INSTALLATIE & BOUW JAARBOEK 2025
- No tags were found...
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
INSTALLATIE&BOUW
JAARBOEK
JAARBOEK OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
INSTALLATIE&BOUW
JAARBOEK
THE ENERGY FAMILY
Priority to Energy Savings
Coming soon.
DucoBox Comfort
D325/D400
DucoBox Comfort Plus
D350/D450/D550
DucoBox Premium
D325/D400
DucoBox Sky
D275
DucoFlex
DucoVent
Comfort Design Premium Trim Premium Trimless
→ Compleet luchtkanalensysteem voor
systeem C en D
→ Handig ‘Click & Go’ principe
→ Beperkt aantal benodigde hulpstukken
Ontdek meer over DucoFlex
→ Compleet gamma van toe- &
afvoerventielen
→ Eenvoudige montage & snelle
inregeling
→ Van basismodellen over esthetische
modellen tot design ventielen
Ontdek alles over ons gamma ventielen
JAARBOEK
VOORWOORD
2025-2026
Een toekomstbestendige gebouwde omgeving
Tijdens de Dutch Green Building Week in september, georganiseerd door DGBC, is het Programma van Eisen Circulaire Installaties (PvE CI) 2.0
gelanceerd. Deze nieuwe versie is ontwikkeld door Merosch en PHI Factory in opdracht van TVVL, Techniek Nederland en het Rijksvastgoedbedrijf,
in samenwerking met een brede groep marktpartijen. Het Programma van Eisen geeft opdrachtgevers en installateurs voor het eerst concreet
houvast om circulaire eisen structureel in projecten op te nemen. Een cruciale stap richting een toekomstbestendige gebouwde omgeving.
De toekomstbestendige gebouwde omgeving staat ook centraal in ons Installatie & Bouw jaarboek. Diverse bedrijven vertellen ons welke
trends zij zien én hoe zij daarop inspelen. Bijvoorbeeld ten aanzien van duurzaamheid en circulariteit. Zo besteden we uitgebreid aandacht aan
het nuttige hergebruik van oude groepenkasten, schakelmaterialen, noodverlichting én stekerbare verbindingen. Zo heeft WAGO in samenwerking
met Circolectra een circulaire kringloop voor stekerbare kabels ingericht én gebruikt het bedrijf gerecyclede content voor de productie van
haar verbindingsklemmen. Ook Attema staat in deze uitgave stil bij het ‘nieuwe bouwen’ waarin standaardisatie en prefabricage zeer kansrijk
blijken om de bouw te versnellen, slimmer, sneller en effi ciënter (stekerbaar) te installeren en faalkosten tot een minimum te reduceren. Actuele
topics die ook naar voren komen in het interview met managing director Richard Daamen en manager warehousing & order processing Edwin
Strijk van Belimo, maar dan op het gebied van HVAC-technieken.
Duurzaamheid staat ook centraal in het interview met directeur Mauro Manfredi van Caleffi International, die een logische brug slaat richting
technische prestaties, installatiegemak én kennisoverdracht. Het ultieme doel volgens hem hierbij zijn duurzamere installaties, minder storingen
én een effi ciënter werkproces. Even verderop introduceert directeur Harry Vaatstra van Klimaatgroep Holland nieuwe en toekomstbestendige
concepten voor schoolventilatie. Interessant is bovendien het interview met Sales Director Hans Robben van Ned Air, die ziet dat in de markt
van ventilatietechniek en luchtbehandeling steeds meer op data wordt gestuurd in plaats van op gevoel. Wat betekent dit voor de producten
en de dienstverlening richting klanten?
Innovatiemanager Bran Jalink van Isolectra licht de kansen van stekerbaar installeren in beton verder toe, terwijl sales & projectengineer Sander
Pronk van Klemko Techniek de nieuwste ontwikkelingen in gereedschappen voor de E-installateur voor het voetlicht brengt. Andere boeiende
onderwerpen die in deze jaaruitgave aan bod komen, zijn intercom- en toegangscontroletechniek voor kleinere gebouwen, brandveiligheid in
parkeergarages, CLV-veiligheid in woongebouwen, slimme gebouwautomatisering, systeemwaterbehandeling, decentrale klimaatoplossingen
en het belang van een goede luchtvochtigheid. Ook beschrijven we enkele mooie projecten, zoals Hotel De Zeevaartschool in Vlissingen, The
CubeHouse in Amsterdam en het Dordthuis in Dordrecht.
Kortom: we hebben weer een prachtige bewaaruitgave voor u samengesteld. Ik wens u veel leesplezier.
Lieke Bousema
INSTALLATIE&BOUW
JAARBOEK
2025-2026
COLOFON
Verschijnt 1 x per jaar en is een jaarlijkse
speciale editie van Installatie en Bouw,
platform over installatietechniek,
Klimaatbeheersing en Elektriciteit.
www.installatieenbouw.nl
VERANTWOORDELIJKE UITGEVER
Schatbeurderlaan 6
6002 ED Weert
Postbus 249
6000 AE Weert
+31 495 45 00 95
info@louwersmediagroep.nl
louwersmediagroep.com
EINDREDACTIE
Lieke Bousema
REDACTIETEAM
Lieke Bousema, Tamara Brouwers,
Chris Elbers en Desiree Pennings
PROJECTMANAGER
Yakup Yalcin
y.yalcin@louwersmediagroep.nl
SECRETARIAAT
Manuela Depenbrock
Esmee Peeters
Sandra Reijnders
DOELGROEP
Verspreiding vindt plaats via abonnementen en
via gerichte distributie in controlled circulation
aan adviesbureaus architecten, aannemers,
installateurs, gemeenten, grote industriële
organisaties, opdrachtgevers, projectontwikkelaars,
zorginstellingen, woningbouwverenigingen (semi-)
overheidsinstellingen, brancheorganisaties en
toeleveranciers.
Blijf gratis en eenvoudig op de hoogte van het
laatste nieuws. Volg ons op social media en meld
je aan voor onze nieuwsbrief!
VORMGEVING/ART DIRECTION
studio@louwersmediagroep.nl
DRUKWERK
Drukkerij Hendrix, Peer
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd
zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder
bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste
weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen enkele
wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Zij
aan-vaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade,
van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen
die gebaseerd zijn op deze informatie.
Ned Air B.V
De beste ventilatie- en luchtbehandelingssystemen komen voortaan uit Staphorst 8
Intratone
All-in-one-systeem maakt intercom- en toegangscontrole ook beschikbaar voor
kleinere gebouwen: eenvoudig, snel en voordelig 10
Schiedel B.V.
Totaaloplossing voor CLV-veiligheid 14
WAGO
Initiatieven op het vlak van duurzaamheid en circulariteit 16
Caleffi International
Flowing expertise 18
F.F. Kanaalrenovatie B.V.
Uw rookgasafvoer in één dag gerenoveerd 20
Alklima
Eigentijds hotelconcept combineert karakter met comfort 24
Klimaatgroep Holland
Nieuwe concepten voor schoolventilatie 26
Klemko Techniek
Goed gereedschap is het halve werk 28
Systemair
Brandveilige parkeergarages conform de CCV-normen 32
Teleflex
Veel daglichtinval en ruim voldoende frisse lucht 34
Steboma Groep
Slimme ventilatie-oplossingen voor de gezonde stedelijke leefomgevingen van morgen 36
Van Dorp Projecten
SROI-project Dordthuis: welkom perspectief op werk, inkomen én participatie 40
Attema
Het nieuwe bouwen: voor iedereen binnen handbereik 42
Vortvent
Vraaggestuurde ventilatie op zijn best 46
HBI Bisscheroux
Draadloos beheer van noodverlichting: een hele zorg minder 50
Remeha
Optimale afstemming van opwekkings- en afgiftesystemen 52
Webeasy
Slimme gebouwautomatisering voor vandaag én morgen 56
Brink Climate Systems
Één compact ontwerp voor centraal ventileren met wtw 58
32
DUCO Ventilation & Sun Control
Comfort naar het hoogste niveau in een loftwoning uit 1890 60
Condair
Laat je helpen door de expert 64
Isolectra BV
Natte innovatie in stekerbaar installeren 66
64
ClimaRad BV
Decentrale klimaatoplossingen: basis van een gezonde en duurzame woonomgeving 70
KOREX Benelux
Een nieuwe stap in systeemwaterbehandeling 72
GEWISS Nederland
Geïntegreerde systemen die veiligheid, effi ciëntie en duurzaamheid combineren 76
Belimo
Samen naar de top 78
SIEGENIA GROUP BENELUX
Decentrale ventilatie voor een goede binnenluchtkwaliteit 84
Van Hees Elektrotechniek & ICT
Klaar voor morgen 86
Klimaatservice Holland B.V.
Linden in Amsterdam: toonbeeld van duurzaamheid 88
2025-2026 INSTALLATIE & BOUW JAARBOEK JAARBOEK OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT
INSTALLATIEENBOUW.NL/JARBOEK
INSTALLATIE&BOUW
Beeld: iStock
JAARBOEK OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
JAARBOEK
76
Ned Air B.V
Sales Director Hans Robben van Ned Air.
8 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Ned Air B.V
VERHUIZING BIEDT KANSEN OM PRODUCTIE, ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN ÉN DIENSTVERLENING TE VERBETEREN
DE BESTE VENTILATIE- EN
LUCHTBEHANDELINGSSYSTEMEN
KOMEN VOORTAAN UIT STAPHORST
Een nieuwe, duurzame en state-of-the art productielocatie, waar nóg betere arbeidsomstandigheden geboden kunnen worden en waar
voldoende ruimte is om te groeien. Zowel op organisatieniveau, productniveau als qua dienstverlening. Ned Air – onderdeel van de Ariston
Group – verhuist met haar productiecapaciteit naar de Ariston productiefaciliteit in Staphorst. Een mooie mijlpaal in haar ambitie om marktleider
te worden in Nederland.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Ned Air B.V.
“In Kampen liepen we al enige tijd tegen onze limieten
aan”, vertelt Sales Director Hans Robben
van Ned Air. “Niet alleen qua ruimte, maar ook in
de mogelijkheden om onze productieprocessen
én arbeidsomstandigheden verder te verbeteren.
Het pand aan de Wethouder Wassebaliestraat in
Staphorst biedt hier een mooie oplossing voor
en opent interessante nieuwe deuren.” Zowel figuurlijk
als letterlijk, zo blijkt, want het pand is
bijvoorbeeld voorzien van een nieuwe laaddock
voor vrachtauto’s. “Hierdoor kunnen we ook onze
grootste luchtbehandelingskasten eenvoudig laden.
Bovendien is een kraanbaan geplaatst die
de productie vereenvoudigt én die het tillen van
zware onderdelen overbodig maakt. Hierdoor
worden de arbeidsomstandigheden voor onze
productiemedewerkers verder verbeterd. Uitgekiende
klimaatbeheersing zorgt hierbij voor een
comfortabel werkklimaat. Van hete zomer tot
strenge winter.”
Dienstverlening naar
een nieuwe level
In navolging van de producten, biedt ook de
nieuwe locatie van Ned Air kansen om de dienstverlening
naar een nieuwe level te tillen. “Een
dienstverlening die in de toekomst steeds belangrijker
wordt”, aldus Robben. “We bevinden ons
in een markt waarin de innovaties op productniveau
overzichtelijk zijn. Wel moeten we steeds
creatiever zijn in onze projecten. Onze huidige
toegevoegde waarde zit vooral in onze kennis én
in de manier waarop wij service verlenen.” Hierbij
‘Onze huidige toegevoegde waarde zit
vooral in onze kennis én in de manier
waarop wij service verlenen’
ziet hij mooie kansen voor kunstmatige intelligentie
(AI), dat bijvoorbeeld ingezet kan worden als
eerstelijnshulp voor klanten. “Op dit moment ontwikkelen
wij bijvoorbeeld een chatfunctie, die als
helpdesk of vraagbaak kan dienen bij vragen op
het gebied van luchtbehandeling in het algemeen
en de producten van Ned Air in het bijzonder.”
Aanvulling van kennis
“De komende twee tot drie jaar zal de markt met
name gericht zijn op de renovatie van bestaande
systemen”, verwacht Robben. “Met name door de
netcongestie en als gevolg van het enorme tekort
aan arbeidskrachten bij installateurs. Hierdoor
wordt automatisch ook meer van ónze dienstverlening
verwacht. Bijvoorbeeld met betrekking tot het
renoveren en revitaliseren van luchtbehandelingskasten,
maar ook op het gebied van kennis en advies.
Aanvulling van kennis is noodzakelijk om op
de juiste manier in onze branche te kunnen werken,
maar niet altijd beschikbaar. Wij springen graag in
dit gat en slaan een brug tussen kennis en praktijk.
Bijvoorbeeld door al in een vroeg projectstadium
aan tafel te schuiven bij de installateur, adviseur,
aannemer en opdrachtgever. Zo kunnen we ook
hier maximale toegevoegde waarde bieden.”
Sturen op data
Op de lange termijn wordt het volgens Robben
steeds belangrijker om te sturen op data in plaats
van gevoel, zoals nu nog vaak gebeurt in de
markt. “We zullen steeds meer gebruik maken van
sensoren en misschien zelfs nieuwe parameters
bepalen, op basis waarvan we ruimtes vraaggestuurd
kunnen ventileren. Denk bijvoorbeeld aan
vluchtige organische stoffen, stikstof en fijnstof.
Wanneer we alle producten die uit onze nieuwe
productielocatie komen bovendien verbinden met
het internet, worden de mogelijkheden eindeloos.
Door continu de juiste data te analyseren, wordt
bijvoorbeeld voorspelbaar en proactief onderhoud
mogelijk. Op deze manier worden klanten steeds
weer positief verrast én zijn zij blijvend verzekerd
van frisse lucht.” ❚
NED AIR B.V.
Blauwe Engel 1
8265NL Kampen
T +31 38 337 08 33
E info@nedair.nl
W nedair.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 9
Intratone
ALL-IN-ONE-SYSTEEM MAAKT
INTERCOM- EN TOEGANGSCONTROLE
OOK BESCHIKBAAR VOOR KLEINERE GEBOUWEN
EENVOUDIG,
SNEL EN VOORDELIG
Met Only-One speelt Intratone in op de groeiende vraag van vastgoedbeheerders en Verenigingen van Eigenaren om intercom- en toegangscontrole
ook beschikbaar te maken voor kleinere gebouwen met enkele deuren én gebruikers. Het systeem is snel te installeren en eenvoudig
te beheren. Bovendien is de prijs-kwaliteitverhouding zeer concurrerend. “Het is echt een product waar wij op zaten te wachten“, aldus
Marcel Smit, eigenaar van Smit Entrance Control.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Intratone
‘Gemiddeld is slechts een halfuur
installatietijd op locatie nodig, waarna het
systeem op afstand wordt geüpdatet’
Nieuw in het assortiment van Intratone is
Only-One, dat geschikt is voor kleinere gebouwen
met maximaal tien ruimtes of appartementen.
Smit Entrance Control installeert toegangscontrolesystemen
in appartementsgebouwen, kantoorgebouwen
en parkeergarages. “Wij werken veelal in
opdracht van gemeentes, vastgoedbeheerders en
Verenigingen van Eigenaren in Groningen en omgeving,
die inbraakveiligheid en toegankelijkheid
willen combineren”, aldus Smit. “Naast mechanische
oplossingen met cilinders installeren wij regelmatig
elektronische systemen, waarbij wij al zeven
jaar werken met de systemen van Intratone.”
Geen bekabelingen nodig
“Wij werken veelal in bestaand vastgoed”, benadrukt
Smit. “Denk bijvoorbeeld aan kantoorgebouwen
die omgebouwd worden tot woongebouwen.
Een grote uitdaging met betrekking tot het intercom-
en toegangscontrolesysteem is in dit geval
de bekabeling. Vaak is de bestaande bekabeling
gedateerd of defect. Het trekken van nieuwe bekabelingen
is bovendien vaak lastig of tijdsintensief.
De draadloze systemen van Intratone bieden hier
een perfecte oplossing voor en staan garant voor
een optimale functionaliteit én design. Doordat
intercom, camera en taglezer in één unit geïntegreerd
zijn, is de installatie bovendien eenvoudig.”
Nieuwe doelgroep
Nieuw in het assortiment van Intratone is Only-
One, dat geschikt is voor kleinere gebouwen met
maximaal tien ruimtes of appartementen. Smit
Entrance Control heeft al meerdere kantoorgebouwen
en kleine wooneenheden met dit systeem
uitgevoerd en is zeer tevreden. Met name
vanwege de nieuwe doelgroep die hiermee bediend
kan worden én de interessante prijsstelling,
aldus Smit. “Doordat het een opbouwsys-
10 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Intratone
Doordat intercom, camera en taglezer in één unit geïntegreerd zijn, is de installatie eenvoudig.
teem betreft, kun je het altijd wel ergens monteren.”
Net voor de bouwvak heeft hij nog een kantoorpand
met negen kantoren opgeleverd. “De verhuurder
heeft ons van tevoren alle huurdersnamen en nummers
doorgegeven, op basis waarvan wij het systeem
hebben voorgeprogrammeerd. Vervolgens was het
slechts nog een kwestie van voeding aansluiten,
datakabels aansluiten en centrale doorverbinden.”
Gemiddeld is slechts een halfuur installatietijd op
locatie nodig, benadrukt hij, waarna het systeem
op afstand wordt geüpdatet. “Een halfuur later is
het volledige systeem al operationeel, waarna we er
geen omkijken meer naar hebben. Het is echt een
product waar wij op zaten te wachten.”
GSM-module in de buitenpost
“Only-One is specifi ek ontwikkeld voor de Nederlandse
markt en is eenvoudig en snel te installeren”,
benadrukt Rik Buning, accountmanager bij
Intratone. “Met name omdat de GSM-module niet
meer separaat in het gebouw gemonteerd hoeft te
worden.” In Only-One is de GSM-module alvast in
de draadloze buitenpost opgenomen, vertelt hij.
“Het sec monteren van de intercom buitenpost is
voldoende, waardoor ook de installatietijd zeer
gering is. Een logische positionering van de GSMmodule
aan de voorzijde zorgt voor een uitstekend
bereik en stabiele verbinding van bijvoorbeeld
de smartphone of tablet naar de intercom
en vice versa.”
Ingebouwde cameramodule
en badge-lezer
De vertrouwde draadloze technologie van Intratone
staat garant voor eenvoudig en intuïtief
gebruik, vertelt Buning. “Dankzij een ingebouwde
cameramodule met platte lens wordt lichtinval
in de cameralens geminimaliseerd. Hierdoor
kunnen gebruikers op elk moment van de dag
heel goed zien wie er voor de deur staat. Een
geïntegreerde handsfree badge-lezer voorziet
bovendien in de gewenste toegangscontrole.”
Eenvoudig beheer op afstand
Op de LCD-display kunnen zowel namen als appartementnummers
geprojecteerd worden. Bovendien
is het systeem eenvoudig op afstand te
beheren. Bijvoorbeeld wanneer bewoners verhuizen,
sleutels kwijt of overbodig raken of (snel)
tijdelijke toegang verleend moet worden. Ook is
Only-One vandalismebestendig. De buitenpost is
vervaardigd uit antracietkleurig staal en vrijwel
onverwoestbaar. Zelfs de camera is volledig ingebouwd,
waardoor deze niet bekrast of met graffi ti
gemanipuleerd kan worden. ❚
INTRATONE
Kuiperbergweg 40
1101 AG Amsterdam
T +31 20 788 34 01
E info@intratone.nl
W intratone.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 11
M A A K W A A R D E M E T W A T E R
Ontdek HVRF:
voordelen en
kansen voor diverse
toepassingen
DE TOEKOMSTBESTENDIGE KEUZE
DIE JE VANDAAG INSTALLEERT
Ga voor een grote stap in de goede richting.
Met het uniek gepatenteerde HVRF-systeem van
Mitsubishi Electric pak je voorsprong. De bewezen
techniek van VRF in een waterdragend systeem;
voor het beste comfort en hoge energie-effi ciëntie.
Koelen en verwarmen in één toekomstbestendige
oplossing. Maak waarde met water!
HVRF.NL
One-Stop Shop voor
RVS CLV-systemen in 2025!
Schiedel is de ultieme partner voor al uw
roogkasafvoerprojecten! Met een compleet
assortiment van CLV-systemen waarborgen we
efficiëntie en veiligheid voor uw projecten.
Dankzij ons in-house ingenieursbureau en
installatieteam bieden we niet alleen deskundig
advies voor VVE’s en verzekeringsmaatschappijen
over de nieuwe gasketelwet, maar staan we ook
installateurs, beheersmaatschappijen en aannemers
bij in elke stap: van specificatie en ontwerp tot
schoorsteenberekeningen, installatie, training en
technische ondersteuning!
Scan mij en lees verder
sales.nl@schiedel.com | www.schiedel.com | +31 (0)118 689900
Schiedel B.V.
TOTAALOPLOSSING VOOR CLV-VEILIGHEID
Sinds april 2023 mogen alleen gediplomeerde, vakbekwame installateurs en monteurs van gecertificeerde bedrijven nog werkzaamheden
uitvoeren aan gasinstallaties, rookgasafvoervoorzieningen of verbrandingsluchttoevoeren. Dat stelt de nieuwe BRL 6000-25, die ook wel
Gasketelwet wordt genoemd. De beoordelingsrichtlijn komt voort uit het rapport ‘Koolmonoxide’, dat in 2015 is uitgebracht door de Veiligheidsraad
en waarin geconcludeerd werd dat circa de helft van de koolmonoxideongelukken voorkwam bij nieuwe gasketels en afvoersystemen die
niet volgens de regelgeving (of onbekwaam) waren aangelegd. Inmiddels zijn we ruim twee jaar verder en is het tijd om de balans op te maken.
Een gesprek met Simon Ramaekers, Algemeen Directeur van Schiedel Benelux, over de impact van de wet, de gevaren van ondeugdelijke installaties
en de aanpak van Schiedel, die verder gaat dan alleen productlevering.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Schiedel B.V.
Simon Ramaekers, Algemeen Directeur van Schiedel Benelux.
Inmiddels is de Gasketelwet ruim 2 jaar in
werking. Wat gaat goed? En waar is volgens
Schiedel nog aandacht vereist?
“De invoering van de Gasketelwet is een cruciale
stap geweest voor de veiligheid in Nederland. Wat
goed gaat, is absoluut het toegenomen bewustzijn
in de markt. Installateurs, woningcorporaties
en zelfs bewoners zijn zich meer bewust van de
risico's van koolmonoxide en het belang van gecertificeerde
installaties en vakmanschap. De wet
dwingt de sector bovendien om serieus werk te
maken van kwaliteit en traceerbaarheid.” Wat nog
aandacht vraagt, is met name de implementatie
in de praktijk, vertelt hij. “En dan specifiek bij
complexere installaties zoals CLV in appartementencomplexen.
Hier gaat het niet alleen om de
ketel zelf, maar om het hele systeem, inclusief aansluiting,
luchttoevoer en rookgasafvoer. Er is nog
steeds een tekort aan gecertificeerde vaktechnici
die de complexiteit van deze systemen volledig
beheersen. Dit leidt ertoe dat projecten onnodig
lang blijven liggen, of erger nog, dat installaties
niet optimaal of zelfs incorrect worden aangelegd.
De wet stelt eisen, maar de praktische invulling en
beschikbaarheid van de juiste expertise blijft voor
veel partijen een uitdaging.”
Welke specifieke problemen brengen slecht
geïnstalleerde of onderhouden CLV-systemen
met zich mee?
“Allereerst is er het gevaar van koolmonoxidevergiftiging.
Dat is aanzienlijk en mag absoluut niet
onderschat worden. Een slecht functionerend CLVsysteem
kan leiden tot lekkage van rookgassen,
waaronder CO. Dit kan sluipend gebeuren, soms
met fatale gevolgen, maar veel vaker met blijvende
neurologische en psychische schade. Een
ondeugdelijke installatie heeft bovendien directe
gevolgen voor de efficiëntie en levensduur
van de aangesloten verwarmingstoestellen. Als
de rookgasafvoer niet correct functioneert, kan
de ketel zijn warmte niet goed kwijt, wat leidt tot
een hoger energieverbruik en versnelde slijtage
van de ketel. Dit betekent hogere stookkosten
voor de bewoners of eigenaren en een kortere
technische levensduur van kostbare apparatuur.
Daarnaast is er het aspect van comfort en veiligheid
op de lange termijn. Denk aan condensatieproblemen
die leiden tot vochtschade aan
schachten of zelfs brandgevaarlijke situaties
door oververhitting bij onvoldoende ventilatie of
brandveiligheid. Een cruciaal, vaak onderbelicht
gevaar ligt bovendien in de onjuiste materiaalkeuze
of combinatie binnen een CLV-systeem.
Met de diverse typen toestellen, zowel oude als
nieuwe, en verschillende rookgasafvoersystemen
van RVS, plastic en aluminium is specialistische
kennis essentieel. Bijvoorbeeld om corrosie, schimmelvorming,
verminderde trek en brandgevaar
te voorkomen.”
14 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Schiedel B.V.
Schiedel levert een totaaloplossing, met gecertifi ceerde en veilige RVS CLV- en rookgasafvoersystemen van topkwaliteit.
Hoe biedt Schiedel hier een oplossing voor?
“Wij leveren een totaaloplossing, met gecertifi ceerde
en veilige RVS CLV- en rookgasafvoersystemen
van topkwaliteit. Onze systemen zijn ontworpen
om maximale veiligheid en optimale prestaties te
garanderen, met oog voor de specifi eke eisen van
collectieve installaties. Ze zijn duurzaam, bestand
tegen corrosie en gemakkelijk te installeren – mits
de installateur over de juiste kennis beschikt.”
Veel problemen met rookgasafvoeren en CLVsystemen
ontstaan door een ondeugdelijke in-
‘Een CLV-systeem dat van begin tot eind
professioneel is ontworpen, geleverd én
geïnstalleerd door één specialistische partij’
stallatie, weet Ramaekers. “Dit is een toenemend
fenomeen, dat wordt versneld door het groeiende
tekort aan gekwalifi ceerd personeel. Daarom werken
wij met eigen installatieteams, die zorgen dat
het CLV-hoofdkanaal (en andere rookkanalen) correct
worden aangesloten. Hiermee leveren wij een
belangrijke bijdrage aan bijvoorbeeld veiligheid,
duurzaamheid en energie-effi ciëntie.”
De installatieteams werken op basis van een
systeemontwerp, dat door het Schiedel Center
of Engineering is samengesteld. “De aansturing
van de teams gebeurt door de afdeling Project
Management, waardoor we de verantwoordelijkheid
kunnen nemen voor de volledige projectuitvoering.
Wij verzorgen zowel het ontwerp als de
engineering, producten en installaties van rookgasafvoer-
en CLV-systemen. Dit betekent dat wij
in opdracht werken van of samenwerken met de
ketelleverancier, die ook verantwoordelijk is voor
de installatie van de verwarmingstoestellen. Om
bestaande situaties te beoordelen, werken wij samen
met onafhankelijke geaccrediteerde inspectiebureaus.”
Welke concrete zekerheid biedt deze integrale
aanpak aan installateurs, woningcorporaties,
vastgoedbeheerders en gebruikers/bewoners?
“Voor installateurs betekent het vooral dat zij hun
klantrelatie behouden, zonder de stress of personeelsdruk
die gepaard gaat met complexe CLVrenovaties.
Ze kunnen hun corebusiness blijven
doen, terwijl wij de specialistische montage uit
handen nemen. Voor woningcorporaties, vastgoedbeheerders
en VvE's betekent het bovendien
absolute gemoedsrust. Zij krijgen een CLVsysteem
dat van begin tot eind professioneel is
ontworpen, geleverd én geïnstalleerd door één
specialistische partij. Ze weten dat hun CLVinstallaties
voldoen aan de strengste wettelijke
eisen en BRL 6000-25 (Gasketelwet). Maar ook
dat zij gemonteerd zijn door CO-gecertifi ceerde
installateurs. Het RVS CLV-kanaal gaat ten minste
twee ketellevens mee bij gelijkblijvende omstandigheden,
wat een zeer aantrekkelijk argument
is voor kostenbeheersing.” Voor gebruikers
en bewoners is de zekerheid het meest direct:
een veilige woonomgeving. “Zij kunnen erop vertrouwen
dat hun verwarmingssysteem en rookgasafvoer
correct functioneren, zonder risico op
koolmonoxidevergiftiging. Dit draagt bij aan een
gezonder binnenklimaat en voorkomt onnodige
kosten door ineffi ciënt gasverbruik of vroegtijdige
vervanging.” ❚
Rendering van een CLV-systeem.
SCHIEDEL B.V.
Oude Veerseweg 23
4332 SH Middelburg
T +31 118 68 99 00
E info.nl@schiedel.com
W schiedel.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 15
WAGO
De WAGO Green Range is een duurzaam en
groen alternatief voor de bekende 221-serie
verbindingsklemmen met hendels.
INITIATIEVEN OP HET VLAK VAN
DUURZAAMHEID EN CIRCULARITEIT
Nederland verduurzaamt en kiest massaal voor elektrificatie, waarvoor aanpassing en uitbreiding van onze elektrische installaties noodzakelijk
is. Als gevolg hiervan belandt jaarlijks meer dan 1.000.000 kilo aan oude groepenkasten, schakelmaterialen, noodverlichting en stekerbare
verbindingen op de afvalberg. Zonde en onnodig, want deze producten kunnen prima hergebruikt worden. Circolektra zet zich hier elke dag
voor in, in samenwerking met marktleiders zoals WAGO. Bijvoorbeeld door oude elektramaterialen een nieuw leven te geven of door ze in te
zetten als waardevolle grondstof voor innovatieve en milieuvriendelijke nieuwe producten. Inmiddels staat de teller van Circolektra op 67.000
ingezamelde producten, inclusief WAGO WINSTA ® stekerbare kabels.
Tekst Lieke Bousema | Beeld WAGO
16 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
WAGO
De kenmerkende groene hendel wordt volledig gemaakt van gerecyclede content.
“Met WAGO WINSTA ® hebben wij een mooie basis
gelegd voor circulair installeren”, vertelt Marcel
Visser, Partnership Manager bij WAGO. “Het connectorsysteem
is eenvoudig te monteren, demonteren
en – na een uitgebreid test- en certifi ceringstraject
– als refurbished product te hermonteren.
Ook in combinatie met de andere refurbished
producten van Circolektra.”
‘Wij kiezen op elk
gebied met klem
voor groen’
Vertrouwde kwaliteit
“In samenwerking met Circolektra hebben wij de
complete kringloop van onze WAGO WINSTA ®
stekerbare kabels zorgvuldig ingericht en uitgebreid
beproefd”, vertelt Visser. “Van inzamelen
tot sorteren, testen, hercertifi ceren en opnieuw
in de markt brengen. Hierdoor blijven klanten
verzekerd van de bekende WAGO kwaliteit, veiligheid
én garanties. Bedrijven worden steeds
actiever gestimuleerd om circulaire producten te
gebruiken en over enkele jaren zal dit zelfs de
norm zijn. Samen met Circolektra sorteren wij
hier alvast op voor. Hierbij geldt dat elke kabel
die een tweede leven krijgt, winst is. Zowel voor
de gebruiker als voor het milieu.”
Mooie basis voor
circulair installeren
WAGO is vorig jaar toegetreden tot Circolektra.
Een logische stap, volgens Visser. “Als organisatie
vinden wij duurzaamheid en circulariteit
heel belangrijk. Dit laten wij ook zien met onze
WAGO Green Range verbindingsklem met kenmerkende
groene hendel, die volledig gemaakt
wordt van gerecyclede content. Meer gedetailleerd
bestaan de hefbomen (PBT) voor minstens
27% uit gerecyclede PET-fl essen. De behuizing
is gemaakt van 77% biologische resten zoals
tallolie, gebruikt vet en resten van de productie
van eetbare oliën. Deze worden met behulp
van slimme technische processen verwerkt tot
een hoogwaardig polycarbonaat, waardoor het
gebruik van fossiele grondstoffen wordt verminderd.
Zónder in te boeten aan de vertrouwde
kwaliteit, certifi ceringen en prestaties, zoals
een eenvoudige, snelle en veilige installatie van
massieve, fi jnaderige en meeraderige geleiders.
Tijdens de productie van de klemmen stoot
WAGO tot 87% minder CO 2
uit, waardoor de
WAGO Green Range een duurzaam en groen
alternatief is voor de bekende 221-serie verbindingsklemmen
met hendels.”
Verpakt in graspapier
In navolging van de verbindingsklemmen heeft
WAGO ook de verpakking ervan vergroend. “De
Green Range verbindingsklemmen met hendels
worden standaard verpakt in graspapier, dat tot
30% grasvezels en ongeveer 70% gerecycled papier
bevat”, weet Visser. “De productie van graspapier
zorgt voor 5,6% minder CO 2
-uitstoot en 11% minder
waterverbruik dan de productie van puur gerecycled
papier. Bovendien heeft het 28% minder impact op
de biodiversiteit, omdat de grasvezels afkomstig zijn
van compensatiegebieden voor bebouwing of braakliggende
landbouwgrond, die volgens de wet toch al
meerdere keren per jaar gemaaid moet worden. Zo
kiezen wij op elk gebied met klem voor groen.” ❚
WAGO
Laan van de Ram 19
7324 BW Apeldoorn
T +31 55 368 35 00
E info-nl@wago.com
W wago.com
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 17
Caleffi International
FLOWING EXPERTISE
Caleffi International is al jaren dé expert in hydraulische componenten en systemen voor verwarmingssystemen en in de beveiliging van
drinkwaterinstallaties. De hardwarefabrikant zet hoog in op duurzaamheid, technische prestaties, installatiegemak én kennisoverdracht. “We
kunnen in-proces oplossingen verzorgen en bieden veel ondersteuning en knowhow”, vertelt directeur Mauro Manfredi. “Dit resulteert niet
alleen in duurzamere installaties, maar ook in minder storingen én een efficiënter werkproces.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Caleffi International
Het R&D-gebouw van Caleffi, CUBOROSSO genoemd, staat garant voor innovatie en kwaliteit.
Caleffi International is een dochteronderneming van
de Italiaanse Caleffi Group. “Ons team ondersteunt
klanten in de installatietechniek op alle vlakken. Bijvoorbeeld
door het geven van technisch advies”, zegt
Manfredi. “Onze buitendienst is technisch geschoold
en biedt advies aan onder meer groothandels en
rechtstreekse gebruikers, zoals installatiebedrijven,
die hiermee volledig worden ontzorgd.”
‘Innovatie en
kwaliteit zit in ons DNA’
De productie van de Caleffi producten vindt
plaats in de fabriek bij de hoofdvestiging in Fontaneto
d’Agogna in Piemonte, op ongeveer 35 minuten
rijden van Milaan. “Onderdeel van deze
vestiging is een rood R&D gebouw, dat ook
wel ‘innovatiegebouw’ wordt genoemd”, vertelt
Manfredi. “Doordat alle ingenieurs van ons bedrijf
hier samenwerken, heeft ons innovatieve
karakter sinds 2008 een enorme boost gekregen.
We ontwikkelen ongeveer tweehonderd tot
driehonderd producten per jaar. Bijvoorbeeld op
het gebied van kwalitatief systeemwater, warmtepompappendages
en drinkwaterinstallaties.
Innovatie en kwaliteit zit in ons DNA.”
Ondersteuning en knowhow
“We doen veel aan kennisoverdracht”, benadrukt
Manfredi. “We kunnen in-proces oplossingen verzorgen
en bieden veel ondersteuning en knowhow.
Onze visie is kwaliteit en duurzaamheid. Immers
betekent kwaliteit minder storingen, minder
vertraging in het veld én duurzamer werken. Alle
technische waarden zijn van A tot Z bekend. Ons
R&D-gebouw zorgt voor innovaties en we testen
onze producten continu. Hoe gedragen de producten
zich bijvoorbeeld bij hoge temperaturen? Treedt
er corrosie op? En zo ja, hoeveel? Zo kunnen we
beter meedenken met de installatiebedrijven. We
bieden oplossingen voor alle type installaties, van
residentiële tot utiliteitsgebouwen. De ontwikkeling
naar elektrificatie in de HVAC heeft ons de afgelopen
jaren bovendien doen anticiperen op duurzame
systemen voor warmtepompen. Zo hebben
we oplossingen om monoblock, hybride en split
18 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Caleffi International
warmtepompen te optimaliseren en hebben we alles
in huis voor hydraulisch (waterzijdig) inregelen.
Dankzij onze samenwerking met fabrikanten kunnen
we warmtepompen optimaal laten werken.”
Slag in systeemdenken
Innovatief zijn ook de afleversets voor collectieve
installaties zoals warmtenetten en stadsverwarming,
die elektronische gestuurd en
geconnecteerd zijn. “Hierbij ligt de focus op energiezuinigheid,
minder of geen CO 2
-uitstoot en
comfortverhoging”, aldus Manfredi. “Doordat wij
kennis hebben van het complete systeem, kunnen
we alles optimaal afstemmen. Want juist hier is
een enorme slag te maken. De technologie, producten
en oplossingen zijn er al. Nu moeten we
met ons allen een slag maken in systeemdenken.
Bijvoorbeeld een duurzame opwekker alleen is
niet voldoende voor een duurzaam resultaat.”
Hydraulisch inregelen
De energieprestatie van gebouwen moet verbeteren,
zodat er minder energie wordt verbruikt. De
Europese Commissie stelde daarom een richtlijn
op: de EPBD III, die in de zomer van 2026 een
opvolger krijgt met de EPBD IV. De vertaalslag
hiervan in Nederland is de NTA 8800, die ook
geüpgraded zal worden. “Wat niet zal veranderen,
is dat installaties uitgelezen moeten kunnen
worden. Energiemeters die nog geen intelligente
uitlezing hebben, moeten daarom vervangen
worden.” Ongeveer tien jaar geleden werd circa
90% van de installaties in gebouwen nog niet
hydraulisch ingeregeld, weet Manfredi. “En nog
altijd valt hier veel winst te behalen. Het hydraulisch
inregelen van cv-installaties is laaghangend
fruit. Met slecht een kleine ingreep kan al enorm
bespaard worden op CO 2
-uitstoot, energie en gas.
Bovendien wordt het comfort hierdoor verhoogd.”
Volgens het motto ‘practice what you preach’
neemt Caleffi ook zelf talloze duurzame initiatieven.
Zo worden sinds enkele jaren ESG- en CSRD-
Hydraulisch inregelen bespaart enorm op CO 2
-uitstoot, energie en gas.
‘Doordat wij kennis hebben van het
complete systeem, kunnen we alles
optimaal afstemmen’
duurzaamheidsrapporten opgesteld en zijn EPDdocumenten
beschikbaar over de milieu-impact van
de diverse producten. Alle duurzame initiatieven
worden jaarlijks gebundeld in een Sustainability
Report, dat te raadplegen is via de Caleffi website.
Een stukje geschiedenis
Caleffi werd in 1961 opgericht in het Noord-
Italiaanse dorpje Gozzano en kreeg al snel veel
bekendheid. In 1975 al was uitbreiding noodzakelijk
en verhuisde het bedrijf naar de nieuwe
fabriek in Fontaneto d’Agogna. Hier bevindt zich
ook het huidige hoofdkantoor, dat ook wel Caleffi
1 wordt genoemd. Het bedrijf exporteerde in de
loop van de jaren naar de buitenlandse markt,
waar in de jaren ’80 de eerste verkoopkantoren
werden opgericht. In 1995 werd de vestiging in
Weert geopend, van waaruit Caleffi nu met circa
twintig specialisten de Benelux en Denemarken
bedient. Bijvoorbeeld met innovatieve vuilafscheiders,
luchtafscheiders, vorstbeveiligingskleppen en
binnenkort ook warmtepompsets en nieuwe drinkwateroplossingen.
Ongeveer gelijk met Weert, werden in Italië ook
Caleffi 2 en Caleffi 3 geopend, vertelt Manfredi.
“Waar in Caleffi 2 de mallen voor kunststof en messing
worden ontwikkeld, evenals aanpassingen aan
productiemachines, is Caleffi 3 volledig gewijd aan
de verwerking van kunststof- en technopolymeercomponenten.
Door alle productieprocessen te integreren,
hebben én houden we onze knowhow en
expertise in eigen huis. Wij geloven namelijk dat
het beheersen van elke fase zorgt voor een gegarandeerde
topkwaliteit op elk gebied.”
Indrukwekkende uitbreidingen
In 2009 werd bij Caleffi in Italië het eerste Automatisch
Verticale Magazijn in gebruik genomen; een
indrukwekkend volautomatisch hoogbouwmagazijn
die zorgt voor een optimale logistiek en snelle
service. “Momenteel is een tweede volautomatisch
magazijn in aanbouw. Bovendien zijn veel buitenlandse
filialen gerenoveerd of vergroot en is Caleffi
3 uitgebreid met een extra productieoppervlakte
van 15.000 m 2 , om aan de toenemende marktvraag
te kunnen voldoen en de maakindustrie in Europa
te beschermen, behouden en promoten.” ❚
Mauro Manfredi, Managing Director van Caleffi International.
CALEFFI INTERNATIONAL
Moesdijk 10
6004 AX Weert
T +31 495 54 77 33
E info.nl@caleffi.com
W caleffi.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 19
F.F. Kanaalrenovatie B.V.
KANAALRENOVATIESPECIALIST IS BEKROOND MET BENELUX ENTERPRISE AWARDS 2025
UW ROOKGASAFVOER IN ÉÉN DAG GERENOVEERD
De rookgasrenovatiesector ondergaat een ingrijpende transformatie, gedreven door het Europese klimaatbeleid en de nationale renovatiestrategieën.
De vraag naar hoogwaardige renovatieoplossingen die met minimale ingrepen gerealiseerd kunnen worden, groeit snel. Eén
bedrijf staat centraal in deze transformatie: F.F. Kanaalrenovatie B.V. is gespecialiseerd in de renovatie van rookgassystemen in bestaande
residentiële gebouwen en is tijdens de jaarlijkse Benelux Enterprise Awards bekroond met een award voor ‘Best Flue Gas Exhaust Renovation
Specialists 2025’.
Tekst Lieke Bousema | Beeld F.F. Kanaalrenovatie B.V.
Gerenoveerd FuranFlex-rookgaskanaal.
“In veel grondgebonden woningen, appartementencomplexen
en bedrijfsgebouwen in
Nederland bevinden zich rookgaskanalen van
vijftien tot twintig jaar oud, die (nog) niet aan
de nieuwe, strengere richtlijnen voldoen”, vertelt
Rudie Balink van F.F. Kanaalrenovatie B.V. “Renovatie
van deze kanalen is nodig om een goede
en veilige werking van het rookgassysteem in de
toekomst te garanderen. Met FuranFlex bieden
wij een hoogwaardige en zeer snelle oplossing
hiervoor. Zowel voor individuele kanalen als voor
collectieve systemen.”
Behouden ‘wat nog goed is’
“Wanneer een nieuwe ketel wordt geplaatst, moet
gegarandeerd worden dat het rookgaskanaal nog
een ketelleven meegaat”, weet Balink. “Echter
zijn er maar weinig inspecteurs die dit objectief
kunnen beoordelen. Daarom wordt in de praktijk
20 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
F.F. Kanaalrenovatie B.V.
Bij de renovatie van collectieve en individuele rookgaskanalen maakt F.F. Kanaalrenovatie B.V. gebruik van FuranFlex, dat snel en met slechts minimale bouwkundige
ingrepen te installeren is.
bij de montage van nieuwe ketels bijna altijd het
rookgaskanaal gerenoveerd of vervangen. Dit
zorgt niet alleen voor veel overlast, maar past ook
niet in de huidige tijd van duurzaamheid, overlastbeperking
en behouden van ‘wat nog goed is’.”
Belang van overdruk
“Rookgaskanalen betreffen veelal aluminium
kanalen waarin putcorrosie plaatsvindt”, vertelt
Balink. “Daarnaast drogen de siliconen rubbers
op de verbindingen uit, waardoor ze na verloop
van tijd niet meer goed afdichten. Bij collectieve
kanalen speelt bovendien het probleem
van onderdruk.” De meeste oude(re) collectieve
rookgaskanalen in Nederland zijn gebaseerd op
onderdruk, vertelt hij. “Niet verwonderlijk, want
warme lucht stijgt en creëert zo een natuurlijke
trek in het kanaal. Echter zijn de rookgastemperaturen
van de nieuwe type cv-ketels een stuk lager,
waardoor deze thermische trek verdwijnt. Hierdoor
blijven de rookgassen in het kanaal hangen
of zakken zij zelfs naar beneden, waar zij in het
luchtzijdige deel van de installatie terechtkomen.
Hier worden de rookgassen aangezogen door
de ketel, die als gevolg hiervan in storing gaat.
Een overdrukkanaal gaat hiermee de strijd aan.”
Duurzaam, snel en met
minimale ingrepen
Bij de renovatie van collectieve en individuele
rookgaskanalen maakt F.F. Kanaalrenovatie B.V.
gebruik van FuranFlex, dat snel en met slechts mi-
‘Omdat we slechts een paar uur per
woning bezig zijn, wordt overlast tot een
minimum beperkt’
nimale bouwkundige ingrepen te installeren is. Bovendien
wordt hiermee de volledige capaciteit van
het bestaande kanaal benut. “FuranFlex is zowel
geschikt voor vr- als hr-ketels en beschikbaar voor
kanalen van 80 tot 800 mm. De oplossing betreft
een innovatieve en flexibele schoorsteenvoering,
die op maat vanuit de fabriek wordt aangeleverd
en is opgebouwd uit drie lagen: een buitenlaag
van kevlarversterkt glasvezel, een tussenlaag van
composiet en glasvezel en een binnenfolie die na
het uitharden uit de buis wordt verwijderd. Omdat
we slechts een paar uur per woning bezig zijn,
wordt overlast tot een minimum beperkt.”
Zowel voor laagbouw als hoogbouw
FuranFlex beschikt over een CE-markering en een
gunstige KIWA Gastec-beoordeling. “Het Furan-
Flex systeem is niet alleen geschikt voor laagbouw,
maar ook voor hoogbouwprojecten”, benadrukt
Balink. “Voor de montage wordt altijd een
haalbaarheidsonderzoek op locatie uitgevoerd. Is
renovatie technisch én financieel haalbaar? Of is
complete vervanging aan te bevelen? Vervolgens
gaan we heel voortvarend aan de slag.” Sinds kort
worden aftakkingen gerenoveerd met een liner,
vertelt hij. “Door de aftakking te relinen, besparen
we op bouwkundige werkzaamheden én overlast,
terwijl de kwaliteit hetzelfde blijft. Deze methode
van aftakkingen renoveren is ook positief beoordeeld
door KIWA Gastec.”
Zodra de aftakkingen gereed zijn, wordt FuranFlex
in het kanaal aangebracht. “Vervolgens plaatsen
we speciale adapters op de twee uiteinden. Deze
adapters worden aangesloten op een stoomgenerator,
die buiten of op de galerij staat. Onder de
stoomdruk zet de liner uit en na twee uur beschikt
men al over een voegloze, naadloze en luchtdichte
kanaalvoering die bestand is tegen hitte, corrosie
en vocht. Per dag kunnen we tot vier individuele
kanalen renoveren; een collectief kanaal met zes
aansluitingen doen we in een dag.” ❚
F.F. KANAALRENOVATIE B.V.
’s Gravenzandseweg 17D
2291 PE Wateringen
T +31 85 080 50 23
E info@ffkanaalrenovatie.nl
W ffkanaalrenovatie.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 21
Luchtbevochtiging of
luchtontvochtiging voor uw project?
Condair is ‘s werelds marktleider op het gebied van commerciële
en industriële luchtbevochtiging. Met een breed portfolio
luchtbevochtiging en luchtontvochtiging systemen heeft Condair voor
elke toepassing de juiste oplossing.
Luchtbevochtiging
Luchtontvochtiging
Meer weten? Bel ons op 020 705 8200
Of bezoek onze website: www.condair.nl
Advies op maat
Verhuur
mogelijkheden
Full-service concept
www.condair.nl | Tel.: 020 7058200
DE TOEKOMST IS DRAADLOOS
Kies voor draadloze vrijheid, comfort en gemak.
ALPHATOREN KIEST OOK
VOOR DRAADLOOS
Draadloze intercom- en toegangsbeheer
systemen speciaal voor woningcomplexen
www.intratone.nl
Alklima
HOTEL DE ZEEVAARTSCHOOL IN VLISSINGEN
EIGENTIJDS HOTELCONCEPT
COMBINEERT KARAKTER MET COMFORT
Maritieme charme in een historisch gebouw aan zee. In de voormalige en Rijksmonumentale Hogere Zeevaartschool, pal aan de boulevard en
het strand van Scheveningen, is op 4 juni Hotel De Zeevaartschool geopend. De herbestemming tot eigentijds hotelconcept is een goed voorbeeld
van hoe cultureel erfgoed nieuw leven kan worden ingeblazen, met oog voor zowel verleden als toekomst.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Hotel De Zeevaartschool
De herontwikkeling is een initiatief van hotelier
Joost van Damme, die hiermee erfgoed en
hospitality samenbrengt. Het hotel combineert
een iconische locatie met hedendaags comfort
en biedt gasten een verblijf waarin de beleving
centraal staat. Voordat het zover was echter, is er
heel wat water door de zee gegaan, vertelt hij. “Om
het gebouw geschikt te maken als hotel, heeft een
grondige stripsloop plaatsgevonden. Hierbij zijn
diverse historische elementen behouden voor hergebruik.”
Als voorbeeld noemt hij de twee originele
trappenhuizen, maar ook de vorm van de gangen,
‘Doordat gelijktijdig met de systemen
gekoeld én verwarmd kan worden, kan elke
gast zijn eigen comfort bepalen’
het tegelwerk op de ronde pilaren en vijf historische
ornamenten die het hotel een uniek karakter geven.
“Vervolgens is een nieuwe indeling gemaakt met
zeventig hotelkamers en een restaurant en bar, die
allemaal een luxe uitstraling hebben gekregen.”
Combinatie van bestaand en nieuw
De transformatie van Hotel De Zeevaartschool
werd uitgevoerd door aannemer Bulsink, die voor
de elektrotechnische en werktuigbouwkundige
installaties de samenwerking zocht met DWT Pro-
Het hotel combineert een iconische locatie met hedendaags comfort.
24 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Alklima
Maritieme charme in een historisch gebouw aan zee.
jecten. “Tijdens de transformatie is een aantal
bestaande installaties behouden en geserviced.
Bijvoorbeeld voor de warmtapwatervoorziening”,
vertelt projectleider Rachid Riznate. “Bovendien is
de bestaande luchtbehandelingskast gereconditioneerd,
waarbij het complete binnenwerk is vervangen.”
Voor de verwarming en koeling van het
hotel werd de grootste grote stap in duurzaamheid
gemaakt. DWT Projecten installeerde namelijk een
compleet nieuw Mitsubishi Electric City Multi VRFsysteem
van Alklima, met zeven warmtepomp buitendelen
en circa 75 kanaalunit binnendelen.
Slim klimaatsysteem
Het VRF-systeem is in het complete hotel toegepast,
behoudens de gangen. In totaal beschikt
Hotel De Zeevaartschool over zeventig kamers,
waarvan 45 standaardkamers, vijf familiekamers,
zes suites en veertien matrooskamers. “De
hoofdmoot zijn standaard en luxe kamers met
zeezicht”, aldus Van Damme. “Helemaal onderin
echter zijn kleinere kamers gesitueerd in een lager
prijssegment, maar wel van alle gemakken
voorzien. Daarmee bieden we voor ieder wat
wils.” Voor de verwarming en koeling van zijn
hotel zocht hij naar een slim systeem met een
thermostaat per ruimte, zodat vraaggestuurd
verwarmd en gekoeld kan worden. Maar ook
een systeem dat gekoppeld kan worden aan de
hotelboekingssoftware. In de komende maanden
wordt hier verder invulling aan gegeven.
Eigen comfort bepalen
“Anno 2025 wordt het gros van de hotels uitgevoerd
met VRF-systemen, die een hoog comfort
en rendement combineren”, resumeert Riznate.
“Doordat gelijktijdig met de systemen gekoeld
én verwarmd kan worden, kan elke gast zijn eigen
comfort bepalen. En doordat alleen geklimatiseerd
wordt op vraag, wordt veel energie
bespaard. De systemen van Mitsubishi Electric
zijn hierbij onze eerste keus. Niet alleen vanwege
de hoge kwaliteit, maar ook omdat onze
installateurs, inbedrijfstellers en service- en onderhoudsmonteurs
inmiddels goed bekend zijn
met de systemen. Dat levert grote voordelen op
in kwaliteit, doorlooptijd en service.” Op 1 juni
heeft DWT Projecten de installatie opgeleverd.
“Verwarmen is met deze buitentemperaturen
(eind aug; red.) nog niet nodig geweest”, besluit
Van Damme. “Maar koelen doet het systeem in
ieder geval uitstekend.” ❚
Dankzij een slim systeem met een thermostaat per ruimte kan vraaggestuurd verwarmd en gekoeld worden.
ALKLIMA
Van Hennaertweg 29
2952 CA Alblasserdam
T +31 78 615 00 00
E info@alklima.nl
W alklima.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 25
Klimaatgroep Holland
ELKE RUIMTE NAAR WENS VERWARMEN, KOELEN EN VENTILEREN, VIA EEN CENTRAAL ÓF DECENTRAAL SYSTEEM
NIEUWE CONCEPTEN VOOR SCHOOLVENTILATIE
We kennen het Scholen°Concept van Klimaatgroep Holland als een decentraal systeem waarmee elk klaslokaal onafhankelijk verwarmd,
gekoeld en geventileerd wordt. Hierin komt verandering. Vanaf eind 2025 heb je de keuze tussen zowel een centraal als decentraal systeem.
Ook is er een oplossing voor kantoren en zorginstellingen.
Tekst Desiree Pennings | Beeld Klimaatgroep Holland
Sensoren meten de temperatuur, het CO 2
-gehalte en de aanwezigheid van mensen in het lokaal, op basis waarvan de lucht tochtvrij verdeeld wordt.
“Bij het Scholen°Concept is de energiedrager water,
omdat bepaalde koudemiddelen uitgefaseerd
worden. Ons systeem is daarom veilig en niet schadelijk
voor het milieu. Dit idee hebben we doorgevoerd
in twee nieuwe concepten, die afgeleid zijn
van het bestaande systeem”, legt Harry Vaatstra
uit, directeur bij Klimaatgroep Holland. Eén van
de twee concepten is speciaal voor het onderwijs
ontwikkeld. Het gaat om een centrale unit op het
dak, met kanalen door het hele gebouw heen. Dit
is dus met name geschikt voor nieuwbouw. “Net
als bij het decentrale systeem met een unit in elk
26 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Klimaatgroep Holland
De installateur hoeft de unit alleen maar tussen het kanaalwerk in te bouwen en alles functioneert zonder veel inregelwerk.
lokaal, wordt iedere ruimte op eigen niveau geregeld.
Temperatuur, ventilatie, verlichting en zonwering
worden ingesteld via een simpele plug and
play unit. De installateur hoeft deze alleen maar
tussen het kanaalwerk in te bouwen en alles functioneert
zonder veel inregelwerk”, aldus Vaatstra.
Schone lucht in scholen is juist van groot belang.
‘Net als bij het decentrale systeem, wordt
iedere ruimte op eigen niveau geregeld’
Tegelijkertijd verwarmen en koelen
Een groot voordeel van zo’n centraal systeem is
dat je geen ventilator nodig hebt in iedere ruimte.
Toch wordt er gemeten op basis van bezetting en
wordt er niet méér energie verbruikt dan nodig is.
Sensoren meten de temperatuur, het CO 2
-gehalte
en de aanwezigheid van mensen in het lokaal.
Naar aanleiding van deze metingen wordt de
lucht tochtvrij verdeeld in de ruimte. Bovendien
kan het tegelijkertijd gebruikt worden voor koeling
en verwarming dankzij de waterstromen. Het
luchtdebiet wordt standaard gemeten en ook dit
systeem biedt een maximale energiebesparing in
combinatie met een verhoging van het comfort.
Klimaatgroep Holland geeft tien jaar garantie op
dit systeem, zowel op het resultaat als op de techniek
die erin zit. Vaatstra: “We hebben drie modellen:
van klein tot groot, van 250 m 3 /h tot max
1.250 m 3 /h. Voor een schoolgebouw is het makkelijk
te koppelen met kleinere ruimtes. Op dit moment
worden ze getest op verschillende locaties.”
Op naar label C
Speciaal voor de kantorenmarkt en verzorgingscentra
ontwikkelde Klimaatgroep Holland een nieuwe
unit die ook gevoed wordt vanuit een centrale
luchtbehandelingskast. In de ruimte wordt deze
decentraal gestuurd, gecombineerd met een ventilator.
“In een kantoorgebouw heb je namelijk vaak
minder ventilatielucht nodig dan in een klaslokaal”,
aldus Vaatstra. “Als er niemand aanwezig is, moet
het kantoorgebouw toch op temperatuur gehouden
worden. Daarvoor hebben we een recirculatiemodus.
Hiermee is dit systeem uitermate geschikt
voor kantoren, hotels en de gezondheidszorg. Zeker
nu ze te maken krijgen met het verduurzamen en
opwaarderen van vastgoed naar label C.”
In de ruimte kiezen gebruikers eenvoudig voor verwarmen
of koelen, waarna de luchtkwaliteit volledig
automatisch wordt gemonitord en gestuurd.
Het is een eenvoudige oplossing die gemakkelijk
toepasbaar is. Bovendien worden de units standaard
aangesloten op de meldkamer van Klimaatgroep
Holland, die 24/7 gemonitord wordt.
De nieuwe ontwikkelingen worden aan het eind van
het jaar gelanceerd. Ook worden ze getoond op de
VSK+E 2026, die plaatsvindt van 3 t/m 6 februari. ❚
KLIMAATGROEP HOLLAND
Odenseweg 8
9723 HA Groningen
T +31 50 547 04 00
E info@klimaatgroepholland.nl
W klimaatgroepholland.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 27
Klemko Techniek
SLIMMER, SNELLER EN EFFICIËNTER WERKEN
GOED GEREEDSCHAP IS HET HALVE WERK
Klemko Techniek staat al bijna tachtig jaar voor innovaties in de elektrotechniek. De producent van innovatieve ledverlichting, lichtbesturingen
en installatiematerialen ontwikkelt continu nieuwe, duurzame en functionele gereedschappen en installatiematerialen die het werk van de
installateur slimmer, sneller en efficiënter maken én die bijdragen aan meer installatiegemak, gereduceerde voorraden, minimale faalkosten,
een hoogwaardige afwerking en maximaal gebruikerscomfort.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Klemko Techniek
Sinds haar ontstaan in 1946 is Klemko Techniek
sterk in verbinders, zoals geïsoleerde kabelschoenen
en adereindhulzen. “In de jaren die volgden,
is dit programma steeds verder doorontwikkeld
én uitgebreid”, vertelt Sander Pronk, sales- en
projectengineer voor Aansluittechniek & Installatietechniek
bij Klemko Techniek. “Bijvoorbeeld
op het gebied van lichtbesturingen, sensoren en
installatiematerialen, waardoor we vanuit diverse
disciplines nu dé gespecialiseerde producent zijn
voor verschillende soorten installaties.”
Breed en diep assortiment
Installateurs en kleine industriële OEM’ers krijgen
dagelijks te maken met een breed gamma te bewerken
aders of kabels. Van koperen tot aluminium
kabels, met zowel massieve als fl exibele aders,
weet Pronk. “Voor al deze aders en kabels bieden
wij een breed en diep assortiment, waarmee de
kabels snel en perfect verbonden kunnen worden.
Ook voorzien wij in bijbehorende krimp-, knip- en
persgereedschappen. Zowel elektrisch hydraulisch
als pneumatisch, waarmee elke werkzaamheid
slimmer, sneller én effi ciënter wordt.”
Standaardprocessen automatiseren
Dankzij de industriële machines kunnen veel
standaard tijdrovende processen geautomatiseerd
worden, vertelt Pronk, die als voorbeeld de
901110 Knipbox EVO 8 noemt. “Deze elektrische
tafel knipmachine knipt aders en kabels van 0,08
t/m 10 mm 2 en massief t/m 2,5 mm 2 . Doordat
eenvoudig lengtestukken ingesteld kunnen worden
van 2 mm tot 100 m, leent deze knipmachine
zich bij uitstek voor prefab en stekerbaar installeren.
Bijvoorbeeld in modulaire bouwprojecten van
chalets en tiny houses. Kleine én grote aantallen
aders en kabels worden volledig geautomatiseerd
en op exact de juiste lengte geknipt. Betrouwbaar,
snel en consistent, waardoor installateurs en
kleine industriële OEM’ers zich kunnen focussen
op taken die specialistische kennis vragen.”
Een ander mooi voorbeeld is de 901130 Strip-
Krimpbox 25; een elektrische strip- en krimpma-
De 901110 Knipbox EVO 8 knipt aders en kabels van 0,08 t/m 10 mm 2 en massief t/m 2,5 mm 2 .
28 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Klemko Techniek
De 901130 Strip-Krimpbox 25 onderscheidt zich door een zeer korte cyclussnelheid, lagere faalkosten en lagere overheadkosten.
chine voor aders van 0,50 t/m 2,50 mm 2 die zich
onderscheidt door een zeer korte cyclussnelheid,
lagere faalkosten dankzij geïntegreerde sensoren
en lagere overheadkosten door toepassing van een
slim, duurzaam maar eenvoudig machine-ontwerp.
“Dankzij het geïntegreerde instelmechanisme zijn
bovendien geen matrijswissels meer nodig.”
‘Wij bieden een breed en diep assortiment,
waarmee de kabels snel en perfect
verbonden kunnen worden’
Technische support,
ondersteuning en materialen
“In navolging van de machines verzorgen wij ook
de technische support, ondersteuning én materialen,
zoals de adereindhulzen die hiermee gestript
en gekrompen kunnen worden”, aldus Pronk.
“Hiermee ondersteunen wij niet alleen de installateur
en kleine industriële OEM’er maar ook de
groothandels, die onze producten aanbieden aan
hun klanten. Dankzij onze handige snelzoekkaarten
voor geïsoleerde verbinders (kabelschoenen
en adereindhulzen) en ongeïsoleerde verbinders
(buiskabelschoenen en aluminium verbinders)
is in één oogopslag duidelijk welke verbinder bij
welke kabelklasse past.”
Besparing van tijd én faalkosten
In navolging van de slimme machines biedt Klemko
Techniek ook tal van slimme handgereedschappen.
Denk bijvoorbeeld aan de universele Bluegrip
900447 en 900446 tang, waarmee het strippen,
knippen en krimpen van kabels tot 9 mm in één
complete tool wordt gecombineerd. “Dankzij het
speciale ontwerp van het stripgedeelte is het mogelijk
om aanzienlijk sneller te werken, omdat meerdere
buitenmantels of binnenaders in één handeling
gestript kunnen worden”, aldus Pronk. “In de
handgreep van de Bluegrip 900447 en 900446
zijn meerdere krimpfuncties voorzien, om aan adereindhulzen
of verschillende kabelschoen verbinders
t/m 6 mm 2 direct te kunnen aankrimpen.”
Waar de 900447 geschikt is voor het aankrimpen
van adereindhulzen, is de 900446 ontwikkeld
voor het aankrimpen van diverse soorten kabelschoenen.
“Omdat al onze gereedschappen van
een consistente kwaliteit zijn, wordt te allen tijde
een goede krimp geborgd. Dankzij een gehard metalen
knipmes, die tevens ook nog eens vervangbaar
is, is het knippen van taaie kabels tot 9 mm
geen enkel probleem.” ❚
In de handgreep van de Bluegrip 900447 zijn meerdere krimpfuncties voorzien.
KLEMKO TECHNIEK
Nieuwegracht 26
3763 LB Soest
T +31 88 002 33 00
E info@klemko.nl
W klemko.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 29
BRENG LUCHT IN JE RENOVATIE
DE OPLOSSINGEN VAN BRINK
VOOR DE RENOVATIEMARKT
MULTI AIR SUPPLY RENOVENT SKY SONAIR FLAIR 200 EASE 200 AIR 70
Bij het verduurzamen van bestaande bouw hebben we te maken met diverse uitdagingen. Want hoe renoveer
je zo efficiënt en betaalbaar mogelijk bestaande woningen? Woningen en appartementen worden geïsoleerd en
kierdicht gemaakt en er is veel vraag naar het all electric of hybride verwarmen. Een belangrijk onderdeel hierbij
is de juiste ventilatie. De oplossingen die wij bieden, zijn voor alle type woningen in de renovatiemarkt. Of het nu
gaat om centrale of decentrale ventilatie: onze producten zorgen voor grote prestaties in kleine ruimtes én zijn
gemakkelijk te installeren zonder grote ingrijpende maatregelen.
T 0522 46 99 44
E info@brinkclimatesystems.nl
www.brinkclimatesystems.nl
MAAK KENNIS MET ONZE OPLOSSINGEN
VOOR DE RENOVATIEMARKT
Systemair
BRANDVEILIGE PARKEERGARAGES
CONFORM DE CCV-NORMEN
In het voorjaar van 2025 heeft Systemair de ventilatie-installatie van een bestaande parkeergarage aan de Langstraat in Lelystad gerenoveerd
en geüpgraded. De renovatie was nodig, omdat één van de ventilatoren na bijna twintig jaar trouwe dienst geluid begon te maken, vertelt Niels
de Harder, Industrial Accountmanager Parkeergarageventilatie bij Systemair. “Maar vooral ook om aan de actuele CCV-normen te voldoen.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Systemair
In overleg met het bevoegd gezag mocht Systemair de installatie in Lelystad één op één vervangen, waardoor de kosten voor de opdrachtgever relatief laag bleven.
In 2015 is de wetgeving voor brandveiligheid
in parkeergarages gewijzigd, weet De Harder.
“Sindsdien zijn eigenaren van parkeergarages ook
verantwoordelijk voor de (brand)veiligheidsinstallatie.
In veel gevallen heeft dit gevolgen voor de
ventilatie-installatie, die naast de afvoer van koolmonoxide
en kooldioxide ook gebruikt wordt als
rook- en warmteafvoer (RWA) bij brand. Hierdoor
kan de brandweer de brand dichter benaderen en
efficiënter blussen.”
Onafhankelijke inspectie
Tot 2015 mochten leveranciers van parkeergarageventilatie-
en RWA-systemen hun eigen installaties
keuren en certificeren, maar tien jaar geleden is
deze wetgeving veranderd. “Sindsdien moeten de
‘In geval van brand toeren de afvoerventilatoren
direct op naar 31.250 m 3 /h, wat betekent dat
de complete parkeergarage in zes minuten
kan worden gespoeld’
installaties voorzien worden van een CCV inspectiecertificaat,
waarin onder andere het doel van
de installatie en de geldende normen/wetgeving
duidelijk omschreven zijn”, aldus De Harder. “Vervolgens
beoordeelt een onafhankelijke inspecteur
(notified body) of de brandbeveiliging (nog altijd)
geschikt is voor de actuele situatie. Heeft de leverancier
zijn werk goed gedaan? En voldoet de
installatie aan de eisen, zoals opgesteld in het uitgangspuntendocument
(UPD)? In navolging van
nieuwe installaties moeten ook bestaande RWAinstallaties
aan de CCV-eisen voldoen.”
32 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Systemair
De nieuwe installatie bestaat uit drie
stuwdrukventilatoren voor het afvoeren van schadelijke
uitlaatgassen en twee afvoerventilatoren die
automatisch optoeren bij calamiteiten.
Één op één vervangen
“In ons land staan tal van bestaande parkeergarages
met bestaande ventilatie- en RWA-installaties
waarvan de eigenaar helaas (nog) niet weet dat
een CCV inspectiecertificaat verplicht is”, vertelt
De Harder. “Ook de parkeergarage in Lelystad beschikte
nog niet over een dergelijk document. In
opdracht van VvE- en vastgoedbeheerder Fidata
hebben wij deze handschoen opgepakt. Ik heb
persoonlijk contact gezocht met de gemeente
In navolging van de ventilatoren, heeft Systemair
ook de complete aansturing, regelkasten en
gasdetectiesystemen vervangen.
De garage in Lelystad is circa 1.250 m 2 groot. Conform de Bbl verversen de ventilatoren in dagelijks bedrijf
3.375 m 3 /h, met een maximum van 13.500 m 3 /h.
Lelystad en het oude bouwdossier opgevraagd.
Vervolgens ben ik via via bij de plaatselijke brandweer
terechtgekomen, waar ik de situatie heb uitgelegd.
Mochten wij, op basis van het verworven
recht, de parkeergarageventilatie-installatie één
op één vervangen of moest deze volledig geüpgraded
worden? En moesten wij hierbij aan de
nieuwe (zwaardere) wetgeving voldoen of konden
we de normen van de bouw handhaven – met
eventueel wat aanvullende eisen? In overleg met
het bevoegd gezag mochten we de installatie één
op één vervangen, waardoor we de kosten voor
de opdrachtgever relatief laag konden houden.
Uiteraard zonder in te boeten aan een optimale
binnenluchtkwaliteit en (brand)veiligheid.”
Voldoende zichtlengte
“De nieuwe installatie bestaat uit drie stuwdrukventilatoren
voor het afvoeren van schadelijke
uitlaatgassen en twee afvoerventilatoren die automatisch
optoeren bij calamiteiten”, vertelt De Harder.
“De garage in Lelystad is circa 1.250 m 2 groot.
Conform het Besluit bouwwerken leefomgeving
(Bbl) verversen de ventilatoren in dagelijks bedrijf
3.375 m 3 /h, met een maximum van 13.500
m 3 /h. In geval van brand toeren de afvoerventilatoren
echter direct op naar 31.250 m 3 /h, wat
betekent dat de complete parkeergarage in zes
minuten kan worden gespoeld. Hierdoor wordt
voldoende rook en hitte afgevoerd voor de brandweer
om de brand beheersbaar te houden of aan
te vallen.”
Aanvullende werkzaamheden
In navolging van de ventilatoren, heeft Systemair
ook de complete aansturing, regelkasten en gasdetectiesystemen
vervangen, vertelt Projectleider
Parkeergarageventilatie Tjerk Baltjes. “Hierbij konden
alle functiebehoud kabels behouden blijven.
Wel hebben wij de kabeldoorvoeringen opnieuw
hittebestendig afgewerkt en de schakelruimte
brandwerend gescheiden, waardoor snelle overslag
van brand en rook wordt voorkomen. Eind
april zijn de laatste werkzaamheden afgerond en
hebben wij het uitgangspuntendocument, een
logboek met detailontwerp en productgegevens
en een rapport van oplevering overhandigd aan
onze opdrachtgever, die hiermee weer aan alle
actuele eisen voldoet.” ❚
SYSTEMAIR
Zanddonkweg 7A
5144 NX Waalwijk
T +31 85 006 62 00
E info@systemair.nl
W systemair.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 33
Teleflex
330 RAAMBEDIENINGEN VOOR THE CUBEHOUSE:
VEEL DAGLICHTINVAL
EN RUIM VOLDOENDE FRISSE LUCHT
Op de Boogkavel in Amsterdam, op de hoek van de Parnassusweg, Arnold Schönberglaan en Claude Debussylaan, wordt druk gebouwd aan The
CubeHouse: het nieuwe hoofdkantoor van BNP Paribas Nederland en Arcadis. Het gebouw van elf verdiepingen en circa 16.300 m 2 kenmerkt
zich door hoge duurzaamheidsambities, een gedeeltelijk houten hoofddraagconstructie en daktuinen op verschillende niveaus. Bij oplevering
moet de nieuwbouw niet alleen Paris Proof zijn, maar ook beschikken over een WELL-gold gecertificeerd binnenklimaat. Energie wordt opgewekt
middels PV-panelen. Bovendien is het gebouw ‘rainproof’, wat betekent dat het piekbuien tot 60 mm per uur aankan.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Telefl ex
De raambedieningen worden gemonteerd op de uitzetramen in de aluminium elementengevel van Rollecate, die voldoende ventilatie én lichtinval combineren.
34 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Teleflex
‘Dankzij onze
uitgebreide
voorraden konden
we al heel snel na de
opdrachtgunning de
eerste leveringen en
montagehandelingen
inplannen’
ketting van roestvrijstaal, die een hoogwaardige
kwaliteit en lange levensduur garandeert. Naar
wens kunnen de mechanische raambedieningen
tot 25 centimeter geopend worden, waarbij een
draaihendel vele tussenstanden mogelijk maakt.”
Het Clearline systeem is SKG** gecertifi ceerd,
waarmee ook de inbraakwerendheid is geborgd.
Naar wens kan het systeem in wit, grijs en zwart
geleverd worden. In The CubeHouse worden grijze
bedieningen toegepast.
Gekozen is voor het Clearline systeem van Telefl ex, dat zich onderscheidt door een robuust ontwerp.
De gedeelde ambitie van G&S&, Arcadis, BNP Paribas
en a.s.r. vastgoed is om een energieneutraal,
toekomstbestendig en installatiearm hoofdkantoor
te ontwikkelen. Om deze reden is bijvoorbeeld
gekozen voor de mechanische raambedieningen
van Telefl ex. De raambedieningen worden gemonteerd
op de uitzetramen in de aluminium elementengevel
van Rollecate, die voldoende ventilatie én
lichtinval combineren.
Natuurlijke ventilatie
Steeds meer gebouweigenaren ontdekken de voordelen
van elektrische en mechanische raambedieningen,
waarmee uitzetramen eenvoudig geopend
en gesloten kunnen worden, merkt Jesse Verheem,
Operationeel Manager bij Telefl ex. “Dankzij de
eenvoudige bediening wordt natuurlijke ventilatie
gestimuleerd. Frisse, verse lucht kan tot ver in het
gebouw naar binnen stromen, waardoor een gezond
én aangenaam werk-, leer- en verblijfsklimaat
wordt geborgd.”
Grootste project tot nu toe
Voor The CubeHouse levert en monteert Telefl ex
maar liefst 330 mechanische raambedieningen.
“Daarmee is The CubeHouse onze grootste opdracht
tot nu toe”, aldus een trotse Verheem.
“Dankzij onze uitgebreide voorraden konden we
al heel snel na de opdrachtgunning de eerste leveringen
en montagehandelingen inplannen.” De
uitzetramen in The CubeHouse hebben verschillende
afmetingen, vertelt hij. “Per raam monteren
wij één of meerdere bedieningen. Waar op de onderste
vijf verdiepingen 44 stuks per verdieping
zijn aangebracht, loopt dit aantal terug naarmate
we verder omhoog gaan.”
Teleflex Clearline
Gekozen is voor het Clearline systeem van Telefl ex,
dat zich onderscheidt door een robuust ontwerp.
“Een uitkomst, vanwege de hoge windbelasting
op de gevel. Zeker op de hogere verdiepingen”, aldus
Verheem. “Noemenswaardig is bovendien de
Specialist in raamopeners
Telefl ex is onderdeel van Railtechniek van Herwijnen
Groep en heeft al ruim zeventig jaar ervaring
in raamopeners. De Gelderse onderneming adviseert,
levert en monteert een uitgebreid assortiment
mechanische en elektrische raamopeners
voor uitzetramen, kantel- en draairamen, dakramen
en koepels. Van (dubbele) kettingopeners
en lineaire openers tot en met rackopeners. “Onder
andere onze raambedieningen vinden gretig
aftrek in woning- en utiliteitsbouwprojecten”,
vertelt Verheem. “De producten worden voornamelijk
geleverd aan de ijzerwarenvakhandel
en aannemerspartijen. Indien gewenst zijn we
al vanaf de adviesfase bij projecten betrokken.
Op basis van het type raam, de afmetingen, het
gewicht en de gebruikerswensen adviseren wij
de best passende producten voor ieder project.
Uiteraard houden we hierbij rekening met de geldende
eisen én de uitstraling van het gebouw.
Ook nemen we graag de montage van de systemen
voor onze rekening.” ❚
TELEFLEX
Franklinstraat 13a
4004 JK Tiel
T +31 344 67 30 20
E info@telefl ex.nl
W teleflex.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 35
Steboma Groep
SLIMME VENTILATIE-OPLOSSINGEN VOOR
DE GEZONDE STEDELIJKE LEEFOMGEVINGEN VAN MORGEN
De Steboma Groep heeft meer dan vijftig jaar kennis en expertise in huis. “Met zes sterke merken, verdeeld over de divisies Residentieel
(Steboma Ventilatietechniek en Airhome Ventilatieservice), Utiliteit & Industrie (Vink Projects en Post Luchtkanalen) en Productie (Vink Products
en Post Luchtkanalen Polen) engineeren en installeren wij volledige luchttechnische installaties in verschillende focusmarkten”, vertelt Peter
Koelewijn, Head of Marketing & Communications. “Ook produceren we in eigen beheer zowel rechthoekige, ronde als ovale luchtkanalen,
voorzien we veel in maatwerk en leveren we standaard luchttechnische componenten voor nagenoeg alle ventilatie- en processystemen.”
Tekst Peter Koelewijn en Lieke Bousema |
Beeld Steboma Groep
“Ons doel is om de voorkeursleverancier te zijn
voor het creëren van gezonde, veilige en efficiënte
omgevingen voor zowel mensen als processen”,
aldus Koelewijn. “Dit bereiken we door het aanbieden
van hoogwaardige en toekomstbestendige
ventilatieoplossingen, gecombineerd met een
klantgerichte benadering. Onze focusmarkten zijn
de woningbouw, geavanceerde technologie, datacenters,
openbare ruimten, gezondheidszorg, kantoren,
parkeergarages, life sciences en laboratoria,
magazijnen en fulfilment.”
Peter Koelewijn, Head of Marketing & Communications.
Specialistische luchtinfrastructuur
Laatst was Koelewijn voor een werkbezoek op het
Leiden Bio Science park. “Ik keek er mijn ogen uit”,
vertelt hij. “Wat ben ik trots dat wij als ventilatiespecialist
een goede invulling kunnen geven aan
de luchttechniek – en indirect ook aan de belangrijke
nieuwe stappen die daar worden gezet in medische
wetenschap. Onlangs hebben we hier de
specialistische luchtinfrastructuur opgeleverd voor
de kantoorgebouwen en laboratoria van Johnson
& Johnson en Bristol Meyers Squibb. Dat vraagt
om speciale technische expertise, maar ook een
strakke coördinatie met extreem hoge reinheidseisen,
inspecties en procedures. Ook onze werkzaamheden
voor het nieuwe onderzoeksgebouw
van het VUmc en de opdrachten voor ASML horen
in dit rijtje thuis.”
Prestigieuze projecten
Binnen de divisie Utiliteit & Industrie lopen er
diverse mooie projecten. “Binnenkort ronden we
het ‘Vrouw & Kind Centrum’ af op het terrein van
het Franciscus Gasthuis te Rotterdam, in opdracht
van Unica/ULC”, vertelt Koelewijn. “Bovendien
kijken we uit naar een prestigieus utiliteitsproject:
de nieuwbouw van het ANWB-hoofdkantoor in
Den Haag in opdracht van Van Dorp Projecten.
Een gebouw waarin comfort, gezondheid en
duurzaamheid centraal staan en waar ventilatie
vanzelfsprekend een sleutelrol speelt. Ook starten
we binnenkort met de luchttechniek in een grote
hangaar en kantoor op Schiphol, in opdracht van
Croonwolter&dros.”
Gezonde lucht
“De vraag naar gezonde lucht in stedelijke woonomgevingen
blijft sterk groeien”, merkt Koelewijn.
“Daarmee groeit ook het aantal ventilatieprojecten
waarin onze expertise wordt ingezet.
Momenteel werken we aan veel grootschalige
nieuwbouwontwikkelingen, in opdracht van toonaangevende
bouwpartners en variërend in schaal
van compacte complexen tot projecten met op dit
moment zo’n 800 appartementen.” Hij doet een
kleine greep uit de actuele woningbouwprojecten.
“We zijn bijvoorbeeld actief in de Sluisbuurt
in Amsterdam, waar in samenwerking met BAM
meerdere grote appartementencomplexen verrijzen.
Interessant is ook MIX in Amsterdam; een imposant
nieuw woon-werkcomplex dat ‘adem krijgt’
dankzij de installaties die wij in opdracht van Heddes
Bouw en Ontwikkeling realiseren. Bovendien
36 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Steboma Groep
Doel is om dé voorkeursleverancier te zijn voor het creëren van gezonde, veilige en efficiënte omgevingen voor zowel mensen als processen.
‘Ons kwaliteitsniveau overstijgt vaak het
marktgemiddelde en geeft
klanten vertrouwen’
werken we aan Binck City Park in Den Haag, waar
VORM Bouw een compleet nieuwe woonwijk realiseert
met hoge duurzaamheidsambities.”
Slimme oplossingen
Intussen wordt achter de schermen hard gewerkt
aan de volgende lichting projecten. “In voorbereiding
zijn onder andere 480 appartementen
voor IVY aan de Hettenheuvelweg in Amsterdam-
Zuidoost, in opdracht van Smit’s Bouwbedrijf en
543 woningen voor het ambitieuze project Buitenstad
in Hoorn in opdracht van De Nijs Bouw &
Ontwikkeling”, aldus Koelewijn. “Met elk project
in woningbouw, utiliteit of industrie bouwen we
verder aan ons specialisme: slimme ventilatie-oplossingen
die bijdragen aan de gezonde stedelijke
leefomgevingen van morgen.”
De Steboma Groep produceert zowel rechthoekige, ronde als ovale luchtkanalen, voorziet in maatwerk en levert
standaard luchttechnische componenten voor nagenoeg alle ventilatie- en processystemen.
Samen optrekken in projecten
“Om alle projecten tot een goed einde te brengen,
trekken we met onze merken gezamenlijk op
als groep”, aldus Koelewijn. “Met ruim 350 vaste
medewerkers groeien we bovendien gestaag door.
Marketing verbindt hierin, door een sterke focus
op de interne communicatie en met inzet van onder
andere intranet, narrowcasting en een magazine.
Maar ook op andere afdelingen, zoals ICT en
HR, wordt veel energie gestoken in de efficiënte
samenwerking tussen de bedrijven. Innovatieve
tools spelen hierin een sleutelrol. Met slimme
engineer- en projectmanagementtechnologieën
zoals 360° beeldmateriaal op de bouwplaatsen,
waarborgen we de voortgang en kwaliteit.”
Flexibel meebewegen met de
klantbehoefte
“Ook stroomlijnen we de productieprocessen, inkoop
en warehousing op onze negen locaties, met
16.000 m 2 productie en warehouse verdeeld over
Nederland en Polen.” De efficiëntere processen
en slimme logistieke spreiding zorgen volgens
Koelewijn voor schaalvoordeel, kortere doorlooptijden
en snelle levering van producten of installaties.
“We kunnen flexibel meebewegen met
de klantbehoefte. Dankzij onze spreiding over
Nederland en de locatie in Polen en een zorgvuldig
opgebouwd partnernetwerk kunnen we
capaciteit ad hoc opschalen en projecten snel
bedienen. Ook internationaal.” Kwaliteit staat
hierbij hoog in het vaandel. “Door lektesten uit
te voeren, borgen we bijvoorbeeld een zeer hoge
luchtdichtheid en betrouwbaarheid van onze
installaties. Ons kwaliteitsniveau overstijgt vaak
het marktgemiddelde en geeft klanten vertrouwen.
We hanteren (minimaal) de richtlijnen van
brancheorganisatie LUKA.” ❚
STEBOMA GROEP
Kagerweg 31
1948 PP Beverwijk
T +31 251 26 70 10
E info@steboma.nl
W steboma.nl/steboma-groep
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 37
www.caleffi.com
OPLOSSINGEN VOOR
WARMTEPOMPSYSTEMEN
SUPPORTING
SPECIAAL VOOR
WARMTE-
POMPEN
ENERGY
TRANSITION
Een goed warmtepompsysteem begint bij betrouwbare appendages. Onze oplossingen zorgen
voor een stabiel debiet, schoon systeemwater en bescherming tegen vorst, waardoor storingen
tot het verleden behoren. Zo wordt installeren eenvoudiger, energieverbruik lager en rendement
optimaal. CALEFFI GUARANTEED.
Besparen door
verduurzamen
Ned Air EveryLine
Ned Air Rotorline
De beste keuze voor
een gegarandeerd
snelle levering voor
elk renovatieproject
Voor elk gebouw de juiste
luchttechnische oplossing
Ned Air produceert en levert diverse energiezuinige
luchtbehandelingskasten met warmte- en vochtterugwinning.
Deze voldoen allemaal aan de laatste ErP eisen, hebben een
lange levensduur en kennen vele mogelijkheden qua
uitvoering, warmtewiel, koelen, verwarmen, regeltechniek,
accessoires en extra componenten.
Luchthoeveelheden
350 – 150.000 m3/h
Ontdek de veelzijdige Ned Air luchtbehandelingskasten
met diverse afmetingen en luchthoeveelheden
variërend van 350 tot 150.000 m3/h, allemaal met
een strak design. U kunt daarbij kiezen voor een
strakke binnenopstelling of een solide
buitenopstelling.
Meer weten?
Neem contact
met ons op!
Daarom kiest u voor Ned Air:
Levering in 1 deel, dus Plug & Play
Gegarandeerde korte doorlooptijd
Snelle en complete levering
frisse lucht voor iedereen
nedair.nl
Van Dorp Projecten
INITIATIEF GEEFT MENSEN MET AFSTAND TOT ARBEIDSMARKT NIEUWE KANSEN
SROI-PROJECT DORDTHUIS:
WELKOM PERSPECTIEF OP WERK,
INKOMEN ÉN PARTICIPATIE
Bij Van Dorp ligt de focus niet alleen op het uitvoeren van installatietechnische werkzaamheden. Het bedrijf doet ook graag iets terug voor de
maatschappij. Dat blijkt andermaal tijdens de bouw van het Dordthuis in Dordrecht. Van Dorp Projecten verzorgt voor dit nieuwe onderkomen
aan de Spuiboulevard de volledig gasloze klimaatinstallatie, een werk waarvoor een aantal mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
succesvol wordt ingezet.
Tekst Chris Elbers |
Beeld Van Dorp Projecten
Medewerkers van Werkcentrum Drechtsteden bezoeken de bouwplaats onder begeleiding van de projectleider, de SROI-verantwoordelijke en een aantal nieuwe
medewerkers van Van Dorp. V.l.n.r. Diana Adriaansen, Emmy Nakken, John van Pelt, Farid Tilé, Gregor Bilecki en Dara Heron.
40 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Van Dorp Projecten
Rondleiding over de bouwplaats, een interessante sneak preview.
Met onder meer warmtepompen legt Van Dorp
Projecten de basis voor de gasloze klimaatinstallatie
binnen het gebouw dat vanaf 2026 het onderkomen
is van de Gemeente Dordrecht, Sociale
Dienst Drechtsteden, VVV en Bibliotheek AanZet.
Een mooie uitdaging voor het installatiebedrijf,
maar ook voor zeven externe krachten die vanuit
een SROI-opgave voor Van Dorp Projecten aan
het werk zijn. Projectleider Dara Heron: “Samen
met Werkcentrum Drechtsteden hebben we zeven
personen geselecteerd die voor verschillende
werkzaamheden worden ingezet. Twee van hen
fungeren inmiddels als chauffeur van evenzovele
pendelbusjes waarmee onze monteurs en
het personeel van de onderaannemers vanaf een
parkeerterrein buiten het centrum naar en van de
Collega's die vanuit de SROI-opgave in samenwerking
met Werkcentrum Drechtsteden zijn geworven, worden
op de bouw voor diverse klussen ingezet.
'Het is zaak dat je
in maatschappelijk
opzicht blíjvend
impact maakt'
projectlocatie worden vervoerd. In de tussentijd
verrichten ze, net als de overige vijf, rondom de
nieuwbouw diverse taken. Denk aan het verzamelen
van afval, het schoonhouden van de bouwlocatie
en het in ontvangst nemen van materialen.
Dat alles verloopt erg goed, het is win-win voor
iedereen. De mensen groeien in hun rol, worden
steeds enthousiaster en laten zien soms meer in
hun mars te hebben dan misschien verwacht. Zo
voert het genoemde tweetal inmiddels ook zelfstandig
eenvoudige installatietechnische klusjes
uit en staan ze inmiddels bij ons op de loonlijst.
Mogelijk nemen we op termijn ook van de overige
vijf mensen een aantal in vaste dienst.”
Blijvend impact
John van Pelt is adviseur werkgeversdiensten bij
Werkcentrum Drechtsteden. Hij is al even enthousiast
over de personele resultaten rondom het
in hartje Dordrecht uitgevoerde project, waarin
nadrukkelijk een SROI-opgave zat. “Samen met
Van Dorp hebben mijn collega Diana Adriaansen
en ik nauwkeurig bekeken hoe we de invulling
volgens SROI zouden kunnen omzetten in
échte kansen voor mensen met een afstand tot
de arbeidsmarkt. Zodat je in maatschappelijk
opzicht blíjvend impact maakt. Financieel, maar
ook als het gaat om het terugkrijgen van een
stukje eigenwaarde. Het gaat immers om mensen
die soms al jaren aan de zijlijn staan. Met
dit soort initiatieven trek je ze weer de maatschappij
in.” Gelinkt aan dat ultieme einddoel
benadrukt Van Pelt de regelmatige bijdrage van
Van Dorp als duurzame voortrekker. “Van Dorp
doet op verschillende manieren iets terug voor
de maatschappij. Daar is écht oog voor. Emmy
Nakken, bij Van Dorp onze vaste contactpersoon
aangaande SROI, speelt daarbij als toegewijde
spin in het web vaak een beslissende rol. Ook
nu weer. Mede dankzij haar hebben we de specifieke
personele behoefte kunnen vertalen naar
de best mogelijke match.” ❚
Meervoudig perspectief
Social Return On Investment (SROI) is erop
gericht om meer werkgelegenheid te creëren
voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Het Rijk zet haar inkoopkracht in om
deze mensen perspectief te bieden op werk,
inkomen én participatie in de samenleving.
Inkopers van overheden kunnen opdrachtnemers
stimuleren of verplichten om kwetsbare
groepen op de arbeidsmarkt te betrekken bij
de uitvoering van de opdracht.
VAN DORP PROJECTEN
Fascinatio Boulevard 602
2909 VA Rotterdam
T +31 10 487 88 00
E projecten@vandorp.eu
W vandorp.eu
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 41
Attema
HET NIEUWE BOUWEN:
VOOR IEDEREEN BINNEN HANDBEREIK
De woningen die nodig zijn om ons woningtekort terug te dringen, komen er niet vanzelf. Tegelijkertijd zorgen personeelsschaarste en de
uitstroom van ervaren medewerkers voor een enorm tekort aan menskracht. Hierdoor zijn we gedwongen om andere manieren van bouwen
te onderzoeken, waarbij standaardisatie en prefabricage kansrijk blijken om de bouw te versnellen, slimmer, sneller en efficiënter te installeren
én faalkosten tot een minimum te reduceren. Attema gaat hier bijvoorbeeld in mee met het Installeren 2.0 concept, dat continu wordt
doorontwikkeld op basis van trends, LCA-analyses én ontwikkelingen in de markt.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Attema
“Met Installeren 2.0 bieden wij een uiterst compleet
assortiment voor de woningbouw, van stekerbare
groepenkast tot en met centraaldoos,
hollewanddoos en bekabeling”, vertelt Pieter
Nieuwenhuijsen van Attema. “Alle producten
worden volledig naar klantwens geprefabriceerd
en getest, waardoor een plug & play systeem
voor de modulaire en prefab woningbouw ontstaat.
Ongeacht of gekozen wordt voor houtskeletbouw,
staalbouw of betonbouw.” Nieuw
in het Installeren 2.0 assortiment is de prefab
koppelhuls, die op dit moment geïntroduceerd
wordt. “Speciaal voor de prefab betonbouw ontwikkelden
wij bovendien de B80 en B100 vloeren
wanddozen, die eenvoudig ingestort kunnen
worden en een nette infrastructuur in beton
garanderen.” Ook noemt hij een CLT hollewanddoos
voor toepassingen in houten wanden.
Met Installeren 2.0 biedt Attema een uiterst compleet assortiment voor de woningbouw, van stekerbare
groepenkast tot en met centraaldoos, hollewanddoos en bekabeling.
42 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Attema
‘Niet harder, maar
slimmer werken’
Innovatief en klantgericht
Nieuwenhuijsen is in november 2024 aangesteld
als commercieel directeur bij Attema. Hiervoor
heeft hij 23 jaar in diverse commerciële functies
gewerkt bij een technische groothandel, waaronder
als businessmanager en regiodirecteur. “De
overstap naar Attema bood mij de kans om ook
de producentenkant te verkennen”, vertelt hij. “Attema
is innovatief en kijkt voortdurend naar hoe
zij meerwaarde kan creëren voor haar klanten. Bijvoorbeeld
door het installatieproces slimmer, sneller
en efficiënter te maken, waarbij het proces van
de klant als uitgangspunt wordt genomen. Maar
ook door nauw samen te werken met groothandels,
assemblagepartners en complementaire specialisten.
Attema heeft haar wortels in Nederland,
waarbij zowel de productontwikkeling, productie,
assemblage als marketing vanuit Gorinchem georganiseerd
worden. Dit, in combinatie met de fijne
collega’s, maakt dat ik heel graag bij deze organisatie
aan de slag ben gegaan.”
Installeren wordt assembleren
Een focuspunt voor de komende jaren is prefabricage,
benadrukt hij. “De komende jaren wordt het
alsmaar moeilijker om technisch geschoold personeel
te vinden, met voldoende kennis om elektrische
installaties aan te leggen, aan te sluiten en
in bedrijf te stellen. Andere producten en oplossingen
worden noodzakelijk. Wij sorteren hier nu
al op voor.” Collega en salesmanager Installatie
en Bouw Robert Woudenberg vult hem aan: “Wij
leveren onze installaties zoveel mogelijk plug &
play. Ongeacht of het gaat om kabeldozen met
voorgemonteerde chassisdelen of op projectniveau
samengestelde groepenkasten: installeren
wordt steeds meer assembleren. Hierdoor hoeven
monteurs niet meer met een schroevendraaier of
met hun handen bij de draden te komen, waardoor
veiliger, sneller en met lager geschoold personeel
gewerkt kan worden.”
Installeren zonder smeren
Op dit moment echter installeert circa 75% van
de markt nog traditioneel. “Daarom wordt ook
ons traditionele assortiment continu geüpdatet”,
aldus Woudenberg. “Bijvoorbeeld met de vernieuwde
Click-mate NXT groepenkast. Waarom?
Omdat deze opvolger van de Click-mate XL plus
groepenkasten echt next level is. Het kloppend
hart, waarmee elke woning toekomstproof gemaakt
kan worden. Innovatief zijn bovendien
onze U40/U50 klemmende inbouwdozen, die
dankzij hun goede klembevestiging in één keer
muurvast in elke steense wand bevestigd kunnen
worden. Alle inbouwdozen zijn voorzien van een
flexibele tuit, die geschikt is voor buisdiameters
van 16, 19 en 20 mm en die eenvoudig 30° naar
links of naar rechts kan worden bewogen. Hierdoor
sluiten installateurs de inbouwdozen in alle
situaties eenvoudig aan.” De inbouwdozen worden
standaard geleverd met M 3x20 schroeven,
die ook lang genoeg zijn bij tegelwerk. “Naar
wens kunnen de inbouwdozen bovendien onderling
gekoppeld worden. Dit alles volgens het
motto ‘niet harder, maar slimmer werken’.” ❚
Met de vernieuwde Click-mate NXT groepenkast kan elke woning toekomstproof gemaakt worden.
ATTEMA
Schelluinsestraat 1
4203 NJ Gorinchem
T +31 183 65 06 50
E info@attema.nl
W attema.com
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 43
Renovatie rookgaskanalen
Toepassingen:
• CLV systemen
• Individuele rookgaskanalen
• Rookgaskanaal Cascade systeem
• Rookgaskanaal i.c.m. WTW-systeem
Voordelen:
• Renovatie met minimale overlast
• Geschikt voor elke soort CV ketel
• Volledig gecertifi ceerde installatie
• Zeer geschikt voor hoogbouw
www.ff kanaalrenovatie.nl | info@ff kanaalrenovatie.nl | 085 080 50 23
PreFIX - meer dan standaard.
Trainingen. Samen slimmer.
Service as a tool
Recycle. We care!
RetroFIT+. Duurzaam geregeld.
Meer weten over onze ondersteunende diensten?
www.belimo.nl
BELIMO Servomotoren B.V.
Tel. +31 (0)578 576 836, info@belimo.nl, www.belimo.nl
Openingstijden: maandag t/m vrijdag 07.30 - 17.00 uur
Vortvent
DE NOODZAAK VAN SLIMME SENSOREN
VRAAGGESTUURDE VENTILATIE OP ZIJN BEST
Voor een goed werkend en energiezuinig ventilatiesysteem zijn slimme sensoren bijzonder nuttig en misschien zelfs wel noodzakelijk. Zeker
met het gebruik van variabele volumekleppen. De Komfovent luchtkwaliteitssensor met PID-regeling houdt het binnenklimaat binnen de
gestelde waardes.
Tekst Desiree Pennings ism Vortvent | Beeld Vortvent
‘De luchtkwaliteitssensor
met PID-regeling houdt het
binnenklimaat binnen de
gestelde waardes’
46 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Vortvent
Een Komfovent slimme sensor met PID-regeling.
Stel, je hebt een ventilatiesysteem met daarin
opgenomen een ruimte met een berekend luchtdebiet
van 1.000 m 3 /h bij maximale belasting.
Daarbij heb je een VAV-klep met een Vmin van
200 m 3 /h en een Vmax van 1.000 m 3 /h. Dit
wordt aangestuurd door een standaard CO 2
-sensor
met een bereik van 0-10 V bij 0-2.000 ppm.
De gewenste maximale CO 2
-waarde is bepaald op
800 ppm. Wat gebeurt er dan in de praktijk als de
CO 2
-waarde in de ruimte stijgt naar 1.000 ppm?
Het lijkt een examenvraag, maar we geven je meteen
het antwoord: met een standaard sensor is de
uitsturing bij die waarde 5 V (of 50%). Daarmee
wordt de Vmax-waarde van de VAV-klep nooit gehaald,
want daar is 10 V voor nodig met de onwenselijke
waarde van 2.000 ppm.
Optimaal gebruik
Een slimme sensor met PID-regeling wordt per
sensor ingesteld op de gewenste 800 ppm. De
PID-regeling stuurt de klep bij blijvende hoge belasting
uiteindelijk naar de Vmax-stand. Daarmee
wordt het luchtdebiet van de klep werkelijk gehaald
en wordt de klep optimaal gebruikt.
Worden luchtkwaliteitssensoren direct op een
regeling van een luchtbehandelingskast aangesloten,
dan speelt dit probleem niet. De grensbewaking
van de in dit geval 800 ppm wordt namelijk
door de centrale regeling aangepast. Als
de waarde overschreden wordt, zal de kast het
luchtdebiet verhogen.
Individuele aansturing
De Komfovent SCR/SQR sensor is een mooi voorbeeld
van een slimme sensor die doet wat hij moet
doen. Deze is voorzien van een PID-regeling, twee
mogelijke analoge uitgangen (keuze uit drie meetwaarden),
een relaisuitgang en een modbusaansluiting.
Hiermee biedt deze slimme sensor alles wat nodig
is om bijvoorbeeld VAV-kleppen individueel goed
te laten werken. Met een afmeting van 80 x 80 x
26 millimeter is hij compact te noemen. Wel vraagt
het instellen wat oefening, maar dan heb je ook wat.
Bewezen merk
Als specialist in luchtbehandeling en ventilatie binnen
utiliteit en woningbouw ondersteunt Vortvent
installateurs bij hun keuze voor de beste apparatuur.
Het merk Komfovent heeft zich inmiddels al
meermaals bewezen op de markt. Vortvent is al
sinds 2004 importeur van Komfovent luchtbehandelingskasten.
Installateurs krijgen hierover
uitgebreid advies, producten worden op tijd geleverd
en wanneer gewenst ondersteunt Vortvent bij
het inbedrijfstellen en zelfs bij het aansluiten op
het gebouwbeheersysteem. Dankzij de modulaire
bouwvorm zijn er vele oplossingen mogelijk. ❚
VORTVENT
Buitendijks 63
3356 LX Papendrecht
T +31 85 782 64 00
E info@vortvent.nl
W vortvent.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 47
KIES
VOORUITGANG
MAAK HET VERSCHIL MET
INNOVATIEVE NOODVERLICHTING
VAN HBI BISSCHEROUX,
DÉ EXPERT IN DRAADLOOS
BEHEER.
De circulaire wereld van morgen vraagt om innovatieve,
duurzame oplossingen. De HBI SERIE 770 SEPTAGEM U is
standaard geschikt voor draadloos beheer en extreem in
duurzaamheid, lichtprestatie en installatiegemak.
DOWNLOAD
DE FOLDER
‘DE REVOLUTIE
VAN
DRAADLOOS
BEHEER’
VOORDELEN DRAADLOOS BEHEER NOODVERLICHTING
• 24/7 online inzicht in de technische staat van de noodverlichting
• Ontvang directe meldingen bij storing of problemen
• Bespaar op arbeidskosten en inzet van middelen, beheer meer projecten met dezelfde inzetbare manuren
• Voldoe aan de onderhoudseisen van de Omgevingswet, ISSO 79 en NEN-EN 50172
Kijk voor meer voordelen én ons assortiment op hbi-lighting.com
#kiesvooruitgang
HBI Bisscheroux
DRAADLOOS BEHEER VAN NOODVERLICHTING:
EEN HELE ZORG MINDER
De toekomst van gebouwbeheer begint nu. Ook in de zorgsector, die voor grote uitdagingen staat. Bijvoorbeeld met betrekking tot het beheer
en onderhoud van de noodverlichting. HBI Bisscheroux biedt hier een innovatieve oplossing voor in de vorm van LoRaWAN gecertificeerde
noodverlichtingsarmaturen, die eenvoudig en draadloos beheerd kunnen worden. Ook op afstand.
Tekst Lieke Bousema | Beeld HBI Bisscheroux
“Met onze noodverlichtingsoplossing zijn opdrachtgevers
en installateurs verzekerd van
realtime inzicht en updates, minder inspecties
én een effi ciëntere onderhoudsplanning”, vertelt
noodverlichtingsadviseur Antoon Rijpkema.
“Zonder onverwachte kosten. Maar ook van minder
verstoring voor hun bewoners of patiënten.”
Niet voor niets hebben bijvoorbeeld het Erasmus
MC Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam, het
nieuwe Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg
en diverse vestigingen van het Spaarne
Gasthuis de noodverlichtingsoplossing van HBI
Bisscheroux al omarmd.
Antwoord op
actuele marktuitdagingen
HBI Bisscheroux is de enige zelfstandige Nederlandse
fabrikant van noodverlichting. “Al sinds
onze oprichting in 1978 zetten we hoog in op
technologische innovatie”, vertelt Rijpkema.
‘Het systeem geeft drie keer per dag een
update over de armatuurstatus, waarbij op
achttien relevante datapunten wordt gemeten’
“Draadloos beheer van noodverlichting sluit hier
naadloos op aan en is volgens ons hét antwoord
op de uitdagingen van vandaag. Ook in de zorg,
waar veiligheid van bewoners en patiënten, personeelsschaarste,
duurzame inzetbaarheid van
medewerkers, energiebesparing, CO 2
-reductie én
besparing van kosten actuele thema’s zijn.”
Besparing van tijd, energie en geld
De noodverlichting in zorggebouwen moet jaarlijks
gecontroleerd en onderhouden worden.
“Dit kost in de regel veel tijd, energie én geld
en is vaak een inbreuk op het comfort en de
rust van patiënten en bewoners”, weet Rijpkema.
“Bovendien wordt de betrouwbare werking
van de noodverlichting bij spanningsuitval onvoldoende
gegarandeerd. Want wat vandaag in
orde is, kan morgen al defect raken. Onze noodverlichtingsoplossing
brengt hier verandering
in. Met de genoemde thema’s in het achterhoofd,
hebben wij al vanaf 2019 gekeken naar hoe we –
met bestaande technologieën – gebouwbeheerders
en installateurs kunnen ontzorgen. Hierbij
hebben wij gefocust op IoT-oplossingen, digi-
50 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
HBI Bisscheroux
Onder andere het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam heeft de noodverlichtingsoplossing van HBI Bisscheroux al omarmd.
talisering en automatisering, op basis waarvan
ons eerste platform voor noodverlichtingsbeheer
is gebouwd.”
Op basis van LoRaWAN
In de jaren die volgden, is dit platform steeds
verder geoptimaliseerd met oog voor veiligheid,
toekomstbestendigheid en schaalbaarheid. “Hierdoor
beschikken we nu over een zeer toegankelijk
platform voor installateurs, op basis van internationale
standaarden”, aldus Rijpkema. Ook hierin is
HBI uniek. “De meeste draadloze beheeroplossingen
voor noodverlichting zijn gesloten systemen,
die de keuzevrijheid beperken, kosten verhogen en
inefficiënt zijn door ‘vendor lock-ins’. Bovendien
Noodverlichtingsadviseur Antoon Rijpkema.
ontbreekt vaak de bewijslast voor veiligheid en
cybersecurity. In plaats hiervan hebben wij heel
bewust gekozen voor LoRaWAN (Long Range
Wide Area Network); een wereldwijde en zeer veilige
standaard voor langeafstandscommunicatie
met een laag vermogen en bovendien één van de
grootste IoT-protocollen ter wereld, met miljoenen
gateways en devices.”
Niet langer een momentopname
Voor het monitoren van de installatie ontwikkelde
HBI het multifunctionele Sqippa Online IoTplatform,
dat ervoor zorgt dat gebouweigenaren
en beheerders automatisch zeer gedetailleerde
en nuttige informatie ontvangen. Zo stuurt het
systeem drie keer per dag een update over de armatuurstatus,
waarbij op achttien relevante datapunten
wordt gemeten. Van de accustatus van de
noodverlichting tot en met informatie over de laatste
functietest en duurtest. “Dit geeft gebouweigenaren
en beheerders veel zekerheid.” Doordat
ook LoRaWAN CO 2
-sensoren, rookmelders, kWhen
waterverbruiksmeters meegenomen kunnen
worden, biedt Sqippa een integrale en impactvolle
oplossing voor elk type gebouw. “Sqippa waarschuwt
automatisch bij stroomuitval, afwijkingen
of storingen, waardoor onderhoudsmomenten
nauwkeurig voorspeld en incidenten voorkomen
kunnen worden. Inspecties op locatie worden tot
een minimum beperkt, waardoor flink bespaard
kan worden op tijd, overlast, vervoerskilometers
én bijbehorende CO 2
-uitstoot. Tegelijkertijd wordt
de veiligheid van bewoners en patiënten beter geborgd.
Immers is het beheer van noodverlichting
niet langer een momentopname.”
Maximaal ontzorgd
Wanneer je kijkt naar de aanschafkosten, dan is
draadloos beheer met HBI en Sqippa heel voordelig,
benadrukt Rijpkema. “Bovendien is de installatietijd
kort en vormen bijvoorbeeld muren of staal
geen enkele belemmering voor de communicatie.
Wij ondersteunen de installateur graag bij de goede
installatie en implementatie van het systeem,
waardoor de zorg én andere sectoren maximaal
worden ontzorgd.” ❚
HBI BISSCHEROUX
Hofdwarsweg 14
6161 DD Geleen
T +31 46 475 65 72
E info@hbi-lighting.com
W hbi-lighting.com
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 51
Remeha
OPTIMALE AFSTEMMING VAN
OPWEKKINGS- EN AFGIFTESYSTEMEN
Een one-stop-shop voor verwarming, koeling en warmtapwaterbereiding, met één contactpersoon, één leverancier én één gestandaardiseerd
principeschema voor opwekking en afgiftesystemen. Vanuit die ambitie sloegen Remeha en Fortes Energy Systems in 2023 de handen ineen.
En met succes, want inmiddels zijn de eerste gezamenlijke projecten uitgevoerd.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Remeha
Remeha en Fortes Energy Systems maken allebei
onderdeel uit van BDR Thermea Group. Waar Remeha
gespecialiseerd is in de productie en advisering
van cv-ketels, hybride en all-electric warmtepompen,
is Fortes Energy Systems hét adres voor
afl eversets en afl everstations. “In de afgelopen
jaren zijn er vele projecten opgeleverd waarin de
systemen van Remeha en Fortes Energy Systems
gecombineerd zijn”, vertelt Cor van der Plas, Project
Sales Manager bij Fortes Energy Systems.
“Met ingang van januari 2023 is deze combinatie
verder geoptimaliseerd en geprofessionaliseerd.
Door samen de markt tegemoet te treden, kunnen
opwekkings- en afgiftesystemen nóg beter afge-
stemd worden, waardoor duurzaamheid, energiezuinigheid
en comfort naar een nog hoger niveau
worden getild. Bovendien profi teren installateurs
en hun klanten van één contactpersoon en één
leverancier voor verwarming, koeling en/of warmtapwaterbereiding.”
Gestandaardiseerde oplossingen
Een belangrijke rol hierbij is weggelegd voor de
‘solutions’ die op dit moment verder uitgewerkt
worden, vertelt Rudolf de Haan, Commercial Solutions
Manager bij Remeha. “In de afgelopen jaren
hebben zowel Fortes Energy Systems als wij talloze
principeschema’s gemaakt met op elkaar lijkende
oplossingen. Op dit moment zijn we al deze
oplossingen aan het standaardiseren, waarbij de
opwekkings- en afgiftesystemen steeds in één hydraulisch
totaalschema geclusterd worden. Op basis
hiervan kunnen installateurs goede ontwerpen
voor verwarming, koeling en/of warmtapwater-
‘In veel gevallen kan het bestaande
leidingsysteem behouden blijven. Hierdoor
blijven de vervangingskosten beheersbaar’
Mercuria Ace monoblock warmtepomp.
AquaHeat STAR540 voor cv- en tapwater.
52 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Remeha
In 2023 sloegen Remeha en Fortes Energy Systems de handen ineen. En met succes, want inmiddels zijn de eerste gezamenlijke projecten uitgevoerd.
bereiding maken.” Van der Plas: “Indien gewenst
kunnen onze salesmensen de principeschema’s
bovendien ter plekke bespreken met de klant, op
basis waarvan direct de juiste optimalisaties doorgevoerd
kunnen worden.”
Eerste project in Wijchen
Als eerste project hebben Remeha en Fortes Energy
Systems 55 portiekwoningen in Wijchen verduurzaamd.
“Voor de opwekking is gekozen voor
een collectief hybride systeem met een Quinta
Ace cv-ketel en Mercuria Ace monoblock warmtepomp
van Remeha, die zich onderscheiden door
indrukwekkende prestaties en veel installatiegemak.
De warmtepompen zijn gekoppeld aan
de verwarmings- en warmtapwater afleversets
van Fortes Energy Systems. “Een AquaHeat TE-
Booster ® zorgt hierbij voor een snelle warmwa-
terlevering. Een primaire aanvoertemperatuur
vanaf 50°C is al voldoende om legionellaveilig
warmtapwater te bereiden.”
Uitstekende keuze voor
appartementengebouwen
Inmiddels zijn diverse vervolgprojecten in uitvoering.
Naast grondgebonden woningen gaat het
bijvoorbeeld om appartementengebouwen, waar
de ‘solutions’ volgens De Haan en Van der Plas ook
grote functionele, comfort- en energetische voordelen
bieden. “Zo is het in veel gevallen mogelijk om
één of enkele warmtepompen op het dak te plaatsen,
die de verschillende woningen van verwarming,
koeling en warmtapwater voorzien”, vertelt
Van der Plas. “Hierbij kan in veel gevallen het bestaande
leidingsysteem behouden blijven. Hierdoor
blijven de vervangingskosten beheersbaar.”
Om de overstap van gasgestookt naar hybride of
all-electric eenvoudig mogelijk te maken, biedt
Fortes Energy Systems bijvoorbeeld de AquaHeat
STAR540 afleverset, die dankzij een compacte afmeting
altijd op de locatie van de oude geiser of
cv-ketel past. Afhankelijk van de duurzaamheidsambitie,
beschikbare elektrische aansluiting én
het budget kan voor de warmte-opwekking gekozen
worden uit een cv-ketel, hybride of all-electric
warmtepomp. “Populair in dit geval is onze
nieuwe grootvermogen Quinta wandketel, die
nóg meer functionaliteiten biedt dan de Quinta
Ace”, vertelt De Haan. “Naar wens kunnen hier
onze Effenca MT (MiddenTemperatuur) lucht/
water-warmtepompen voor verwarming en koeling
en Effenca HT (HoogTemperatuur) lucht/
water-warmtepompen voor warmtapwaterbereiding
aan gekoppeld worden. En ook all-electric
is mogelijk, waarbij onze mitera Plus centrale systeemregelaar
voor een eenvoudige regeling en
optimale controle zorgt.” Naar wens kan Remeha
bovendien bijpassende buffervaten leveren.
Inclusief service en onderhoud
Zodra geïnstalleerd, draagt Remeha zorg voor
de inbedrijfstelling van de ‘solutions’. “Naar
wens kunnen wij bovendien service en onderhoud
verlenen”, vertelt De Haan. “Zowel aan
de opwekkings- als afgiftesystemen. Inmiddels
hebben diverse onderhoudsmonteurs namelijk
een systeemtraining gevolgd bij Fortes Energy
Systems. Hierdoor worden opdrachtgevers nóg
completer ontzorgd.” ❚
Duurzaamheid, energiezuinigheid en comfort komen samen.
REMEHA
Marchantstraat 55
7332 AZ Apeldoorn
T +55 549 69 69
E info@remeha.nl
W remeha.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 53
Ventilatie is meer dan techniek
Steboma Groep is uw partner voor gezonde,
duurzame en efficiënte ventilatie.
Ventilatiesystemen en -componenten
Ontwerp | Productie | Levering | Montage | Onderhoud
UW BETROUWBARE
LEVERANCIER
Voor klimaatbeheersing
in het onderwijs.
10
product- en
prestatiegarantie
Frisse
Scholen
KLASSE B
Stilste
op de markt
32,5 dB(A)
Alles-in-één decentrale
klimaatbeheersing voor jouw project.
10 jaar product- en prestatiegarantie
Borgt afgesproken prestaties. Kosten voor onderhoud en
onverhoopte reparaties zijn vooraf bekend.
Meer ventilatiecapaciteit
Standaard 30% meer ventilatiecapaciteit t.o.v. Frisse
Scholen Klasse B.
Eenvoudige montage
De plug-and-play werkwijze voorkomt fouten en er is geen
inregelproblematiek.
Betrouwbaar en bewezen totaalconcept
Klaar voor moeiteloze toepassing in uw project, in meer dan
10.000 klaslokalen toegepast.
Integraal systeem
Integraal systeem met complete aansturing van onder andere
verlichting en zonwering met 100% gescheiden luchtstromen.
Opwarmen door recirculatie
Opwarmen door recirculatie, hierdoor wordt het nog
energiezuiniger.
Scan de QR voor
meer informatie over
het ScholenºConcept
Webeasy
NIEUWE WETGEVING VOOR ENERGIEBEHEER VRAAGT OM GEBOUWAUTOMATISERING EN -CONTROLE IN KLEINE ÉN GROTE GEBOUWEN
SLIMME GEBOUWAUTOMATISERING
VOOR VANDAAG ÉN MORGEN
De toekomst van slimme gebouwen begint vandaag. Althans, als het aan Webeasy ligt. Als specialist in Building Control zet zij hoog in op Smart
Buildings: gebouwen waarin slimme en innovatieve technologieën en sensoren samenkomen om het comfort te verhogen, het gebruik te optimaliseren,
de energieconsumptie te verlagen en energieverliezen te minimaliseren. Maar ook om te voldoen aan de steeds strengere wet- en
regelgeving, zoals de EPBD III en EPBD IV.
Tekst Lieke Bousema
| Beeld Webeasy
Gebouwen in de EU zijn verantwoordelijk voor
40% van het energieverbruik en 36% van de
energiegerelateerde uitstoot van broeikasgassen.
Transitie van de gebouwensector is daarom cruciaal.
Om de emissiereductiedoelstellingen te bereiken,
moet de energieprestatie van onze gebouwen
omhoog. Bovendien moet het gebruik van
fossiele brandstoffen flink gereduceerd worden.
Om bedrijven en instellingen te stimuleren om
in actie te komen, zijn en worden diverse nieuwe
wetten, regels en richtlijnen ontwikkeld. Zo treedt
vanaf 1 januari 2026 de EPBD III in werking, die
systeemeisen stelt aan gebouwgebonden technische
installaties. Ook is de periodieke keuring
van verwarmings- en airconditioningsystemen en
EV-laadinfrastructuur vanaf dat moment verplicht.
Webeasy dashboard.
‘Door actuele opwekking, verbruik,
dynamische energieprijzen en
weersvoorspellingen te analyseren, kunnen
we energie nog efficiënter inzetten’
EPBD III- en GACS-ready
Een toevoeging op de EPBD III is de GACS (Gebouwautomatiserings-
en ControleSysteem). Utiliteitsgebouwen
met bijvoorbeeld warmtepompen,
cv-ketels en/of airconditioningsystemen met een
nominaal vermogen van meer dan 290 kW moe-
ten vanaf 1 januari 2026 voorzien zijn van een
systeem voor gebouwautomatisering en -controle.
Waar in Nederland vanaf 1 januari 2023 al een
energielabel C of beter verplicht is voor kantoorgebouwen
vanaf 100 m 2 , komt er vanaf 2026 dus
een vergelijkbare eis voor andere gebouwen bij.
Ook is een richtlijn (EPBD IV) in de maak om alle
verwarmings- en airconditioningsystemen met een
nominaal vermogen vanaf 70 kW periodiek technisch
te keuren. “Vanaf 2026 zullen álle kantoorgebouwen
(groot en klein) inzicht moeten geven
in hun energieprestaties”, weet Paul Straver, Commercieel
Directeur van Webeasy. “Installateurs
moeten hun klanten hier nú al op voorbereiden.
Webeasy ondersteunt hierin. Onze besturingssysteemsoftware
voldoet volledig aan de EPBD III- en
GACS-richtlijnen en we zorgen ervoor dat we ruim
voor de verplichte datum EPBD IV-ready zijn. Met
behulp van de standaard aanwezige KPI’s is dit
ook goed te bewaken. Bovendien is dit realiseerbaar
met onze regelaar voor kleinere gebouwen:
de WE7000 met Multi I/O-XL.”
Begin met energiemonitoring,
rapportages en KPI’s
Als eerste stap naar de nieuwe wetgeving heeft
Webeasy het onderdeel rapportage beetgepakt.
In de nieuwe softwareversie Webeasy 3.3 zijn
56 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Webeasy
verfi jnen”, aldus Straver. “Bijvoorbeeld met de
ontwikkeling van (statistische) analysesoftware,
met als doel om het gebouwgebruik nog verder te
optimaliseren, de energieconsumptie te verlagen
en energieverliezen tot een minimum te beperken.
Zónder in te boeten aan comfort. Bovendien willen
we KPI-bewaking en smart grid oplossingen integreren
in onze Webeasy software suite, zodat de
balans tussen energieverbruik, energie-opwek en
energieopslag zorgvuldig kan worden afgestemd
op de verwachte weersinvloeden, dynamische
energieprijzen en het ruimtegebruik.”
bijvoorbeeld een grafi ekmodule met mogelijkheden
voor benchmarking en standaardrapportages
geïntegreerd. “De eerste praktische rapportage
is een EBS (Energieregistratie- en Bewakingssysteem)
rapportage, die bijvoorbeeld eigenaren en
beheerders van kantoorgebouwen met één druk
op de knop en conform de huidige wetgeving
inzicht geeft in het actuele energieverbruik”, aldus
Straver. “Op basis hiervan kunnen gebouweigenaren
gericht besparen, verduurzamen en een
gunstiger energielabel behalen.” Daarnaast werkt
Webeasy aan een intelligent algoritme dat vraag
en aanbod van energie in balans brengt. “Door
actuele opwekking, verbruik, dynamische energieprijzen
en weersvoorspellingen te analyseren,
kunnen we energie nog effi ciënter inzetten.” De
rapportages kunnen naar wens ook automatisch
gemaild worden.
Continu in ontwikkeling
Daarmee stopt de ontwikkeling echter niet. “De
komende jaren willen we ons product nog verder
Benieuwd wat Webeasy voor jouw gebouw
kan betekenen? Of wil je meer informatie over
Webeasy 3.3? Kom dan naar VSK 2026. Je vindt
Webeasy in Hal 9, Stand B082. ❚
WEBEASY
Sportlaan 53
3364 DK Sliedrecht
T +31 184 43 39 39
E info@webeasy.nl
W webeasy.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 57
Untitled-52 1 23-10-2025 12:10
Brink Climate Systems
TOESTEL VOLOP UIT VOORRAAD LEVERBAAR
ÉÉN COMPACT ONTWERP
VOOR CENTRAAL VENTILEREN MET WTW
Als aanbieder van een divers scala aan klimaatoplossingen volgt Brink Climate Systems de marktontwikkelingen op de voet. De compacte en
betaalbare Ease 200, een veelzijdig toestel dat centrale ventilatie op een slimme manier combineert met warmteterugwinning, is daarvan het
meest actuele bewijs. Met het toestel voorziet het vanuit Staphorst actieve bedrijf in de toenemende behoefte aan breed toepasbare ventilatieoplossingen.
Voor appartementen en kleinere woningen, maar ook tijdens renovatiewerken en projectmatige nieuwbouw.
Tekst Chris Elbers |
Beeld Brink Climate Systems
De veranderingen in de markt vragen om innovatieve
en efficiënte oplossingen. Óók op
ventilatiegebied. Bij Brink weten ze er alles
van. “Woningen worden steeds compacter
gebouwd en bestaande woningen worden in
toenemende mate gerenoveerd”, vertelt Albert
van Lohuizen, commercieel manager Nederland
namens Brink. “Tegelijk zie je gestapelde
bouw steeds populairder worden en dienen
bouwkosten meer dan ooit onder controle te
blijven. Het zijn ontwikkelingen die de vraag
naar compacte, betaalbare ventilatieoplossingen
met warmteterugwinning steeds meer
doen toenemen. Met de nieuwe Ease 200
geven we daarop het antwoord. Het is het
perfecte toestel voor iedereen die op zoek is
naar een economisch gunstige ventilatie-unit
van topkwaliteit.”
Optimaal gebruikscomfort
De praktische en eenvoudig te bedienen Ease
200 heeft een maximale capaciteit van 200
m 3 /h. Verder is het apparaat standaard voorzien
van constant flow ventilatoren en een geïntegreerde
bypass, een feature dat een hoog comfort in
de zomer garandeert. Leverbaar in vier varianten
biedt Brink voor elk project een passend ventilatietoestel.
“Je kunt kiezen uit een linker en een
rechter uitvoering”, geeft Van Lohuizen aan.
“Aanvullend kunnen beide uitgerust worden met
een enthalpiewisselaar, die het comfort op een
nóg hoger peil brengt. Er is dan geen condensafvoer
nodig. Daardoor kun je het apparaat ook
achteraf gemakkelijk in een woning installeren.
En wanneer je het in de renovatie combineert
met ons innovatieve Multi Air Supply systeem,
heb je ook geen toevoerkanalen naar de ruimtes
nodig, met als resultaat een flinke besparing op
bouwkundige kosten.”
Maximale ruimtebesparing
Qua afmetingen is de Ease 200 eveneens een topper
in wording. Het toestel is namelijk speciaal
ontwikkeld voor plekken waar de (speel)ruimte
beperkt is. Met een diepte van slechts 31,5 centimeter
past het apparaat altijd. “Zeg maar formaat
keukenkastje”, geeft Van Lohuizen aan. “Het toestel
is uitermate geschikt voor modulaire bouw,
waarbij flexibiliteit en een efficiënt ruimtegebruik
essentieel zijn. De grote opvoerhoogte van de
ventilatoren maakt de Ease 200 bovendien ideaal
voor hoogbouw.”
Impressie van montage in een hal.
Een mooie extra zit 'm in de aansluitmogelijkheden
voor een vraaggestuurde regeling, zoals bedrade
of draadloze CO 2
- en RH-sensoren. Tot slot heeft
58 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Brink Climate Systems
Ease 200: compact en veelzijdig.
Ease 200 toegepast met kanaalwerk in een appartement.
‘Het compacte toestel bewijst zich prima
in klein bemeten ruimtes’
Brink Climate Systems een brede waaier optionele
accessoires beschikbaar. “Daarbij kun je denken
aan schakelaars, een voorverwarmer en speciale
koolstof- en/of fijnstoffilters die zijn aangepast op
de specifieke woonomgeving”, somt Van Lohuizen
tot slot op. “Kortom, met de nieuwe Ease 200
hebben we voor elke situatie en behoefte de best
passende ventilatieoplossing in huis.”
Klein van formaat,
groots qua impact
In Hooglanderveen zijn in negen woningen de
verouderde wtw-installaties vervangen door
de nieuwe Ease 200 van Brink; de nieuwe
standaard in compacte ventilatie met warmteterugwinning.
Met Energiewacht B.V. als opdrachtgever
en De Vreeden Installatietechniek
als uitvoerende partij, werd er een optimale
oplossing gezocht voor de beperkte ruimte onder
het schuine dak op zolder, waar hoogte en
geluidsniveau van het toestel een belangrijke
rol speelden. De Ease 200 bleek hiervoor de
ideale ventilatieoplossing.
Het compacte en lichte toestel (minder dan
17 kilogram) liet zich eenvoudig naar zolder
vervoeren en installeren. Dankzij de stille
werking en moderne vormgeving past de unit
bovendien uitstekend in de open zolderruimte.
De Ease 200 combineert gebruiksgemak,
ruimtebesparing en comfort en biedt een toekomstbestendige
oplossing in de vertrouwde
Brink-kwaliteit. ❚
De Ease 200 is ook toegepast tijdens het project in Hooglanderveen.
BRINK CLIMATE SYSTEMS
Wethouder Wassebaliestraat 8
7951 SN Staphorst
T +31 522 46 99 44
E info@brinkclimatesystems.nl
W brinkclimatesystems.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 59
DUCO Ventilation & Sun Control
COMFORT NAAR HET
HOOGSTE NIVEAU IN EEN
LOFTWONING UIT 1890
Een historisch pand met karakter én een modern binnenklimaat? Het kan. In een voormalige
kloostervleugel uit 1890 – tegenwoordig de woning van de dochter van
Joost Chermin – zorgt de DucoBox Energy Sky voor een optimaal bewonerscomfort.
Tekst & beeld DUCO Ventilation & Sun Control
‘In een woning waar ramen nauwelijks
open kunnen, blijft verse luchttoevoer
cruciaal voor het comfort. We merkten
dat het binnenklimaat wel wat extra
ondersteuning kon gebruiken’
60 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
DUCO Ventilation & Sun Control
De keuze viel op de DucoBox Energy Sky: compact,
krachtig en perfect voor montage aan het plafond.
In de stijlvol ingerichte loftwoning werd gekozen voor een strakke opbouwinstallatie met zwart kanaalwerk.
De woning was al voorzien van een DucoBox Silent:
een stille en efficiënte afvoerventilatie-unit.
Toch bleek deze oplossing niet voldoende voor de
specifieke woonomstandigheden. “In een woning
waar ramen nauwelijks open kunnen, blijft verse
luchttoevoer cruciaal voor het comfort”, erkent
Chermin. “We merkten dat het binnenklimaat wel
wat extra ondersteuning kon gebruiken.”
Van MV naar WTW
De woning kent, mede door zijn historische structuur,
beperkte mogelijkheden voor natuurlijke
ventilatie. De stap naar een ventilatiesysteem met
warmteterugwinning lag dus voor de hand. De
keuze viel op de DucoBox Energy Sky: compact,
krachtig en perfect voor montage aan het plafond.
“Aan de muur hadden we simpelweg geen
plek, dus dit was dé oplossing.”
Strakke installatie met karakter
De installatie verliep soepel. Samen met Wouter
Meeuws, technisch commercieel adviseur
bij DUCO, werd gekeken naar waar de kanalen
moesten komen, hoeveel capaciteit er nodig was
en waar de luchttoevoerpunten het best konden
komen. In de stijlvol ingerichte loftwoning werd
gekozen voor een strakke opbouwinstallatie met
zwart kanaalwerk – perfect passend bij het industriële
interieur. En het mooiste? Joost Chermin
– eigenaar van kozijnfabriek Chermin Kozijnen –
installeerde de DucoBox Energy Sky helemaal zelf.
Een wereld van verschil
De resultaten zijn duidelijk voelbaar: “De luchtvochtigheid
is lager en de lucht in huis voelt frisser.
Het is gewoon aangenamer binnen.” Dankzij
de vraaggestuurde werking op basis van CO 2
en
vochtgehalte zorgt de DucoBox Energy Sky voor
een comfortabel én gezond binnenklimaat – perfect
afgestemd op de behoefte van de bewoners.
De unieke troeven van de
DucoBox Energy Sky op een rijtje:
· Easy to install: dankzij een gewicht van
slechts 19 kg en een hoogte van amper 30 cm
is deze WTW-unit eenvoudig te monteren aan
het plafond of de muur, zelfs door één persoon.
· Save time = save money: dankzij een automatische
drukregeling en een handige COPYfunctie
is de inregeling tot 50% sneller gereed.
· Priority to energy savings: dankzij slimme
CO 2
- en vochtsturing (en optionele zonale
ventilatie) wordt er enkel geventileerd waar en
wanneer nodig. Ideaal voor wie streeft
naar maximaal comfort met een minimaal
energieverbruik.
Kortom: stil, slim en superzuinig. De DucoBox
Energy Sky tilt binnencomfort en installatiegemak
naar een hoger niveau. ❚
DUCO VENTILATION & SUN CONTROL
Handeslsstraat 19
8630 Veurne, België
T +32 58 33 00 33
E info@duco.eu
W duco.eu
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 61
Installeren 2.0
Dé prefab installatie-oplossing voor de woningbouw
100%
STEKERBAAR
3X SNELLER DAN
TRADITIONEEL
INSTALLEREN
90% MINDER
FAALKOSTEN
AT8720
NIEUW: KOPPELHULS
Als installateur moet u steeds meer werk in steeds
minder tijd realiseren. Tegelijkertijd zijn vakbekwame
mensen schaars. Installeren 2.0 biedt uitkomst. Of het
nu om een transformatieproject, prefab betonnen casco,
HSB of unitbouw gaat, met Installeren 2.0 installeert u
100% stekerbaar: van groepenkast tot schakelmateriaal.
Alle producten worden volgens uw wensen in elkaar
gezet, getest en desgewenst per verdieping of eenheid
afgeleverd op de afgesproken locatie en tijd. Monteren.
Inpluggen. Klaar!
Dat is installeren volgens Attema.
DUURZAME
INNOVATIE
Meer info? Kijk op www.attema.com
Vernieuwende ideeën voor ’n veranderende wereld.
Condair
PARTNER VAN INSTALLATEURS OP HET GEBIED VAN LUCHTBEVOCHTIGING EN -ONTVOCHTIGING
LAAT JE HELPEN DOOR DE EXPERT
Als installateur moet je van vele markten thuis zijn en kennis hebben van verschillende onderwerpen. Het is dan een fijne gedachte dat je altijd
hulp kunt krijgen van andere experts. Zo helpt Condair je op het gebied van luchtbevochtiging en -ontvochtiging.
Tekst Desiree Pennings | Beeld Condair
Een luchtvochtigheid tussen de veertig en zestig procent
is het beste voor zowel mensen als producten.
Dan krijgen virussen, bacteriën, schimmels en pollen
namelijk de minste kans om zich te verspreiden. Condair
is wereldmarktleider op het gebied van commerciële
en industriële luchtbevochtiging en -ontvochtiging.
Het is zelfs de enige producent op het gebied
van luchtvochtigheid die alle technologieën intern
ontwikkelt, produceert en onderhoudt. De ervaren
technici kunnen je daardoor volledig ondersteunen
bij het uitwerken en implementeren van bevochtigings-
en ontvochtigingsoplossingen.
Eigen gekwalificeerde specialisten
Zelfs het volledig ontwerpen, installeren, monteren
en inbedrijfstellen van de systemen is mogelijk.
Zo weet je zeker dat de werkzaamheden
hygiënisch, energiezuinig en volledig naar wens
Vernevelen is een duurzame manier van luchtbevochtiging.
64 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Condair
Condair produceert alle producten in eigen fabriek.
De experts van Condair kunnen alle werkzaamheden uit handen nemen.
‘Omdat we de systemen zelf
onderhouden, heeft de klant er helemaal
geen omkijken naar’
gebeuren. “We nemen installateurs graag zoveel
mogelijk zorgen uit handen, zodat zij zich kunnen
concentreren op hun kernactiviteiten”, zegt
Stefan Rijsmus, marketingmanager bij Condair.
“We laten bijvoorbeeld zien waar aansluitingen
moeten komen en zelfs hoe scherp een bocht in
een leiding moet zijn. Zo zorgen we ervoor dat alles
goed geïnstalleerd wordt en dat er later geen
problemen ontstaan. Bovendien beschikken we
over een 24/7 servicedienst, die bestaat uit eigen
gekwalificeerde specialisten. Stel dat er problemen
zijn, dan staan zij altijd paraat. Samen met
de klant overleggen we van welk servicepakket hij
gebruik wil maken.”
Koop en huur
Ook adviseurs staat Condair graag terzijde. Het
bedrijf kijkt naar o.a. investeringskosten, energieverbruik,
onderhoudskosten, hygiëne en comfort.
Op basis hiervan bespreken de experts de verschillende
mogelijkheden, inclusief de bijbehorende
investerings- en variabele kosten. Deze informatie
wordt samengevat in een overzichtelijk voorstel.
Zelfs het opstellen van bestekteksten is mogelijk,
om het advies zo helder mogelijk over te brengen
aan de opdrachtgever. Rijsmus: “Wij leveren producten
voor industrie, kantoren, ziekenhuizen, musea
en scholen. Dankzij ons grote assortiment aan
luchtbevochtigings- en ontvochtigingssystemen
hebben we voor elke toepassing een bijpassende
oplossing, zowel voor de lange als korte termijn. Je
kunt bij ons kopen, maar ook huren. Heb je een
product maar voor een korte periode nodig, dan is
dat dus ook een mogelijkheid. Voor musea hebben
we daarnaast ook mobiele systemen, omdat je bij
monumentale panden niet zomaar in de muren
mag boren.”
Doordat Condair alle producten intern ontwikkelt
en produceert, kan zij er tien jaar garantie op geven.
“Omdat we de systemen vervolgens zelf ook
onderhouden, heeft de klant er helemaal geen
omkijken naar”, besluit Rijsmus. ❚
CONDAIR
Gyroscoopweg 21
1042 AC Amsterdam
T +31 20 705 82 00
E info@condair.nl
W condair.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 65
Isolectra BV
STEKERBAAR INSTALLEREN IN PREFAB BETONBOUW EN GIETBOUW
NATTE INNOVATIE IN STEKERBAAR INSTALLEREN
Om het enorme woningtekort in ons land op te kunnen lossen, moeten jaarlijks 100.000 nieuwe woningen worden gebouwd. Een aantal dat we
met uitsluitend traditionele bouw bij lange na niet gaan halen. Niet voor niets verschuift onze woningbouw steeds meer naar de fabriek, merkt
Bran Jalink, Innovatiemanager bij Isolectra. “Wat we hierbij zien, is dat veel elementen in of in combinatie met beton worden uitgevoerd. Van
vloeren tot wanden, die dankzij ons IP69 waterdichte Wieland RST ® systeem ook stekerbaar geïnstalleerd kunnen worden. De RST ® -kabels en
-connectoren zijn namelijk zo robuust en betrouwbaar, dat zij als enige in de markt gecertificeerd zijn om direct, zonder buizen, ingegoten te
worden in prefab betonwanden en betonvloeren. Dankzij ons innovatieve systeem vermindert de installatietijd op de bouwplaats. Bovendien
worden faalkosten verlaagd én draagt RST ® in beton bij aan een veiligere en schonere werkomgeving.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld Isolectra
Dankzij het innovatieve systeem vermindert de installatietijd op de bouwplaats.
RST ® in beton is een innovatie binnen stekerbaar
installeren, waarbij de RST ® -kabels en -connectoren
al in het prefab beton geïntegreerd worden,
vertelt Jalink. “Installateurs profi teren hierbij van
tal van voordelen. Zo zijn installateurs veel eerder
aan zet, doordat al eerder in het bouwproces
elektra-installaties aan de woning kunnen worden
toegevoegd. Een groot voordeel is bovendien dat
installaties die in het beton zijn ingegoten, niet
aan bepaalde brandklassen hoeven te voldoen.
Ook kan bespaard worden op kabelgoten. Hiermee
worden diverse kostenposten weggenomen,
waardoor installateurs hun installatie concurrerender
kunnen aanbieden aan hun opdrachtgevers.”
Hoge kwaliteit en betrouwbaarheid
Het Wieland RST ® -systeem kan heel eenvoudig en
in slechts één handeling verwerkt worden, waardoor
fl inke tijdswinst wordt behaald, aldus Jalink.
“Net als bij onze andere stekerbare systemen worden
de producten zo gemaakt, dat een installatie
niet verkeerd aangesloten kan worden. In combinatie
met de perfecte arbeids- en klimaatomstandigheden
in de fabriek resulteert dit in een zeer
hoge kwaliteit en betrouwbaarheid. Maar ook in
een kortere doorlooptijd op de bouw, omdat de
installatie al volledig is voorbereid.”
Nationale Milieudatabase
Ook op duurzaamheidsvlak scoort RST ® in beton
hoge ogen, omdat het systeem meegaat in de remontabele
bouwwijze, vertelt Jalink. “De diverse
elementen kunnen eenvoudig ontkoppeld en op
een ander moment of andere plek weer gekoppeld
worden.” Niet voor niets is RST ® in beton ook opgenomen
in de Nationale Milieudatabase. In overeenkomst
met Isolectra is bovendien een retourname
van de Wieland RST ® -systemen mogelijk.
Water- en betondichte connectoren
De innovatiekracht van het Wieland RST ® -systeem
schuilt met name in de water- en betondichte connectoren,
die ook uitstekend bestand zijn tegen de
ruwe omstandigheden op de bouw, vertelt Jalink.
“Zo kunnen monteurs probleemloos over de installatie
heen lopen alvorens deze wordt ingestort. De
De innovatiekracht van het Wieland RST ® -systeem
schuilt met name in de water- en betondichte
connectoren.
kabels zijn uitstekend bestand tegen de chemicaliën
in het beton. Bovendien kunnen zij krimp en
uitzetting van het beton prima weerstaan.”
66 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Isolectra BV
Ook op duurzaamheidsvlak scoort RST ® in beton hoge ogen, omdat het systeem meegaat in de remontabele bouwwijze.
Ook interessant
voor utiliteit en infra
In eerste instantie ontwikkeld voor de prefab woningbouw,
ziet Isolectra inmiddels een groeiende
vraag naar RST ® in beton in utiliteitsbouw- en
infraprojecten. “Bijvoorbeeld voor tunnelbouw
wordt met langere lengtes beton gewerkt, waardoor
ook langere kabels nodig zijn. Bovendien
worden de wanden staand gegoten, waardoor
de betondruk toeneemt. Hier is RST ® in beton op
doorontwikkeld, waardoor we nu ook oplossingen
kunnen bieden voor de ruwbouw/tunnelbouw
van appartementengebouwen, hotels, parkeergarages,
scholen en ziekenhuizen. Maar ook voor de
‘Het systeem kan heel eenvoudig en in
slechts één handeling verwerkt worden’
realisatie van tunnels en viaducten”, vertelt Jalink.
“Inmiddels is RST ® in beton toegepast in zes Van
der Valk hotels, waarbij installateur Techval een
fl inke tijdswinst wist te behalen.”
Een mooie referentie zijn bovendien de prefab woningen
van RAP Wonen – een label van Ouwehand
Bouwen & Ontwikkelen – die eenvoudig gemonteerd,
gedemonteerd en weer geremonteerd kunnen
worden. Inclusief het Wieland RST ® -systeem.
Ook noemt Jalink een project voor A&B Elektro in
Zuid-Beijerland, waarbij de stekerbare installatie
op de bouwlocatie is ingestort in de vloer waar
ook de vloerverwarming in geïntegreerd wordt.
Standaardisatie en uitbreiding
De komende maanden zet Isolectra in op de verdere
standaardisatie van RST ® in beton, zodat het
stekerbare systeem voor nóg meer projecten en nóg
meer betontoepassingen interessant wordt. Standalone,
maar ook in combinatie met de GST ® - en Streda-systemen.
“Samen met ABB ontwikkelen wij een
stekerbare groepenkast met water- en betondichte
connectoren, zodat geen verloopstekkers meer nodig
zijn”, aldus Jalink. “Ook komen we met nieuwe
coderingsclips en andere slimmigheden om de installatie
in diverse betontoepassingen nog verder
te vergemakkelijken.” De standaard RST ® -snoeren
zijn opgenomen in de BIM bibliotheek. “Binnenkort
introduceert Wieland bovendien een mooie tool om
eenvoudig details uit te werken in BIM.” Wordt ongetwijfeld
vervolgd. ❚
De kabels zijn uitstekend bestand tegen de chemicaliën in het beton. Bovendien kunnen zij krimp en uitzetting
van het beton prima weerstaan.
ISOLECTRA BV
Wilhelminakade 957
3072 AP Rotterdam
T +31 10 285 54 44
E info@isolectra.nl
W isolectra.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 67
Nieuw: AIR-SEP ® generatie 5
Drukbehoud / Expansie / Vacuüm Ontgassing
/ Bijvulling / Energiebesparing
Efficiënt. Betrouwbaar. Volledig automatisch.
De nieuwe AIR-SEP ® generatie 5 van
KOREX zet opnieuw de standaard
voor drukbehoud en ontgassing in
gesloten verwarmings-, koel- en
koudwatersystemen.
√ 5 functies in één systeem:
drukregeling, expansie, ontgassing,
reiniging en automatische bijvulling.
√ Tot 70% ruimtebesparing dankzij het
compacte ontwerp.
√ Nieuw Dynamische expansieventiel
automatische drukstabilisatie
binnen ±0,1 bar.
√ AIR-SEP ® SmartControl met
touchscreen en datalog.
√ Volledig getest en gepatenteerd –
plug & play installatie.
√ RVS-uitgevoerd voor alle HVAC
systemen.
√ Vacuüm membraam - optimale
scheiding van HVAC-water en
atmosfeer voor maximale
systeemstabiliteit en efficiëntie.
AIR-SEP ® generatie 5
Ontwikkeld in Duitsland, gebouwd
voor maximale efficiëntie en
betrouwbaarheid.
KOREX Benelux B.V.
Specialist in drukbehoud, expansie, ontgassing, bijvulling,
reiniging en waterbehandeling van gesloten installaties
www.korexbenelux.com
info@.korexbenelux.com
+31(0) 172611719
Nieuw!
Quinta. Eindeloos
veel voordelen.
Check!
Uitgebreide ingebouwde regeltechniek.
Toekomstbestendig.
Duurzaam.
Kijk voor meer info op Remeha.nl
ClimaRad BV
WARM WONEN, FRIS SLAPEN IS HET UITGANGSPUNT
DECENTRALE KLIMAATOPLOSSINGEN:
BASIS VAN EEN GEZONDE EN DUURZAME WOONOMGEVING
Sinds haar start in 2005 is ClimaRad uitgegroeid tot marktleider op het gebied van decentrale klimaatoplossingen voor de woningbouw, zorg
en kantoren. Het vanuit Oldenzaal actieve bedrijf richt zich op de ontwikkeling, productie en vermarkting van intelligente, decentrale ventilatieunits,
lagetemperatuur afgiftesystemen én slimme combinaties daarvan. Daarbij ligt de focus altijd op het milieu, circulariteit en het welzijn
van de mens. Welke oplossing ook gekozen wordt.
Tekst Chris Elbers |
Beeld 5d Architectuur & Fotografie
Bij ClimaRad zetten ze niet alleen in op een gezond
en comfortabel binnenklimaat. Binnen de
onderneming zijn ze er ook vol van overtuigd
dat de vele uitdagingen rondom de energietransitie
alleen succesvol kunnen worden aangegaan
met toekomstbestendige HVAC-apparatuur die
uitstekende prestaties levert qua ventilatie en
energiezuinigheid. Precies op dat snijvlak bewijst
ClimaRad al twintig jaar haar waarde. “Door de
jaren heen hebben we onszelf ontwikkeld van
componentleverancier tot een innovatieve, flexibele
systeemaanbieder en kennisdeler”, vertelt
‘De bewoners ervaren meer comfort en
het energieverbruik is met gemiddeld twee
derde gedaald’
commercieel directeur Ralph Liedenbaum. “Zowel
rondom nieuwbouw- als renovatieprojecten. Dat
alles gebeurt via ‘Warm wonen, fris slapen'; het
concept waarbinnen dik staat onderstreept dat
warmteterugwinning met name vruchten afwerpt
in warme ruimten. Het principe voorkomt onnodig
energieverbruik door lagetemperatuurafgifte
en vermenging van lucht tussen warme en koude
vertrekken. Een dergelijke zonering wordt alsmaar
belangrijker, deels vanwege de sterk oplopende
70 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
ClimaRad BV
Renovatieproject aan de Kloosterstraat te Oldenzaal.
Het pand van ClimaRad BV in Oldenzaal.
energieprijzen, maar ook als gevolg van de aangescherpte
Europese regelgeving. Ons decentrale
gedachtegoed wordt dan ook steeds vaker omarmd
door opdrachtgevers en andere beslissers in
de keten. En dat zie je terug in een goed gevuld
projectportfolio."
Drie markten
De slimme klimaatsystemen van ClimaRad maken
het mogelijk om vraaggestuurd per ruimte
en rechtstreeks via de gevel te ventileren. Daarnaast
kunnen de units actief verwarmen en koelen.
Naast de al genoemde energiegerelateerde
voordelen zorgt het systeem ook voor een kleiner
bouwvolume bij nieuwbouwprojecten. Er is
immers geen kanaalwerk nodig. Eerst en vooral
biedt het concept echter meer gebruiksgemak en
comfort bij de eindgebruiker. “Met wonen, zorg en
werken bedienen we drie verticale markten”, vervolgt
Liedenbaum. “Vooral voor woningcorporaties
zijn we een belangrijke meedenkende partner
rondom verduurzaming. Zij hebben de belangrijke
taak om de energielasten voor huurders te verlagen
en de installaties gereed te maken richting de
toekomst. Met onze systemen snijdt het mes aan
twee kanten. Ze combineren warmteterugwinning
en afgifte, maar zorgen ook voor energiebesparing,
comfort en een gezond binnenklimaat. Onze
WTW-units winnen bijvoorbeeld meer dan 80 procent
van de warmte terug. Dat levert een directe
en zeer welkome besparing op.”
Comfortabel en energiezuinig
Een mooi voorbeeld van bovengenoemd concept
is de toepassing van de ClimaRad Vita H1C-S in
de renovatie van zestig appartementen aan de
Kloosterstraat in Oldenzaal eerder dit jaar. Tot
grote tevredenheid van de bewoners én Reinnier
Wender, bouwregisseur bij woningcorporatie
WBO Wonen. “De plug & play installatie van ClimaRad
zorgt voor een perfecte combinatie van
energiezuinig verwarmen en ventileren. Verder
kon extra leidingwerk en grootschalig hak- en
breekwerk achterwege blijven. Daarmee paste
het perfect bij de grootste uitdaging tijdens dit
project, namelijk minimale overlast voor de bewoners.
Maar wat natuurlijk het allerbelangrijkst
is: de reacties van de mensen zijn erg positief.
Ze ervaren meer comfort en hebben aangegeven
dat hun energieverbruik gemiddeld met maar
liefst twee derde is gedaald. Tegelijk hebben
ze zelf de regie over het op een energieverantwoorde
manier ventileren en verwarmen van
hun woning.” ❚
ClimaRad Vita H1C-S met warmteterugwinning in het warme vertrek.
CLIMARAD BV
Lübeckstraat 25
7575 EE Oldenzaal
T +31 541 35 81 30
E info@climarad.com
W climarad.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 71
KOREX Benelux
REVOLUTIONAIR NIEUW DRUKBEHOUDSTATION MET GEAUTOMATISEERD EXPANSIEVENTIEL
EEN NIEUWE STAP IN
SYSTEEMWATERBEHANDELING
De AIR-SEP ® drukbehoudstations van KOREX Benelux worden al meer dan 30 jaar succesvol toegepast in verwarmings-, koel- en vriessystemen in
heel Europa. Of het nu gaat om appartementsgebouwen, hotels, ziekenhuizen, scholen, culturele centra, kantoorgebouwen, stadsverwarmingsprojecten
of industriële projecten: overal draagt de AIR-SEP ® op unieke wijze zorg voor het drukbehoud en de vacuümontgassing, expansie, vuilopvang
en bijvulling van uw installaties. De drukbehoudstations bestaan hiertoe uit een expansietank met instroomventiel, ontluchtingsventiel, bijvulautomaat
en drukbehoudpomp, die luchtbellen uit het leidingsysteem elimineren zodat het installatiewater beter kan doorstromen.
Tekst Lieke Bousema | Beeld KOREX Benelux
‘Revolutionaire
toevoeging is dat
het expansieventiel
op een zeer veilige
manier wordt
geautomatiseerd’
In 2022 veroverde KOREX Benelux de markt
met de AIR-SEP ® 4.0. “Uniek aan deze AIR-SEP
is een hoogwaardig bitumen vacuümmembraan
(of: onderdrukmembraan) van 1,6 mm dikte
(DIN-EN 13831), dat een lichte vacuüm en een
volledig afgesloten systeem garandeert”, vertelt
Mario van Gorsel, directeur van KOREX Benelux.
“Hierdoor wordt het installatiewater volledig
gescheiden van de atmosfeer. De vacuümmembraan
opent zichzelf volledig automatisch, zodra
de onderdruk in de expansie- en ontgassingstank
te groot wordt. Hierdoor blijft de onderdruk in
de tank behouden. Atmosferische lucht kan op
geen enkele manier in contact komen met het installatiewater,
wat het ontgassen nóg effi ciënter
maakt.” Door de aanwezige (onder-)druk in het
water van de tank treedt er minimale participale
druk op tussen de zuurstofmoleculen en de atmosfeer.
“Hierdoor vindt bijna geen zuurstofoverdracht
meer plaats en wordt de kwaliteit van het
installatiewater verbeterd, blijft de pH-waarde
optimaal én worden corrosie, vervuiling en rendementsverliezen
tot een minimum beperkt.”
Geschikt voor lage
én hoge temperaturen
“De vacuümmembraan is ontwikkeld in Duitsland,
is van een zeer hoge kwaliteit en kan zonder
problemen lage én hoge watertemperaturen
aan”, vertelt Van Gorsel. “Installatiewater tussen
de -20 en +85°C kan probleemloos worden behandeld,
waarbij zelfs pieken tot 110°C mogelijk
zijn. Om voldoende ruimte voor het membraan
te creëren, is de zuigleiding bij de AIR-SEP ® 4.0
buitenlangs geplaatst. Hierdoor wordt het onderhoud
aanzienlijk vereenvoudigd.”
Eenvoudige integratie
Bij de AIR-SEP ® 4.0 drukbehoudstations zijn geen
instroombochten nodig, waardoor slechts 2 in
plaats van 3 aansluitingen voldoen. “Hierdoor
wordt integratie in nieuwe en bestaande watervoerende
systemen vergemakkelijkt en ontgassing
in de installatie geoptimaliseerd”, aldus Van
Gorsel. “Aan de installatie kunnen optioneel een
onthardingsbuis en magneetfi lter worden toegevoegd,
waarmee zouten, mineralen, magnetiet en
andere vervuilingen nog effi ciënter uit het water
in de expansie- en ontgassingstank gefi lterd kunnen
worden. Dankzij een continue drukbewaking
blijft de systeemdruk in de AIR-SEP ® optimaal. In
plaats van periodiek water te ontgassen, worden
de ontgassingsinterval en ontgassingslooptijd
exact afgestemd op de actuele installatiestatus.”
Revolutionair: AIR-SEP ® 5.0
Met de introductie van de AIR-SEP ® 5.0 gaat
Korex Benelux een unieke stap verder. “De AIR-
SEP ® 5.0 beschikt over dezelfde eigenschappen
als de AIR-SEP ® 4.0, met als revolutionaire toevoeging
dat het expansieventiel op een zeer
veilige manier wordt geautomatiseerd”, vertelt
Van Gorsel. “Hierbij wordt gebruik gemaakt
van een kogelkraan die tussen de 4 en 20 milliampère
wordt aangestuurd. Wanneer de spanning
wegvalt of als er een storing optreedt dan
sluit de kogelkraan de AIR-SEP ® automatisch en
direct af. Op deze manier wordt voorkomen dat
de installatie leeg kan lopen. Dit is bijvoorbeeld
interessant voor grote en hoge druk installaties.
Recente tests laten bovendien het succes van het
elektronische expansieventiel in kleine(re) installaties
zien, waarin drukken aanzienlijk minder
fl uctueren.”
Volledige controle
Een SmartControl microprocessor controleert
volautomatisch drukbehoud, ontluchting, vacuumontgassing,
expansie, vuilopvang, reiniging
en bijvulling met vacuüm ontgast water. Van
Gorsel: “De kleurendisplay van de touchscreen
is eenvoudig te bedienen met de vingertop.
Een verbeterde MODBUS/TCP slave/master
interface maakt beheer op afstand mogelijk.
In de toekomst wordt hier nog een BACnet
gateway aan toegevoegd. Bovendien onderzoeken
we de mogelijkheden voor monitoring
en service op afstand door KOREX Benelux,
zodat installateurs en eindgebruikers nog meer
worden ontzorgd.” ❚
72 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
KOREX Benelux
Met de AIR-SEP ®
5.0 zet Korex Benelux een nieuwe stap in systeemwaterbehandeling.
KOREX BENELUX
Vang 13D
4661 TX Halsteren
T +31 172 61 17 19
E info@korexbenelux.com
W korexbenelux.com
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 73
Innovatie en
betrouwbaarheid
voor elke installatie
GEWISS Nederland is uw partner
voor innovatieve, veilige en duurzame
oplossingen op het gebied van
verlichting, energie, installatie en
mobiliteit.
Vanuit ons kantoor in Zaandam bedienen
wij de Nederlandse markt met een compleet
assortiment, variërend van hoogwaardige DINrailcomponenten
en modulaire schakelapparatuur
tot slimme energieoplossingen en professionele
verlichtingssystemen voor binnen- en
buitentoepassingen.
Ons aanbod bestaat uit een breed pakket aan
DIN-railcomponenten zoals aardlekschakelaars,
installatieautomaten, aardlekautomaten en
hoofdschakelaars. Voor complete installatieprojecten
leveren wij onder meer verdeelkasten, kabeldozen,
werkschakelaars en CEE-form materiaal, evenals
starre en flexibele installatiebuizen.
Kennismaken met GEWISS Nederland?
Mail naar sales-nl@gewiss.com voor een gratis sample
of plan vrijblijvend een afspraak met één van onze vertegenwoordigers.
Bezoek www.gewiss.nl
en volg ons op:
GEWISS NEDERLAND
Ronde Tocht 1 C - 1507 CC Zaandam - Nederland
Tel: + 31 75 6708 706 - Email: info-nl@gewiss.com
Scan de code
Scan
voor
de
meer
code
voor
informatie
meer
informatie
Van
Van
Holland
Holland
Heating
Heating
naar
naar
Systemair:
Systemair:
decennia
decennia
aan
aan
ervaring
ervaring
in
in
verduurzaming
verduurzaming
Al sinds de jaren ’70 en ’80 voorzien
Al sinds de jaren ’70 en ’80 voorzien
wij Nederlandse ziekenhuizen van
wij Nederlandse ziekenhuizen van
luchtbehandelingskasten. 10 15
luchtbehandelingskasten. 10 á 15
jaar na levering volgden de eerste
jaar na levering volgden de eerste
wijzigingsaanvragen. Deze grootschalige
wijzigingsaanvragen. Deze grootschalige
renovaties en upgrades die volgden,
renovaties en upgrades die volgden,
vormen hedendaags de fundering van
vormen hedendaags de fundering van
onze afdeling Verduurzaming.
onze afdeling Verduurzaming.
www.systemair.nl
www.systemair.nl
Kies voor de originele fabrikant en componenten die
Kies voor de originele fabrikant en componenten die
dezelfde garanties bieden als waar u ooit bewust voor
dezelfde garanties bieden als waar u ooit bewust voor
koos. Waarom zou u bij verduurzaming genoegen nemen
koos. Waarom zou u bij verduurzaming genoegen nemen
met minder?
met minder?
• Kies voor de verduurzaming van Systemair en kies voor
• Kies voor de verduurzaming van Systemair en kies voor
een duurzame oplossing van gegarandeerde kwaliteit
een duurzame oplossing van gegarandeerde kwaliteit
met behoud van garanties.
met behoud van garanties.
• Uw installatie voldoet niet voor niets aan de strenge
• Uw installatie voldoet niet voor niets aan de strenge
Eurovent-certificering, NEN-, NTA- en overige
Eurovent-certificering, NEN-, NTA- en overige
kwaliteitseisen.
kwaliteitseisen.
• Loop geen risico met uw energielabelberekening.
• Loop geen risico met uw energielabelberekening.
• Of het nu gaat om energiebesparing, verlenging van
• Of het nu gaat om energiebesparing, verlenging van
de levensduur of upgrading van complete installaties:
de levensduur of upgrading van complete installaties:
Systemair is uw partner voor toekomstbestendige
Systemair is uw partner voor toekomstbestendige
luchtbehandeling.
luchtbehandeling.
• Ook om aan de EML-energiebesparingsplicht te voldoen
• Ook om aan de EML-energiebesparingsplicht te voldoen
kunt u vertrouwen op de kennis en kunde van Systemair.
kunt u vertrouwen op de kennis en kunde van Systemair.
• Verzeker uzelf van comfort, kwaliteit en duurzaamheid.
• Verzeker uzelf van comfort, kwaliteit en duurzaamheid.
GEWISS Nederland
STERKE POSITIE DANKZIJ BREED PORTFOLIO VAN ENERGIE- EN LICHTOPLOSSINGEN
GEÏNTEGREERDE SYSTEMEN DIE VEILIGHEID,
EFFICIËNTIE EN DUURZAAMHEID COMBINEREN
In 2025 positioneerde GEWISS Nederland zich nadrukkelijk als totaalaanbieder voor de installatie- en infrastructuurmarkt. Sinds de overname
van Performance iN Lighting beschikt het bedrijf over complete oplossingen voor energie, installatie, building en mobiliteit, verbreed met
hoogwaardige verlichting. “We willen professionals ontzorgen met geïntegreerde systemen die veiligheid, efficiëntie en duurzaamheid combineren”,
zegt Saad Jabri, Marketing Manager bij GEWISS Nederland.
Tekst Tamara Brouwers | Beeld GEWISS Nederland
Eind dit jaar presenteerde het bedrijf de nieuwe
Energy-brochure, waarin alle energieoplossingen
overzichtelijk zijn gebundeld. De brochure toont
hoe GEWISS de gehele energieketen ondersteunt,
van distributie en beveiliging tot monitoring en
automatisering. Het assortiment bestaat uit onder
meer aardlekschakelaars, installatieautomaten,
overspanningsbeveiliging, lastscheiders, energiemeters
en complete verdeelsystemen.
“Met deze brochure laten we zien dat wij niet alleen
losse componenten leveren, maar volledige,
gecertificeerde systemen die bijdragen aan veiligheid
en continuïteit”, aldus Jabri. “We willen de
markt inzicht geven in wat wij allemaal kunnen
bieden, inclusief technische specificaties, certificeringen
en toepassingen. Het gaat niet alleen om
producten, maar om complete oplossingen die
mensen beschermen, de energievoorziening waarborgen
en processen optimaliseren.”
De focus op betrouwbaarheid en veiligheid loopt
als een rode draad door het portfolio. Zo voorkomt
de ReStart-technologie onverwachte uitval door
automatische herinschakeling en garandeert de
QDX-serie een stabiele energieverdeling in zowel
residentiële als industriële toepassingen. Door
de modulaire opbouw sluiten alle componenten
naadloos op elkaar aan, wat het werk van ontwerpers,
installateurs en aannemers vereenvoudigt.
Duurzaam en toekomstgericht
GEWISS zet sterk in op duurzaamheid en productlevenscyclusbeheer.
Het bedrijf ontwikkelt
oplossingen volgens Ecodesign principes
en heeft onder meer de PEP Ecopassport ® -
certificering behaald voor de aardlekbeveiligingscomponenten.
Ook softwaretools als
PROJEX, QDX Configurator en ReStart Configurator
ondersteunen installateurs bij het efficiënt
ontwerpen, calculeren en configureren
van systemen. “Digitalisering helpt ons om
de hele keten te versterken, van ontwerp tot
onderhoud”, zegt Jabri. “Dat past bij onze rol
van technologiepartner die verder kijkt dan de
component alleen.”
Het ChorusLife-project in Bergamo.
76 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
GEWISS Nederland
Praktijkvoorbeeld:
ChorusLife Bergamo
Een concreet voorbeeld dat laat zien wat de
GEWISS-groep in huis heeft, is het ChorusLifeproject
in Bergamo. Dit innovatieve stadsdistrict,
geopend in november 2024, combineert wonen,
werken en ontspanning in één duurzaam en technologisch
geïntegreerd geheel. GEWISS leverde
hier de complete elektrische infrastructuur, inclusief
verdeelkasten, KNX-domotica, laadinfrastructuur
en energiedistributie. Performance in Lighting
verzorgde het volledige verlichtingsconcept.
Stedelijke buitenverlichting en arena-projectoren,
maar ook accent- en binnenverlichting in hotel,
woningen en publieke ruimtes.
“ChorusLife laat zien hoe we met onze gecombineerde
expertise een project volledig kunnen
ondersteunen, van energievoorziening tot verlichting
en slimme gebouwfuncties”, licht Jabri
toe. “Het is een tastbaar voorbeeld van hoe wij
technologie, design en duurzaamheid samenbrengen
in een toekomstbestendig ecosysteem.”
Één aanspreekpunt
voor de hele keten
Met de integratie van Performance in Lighting
en GEWISS beschikt de organisatie over een
breed portfolio dat uiteenlopende markten bedient.
“De kracht ligt in de combinatie van Italiaanse
vormgeving en Duitse kwaliteit”, besluit
In de Energy-brochure toont GEWISS hoe het bedrijf
de gehele energieketen ondersteunt.
Jabri. “Of het nu gaat om verlichting, energieverdeling
of slimme gebouwsystemen: wij bieden één
aanspreekpunt en één geïntegreerde oplossing.
Daarmee bouwen we letterlijk en figuurlijk aan
een veilige toekomst.” ❚
Softwaretool PROJEX.
GEWISS NEDERLAND
Ronde Tocht 1C
1507 CC Zaandam
T +31 75 670 87 06
E info-nl@gewiss.com
W gewiss.com
‘Of het nu gaat om verlichting,
energieverdeling of slimme
gebouwsystemen: wij bieden één
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 77
Belimo
CONTINUE FOCUS OP WAT BETER, SLIMMER EN EFFICIËNTER KAN
SAMEN NAAR DE TOP
Efficiënter, innovatiever én duurzamer werken. Dát is al vijftig jaar de ambitie van
Belimo. De Zwitserse markleider en fabrikant van veldcomponenten voor klimaatinstallaties
denkt continu met HVAC-installateurs, systeemintegratoren, servicemonteurs
en andere relaties mee over hoe de keten geoptimaliseerd kan worden.
Hoe worden producten op dit moment op de bouw aangeleverd? En welke verbeteringen
zijn mogelijk, zodat kosten worden verlaagd, bouwafval wordt gereduceerd,
vervoersbewegingen worden beperkt en onze CO 2
-voetafdruk wordt
verkleind? Maar ook: hoe kunnen we een efficiënte logistiek, snelle montage,
korte doorlooptijden en minimale faalkosten borgen, zodat projecten haalbaar en
rendabel blijven? De Belimo services leveren hier een belangrijke bijdrage aan.
Tekst Lieke Bousema | Beeld Belimo
PreFIX - meer dan standaard.
PreFIX
Al in 2017 heeft Belimo haar PreFIX services
geïntroduceerd, waarmee lucht- en waterzijdige
aandrijvingen alvast als prefab modules voorgemonteerd
en/of gelabeld worden. “Ook kunnen
klantspecifi eke instellingen alvast geactiveerd
worden, waarna de producten just-in-time en
just-in-place als maatwerk naar de bouw worden
vervoerd”, vertelt Richard Daamen, Managing
Director bij Belimo. “Klantspecifi eke kabels en
connectoren worden alvast voorgemonteerd. En
ook hydraulisch bieden we meerwaarde, door het
voormonteren van leidingwerk, bevestigingsbeugels,
bochten, koppelingen of ander fi ttingwerk
aan onze regelafsluiters en kogelkranen. Hierdoor
kunnen de samengestelde sets naadloos en plugand-play
op het leidingwerk worden aangesloten.
Dankzij onze PreFIX service zijn klanten verzekerd
van een hoge elektrische en hydraulische
kwaliteit, terwijl arbeidstijd en -kosten worden
verlaagd, bouwafval wordt gereduceerd, vervoersbewegingen
worden beperkt en onze totale CO 2
-
voetafdruk wordt verkleind.”
‘Met de renovatie van de klimaatinstallaties
van het ROC in Apeldoorn hebben we recent
een succesvol eerste project uitgevoerd’
RetroFIT+
In 2022 werden de diensten uitgebreid met Retro-
FIT+ , waarmee ‘grijze’ HVAC-installaties betrouwbaar
en (kosten)effi ciënt geüpgraded worden tot
‘groene’ klimaatsystemen. “Oudere klimaatinstallaties
zijn vaak groter uitgelegd dan hun actuele
opvolgers”, weet Daamen. “Ook zien we regelmatig
dat de kleppen in deze installaties niet (meer)
goed sluiten. Hierdoor vindt continu lucht- en/
of waterstroming plaats. Ook wanneer dit niet
gewenst is, waardoor comfort- en geluidsklachten
ontstaan en onnodig energie wordt verspild.” Omdat
in veel gebouwen inzicht in de installaties ontbreekt,
adviseert Belimo om te starten met meten.
“Door in de hoofdleiding van de HVAC-installatie
slimme en dynamische veldcomponenten te plaatsen,
kunnen we exact zien waar lucht en water
op een juiste manier door de installatie stromen
en waar energie verloren gaat. Op basis hiervan
kunnen slecht presterende kleppen en/of aandrijvingen
in de installatie eenvoudig getraceerd en
vervangen worden. Bijvoorbeeld door onze regelkogelkranen
en aandrijvingen, die 100% sluitend
zijn en in een juiste dynamische (in)regeling en
fl ow voorzien. Hierdoor neemt het comfort toe,
worden de gewenste temperatuurverschillen weer
gehaald en worden energieverbruiken beperkt.”
Trainingen
Het dynamisch (in)regelen van klimaatinstallaties
heeft de afgelopen jaren een grote vlucht genomen.
Dit vraagt niet alleen om geavanceerde
RetroFIT+. Duurzaam geregeld. Situatie voor, tijdens en na de vervanging.
78 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Belimo
Trainingen. Samen slimmer! Trainingen in het Kenniscentrum in Vaasen of op locatie bij de klant.
producten, maar ook om specifieke kennis bij installateurs,
technisch adviseurs en system integrators.
Om deze kennis up-to-date te krijgen én te
houden, verzorgt Belimo sinds 2015 ook specialistische
trainingen. “Waar tot enkele jaren geleden
met name drukgecompenseerde ventielen werden
gebruikt, wordt vandaag de dag vaak gewerkt
met flowcomponenten”, ziet Daamen. “Natuurlijk
hebben druk en flow een relatie, maar het vereist
wel specialistische kennis waarover (nog) niet
iedereen beschikt. Met name de gevestigde generatie
technici is de oude manier van inregelen
gewend. Voor hen is het soms lastig om de omschakeling
van statische naar dynamische instal-
Recycle. We care! Containers op de recyclelocatie.
laties te maken. Ook omdat de tijd hiervoor ontbreekt.
Door onze specialistische trainingen zowel
in ons kenniscentrum in Vaassen als op locatie
aan te bieden, bieden wij ook hier een passende
oplossing voor.”
Recycle
Minder produceren = minder afvoeren. Volgens
die filosofie heeft Belimo haar verpakkingen kritisch
onder de loep genomen. Dit heeft geleid
tot een nieuwe strategie, waarbij producten niet
meer per stuk verpakt, maar netjes uitgesorteerd
in kratten en containers geleverd kunnen worden,
vertelt Edwin Strijk, Manager Warehouse
& Order Processing bij Belimo. “Een dienstverlening
die tevens mogelijkheden biedt voor onze
recycle service. In onze kratten en containers
kunnen sinds kort namelijk oude aandrijvingen,
regelafsluiters, sensoren, leidingdelen, isolatiematerialen,
flenzen, pompen en overige (veld)
componenten van Belimo én andere merken
verzameld worden voor recycling. Dit biedt bijvoorbeeld
voordelen in renovatie- en transformatieprojecten.
Zo zorgen we samen voor een
verantwoorde verwerking, minder CO 2
-uitstoot
en het behoud van grondstoffen.”
De Belimo recycleservice betreft een pilot binnen
Belimo EMEA (Europa, het Midden-Oosten en
Afrika). “Met de renovatie van de klimaatinstallaties
van het ROC in Apeldoorn hebben we recent
een succesvol eerste project uitgevoerd”, vertelt
Daamen, die veel verwacht van de nieuwe service.
“Belimo Recycle draagt bij aan een nette bouw’,
benadrukt hij. “Bovendien kan bespaard worden
op afvalcontainers, afvalkosten en vervoersbewegingen.
Aan het eind van het project ontvangen
de installateur en gebouweigenaar een CO 2
-certificaat,
waarin exact vermeld staat hoeveel en welke
materialen gerecycled zijn. Maar ook welke CO 2
-
besparing hiermee gerealiseerd is. Hiermee wordt
hun groene ambitie ondersteund.” ❚
BELIMO
Riezebosweg 5
8171 MG Vaassen
T +31 578 57 68 36
E info@belimo.nl
W belimo.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 79
Untitled-50 1 23-10-2025 11:58
Pure competence in air.
Smitsair en SCHAKO laten
een frisse wind waaien
Het is alweer vier jaar geleden dat Smitsair toetrad tot de SCHAKO Group en sindsdien
waait er een frisse wind door Nederland. Niet alleen door de forse verbreding van
het assortiment, waarbij Smitsair exclusief leverancier is van SCHAKO-producten in
Nederland. Maar ook door de uitgebreidere dienstverlening en korte levertijden.
Bezoek onze website of bel voor een verfrissende afspraak.
Het volledige aanbod: schako.com/nl
Vraag een offerte aan 0297 - 564455 of verkoop@smitsair.nl
DE VEGA ELEKTRISCHE
RAAMBEDIENING
SKG GEKEURD
SKG gekeurd,
inbraakwerendheidsklasse
2.
www.teleflex.nl
Toepasbaar op
verschillende ramen met
diverse opties voor
sensoren.
info@teleflex.nl
0344 - 673020
Uitgerust met RVS
ketting en een
compact design.
Franklinstraat 13A
4004 JK, Tiel
L1
D1
TB1
T2
Met de EUROVENT TB1, L1, D1 en T2 certificering conform NEN EN-1886 kiest u met
de nieuwe KOMFOVENT VERSO-PRO-2 luchtbehandelingskasten voor de allerhoogste
kwaliteit. Sinds 2004 zijn wij importeur van Komfovent en kunt u dus vertrouwen op een
vakkundige ondersteuning. Kijk voor meer details op onze website www.vortvent.nl.
KOMFOVENT VERSO-PRO-2….beter kan het bijna niet.
Buitendijks 63, 3356 LX Papendrecht
Tel: (+31) 085-782 64 00
Email: info@vortvent.nl
amloos-3 1 22-04-20 14:37
Met de KOMFOVENT VERSO-RHP serie luchtbehandelingskasten kiest u voor installatiegemak. Deze units zijn voorzien van een
geïntegreerde warmtepomp voor koelen en verwarmen. U heeft dus geen aanvullende koeltechnisch aansluitwerk. Daarmee is de
VERSO-RHP uitermate geschikt voor binnen opstelling zonder dat u voor DX koelers ruimte nodig hebt. Met de C5 plug & play
regeling kunt u kiezen uit zelfstandig bedrijf via display of interne webserver of voor aansluiting op een gebouwbeheersysteem via
Modbus (RS-485/TCP IP of BACNet / IP). Sinds 2004 zijn wij importeur van Komfovent en kunt u dus vertrouwen op een vakkundige
ondersteuning. Kijk voor meer details op www.vortvent.nl
KOMFOVENT-VERSO-RHP…koelen en verwarmen met veel installatiegemak.
SIEGENIA GROUP BENELUX
DECENTRALE VENTILATIE VOOR
EEN GOEDE BINNENLUCHTKWALITEIT
Mensen brengen het grootste gedeelte van de dag binnen door: in huis, op school of op het werk. Een goede binnenluchtkwaliteit is dan ook
cruciaal voor onze gezondheid én vraagt om specifieke inspanningen. Zeker nu onze gebouwen steeds beter geïsoleerd en dus luchtdichter
worden. “Gecontroleerd ventileren is een must voor een gezond binnenklimaat”, benadrukt Jeroen Wolters van SIEGENIA. “Bijvoorbeeld
om vocht- en schimmelproblemen te voorkomen, een gezonde binnenluchtkwaliteit te garanderen en geluid van buiten te weren. Met onze
AERO-reeks bieden wij een ruim assortiment oplossingen voor decentrale ventilatie die hierop inspelen én die eenvoudig geïnstalleerd kunnen
worden. Zowel in nieuwbouw- als in renovatieprojecten.”
Tekst Lieke Bousema | Beeld SIEGENIA GROUP BENELUX
Onder de naam SIEGENIA AERO ontwikkelt en
produceert SIEGENIA krachtige raam- en wandventilatoren
die zich onderscheiden door een
tochtvrije en uiterst stille werking, een uitstekende
luchtdoorvoer, een hoge energie-efficiëntie en een
eenvoudige installatie. Maar ook door een hoge
geluiddemping. “De SIEGENIA-producten worden
geproduceerd in Duitsland, waar de geluidwerendheid
van buiten naar binnen een belangrijk
item is”, aldus Wolters. “Met onze systemen kan
maar liefst 50 tot 62 dB (!) gereduceerd worden.
Niet voor niets winnen we tal van aanbestedingen
van de Deutsche Bahn, die overal in het land
geluidsrenovaties langs het spoor uitvoert. Onze
AERO-producten zijn uitstekend toe te passen in
Met de AEROMAT VT raamventilator van SIEGENIA
wordt elke ruimte vraaggestuurd voorzien van frisse
lucht, terwijl gebruikte (vochtige) lucht geruisloos
wordt afgevoerd.
84 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
SIEGENIA GROUP BENELUX
De AEROPLUS WRG is de nieuwste wandventilator in de SIEGENIA AERO-familie.
‘De ventilatieoplossingen verdwijnen
nagenoeg onzichtbaar in de gebouwgevel.
Bovendien zijn er meerdere modellen met
warmteterugwinning’
omgevingen met een hoge geluidsdruk. Denk
bijvoorbeeld aan gebouwen aan het spoor, langs
snelwegen of vlakbij luchthavens, waarvan de
ramen voortaan gesloten kunnen blijven, terwijl
tóch voldoende verse lucht naar binnen komt.
Speciale pollen-, fijnstof- en NOx-filtratie of een actief
koolstoffilter zorgen hierbij voor uiterst schone
lucht.” De AERO-ventilatieoplossingen verdwijnen
nagenoeg onzichtbaar in de gebouwgevel, benadrukt
hij. “Bovendien zijn er meerdere modellen
met warmteterugwinning. Zo wordt ventileren super
eenvoudig!”
Energie-efficiënt ventileren
in bestaande gebouwen
“Oudere gebouwen worden vaak op natuurlijke
wijze geventileerd. Bijvoorbeeld door roosters,
naden en kieren”, weet Wolters. “Worden deze
gebouwen thermisch geïsoleerd, dan wordt de natuurlijke
ventilatie doorbroken. In dit geval liggen
vochtophoping en schimmelvorming op de loer.
Om dit te voorkomen en tóch invulling te geven
aan de energiebesparingswensen, adviseren wij
om onze AEROPLUS WRG te monteren.”
De AEROPLUS WRG is de nieuwste wandventilator
in de SIEGENIA AERO-familie. De ultra-compacte
ventilatie-unit onderscheidt zich door een moeite-
loze regeling van toe- en afvoerlucht, met minimale
geluidsniveaus én een maximale geluidsisolatie.
“Een belangrijke troef is de energiebesparende
warmteterugwinning tot maximaal 93% tijdens de
koude maanden”, vertelt Wolters. “De rotatiewisselaar,
die SIEGENIA als enige fabrikant van decentrale
ventilatietechniek gebruikt, speelt daarbij een
cruciale rol. Het warmteterugwinsysteem kan naar
wens bovendien gedeactiveerd worden, waardoor
het systeem tijdens de warmere zomermaanden
tevens voor gratis nachtkoeling zorgt.” Voor de
montage van de AEROPLUS WRG is een 160 mm
kernboring in de wand voldoende.
Oplossing bij kozijnvervanging
Voor gebouwen waar tijdens de energetische
renovatie ook de ramen of schuifpui worden
vervangen, adviseert Wolters de AEROMAT VT
raamventilator van SIEGENIA. “Met dit systeem
wordt elke ruimte vraaggestuurd voorzien van
frisse lucht, terwijl gebruikte (vochtige) lucht
geruisloos wordt afgevoerd”, vertelt hij. “Dankzij
een uitgekiende constructie, een smal en strak
frontprofiel en uiterst flexibele inbouwmogelijkheden
past de raamventilator zich perfect aan
de individuele gebouweisen aan. Het systeem
kan heel subtiel en haast onzichtbaar boven,
onder of naast het kozijn worden weggewerkt.
Ventilatiekanalen in de woning zijn niet aan de
orde, waardoor overlast én bouwkosten tot een
minimum beperkt blijven. Dit maakt het systeem
bij uitstek geschikt voor renovatie, transformatie
én nieuwbouw. Maar bijvoorbeeld ook voor toepassing
in monumentale gebouwen, waar zichtbare
aanpassingen vaak niet zijn toegestaan.”
Sensoren en filters
De AEROMAT VT biedt meerdere mogelijkheden
voor warmteterugwinning (tot maar liefst 93%).
“Naar wens kunnen bovendien vochtigheids-,
temperatuur-, CO 2
- en VOC-sensoren geïntegreerd
worden”, aldus Wolters. “En ook de toevoeging
van ISO Coarse-, ePM10- of NOx-filters is mogelijk,
waardoor fijnstofdeeltjes, pollen en zelfs stikstofoxiden
efficiënt worden afgevangen.”
Nieuwe markt
De AEROMAT VT raamventilator wordt niet alleen
omarmd door gebouwgebruikers en installateurs,
maar ook door kozijnenfabrikanten, die hiermee
een nieuwe markt aanboren, merkt Wolters. “Immers
voegen zij op deze manier extra waarde toe
aan hun producten. De raamventilator is zeer eenvoudig
in te bouwen naast, in of onder houten,
aluminium en kunststof kozijnen en levert een nóg
tevredener eindklant op.” ❚
SIEGENIA GROUP BENELUX
Ramgatseweg 15
4941 VN Raamsdonksveer
T +31 6 13 14 37 37
W siegenia.com/nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 85
Van Hees Elektrotechniek & ICT
KLAAR VOOR MORGEN
De afgelopen jaren is de vraag naar prefab woningen sterk toegenomen. Niet verwonderlijk, want deze woningen kunnen aanzienlijk sneller én
goedkoper gerealiseerd worden. In combinatie met de elektrotechnische installaties van Van Hees Elektrotechniek & ICT bieden ze bovendien
direct een duurzame oplossing.
Tekst Lieke Bousema
| Beeld Van Hees Elektrotechniek & ICT
In 2025 was Van Hees opnieuw een vertrouwde
partner voor diverse innovatieve woningbouwconcepten.
Zo leverde zij de complete elektrotechnische
installatie voor circa vijfhonderd Huismerk-woningen
van Heijmans. Deze woningen
onderscheiden zich door een slimme, efficiënte
engineering én het gebruik van prefab betonwanden
en -vloeren. Het resultaat is een aanzienlijk
duurzamer en sneller bouwproces dan bij traditionele
woningbouw.
Duurzame basis
Dat de installaties van Van Hees hier perfect op
aansluiten, illustreren bijvoorbeeld de 73 nieuwbouwwoningen
in Best en 23 luxe woningen in
Pijnacker, die door Van Hees zijn voorzien van
een standaard hoogwaardig installatiepakket.
“Hiermee voldeden de woningen al op voorhand
aan de actuele duurzaamheidseisen”, vertelt projectleider
Harry Emmen. “Daarnaast kregen de
toekomstige bewoners volop keuzemogelijkheden
aangeboden. Een extra uitdaging voor Heijmans,
die nog voor aanvang van de ruwbouwfase voorbereidingen
moest treffen voor de klantspecifieke
elektrotechnische installaties.”
Geoliede machine
Dankzij de intensieve voorbereidingsperiode konden
de woningen in een ultrakort tijdsbestek én
volgens een strakke planning neergezet worden.
“Modulair bouwen maakt alle partijen – van wandenzetters
tot tegelzetters en elektromonteurs –
sterk van elkaar afhankelijk”, vertelt Emmen. “Alleen
als iedereen zich aan zijn afspraken houdt,
kan de modulaire trein blijven rijden. Inmiddels
loopt dit als een geoliede machine. Iedereen kent
elkaar en is bereid om elkaar te helpen.”
Het leveren van installaties voor modulair gebouwde
woningen is een continu veranderend proces,
vertelt Michiel Gersjes, directeur van Van Hees. “De
ontwikkeling staat nooit stil en binnen alle facetten
van de woningen worden periodiek verbeteringen
doorgevoerd. Denk bijvoorbeeld aan verbeteringen
op het vlak van materialen, maar ook op het vlak
van planning, afstemming tussen bouwpartijen en
de CO 2
-footprint van de woning.”
Modulaire woning met stekerbare installaties op Landal Klein Oisterwijk.
86 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Van Hees Elektrotechniek & ICT
'Het leveren van installaties voor modulair
gebouwde woningen is een continu
veranderend proces'
Meerwaarde voor de toekomst
De woningen in Best en Pijnacker hebben een
hoge graad van duurzaamheid. Uitstekende isolatie,
zonnepanelen en warmtepompen maken
de woningen energiezuinig, milieuvriendelijker
dan wettelijk vereist en nog heel lang klaar voor
de toekomst. Van Hees deelt deze ambitie. “We
kruipen graag in de rol van meedenkend partner
en informeren gevraagd en ongevraagd over bestaande
én nieuwe duurzame mogelijkheden.”
Hogere bouwsnelheid, betere
kwaliteitsbeheersing
Voor Jansen de Jong bouw verzorgt Van Hees de
elektrotechnische installaties voor de Modufairwoningen.
Deze woningen maken intensief gebruik
van prefab bouwelementen, waarbij de installaties
al in de fabriek geïntegreerd worden. Dit
zorgt niet alleen voor een hogere bouwsnelheid,
maar ook voor een betere kwaliteitsbeheersing.
Immers kan onder de beste klimaat- en arbeidsomstandigheden
geïnstalleerd worden.
Vaste werkwijze
Daarnaast levert Van Hees prefab installatiedelen
aan de prefab fabriek van Timmerfabriek Frank
van Roij, waar complete woningen geassembleerd
worden op basis van cross-laminated timber (CLT)
vloeren en houtskeletbouw (HSB) wanden. In
2025 werden op deze manier elektrotechnische installaties
gerealiseerd in 75 modulaire woningen.
Bijvoorbeeld voor Landal Klein Oisterwijk. “Dankzij
een vaste werkwijze voor de E-installaties kon
niets aan onze aandacht ontsnappen”, vertelt Rob
Smits, projectmanager woningbouw bij Van Hees.
“Ontwerp, goedkeuring, 3D/BIM uitwerking,
productietekeningen en tot in detail uitgewerkte
montagetekeningen zorgden voor een vlotte projectdoorloop.
Maar ook een hoge opleverkwaliteit.
Voordelen waarvan we ook andere modulaire en
conceptuele bouwers van willen laten profiteren.
Met onze kennis, flexibiliteit én focus op prefab
bouwen dragen wij overal in Nederland bij aan
een toekomstbestendige woningbouw. Onze projectleiders
vertellen er graag meer over.” ❚
VAN HEES ELEKTROTECHNIEK & ICT
Jules Verneweg 41
5015 BG Tilburg
T +31 13 543 33 75
E info@vanhees.com
W vanhees.com
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 87
Klimaatservice Holland B.V.
LINDEN IN AMSTERDAM:
TOONBEELD VAN DUURZAAMHEID
Aan de Bijlmerdreef in Amsterdam wordt een nieuwe hoofdkantoorlocatie ontwikkeld voor ING. Linden wordt een toekomstbestendig en klimaatadaptief
kantoor met dertien verdiepingen, twee onderling verbonden gebouwen, zes atria en een bruto vloeroppervlakte van 51.000 m 2 . “Ambitie
is om een BREEAM-NL Outstanding certificaat te behalen”, vertelt Pieter Meerkerk, projectleider bij Klimaatservice Holland B.V. “Daarom wordt het
gebouw bijvoorbeeld voorzien van een warmtekoudeopslag, klimaatplafonds, zonnepanelen en een retentie- en grijswatersysteem.”
Tekst Lieke Bousema
| Beeld Klimaatservice Holland B.V.
Voor project Linden werkt Klimaatservice Holland B.V. als onderaannemer van
Dura Vermeer. “Wij zijn verantwoordelijk voor de ventilatie-installatie, verwarming
en koeling, sanitaire installaties, sprinklerinstallaties, parkeergarageventilatie en
bijbehorende meet- en regeltechniek”, vertelt Meerkerk. “Kortom: de complete
werktuigbouwkundige scope, met uitzondering van de WKO-installatie. We hebben
het definitief ontwerp van adviseur Halmos uitgewerkt tot een technisch
ontwerp en zijn vervolgens gestart met het uitvoeringstraject. Ook mogen we inmiddels
de inrichting implementeren in het installatietechnisch ontwerp.”
Aan de Bijlmerdreef in Amsterdam wordt een nieuwe hoofdkantoorlocatie ontwikkeld voor ING.
88 | INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK
Klimaatservice Holland B.V.
“Halverwege 2026 starten we met de commissioning van de eerste installatieonderdelen. In april 2027 willen we opleveren, zodat ING medio 2027 haar intrek kan nemen.”
Ventilatie waar en wanneer nodig
Warmte en koude wordt in basis geleverd door de WKO-installatie, zegt
Meerkerk. “Hier sluiten wij op aan met onze verdeler/verzamelaars. In
de kelder bevinden zich twee technische ruimtes, van waaruit warmte en
koude over de verdiepingen wordt verdeeld. Op het dak van de dertiende
verdieping is bovendien een derde technische ruimte gesitueerd om de
gewenste drukscheiding te realiseren.” In totaal worden er negen luchtbehandelingskasten
opgesteld. “De ventilatie- en luchtbehandelingssystemen
zijn zodanig ontworpen, dat alleen geventileerd wordt waar en wanneer
nodig. Hierdoor wordt flink bespaard op het energieverbruik. De luchtbehandelingskasten,
luchtkanalen en appendages zijn bovendien wat groter
gedimensioneerd dan gebruikelijk, waardoor de weerstand en daarmee het
energieverbruik wordt geminimaliseerd.”
Just-in-time ticketsysteem
Een grote uitdaging betreft de beperkte bouwplaats, besluit Meerkerk. “Om
alle logistieke processen in goede banen te leiden, moet het materiaal just-intime
worden geleverd.” In mei van dit jaar is Klimaatservice Holland gestart
met de fysieke realisatie van de technische ruimtes onderin het gebouw. “Halverwege
2026 starten we met de commissioning van de eerste installatieonderdelen.
In april 2027 willen we opleveren, zodat ING medio 2027 haar
intrek kan nemen.” ❚
Bijna 30.000 m 2 klimaatplafonds
Op de kantoorverdiepingen installeert Klimaatservice Holland B.V. bijna
30.000 m 2 klimaatplafonds en variabele volumeregelingen op de luchtbehandeling.
“We regelen de ventilatie op basis van zowel luchtkwaliteit als
temperatuur”, aldus Meerkerk. “Met onze hoogwaardige installaties leveren
wij een belangrijke bijdrage aan de BREEAM-NL ambitie.”
Noodverwarming en noodkoeling
Om het comfort te kunnen waarborgen bij een calamiteit aan de WKO-installatie
of bij spanningsuitval wordt de dealingroom van het gebouw voorzien
van noodkoeling en -verwarming. Ook worden de verschillende computerruimtes
– die 24/7 in bedrijf moeten blijven – aangesloten op de noodkoeling.
“Ook de luchtbehandeling en andere noodzakelijke installaties blijven voor de
dealingroom in noodbedrijf operationeel”, aldus Meerkerk. Voor de levering
van de noodkoeling wordt gebruik gemaakt van een koelmachine met een
vermogen van 500 kW, terwijl voor de levering van noodverwarming gebruik
wordt gemaakt van E-ketels. “Indien tijdens noodstroombedrijf of een andere
calamiteit zowel de WKO als noodkoel machine buiten bedrijf zijn, dan wordt
de koeling geleverd door een tweede koel machine die als back-up staat opgesteld.
Op de bovenste verdiepingen worden door Van den Pol Elektrotechniek
NSA’s opgesteld, die ervoor zorgen dat bij spanningsuitval de elektriciteitslevering
gewaarborgd blijft.”
Op de kantoorverdiepingen installeert Klimaatservice Holland B.V. bijna 30.000
m 2 klimaatplafonds en variabele volumeregelingen op de luchtbehandeling.
KLIMAATSERVICE HOLLAND B.V.
Nijverheidsstraat 31
3371 XE Hardinxveld-Giessendam
T +31 184 61 39 11
E post@klimaatservice.nl
W klimaatservice.nl
INSTALLATIEENBOUW.NL/JAARBOEK | 89