Meerjarenbeleidsplan Noord-Hollands Archief 2025-2028

MJBP
2025
Meerjaren
Beleidsplan
2028
ONZE
ROUTEKAART
2025-2028

VOORWOORD
Voor u ligt het meerjarenbeleidsplan 2025-2028 van het Noord-Hollands
Archief (NHA) dat naar analogie van een metrolijnstelstel, een overzichtelijk
geheel biedt aan einddoelen en – jaarlijkse - tussenstations. U vindt
hierin dan ook niet een opsomming van Wat we allemaal gaan doen,
maar Waarom en Waartoe.
Het appèl in de samenleving op transparantie door overheden is hoog.
En hierop anticiperen wij. Wij hebben de kennis en ervaring om informatie
te analyseren, te verrijken, van nature in een analoog tijdperk, maar juist ook
nú in het digitale tijdperk. Het NHA is daarmee ook meer dan een (fysieke)
opslagplaats; het NHA ondersteunt overheden in het verbeteren van hun
informatiehuishouding. Daarmee dienen we uiteindelijk het belang van alle
inwoners van Noord-Holland.
In de keten van informatievoorziening schuiven we nadrukkelijk op naar
het moment van creatie van informatie: archiving by design. Het NHA
positioneert zich daarmee komende jaren verder als hét informatiecentrum
voor Noord-Hollanders. Er zit beweging op de lijn, die zich manifesteert in
het omarmen van actuele overheidsinformatie, voortkomend uit de Wet open
overheid (Woo). Hierdoor vergroten we de mogelijkheden om een document
in een andere context, over collecties heen, te vinden en om informatie
te verrijken met openbare en oudere bronnen. Voor het NHA staat duurzame
informatie op de lange termijn voorop. We geven rekenschap van het belang
en het recht op informatie nu, over vijf jaar en daarna.
2
INLEIDING MJBP 2025-2028

De afgelopen twee jaar stonden in het teken van de oplevering van een
nieuw, transparant kostenmodel. Hiermee maken we een knip in de dienstverlening
voor deelnemers aan de GR en overheden die onze diensten
afnemen via een dienstverleningsovereenkomst. Het opleveren van een
producten- en dienstencatalogus is dan ook onmisbaar in het afsluiten
van nieuwe overeenkomsten met overheidspartners, en volledig in lijn
met de ambities voor de komende periode.
Het NHA zorgt dat steeds meer gebruikers het archief weten te vinden en
de collecties kunnen raadplegen. Want gebruikers staan voorop. Maar het NHA
wil ook gebruikers bereiken die niet makkelijk de weg naar het (online) archief
weten te vinden door gebrek aan voorkennis. Onze droom is informatie die hier
opgeslagen ligt, om te zetten naar bruikbare data die tegemoetkomt aan het
zoek- en vindgedrag van de hedendaagse gebruiker. Het toverwoord is dataficatie,
waarvoor digitalisering een randvoorwaarde is. In dit streven naar
verhoogde toegankelijkheid worden we begrensd door middelen en capaciteit
en zullen dan ook scherpe keuzes maken op basis van vooraf gestelde modellen.
In de komende beleidsperiode realiseren we daarom een datafundament
dat voldoet aan de eisen van deze tijd. We brengen het IT-landschap op orde,
waarbij informatieveiligheid en opslag een voorname rol spelen.
Wij willen meer impact hebben op het online en offline publiek. De komende
beleidsperiode staat daarom een aantrekkelijk programma op de planning
van activiteiten, educatie en tentoonstellingen, voor oud én jong. Omdat het
archief voor de jeugd een eerste kennismaking kan zijn met de geschiedenis
van de stad waarin zij opgroeit, is voor ons een eervolle rol weggelegd om
de waarde van informatie over te brengen.
3
INLEIDING MJBP 2025-2028

Het NHA zal toegroeien naar een informatiecentrum, en verhoogt zijn relevantie
in de maatschappij. We reserveren ruimte om de gebruikersbehoefte
goed in kaart te brengen. Met de daaruit voortvloeiende inzichten creëren
wij een online en offline omgeving voor alle gebruikers, en ontwikkelen we
ons tot een inclusieve organisatie. Het archief is immers van en voor iedereen.
In de komende beleidsperiode staat het vergroten van de uitbreiding van
depotruimte centraal. Ons vizier is gericht op renovatie en uitbreiding van
het depotgebouw Kleine Houtweg, welke het mogelijk maakt te voldoen aan
de wettelijke plicht om het nog over te brengen analoog overheidsarchief
te beheren en toegankelijk te maken. Het NHA maakt van het 40 jaar oude
depotgebouw een bewaarplaats die tegemoetkomt aan de eisen van deze
tijd. Dit voornemen moet nog wel bekrachtigd worden door een bestuurlijk
besluit in 2025.
Vier jaar is een mooie horizon om groot genoeg te kunnen denken, en tegelijkertijd
realiseerbare tussendoelen te kunnen stellen. Wij zien deze vier jaar
met vertrouwen tegemoet, dankzij een gezonde dosis ambitie, de rotsvaste
organisatie die het NHA is, en de steun van haar partners. Met werkplezier,
groei en samenwerking als belangrijke pijlers, zet het NHA zich in voor een
werkklimaat waar iedereen een bijdrage kan leveren.
Willeke de Groot
directeur Noord-Hollands Archief
4
INLEIDING MJBP 2025-2028

In de volgende beleidsperiode streeft het Noord-Hollands
Archief (NHA) ernaar om de toegankelijkheid van de
archieven en collecties te verhogen, waardoor het gebruik
met minimaal 10 procent gaat toenemen.
Het NHA is er voor alle inwoners van Noord-Holland.
Het NHA waarborgt hierin altijd de authenticiteit
van alle aan het archief toevertrouwde informatie.
11 5 INLEIDING MJBP 2025-2028

KENNISCENTRUM
OVERHEID (KCO)
1
6
BEDRIJFSVOERING
PUBLIEK 2 ARCHIEVEN
3 EN COLLECTIES
IT EN INFORMATIE
(I&I) 4
PERSONEEL EN
ORGANISATIE (P&O)
5
TOEGANKELIJKHEID
VERHOGEN &
EXTRA
DEPOTRUIMTE
LERENDE
ORGANISATIE
GEBRUIK
VERHOGEN
EXTRA DEPOTRUIMTE
DATA
FUNDAMENT
& MEER
DATA, MEER
VERBINDEN
FRONTOFFICE
VOOR OVERHEDEN
6
INHOUD MJBP 2025-2028

1
KENNISCENTRUM
OVERHEID (KCO)
2
PUBLIEK
3
ARCHIEVEN
EN COLLECTIES
4 5
IT EN INFORMATIE
(I&I)
PERSONEEL EN
ORGANISATIE (P&O)
6
BEDRIJFSVOERING
1
INRICHTEN ARCHIVING
BY DESIGN
1
PRESENTATIEVORMEN
1
VERHUIZING RIJKSARCHIEVEN
NAAR HULPDEPOT IN EMMEN
1
DUURZAAM STORAGEBELEID
1
EEN OMGEVING DIE
LEREN ONDERSTEUNT
1
OPSTELLEN
PROGRAMMA-VAN-EISEN
2
3
4
PUBLICATIEBELEID
VOOR HET ONLINE
PUBLICEREN VAN
ARCHIEFMATERIAAL
INRICHTING
ACCOUNTMANAGEMENT
IMPLEMENTATIE TOOLING
VOOR OVERDRACHT
VAN INFORMATIE
FRONTOFFICE
VOOR OVERHEDEN
2
3
4
5
6
DIGITALISERING
NHA VOOR IEDEREEN
KLANTREIS
INRICHTING ONLINE
INFORMATIECENTRUM
INRICHTING
PUBLIEKSRUIMTE ALS
INFORMATIECENTRUM
2
3
4
5
6
HERIJKEN VERZAMELEN
(DIGITALE) PARTICULIERE
ARCHIEVEN
EUROPESE AANBESTEDING
COLLECTIEBEHEERSYSTEEM
MIGRATIE EN IMPLEMENTATIE
NIEUW COLLECTIE
BEHEERSYSTEEM
GRIP OP DEPOTBEHEER 2026
VERHUIZING ARCHIEVEN
EN COLLECTIES
2
3
4
1
2
3
PASSEND COLLECTIE-
BEHEERSYSTEEM
OPTIMALISEREN E-DEPOT
DATAGEDREVEN WERKEN
DIGITALISERINGSSTRATEGIE
DATACREATIE
DATAKNOOPPUNTEN
VINDEN EN VASTLEGGEN
2
3
IMPLEMENTATIE
VAN LEERPROCESSEN
EN- PRAKTIJKEN
LEIDERSCHAP DAT
LEREN VERSTERKT
LERENDE
ORGANISATIE
2
3
4
5
6
7
KEUZE ARCHITECTENBUREAU
VOORLOPIG ONTWERP
AKKOORD
DEFINITIEF ONTWERP
AKKOORD
AANVRAGEN VERGUNNING
AANBESTEDING BOUW
DE BOUW
GEBRUIK
VERHOGEN
7
INHUIZING ARCHIEVEN
EN COLLECTIES
(LOCATIE KLEINE HOUTWEG)
4
ARCHIEF ALS
NETWERK
EXTRA DEPOTRUIMTE
TOEGANKELIJKHEID VERHOGEN
& EXTRA DEPOTRUIMTE
DATA FUNDAMENT &
MEER DATA, MEER VERBINDEN
KLIK OP DE STATIONS
EN LEES MEER!
7
INHOUD MJBP 2025-2028

METROLIJN 1
Kenniscentrum
overheid
(KCO)
EINDSTATION
FRONTOFFICE
VOOR OVERHEDEN
Medio 2027 is het KCO hét frontoffice voor
de 18 overheidspartners. Het KCO draagt door
eerdere overdracht van overheidsinformatie
bij aan het verhogen van toegankelijkheid
tot authentieke overheidsinformatie voor
alle inwoners van Noord-Holland.
8
METROLIJN 1 KENNISCENTRUM OVERHEID (KCO)
MJBP 2025-2028

TUSSENSTATIONS
Om overheidsinformatie
effectiever en
efficiënter over te
dragen, richt het NHA
zich op het verbeteren
van de IT-omgeving
en het versterken
van de klantrelaties.
1
INRICHTEN ARCHIVING BY DESIGN
Direct in 2025 start het NHA met het verbeteren van
de informatiehuishouding bij de overheidspartners.
Het NHA richt zich op de informatiehuishouding vanaf
het moment van de creatie van de informatie. Dit wordt
archiving by design genoemd. Archiving by design maakt
het eerder overbrengen mogelijk. Begin 2026 heeft dit
geresulteerd in een transparant en versoepeld proces
van informatieoverdracht.
2
PUBLICATIEBELEID IN 2026
VOOR HET ONLINE PUBLICEREN
VAN ARCHIEFMATERIAAL
Het publicatiebeleid van het NHA beschrijft welke
informatie online gepubliceerd kan worden en welke
in verband met, bijvoorbeeld, persoonsgegevens alleen
op locatie aangeboden kan worden. Dit beleid is belangrijk
voor het NHA omdat de overheidspartners digitale
informatie gaan overbrengen.
9
METROLIJN 1 KENNISCENTRUM OVERHEID (KCO)
MJBP 2025-2028

3
INRICHTING ACCOUNTMANAGEMENT
EN ROL NHA IN 2025
In 2025 is het accountmanagement goed ingericht
en zijn de overheidspartners tevreden over de rol,
producten en diensten van het NHA. Onder goed
ingericht verstaan we:
+ verbeterde klanttevredenheid
+ een heldere producten- en dienstencatalogus
+ effectieve communicatie
+ actieve kennisdeling
4
IMPLEMENTATIE TOOLING VOOR
OVERDRACHT VAN INFORMATIE
MEDIO 2026
Het NHA implementeert nieuwe generieke tooling
voor een vloeiende overdracht van informatie uit overheidssystemen
naar het e-depotsysteem van het NHA.
Het NHA start in 2025 met een pilot PaaS (platform as
a service), met een overheidspartner.
12 10
METROLIJN 1 KENNISCENTRUM OVERHEID (KCO)
MJBP 2025-2028

Woo-publicatieplatform
Het NHA heeft de ambitie overheden te
ondersteunen in het beheer en de publicatie
van Woo-informatie. Hiermee versnellen we
digitale overbrenging op een meer reguliere
basis. In 2025 zal het Woo-publicatieplatform
starten met deelname van een à twee overheidspartners.
Andere overheidspartners kunnen in
de komende jaren aansluiten. Hiermee ontzorgt
het NHA haar partners in het beheer en de publicatie
van Woo-informatie. Zo wordt het NHA dé
plek voor alle soorten informatie, de informatie
van nu en de historische informatie.
11
METROLIJN 1 KENNISCENTRUM OVERHEID (KCO) MJBP 2025-2028

METROLIJN 2
Publiek
EINDSTATION
GEBRUIK VERHOGEN
Eind 2028 is een duidelijke groei in bezoekersaantallen
te zien, zowel fysiek op locatie Janskerk
als bij online gebruik van de archieven en
collecties. Het NHA bereikt deze groei door het
continu digitaliseren en toegankelijk maken van
de collecties, en door de publiekslocatie Janskerk
te transformeren naar hét informatiecentrum
voor alle inwoners van Noord-Holland en iedereen
die interesse heeft in de geschiedenis van
Noord-Holland.
12
METROLIJN 2 PUBLIEK MJBP 2025-2028

1 2
PRESENTATIEVORMEN
DIGITALISERING
TUSSENSTATIONS
Het NHA onderzoekt
nieuwe manieren om de
collectie aan te bieden,
zowel online als op locatie
en een combinatie
hiervan. De voltooiing
van deze projecten gaat
hand in hand met de
lancering van het online
informatiecentrum.
Meer toegankelijkheid begint bij het digitaliseren van het
archief en het online beschikbaar stellen van de collectie
via de website. Aan de hand van een waardemodel dat
het NHA eind 2025 vaststelt, wordt een goede selectie
voor digitalisering gemaakt. Met het einde van het
programma Digitale Taken Rijksarchieven (DTR) in zicht,
onderzoekt het NHA de mogelijkheid tot uitbreiden van
de eigen scancapaciteit en kan hierdoor beter kiezen
tussen interne en externe middelen voor digitaliseringsprojecten.
In de eerstvolgende beleidsperiode gaat het
NHA met externe partijen omvangrijke archieven, zoals
het Kadaster, digitaliseren, om deze toegankelijk te houden
als deze naar het rijkshulpdepot in Emmen verhuizen.
13
METROLIJN 2 PUBLIEK MJBP 2025-2028

3
NHA VOOR IEDEREEN
Om er voor alle Noord-Hollanders te kunnen zijn, onderzoekt
het NHA welke bezoekers- en gebruikersgroepen de
online informatie als toegankelijk ervaren en welke niet.
De demografische diversiteit van bezoekers wordt hierin
meegenomen, en de mate waarin deze representatief zijn
voor de diverse bevolkingsgroepen in Noord-Holland.
Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek, ontwikkelt
het NHA een plan om te groeien naar een inclusieve, voor
alle Noord-Hollanders toegankelijke organisatie die midden
in de actualiteit van de maatschappij staat.
4
KLANTREIS
Het NHA onderzoekt tot eind 2026 met persona’s, klantonderzoek
en een representatief gebruikerspaneel welke
wensen en verwachtingen de bezoekers en gebruikers aan
de publieksruimte hebben. Hoe beleven ze het erfgoed en
de manier waarop het NHA de collectie aanbiedt? En is het
publiek tevreden met de toegankelijkheid en bruikbaarheid
van de archieven? Met meetmethodes houdt het NHA het
aantal gebruikers, raadplegingen en raadpleegintensiteit
bij, en neemt aan de hand hiervan beslissingen waarbij
de gebruiker centraal staat. Zo neemt het gebruiksgemak
en daarmee ook het gebruik toe.
14
METROLIJN 2 PUBLIEK MJBP 2025-2028

5
INRICHTING ONLINE INFORMATIECENTRUM
6
INRICHTING PUBLIEKSRUIMTE
ALS INFORMATIECENTRUM
Het NHA richt tot eind 2028 de publieksruimte in de
Janskerk in als open en gebruiksvriendelijk informatiecentrum.
De uitkomsten van het onderzoek naar
de klantreis en de behoeften van de gebruikers komen
hierin terug. Mede door innovatieve technieken kan de
gebruiker zelfstandig aan de slag met de collecties van
het NHA. Ook kan de bezoeker hier terecht voor bijzondere,
(nog) niet openbare archieven, expertise, ondersteuning
bij onderzoeken en workshops.
Het NHA maakt van de website een online informatiecentrum
met alle informatie die het NHA beheert en de
bijbehorende digitale dienstverlening. De focus ligt op de
gebruiker en het gemak van het vinden en gebruiken van
de informatie. Mede door het nieuwe collectiebeheersysteem
wordt de toegankelijkheid en doorzoekbaarheid
beter. Het NHA gebruikt de klantreis en eerder genoemde
onderzoeken als input voor de ontwikkeling van de website
en de te ontwikkelen presentatievormen.
De monumentale Janskerk zorgt door haar unieke karakter
voor een historische sensatie van de geschiedenis van
Noord-Holland en haar inwoners, wanneer het de gebruiker
meeneemt in diverse presentaties van de collectie.
15
METROLIJN 2 PUBLIEK MJBP 2025-2028

Tentoonstellingen, educatie, activiteiten en media 2025-2028
Het NHA wil met haar collectie een link leggen
naar actuele, maatschappelijk relevante onderwerpen
en de impact van het archief laten zien.
Daarom staat er in de gehele beleidsperiode
2025-2028 een programma op de planning
met tentoonstellingen, activiteiten en educatieprogramma’s.
Vanzelfsprekend gaat het NHA in op onderwerpen
zoals 80 jaar Bevrijding en klimaatontwikkelingen,
maar zet ook particuliere collecties in
de kijker, zoals die van de chocoladefabriek
Droste en glas-in-lood-atelier Bogtman. Bij deze
initiatieven werkt het NHA nauw samen met
partnerorganisaties in de regio.
Met de activiteiten van de educatie, die elk jaar
hogere bezoekersaantallen laten zien, gaat speciale
aandacht uit naar het voortgezet onderwijs
en naar scholieren met een sociaaleconomische
achterstand. Klankbordgroepen denken mee over
de juiste onderwerpen en het bereik van de projecten.
Het NHA brengt het publieksprogramma,
nieuws over de collecties en actuele ontwikkelingen
onder de aandacht door een slimme combinatie
van social media, updates op de website en
nieuwsbrieven. Met deze mediamix kan het NHA
meten hoe groot de belangstelling is voor deze
onderwerpen, interactie hebben met het publiek,
en inspelen op de wensen en behoeften van de
gebruiker.
16
METROLIJN 2 PUBLIEK MJBP 2025-2028

METROLIJN 3
Archieven
en
collecties
EINDSTATION
TOEGANKELIJKHEID
VERHOGEN
In Q4 2028 heeft het NHA de opslagcapaciteit
voor archieven vergroot met 10 km extra depotruimte
in een energieneutraal gebouw, door
renovatie en nieuwbouw aan de Kleine Houtweg.
Dit alles onder het voorbehoud van goedkeuring
van de tussenstations door het bestuur en de
partners in de gemeenschappelijke regeling.
De afdeling Archieven en Collecties werkt aan
het verantwoord beheren en toegankelijk maken
van de archieven en collecties die aan het NHA
toevertrouwd zijn. De focus ligt daarbij op de
materiële staat, de fysieke bewaaromstandigheden
en de historische context. Het NHA volgt de
Nationale Strategie Digitaal Erfgoed en gebruikt
Linked Data om zowel eigen erfgoedinformatie
als externe databronnen te verbinden.
17
METROLIJN 3 ARCHIEVEN EN COLLECTIES MJBP 2025-2028

TUSSENSTATIONS
2 1
HERIJKEN VERZAMELEN (DIGITALE)
PARTICULIERE ARCHIEVEN
(ACQUISITIEBELEID NHA) 2025
Het huidige acquisitiebeleidsplan loopt tot eind 2024
en is toe aan verandering. In 2025 werkt het NHA
daarom aan herziening van het verzamelbeleid, vooral
gericht op (digitale) particuliere archieven. Tot de
verbouwing van het depot is afgerond, zet het NHA
tijdelijk minder capaciteit op mogelijk nieuwe verwervingen,
met uitzondering van bijzondere aanwinsten.
Hiervoor blijft capaciteit beschikbaar. Gezien de beperkte
ruimte in de depots, scherpt het NHA de criteria van
het huidige acquisitieprofiel aan. Het NHA informeert
alle betrokkenen over de tijdelijke situatie en de eventuele
implicaties ervan.
VERHUIZING RIJKSARCHIEVEN NAAR
HULPDEPOT IN EMMEN 2025 & 2026
In aanloop naar de 10 km extra depotruimte in 2028,
brengt het NHA in 2025 en 2026 4 km rijksarchieven
onder in het rijkshulpdepot in Emmen. Voor de verhuizing
zijn de archieven gedigitaliseerd, toegankelijk gemaakt
en materieel verzorgd. Na de verhuizing werkt het NHA
de metadata bij. De archieven verhuizen in tranches.
18
METROLIJN 3 ARCHIEVEN EN COLLECTIES MJBP 2025-2028

3
EUROPESE AANBESTEDING COLLECTIE-
BEHEERSYSTEEM, STORAGE EN RAAD-
PLEEGVOORZIENING IN 2025
Omdat het NHA verschillende voorzieningen van verschillende
leveranciers gebruikt in het registreren, archiveren
en beschikbaar stellen van archieven en collecties,
is een Europees aanbestedingstraject gestart. De nieuwe
leverancier vervangt het huidige collectiebeheersysteem,
de storage en de raadpleegvoorziening. Het NHA
maakt hiermee de IT-omgeving toekomstbestendig, en
verbetert de ondersteuning van de primaire processen
van NHA-diensten.
4
MIGRATIE EN
IMPLEMENTATIE
NIEUW COLLECTIE
BEHEERSYSTEEM
IN 2026
De migratie- en implementatiefase
begint
zodra de nieuwe leverancier
voor het collectiebeheersysteem
in 2025
is gekozen. Deze nieuwe
leverancier ondersteunt
het NHA bij de overgang
van het huidige naar het
nieuwe collectiebeheersysteem,
dat vanaf 2026
gebruiksklaar is.
19
METROLIJN 3 ARCHIEVEN EN COLLECTIES MJBP 2025-2028

5
GRIP OP DEPOTBEHEER 2026
Voor de implementatie van het nieuwe collectiebeheersysteem
werkt het NHA de registraties van archieven
en collecties bij en legt hierbij de standplaatsen van de
fysieke objecten vast. Daarnaast verkent het NHA de
beschikbare depotcapaciteit op beide locaties en werkt
gelijktijdig de achterstanden weg. In 2026 beschikt het
NHA over inzicht in objecten die als onderdeel van een
collectie kunnen worden geïdentificeerd, maar niet zijn
beschreven; en inzicht of alle beschreven objecten in
het collectiebeheersysteem zich daadwerkelijk nog bij
het NHA bevinden.
6
VERHUIZING ARCHIEVEN
EN COLLECTIES IN 2027
Na de verbouwing gaan de archieven en collecties weer
terug naar locatie Kleine Houtweg, in nieuwe ruimtes die
klimatologisch gezien voldoen aan alle wettelijke eisen.
De ruimtes zijn ingericht voor verschillende formaten,
en ook boeken, kranten, tijdschriften en beeldcollecties
7
INHUIZING ARCHIEVEN EN COLLECTIES
(LOCATIE KLEINE HOUTWEG) 2028
kunnen er terecht. Op iedere doos staat een barcode
waarmee elk object makkelijk vindbaar is in het nieuwe
collectiebeheersysteem. Het vernieuwde depot van het
NHA is in het najaar van 2028 klaar voor gebruik.
Met oog op de verbouwing op locatie Kleine Houtweg,
verhuist het NHA een groot deel van de archieven en
collecties tijdelijk naar een externe locatie. Het NHA zorgt
hierbij voor de materiële verzorging en toegankelijkheid
van de archieven en collecties. Het NHA informeert betrokkenen
en het algemene publiek tijdig over de dossiers
die in deze periode niet op te vragen zijn.
20
METROLIJN 3 ARCHIEVEN EN COLLECTIES MJBP 2025-2028

Archieven en Collecties
Het NHA beheert archieven en bibliotheek- en
beeldcollecties, met een omvang van zo’n 58
strekkende kilometer. Een ongekende rijkdom
aan cultureel erfgoed van Haarlem, van de
andere aangesloten gemeenten in de regio’s
Kennemerland en Amstel- en Meerlanden, en
van de provincie Noord-Holland. Bijna 900 jaar
geschiedenis is te vinden in deze archieven en
collecties, van middeleeuwse charters tot de
raadsnotulen van gisteren.
De komende jaren brengt het NHA de laatste
analoge archieven van aangesloten overheden
over en ontvangt steeds meer digitale archieven.
Door de nieuwe Archiefwet, met een verkorte
overbrengingstermijn van 10 jaar, zal dit verder
toenemen.
Met aandacht voor leemtes in bestaande collecties,
zorgt een helder acquisitiebeleid voor verrijking
van diverse collecties. Het NHA breidt de
depotcapaciteit uit om analoge archieven, boeken
en beeldcollecties ook in de toekomst te blijven
opnemen. Sommige rijksarchieven verhuizen naar
het rijkshulpdepot van het Nationaal Archief in
Emmen. Vanaf 2025 gaan digital born archieven
van rijksinstellingen in Noord-Holland rechtstreeks
naar het e-Depot van het Nationaal Archief.
Het NHA maakt inzage in archieven en collecties
mogelijk, door ze toegankelijker te maken.
Met het toepassen van Linked Open Data wordt
de doorzoekbaarheid groter. Dit staat hoog
op de agenda in de komende beleidsperiode.
Linked Open Data kan archieven en collecties
met elkaar verbinden binnen het NHA en
erbuiten met externe terminilogiebronnen.
Ook nieuwe technologieën zoals beeld- en
tekstherkenning maken archieven en collecties
merkbaar toegankelijker. Beeldmateriaal leent
zich hier bijzonder goed voor. Dat beeldmateriaal
zo geschikt is, werd de vorige beleidsperiode
zichtbaar door projecten rondom het doorzoekbaar
maken van twee miljoen beelden van Fotopersbureau
De Boer (1945-2005). In de komende
beleidsperiode bouwt het NHA daarop voort.
21
METROLIJN 3 ARCHIEVEN EN COLLECTIES MJBP 2025-2028

De beeldcollecties van de aangesloten overheden
vallen in een bijzondere categorie en fungeren
als etalage van het NHA. De topografische en
historische collecties blijven centraal staan bij de
materiële verzorging, conservering en aanvulling
van beschrijvingen. De beeldcollecties worden
verrijkt door gerichte aankopen op veilingen, met
de focus op aanwinsten uit de tweede helft van
de 20ste en 21ste eeuw. Ook actualiseert het
NHA het beleid voor de documentaire foto-opdrachten
van de Provinciale Atlas Noord-Holland,
een collectie die een continu veranderend tijdsbeeld
vastlegt.
Een deel van de bibliotheekcollecties op de locatie
Kleine Houtweg wordt voorbereid op een mogelijke
verhuizing vanwege de depotvernieuwing
en uitbreiding van de depotcapaciteit. Een voorbeeld
hiervan is de deelcollectie van ongeveer
1.000 pop-upboeken, een van Europa’s grootste
binnen een openbare instelling.
Het NHA schaft gericht nieuwe boeken aan over
het verzorgingsgebied, om de collectie actueel
en relevant te houden. Ook vult de bibliotheek
leemtes op met het binnenhalen van bijzondere
boeken, kranten en andere periodieken door
schenkingen of aankopen via veilingen.
Veel aandacht gaat uit naar de samenhang en
cultuurhistorische waarde van de archieven en
collecties in beheer van het NHA, met focus op
nieuwe mogelijkheden van het toegankelijker
maken ervan. Het NHA zorgt door digitalisering
voor een duurzaam behoud van archieven en
collecties.
22
METROLIJN 3 ARCHIEVEN EN COLLECTIES MJBP 2025-2028

METROLIJN 4
It EN
Innovatie
EINDSTATION 1
DATAFUNDAMENT
Het NHA koerst naar een stevig datafundament
eind 2028, met de uitgangspunten van de
reeds geformuleerde datastrategie als basis.
Dit stevige fundament heeft betrekking op
de collectie-architectuur en de IT-infrastructuur
en is datagedreven.
23
METROLIJN 4 IT EN INNOVATIE MJBP 2025-2028

TUSSENSTATIONS
1
DUURZAAM STORAGEBELEID
De hoeveelheid data die het NHA beheert neemt exponentieel
toe. Een veilige, betrouwbare en betaalbare
opslag wordt steeds belangrijker. In 2025 automatiseert
het NHA daarom controles in processen.
2
PASSEND COLLECTIEBEHEERSYSTEEM
Het NHA implementeert in 2026 een collectiebeheersysteem
in lijn met de principes van het Netwerk Digitaal
Erfgoed (NDE) en de Digitaal Erfgoed Referentie Architectuur
(DERA). Dit systeem maakt archieven en collecties
toegankelijker door gegevens met elkaar te verbinden,
waarmee het de gebruiker trakteert op nieuwe inzichten
en contexten. Daarnaast bevordert het hergebruik door
informatieobjecten via open standaarden en publieke
waarden beschikbaar te stellen.
24
METROLIJN 4 IT EN INNOVATIE
MJBP 2025-2028

3
OPTIMALISEREN E-DEPOT
Het NHA ziet collectiedata als erfgoedinformatie, zoals
bedoeld in de Digitaal Erfgoed Referentie Architectuur
(DERA), en streeft ernaar om de gehele collectie zo
eenduidig mogelijk op te slaan en digitaal toegankelijk
te maken. Het NHA verbetert het beheer en de toegankelijkheid
van digitaal geboren informatieobjecten, en
herijkt een nieuwe preserveringsstrategie.
4
DATAGEDREVEN WERKEN
Het NHA wil steeds meer datagedreven werken en hanteert
hierbij het principe ‘meten is weten’. Het nieuwe
collectiebeheersysteem maakt het in 2026 mogelijk om
het gebruik van archieven en collecties continu te meten.
Door data centraal te stellen en dashboards te implementeren,
kan het NHA besluiten nemen op basis van kwalitatieve
én kwantitatieve gegevens. Dashboards zijn een
belangrijk fundament voor de digitaliseringsstrategie.
11 25
METROLIJN 4 IT EN INNOVATIE
MJBP 2025-2028

TUSSENSTATIONS
EINDSTATION 2
MEER DATA,
MEER VERBINDEN
Het NHA vergroot de toegankelijkheid
van de archieven voor de gebruiker
met meer doorzoekbare data en gerichter
zoeken.
DIGITALISERINGSSTRATEGIE
1
Een onmisbare stap in het toegankelijker maken
van archieven en collecties is het scannen van analoog
materiaal. Het NHA produceert deze zowel via een
interne scanstraat als via externe partijen en middelen.
Aan de hand van een digitaliserings- en waarderingsstrategie
is het in 2025 makkelijker hierin keuzes
te maken en te onderbouwen.
DATACREATIE 2
In de vorige beleidsperiode heeft het NHA innovatieve
stappen gezet om met behulp van AI meer data doorzoekbaar
te maken. Het doorvoeren en uitbouwen van
de uitkomsten gebeurt in de jaren 2025-2028; in 2025
zijn handgeschreven teksten op twee miljoen extra scans
doorzoekbaar gemaakt door tekstherkenning (Handwritten
Text Recognition) en in 2026 ongeveer 250.000
extra beeldrecords door tekst- en beeldherkenning.
Omdat collecties ook onderling sterk verbonden kunnen
zijn, koppelt het NHA ook gedigitaliseerde krantenpagina’s
met beeldherkenning aan ongeveer twee
miljoen persfoto’s.
26
METROLIJN 4 IT EN INNOVATIE
MJBP 2025-2028

DATAKNOOPPUNTEN VINDEN EN VASTLEGGEN
3
Gebruikers zoeken het meeste naar locaties, personen,
organisaties en specifieke onderwerpen. Door dit soort
dataknooppunten vast te leggen en te verbinden, kan veel
gerichter worden gezocht. Het NHA wil in de komende
beleidsperiode de hoeveelheid verbindingen via dataknooppunten
binnen en buiten de eigen organisatie vergroten. Dit
kan door de inzet van innovatieve technieken als AI en Linked
Data. Maar ook samenwerking is essentieel, want data
wordt krachtiger als de hoeveelheid verbindingen toeneemt
en energie wordt gebundeld. AI-technieken als Named
Entity Recognition (NER) en Large Language Models (LLM)
maken het mogelijk dataknooppunten in bulk te extraheren
en te koppelen aan terminologiebronnen. In 2026 toont het
NHA met een proof of concept aan of deze veelbelovende
techniek kan worden toegepast.
ARCHIEF ALS NETWERK 4
Archieven zijn niet meer op zichzelf te zien, maar als onderdeel
van een netwerk van gegevens. Dataknooppunten
doorkruisen en verbinden elementen binnen één collectie,
tussen meerdere collecties binnen het NHA, tot ver buiten
de muren van de eigen organisatie. De klassieke, sterk
hiërarchisch geordende archiefstructuur transformeert in
een netwerkstructuur die de gebruiker via verschillende
zoekingangen kan benaderen; gebruiksvriendelijker en
doeltreffend. Het daadwerkelijk in de praktijk brengen van
dit idee is onderdeel van een proof of concept uit 2024.
Hierop bouwt het NHA in de komende beleidsperiode voort.
11 27
METROLIJN 4 IT EN INNOVATIE
MJBP 2025-2028

Impact
Toegankelijkheid
Het NHA staat midden in de maatschappij en
wil impact maken. Vaak is impact niet meetbaar,
omdat je niet alleen staat in het verwezenlijken
ervan. Toch zijn er elementen die het NHA wél
kan meten, zoals het aantal clicks op de online
collectie, of – tot op zekere hoogte – de tevredenheid
van gebruikers over de toegankelijkheid
en bruikbaarheid van de archieven en collecties.
Het NHA wil in 2026 tools beschikbaar hebben
om dit soort indicatoren te kunnen meten, om
besluiten te kunnen nemen op basis van kwalitatieve
én kwantitatieve gegevens.
Traditiegetrouw creëert het NHA gegevens
om informatieobjecten beter te raadplegen
en te doorzoeken. Dit begint met het maken
van een globale beschrijving, en gaat verder
met het scannen van een analoog object.
Dankzij technologische ontwikkelingen kan
het NHA verdere stappen zetten in het toegankelijker
maken van archieven en collecties.
Ten eerste neemt de creatie van doorzoekbare
data explosief toe door tekst-, en beeldherkenning
en andere vormen van kunstmatige
intelligentie (AI) geautomatiseerd én in bulk
in te zetten. Ten tweede kan de gebruiker
gerichter, intuïtiever en gebruiksvriendelijker
zoeken met dataknooppunten (dataficatie)
rondom entiteiten als locaties, personen, organisaties
en ander soort veel gezochte elementen.
28
METROLIJN 4 IT EN INNOVATIE
MJBP 2025-2028

METROLIJN 5
Personeel
EN
organisatie
EINDSTATION
LERENDE
ORGANISATIE
Door een omgeving te bieden die leren ondersteunt, met concrete
processen en versterkend leiderschap, is het NHA in 2028 een lerende
organisatie. Binnen een lerende organisatie speelt het leren zich
vooral af in de samenwerking met elkaar, door actief in gesprek te
gaan over nieuwe ontwikkelingen, ideeën uit te wisselen en nieuwe
werkwijzen te testen. Door continu te evalueren signaleren medewerkers
het eerder als er een koerswijziging of een andere manier van
werken nodig is. Met deze nieuwe werkwijze benut het NHA tijd en
middelen efficiënter, en bereikt daarmee ambitieuze doelen op een
duurzame manier.
Het NHA ziet samenwerking en kennisdeling als belangrijkste pijlers,
en biedt een omgeving waar iedereen vrij is om ideeën te delen,
risico’s te nemen en elkaar te inspireren. Door te investeren in de
groei van medewerkers, verbetert het NHA de kwaliteit van zijn diensten,
en stimuleert een cultuur van nieuwsgierigheid en innovatie.
Dit maakt het NHA een aantrekkelijke en vooruitstrevende werkplek.
29
METROLIJN 5 PERSONEEL EN ORGANISATIE MJBP 2025-2028

TUSSENSTATIONS
1
EEN OMGEVING
DIE LEREN ONDER-
STEUNT
3
LEIDERSCHAP DAT
LEREN VERSTERKT
Leiders binnen het NHA
spelen een actieve rol in
het bevorderen van een
leercultuur. Ze moedigen
aan om verschillende
perspectieven te verkennen,
stellen kritische
vragen en zorgen voor
ruimte en tijd om te
reflecteren. Door hun
voorbeeldgedrag stimuleren
ze een cultuur van
continue verbetering.
2
IMPLEMENTATIE
VAN LEERPROCESSEN
EN- PRAKTIJKEN
Leren is een vast onderdeel
van het dagelijks
werk bij het NHA, met
processen, werkwijzen en
samenwerkingsvormen
die hieraan bijdragen.
Collega’s wisselen gemakkelijk
ideeën en ervaringen
uit en bespreken
samen wat werkt en wat
niet. Het NHA laat medewerkers
pionieren door
het uitproberen van nieuwe
manieren van werken
en ideeën. Dit moedigt
innovatie aan en hierdoor
blijft iedereen zich ontwikkelen.
Het NHA creëert een
omgeving waar psychologische
veiligheid en
samenwerking centraal
staan. Iedereen voelt zich
vrij om vragen te stellen,
fouten toe te geven en
zijn mening te delen.
Het NHA respecteert verschillende
perspectieven
en stimuleert een open
dialoog. Door risico’s te
nemen en te reflecteren,
verbetert het NHA voortdurend
verschillende manieren
van werken.
30
METROLIJN 5 PERSONEEL EN ORGANISATIE MJBP 2025-2028

EEN NIEUWE DYNAMIEK BIJ HET NHA
De kanteling van analoge werkprocessen naar digitaal brengt toenemende
complexiteit met zich mee. Afdelingen werken intensiever samen, wat vraagt
om heldere afspraken, herdefiniëring en meer afstemming.
Ook de arbeidsmarkt verandert snel. Nieuwe generaties wisselen sneller van
baan, wat het personeelsverloop verhoogt. Om talent aan te trekken en kennis
te behouden, investeert het NHA in kennisborging, een sterk werkgeversimago,
en werktevredenheid.
De transitie naar digitale archivering verandert de kernactiviteiten van het NHA.
Innovaties vereisen nieuwe vaardigheden en een aanpassingsvermogen van
medewerkers. Naast technologische kennis worden samenwerking en klantgerichtheid
steeds belangrijker. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden,
investeert het NHA in talentontwikkeling, kennismanagement en een flexibele
organisatiecultuur. Zo blijft het NHA een aantrekkelijke en toekomstbestendige
werkomgeving waar medewerkers zich kunnen ontwikkelen en bijdragen aan
het succes van de organisatie.
31
METROLIJN 5 PERSONEEL EN ORGANISATIE MJBP 2025-2028

METROLIJN 6
bedrijfsvoering
EINDSTATION
EXTRA DEPOTRUIMTE
Het huidige depotgebouw uit 1982 aan
de Kleine Houtweg is toe aan renovatie op
bouwkundig en installatietechnisch niveau.
Het eindstation is een energieneutraal
werkgebouw met ruimtes voor restauratie,
conservering, scanning, fotografie, verpakking
en toegankelijker maken van archieven.
In Q4 2028 heeft het NHA er 10 kilometer
extra depotruimte bij in een energieneutraal
gebouw, door renovatie en nieuwbouw.
32
METROLIJN 6 BEDRIJFSVOERING MJBP 2025-2028

TUSSENSTATIONS
De komende jaren komt er nog zo’n 14 kilometer papieren overheidsarchief bij van
rijksinstellingen, de provincie Noord-Holland, aangesloten gemeenten en particuliere
bedrijven, instellingen en personen. Omdat de huidige depots zo goed als vol zijn,
brengt het NHA 4 kilometer rijksarchieven onder bij het rijkshulpdepot in Emmen.
De overige 10 kilometer kan na verbouwing terecht op de locatie Kleine Houtweg.
1 2
OPSTELLEN PROGRAMMA-VAN-EISEN
In de eerste helft van 2025 stelt het NHA een programmavan-eisen
op voor de uitbreiding en renovatie van de
locatie Kleine Houtweg. Dit plan fungeert als basis voor
de renovatie en wordt voor goedkeuring voorgelegd aan
het bestuur, waarbij de financiële dekking is aangegeven.
Drie architectenbureaus maken na akkoord een schetsontwerp
op basis van het programma-van-eisen.
Na de presentatie hiervan, kiest het NHA voor het meest
aansprekende ontwerp. Een team van experts bepaalt
de stijl en aanpak van de renovatie en nieuwbouw.
KEUZE ARCHITECTENBUREAU
3
VOORLOPIG ONTWERP
AKKOORD
In Q2 2026 is het definitief
ontwerp akkoord en klaar
voor uitvoering. Dit is de laatste
versie van het ontwerp
met alle details uitgewerkt.
4
In Q2 2026 is het definitief
ontwerp akkoord en klaar
voor uitvoering. Dit is de laatste
versie van het ontwerp
met alle details uitgewerkt.
DEFINITIEF ONTWERP
AKKOORD
AANVRAGEN VERGUNNING
In het tweede halfjaar van 2026 krijgt het NHA de
verbouwingsvergunning, die dient als officiële goedkeuring
op het bouwplan door relevante autoriteiten.
Ook de aanbestedingsfase vindt plaats in de tweede
helft van 2026. Het NHA vraagt verschillende bouwbedrijven
om een voorstel te doen en sluit een contract
af met de beste.
AANBESTEDING BOUW
5 6 7
DE BOUW
In 2027 start de bouw die doorloopt
tot en met de eerste helft
van 2028. In het tweede halfjaar
van 2028 vindt de daadwerkelijke
constructie plaats,
met als eindresultaat een
nieuwe depotruimte.
11 33
METROLIJN 6 BEDRIJFSVOERING MJBP 2025-2028

BEELDREGISTER
Cover
Notarieel protocol met verzegelde
stofmonsters, 1678.
P 3
De slag op het Haarlemmermeer
tussen de Spanjaarden
en de geuzen op 29 maart
1573 door T.H. Jelgersma naar
het schilderij van Hendrik
Vroom, 1750.
P 5
Schiphol, Kees Blokker, 2004.
P 17
De ‘waterwolfkaart’. Te zien is
hoe de Haarlemmermeer vanaf
begin 16de eeuw steeds groter
werd door afslag, als een wolf
die om zich heen huishoudt,
en uiteindelijk een bedreiging
vormde voor de steden rond
de Haarlemmermeer. Kaart en
metingen door Melchior Bolstra.
Ingekleurde kopergravure door
Isaac Tirion, 1745.
P 20
Voedseldistributie vlak na
de bevrijding, Flip Delemarre,
1945.
P 21
Kaart van Noord-Holland
van Amsterdam tot en met
West-Friesland. Kopie uit 1860
door D. Delcroix naar de kaart
uit 1573 van Christiaan Sgroten.
P 22
Akte waarbij keizer Maximiliaan
en aartshertog Karel V sauvegarde
aan de abdij verlenen,
1512.
P 23
Looye Kwekers. Kas Burgerveen
2, documentaire foto-opdracht
voor de Provinciale Atlas
Noord-Holland, David Galjaard,
2024.
P 24
Castricumse Rugbyclub,
Kees Blokker, 2013.
P 25
Nieuwe Bewoners Arosa Sun,
Beeldbank De Boer, 1961.
P 26
Historische steenbekleding
Markermeerdijk, Hoorn, documentaire
foto-opdracht voor de
Provinciale Atlas Noord-Holland,
Jeroen Toirkens, 2023.
P 27
Bij de dertigjarige herdenking
van de vliegramp in de Bijlmer,
Amsterdam, documentaire
foto-opdracht voor de
Provinciale Atlas Noord-Holland,
Martijn van de Griendt, 2022.
P 29
Gezicht in de Prinsenhof
met de kruidentuin van het
Haarlemse doktorsgilde,
Romein de Hooghe, 1688.
P 30
Beleg van Haarlem,
Pieter Saenredam, 1573.
P 31
Het schip Yeoman Bontrup
nadert de Noordersluis in
IJmuiden, documentaire
foto-opdracht voor de
Provinciale Atlas Noord-Holland,
Natascha Libbert, 2015-2016.
P 35
Tulp door A. Vos, 1650
Fotografie
Charlotte Bernson
Kim Krijnen
34
MJBP 2025-2028

Meerjaren
Beleidsplan
2025-2028
Noord-Hollands Archief
Janskerk
Jansstraat 40
2011 RX Haarlem
Kleine Houtweg 18
2012 CH Haarlem
(023) 517 27 00
info@noord-hollandsarchief.nl
www.noord-hollandsarchief.nl