Delft.business #35

CONNECTING THE DOTS

#35 - NAJAAR 2025

Gezonde

samen

leving

IKEA

Laura Hagen

‘Werkgeluk is een

combinatie van factoren’

GDS Keramiek De toekomst van baksteen

Stichting Present Vrijwilligerswerk voor één dag

Deltares Innovatie begint met samenwerking

In september 2026 opent in hartje Delft

een nieuw cultureel podium. De Pels.

De Génestetkerk aan de Oude Delft, nu nog

een verborgen parel, gaan we restaureren.

De Pels wordt een kruising tussen De Balie

en Paradiso.

Onze programmering heeft als uitgangspunt:

verbinding creëren tussen publiek

en makers. Nu verbinden wij ons graag met

Founding Friends, van wie de naam wordt

vereeuwigd op een Delfts Blauwe Tegel.

Om jouw naam voor eeuwig aan De Pels

te verbinden zijn er 4 opties, waarbij je je nu

committeert en pas volgend jaar betaalt:

BOUW MEE

AAN DE PELS IN

DELFTS BLAUW

GA NAAR DE-PELS.NL OM FOUNDING FRIEND TE WORDEN

€ 250

Een Delfts Blauwe

tegel met jouw

naam erop.

€ 375

Word vriend van

a € 75 per jaar

voor vijf jaar en

krijg de tegel

met jouw naam

erop.

€ 500

Je krijgt de tegel

met jouw naam

erop en de kerk

voor één dagdeel

gratis te

gebruiken (IPB).

€ 1.000

Je krijgt de tegel

met jouw naam

erop en de kerk

voor één dag

gratis te

gebruiken (IPB).

Ten eerste

Gezonde

samenleving

5

Verder in dit nummer

Inhoud

9

16

18

24

26

34

40

43

48

50

52

Gezonde samenleving

Vier ondernemers aan het woord

Lekker eten als bindmiddel

Tanthof op weg naar een gezonde leefstijl

Van Marken Prijs

Waardering voor bedrijven die impact maken

De toekomst van baksteen

De transformatie van een bouwklassieker

Van kerk naar cultuurtempel

Een poort van Delfts Blauwe tegels

Van autoluw naar autovrij

Meer ruimte voor groen in de binnenstad

Vakscholen sluiten aan bij behoefte werkgevers

Weer meetellen dankzij een betaalde baan

Lunchen met Rob van der Valk

Kunnen mensen samenwerken met robots?

Dag van de Ondernemer

Welke ondernemer verdient een 10?

Ongestoord en veilig ondernemen

Boven- en onderweld gaan in elkaar over

Vrijwilligerswerk voor één dag

Met een warm gevuld hart weer naar huis

Gezonde

samen

leving

Niet alleen in je lijf

Gezond bezig zijn gaat voor mij over veel meer

dan sporten of gezond eten. Het gaat over hoe we

met elkaar omgaan, hoe we werken en hoe we ons

leven inrichten.

Ik vind het belangrijk dat werk en privé in

evenwicht zijn. Niet omdat we minder ambitieus

moeten zijn, maar omdat er in het leven meer is

dan werk. Zorg voor familie, tijd voor vrienden,

vrijwilligerswerk of gewoon niks doen – dat moet

toch kunnen naast je werk? Werkgevers die dat

mogelijk maken, krijgen niet alleen gezondere,

maar ook gelukkigere medewerkers.

Net zo belangrijk vind ik dat iedereen zich veilig

voelt op zijn of haar werk. Dat je weet dat er naar

je geluisterd wordt, dat je je mening mag geven

en dat verschillen er mogen zijn. Voor mij is dat de

basis van vertrouwen. Een gezond bedrijf voelt

als een plek waar je jezelf kunt zijn, zonder op je

woorden te hoeven letten.

En er is nog iets dat me aan het hart gaat: lokaal

verbinden. In een tijd waarin je alles met één klik

online kunt bestellen bij een onbekende ver weg,

kies ik liever voor de ondernemer om de hoek,

omdat ik die lokale ondernemer persoonlijk ken.

En omdat ik die euro in onze eigen regio wil laten

rondgaan, zodat we elkaar blijven versterken.

Voor mij gaat een gezonde samenleving dus over

balans, vertrouwen en verbinding. Dat zijn dingen

die we, juist hier in Delft, samen kunnen creëren.

Laten we vandaag beginnen: luister naar elkaar,

steun elkaar en koop van elkaar, want die gezonde

samenleving maken we samen.

Dennis Wiegman

Dot•

delft.business | najaar 2025 | 3

Op de cover Laura Hagen | 14


Verder in dit nummer

Bijdragen aan werkgeluk

Recept voor een

gezonde zorgsector

14

Bij IKEA Delft is iedereen belangrijk: van magazijn

tot kantoor. Hoe creëer je zo’n cultuur? Lees hoe

gedeelde waarden, tradities en ruimte voor persoonlijke groei

bijdragen aan werkplezier én behoud van personeel.

Bijzonder omdat het zo gewoon is

20

Inclusie hoeft geen project te zijn. Bij Hanos, winnaar

van de Gouden Kroon 2025, is het simpelweg de norm.

Dit bedrijf laat zien hoe vanzelfsprekend het kan zijn om

mensen met een hulpvraag een volwaardige plek te geven.

Avonturen van een medische start-up

22

Hoe maak je wearables

écht waardevol

voor de zorg? Liselotte

Stolk en Leonard Moonen

ontwikkelden sensoren die

betrouwbare medische data

op afstand verzamelen.

Nu al in weegschalen en

bloeddrukmeters, straks in

smartwatches. Hun startup

deelt inzichten uit deze

uitdagende sector.

30

De zorg staat onder druk, ook in Delft. Toch zien de

bestuurders van drie grote zorginstellingen in de stad

kansen om de zorgsector vitaal te houden. Hun recept:

samenwerking, innovatie en oog voor de menselijke maat. Zo

werken zij aan een toekomstbestendige zorg en een gezonde

samenleving.

Sporten met je collega’s

38

Gezonde medewerkers presteren beter, dat weet Ter

Steege als geen ander. Met het programma Ter Steege

in Beweging stimuleert het bedrijf medewerkers om samen

te sporten en te werken aan hun vitaliteit. Dat geeft energie

en zorgt voor een fit en gemotiveerd team.

Plastic vissen uit waterwegen

46

Wat begon met een vakantie in Jakarta, groeide uit

tot een duurzame missie. Rinze de Vries ontwikkelde

met zijn bedrijf Noria een door zonne-energie aangedreven

afvalvangssyteem. Het vist plastic uit rivieren en kanalen en

helpt zo waterwegen én ecosystemen schoner te maken.

Testfaciliteiten voor mkb’ers

28

Innovatie vraagt om samenwerking. Daarom opent

Deltares zijn testfaciliteiten voor mkb’ers. Onderzoeker

Eline Leentvaar en technicus Sytse Riedstra vertellen hoe

ze samen werken aan oplossingen voor klimaatverandering,

waterveiligheid en bodemgebruik – juist nu relevanter dan

ooit.

Rubrieken

06 Opmerkelijk

08 Zo Zit Dat

27 Parels van Radex

36 Op de koffie bij

42 Delftse Transfers

54 Gelukkig hebben we de

foto’s nog

57 Binnenkort

58 Colofon

59 Volgende nummer

6 | najaar 2025 | delft.business delft.business | najaar 2025 | 7

Royal Delft schittert in Zandvoort

DELFTSE

T O P P E R S

De Delftse start-up LYLA ontwikkelt

software die de kwaliteitscontrole

van radioactieve kankermedicijnen

automatiseert. Behandelingen worden

daarmee veiliger, sneller en efficiënter.

Met een investering van 1,4 miljoen euro

van UNIIQ kan het team uitbreiden en de

markt op.

Villari ontwikkelt slimme sensoren die

scheuren in stalen constructies als

bruggen en kranen opsporen, waarmee

handmatige inspecties achterwege

kunnen blijven. Met 4 miljoen euro

groeikapitaal van FORWARD.one en

InnovationQuarter Capital en een nieuw

patent breidt het bedrijf uit naar klanten

in de Europese infrastructuursector.

Drie Delftse bedrijven QuantWare, Qblox

en Delft Circuits bundelen hun krachten

in Project HAVIK. Met 1 miljoen euro uit

het Europees programma Kansen voor

West (EFRO) werken ze aan de precisie

van qubitinteracties, cruciaal voor de

volgende generatie quantumcomputers.

Daarmee versterken ze de wereldwijde

positie van Delft als quantumstad.

QHarbor maakt het mogelijk

onderzoeksdata, bijvoorbeeld uit

quantumexperimenten, toegankelijk

te beheren. Hun innovatieve platform

is klaar om op te schalen. Dankzij

financiële steun van UNIIQ kan de

technologie breder worden ingezet.

Delft maakt zich klaar

voor het Robotjaar

In 2026 staat Delft in het teken van het Robotjaar,

waarin de stad en de TU Delft samen laten

zien hoe robotica ons dagelijks leven verrijkt. Van

robots in winkels en horeca tot creatieve toepassingen

in de openbare ruimte: de stad wordt een

levend laboratorium. Het succes van Highlight

Delft, waar afgelopen jaar ruim 3.500 bezoekers

genoten van installaties zoals de lichtshow ROW

van kunstenaarscollectief TUNDRA in de Maria

van Jessekerk, bewijst de kracht van innovatie en

beleving. Daarom krijgt het festival een vervolg in

2026, waarbij Delft opnieuw een podium is, waar

wetenschap, creativiteit en technologie samenkomen

– dit keer met robots in de hoofdrol.

Met deze samenwerking zetten we een belangrijke stap

naar een toekomstbestendige en duurzame watersector

Annemieke Nijhof, CEO Deltares, bij de opening van de nieuwe proeffaciliteit

voor innovatieve watertechnologie in Delft (bron: TU Delta)

#interessant

250+

YES!Delft behoort tot de

top 5 meest succesvolle

Europese techincubators van

Europa, met inmiddels meer

dan 250 ambitieuze actieve

start-ups.

2000+

OGD sluit zich aan bij

innovatieve IT-dienstverlener

BBTG. Zo kan het sneller

inspelen op trends als cloud,

data en AI. Met 1.400 ervaren

OGD-mensen groeit BBTG naar

2.000 professionals.

Nummer 1

De regio Delft-Westland staat

in 2024 opnieuw stevig op

nummer 1 in de Nederlandse

Entrepreneurial Ecosystem

Index, die de sterkte van

regionale ondernemerschapsecosystemen

jaarlijks meet.

Op

mer

kelijk

Made in Delft

NIEUW-

KOMERS

Westvast heeft in

Delft een kantoor

geopend om regionale

vastgoedprojecten te

begeleiden.

De Deense discountdrogist

Normal aan het

Bastiaansplein biedt

A-merken voor lage prijzen.

TNO startte recent

een quantumhub die

testcapaciteit voor qubits

en chips verdubbelt.

In House of Delft vind je

restaurant Azurite van

sterrenkok Mario de Ridder.

Wat is het?

Wat is er bijzonder aan?

De boei werkt volledig op zonne-energie en verstuurt

gegevens via mobiel netwerk of satelliet. Dankzij het

lichte gewicht van 15 kilo is de sensor eenvoudig te

plaatsen en wereldwijd inzetbaar.

Delft schitterde internationaal tijdens de Formula 1 Heineken Dutch Grand

Prix 2025. De exclusieve trofeeën, ontworpen door Studio Piet Boon en

handgeschilderd door de meester-schilders van Royal Delft, stonden

volop in de spotlights. Zo werd het eeuwenoude Delfts blauw symbool

van snelheid en vakmanschap. Winnaar Oscar Piastri nam de hoofdprijs in

ontvangst, een unieke verschijning met 24K gouden luster belijningen. Het

ontwerp wekt de illusie dat de trofee is opgebouwd uit herstelde Delfts

blauwe scherven. Piastri’s winst bracht zo ook Delfts blauw op het podium.

Obscape ontwikkelt betaalbare sensoren voor realtime omgevingsdata.

Hun compacte golfboei – slechts 50 cm in doorsnee en 35 cm hoog – meet

onder meer golven, weer- en waterkwaliteit en stuurt deze data direct door.

Wie maakt het?

Het Delftse Obscape werkt vanuit de TU Delft Campus

en vanuit Durban (Zuid-Afrika). Hun missie: omgevingsdata

toegankelijk maken voor iedereen, van onderzoekers

tot overheden en bedrijven.

8 | najaar 2025 | delft.business


Zo zit dat: werknemersparticipatie

Ondernemers aan het woord

Richard

Bierlaagh

In deze rubriek delen we kennis

om ondernemers te informeren

en inspireren.

Richard Bierlaagh is medeoprichter

van Port Sight Tax en

docent belastingrecht aan de

Vrije Universiteit.

Hij adviseert ondernemers,

scale-ups en internationale

bedrijven over fiscale strategie

en structurering. Denk aan

complexe belastingvraagstukken,

internationale structuren en

praktische oplossingen voor

groeiende ondernemingen.

‘Met aandelen, opties

of bonussen versterk je

betrokkenheid in je team’

Laat je medewerkers

delen in het succes

Steeds meer ondernemers zoeken manieren

om toptalent te binden en hun team

te laten meedelen in het succes van de

onderneming. Werknemersparticipatie,

zoals aandelen, opties of bonusregelingen,

versterkt niet alleen de betrokkenheid,

maar geeft medewerkers ook een

drijfveer om mee te bouwen aan de groei

van de onderneming.

Een participatieregeling kan verschillende

doelen dienen:

a. De werknemer deelt mee in de resultaten

van de onderneming, wat de

motivatie kan verhogen.

b. Mede-eigendom, eventueel gecombineerd

met (beperkte) zeggenschap,

vergroot de verbondenheid tussen

werknemer en onderneming.

c. Vermindering van directe personeelskosten:

vooral start-ups kiezen voor

belonen met aandelen of opties,

omdat dit minder liquiditeitsdruk

veroorzaakt.

Fiscale valkuilen

De praktijk leert echter dat de fiscale

behandeling van werknemersparticipatie

complex is. Werknemers worden meestal

belast over het voordeel dat zij ontvangen,

bijvoorbeeld bij het verkrijgen of

verkopen van aandelen of opties. Tegelijk

is het voor werkgevers lang niet altijd mogelijk

om deze kosten af te trekken van

de winst. Zo verandert een aantrekkelijke

beloningsvorm al snel in een kostbare

aangelegenheid.

Verandering in zicht

Gelukkig komt er verandering. Vanaf 2027

wordt het voor start-ups en scale-ups

fiscaal aantrekkelijker om aandelenopties

aan werknemers te geven. De nieuwe

regeling beperkt de grondslag voor

belastingheffing tot 65 procent van het

voordeel. Bovendien wordt pas belasting

geheven op het moment dat de medewerker

zijn aandelen verkoopt, in plaats

van zodra ze verhandelbaar zijn. Dat

verlaagt de belastingdruk en voorkomt

liquiditeitsproblemen.

Een regeling op maat

Welke vorm van participatie past, hangt

af van de bedrijfssituatie (groeifase,

structuur en personeel). Een participatieregeling

kan dienen als alternatief voor

een kortetermijnbonus, maar ook als

middel om werknemers voor de lange

termijn aan het bedrijf te binden. De gekozen

vorm moet aansluiten bij het doel

van de regeling. Eén ding is zeker: een

slimme participatieregeling, afgestemd

op de fiscale spelregels, kan het verschil

maken in het aantrekken en behouden

van talent.

EXPERTTIPS VAN RICHARD

Koppel het aan prestaties

Bouw toekenning van aandelen

of opties gefaseerd op en maak

afspraken voor het geval een

medewerker vertrekt.

Kies bewust het moment

Heffing bij verkoop voorkomt

liquiditeitsproblemen. Bij

sterke waardegroei is eerder

belasten soms voordeliger.

Documenteer zorgvuldig

Maak heldere afspraken

over waarde, terugkoop en

stemrechten om verrassingen

te voorkomen.

Gezonde samenleving

Ondernemers bouwen dagelijks aan

meer dan alleen hun bedrijf. Door werkgelegenheid te creëren, inclusie

te bevorderen en te investeren in duurzame innovaties, dragen zij bij

aan een veerkrachtige en gezonde samenleving. Maar hoe ziet dat er in

de praktijk uit? Vier Delftse ondernemers delen hoe zij werk maken van

welzijn – binnen én buiten de muren van hun organisatie.

Teksten: Joli Deitz | Foto’s: Ronald Speijer


Ronald Nouse Content Creator bynouse

Gezonde

samen

leving

Angelique den Ouden eigenaar Den Ouden Hypotheken

Gezonde

samen

leving

‘In mijn ogen is het een

kunstvorm’

“Toen het zoveelste videoproductiebedrijf met mijn concept wegliep, dacht ik: dat kan ik

zelf ook. Een mindset die er jaren geleden al voor zorgde dat ik mijn eigen kledingmerk

startte met vrienden. Nieuwsgierig naar het avontuur en niet bang om vanaf nul te

beginnen. Zodoende besloot ik na jaren campagnes bedenken, voor mezelf te

beginnen als content creator. Dus pakte ik mijn telefoon en begon video’s te

maken voor een autobedrijf, barbershop en vakantiehuis. Alles wat ik had

geleerd, kon ik op mijn eigen manier toepassen.

Wat me opviel was hoe blij ondernemers waren om met een eenmansleger

samen te werken. Ze kenden hun producten van binnen tot buiten,

snapten hun doelgroep, maar wisten gewoon niet hoe ze met hen moesten

communiceren. Dat is waar ik om de hoek kom kijken: ik breng verhalen tot

leven met video’s die precies inspelen op wensen en behoeften. Hier zijn

geen grote marketingbureaus voor nodig. Simpelweg iemand met genoeg

kennis, een rijke verbeeldingskracht en ondertussen flink wat meer

camera-apparatuur dan de telefoon waarmee ik begon.

Als je het voor je kan zien, kan je het verwezenlijken. Niks is te gek.

Video maakt van woorden iets tastbaars, iets echts. In mijn ogen is het

een kunstvorm. Iets wat ik op den duur graag zou willen uitbreiden

in de vorm van een club van gelijkgestemden. Creatievelingen die

elkaar versterken om de meest gave dingen te maken. Iets waar

zowel wij, onze klanten en hun doelgroepen van genieten. Dat is

échte gezondheid – niet alleen fysiek zorgen voor jezelf, maar

doen waar je blij van wordt, een goede werk-privébalans en mooie

samenwerkingen.” •

‘Financiële gezondheid is

diep verweven met welzijn’

“Ik had een kansrijke carrière als professioneel handbalster voor me. In mijn

tienerjaren was ik keepster in Jong Oranje, totdat een knieblessure roet in het eten

gooide. Ik had geen plan B. Voor mijn studie deed ik een stage bij de ABN AMRO,

en al was het nooit mijn idee om bij een bank te werken, dit was het begin van

zestien jaar werken in de financiële wereld. Gaandeweg ontwikkelde ik me tot

hypotheekadviseur en planner. Het gevoel te willen ondernemen kriebelde

al jaren, maar er was altijd wel iets dat me tegenhield: corona, een nieuwe

knieoperatie... Vorig jaar augustus zette ik toch die stap: ik nam ontslag en

startte voor mezelf.

Als hypothecair planner begeleid ik niet alleen mensen bij het kopen van

hun huis, maar ik help hen ook door allerlei financiële veranderingen

heen. Baan kwijt? Samenwonen? Pensioen? Er komen vele veranderingen

op je pad die invloed hebben op je financiële situatie. Je moet telkens

opnieuw kijken of je hypotheek nog wel bij je huidige situatie past.

Ik kan kiezen uit ruim 38 geldverstrekkers, werk met expats die de

Nederlandse markt niet kennen, trek extra tijd uit waar nodig en ga mee

naar de notaris. Het gaat om meer dan cijfers: het gaat erom dat je zorgt

dat mensen ‘s nachts rustig kunnen slapen.

Een gezonde samenleving begint bij de mens: fysiek, mentaal én

financieel. Ik zie dagelijks hoe financiële keuzes diep verweven zijn

met welzijn. Financiële gezondheid geeft rust en rust geeft ruimte

om te leven. Het is niet slechts eenmaal een hypotheek verstrekken:

ik vind het belangrijk om klanten te ontzorgen en bij ze te blijven

gedurende veranderingen in hun leven en daarop te anticiperen.

Niets is mooier dan andermans dromen helpen te realiseren.” •

Ervaringstip van Ronald

Ervaringstip van Angelique

Ondernemen en geld verdienen is niet voldoende op

de lange termijn. Het belangrijkste is dat je doet wat je

leuk vindt, dan word je er vanzelf goed in.

Blijf altijd bij jezelf. Het leven bepaalt soms anders

- dat heb ik aan den lijve ondervonden - maar de drive

om het beste uit jezelf te halen blijft.


Jarl Broekhuizen eigenaar restaurant Sevenhills

Gezonde

samen

leving

Saskia van Lien vertrouwenspersoon voor mkb

Gezonde

samen

leving

‘Horeca is de huiskamer

van de samenleving’

“Zeventien jaar was ik, toen ik in Delft kwam studeren. Horeca begon voor mij als

bijbaantje, maar dat ontwikkelde zich tot een echte passie. Na jaren voor verschillende

bedrijven gewerkt te hebben, kreeg ik de kans om als manager een zaak te runnen alsof

het mijn eigen bedrijf was. Die vrijheid smaakte naar meer. Negen jaar geleden nam ik

restaurant Sevenhills over en dat run ik nog steeds met heel veel plezier.

Mijn visie was een restaurant waar ik met passie kon ondernemen, waar

mensen konden genieten van gezonde maaltijden. Alles zelfgemaakt,

laagdrempelig én kwalitatief goed. Maar ook de ambiance vind ik heel

belangrijk, van personeel tot interieur. Sinds een half jaar doen we

ook catering voor groepen van vijftig tot achthonderd personen. Die

diversiteit maakt het werk nog leuker. Horeca is de huiskamer van de

samenleving – een belangrijke plek voor zowel gasten als personeel.

Ik koester mijn personeel. Dat is cruciaal, zeker nu het schaarser

wordt. Vroeger betekende horeca lange dagen zonder pauze en – als

je geluk had – tussen de bedrijven door eten. Die cultuur wilde ik

doorbreken. Mijn personeel krijgt goede maaltijden, betaalde

overuren en vrije weekenden. Niet uit liefdadigheid, maar omdat

je anders geen energiek en gezond team behoudt. Ik zie dagelijks

hoe mensen opbloeien als ze zich gewaardeerd voelen en in hun

kracht gezet worden. En sinds ik de stap heb gezet om écht te

vertrouwen op de kennis en kunde van mijn personeel, is alles nog

veel harder gegaan. Niet omdat ik harder werk, maar omdat anderen de

ruimte krijgen om te excelleren. Een gezonde samenleving draait namelijk

niet alleen om eten en sporten, maar ook om gezond ondernemen.” •

‘Zorg eerst voor jezelf

voor je anderen helpt’

“Achttien jaar geleden liepen mijn man en ik een koffie-en-theespeciaalzaak binnen

voor cappuccinokopjes, en uiteindelijk kochten we de hele winkel. Als ondernemende

types die zich in loondienst begrensd voelden, gingen we vol gas. Vijftien jaar lang

draaide alles om die winkel, totdat mijn lijf zei: stop! Fysiek werken lukte niet meer,

maar mijn hoofd draaide nog op volle toeren. Daarmee omgaan was mijn grootste

uitdaging.

Ik kwam in aanraking met sociaal-maatschappelijke dienstverlening. Ik dacht:

als ik dit ga doen, moet ik er wel verstand van hebben. Extra studies brachten

me uiteindelijk bij de opleiding tot vertrouwenspersoon. Dit gaf me weer

dat ondernemersgevoel. Ik ontmoette er Angelique de Vogel, met wie ik

ondernemingen Vertrouwenspersoon voor MKB en Vertrouwensnet

startte. Hiermee helpen we bedrijven en organisaties aan een externe

vertrouwenspersoonsdienstverlening, die aansluit op de wet en regelgeving,

zonder door te slaan.

In het werkveld merkte ik dat bestaande opleidingen niet bij problemen

als werkdruk en grensoverschrijdend gedrag passen; er zijn aspecten

waarvan je meer kennis moet hebben, zonder dat je op de stoel van de

psychiater gaat zitten. Voor ik het wist, schreef ik zelf een cursus voor

vertrouwenspersonen, HR-professionals en leidinggevenden – die

inmiddels geaccrediteerd is. Ook zelfzorg komt hierin terug. Denk aan

het zuurstofmaskerprincipe: eerst voor jezelf zorgen voor je anderen

helpt. Mentale gezondheid is net zo belangrijk als fysieke gezondheid.

Toen mijn lijf me in de steek liet, zorgde oplossingsgericht denken

voor een nieuwe onderneming waar ik heel veel energie uithaal. Van

winkeleigenaar tot vertrouwenspersoon – ondernemerschap kent vele

vormen.” •

Ervaringstip van Jarl

Ervaringstip van Saskia

Kijk niet enkel van dag tot dag, maar probeer met een

helikopterview naar het hele plaatje te kijken en durf op je

team te vertrouwen.

Ga op zoek naar je blinde vlek. Veel ondernemers denken

dat er een veilige werksfeer heerst, helaas blijkt uit de

praktijk dat dit soms verre van is.


Laura Hagen (links) speelt in de pauze een potje tafeltennis

met collega Manon Rijndorp van IKEA for Business.


Er zijn hier heel veel mogelijkheden om door te groeien,

maar we leggen de bal bij de medewerker zelf

Tekst: Ans Meiborg | Foto: Studio Oostrum

Van fika tot fysiotherapie

Bijdragen aan

werkgeluk

In een tijd waarin bedrijven last hebben van de krapte op de arbeidsmarkt

en behoud van personeel een steeds grotere uitdaging vormt, is het

welzijn van medewerkers belangrijker dan ooit. Wat maakt dat mensen zich

prettig voelen op hun werkplek? Hoe kun je daar als werkgever actief aan

bijdragen? Volgens IKEA Delft draait het niet om één aspect, maar om een

combinatie van factoren.

Een werkplek waar je jezelf kunt zijn, is de

basis van werkgeluk, vertelt Laura Hagen,

manager Health & Wellbeing. “Ik denk dat

veel collega’s dat hier ook echt zo ervaren.

We zijn een superdiverse organisatie, met

collega’s van meer dan vijftig verschillende

nationaliteiten. En alle generaties

zijn vertegenwoordigd op de werkvloer. Er

bestaat volgens mij dan ook niet zoiets

als de ‘typische IKEA-medewerker’, juist

omdat we allemaal zo verschillend zijn.”

We delen een aantal belangrijke waarden,

waaronder saamhorigheid

Gezonde

samen

leving

Gedeelde waarden

Naast alle verschillen deelt iedereen

echter een aantal belangrijke waarden,

vervolgt Hagen. “Saamhorigheid bijvoorbeeld.

We doen het werk hier

echt samen. Dat zie je bijvoorbeeld

in de zomervakantie. Als

het druk is, springt iedereen

bij op de werkvloer, ook de

mensen van kantoor. Dan help

ik zelf ook met het vullen van

de vakken en mijn collega pakt

het brood in bij de bakkerij.”

Ook laagdrempeligheid en een

no-nonsensementaliteit zijn kenmerkend

voor het bedrijf. Managers dragen dezelfde

bedrijfskleding als de medewerkers

op de vloer, functietitels zijn eenvoudig

en iedereen spreekt elkaar aan met de

voornaam. “Er is hier geen ruimte voor

hiërarchie of statussymbolen. Iedereen is

even belangrijk in het geheel. Bij alles wat

we doen, houden we in ons achterhoofd:

kan het niet simpeler? Dat heeft ook te

maken met ons kostenbewustzijn, dat

vinden we heel belangrijk. Dingen die niet

nodig zijn, doen we niet. Een luxe kantoor?

Voor ons een overbodige extra. Want uiteindelijk

willen we onze klanten een goede

prijs kunnen bieden. En dat lukt alleen als

je alle onnodige franje weghaalt.”

Diversiteit ontstaat vanzelf

Wat opvalt, is dat de diversiteit op de

werkvloer niet voortkomt uit streefcijfers

of opgelegde doelen. “We stellen geen targets

in onze werving. Geen ‘we moeten nu

per se een vrouw of man aannemen’”, zegt

Hagen. “Toch zijn alle groepen goed vertegenwoordigd.

Doordat we breed werven

en ervan uitgaan dat we mensen het vak

kunnen aanleren, ontstaat vanzelf een gemengde

groep.” Die inclusieve benadering

werkt ook de andere kant op. Wie bij het

bedrijf solliciteert, hoeft niet te voldoen

aan een lange lijst met harde eisen. “We

zoeken vooral mensen die bij onze cultuur

passen. Als iemand zegt: ‘Ik ben benieuwd

of werken bij IKEA iets voor mij is’, dan is

dat voor ons al een goed begin.”

Ontwikkelmogelijkheden

Doorgroeien binnen het bedrijf kan op

allerlei manieren, er zijn geen vast omlijnde

paden van A naar B. De bal ligt bij de

medewerker, vertelt Hagen. “Als je iets wil,

moet je dat zelf aangeven. En dan is er

veel mogelijk.” Zelf maakte ze de overstap

van recruitment naar haar huidige rol in

gezondheid en welzijn, een vakgebied

waarin ze geen ervaring had. Maar ze

kreeg het vertrouwen om erin te groeien.

Interne mobiliteit wordt gestimuleerd.

Medewerkers kunnen meedraaien op

andere afdelingen om te ontdekken wat

bij ze past vanuit de overtuiging dat je

het werk kunt leren, maar dat interesse en

motivatie belangrijker zijn.

Zorgpakket

Naast persoonlijke ontwikkeling is er

aandacht voor mentale en fysieke gezondheid.

Drie keer per jaar organiseert

IKEA Delft een health week, met uiteenlopende

activiteiten. Van yoga tot slaapcoaching,

van ademhalingsoefeningen

tot creatieve workshops. “We bieden veel

variatie, want gezondheid is voor iedereen

anders. Daarom kijken we steeds: bereiken

we met een aanbod een grote groep

of is het voor een niche?”

Ook het aanvullende zorgpakket is divers,

met vergoedingen voor fysiotherapie,

een overgangsconsulent en budgetcoaching.

“Vooral fysiotherapie bleek voor

veel collega’s moeilijk betaalbaar. Dus

dan zie je dat mensen te lang doorlopen

met klachten en uiteindelijk uitvallen.

Deze vergoeding is echt een preventieve

maatregel.”

Rituelen

Het Zweedse bedrijf koestert zijn tradities.

Zo is het elke donderdag om 15.00 uur

tijd voor fika: een gratis koffiemoment

met iets lekkers. Een prettige werkonderbreking

en moment voor sociaal contact.

Zweedse feestdagen als Midzomer

worden gevierd met uitgebreide buffetten

en traditionele gerechten. Het draagt

allemaal bij aan de verbinding met elkaar

en met het bedrijf.

Of al die inspanningen ertoe leiden dat

medewerkers gelukkig zijn? “Werkgeluk

is niet één ding”, zegt Hagen. “Het is een

combinatie van factoren. Privé en werk

lopen in elkaar over. Als het thuis niet

goed gaat, is het werk extra belangrijk

als stabiele factor. En omgekeerd. Wij

proberen ruimte te geven. In gesprek te

blijven. En vooral: niet voor de medewerker

te bepalen wat goed voor hem of haar

is. Je kunt werkgeluk niet afdwingen met

een fietsplan of een tafeltennistafel”, zegt

ze lachend. “Maar het helpt wel als die er

zijn.” •

Elke donderdag om 15.00 uur is het tijd voor fika.


Tanthof op weg naar gezonde leefstijl

Lekker eten

als bindmiddel

In wijkcentrum De Hofstee in Tanthof worden allerlei

activiteiten georganiseerd, maar als het gaat om eten en

drinken blijft het bij een tosti en een kop koffie. Binnenkort

komt daar verandering in, hopen Richard de Brabander en

Robin van den Berg. Beide lectoren van Hogeschool Inholland

onderzoeken hoe een wijkkeuken kan bijdragen aan een

gezondere leefstijl van de buurtbewoners.

Gezonde

samen

leving

Richard de Brabander (links)

en Robin van den Berg

Lokale middenstand

In andere steden heeft Van den Berg al

mooie dingen zien gebeuren in wijkkeukens:

“Lekker eten is het beste bindmiddel

als je de sfeer in een wijk wil verbeteren.

Je staat samen achter de pannen en zit

daarna aan tafel om te genieten van het

eten. Ondertussen raak je bijna vanzelf

met elkaar in gesprek. Door samen te

koken en recepten uit te wisselen worden

mensen vaak ook nieuwsgierig naar de

cultuur die áchter een gerecht zit. Daar

ontstaan prachtige gesprekken uit.”

Tekst: Bianca Mokkenstorm | Foto: Ronald Speijer

Een wijkkeuken helpt tegen

armoede en eenzaamheid

Een keuken in een wijkgebouw biedt

wijkbewoners de mogelijkheid om samen

maaltijden te bereiden of kookworkshops

te organiseren. Naast kennismaken met

andere culinaire tradities, zijn wijkkeukens

vooral bedoeld om bewoners met elkaar

in contact te brengen en de saamhorigheid

te versterken. Daar hebben ze in De

Hofstee wel oren naar. Met enige jaloezie

roemt een bezoekster het succes van de

wijkkeuken een stukje verderop, in buurthuis

Het Buitenhuis: “Daar koken ze heel

vaak samen en het zit er altijd stampvol,

zo gezellig!”

Randvoorwaarden

Wat is er nodig om een wijkkeuken op te

zetten, wat zijn de randvoorwaarden en

hoe kan zo’n initiatief bijdragen aan een

gezonde leefstijl? Deze vragen belandden

op de bureaus van De Brabander (lector

Ecosociaal Werk aan Inholland Rotterdam)

en Van den Berg (lector Food, Health

& Technology aan Inholland Delft en

Amsterdam). Het onderzoek is een

initiatief van de City Deal Kennis Maken

(CDKM), een landelijk programma waarbij

gemeenten en kennisinstellingen samenwerken

om maatschappelijke vraagstukken

op te lossen. CDKM Delft richt zich op

duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid

in de wijk Delft-West.

Minder goed bezocht

De Brabander staat duidelijk te popelen

om het onderzoek te starten. Hij bekijkt

het prikbord in de hal van De Hofstee

nauwlettend, en tijdens het interview

registreert hij scherp wie er allemaal in en

uit het wijkcentrum komen. “Dit is de plek

waar je je informatie vandaan moet halen!

Dat zie je niet als je in je kantoor blijft zitten”,

legt hij uit. Het onderzoek richt zich

specifiek op De Hofstee, omdat dit wijkcentrum

minder goed bezocht wordt dan

andere locaties in Delft. “Wij gaan kijken

waarom dat zo is. Dat kan namelijk allerlei

redenen hebben. Misschien vinden mensen

de activiteiten niet aantrekkelijk, is

het gebouw onprettig of voelen vrouwen

zich door de geïsoleerde ligging niet veilig

als het ’s avonds weer vroeg donker is.”

Zelf meedoen

Om daarachter te komen én om passende

oplossingen te vinden, gaan de

onderzoekers in het najaar van 2025 in

gesprek met de wijkbewoners. “Niet van

een afstandje, maar door mee te doen.

Contact maken met de mensen om wie

het gaat, heet met dure woorden ‘participatief

onderzoek’. Dat klinkt ingewikkeld,

maar is eigenlijk heel eenvoudig”, licht

De Brabander toe. “Laat onze onderzoekers

een potje bingo meespelen of zich

aanmelden voor de breiclub. Dan ervaren

ze zelf welke dingen werken, of juist niet.

Daarnaast gaan we kijken bij wijkcentra

waar het goed loopt en nemen we hun

tips mee naar De Hofstee.”

Krachtenbundeling

Voorafgaand aan dit project kenden beide

lectoren elkaar nog niet. Ze komen uit een

ander vakgebied en werken op een andere

locatie van Inholland. Van den Berg vindt

krachtenbundeling tussen verschillende

opleidingen belangrijk: “Omdat je een

vraagstuk vanuit een ander perspectief

benadert, versterk je elkaar. Dat komt ten

goede aan het onderzoek. Je leert elkaars

taal spreken, gaat openstaan voor de

dilemma’s van de ander en krijgt waardering

voor expertise die de jouwe niet is.

Samenwerking brengt echt meer dan een

optelsom.”

Een wijkkeuken helpt tegen eenzaamheid

en armoede en kan een gezonde leefstijl

ondersteunen, benadrukt hij. “Ik wil straks

graag samenwerken met de Delftse

middenstand. Veel winkeliers hebben aan

het einde van de dag wat verse producten

over. Hoe mooi is het als die niet worden

weggegooid, maar beschikbaar worden

gesteld aan de wijkkeuken? In een Rotterdamse

wijkkeuken kookten bewoners

met groentes die bij biologische boeren

worden gehaald onder leiding van een

chefkok. Ze gingen naar huis met bakjes

vol gezonde maaltijden voor de rest van

de week.”

Buurthuis van de toekomst

De Brabander en Van den Berg vinden hun

onderzoeksproject geslaagd als de wijkkeuken

op poten staat én de bewoners

het zelfstandig voort kunnen zetten. De

Brabander gaat het liefst nog een stapje

verder: “Laat De Hofstee een ‘buurthuis

van de toekomst’ worden. Zo’n sociaal en

cultureel hart van de wijk, vol reuring. Als

we dat kunnen bereiken, krijgt het wonen

en werken in Tanthof echt een boost!” •

Wat als winkeliers hun overgebleven verse producten schenken aan de wijkkeuken?



Gezonde

samen

leving

Van Marken Prijs

Op 10 december 2026 wordt voor het

eerst de Van Marken Prijs uitgereikt:

een waardering voor ondernemingen

die zich onderscheiden door

maatschappelijke impact. De prijs zet

bedrijven in de schijnwerpers die niet

alleen succesvol ondernemen, maar ook

verantwoordelijkheid nemen voor de

samenleving.

De prijs draagt de naam van Jacques en Agneta

van Marken-Matthes, pioniers die eind negentiende

eeuw Delft en Nederland voorgoed veranderden.

Met tijdgenoten als Heineken, Philips, Fokker en

Stork behoren zij daarmee echt tot de aartsvaders

van de moderne Nederlandse industrie. Zij combineerden

ondernemerschap met sociale vooruitgang

en worden daarom gezien als de eerste sociale

ondernemers van ons land.

Gedachtegoed levend houden

Met de Van Marken Prijs wil de Stichting Museum

Van Marken hun gedachtegoed levend houden en

hedendaagse voorbeelden belonen. De jury beoordeelt

inzendingen aan de hand van drie pijlers:

• Visie en ondernemerschap

• Bijdragen aan de samenleving

• Innovatief vermogen

Visie en

ondernemerschap

Jacques van Marken was een pionier met lef. Al als

student besloot hij dat hij zich nuttig wilde maken

voor de samenleving. In 1869, slechts 23 jaar oud,

richtte hij de Nederlandse Gist- en Spiritusfabriek

op (later Gist-Brocades NV, nu onderdeel van

dsm-firmenich). Voor het eerst werd bakkersgist

van constante hoge kwaliteit geproduceerd – een

innovatie die wereldwijd navolging kreeg.

Bruisend industrieel cluster

Het bleef niet bij één fabriek. In 1873 startte Agneta

Matthes de parfumfabriek Maison Neuve. In 1883

volgde de Nederlandse Oliefabriek (later Calvé),

waar margarine en slaolie werden ontwikkeld. Twee

jaar later verrees de Lijm- en Gelatinefabriek en in

1891 Drukkerij Van Marken. Al deze bedrijven samen

vormden de Delftsche Nijverheid, een bruisend

industrieel cluster dat Delft internationaal op de

kaart zette.

Bijdragen aan

de samenleving

‘Gemeenschapszin’ en ‘verbroedering’ stonden centraal

bij Jacques en Agneta. Zij voerden als eersten in

Nederland een ondernemingsraad, pensioen- en ongevallenverzekering

in. In totaal ontwikkelden zij 107

sociale voorzieningen, waarvan later veel in nationale

wetgeving zijn vastgelegd.

Woonpark en actief verenigingsleven

Dertien jaar na de oprichting van de Gistfabriek

stichtte het echtpaar naast de fabriek een woonpark

voor arbeiders en hun gezinnen: het Agnetapark. Met

78 woningen, tuinen en voorzieningen bood dit park

een omgeving waarin bewoners zich konden ontwikkelen

tot ‘betere burgers’. Bijzonder was dat de Van

Markens er zelf ook woonden, vanuit de overtuiging

dat direct contact tussen rijk en arm tot begrip en

verzoening zou leiden.

Om de sociale binding te versterken, richtten ze verenigingen

op: een harmoniekapel, gymnastiekclub,

zangkoor, kegelclub en meer. Van Markens verjaardag

groeide uit tot een jaarlijkse Gemeenschapsdag, te

vergelijken met Koningsdag. De laatste editie in 1905

trok maar liefst 11.000 bezoekers in het Agnetapark.

Stichting Museum Van Marken heeft deze traditie

in ere hersteld en organiseert elk jaar op de laatste

zondag van augustus de Van Marken Dag.

Innovatief vermogen

Jacques van Marken was een sociaal hervormer.

Hij introduceerde het begrip ‘loon naar werken’ en

pleitte vurig voor de rol van de ‘sociaal ingenieur’. Via

een bewonderaar in New York belandde dit idee in

de Verenigde Staten, waar het bekend werd als social

engineering. Zijn vernieuwende ideeën werden

internationaal bekroond: tijdens de wereldtentoonstelling

in St. Louis ontvingen Jacques en Agneta de

Grand Prix voor hun sociale arbeid.

Creatieve marketingaanpak

Ook in marketing liep Van Marken voorop. Reclame

en branding waren eind negentiende eeuw

nauwelijks bekend, maar hij wist ze al tot kunst te

verheffen. Zo gaf hij het eerste personeelsblad ter

wereld uit: De Fabrieksbode, een traditie die Stichting

Museum Van Marken vandaag voortzet met

haar eigen periodieke Fabrieksbode.

Zijn creativiteit kende geen grenzen. In 1897 trok een

reclamekaravaan met toverlantaarn door het land,

en rond dezelfde tijd maakte hij de eerste Nederlandse

reclamefilm, ter promotie van de Delftsche

slaolie. Nieuwe producten presenteerde hij op

wereldtentoonstellingen en in een speciaal art nouveau-paviljoen

in het Agnetapark. Voor nationale

tentoonstellingen liet hij bovendien een demontabel

paviljoen ontwerpen. De geschilderde panelen

van dit paviljoen werden in 2020 geschonken aan

Stichting Museum Van Marken. Geïnspireerd door

dit erfgoed werd Paviljoen het Groene Lab gebouwd

in de Hortus Botanicus, dat binnenkort zal worden

ingericht en geopend. •

Tekst: Wim Bot | Foto: Stichting Museum Van Marken

Een prijs met betekenis

Met de Van Marken Prijs wil de Stichting Museum Van

Marken het gedachtegoed van Jacques en Agneta

eren en laten zien dat hun waarden spring levend zijn.

Visie, gemeenschapszin en innovatie zijn nog altijd de

sleutel tot ondernemerschap dat ertoe doet.

Bijdragen aan het behoud van

uniek Delfts industrieel en

sociaal erfgoed?

Word vriend van Stichting

Museum Van Marken.


Marc Waslander (links)

en Vijay Manbodh


Sociale impact staat hoog in het vaandel. Werk is immers meer dan geld

Tekst: Monique Linnemann | Foto’s: Studio Oostrum

Inclusiviteit in de praktijk

Zó normaal dat het

bijzonder is

Bij sommige bedrijven is inclusief ondernemen een project. Bij andere zit

het gewoon in het DNA. Dat laatste geldt voor de winnaar van de Gouden

Kroon 2025 – een prijs voor werkgevers die zich inzetten voor mensen

met een hulpvraag.

Hanos Den Haag-Delft won deze zomer,

voor hen totaal onverwacht, de Gouden

Kroon 2025: een prijs voor werkgevers

die zich, net als werkgeversnetwerk en

prijsuitreiker Werkwaardig, inzetten voor

volwaardig werk voor iedereen. Dat ze

er niet op rekenden, zegt veel over hun

aanpak. Inclusief ondernemen is voor de

horecagroothandel geen project, maar

dagelijkse praktijk. “Wij kijken naar wat

iemand kán”, zegt vestigingsmanager

Marc Waslander. “Een fancy diploma is

geen must. Als je iets toevoegt, dan krijg

je kansen.”

We kijken naar potentie en wat iemand

nodig heeft om te groeien

Gezonde

samen

leving

Ruimte om te doen wat werkt

Familiebedrijf Hanos telt landelijk vijfduizend

medewerkers en 21 vestigingen. De

vestiging Den Haag-Delft bestaat tien jaar

en heeft 380 medewerkers. “Als vestiging

hebben we veel eigenaarschap en vrijheid”,

vertelt hr-adviseur Vijay Manbodh.

“Managers krijgen de ruimte om te doen

wat werkt. We zijn lid van Werkwaardig,

een netwerk dat zich inzet voor een

inclusieve arbeidsmarkt. Tijdens een bijeenkomst

werden we gevraagd om mee

te dingen naar de Gouden Kroon, daar zijn

we eigenlijk te bescheiden voor. Inclusiviteit

is bij ons geen thema, het is

hoe we werken. Ons aannamebeleid

kent geen strakke vacatureeisen;

we kijken naar iemands

potentie en wat hij nodig heeft

om te groeien. Geen standaardloopbanen,

maar maatwerk.”

Manbodh pitchte voor de jury

over destigmatiseren en normaliseren.

“Sociale impact staat bij ons

hoog in het vaandel. Met een beetje hulp

kun je iemand uit een isolement halen en

zelfvertrouwen laten ontwikkelen. Werk is

meer dan geld. ‘Een wereld van aandacht’

is niet voor niets onze merkessentie.”

Groeien in kleine stappen

Hoe ziet dat eruit in de praktijk? Waslander:

“We werken samen met scholen om

vroegtijdige schoolverlaters een werkplek

te bieden. Neem een jonge vrouw die –

achter de schermen – in de bedrijfskantine

begon. Ze maakte broodjes en salades

voor collega’s – geen echte klanten dus.

Al snel was ze toe aan meer. In ons grand

café, met échte klanten, kwam ze helemaal

tot bloei.”

Een ander voorbeeld: “Een medewerker

zat al geruime tijd thuis met een laag

zelfbeeld als gevolg van negatieve sociale

ervaringen. Hij begon bij ons twee middagen

per week om weer even te snuffelen

aan werk. Daarna volgde een stage.

Inmiddels heeft hij een vast contract voor

twintig uur. Het is een win-win.” Manbodh

vult aan: “We hebben 26 afdelingen en

zo’n vijftig verschillende functies, dus er

gebeurt hier van alles. We hebben ook

veel laagdrempelig werk zoals portioneren,

saté prikken of kratten wassen. Juist

daardoor kunnen we iedereen passend en

volwaardig werk bieden.”

De Gouden Kroon

Deze prijs is een initiatief van

werkgeversnetwerk Werkwaardig

dat zich inzet voor een inclusieve

arbeidsmarkt. Dit netwerk

faciliteert kennisdeling en

inspiratie via evenementen,

workshops, kennissessies en

activiteiten waarbij betrokken

werkgevers kansen creëren

voor mensen die hulp kunnen

gebruiken bij de stap naar werk.

Vertrouwen geven

Wilco van Asten, manager van de afdeling

AGF (aardappelen, groente, fruit), herkent

de verhalen. Hij begeleidt regelmatig mensen

die wat extra aandacht nodig hebben.

“Iedereen in de keten is belangrijk”, vertelt

hij. “Elke taak telt. Die waardering dragen

we over op onze medewerkers. Alleen

al dáárvan groeien ze.” Hij illustreert het

met een voorbeeld: “Als bij het vakkenvullen

iets misgaat, pakt de orderpicker

misschien het verkeerde artikel. Dan is

de klant ontevreden en moeten we dat

oplossen. Eén fout in het schap kan tien

andere dingen beïnvloeden. Dus: je doet

ertoe.”

Van Asten volgde leiderschapstrainingen

met rollenspellen en krijgt van collega’s

het stempel ‘geboren begeleider’. “Belangrijk

is dat je vertrouwen geeft, helder bent

in je opdrachten en evalueert. En hoe

meer je van iemands privésituatie weet,

hoe beter je kunt begeleiden. Maar dat

komt pas als het vertrouwen er is.”

Buddy’s op de werkvloer

Waslander: “We hielpen al meer dan 35

mensen aan een mbo-1-opleiding en

ruim veertig aan betere taalvaardigheid.”

Om nog meer mensen goed te kunnen

begeleiden, liet de vestiging twaalf

collega’s trainen tot buddy. Dat gebeurde

bij werkleerbedrijf Werkse!. Het bedrijf

begeleidt mensen die in de bijstand

zitten richting werk én biedt werkplekken

aan voor mensen met een hulpvraag.

Manbodh: “De plek is bewust gekozen,

zodat de buddy’s een beeld krijgen bij de

impact van Werkse! en intrinsiek gemotiveerd

raken om hieraan bij te dragen.

De training ging vooral over het zien van

kwaliteiten. Iemand met dyslexie is vaak

creatief in oplossingen, iemand met autisme

juist heel secuur. Die inzichten helpen

in alle arbeidsrelaties. De training was een

succes – dat gaan we zeker herhalen.” •

Wilco van Asten


De oprichters van Praxa Sense

Liselotte Stolk en Leonard Moonen

Gewoon head-first en af en toe keihard op je bek gaan,

dat is het meest nuttige gebleken

Tekst: Jurjen Slump | Foto: Maurits Giesen

Inzichten van een start-up in medische technologie

Waarde toevoegen

aan wearables

Liselotte Stolk richtte samen met Leonard Moonen een bedrijf op dat

sensoren ontwikkelt om op afstand betrouwbare medische gegevens te

verzamelen. De sensor wordt uiteindelijk in smartwatches geïntegreerd

en wordt nu al toegepast in slimme weegschalen en bloeddrukapparaten.

Deze innovatie kan de zorgsector fundamenteel veranderen. Wat komt er

allemaal kijken bij het starten van een onderneming in de complexe wereld

van medische technologie?

De ALIS-sensor maakt gebruik van

lasertechnologie en pakt daarmee

enkele hardnekkige tekortkomingen van

bestaande meetapparatuur aan. Zo is de

sensor veel minder gevoelig voor beweging

en werkt hij ook op donkere huidtinten,

een belangrijk verschil met veel

gangbare technieken. De sensor meet

bloedvolume en bloedsnelheid, waardoor

op afstand vitale functies kunnen worden

gevolgd, met name de gezondheid van

hart en bloedvaten. Het doel van het

bedrijf: actief bijdragen aan betere en

toegankelijkere gezondheidsmonitoring.

Maar hoe bereik je dat? Stolk deel acht

inzichten:

Gezonde

samen

leving

Met elk gesprek merkten we: dit gaat in een flow

in plaats van dat we er heel erg aan moeten trekken

1. Kill your darlings

“Praxa Sense is begonnen met een apparaat

om op afstand hartritmestoornissen

te detecteren. Daarmee ondervonden we

een aantal problemen: zo waren bijvoorbeeld

de sensoren onbetrouwbaar. We

kwamen toen in contact met een hoogleraar

van de TU Delft, Dr. Nandini

Bhattacharya, die werkte aan

een specifieke technologie

die alle problemen in één klap

oploste. We hebben besloten

tot een koerswijziging en het

bedrijf volledig hierop te richten.

Sindsdien gaat het hard.”

2. Luister naar je omgeving

“De manier waarop de markt

reageerde op onze nieuwe

propositie was veelzeggend. ‘Dit lost ons

probleem op’, hoorden we van alle kanten.

Met elk gesprek merkten we: dit gaat in

een flow in plaats van dat we er heel erg

aan moeten trekken. Ook al hebben we

heel veel tijd, energie en geld gestoken in

ons eerste product: je moet niet bang zijn

om dat achter je te laten en te luisteren

naar je omgeving.”

3. Sla op het juiste moment toe

“De huidige technologie in smartwatches

om je hartslag te meten, werkt met

ledlicht. Dat heeft een paar grote nadelen:

het werkt niet goed bij mensen met een

donkere huid en het is onbetrouwbaar

in beweging. Onze specklesensor werkt

met laserlicht. Deze technologie zorgt

voor betrouwbaarheid, ook in lastigere

omstandigheden. Het biedt veel meer

toepassingen om je hartfunctie te meten:

naast hartslag bijvoorbeeld ook bloeddruk

en stijfheid van je vaten, wat de mogelijkheden

van remote monitoring enorm

uitbreidt.”

4. Zie de waarde van wearables

“Onze droom is dat smartwatches, die

nu schuren tegen de medische wereld,

echt als medisch product kunnen worden

ingezet. Je kunt hierdoor zorg van het

ziekenhuis naar de thuisomgeving verplaatsen

en daarmee de gezondheidszorg

betaalbaar houden. Belangrijker is dat je

veel patiënten in een vroeg stadium kunt

opsporen en helpen, omdat hun horloge

een seintje geeft. Die waarde toevoegen

aan alle soorten wearables, dat is onze

missie.”

Meestal werken smartwatches met ledlicht

(PPG) om je hartslag te meten, dat foutgevoelig

is. De specklesensor-technologie (SPG) is betrouwbaarder,

ook in lastige omstandigheden.

5. Klein is fijn

“Wat ons uniek maakt is het miniaturiseren.

De eerste testopstelling bij de TU

Delft vulde bijna een hele kamer. Inmiddels

is onze sensor zo groot dat hij past in

handheld-devices. Ons uiteindelijke doel

is dat het in smartwatches past.”

6. Dual use? Multi-use!

“Wij zitten in de medische hoek, maar er

zijn tal van andere toepassingen denkbaar.

De sensor meet de stroming van

vloeistoffen, dus je kunt ook denken aan

de agrarische sector: om te meten hoe

gewassen groeien en water opnemen. Of

de scheepvaartindustrie en veehouderij.

Het heeft ook een militaire toepassing:

om de toestand van gewonde militairen

te beoordelen. Daardoor heeft de sensor

een bredere potentiële toepassing en

kunnen we door middel van licenties onze

impact vergroten.”

7. Investeerders zijn meer dan

geldschieters

“Ik praat veel met investeerders en ik leer

veel van hen: hoe je financiële modellen

bouwt en goed nadenkt over een businessplan.

Je kunt een aantal topideeën

hebben, maar als je niet zorgt dat het

team klopt, weet wat je moet uitgeven

om doelen te halen of niet weet wat je

klanten nodig hebben, dan red je het niet.”

8. Spring in het diepe

“Alles wat ik heb meegemaakt, is van

betekenis geweest. Neem bijvoorbeeld

de ontwikkeling van ons eerste product,

dat we niet naar de markt gaan brengen.

Als ik dat niet had gedaan, was ik nu niet

hier geweest. Wacht niet te lang met het

maken van keuzes. Want je houdt jezelf

en je bedrijf tegen als je lang twijfelt.

Gewoon head-first en af en toe keihard

op je bek gaan. Dat is het meest nuttige

gebleken.” •

Dit is een bewerkte versie

van een artikel dat eerder

verscheen in Pioneering

Tech Magazine, een

uitgave van de TU Delft.

Foto smartwatch: Joep van de Klundert | Foto links: AI-gegenereerd


Gezonde

samen

leving

Tekst: Karl Flieger | Foto: Studio Oostrum

De transformatie van een bouwklassieker

De toekomst

van baksteen

Baksteen is een van de oudste bouwmaterialen

ter wereld en volgens kenners Koen Mulder en

Ruud van den Akker staat het materiaal ook

vandaag de dag nog volop in de actualiteit. In de Delftse

groothandel van GDS Keramiek delen zij hun visie op

de toekomst van baksteen, de laatste trends en de

ontwikkelingen in de branche.

De imposante groothandel van GDS Keramiek is gevestigd in het

Schiegebied en is te herkennen aan de klassieke gevel die opvalt

in het straatbeeld. Zodra je het pand binnenstapt, voelt het

alsof je een andere wereld betreedt. Dakpannen en gevelstenen

in talloze vormen en kleuren maken direct duidelijk waar het hier

om draait. Een waar walhalla voor liefhebbers van het bouwmateriaal.

Mulder is zo’n liefhebber. De voormalig

architect is werkzaam als TU-docent in

bouwtechniek en architectuur en schreef

het boek Het Zinderend Oppervlak, dat

gaat over metselwerkverbanden en

-patronen. Van den Akker is oprichter en

mede-eigenaar van GDS Keramiek. Hij is al

meer dan dertig jaar actief in de branche

en met GDS zet hij zich nadrukkelijk neer

als een verlengstuk van de industrie. “We

laten zien waar de gevelstenen en dakpannen

écht vandaan komen en van gemaakt zijn, zodat architecten,

aannemers en projectontwikkelaars precies weten waarvoor

ze kiezen”, vertelt Van den Akker.

Kennismaking

Mulder en Van den Akker leerden elkaar kennen tijdens een

project met studenten in The Green Village, waar Mulder als

docent bij betrokken was en GDS de stenen voor leverde. Nog

steeds werken ze zo nu en dan samen. Bijvoorbeeld tijdens het

GDS-evenement op 7 oktober, waar Mulder een van de sprekers

is en vertelt over de veelzijdigheid én de toekomst van bakstenen.

Duurzaam fundament

Want dat bakstenen de toekomst hebben, staat voor hen vast.

“In de huidige wegwerpcultuur lijken we te zijn vergeten dat

baksteen bij uitstek een duurzaam product is als je kijkt naar

levensduur”, vertelt Mulder. “Baksteen bewijst al eeuwenlang zijn

kracht: gebouwen uit vorige eeuwen staan nog steeds. Met een

levensduur van wel duizend jaar (mits goedgemetseld) is het wat

mij betreft hét bouwmateriaal van de toekomst.”

Ook Van den Akker kijkt positief naar de toekomst van de baksteen.

“Keramiek is zo veelzijdig; de mogelijkheden ermee zijn

Baksteen is bij uitstek

een duurzaam

product als je

kijkt naar levensduur

onbegrensd. In tegenstelling tot de steenlobby, is de houtlobby

de laatste jaren sterk aanwezig geweest. Je ziet nu veel gevels

met hout, dat voelt voor veel mensen als duurzaam. Maar als je

na 125 jaar een huis afbreekt, heb je het hout al vaak geschilderd

en misschien wel drie keer moeten vervangen, terwijl stenen

blijvend hergebruikt kunnen worden.”

Nieuwe vorm en functie

Toch wordt de branche gedwongen zich aan te passen aan de

nieuwe tijd, waarin de functie en de vorm van baksteen steeds

meer verandert. “Eeuwenlang was de baksteen die je aan de

buitenkant van een gebouw ziet, het materiaal waarmee het

gebouwd was”, legt Mulder uit. “Tegenwoordig zien we dat een

gebouw een betonnen binnenkant heeft, waar bakstenen

tegenaan gezet zijn. Puur esthetisch. We zien een trend waarin

de bakstenen steeds dunner worden. Het is niet bewezen dat

het goedkoper is, maar je wint er wel enkele centimeters ruimte

mee. In ons land doet dat ertoe.”

De stenen worden zelfs zó dun, dat ze

geen stenen meer genoemd kunnen

worden, maar eerder steenstrips. “Het ziet

eruit als steen, maar is het vaak niet eens

meer”, legt Van den Akker uit. “Het is dan

een combinatie van zand en aardolie. Het

is snel en eenvoudig toe te passen, maar

het product is lastig weer uit elkaar te halen

en kan nooit meer hergebruikt worden.

Dat zijn grote nadelen.”

Houten huis, stenen schil

Een andere, opvallende trend die Mulder en Van den Akker zien,

komt uit België. Daar bouwt een architectenbureau (BLAF)

houten binnenhuizen, die volledig omhuld zijn door een zichzelf

dragende bakstenen buitenmuur. Het binnenhuis kan steeds

opnieuw worden ingedeeld en aangepast aan nieuwe functies,

terwijl de buitenkant onveranderd blijft en zo generaties lang

meegaat. Toch verwachten Van den Akker en Mulder dat we de

trend van de dunnere stenen in Nederland meer zullen gaan

zien.

Robotisering

Het gebrek aan metselaars is ook een reden waarom de branche

noodgedwongen moet veranderen. “Het is een nichevak aan

het worden en naar verwachting zal het tekort aan metselaars

alleen maar toenemen”, vertelt Van den Akker.

Ook de huidige tijd waarin AI en robots in opkomst zijn, speelt

mee. “AI speelt op dit moment nog geen uitvoerende rol, maar

kan zeker meedenken over het optimaliseren van processen”,

vertelt Mulder. “Wel krijgen we te maken met robotisering

waarbij robots mogelijk het metselwerk gaan doen, al staat

die ontwikkeling nog in de kinderschoenen. Bakstenen hebben

kleine maatverschillen en ik verwacht dat details in metselwerk

handwerk blijven vereisen.” •

Tekst: Leonie Kapiteyn | Foto: Ronald Speijer

Koen Mulder (links) en Ruud van den Akker


Een poort van Delfts Blauwe tegeltjes

Van kerk naar

cultuurtempel

Gezonde

samen

leving

Joris Smidt

Johan de Jong vertrok

na zijn studie Bouwkunde

aan de NHL Hogeschool in Friesland naar

het westen. In 1994 kwam hij terecht in Delft,

in een periode waarin het internet een enorme groei

doormaakte. Zijn toenmalige werkgever, gevestigd in

Radex, groeide in een paar jaar tijd enorm, waardoor zelfs

een hele verdieping te klein bleek. Uiteindelijk verhuisde

het bedrijf naar een andere locatie in Delft. De Jong besloot

in 2010 om als zelfstandig ondernemer verder te gaan en

richtte Involvit op. “We zijn specialist in webdevelopment

en ontwikkelen kennisintensieve websites, intranetten,

onlineplatforms en werken-bij-websites. Dit doen we

met name voor de zorgsector; ziekenhuizen door

heel Nederland zijn klant, bijvoorbeeld het

HagaZiekenhuis en Viecuri medisch

centrum.”

De

Parels

van

Radex

Arjen Pels Rijcken kocht de Remonstrantse kerk aan de Oude Delft en

wil er een cultuurtempel van maken: De Pels. Daar is geld voor nodig.

Een ludieke manier om bij te dragen is het sponsoren met Delfts Blauwe

tegeltjes met je naam of logo erop, die de ingangspoort gaan sieren.

Bestuurslid business development van

Cultuurtempel De Pels is Joris Smidt. Hij

is strategisch adviseur en al sinds 2011

bevriend met Pels Rijcken. Smidt’s naam

staat op het eerste tegeltje dat bij Royal

Delft is vervaardigd en dat volgend jaar

zomer in de poort komt te hangen. “We

hebben met Royal Delft een partnerschap

gesloten om 1.000 tegeltjes voor de poort

te gaan maken. Het is een Delfts bedrijf

met een enorme historie als het gaat om

Delfts Blauw.”

Leidse Pieterskerk

De inspiratie voor de tegeltjes kreeg Smidt

in zijn woonplaats Leiden, waar in 2005 in

de Pieterskerk iets dergelijks werd gedaan:

glas in lood-vierkantjes met een naam

gebrandschilderd, Ramen met Namen, die

Leidenaren konden kopen voor 275 euro.

Er werd daarmee 60.000 euro opgehaald

voor de restauratie van de Pieterskerk.

Smidt: “Wij gaan de poort van De Pels aan

de Oude Delft 102 bekleden met aan elke

kant 500 tegeltjes van 13 x 13 centimeter.

Zo worden bezoekers straks door 1.000

Delftenaren welkom geheten als ze een

evenement in onze cultuurtempel bijwonen.

Dat schept verbinding met de stad.”

De mensen die een tegeltje willen kopen,

hebben vier keuzes, legt hij uit. “Alleen het

tegeltje met naam of logo voor 250 euro.

Of je wordt Vriend van Cultuurtempel

De Pels en je krijgt dan naast je tegeltje

vijf jaar lang (je betaalt vijf

keer 75 euro) 10 procent korting

op evenementen. De derde keuze:

je koopt voor 500 euro een

tegeltje en na de opening van De

Pels krijg je de kerk een dagdeel

tot je beschikking. Voor een familielunch

of -diner, een studentenfeest of

wat dan ook.”

Een héél goed idee

“En keuze vier”, legt Smidt uit: “Voor 1.000

euro kunnen mkb’ers of studentenverenigingen

de kerk zelfs een hele dag

gebruiken. Normaal is dat tarief 1.450

euro. Dus als je in 2026 of 2027 toch al

van plan was iets met of voor een groep

in Delft te organiseren, dan is dat tegeltje

van 500 of 1.000 euro een héél goed iidee

én je bouwt mee aan De Pels in Delfts

Blauw.” •

Bouw mee aan De Pels in Delfts Blauw

Tekst: Peter Otte | Foto: Robèrt Kroonen

Radex Innovation

Centre is een fullservicebedrijfsverzamelgebouw

en

een hightech broedplaats aan

de Rotterdamseweg 183C. Het

centrum is geopend in 1992

op initiatief van de Delftse

ingenieur Alphons Hülsenbeck

en ligt direct naast de

TU Delft.

Naast het vaste team van

specialisten werkt het bedrijf samen

met partners voor design en marketing.

De Jong: “We willen niet alles zelf doen. Liever

houden we onze focus op het ontwikkelen

beheerproces en het meedenken met onze klanten.

Dat gaat verder dan alleen het eindproduct, want ook

stimuleren we de samenwerking tussen onze klanten

en pakken we het centraliseren van kennis op.” Involvit

startte met een kleine kamer op de begane grond bij

Radex en houdt momenteel kantoor op de vierde

verdieping. “De pandeigenaren en ik kennen

elkaar al heel lang, de communicatie verloopt

soepel, er wordt meegedacht en een

vraag is zo beantwoord.”


Sytse Riedstra

en Eline Leentvaar


Het laat overtui gend zien hoe de MKB Challenge concrete innovaties stimuleert

Tekst: Marianne Vlak | Foto: Welmoed Jilderda

Toegang tot testfaciliteiten voor mkb’ers

Innovatie begint met

samenwerking

Klimaatverandering, waterveiligheid en bodemgebruik zijn urgente

thema’s. Kennisinstituut Deltares speelt hierin een belangrijke rol.

Minder bekend is dat het instituut daarbij actief samenwerkt met het

midden- en kleinbedrijf (mkb). Onderzoeker-geofysicus Eline Leentvaar

en projecttechnicus Sytse Riedstra vertellen hoe deze samenwerking

eruitziet en waarom die juist nu van grote waarde is.

“We willen dat innovatieve ondernemers

uit Delft en omgeving toegang krijgen

tot onze faciliteiten en expertise”, vertelt

Leentvaar tijdens een rondleiding langs de

indrukwekkende onderzoeksfaciliteiten

op het terrein van het kennisinstituut.

“Veel mkb’ers hebben briljante ideeën,

maar missen de middelen om ze te testen.

Daar komen wij in beeld.”

Leentvaar en Riedstra vormen met drie

andere collega’s het mkb-team, dat de

jaarlijkse Deltares MKB Challenge organiseert.

Hun missie? De drempel verlagen

voor ondernemers die willen bijdragen

aan maatschappelijke uitdagingen op het

gebied van water en ondergrond – van

waterbeheer tot duurzame infrastructuur.

Testen van je innovatieve idee

Dit najaar gaat de nieuwe editie van de

MKB Challenge van start. “De challenge

is bedoeld voor start-ups en mkb’ers die

hun innovatieve ideeën willen testen en

doorontwikkelen”, legt Riedstra uit. “We

Gezonde

samen

leving

We willen niet dat onze kennis op de plank blijft liggen

bieden kosteloos toegang tot

onze geavanceerde onderzoeksfaciliteiten

zoals de geotechnische

installaties en golf- en

stromingssimulaties.”

Meer dan een challenge

De samenwerking met het mkb

gaat verder dan de MKB Challenge.

Als kennisinstituut heeft

Deltares de ambitie om ontwikkelde

kennis zowel toepasbaar als

toegankelijk te maken. “We willen

dat onze kennis niet op de plank

blijft liggen, maar daadwerkelijk bijdraagt

aan innovaties in de praktijk”, benadrukt

Leentvaar. Dat gebeurt onder andere via

TKI-projecten (Topconsortium voor Kennis

en Innovatie), waarin Deltares samen met

mkb-bedrijven werkt aan innovatieve

oplossingen binnen de topsectoren. Dit

zijn sectoren waarin Nederland uitblinkt

en die inzetten op innovatie via samenwerking

tussen overheid, bedrijfsleven

en wetenschap. Ook via Joint Industry

Projects (JIP’s) – gezamenlijke innovatie

met meerdere bedrijven, biedt Deltares

ondersteuning aan ondernemers die

voorop willen lopen in hun vakgebied.

“Daarnaast begeleiden we mkb’ers en

start-ups bij hun innovatietrajecten”, vult

Riedstra aan.

Van idee naar impact

Deltares heeft de afgelopen jaren al veel

start-ups en mkb-bedrijven geholpen hun

concepten te testen en te verbeteren.

Diverse prototypes zijn in realistische

omstandigheden getest. Denk aan een

innovatie die energie opwekt uit golfbewegingen

en een 3D-geprint koraalrif dat

ecosystemen nieuw leven inblaast. Maar

ook aan zink- en kraagstukken (een soort

matten) waarbij geotextiel wordt gebruikt

voor de bescherming van bodems en

oevers. Deze innovaties zijn dichter bij de

markt gebracht dankzij de combinatie

van kennis, expertise en onderzoeksfaciliteiten,

vertelt Leentvaar.

Mobiele waterkering

Een inspirerend voorbeeld van wat

de MKB Challenge oplevert, komt van

Testen van de mobiele waterkering in de deltagoot van Deltares

Wavesave. Hun innovatieve product, de

SLAMDAM® – een mobiele waterkering

tegen overstromingen – werd succesvol

getest in de indrukwekkende Deltagoot

van Deltares. De Slamdam bewijst zich inmiddels

als een veelbelovende oplossing

voor tijdelijke waterveiligheid in met name

stedelijke gebieden. De kracht van dit systeem

zit in de eenvoud en efficiëntie. Met

slechts twee personen en twee krachtige

waterpompen is binnen een uur een

nooddam van 100 meter op te zetten. Ter

vergelijking: om met zandzakken dezelfde

bescherming te bieden, zijn meer dan

twintig mensen en tien uur werk nodig –

om nog maar te zwijgen over de transportbewegingen

en de fysieke belasting

bij plaatsing én verwijdering. Dankzij het

compacte ontwerp van de Slamdam zijn

de transport- en opslagkosten minimaal.

Na gebruik kan de dam eenvoudig worden

opgeruimd en opgeborgen in speciale

opbergboxen.

Het succes van Wavesave laat overtuigend

zien hoe de MKB Challenge concrete

innovaties stimuleert die bijdragen aan

een veiliger, duurzamer en efficiënter

Nederland.

Schimmels als sleutel tot schoon water

Myco Farming is een ander sprekend voorbeeld.

Dit is een start-up die natuurlijke

filtratieprocessen inzet voor duurzame

waterzuivering, waarbij schimmeltechnologie

schadelijke stoffen omzet in

vruchtbare biomassa. In het onlangs

geopende Delta-lab bij Deltares – waar

chemisch, biologisch en fysisch onderzoek

samenkomen – testte MycoFarming

hun ontwerpconcept. In combinatie met

veldwerk bij de vijver op de campus werd

het systeem onder praktijkomstandigheden

verkend. Ook deze samenwerking

sluit naadloos aan bij de bredere missie

van Deltares om innovatieve oplossingen

voor bodem en water te stimuleren.

Trots

De succesverhalen tonen aan hoe

innovaties ontstaan door de juiste

combinatie van kennis, expertise en

state-of-the-art-onderzoeksfaciliteiten.

“We zijn trots op de samenwerking met

de eerdere deelnemers”, vertelt Leentvaar

enthousiast. “Het laat zien hoe samenwerking

met Deltares kan bijdragen aan

het succes van innovaties.” •

Ook samenwerken

met Deltares?

Bent u een ondernemer met een

innovatief idee? Meld u dan aan

voor de Deltares MKB Challenge

van dit najaar.

Samen maken

we impact

– lokaal én

wereldwijd.


Gezonde

samen

leving

Recept voor gezonde zorg

De zorgsector staat onder druk, ook in Delft. Vergrijzing, toenemende

zorgvraag en personeelstekorten maken het speelveld complexer dan ooit.

Toch zien een bestuurder en twee directeuren van drie grote zorginstellingen

in de stad kansen om de uitdagingen aan te pakken. Volgens hen ligt de

toekomst van een gezonde samenleving in samenwerking, innovatie en het

bewaken van de menselijke maat.

Om de zorg toegankelijk te houden is vernieuwing

onmisbaar. Dat gaat verder dan

technologische innovaties: ook procesoptimalisatie

en sociale vernieuwing zijn

essentieel binnen grote zorginstellingen

als Reinier de Graaf, Pieter van Foreest en

GGZ Delfland.

gestimuleerd. Door te investeren in

preventie en sociale oplossingen blijven

mensen langer zelfstandig en hebben ze

minder snel medische zorg nodig. Ook

het vergroten van zelfredzaamheid helpt:

mensen zelf eenvoudige handelingen leren

uitvoeren met instructies van een wijk-

niet volledig was, duurde het

soms lang om zaken te herstellen.

Door deze knelpunten

stap voor stap te verbeteren,

is veel tijd gewonnen en is

de doorstroom aanzienlijk

verbeterd.

Transformatie van de zorg

De Borst beaamt dat procesinnovatie

nodig is om de

zorg voor de toekomst op een

goede manier te kunnen blijven organiseren.

Daarnaast zijn wat hem betreft ook

de flexibiliteit van de keten en gerichte

financiering van transformatie van de

zorg flinke opgaven. Hij legt uit: “Door het

ministerie van VWS en de zorgverzekeraars

is een budget voor transformatie in de

Jeanette van Laarhoven, Raimond de Prez

en Gert Jan de Borst brainstormen over wat

er nodig is om de uitdagingen in de zorg het

hoofd te bieden.

“We zullen

boven onszelf uit

moeten stijgen.

Als we elkaar

beconcurreren,

verliezen we

allemaal”

Tekst: Leonie Kapiteyn | Foto’s: Studio Oostrum

Wat is er nodig voor

een gezonde stad?

Sociale innovatie

Een duidelijk voorbeeld van sociale vernieuwing

is te vinden in de ouderenzorg.

“Het beleid in Nederland is erop gericht

dat mensen zo lang mogelijk thuis blijven

wonen”, zegt Van Laarhoven. “Tegelijkertijd

neemt het aantal ouderen en daarmee de

zorgvraag toe, terwijl de bejaardenhuizen

zijn verdwenen en er níet meer verpleeghuizen

bijkomen. Als we niets doen, loopt

het vast.”

De oplossing ligt volgens de Pieter van

Foreest-directeur in een aanpak met meer

eigen regie, nauwe samenwerking met

cliënten, naasten, vrijwillligers, de buurt

en tussen gemeenten, woningcorporaties

en zorg organisaties én nieuwe woonconcepten.

Denk aan levensloopbestendige

woningen waar sociale contacten worden

verpleegkundige. “Zelfs énkele minuten

zorg per patiënt besparen, heeft op grote

schaal een enorme impact op personele

inzet”, aldus Van Laarhoven.

Procesinnovatie

Ook kan betere samenwerking in de

keten – het onderling beter afstemmen

van processen – winst opleveren. Een

mooi voorbeeld is de ‘verkeerdebeddenproblematiek’:

patiënten die niet langer

in het ziekenhuis hoeven te liggen, maar

niet kunnen doorstromen naar huis of

een andere plek. Reinier de Graaf heeft

samen met Pieter van Foreest het hele

proces gedetailleerd in kaart gebracht.

Welke stappen worden gezet, wie doet

wat en waar gaat tijd verloren? Vooral de

overdracht bleek cruciaal: als informatie

zorg vrijgemaakt. Dat is mooi, maar ik zie

dat veel organisaties geld besteden aan

projecten voor de dagelijkse procesgang,

maar die leiden niet tot échte transformatie.

Wat mij betreft moet het budget veel

strategischer gebruikt worden.”

De Prez begrijpt waar De Borst het over

heeft. “Het lastige is dat we óók allemaal

een bedrijf zijn met als hoofddoelstelling

de continuïteit van de organisatie bewaken.

Dat helpt niet in het samenwerken.

Als je écht wilt samenwerken, dan moet je

geld kwijt kunnen raken, of dingen kunnen

proberen zonder dat je weet of ze er over

vijf jaar nog zijn.” De Borst knikt. “Dat is

exact wat ik bedoel. Wat mij betreft is dat

wat de échte transitie moet zijn: dat we

naar regionale governance toegaan. Dat


Wie is Raimond de Prez?

Directeur bedrijfsvoering bij GGZ Delfland

Leeftijd: 56 Privé: getrouwd, twee kinderen Woont in: Delft

Gevleugelde uitspraak: Doen we dit over vijf jaar nog?

No-go op het werk: ik wil niet helpen/samenwerken

Prettige werkdag: druk, samen productief en veel gelachen

Houdt van: salsa, motorrijden en aikido

we met elkaar verantwoordelijk zijn voor

de héle keten, niet alleen ons eigen stukje.”

Boven jezelf uitstijgen

In het ketendenken schuilt volgens de

bestuurders een belangrijke oplossing, al is

het niet eenvoudig om alle partijen daarin

vertelt Van Laarhoven. “Daarnaast werken

wij veel samen met lokale partijen zoals

Werkse! en Momo Medical in Delft, een

bedrijf dat technologische ondersteuning

biedt met bijvoorbeeld oproepsystemen

en bedsensoren.”

Wat De Borst betreft is het belangrijk

de sector speelt. Wat dat betreft kunnen

we een voorbeeld nemen aan Duitsland.

Voor iedere euro die zij in de zorg investeren,

verdient het bedrijfsleven 1,67 euro

terug door zoveel mogelijk zorgproducten

binnen Duitsland zelf te maken en te

leveren.”

Samenwerking met TU Delft

De Borst is daarom erg te spreken over de

bestaande relatie tussen het Reinier de

Graaf ziekenhuis en de TU Delft. “Binnen

het ziekenhuis doen we vraaggestuurde

stages voor studenten. We leggen een

uitdaging uit de dagelijkse praktijk aan hen

voor. Dat kan een technische vraag zijn,

maar ook een procesvraag waar we ons al

jarenlang op blind staren. Studenten kijken

er met een frisse blik naar en het is fantas-

men. “Ze ontwikkelden een apparaat dat

handscans maakt, waarna een brace

exact op maat gemaakt wordt, met veel

betere behandelresultaten. Uiteindelijk is

het zelfs een start-up geworden”, vertelt

De Borst.

Aantrekkelijk werkgeverschap

Van Laarhoven werkt met Pieter van

Foreest ook veel samen met de TU Delft,

maar ook met Hogescholen en mbo-instellingen.

“Het is fijn dat we jonge mensen

tijdens hun studie kunnen helpen en

daar nieuwe kennis voor terugkrijgen. Als

organisatie innoveer je voor jezelf, voor de

keten, maar ook om aantrekkelijk te zijn

voor jonge mensen. Uiteindelijk azen we

allemaal op de mbo-studenten die net

van school komen.”

Wie is Jeanette van Laarhoven?

Directeur Pieter van Foreest

Leeftijd: 57 Privé: single Woont in: Voorburg Gevleugelde

uitspraak: We zijn allemaal onderdeel van B.V. Nederland.

No-go op het werk: medewerkers in het diepe gooien zonder

zwembandjes Prettige werkdag: als er merkbare stappen zijn

gezet Houdt van: sporten en reizen

De Borst beaamt dit. “We hebben twee

afdelingen waar verpleegkundigen over en

weer kunnen werken. Dat geeft een verdiepingsslag

in het werk en creëert wederzijds

begrip. De ervaringen zijn positief.”

De Prez: “Het helpt als je weet hoe een

ander deel van de keten werkt. Het haalt

zij- instromers, dat is geweldig. Mensen

zoeken betekenis, dat vinden ze bij ons.”

Borst knikt: “Wat we vandaag doen, doen

we over vijf jaar niet meer. De ontwikkelingen

gaan razendsnel. Daarom moeten

we nu met elkaar de basis leggen voor

een toekomstbestendig zorglandschap.”

‘‘We moeten

meer zorgproducten

zelf produceren.

Ondernemers

spelen daarin een

grote rol”

“Mensen zoeken

naar betekenis

in hun werk, die

vinden zij bij ons

in de zorg”

mee te krijgen. “De uitdaging is om boven

jezelf uit te stijgen”, stelt Van Laarhoven.

“Niet je eigen organisatie in stand willen

houden als hoogste doel, maar oog

hebben voor het gezamenlijke belang. In

wezen zijn we allemaal stichtingen. Je mag

vanuit onze sociale opdracht aannemen

dat we in staat zijn om daar bovenuit

te stijgen. We zetten al stapjes, maar de

keten kan nog veel efficiënter.”

Kansen voor ondernemend Delft

Welke rol speelt ondernemend Delft bij

het oplossen van zorgvraagstukken en

welke kansen liggen er nog onbenut? “Ik

zie in Delft al mooie voorbeelden, zoals

Firma van Buiten die het sociale aspect

met een businessmodel hebben verenigd”,

dat meer zorgproducten in eigen land

geproduceerd worden. “We moeten in

Nederland slimmer zelf dingen organiseren,

zodat we minder afhankelijk zijn van

andere landen. Ondernemers spelen daarin

een grote rol, vooral als ze in een vroeg

stadium aanschuiven en weten wat er in

tisch om te zien wat eruitkomt.”

Meerdere samenwerkingen met de TU

Delft hebben al geleid tot succesvolle

resultaten. Zo werkte een orthopedisch

arts en hoogleraar samen met studenten

aan het ontwikkelen van betere braces

voor mensen met handen polsproble-

Wie is Gert Jan de Borst ?

Voorzitter raad van bestuur Reinier de Graaf ziekenhuis

Leeftijd: 54 Privé: getrouwd, drie kinderen Woont in: Bilthoven

Gevleugelde uitspraak: met elkaar, voor elkaar No-go op

het werk: desinformatie Prettige werkdag: een mix van

persoonlijke aandacht, vooruitkijken en besluitvaardigheid

Houdt van: samenwerken, huttentochten in de bergen

Naast het binnenhalen van nieuwe medewerkers

is ook het behoud van personeel

cruciaal, vindt De Prez. Om die reden heeft

GGZ Delfland een intern flexbureau opgezet

dat medewerkers meer invloed geeft

op de diensten die ze willen draaien. “Ook

bieden we meer opleidingsmogelijkheden

en variatie in werk. Het zou mooi zijn als

we daarin nog meer kunnen samenwerken;

als mensen bij het Reinier de Graaf

een tijdje bij ons en daarna bij Pieter van

Foreest komen werken bijvoorbeeld. De

tijd dat je voor een beroep koos en dat

dertig jaar bleef uitoefenen, ligt wel achter

ons. Als we elkaar beconcurreren, verliezen

we allemaal. We moeten de zorgsector

interessant houden, dat je kunt switchen

of bij twee instellingen kunt werken.”

muurtjes weg en bevordert de efficiëntie.

Als we meer willen samenwerken in de

zorg, zouden we moeten zeggen: om een

volwaardig verpleegkundige te zijn, moet

je ook in andere instellingen gewerkt

hebben. Dat zou wat mij betreft ook voor

artsen en medisch specialisten moeten

gelden.”

Optimisme

Ondanks de uitdagingen kijken de bestuurders

met optimisme vooruit. “Elke

sector heeft zijn problemen, maar in de

zorg werken blijft prachtig”, vindt De Borst.

Van Laarhoven is het daarmee eens. “Het

geeft voldoening om écht het verschil

te maken. Dat maakt dit werk uniek.” De

Prez besluit: “We zien ook steeds meer

Of, zoals Van Laarhoven het samenvat:

“We kunnen blijven klagen over landelijke

regels en financiering, maar er is lokaal

zoveel te winnen. Soms moet je gewoon

beginnen.”

Met dat optimistische slotakkoord eindigt

het gesprek. De uitdagingen zijn groot,

maar de wil om samen te werken en

te vernieuwen is dat ook. Als Delft erin

slaagt de krachten te bundelen, kan het

een voorbeeld worden van hoe een stad

zichzelf gezond houdt – voor nu en voor

de toekomst. •


Artist’s impression van de Gasthuisplaats na de transformatie


Delft wil die ruimte anders gebruiken: voor groen, zitjes,

speelplekken en meer ruimte voor fietsers

Tekst: Peter Otte | Foto: Sam Rentmeester

Meer ruimte voor groen in de binnenstad

Van autoluw

naar autovrij

De Delftse binnenstad ziet er sinds 1 januari 2025 écht anders uit:

auto’s mogen alleen nog met een ontheffing het centrum in. Op 1 juli is

het autoluwe gebied uitgebreid in zuidelijke richting. Daardoor zijn in de

binnenstad opnieuw parkeerplaatsen verdwenen. Parkeren moet voortaan

vooral in een van de vier parkeergarages rond het centrum.

De plannen van de gemeente om de

binnenstad leefbaarder te maken, stuitten

aanvankelijk op veel weerstand van

bewoners en ondernemers. De auto is

nu eenmaal de heilige koe waarvoor-ie

vaak wordt versleten: kom aan de auto

en je komt aan mensen. “Ja, de discussies

met bewoners en ondernemers waren

fel”, beaamt Stephan Brandligt, directeur

van ParkerenDelft en oud-wethouder van

Delft. “Ze zagen niets in de plannen van

het college. Maar we hebben nu eenmaal

een historische binnenstad, die ooit is

gebouwd voor paard en wagen, niet voor

honderden auto’s.”

Uiteindelijk heeft het college de plannen

doorgezet, maar is wél aan de betrokkenen

tegemoetgekomen met het tijdelijke,

nieuwe Parkeergebied A. Dat ligt in een

zone die in de toekomst volledig parkeervrij

wordt. Een deel van de bewoners en

ondernemers mag hier voorlopig nog vrij

parkeren. Bewoners die slecht ter been

Gezonde

samen

leving

zijn, krijgen voorrang op een

vergunning. Adjunct-directeur

Marco de Ridder verwijst naar

de bijzettingen van leden van de

koninklijke familie, enige jaren

geleden. “Toen moest de gehele

binnenstad autovrij zijn. Wat een

ruimte we toen opeens hadden!”

Ruimtebeslag

Brandligt vult aan: “Veel steden

zetten in op zero-emissiezones om de

binnensteden schoner te maken, maar

qua ruimtebeslag schiet je daar weinig

mee op. Of een auto nu rijdt op benzine

of elektriciteit, het blijft een groot object

dat ruimte inneemt.” Delft wil die ruimte

anders gebruiken: voor groen, zitjes, speelplekken

voor kinderen en meer ruimte

voor fietsen. Vandaar het verwijderen van

parkeerplekken langs de grachten en bij

de Gasthuisplaats.

Architecten moeten bij het ontwerp van nieuwbouw al rekening houden met parkeren

Dat afsluiten gebeurt niet met fysieke

barrières, maar volledig digitaal: via kentekenherkenning

met camera’s. Wie zonder

ontheffing een verboden gebied binnenrijdt,

krijgt automatisch een boete. Of dat

nu een zero-emissiezone is waar je niet

met een diesel mag rijden, of een zone

waar je alleen met ontheffing in mag.

Dat Delft zo slagvaardig kan zijn, is mede

te danken aan het feit dat de gemeente

jaren geleden de lokroep van Q-Park wist

te weerstaan. De Ridder: “Veel gemeentes

hebben hun parkeergarages uitbesteed

aan dat van oorsprong Maastrichtse bedrijf

en hebben daardoor geen regie meer

over hun parkeerbeleid. Delft wél: de vier

parkeergarages zijn van ons. We exploiteren

ze zelf en bepalen samen met de

gemeente Delft de tarieven.” Zo is parkeren

op straat in Delft bijvoorbeeld duurder

dan in de garages, omdat we willen dat

mensen de parkeergarage opzoeken.”

TU Delft

Nu het aantal parkeerplaatsen in de

binnenstad afneemt, worden de vier centrumgarages

voller. Om te voorkomen dat

Delftenaren op drukke zaterdagen geen

plek meer vinden, wil Brandligt in gesprek

met de TU Delft en de HTM. “De TU bezit

een vijfde van het oppervlak van Delft,

met daaronder meerdere grote parkeergarages

en -terreinen. Het beter benutten

van deze garages in het weekend, eventueel

in combinatie met vervoer naar de

stad, kan de centrumgarages ontlasten.”

Er komen nóg twee grote publiekstrekkers

bij, vult De Ridder aan: de musical Willem

van Oranje en Luminiscense Delft in de

Oude Kerk. “Daar komen mensen van buiten

Delft op af, vaak met de auto. Daarvoor

moeten parkeerplekken komen. Bij

Soldaat van Oranje parkeer je op de oude

landingsbanen van Vliegveld Valkenburg.

Die ruimte hebben we hier niet.”

Marco de Ridder (links) en Stephan Brandligt op de Gasthuisplaats waar nu nog asfalt ligt

Ook innovaties en lokale betrokkenheid

komen ter sprake: “We lopen voorop

met het door camera’s bewaken van de

toegang tot de binnenstad, in plaats van

het gebruik van pollers. En dat je, zoals

bij ons, via een QR-code op je ticket met

iDeal kunt betalen, is nog lang niet overal

gemeengoed. Maar het belangrijkste is

de verbinding met de stad. Die behouden

we door evenementen te sponsoren en

zoveel mogelijk lokaal in te kopen. We zijn

van én voor Delft.” •

Van parkeerplaats

naar stadspark

De Gasthuisplaats is een van de

plekken waar de transformatie

naar een groenere stad

binnenkort zichtbaar wordt.

Jarenlang lag dit terrein braak

vanwege archeologische

resten en werd het gebruikt

als parkeerterrein. Uiteindelijk

verandert het in een groen

stadspark. Bewoners hadden

inspraak in het ontwerp van

landschapsarchitectenbureau

Delva.


CBBS 65 jaar

Op de koffie bij...

Sabine van Meeteren

Engbert Wilmink

Tekst: Melisa Koster | Foto: Ronald Speijer

M

Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen

in 2026 organiseerde Dot•, samen met gemeente

Delft, Ondernemersfonds Stadsbreed en VNO-

NCW Delft, een jaarlijkse bijeenkomst om politici en ondernemers

aan elkaar te verbinden. Het doel: in elk verkiezingsprogramma

van 2026 een paragraaf over ondernemen in Delft. Het Manifest

Ondernemen Delft kan daarbij helpen, vinden Sabine van

Meeteren, mede-eigenaar Dot•, en Engbert Wilmink, voorzitter

VNO-NCW Delft.

Van Meeteren | Over een dik half jaar is het weer zover: dan zijn

de gemeenteraadsverkiezingen. Ik ben er nog niet écht mee bezig

ben. Jij?

Wilmink | Ik wel. Vanuit VNO-NCW Delft en het Ondernemersfonds

Stadsbreed zitten we de komende tijd aan tafel bij de

verschillende politieke partijen om de inhoud van het Manifest

Ondernemend Delft te delen.

Van Meeteren | Samen met de andere initiatiefnemers (BKS, BOB

en SCMD) hebben jullie hier flink wat energie in gestoken. Wat

houdt het manifest precies in?

Wilmink | We hebben input opgehaald bij de bedrijfskringen,

ondernemersverenigingen en andere lokale netwerken brancheorganisaties

om te achterhalen wat er onder ondernemers leeft.

Samen met de output van jullie jaarlijkse Politiek en Ondernemers-bijeenkomsten

is dit manifest opgesteld. Het geeft een

aantal handvatten voor de politiek om mee te nemen in hun

verkiezingsprogramma’s.

Van Meeteren | Bij het lezen van het manifest kwam ik onderwerpen

tegen als investeren in een aantrekkelijke stad voor bezoekers.

Andere speerpunten zijn een goede bereikbaarheid en nieuwe

mobiliteit. En last but nog least: genoeg ruimte voor innovatieve

maakindustrie. In hoeverre zijn deze onderwerpen relevant voor

iedere ondernemer?

Wilmink | Alle Delftse ondernemers – of het nu de bakker is of

een bedrijf op Schieoevers – hebben te maken met de keuzes die

de gemeenteraad maakt. De thema’s die wij in het manifest naar

voren brengen zijn zeker voor alle ondernemers relevant. Maar

natuurlijk niet in dezelfde mate.

Van Meeteren | En nu doorpakken, oftewel: hoe zorgen we dat

politieke partijen deze of andere ondernemersvraagstukken daadwerkelijk

meenemen in hun partijprogramma’s?

Wilmink | Alle raadsleden hebben vóór het zomerreces een exemplaar

ontvangen. Inmiddels zijn persoonlijke gesprekken gepland

om onze aandachtspunten én onze zienswijze op de partijprogramma’s

te delen.

Van Meeteren | Kijk, nu begint het bij mij ook te borrelen, want

voor mij valt of staat het bij persoonlijk contact, elkaar (leren)

kennen. Pas dan weet je wat er bij de ander leeft. Voorafgaand aan

de verkiezingen, in maart 2026, organiseren we weer een Ondernemersdebat.

Denk je dat we tegen die tijd de partijprogramma’s

kunnen gebruiken om de inhoud van het debat te bepalen?

Wilmink | Als ik kijk naar de gesprekken tot nu toe, ben ik ervan

overtuigd dat elke partij oog zal hebben voor wat écht belangrijk is

voor ondernemers. Maar nog belangrijker is dat we ná de verkiezingen

de dialoog blijven voeren. Alleen zo kunnen we samen bouwen

aan een sterke raad – en dat is precies wat goed is voor ondernemend

Delft. •


Bootcamp op maandagochtend


Wie zich gezond en fit voelt, zit lekkerder in z’n vel en is minder vaak ziek

kers te betrekken”, aldus Leusink. “Het is

een belangrijke functie. Wij kunnen vanuit

het hoofdkantoor mooie nieuwsbrieven

sturen, maar het stimuleert natuurlijk

meer als je een ambassadeur enthousiast

over het programma hoort praten bij de

koffieautomaat.”

Tekst: Leonie Kapiteyn | Foto onder: Henk van der Stouw | Foto boven: Sam Rentmeester

Sporten met je collega’s

Samen investeren

in vitaliteit

Wie goed in z’n vel zit, presteert beter. Vanuit die overtuiging zet bouw-

en vastgoedbedrijf Ter Steege in op de vitaliteit van zijn medewerkers. Fit

en gezond zijn ziet het bedrijf als een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Met het vitaliteitsprogramma Ter Steege in Beweging wil het iedereen in

beweging krijgen én houden.

Rieneke Leusink-ter Steege, hr-manager

bij de Ter Steege Groep

Het vitaliteitsprogramma Ter Steege in

Beweging ontstond ongeveer tien jaar

geleden, toen een groep collega’s van het

hoofdkantoor in Rijssen samen de Alpe

d’Huez beklom en zo geld inzamelde voor

een goed doel. “Voor de Ter Steege-familie

is sport een belangrijke basis. Het actief

in beweging zijn met collega’s wilden

we er graag in houden”, vertelt Rieneke

Leusink-ter Steege, hr-manager bij het

bedrijf. “Daarom zijn we gestart met Ter

Steege in Beweging. Het hele jaar door

organiseren we activiteiten rond vitaliteit.

We zijn gestart met sportieve activiteiten

en inmiddels hebben we met elkaar

een fitcirkel ontwikkeld met vijf thema’s

Gezonde

samen

leving

die met een gezonde leefstijl te

maken hebben. Elk jaar staat één

thema centraal, zoals voeding,

beweging, mentale gezondheid,

roken en alcohol of een gezonde

werkplek.” Op die manier hoopt

het bedrijf bewustwording van

een gezonde levensstijl te creëren,

wat voordeel oplevert voor

de medewerkers zelf en uiteindelijk

ook voor Ter Steege. “Wie

zich gezond en fit voelt, zit lekkerder in z’n

vel en is minder vaak ziek. Daardoor ga je

beter presteren en daar heeft iedereen

voordeel van”, aldus Leusink.

Ambassadeurs

Alle elf bedrijven van Ter Steege hebben

een ambassadeur voor het vitaliteitsprogramma.

Deze persoon rolt het programma

op de betreffende locatie uit en

fungeert als aanspreekpunt voor collega’s.

“Eens in de zes tot acht weken vergaderen

we met alle ambassadeurs over hoe we

het programma kunnen optimaliseren en

welke activiteiten we nog meer kunnen

organiseren om zoveel mogelijk medewer-

Ter Steege Bouw Vastgoed

Bij Ter Steege Bouw Vastgoed Delft is

Patrick Canten projectleider bestaande

bouw én ambassadeur van het vitaliteitsprogramma.

“Sporten is belangrijk in mijn

leven, dit programma en het ambassadeurschap

liggen mij daarom wel”, vertelt

Canten. In zijn vrije tijd doet hij graag aan

handbal, fitness, wielrennen én vliegvissen.

“Vliegvissen staat voorlopig niet op

het vitaliteitsprogramma”, lacht hij, “maar

wielrennen is iets wat we bij Ter Steege

regelmatig met elkaar doen. Elke twee

jaar wordt sowieso een fietsdag georganiseerd.

Dit jaar was het zelfs een uitgebreide

tocht. In drie dagen tijd werd een

route langs alle Ter Steege-vestigingen

gefietst, waarbij 60.000 euro voor KiKa is

opgehaald.”

Lokaal programma

Naast het landelijke vitaliteitsprogramma,

geeft elke Ter Steege-locatie zelf invulling

Vitaliteit voor

het hele gezin

Als kroon op het vitaliteitsprogramma

wordt elke vijf jaar het

Ter Steege in Beweging Event

georganiseerd, waarbij zowel de

medewerkers als de gezinsleden

welkom zijn. Bijna zevenhonderd

medewerkers en hun gezinnen

kunnen kiezen uit verschillende

sportieve activiteiten: van wandelen

of hardlopen tot volleyballen

en fietsen.

aan een aanvullend sportief aanbod. “Elke

eerste maandag van de maand organiseren

we een bootcamp onder begeleiding

van een trainer”, vertelt Canten.

“We hebben ook al een aantal keer een

ijsbadsessie gedaan met een fysiotherapeut

van Fysizo uit Wateringen.” Dit najaar

staat zelfs een heuse koudetraining in zee

op de planning.

Goede zithouding en gezonde voeding

Ook de jaarlijkse thema’s uit de fitcirkel

krijgen lokaal invulling. Dit jaar stond een

gezonde werkplek centraal, waarvoor een

ergonomisch adviseur langskwam om de

werkplekken op de juiste werkhouding

van de medewerkers in te stellen. Op de

bouwlocaties besteedden we aandacht

aan veiligheid en het voorkomen van

ongevallen. Vorig jaar draaide het thema

om voeding. Medewerkers hielden enkele

maanden hun eetpatroon bij en bespraken

dit met een voedingsdeskundige. “Een

gezonde suiker- en zoutinname bleek voor

veel mensen een uitdaging”, zegt Canten.

100+ Fit Actie

Om mensen te stimuleren ook in hun

vrije tijd sportief bezig te zijn, is de 100+

Patrick Canten, ambassadeur van het vitaliteitsprogramma

bij Ter Steege Bouw Vastgoed Delft

Fit Actie in het leven geroepen. Dit houdt

in dat elke medewerker jaarlijks 100 euro

te besteden krijgt om in te zetten voor

fitheid en gezondheid, zoals bijvoorbeeld

een sportschoolabonnement, hardloopschoenen

of een yogales. Van die 100

euro schenkt Ter Steege 5 euro aan een

goed doel. Zo wordt met elkaar gespaard

voor de goede doelen voor het Ter Steege

in Beweging Event, waar het gespaarde

bedrag verdubbeld wordt. Op die manier

profiteert niet alleen de medewerker

zelf van een gezondere levensstijl, maar

draagt het initiatief ook bij aan een betere

samenleving. •

We ontwikkelden een

fitcirkel met vijf thema’s

voor een gezonde levensstijl

Foto: Sam Rentmeester



Campagnemateriaal van de vernieuwde vakopleidingen

Onze vakopleidingen staan als een huis en ons aanbod

breidt zich gestaag uit

Tekst: Bianca Mokkenstorm | Foto: Ronald Speijer

Weer meetellen dankzij een betaalde baan

Vakscholen sluiten aan bij

behoefte werkgevers

Aan de buitenkant lijkt de locatie van Werkse! misschien een gewone, grijze loods.

Wie binnenstapt wordt echter verrast door een uitnodigende, lichte wereld, waarin

iedereen zich welkom voelt. In deze positieve omgeving krijgen Delftenaren met een

bijstandsuitkering hulp bij het inburgeren en het vinden van betaald werk. En dat

levert meer op dan alleen euro’s.

Guido Bindels, businessunitmanager

Werken & Leren leidt bezoekers maar wát

graag rond door het pand van Werkse!.

“We hebben geprobeerd een fijne leeren

werkplek te creëren en dat is volgens

mij goed gelukt”, glundert hij. “Vroeger

stonden er nog toegangspoortjes, zodat

niemand er zomaar in en uit kon. Nu hebben

we een gastvrije receptie om mensen

te ontvangen. Je kunt hier lekker lunchen

en soms wordt je koffie zelfs door een

heuse barista klaargemaakt. Dat brengt

een ontspannen sfeer en dat merk je aan

alles. Natuurlijk gebeurt hier ook weleens

wat, net als in de gewone samenleving.

Maar dan kunnen we rekenen op onze

beveiligers, die we zelf hebben opgeleid.”

Bijna honderd jaar ervaring

Want of het nu gaat om inburgeren of het

leren van een vak: opleiden, dat kunnen

ze wel bij Werkse!. Bindels: “We bogen op

maar liefst 97 jaar ervaring. Jan van der

Wouden was een leraar in het bijzonder

Geld verdienen betekent je eigen keuzes kunnen maken

Gezonde

samen

leving

onderwijs, die met

lede ogen aanzag

hoe sommige jongeren

op straat bleven

hangen omdat ze

geen baan kregen.

Op de Paardenmarkt startte hij in 1928

een werkplaats met vijf medewerkers. Dit

sloeg aan en groeide steeds verder uit.

Tegenwoordig is Werkse! hét werkontwikkelbedrijf

van de Delftse regio. Wij richten

ons op alle mensen met een ondersteuningsvraag

naar werk. Of het nou gaat

om bijstandsgerechtigden, mensen met

een arbeidsbeperking of mensen die een

volgende stap in het werk zoeken.”

Een vak leren

Op dit moment heeft Werkse! vakopleidingen

op mbo-niveau voor verschillende

branches: techniek, schoonmaak,

beveiliging, catering en groen & omgeving.

“Stuk voor stuk vakopleidingen waarvan

ik durf te zeggen dat ze staan als een

huis”, belooft Bindels. “Maar we leunen absoluut

niet achterover. We zijn bijna klaar

met het ontwikkelen van twee nieuwe

vakopleidingen: facilitair en digitalisering.

Daarnaast verkennen we mogelijkheden

in de zorgsector, omdat we merken dat

dit aansluit op de interesses van onze

doelgroep én de behoefte in de samenleving.”

Meer bagage

Bindels ziet een duidelijke trend waarbij

bijstandsgerechtigden meer kansen

krijgen om in reguliere banen aan het

werk te gaan. “Dankzij de professionalisering

van onze vakopleidingen hebben

onze medewerkers nu meer bagage en

mogelijkheden dan ooit. Waar opleiding

en ontwikkeling voorheen verspreid en

meer ad hoc plaatsvonden, zorgen we

nu voor een samenhangende aanpak die

alle bedrijfsonderdelen versterkt en onze

medewerkers optimaal voorbereidt.

Al onze vakopleidingen werken met een

programma, gebaseerd op Werkstap (een

gestructureerde methodiek voor arbeidsontwikkeling,

red.), gericht op competentieontwikkeling

en vakvaardigheden

passend bij de beroepsgroep.”

Andere vaardigheden

In de huidige krappe arbeidsmarkt weten

steeds meer werkgevers ons te vinden,

vervolgt Bindels. “Met onze nieuwe

vakscholen kunnen we werkgevers nog

meer bieden. Sterker nog, we vinden het

belangrijk dat werkgevers meebepalen

hoe de opleidingsprogramma’s eruitzien

en daarover gaan we regelmatig met hen

in gesprek. Daarnaast besteden wij veel

aandacht aan motivatie, sociale vaardigheden

en het nakomen van afspraken.

Ook woonomgeving, vitaliteit en financiën

staan op de agenda als dat nodig is.

Daardoor ontwikkelen onze medewerkers

zich ook op persoonlijk vlak en in de

leefgebieden die van invloed zijn op hun

inzetbaarheid.”

Voorlichting aan collega’s

Als een werkgever ervoor kiest om de

deur open te zetten voor een medewerker

vanuit de vakschool, doet Werkse! er alles

aan om dat te laten slagen. “Uiteraard

zorgen wij voor goede begeleiding door

een jobcoach. Soms voor even, soms

voor de hele loopbaan. Daarnaast geven

we voorlichting en buddytrainingen aan

de collega’s die gaan samenwerken met

de nieuwe medewerker. Dat is belangrijk,

want onze medewerkers hebben vaak een

eigen gebruiksaanwijzing. Jouw directeur

kan wel enthousiast zijn over inclusiviteit

en collega’s aannemen die meer begeleiding

nodig hebben, als jij daardoor op de

werkvloer dagelijks tegen vragen aanloopt,

wordt dat toch lastig.”

Trotsmomentjes

Bindels heeft zichtbaar plezier in zijn werk.

“Als medewerkers stappen maken en ik ze

zie opbloeien, zijn dat allemaal trotsmomentjes.

Daar kan ik zo van genieten!

Iedereen wordt gelukkig van een betaalde

baan. Dat gaat niet om de euro’s alleen.

Geld verdienen biedt je de mogelijkheid

om eigen keuzes te maken en regie over je

leven te krijgen. Het betekent de overgang

naar een prettiger leven, waarin je weer

meetelt, met een dak boven je hoofd en

een goede sociale context. Soms moeten

we net een beetje meer bieden dan de

standaard vakdiploma’s en -certificaten.

Denk aan een taalcursus, een gesprek met

een vitaliteitscoach over voedingskeuzes

of ondersteuning bij een rijbewijs. Als het

tot onze mogelijkheden behoort en het

kan jou dichter bij een duurzame baan

brengen, gaan we ervoor.” •

Guido Bindels


Delftse

transfers

Nieuwe CEO HedoN Electronic

Development

De ‘vonk’ is overgeslagen bij HedoN

Electronic Development in Delft.

Robert-Jan Vreeburg heeft het stokje

overgedragen aan Frans Steenbrink.

Steenbrink werkte de afgelopen vijftien

jaar in de revalidatietechnologie intensief

samen met de TU Delft. Daarmee is

de toekomst van HedoN, dat al bijna

vijftig jaar succesvol in Delft actief is,

gewaarborgd. Vreeburg blijft als mentor

betrokken om het managementteam te

ondersteunen.

Henrieke Beldman nieuwe

directeur KopieKoffie

Zeven jaar na de start van KopieKoffie

draagt Harmen van der Laan het stokje

over aan Henrieke Beldman. Zij gaat haar

ervaring inzetten om een nieuwe stijl neer

te zetten en meer structuur te brengen.

“Voor deze fase hebben we iemand nodig

die kan stabiliseren en ordenen, en daarin

liggen mijn kwaliteiten”, aldus Beldman.

Met haar komst richt KopieKoffie zich op

vernieuwing en een sterke focus op de

lange termijn.

Nieuw lid dagelijks bestuur MRDH

De burgemeester van Wassenaar,

Leendert de Lange, is sinds 1 september

lid van het dagelijks bestuur van de

Metropoolregio Rotterdam Den-Haag. Hij

volgt Marja van Bijsterveldt op, die per 1

september is gestopt als burgemeester

van Delft. De Lange is enthousiast

over zijn benoeming: “Ik geloof dat

regionale samenwerking de weg is om

verder te komen als gemeenten en als

regio.” Met zijn ervaring wil hij bijdragen

aan de verdere ontwikkeling van de

metropoolregio.

Directeur voor gastvrije stad

Stephan Brandligt is per 1 juni aangesteld

als de nieuwe directeur van ParkerenDelft.

Vanuit zijn vorige rol als wethouder

in Delft kende hij ParkerenDelft al vrij

goed. Brandligt wil werken aan een

steviger positie van het bedrijf en aan

de mobiliteitstransitie die momenteel

gaande is. Daarnaast wil hij graag met

partijen samenwerken om van Delft een

nog gastvrijere stad te maken.

Nieuwe centrummanager zet zich in

voor bruisend Delft.

Per 1 juli heeft Delft een nieuwe

centrummanager: Jori Noordhoek. Als

geboren Delftenaar organiseert hij al meer

dan vijftien jaar evenementen in de stad.

In zijn nieuwe rol gaat hij namens Stichting

Centrum Management Delft samenwerken

met ondernemers, bewoners en partners

om te bouwen aan een bruisend en

toekomstbestendig centrum. Met zijn

eigen woorden: “Delft krijgt je niet uit mij

en mij krijg je niet uit Delft.”

Transfers en kanjers gezocht

Is er een nieuwe medewerker binnen je bedrijf, heb je een andere

functie, is er een directie- of bestuurswissel of staat er een

vacature open? Laat het ons weten via info@delftbusiness.nl.

Lunchen bij Van der Valk Hotel Delft A4

De Stand van Zaken

Kunnen mensen en robots samenwerken in de hospitalitybranche?

TU Delft-professor Marco Rozendaal en hotelier Rob van der Valk

verkennen de mogelijkheden.


Marco Rozendaal (links)


en Rob van der Valk

De Stand van Zaken

Robots die door hotelgangen rijden of ondersteuning bieden in het restaurant. Het klinkt misschien als een scène

uit een futuristische film, maar binnen het onderzoek van de faculteit Industrieel Ontwerpen van de TU Delft wordt

dit scenario uitgebreid onderzocht. Rob van der Valk spreekt uitvoerig met Associate Professor Interaction Design

Marco Rozendaal over een onderzoek dat bij Van der Valk Hotel Delft A4 wordt uitgevoerd.

Tekst: Leonie Kapiteyn | Foto’s: Studio Oostrum

RvdV | We hebben elkaar een keer eerder ontmoet, want jij bent

vanuit de TU Delft betrokken bij een onderzoek dat een PhD-kandidaat

bij ons uitvoert, maar ik ken je nog niet zo goed. Kun je iets

meer vertellen over jezelf en jouw rol in het onderzoek?

MR | Ik werk bij de TU Delft aan de faculteit Industrieel Ontwerpen

met als specialisatie interactieontwerp. Bij ons onderzoek

draait het om de vraag: hoe kunnen we technologie zó vormgeven

dat mensen het begrijpen én dat de technologie ook echt

doet waarvoor die bedoeld is? Het ontwerp speelt daarin een

cruciale rol. We onderzoeken niet alleen de gebruiksaspecten

en de toegevoegde waarde die technologie kan hebben, maar

kijken ook naar duurzaamheid en de maatschappelijke impact.

We willen technologie ontwerpen die betekenisvol wordt. Niet om

mensen te vervangen, maar om de robot te laten werken als een

soort sidekick.

RvdV | Interessant. Bij de TU denk je vooral aan wiskunde, rekenen

en techniek, maar in jouw werk zit een groot psychologisch

aspect, als ik het goed begrijp.

MR | Absoluut. Bij ons draait het om mensen en hun interactie

met techniek. Dat maakt ons werk binnen de TU vrij uniek. We

combineren creativiteit met kennis en gebruiken daarbij ook

inzichten uit de theaterwereld. In het onderzoek van PhD-kandidaat

Enne Lampe staat bijvoorbeeld het idee van een ‘rol’

centraal. Zoals een acteur een rol speelt, vervullen medewerkers

een rol binnen een organisatie en zelfs

een robot kan een rol aannemen. In dit geval

onderzoeken we welke rol een robot kan

spelen in de sociale omgeving van een

hotel of restaurant. Niet alleen als

technische hulp, maar misschien

ook als onderdeel van de dynamiek

tussen keuken, bediening

en lobby. Welke nieuwe rollen

kunnen daar ontstaan die we

nog niet eerder hebben gezien?

Om dat beter te begrijpen,

kijken we ook naar menselijke

bewegingen en hoe robots

daarop reageren. Daarom voegen

we binnenkort een afstudeerder

met een dans achtergrond toe aan

het onderzoek. Samen met experts uit

de choreografie en robotica onderzoeken

we hoe beweging en techniek elkaar versterken en hoe we robots

betekenisvol kunnen inzetten.

RvdV | Dat doet me denken aan het gesprek dat ik laatst voerde

met de PhD-kandidaat die hier het onderzoek uitvoert. Dat ging

over de plek die de robot moet innemen als hij bijvoorbeeld door

de gangen in het hotel rijdt. Moet hij stoppen als er een gast

aankomt, of langzamer gaan rijden? Hoe kan hij inspelen op de

bewegingen van de gast, als die bijvoorbeeld aan de kant gaat

om de robot erlangs te laten? Dat zijn dus allemaal situaties waar

jullie over nadenken en die jullie onderzoeken?

MR | Ja, zeker. Je wilt vooral dat de robot de situatie goed inschat

en bijvoorbeeld opzij gaat of vertraagt wanneer dat nodig is.

Maar menselijke bewegingen zijn zó subtiel en gevoelsmatig, dat

het een flinke uitdaging is om dat een robot te leren én om het

natuurlijk te laten aanvoelen. Wat vind jij eigenlijk van robots die

op mensen lijken?

RvdV | Hmm, daar krijg ik niet direct een positief gevoel bij. Dan

denk ik aan een scenario waarin de robot de mens vervangt en

dat is niet waar dit onderzoek over gaat volgens mij. Er wordt nu

gekeken naar robots als aanvulling op mensen, in de vorm van

een wagentje bijvoorbeeld. Ik geef, geloof ik, toch de voorkeur aan

dát type robots. Hoe kijk jij daarnaar dan?

MR | Een robot met een menselijk uiterlijk roept

meteen verwachtingen op: we gaan er al

snel vanuit dat hij ook écht menselijke

kenmerken heeft. Als dat niet

helemaal soepel verloopt, kan het

al gauw ongeloofwaardig of zelfs

ongemakkelijk aanvoelen. Vaak

schatten we de intelligentie

van een mensachtige robot te

hoog in. In zekere zin kun je

het vergelijken met een intelligente

tool als ChatGPT: het

lijkt alsof die alles kan, maar in

werkelijkheid is het vooral een

systeem dat taal goed kan verwerken.

Daar zitten grenzen aan.

Voor mensachtige robots geldt

hetzelfde, alleen is de technische

en sociale complexiteit nóg groter.

Ons onderzoek richt zich daarom niet

alleen op de techniek zelf, maar juist op de manier waarop mensen

robots ervaren en met ze willen samenwerken. Dat doen we

in verschillende sectoren, zoals de zorg, het onderwijs en dus ook

de hotellerie. We zijn ontzettend dankbaar dat we het onderzoek

hier, binnen jullie bedrijf, kunnen uitvoeren. Mag ik je vragen wat

jouw beweegreden was om hieraan mee te doen?

RvdV | Dit onderzoek sluit allereerst aan bij mijn persoonlijke

interesse in technologie. Ik experimenteer graag en haal plezier

uit mooie innovatieve vondsten. Het geeft mij voldoening om bij

te dragen aan de ontwikkeling van nieuwe technologie en zo ook

aan duurzaamheid. Wereldwijd gaat de technologische vooruitgang

razendsnel, maar over de positie van Nederland maak ik

mij eerlijk gezegd geregeld zorgen. Amerika heeft zijn techreuzen

en China produceert in hoog tempo. Maar waar staan wij? Het is

cruciaal om Nederland relevant te houden. Daarom vind ik het

waardevol dat er mensen zijn die zich inzetten om nieuwe ideeën

te ontwikkelen. Daar draag ik graag mijn steentje aan bij, hoe klein

ook.

MR | Wat hoop jij zelf uiteindelijk uit het onderzoek te halen?

RvdV | Of er voor ons bedrijf concreet iets uitrolt, dat zullen we

zien. Het gaat mij er vooral om dat het onderzoek kan plaatsvinden.

Ik vind het daarnaast interessant om erachter te komen

hoe technologie onze medewerkers écht kan ondersteunen. Als

techniek helpt en de omgang ermee natuurlijk voelt, wordt die

vaak vanzelf omarmd. Maar wanneer dat gevoel ontbreekt, werkt

het juist averechts. Daarom vind

ik het belangrijk om te begrijpen

hoe mensen nieuwe technologie

ervaren en hoe we die zó kunnen

inzetten dat het geen belasting

is, maar juist een voordeel. Met

die kennis kunnen we niet alleen

zorgen dat nieuwe technologie

binnen ons bedrijf succesvol

wordt ingevoerd, maar ook

een voorbeeld zijn voor hoe de

sector als geheel met dit soort

innovatieve oplossingen kan

omgaan.

De Stand

van Zaken

1 september 2025

Lunchen bij

Van der Valk

--------------------------

Clubsandwich kip

Brioche | Kippendij |

Spek | Kaas | Tomaat |

Truffelmayonaise | Ei |

Little gem

Thaise mosselen Mosselen

| Friet | Salade | Twee

sauzen

--------------------------

Cola Zero

Spa rood

-------------------------

Dank voor uw bestelling

MR | Dat sluit precies aan bij onze aanpak. Wat jij beschrijft – dat

technologie alleen werkt als mensen eraan meewerken – noemen

wij participatief ontwerpen. Technologie ontwikkelen mét

de eindgebruiker, jullie dus, en niet los van elkaar. We willen een

robot ontwikkelen in nauwe samenwerking met de mensen die

hem straks ook echt gebruiken. Op die manier onderzoeken we

niet alleen de technische functie, maar vooral ook hoe de robot

een positieve betekenis krijgt. Daarnaast kijken we toekomstgericht:

wat gebeurt er als we verschillende wat-als-scenario’s

uitspelen en een robot in een nieuwe situatie plaatsen? Als we

erin slagen een robot te ontwikkelen die past binnen de dagelijkse

praktijk en intuïtief aanvoelt, dan hebben we echt iets

waardevols bereikt. •



Arnoud van der Vaart (links)

en Rinze de Vries

Alleen plastic uit het water vissen is niet genoeg,

je moet onderzoek doen naar waar het vandaan komt

Tekst: Peter Otte | Foto boven: Ronald Speijer

Plastic uit rivieren en kanalen vissen

Afvalvangsysteem

op zonne-energie

De Chicken Market Bridge, uit de koloniale tijd in Indonesisch

Jakarta, was een trigger voor Rinze de Vries van Noria. “Ik liep daar

in 2010 rond tijdens een vakantie en zag héél veel plastic afval

onder die brug in het water liggen. ‘Waarom?’ en ‘Hoe zou je dat

eruit kunnen vissen?’, waren vragen die me toen al door het hoofd

schoten.”

De Vries studeerde destijds nog Systems

Engineering, Policy Analysis and Management

in Delft. En toen was daar ineens

een prijsvraag van het Hoogheemraadschap

Hollands Noorderkwartier: Stop

Plastic. Hoe kunnen we voorkomen dat

plastic via ons gemaal naar zee gaat?

De Vries deed mee en won met zijn

idee. Dat idee heeft hij na de wedstrijd

in het klein ontwikkeld met kippengaas.

Dat proto type is nu doorontwikkeld tot

de professionele CirCleaner, een afvalvangsysteem

dat volledig werkt op

zonne- energie. Het doel is plastic tegenhouden

en uit het water halen.

Je moet niet alleen dénken

dat het zo is, het móet een

aantoonbaar feit zijn

Maatschappelijke impact

De Vries: “Na mijn studie startte ik bij

Movares in Utrecht, een advies en ingenieursbureau.

In het team waar ik ging

werken, kwam ik Arnoud van der Vaart tegen,

nu mijn compagnon bij Noria. Arnoud

Gezonde

samen

leving

werkte al langer bij Movares en toen we

tussen het werk door aan de praat raakten

ontstond langzaam het idee om Noria

op te richten op basis van het idee dat

ontstond bij die prijsvraag. We gingen ondernemen

binnen Movares.” Van der Vaart:

“Ik wilde altijd al iets met duurzaamheid

doen. Mijn vader nam me toen ik jong

was altijd mee om vogels te spotten. Daar

ontstond mogelijk al de liefde voor de

natuur. Ik wilde maatschappelijke impact

maken en dat kon met dit idee. Ineens

kwamen er wat dingen bij elkaar.”

Onderzoek doen

Op den duur was werken binnen Movares

niet meer reëel. In 2018 begonnen Van

der Vaart en De Vries samen Noria aan

de Molenaarsgraafsingel bij YES!Delft.

De Vries: “De eerste vijf jaar waren we

vooral bezig met het ontwikkelen van

machines, camera’s en gps-sensoren en

deden we kleine opdrachten: gemeentes,

waterschappen en provincies met een

Urban Plastic Soup-probleem. Maar alleen

plastic uit het water vissen is niet genoeg.

Je moet onderzoek doen naar waar het

vandaan komt en waar het met de stroming

naartoe gaat.”

Gps-sensoren

Beide heren leerden door de jaren

heen veel over de invloed van wind- en

stroomsnelheden op plastic in water.

En ze ontdekten dat bijna 90% van het

plastic afval in steden langs de oevers de

watergangen afgaat. Om die ontdekking

écht te staven ontwikkelden ze oranje

gps-sensoren, die ze in het water gooiden.

Zo konden ze het afval digitaal volgen en

in kaart brengen. Hun eerste waarneming,

dat afval vooral langs de oevers gaat,

werd met dat gps-onderzoek gestaafd.

“Dat was een grote vooruitgang”, zegt Van

der Vaart. “Je moet niet dénken dat het

zo is”, vult De Vries aan, “het móet een

aantoonbaar feit zijn.” Met die gegevens

konden ze beslagen ten ijs bij potentiële

De CirCleaner in de Keilehaven in Rotterdam

opdrachtgevers aankomen. Waterschappen

en gemeentes nodigden de heren al

snel uit om een oplossing te vinden voor

het plastic soup-probleem in hun wateren.

Van der Vaart: “De eerste grote opdracht

ging over plastic uit Groningen dat richting

de Waddenzee dreef. Het Eemskanaal

stroomt van Groningen naar de Waddenzee

en was in het stadcentrum én bij

Delfzijl sterk vervuild met plastic. Of we

dat konden analyseren en oplossen.”

De heren onderzochten waar al dat plastic

vandaan kwam. Het bleek stadsafval

te zijn dat mensen op de grond gooiden

en dat in het water terechtkwam. Veel

sigarettenpeuken ook, héél veel sigarettenpeuken.

“Mensen realiseren zich niet

dat het filter plastic is”, legt De Vries uit.

“Na het roken gooit iedereen dat achteloos

op straat. Maar door wind en regen

komt het uiteindelijk in rivieren en kanalen

terecht. Samen met de flesjes, tasjes en

piepschuim.”

Afval

Piepschuim? “Ja, langs veel wateren

wordt gebouwd. Aannemers werken

onder andere veel met piepschuim en dat

waait makkelijk van de bouwlocatie naar

het water”, vertelt Van der Vaart. “Door

de wind waaien de plasticfolies en het

piepschuim vaak het water in. Wij komen

het in onze onderzoeken en projecten

veel tegen.” Noria werkt met de drie R’s:

Research (onderzoek de bron), Remove

(haal het plastic uit het water) en Reduce

(voorkom dat er opnieuw plastic in het

water terechtkomt). Dat laatste is een

eerste stap in de preventie door gerichte

bronaanpak op basis van analyses van

het afval. •

Rabo MKB Duurzaamheidsbijdrage

Patrick van der Toorn van de

Rabobank begeleidde Noria

Earth bij het aanvragen van de

MKB Duurzaamheidsbijdrage.

De bank stelt 50 miljoen euro

ter beschikking om het mkb

te helpen verduurzamen. “We

willen graag wat teruggeven aan

de maatschappij”, zegt Van der

Toorn. “Deze scale-up is een

mooi voorbeeld van duurzaam

ondernemen. Zij kregen een

bedrag van 10.000 euro, dat deze

hardwerkende ondernemers hielp

in hun strijd tegen plastic.”

Foto: Noria


Dag van de Ondernemer 2025

Welke ondernemer verdient een 10?

Op de derde vrijdag van november zetten we ondernemers in het zonnetje tijdens de

Dag van de Ondernemer. Dit landelijke initiatief van MKB Nederland viert dit jaar alweer

zijn tiende editie en draait om waardering voor lef, inzet en ondernemerschap. Welke

ondernemer verdient volgens jou een dikke 10? We legden die vraag alvast voor aan drie

ervaren Delftse ondernemers.

Primeur dit jaar: de uitreiking van ondernemersprijs

de Delftse Ondernemerspluim. Ondernemers kunnen

zichzelf nomineren of een ander bedrijf voordragen.

Een vakjury kiest een aantal genomineerden en tijdens

het event bepaalt het publiek wie met die felbegeerde

pluim naar huis gaat.

Natuurlijk doet Delft ook mee! Op vrijdag 21 november

zijn alle Delftse ondernemers van harte welkom bij een

feestelijk ontbijt met inspirerende sprekers. Net als vorig

jaar is de organisatie in handen van MKB Delft, VNO-

NCW Delft, gemeente Delft en Dot•, met als partners

Ondernemersfonds Delft en Rabobank.

Uniek in de Nederlandse foodtruckwereld

“Ik bewonder Lemar, Lyam en Mika, achter De Foodtruck Club. In korte

tijd bouwden de drie twintigers een van de grootste foodtruckbedrijven

van Nederland, actief op grote evenementen als de Formule 1 en

Tomorrowland, met vijftien trucks en tot tachtig medewerkers. Ze

combineren ambitie met duurzaamheid: ze werken zonder conserveringsmiddelen,

gebruiken elektrische voertuigen en biologisch afbreekbare

verpakkingen. De band met Delft is sterk, via samenwerkingen

met lokale bedrijven én als erkend leerbedrijf. Veel jongeren doen

hier hun eerste werkervaring op.

De drie denken groot. Momenteel bouwen ze in Delft-Noord

een pand van 3.000 m 2 met onder meer een productiekeuken,

vriescellen en stallingsruimte voor de trucks. Een miljoenenproject,

dat ze volledig zelf realiseren – uniek in de Nederlandse

foodtruckwereld. Hun lef, visie en durf vind ik inspirerend.”

Manfred

Bavelaar

Eigenaar van Baaf

Automotive

Pionier in duurzame voedselontwikkeling

Danny

de Lee

Mede-eigenaar van

Kinderopvang

ZON!

De kapitein zonder stuur

“Ik geef Nils Eekhout van Octatube een 10+. Zijn bedrijf ontwerpt en

produceert innovatieve, duurzame glasconstructies van staal. Elk

ontwerp is uniek en vraagt om vakmensen met technische kennis en

gevoel voor materiaal. Binnen Octatube werken zelfsturende teams

volgens het holocratiemodel. Nils is de kapitein zonder stuur,

maar zijn betrokkenheid en bevlogen leiderschap maken

hem tot een inspirerende ondernemer. Hij schuift de

credits steevast door naar zijn team.

Daarnaast is Nils een echte verbinder: als voorzitter

van Bedrijven Kring Schieoevers verbindt hij bedrijven,

TU Delft en de stad. Ook zet hij zich actief in voor

maat schappelijk ondernemen. Een innovatieve en

verbindende kracht in Delft.”

Cindy

Gerhardt

CEO Planet B.io

“Ik nomineer Proeon, een van oorsprong Indiaas bedrijf dat plantaardige

eiwitten produceert en zo bijdraagt aan de noodzakelijke eiwittransitie.

Ze vestigden zich op de Delftse campus, dé hotspot voor dit thema.

Proeon begrijpt dat het bij voeding allereerst gaat om smaak en

textuur. Hun eiwitten zijn geselecteerd op smaak en functionaliteit en

geschikt als vervanger van ei-, kip- of vleeseiwit. Daarmee dragen ze bij

aan een duurzame en gezondere toekomst voor mens, dier en planeet.

Het bedrijf werkt intensief samen met universiteiten, start-ups op

de campus en andere bedrijven in Delft en omstreken. Door hun

kennis en ervaring te delen over opschaling en innovatie, inspireren

ze anderen binnen de community. Proeon is een echte

pionier in duurzame voedselontwikkeling.”

Wie krijgt de

Delftse Ondernemerspluim?

Ken of ben jij een ondernemer in Delft die het

verschil maakt? Meld jezelf aan of draag een ander

bedrijf aan voor de Delftse Ondernemerspluim

2025! Scan de QR-code en meld je aan voor de

prijs én voor het event, dat op 21 november bij

Joh. van Buuren Verhuizingen plaatsvindt.



Mark van Zanten

Behoed personeel met financiële zorgen voor lucratieve onderwereldaanbiedingen

Tekst: Peter Otte | Foto: Ronald Speijer

Boven- en onderwereld gaan ongemerkt in elkaar over

Ongestoord en

veilig ondernemen

“De overgrote meerderheid van de ondernemers is te goeder trouw en

heeft niets met criminaliteit te maken, máár…’’ Mark van Zanten van

Platform Veilig Ondernemen (PVO) Den Haag houdt met dat ‘maar’ een

slag om de arm.

“Ja, de onderwereld is constant bezig

in de bovenwereld. De Nederlandse

betrouwbare infrastructuur is ideaal voor

criminelen”, legt Van Zanten uit. “Ze reageren

op vacatures en zetten zo stromannen

binnen een bedrijf neer. Of ze kopen

mensen om binnen vervoersbedrijven om

bijvoorbeeld informatie te krijgen over de

aankomst van een container in de haven:

hun container met bananen (én drugs!).

Dat bedoelen we dus met ondermijning.

Criminele activiteiten uitvoeren via invloed

in de eerlijke bovenwereld. Zo gaan

bovenwereld en onderwereld ongemerkt

in elkaar over.”

Het is voor ondernemers not done om

achterdochtig te zijn, want vertrouwen is

het sleutelwoord in zakendoen. Dus als

je een schuur of loods te huur hebt en er

reageert iemand die hem wil huren om

daarin campers en caravans te stallen,

ga je dan de antecedenten van die klant

natrekken?

Gezonde

samen

leving

Ik licht ondernemers voor en maak ze wijzer en weerbaarder

Drugslab

Van Zanten weet dat het zelden

gebeurt, maar het zou wél moeten.

“Zeker als er midden in de

nacht ineens auto’s af en aan rijden

en overdag nergens campers

of caravans te bekennen zijn. Of

als de ramen van je loods ineens

afgeplakt zijn en er camera’s aan

je pand hangen. Dan loop je grote

kans dat het na drie maanden een drugslab

blijkt te zijn. En áls de politie dan een

inval doet, ben jij als verhuurder echt de

sjaak. Je blijft altijd verantwoordelijk.’’

Daarom is Van Zanten elke dag bezig

met het informeren en voorlichten

van ondernemers. Het platform heeft

daarnaast dichtgetimmerde verhuurcontracten,

waarin expliciet staat dat je als

verhuurder/eigenaar altijd in je verhuurde

loods mag komen om te checken wat er

gebeurt. “Criminelen willen die openheid

Zorg dat je

erbij bent

Veiligheid en weerbaarheid

zijn belangrijke thema’s

voor ondernemers. Daarom

organiseert Dot• op donderdag

9 oktober vanaf 17.30 uur de

thema-avond Code Veilig in het

WestCord Hotel Delft – samen

met Platform Veilig Ondernemen

(PVO) Den Haag, gemeente

Delft, Ondernemersfonds Delft,

RIEC (Regionaal Informatie- en

Expertisecentrum) en Meld

Misdaad Anoniem.

In een interactieve setting

leer je alles over actuele

veiligheidsvraagstukken, inclusief

ervaringen uit de eerste hand. In

het plenaire programma en de

interactieve workshoprondes

komen cybercriminaliteit,

winkeldiefstal, agressie en

lastig gedrag, weerbaarheid

en ondermijning aan bod.

Inhoudelijke sprekers en experts

delen hun kennis en geven

praktische tips, zodat je hier

direct zelf mee aan de slag kunt.

Thema-avond Code Veilig

Donderdag 9 oktober 2025

WestCord Hotel Delft

natuurlijk niet – ze zijn blij met vrijblijvende,

vage huurcontracten. Dat scheelt

pottenkijkers.”

Maar er zijn ook criminelen die een verhuurder

bewust in hun louche activiteiten

betrekken, vertelt Van Zanten. “Dan komen

ze langs en zeggen klip en klaar dat

ze je loods voor wietteelt gaan gebruiken.

Als je dán akkoord gaat, is er geen weg

meer terug. Mocht je dan ooit met de

gedachte spelen de politie erbij te halen,

dan gaat de criminele organisatie je onder

druk zetten. Dan ‘weten ze waar je kinderen

op school zitten’ en persen je af.”

Verhuurcontract

Voorkomen is beter dan niet meer kunnen

genezen. Van Zanten: “Daar ben ik de hele

tijd mee bezig: ondernemers voorlichten

en wijzer en weerbaarder maken. Dat

gaan we ook op 9 oktober tijdens de

thema-avond Code Veilig in WestCord

Hotel Delft doen.’’ Tijdens het event

komen, naast ondermijning, ook andere

onderwerpen rond veiligheid aan bod,

zoals cybercriminaliteit, weerbaarheid en

winkelcriminaliteit.

Het Platform Veilig Ondernemen dient

voor Mark van Zanten eigenlijk twee doelen

in één: ondernemers steviger in hun

schoenen zetten én het voor criminelen

uit de onderwereld steeds lastiger maken

om een plek in de bovenwereld te vinden.

“Met die goede verhuurcontracten,

waarbij je als eigenaar minimaal zes keer

per jaar bij je huurder op de koffie kunt

komen, krijg je vrijwel zeker bonafide

huurders en hou je de onderwereld buiten

de deur. Als je dan ook je sollicitanten

goed doorlicht voor je ze aanneemt en

personeelsleden met financiële zorgen

behoedt voor lucratieve aanbiedingen uit

de onderwereld, dan kun je ongestoord

ondernemen.” •

Als je een schuur of loods te huur hebt en er

reageert iemand die ‘m wil huren, dan is het raadzaam

zijn antecedenten na te trekken.


Caroline Zwitser (links)

en Margreet Oorschot

Het is verrijkend om eens op een andere manier met elkaar samen te werken

Tekst: Paulien Derwort | Foto links: Robèrt Kroonen | Foto’s rechts: Prysmian

Vrijwilligerswerk voor één dag

Met een warm gevuld

hart weer naar huis

Iets goeds doen voor een ander: dat is waardevol voor de ontvanger én de

gever. Dat is de gedachte achter Stichting Present. ‘Bedrijven en teams

die een dagje vrijwilligerswerk doen, gaan met nieuwe inzichten weer naar

huis’.

Een vrijwilligersorganisatie die niet uitgaat

van de hulpbehoevende, maar juist van

de vrijwilliger. Dat lijkt de wereld op z’n

kop, maar het wérkt, vertelt Caroline

Zwitser, fondsenwerver bij Stichting

Present: “De meeste mensen willen graag

iets voor een ander doen, maar vaak ontbreekt

het ze aan een netwerk. Of het lukt

niet om op een vaste dag beschikbaar te

zijn. Via ons kunnen mensen één dag een

vrijwilligersproject doen. Dat kan klussen

of tuinieren zijn, maar ook iets sociaals,

zoals wandelen met ouderen of spelletjes

doen met mensen met een beperking.

Dat is voor zowel de ontvanger als de

gever heel verrijkend.”

Kwetsbare doelgroep

Present is actief in heel Nederland en

heeft ook een Delftse tak. Vorig jaar

Een project van Present zet vaak iets in beweging

Gezonde

samen

leving

hielp Present meer dan duizend

Delftenaren. “Door ons netwerk

met hulporganisaties uit de regio

kunnen we goed matchen tussen

de hulpvragers en de hulpgevers”,

vertelt Zwitser. “Dat is een zorgvuldig

proces, want we werken

met kwetsbare doelgroepen.”

Present knapt klussen op waar

‘gewone’ hulpverleners geen geld,

tijd of mankracht voor hebben.

“We kijken hoe we op één dagdeel zoveel

mogelijk kunnen bereiken.”

Impact maken

Iemands huis opruimen kan veel impact

maken, vertelt Zwitser: “Dat lijkt simpel,

maar iemand met psychische problemen

en geldstress kan in een negatieve

spiraal terechtkomen, waarbij zijn huis

verwaarloosd raakt. Door een woning een

flinke opknapbeurt te geven, kan je soms

een huisuitzetting voorkomen of ervoor

zorgen dat kinderen thuis kunnen blijven

wonen, waardoor iemands leven weer op

de rit komt.”

Soms zit de impact ook in de persoonlijke

ontmoeting. Zwitser: “Sommige

mensen houden contact na afloop van

een project. Zo was er een vriendengroep

die ging klussen bij een statushouder. Ze

raakten bevriend en deze man voetbalt

nu in hetzelfde team. Zo gaat het balletje

rollen en krijgt iemand ook wortels in de

maatschappij. Een project van Present zet

vaak iets in beweging.”

Goed doen loont

Stichting Present werkt met vrijwilligers,

die zich als groep kunnen aanmelden. Een

groep kan een bedrijf, een voetbalteam

of een groep vrienden zijn, maar ook een

gezin. Margreet Oorschot is bestuurslid

bij Stichting Present en werkt zelf als psycholoog.

Ze heeft met haar gezin al vaker

projecten voor de stichting gedaan. “De

impact die onze projecten hebben, zit ‘m

niet alleen aan de kant van de ontvanger.

Degene die vrijwilligerswerk doet wordt

óók geraakt, op een positieve manier. Je

komt in aanraking met mensen die je

anders niet snel zou tegenkomen. Neem

een groep kinderen die een leuke dag

beleeft bij mensen met een beperking,

Die kinderen komen op jonge leeftijd in

contact met mensen die er anders uitzien

Medewerkers van Prysmian aan de slag bij dagactiviteitencentrum Willem Felsoord

Waardevolle werkdag voor Prysmian

Medewerkers van het Delftse kabelbedrijf Prysmian kijken terug op een

verfrissende ervaring bij het dagactiviteitencentrum Willem Felsoord (onderdeel

van Ipse de Bruggen, red.) “Wij vinden het belangrijk om actief betrokken te zijn in

de samenleving”, vertelt Lucia Boccadoro van Prysmian. “Niet alleen omdat het

goed is om iets terug te doen, maar ook omdat we geloven dat maatschappelijke

betrokkenheid bijdraagt aan verbinding, trots en samenwerking binnen én buiten

ons bedrijf. Bij Willem Felsoord hebben we pannenkoeken gebakken en de tuin

opgeknapt. Collega’s vonden het niet alleen leuk en zinvol, maar ook verrrijkend

om eens op een andere manier samen te werken.”

“We zijn zó blij met Present!”, vertelt Desiree Hanemaaijer, begeleider van mensen

met een meervoudige beperking bij Willem Felsoord. “Wij kunnen op zo’n dag iets

doen waarvoor wij anders geen capaciteit hebben. Het is leuk als ‘kantoormensen’

kennis komen maken met onze doelgroep. Deze mensen kunnen niet zo makkelijk

de maatschappij in, dus het is fijn als de maatschappij naar hen komt. Aan het

einde van de dag gaat iedereen met een warm gevuld hart weer naar huis.”

dan zij of waar het er anders aan toegaat

dan ze thuis gewend zijn.”

Social responsibility

Voor bedrijven is een dag vrijwilligerswerk

een bijzonder teamuitje. Zwitser: “Veel

bedrijven willen iets met social responsibility

doen. Door met je team iets te doen

voor een ander, gebeuren er onverwachte

dingen. Mensen worden uit hun comfortzone

gehaald, er wordt vaak veel gelachen,

en ze pakken een rol die ze normaal

misschien niet gauw op zich nemen. Dat

is heel mooi om te zien. Bedrijven gaan

met nieuwe inzichten weer naar huis.” •

Dit artikel is gesponsord door CBBS in het kader

van hun 65-jarig jubileum.


• Gelukkig hebben we de foto’s nog

• 19 juni Werkwaardig Zomerevenement

Tijdens een inspirerende avond, waarop

inclusief ondernemen volop in de

schijnwerpers stond, werd Hanos de

winnaar van De Gouden Kroon 2025.

De publieksprijs ging naar Ander Hout.

• 30 augustus Van Marken Dag

Bezoekers genoten van muziek,

lezingen en activiteiten rondom

Jacques en Agneta van Marken.

Het erfgoed van dit ondernemersechtpaar

kwam tot leven met

optredens, rondleidingen en

workshops in het Agnetapark.

• 1 juli Stadsgesprek

In The Terminal spraken Delftenaren,

studenten en ondernemers met Marja

van Bijsterveldt en Tim van der Hagen

over innovatie, samenwerking en de

toekomst van de stad. Met inspirerende

verhalen, ontmoetingen en ideeën voor

een sterker Delft.

• 31 augustus Delft zegt dag

Burgemeester Marja van Bijsterveldt

nam afscheid van de stad. Delftenaren

zegden haar gedag tijdens een feestelijke

middag vol muziek, optredens en mooie

ontmoetingen.


Meer evenementen

en actuele informatie op

meer informatie

Binnenkort

delft.business/

agenda

MEET ME IN THE MIDDLE

4 oktober

Benefietconcert

voor goed doel

16 oktober

Werkwaardig

Najaarsevent

30 oktober

Meet & Match

Een scala aan opties voor

flexwerken, afspraken,

vergaderingen, trainingen

en (grote) bijeenkomsten.

De Koninklijke Harmoniekapel Delft

organiseert samen met de Oude en

Nieuwe Kerk, de Rotary Club, Popkoor

Focus en de Business Breakfast Club

Delft-Westland een benefietconcert voor

de Ronald McDonald Huiskamer in Delft.

Nieuwe Kerk Delft

9 oktober

20.00 – 22.00 uur

Vanaf 15 euro p.p., inclusief koffie/thee

harmoniedelft.nl

Thema-avond: Code Veilig

In een interactieve setting leer je over

actuele veiligheidsvraagstukken. Sprekers

en experts delen ervaringen en tips om

direct aan de slag te kunnen.

Een feestelijke afsluiting van het tienjarige

jubileum met inspiratie rond inclusief

ondernemen. Natuurlijk is er ook volop

gelegenheid om partners te ontmoeten

en ervaringen te delen.

Locatie volgt

16.00 – 20.00 uur

Gratis na aanmelding

werkwaardig.nu/evenementen

20 november

Networking Drinks Delft

Female Ventures Delft/The Hague

organiseert maandelijks een

netwerkborrel in Delft of Den Haag voor

ambitieuze en ondernemende vrouwen.

Ontdek hoe je het Delftse netwerk benut:

van het concreet maken van je vraag tot

het leggen van de juiste lijntjes. Met

voorbeelden, tips en een interactief

onderdeel.

Crommelinplein 1, Delft

16.00 – 18.30 uur


dotverbindt.nl/meet-match-editie-2

WestCord Hotel Delft

17.30 – 22.00 uur


dotverbindt.nl/

thema-avond-code-veilig

Hotel Arsenaal Delft

09.00 – 10.30 uur

Entree 5 euro, drankjes niet inbegrepen

eventbrite.co.uk/o/female-venturesdelftthe-hague-48299273703

24 november

Ondernemersprijs

Pijnacker-Nootdorp

21 november

De Dag van de

Ondernemer

Het lokale bedrijfsleven is uitgenodigd

voor een feestelijke avond met een

heerlijk diner, boeiende sprekers én

de uitreiking van de ondernemers- en

belofteprijs 2025.

CulturA & Zo

17.30 – 22.30 uur

Een feestelijk ontbijt vol inspiratie

en netwerken, speciaal voor Delftse

ondernemers. Met als hoogtepunt

de uitreiking van de Delftse

Ondernemerspluim.


pijnacker-nootdorp.nl/

ondernemersprijs-en-belofteprijs-2025

Joh. van Buuren en Zn.

Verhuizingen, Delft

08.00 – 10.30 uur


dotverbindt.nl/dag-van-deondernemer-2025

Bent u op zoek naar de juiste contacten

of zoekt u een event waar u andere

ondernemers ontmoet? In onze agenda

vindt u een overzicht

van de netwerkevents in

onze regio.

Olof Palmestraat 2, 2616 LM Delft +31(0)158889010


• Colofon

Deze editie is gemaakt met medewerking van

Concept & initiatief Nannette Bakkenes,

Sabine van Meeteren en Dennis Wiegman

Volgende editie winter 2025

Baaf Automotive

baafautomotive.nl

By Nouse

bynouse.nl

CBBS

cbbs.nl

Port Sight Tax

portsighttax.com

Praxa Sense

praxasense.com

Prysmian

prysmian.com

Hoofdredacteur Ans Meiborg

Eindredactie Monique Linnemann

Ontwerp en artdirection Paul Roos

Opmaak Paul Roos, Claire Verbeek

Sales support en traffic Melisa Koster

Deltares

deltares.nl

Den Ouden Hypotheken

denoudenhypotheken.nl

GDS keramiek

gdskeramiek.nl

GGZ Delfland

ggz-delfland.nl

HANOS

hanos.nl

IKEA for business

ikea.com/nl/nl/ikea-business/

Hogeschool Inholland

inholland.nl/locaties/delft

Involvit

involvit.nl

Kinderopvang ZON!

kinderopvangzon.nl

Radex Innovation Centre

radex.nl

Rabobank

rabobank.nl

Reinier de Graaf Gasthuis

reinierdegraaf.nl

Sevenhills

sevenhillsdelft.nl

Stichting Cultuurtempel De Pels

de-pels.nl

Stichting Museum Van Marken

museumvanmarken.nl

Stichting Present

stichtingpresent.nl

Ter Steege Bouw Vastgoed Delft

tsbouwvastgoed.nl

TU Delft

tudelft.nl

Sales Leidschendam-Voorburg Diana Boer

Online platform Dot•

Druk NIVO druk & multimedia B.V.

Verspreiding RM Netherlands

Delft.business is hét zakelijke magazine voor

de regio Delft en wordt vier keer per jaar in een

oplage van 5.000 exemplaren verspreid in Delft,

Delfgauw, Pijnacker/Nootdorp, Ypenburg (Den

Haag), Forepark (Den Haag), Schipluiden en

Den Hoorn. De herfsteditie van 2025 heeft een

extra oplage van 2.000 stuks en gaat ook naar

het verspreidingsgebied van Leidschendam-

Voorburg.business.

De redactie van Delft.business verzorgt de

inhoud van het magazine. Deze maken we deels

in samenwerking met betalende partners.

Delft.business is een uitgave van Dot•

Crommelinplein 1 – 2627 BM Delft

(015) 790 00 60 – info@delftbusiness.nl

De toekomst

van werk

Noria

noria.earth

Van der Valk Hotel Delft A4

hoteldelft.com

Wijzigingen of afmeldingen:

info@delftbusiness.nl

ParkerenDelft

parkerendelft.com

Pieter van Foreest

pietervanforeest.nl

Planet B.io

planet-b.io

Platform Veilig Ondernemen Den Haag

pvo-denhaag.nl

Kopje koffie?

Vertrouwenspersoon voor MKB

vertrouwenspersoonvoormkb.nl

VNO NCW Delft

vno-ncwwest.nl/Netwerken/delft/

Werkse!

werkse.nl

en alle adverteerders

Kom langs bij Dot•

© 2025 Dot•

Artikelen en foto’s uit Delft.business mogen

alleen met schriftelijke toestemming van de

uitgever worden overgenomen. De uitgever

kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de

inhoud van advertenties.

Delft.business wordt CO 2

-neutraal gedrukt.

Dot• = samen ondernemen

Wij verbinden ons graag met

ondernemers en organisaties die,

net als wij, geloven in de kracht van

verbinden. Kom langs voor een goede

kop koffie, om te sparren of om uw

ondernemersverhaal te delen in

Delft.business. Laat het ons weten

via: info@delftbusiness.nl.

Dit is waar wij goed in zijn: Mensen

samenbrengen | Publiceren van een

tof magazine | Originele evenementen

organiseren | Delen van mooie

ondernemersverhalen

Lancering 11 december 2025 | ROC Mondriaan, Delft

Meedoen? info@dotverbindt.nl

Illustratie: Paul Roos / Adobe Stock

Delft.business #35

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?