentrumzorgbestuur.nl.
Op de inschrijving en eventuele
annulering zijn de algemene voorwaarden
van Erasmus Centrum voor
Zorgbestuur van toepassing. Deze
vindt u op onze website.
Informatie
Meer informatie is te verkrijgen
bij Bianca de Haan, programmacoördinator.
T 010 - 4088554
E dehaan@eshpm.eur.nl
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur
Leergang Financieel Leiderschap

Erasmus Centrum voor Zorgbestuur
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur is een onderdeel
van de Erasmus School of Health Policy & Management
(ESHPM) van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Erasmus
Centrum voor Zorgbestuur is in 2003 opgericht met als
doel bij te dragen aan de kwaliteit van het management en
het bestuur in de gezondheidszorg.
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur is ingericht als een
vormingsplaats: een plek voor leiders in de gezondheidszorg
om, soms in de beslotenheid van een groep
collega’s en soms juist in uitwisseling met andere partijen,
te praten over kwesties uit de dagelijkse prak tijk en de
eigen werkstijl. De opleidingsprogramma’s zijn gedegen
gefundeerd, actueel en uitdagend. Elk programma
kent zijn eigen evenwicht tussen theoretische kennis,
praktijkervaringen en reflectie. De programma’s worden
mede ingekleurd door de doelgroep, doelstelling en
persoonlijke leervragen van deelnemers. Zo wordt eigen
casuïstiek een leermiddel en wordt de aanwezige kennis,
uit diverse sectoren van de gezondheidszorg, optimaal
benut.
Het programma-aanbod bestaat onder andere uit:
Master Class, een management development programma
over strategie en leiderschap, voor (eindverantwoordelijke)
zorgbestuurders.
Master of Health Business Administration, de
enige internationaal geaccrediteerde MBA-opleiding
in Nederland specifiek voor de zorg. Voor leiders op
strategische posities bij aanbieders van zorg en welzijn,
verzekeraars, toeleveranciers en overheden die zich
verder willen bekwamen in hun vak c.q. voorbereiden op
een volgende carrièrestap.
Top Class, een management development programma
voor managers en directeuren in de zorg die een stap naar
een bestuurlijke functie overwegen.
Financieel Bestuur in de Zorg, een kort programma voor
managers en bestuurders over actuele en aankomende
financieel-economische vraagstukken in de zorg.
Bestuur voor Medisch Specialist en Huisarts, een
programma voor bestuurlijke medici die zich verder willen
bekwamen op bestuurlijk, persoonlijk en inhoudelijk vlak.
Academische Leergang Zorg Management, een
compacte leergang gericht op uitbreiding van kennis
en versterking van het vakmanschap van directeuren,
managers en professionals in de zorg.
Nieuw Verpleegkundig Leiderschap, een programma
waarin verpleegkundigen de strategische visie en vaar dig ­
heden verwerven om hun vak, de organisatie en de zorg
verder te brengen.
Governance Class, een programma voor toezichthouders
en voorzitters van raden van toezicht in de gezondheidszorg.
Gedeeld Leiderschap in de Ouderenzorg, een leiderschaps
programma voor professionals in de ouderen zorg
en hun bestuurders. Vanuit gedeeld leider schap leren zij
veranderopgaves in de ouderenzorg aan te gaan.
Regie in Zorgnetwerken en Zorgketens, een programma
voor netwerk- en ketenregisseurs die zich verder willen
bekwamen in hun netwerkleiderschap. Hoe zorg je
voor een effectieve samenwerking tussen verschillende
partijen?
Het Andere Gesprek, een kort programma waarin
bestuurders, directeuren en managers praktischfilosofisch
reflecteren op actuele bestuurlijke thema’s.
Leren vertragen voor een betere besluitvorming.
Bestuur voor Verpleegkundigen, een programma ter
versterking van de bestuurlijke kwaliteit en effectiviteit
van verpleegkundig bestuurders in het vormgeven van de
toekomst van de zorg.
Financieel Leiderschap, leergang die ervaren leidinggevende
financials in de zorg helpt om verder te groeien:
in het onderbouwen van strategische keuzes, het
inspireren van teams en zo impact te maken.
Maatwerk, op verzoek is het ook mogelijk om maat werkprogramma’s
te laten ontwikkelen. Bijvoor beeld om de
bestaande structuur en cultuur van een organisatie tegen
het licht te houden, of te onderzoeken hoe verschillende
zorginstellingen samen werking op regio niveau kunnen
vormgeven.
Imagine2, een programma voor medisch specialisten
én ziekenhuizen. Doel van het programma is medisch
specialisten toe te rusten om een leidende rol te nemen
in de continue verbetering van zorg. Ook bestuurders van
hun ziekenhuizen worden betrokken bij het programma.
Erasmus Centrum voor Zorgbestuur
Leergang Financieel Leiderschap