inkijkplu

HET GROOTSTE
MAANDBLAD VAN
NEDERLAND
SLIM GENIETEN
Plus Magazine • November 2025 • Nr. 11 Jaargang 36 • €6,50 • plusonline.nl
Operaties in
het buitenland
Soms beter én
goedkoper
SPECIAL NALATEN
Slimme tips &
testamentcheck
Gezondheid
Eindelijk pijnvrij
John de Wolf
Over zijn moeders
dementie
Zo blijf je
optimistisch
Tips van
Erik Scherder
‘Oud’
na je
50ste?
Welnee!
PLUS
ONDERZOEK
TOCH
ERVAART 31%
LEEFTIJDS-
DISCRIMINATIE

Zanger en acteur
THOMAS
ACDA
Zijn derde roman én een nieuwe film
komen eraan. Ook is de comeback
van Acda en De Munnik een groot
succes. Thomas Acda: “We gaan nog
een tijdje zo door en dan ga ik
op wereldreis met mijn gezin.”
Tekst Robert Heukels | Foto’s Roger Neve
12

MENSEN
‘Ik doe alleen
nog dingen
die ik echt leuk
en goed vind’

MENSEN
PLUS
M A AK T
V UIST
EE N
LEEFTIJDSDISCRIMINATIE
‘Oud’
na je
50ste?
Ouderen die uitgesloten
worden van medische
zorg, van banen en van
bepaalde financiële
diensten. Onacceptabel,
maar toch overkwam
dit bijna een derde van
deze leeftijdsgroep, wijst
ons onderzoek uit. Dat
is zorgwekkend, vinden
ook politici.
Tekst Lenny Langerveld | Illustratie Shutterstock
Plus Magazine november 2025
21

22
31%
is weleens benadeeld
vanwege zijn
of haar leeftijd
(35% ervaarde dat bij het zoeken
naar een nieuwe baan)

MENSEN
DE KUNST VAN HET PREPPEN
VOOR-
BEREID
TOT
OP HET
BOT
Geert is begonnen
met preppen om zijn
zelfredzaamheid te vergroten.
“In een berkenblad zitten
ontzettend veel
voedingsstoffen.”
De overheid wil dat
Nederlanders zichzelf 72 uur
kunnen redden in geval van
nood. Bram, Janneke en
Geert zijn er klaar voor. Hoe
hebben zij dat aangepakt?
Tekst Marije Veerman
Foto’s Brenda van Leeuwen
34

‘In de coronaperiode ben ik me er wat meer in
gaan verdiepen. Het was een rare tijd waarin
we ineens zagen hoe snel dingen kunnen veranderen.
We mochten niet meer naar buiten,
er kwamen QR-codes, er was schaarste. Natuurlijk
hebben we gelachen om de mensen die wc-papier
gingen hamsteren. Maar voor mij bleef de conclusie:
we zijn verleerd wat écht belangrijk is in tijden van
nood. Als westerse samenleving weten we nauwelijks
nog hoe je moet overleven zonder technologie. Ik wilde
daarom mijn zelfredzaamheid vergroten. Minder
afhankelijk zijn van techniek. Dus ben ik heel veel gaan
lezen. Hoe je kan leven van de natuur. Welke bessen
eetbaar zijn, welke niet. Berkenblad kun je zo van de
boom in je mond stoppen – vol vitamine C en kalium.
Ik leerde hoe ik vuur moest maken en water zuiveren.
Ik trok de natuur in om mijn kennis uit te testen, sliep
zonder stroom of tent in de buitenlucht.
Inmiddels kan ik zeggen dat het een hobby is geworden.
In onze achtertuin heb ik samen met mijn vrouw
een moestuin met groenten, fruit en kruiden aangelegd.
Iedere dag als ik thuiskom van mijn werk als
lasser, sta ik met mijn voeten in de aarde. Ik heb een
compostbak gebouwd, regentonnen neergezet, zonnepanelen
geplaatst. In de voorraadkast ligt genoeg
eten voor een paar weken. Daar staan ook twee grote
rugzakken klaar, zodat we het proviand mee kunnen
nemen als we ons huis onverhoopt moeten verlaten.
We hebben verder ook een stevig beveiligingssysteem
rondom ons huis en een hond die van zich laat horen.
Als het echt misgaat, wil ik in elk geval dat mijn gezin
hier veilig is. Voor mij draait preppen niet om angst,
maar om verantwoordelijkheid nemen.
Veel mensen vinden het al snel doemdenken als je
hiermee bezig bent, dus ik had het er niet vaak over,
maar dat is nu wel veranderd. Voor mij is het juist iets
positiefs en dat wil ik uitstralen. Ik voel geen drang om
anderen te overtuigen, maar ik vind het wel erg leuk
om ze te inspireren en erover te praten.
Veel mensen weten niet waar ze moeten beginnen
om zelfredzamer te zijn en doen dan maar niets. Dat
is zonde. Begin gewoon klein: leg een watervoorraad
aan, koop waterzuiveringstabletten. Zorg dat je in elk
geval een paar dagen kunt overbruggen als de
stroom langere tijd uitvalt.” ▶
Plus Magazine november 2025
35

REIZEN
DOE DE ALPEN ANDERS
De wereld
aan je voeten
Voor een onvergetelijke
roadtrip moet je in de
Alpen zijn. Neem de tijd,
want het uitzicht
verandert steeds en is
altijd adembenemend.
Bezoek mooie dorpjes,
bewonder hier en daar
een Schloss en waan je
James Bond op een
beroemde bergpas. We
doen Italië, Duitsland,
Zwitserland, Frankrijk en
Slovenië aan. Ten slotte
rusten we uit in mooi
Oostenrijk, in Karinthië
om precies te zijn waar
het leven lekker slow is.
Foto’s Getty Images
Plus Magazine november 2025
45

▶
Stippel een
paar dagen uit
om hier kalmpjes
te slingeren
46
DE GRANDE STRADA DELLE DOLOMITI IN ITALIË
De Grande Strada delle Dolomiti werd in 1909 voor verkeer opengesteld en is één van de allermooiste bergwegen van
Europa. De route is met 110 kilometer niet lang. Als je wilt, rijd je in minder dan drie uur van beginpunt Bolzano naar
eindpunt Cortina d’Ampezzo. Maar laat vooral je berghart spreken en doe er een aantal dagen over. Een paar van de
meest tot de verbeelding sprekende Dolomietentoppen liggen op je weg. Rosengarten, Latemar, Marmolada, het Sellamassief:
de hoogtepunten volgen elkaar in rap tempo op, dus alle reden om je pas te vertragen.

PENSIOENTIPS
HAD IK
DAT MAAR
EERDER
GEWETEN…
Pensioen prima geregeld?
Toch kun je later op vervelende
verrassingen stuiten. Tips van
de financieel adviseur én van drie
gepensioneerden. “Zorg dat je
minder afhankelijk bent van de
keuzes van pensioenfondsen.”
Tekst Romy Veul | Foto's Getty Images
70

Bitcoin. Denk je bij
het woord alleen al:
ingewikkeld, kan
niet deugen of:
hadden we de
gulden nog maar?
Toch is die
cryptomunt juist
heel interessant om
in te beleggen. Met
deze do’s en dont’s
leer je hoe het werkt
en wil je misschien
wél een kans wagen.
Tekst Erik Bogaards
Foto Getty Images
BITCOINS
voor beginners
76

86

GEZONDHEID
OPERATIES IN HET BUITENLAND
Beter bij de
buren?
Jezelf mooier maken kan lelijk uitpakken,
waarschuwt de overheid. Terecht. Maar
uit angst of onwetendheid niet verder
kijken dan Nederland kan óók lelijk
uitpakken: voor je portemonnee. En er
kunnen meer voordelen kleven aan een
behandeling in het buitenland.
Tekst Bart de Haas | Foto’s Getty Images, Shutterstock
TANDHEELKUNDE
in Boedapest moet je zijn
De laatste jaren wordt tandheelkundig toerisme
steeds populairder. Alleen al vanuit de Verenigde
Staten trekken jaarlijks vele tienduizenden mensen
naar landen als Mexico en Costa Rica om hun gebit
te laten behandelen. Voor Nederlanders die implantaten
nodig hebben zijn Thailand en Turkije populair,
en iets dichterbij Montenegro en Hongarije. De
Hongaarse hoofdstad Boedapest staat zelfs bekend
als de tandheelkundige hoofdstad van Europa.
Vooral de lagere kosten zijn de oorzaak van deze
populariteit. Waar je in Nederland voor meer dan
twee implantaten toch al snel meer dan €4000 kwijt
bent, kosten deze in Hongarije zo tussen de €1000
en €2000, in Turkije nog iets minder. Wie toch al
naar een van deze landen op vakantie wilde is daarmee
een stuk voordeliger uit. Zelfs een retourvlucht
naar Thailand loont zo de moeite. ▶
Plus Magazine november 2025
87

CULTUUR
Feyenoord-icoon John de Wolf maakte met
schrijver Jeroen Siebelink het boek Ma, ik ben
het, John de Wolf over de hartverscheurende
dilemma’s die opdoemen als je moeder alzheimer
krijgt. “In mij gaat het de hele tijd rond: waarom,
waarom, waarom, dit had ze toch niet verdiend?”
Tekst Robert Heukels | Foto’s ANP, privébezit
‘Ik doe alles uit
pure liefde voor
mijn moeder’
JOHN DE WOLF
(10 december 1962, Schiedam)
groeide op in de volkswijk De
Gorzen en was van 1983 tot en
met 2000 een boegbeeld als
verdediger, vooral succesvol bij
Feyenoord. Sinds 2019 is hij
assistent-trainer bij de club die
hij ‘mijn tweede thuis’ noemt.
Het boek Ma, ik ben het, John
de Wolf is net verschenen bij
Luitingh-Sijthoff en kost
€22,99. Sinds begin 2025 is hij
ambassadeur van DemenTalent,
de organisatie die ervoor zorgt
dat mensen met geheugenproblemen
kunnen blijven
meedoen in de maatschappij.
Je moeder heeft al heel lang alzheimer, ze herkent je niet meer. Jij
kan je er niet meer toe zetten haar te bezoeken… Hoe voel jij dat?
“Het zijn heftige jaren. Elke dag denk ik eraan, maar ik heb al afscheid
genomen. De binnenkant is mijn moeder niet. Ik denk dat ik het een
plek heb gegeven, maar mijn gevoel is iedere dag leidend. Ik heb
geroepen: ik ga er niet meer heen. Maar morgen kan ik voelen dat ik
het toch moet doen en dan ga ik. Eén ding is bij haar heel sterk: haar
hart. Dat werkt als een kanon. Dat is het jammerlijke. Veel mensen die
in hun omgeving te maken hebben met alzheimer worstelen hiermee.
Uit diepe liefde voor mijn moeder hoop ik dat ze zo snel mogelijk overlijdt.
Een verschrikkelijke zin. Maar deze aftakeling gun ik haar niet en
dit heeft ze niet gewild. Ik weet dat. En dan is iedere dag nu te lang. Ik
had ma beloofd haar hiervoor te behoeden, maar een familie bestaat
uit meer mensen. Mijn zusje staat er anders in, dat is haar goed recht
en haar gevoel. Ik vind het knap hoe zij al jarenlang mijn moeder helpt
en verzorgt. Dus alléén kan ik zoiets ingrijpends als er een eind aan
maken niet besluiten. Maar nu zeg ik: ik had mijn moeder moeten
helpen er eerder uit te mogen stappen. Ook al wordt ze verzorgd door
fantastische mensen, het uitzicht op beter is nul.”
Wat is je motivatie geweest dit boek te laten schrijven?
“Die had ik niet. Als ambassadeur van DemenTalent had ik op televisie
over mijn moeder gesproken bij Pauw in Bar laat, dat viel een ▶
116

‘Wij spraken met
elkaar via onze ogen.
Nu zien haar ogen
mij niet meer’
Plus Magazine november 2025
117

Testament
nodig?
Even checken
122

DOSSIER
NALATEN
Wie je erfgenamen zijn, is wettelijk geregeld.
Daar heb je geen testament voor nodig. Als je iets anders
wilt, heb je wel degelijk een testament nodig. En als je er
al eentje hebt, is het handig om na te gaan of het nog
actueel is. Neem even tijd voor de testament-check!
Tekst Wilma van Hoeflaken | Foto Getty Images
Geen testament nodig
Erven gaat vanzelf. In de wet is
geregeld wie van wie erft. Zonder
testament verloopt je erfenis zo:
Als mensen getrouwd zijn of
een geregistreerd partnerschap
hebben, erft de partner. Kinderen
erven ook, maar zij moeten wachten
op hun erfdeel. Pas als de
langstlevende ouder overleden is,
krijgen kinderen hun deel. De wet
beschermt de langstlevende ouder
tegen ongeduldige kinderen! Dit is
wettelijk geregeld sinds 2003.
Veel mensen weten dit niet. En
misschien hebben ze weleens
meegemaakt dat langstlevende
ouders in de problemen kwamen
doordat kinderen hun erfdeel
opeisten. Om dit te voorkomen
denken ze dat ze een zogenoemd
‘langstlevende-testament’ moeten
opstellen. Maar dat hoeft dus niet.
Als er geen partner is die erft, gaat
de erfenis naar de kinderen. Als
dat is wat je wilt, heb je geen testament
nodig.
Zonder partner en kinderen gaat
de erfenis naar ouders, broers en
zussen. Als je dat wilt, kun je dus
prima zonder testament.
Toch maar wel een
testament?
De regels van de wet pakken niet
in elke situatie precies zo uit als je
zou willen. Met een testament kun
je voor maatwerk zorgen.
Woon je samen?
Mensen die samenwonen, erven
niet van elkaar. Hun bezittingen
gaan naar hun kinderen. Als die er
niet zijn, gaan ze naar ouders,
broers en zussen. Wel kunnen ze
in hun samenlevingscontract een
verblijvingsbeding opnemen. Dat
is een bepaling in het contract. ▶
Kinderen
krijgen hun
deel pas als de
langstlevende
ouder is
overleden
Met dank aan Lucienne van der Geld, directeur van Netwerk Notarissen
Plus Magazine november 2025
123

Na een overlijden
klopt de Belastingdienst
aan bij de nabestaanden.
Maar wat en hoe reken
je af met de fiscus?
We zetten het op een
overzichtelijke rij.
Tekst Wilma van Hoeflaken
ZO ZIT
ERFBELASTING
IN ELKAAR
Kort na het overlijden ontvangen de erfgenamen
een brief van de Belastingdienst
met het verzoek om aan te geven
wie de contactpersoon voor de Belastingdienst
is.
In de meeste gevallen is dat de langstlevende
partner of één van de kinderen. Deze contactpersoon
ontvangt meestal binnen vier maanden
na het overlijden een verzoek om aangifte erfbelasting
te doen. De erfgenamen kunnen ieder
voor zich aangifte doen, maar dat hoeft niet. Als
er een executeur benoemd is, dan doet hij of zij
de aangifte erfbelasting.
Wel of geen aangifte doen?
De Belastingdienst stuurt een aangifteformulier
wanneer het vermoeden bestaat dat je aangifte
moet doen. Vaak is dat niet zo, omdat de erfenis
lager is dan de vrijstelling voor erfbelasting (zie de
tabel op de volgende pagina). Bereken daarom
altijd eerst zelf of je erfbelasting moet betalen. Op
belastingdienst.nl/erfbelasting staat een handige
rekenhulp. Als je minder erft dan de vrijstelling,
dan hoef je in principe geen aangifte erfbelasting
te doen. Toch kan het handig zijn om wél aangifte
te doen. Bijvoorbeeld om vast te leggen wat
de waarde van de erfenis is en hoe deze wordt
144

DOSSIER
NALATEN
WAT IS ALLES WAARD?
Let bij het bepalen van de waarde van de nalatenschap
goed op het verschil tussen de erfenis en het vermogen.
Dat is vooral belangrijk als er een partner achterblijft,
want bij een huwelijk in gemeenschap van goederen is de
erfenis de helft van het totale vermogen. Over de helft die
de nog levende partner bezit, hoef je geen erfbelasting te
betalen.
Nagelaten pensioen
is géén onderdeel
van vermogen of
erfenis, maar ook niet
vrij van erfbelasting
verdeeld. Dat kan jaren later van pas komen.
Bijvoorbeeld als er na het overlijden van een
tweede ouder, nog zaken verrekend moeten
worden.
Wie erft? En als er geen testament is?
Nadat je de waarde van de erfenis hebt bepaald,
komt de vraag hoe die wordt verdeeld. Is er een
testament? Dan geeft dat antwoord op die vraag,
al heb je in de meeste gevallen een notaris nodig
voor een toelichting. Is er geen testament? Dan
wordt de erfenis verdeeld volgens de wettelijke
verdeling: partner (als die nog leeft) en kinderen
krijgen een gelijk deel. Zie ook plusonline.nl/
wettelijke_verdeling.
Als alle erfgenamen precies weten waar ze recht
op hebben, kunnen ze meestal kiezen: zelf aangifte
doen of samen. Als één erfgenaam zelf aangifte
doet, geldt dat direct voor iedereen. Gezamenlijk
kan ook en dan zijn bij de aangifte dus ▶
• WONING
Bij een eigen woning in de erfenis moeten de erfgenamen
de WOZ-waarde opgeven. Die is te vinden op de laatste
beschikking van de gemeente of op wozwaardeloket.nl.
Voor serviceflats geldt de waarde in het economisch verkeer
op het moment van overlijden. Daar kan een taxatie bij
helpen.
• BANKREKENINGEN
Voor de aangifte erfbelasting telt de waarde op de dag
van overlijden. Vermoed je dat er meer bankrekeningen
zijn? Kijk op slapendetegoeden.nl. Via deze website kan je
bij meerdere banken laten controleren of er tegoeden op
naam van de overledene staan.
• INBOEDEL
Van de inboedel moet de waarde in het economisch verkeer
worden opgegeven: de marktwaarde bij verkoop. Het kan
handig zijn een opkoper te vragen een bod te doen en
hiervan een verklaring te vragen. Bij verkoop: bewaar de
kwitantie.
• APART VERZEKERDE VOORWERPEN
Bewaar polissen van apart verzekerde voorwerpen:
meestal gaat dat om juwelen en kunst. De Belastingdienst
kan deze polissen opvragen.
• AANDELEN
Van aandelen moet de waarde aan het einde van de handelsdag
van de sterfdag worden opgegeven. Mochten de aandelen
in waarde dalen, dan is dat geen aftrekpost: de
waarde op de sterfdag is bepalend.
• AUTO
De dagwaarde is te vinden via ANWB.nl of door een dealer
te laten taxeren.
Plus Magazine november 2025
145

CULINAIR
3x
appeltaart
anders
Het is altijd tijd voor appeltaart. Wij maken deze
geliefde klassieker deze herfst gezonder en extra
voedzaam. Wedden dat je er net zo lekker van smult?
Tekst Manon Van Aerschot | Recepten Ilse
D’hooge | Foto’s Karl Bruninx
SLA OM
EN BESTEL DE
NIEUWE
PLUS-SPECIAL
TAARTEN
152

◀ Havermoutnotentaartjes
met appel
Voor 6 taartjes • 25 min. + 20
min. in de oven + afkoelen
• 200 g havermoutbloem
• 1 tl bakpoeder
• ½ tl zout
• 2 el kokosbloesemsuiker
• ½ tl kaneel
• 3 el honing
• 200 g geraspte appel
• 75 g rozijnen
• 120 g appelmoes, ongezoet
• 2 el appelazijn
• 80 ml maïzena (± 1,5 el)
• 2 el vanille-essence
• 1 appel (bv. golden delicious)
• 1 el citroensap
• 6 muntblaadjes
• 120 g Griekse yoghurt
En ook • 6 kleine bakvormpjes
met een diameter van 10 cm
❶ Verwarm de oven voor op
180°C. Meng de bloem met het
bakpoeder, het zout, de kokosbloesemsuiker,
de kaneel, de
honing, de rozijnen en de geraspte
appel in een grote kom.
❷ Meng in een kleinere kom de
appelmoes met de azijn, de maïzena
en de vanille-essence. Roer
dit door de andere ingrediënten
tot een glad beslag. Verdeel het
beslag over de kleine bakvormpjes.
Bak de taartjes ongeveer 20
minuten. Haal ze uit de vorm en
laat ze afkoelen.
❸ Schil de appel en snij het
vruchtvlees in luciferdikke staafjes.
Besprenkel ze met het citroensap.
Snipper de muntblaadjes.
❹ Lepel wat Griekse yoghurt over
de taartjes. Garneer met de appelstaafjes
en de munt.
▲ Galette van speltmeel met appel en honing
4 pers. • 40 min. + 30 min.
rusten + 35 min. in de oven
• 125 g speltmeel • 100 g
havermout • 2 el kokosbloesemsuiker
• ½ tl zout
• 100 g kokosolie • 3 à 4 el
ijswater • 3 appels • sap van
1 citroen • 3 el amandelpoeder
• 2 el honing
Tip: Je kunt het best
volkorenspeltmeel gebruiken.
Dat is onbewerkt,
bevat de meeste vezels
en is veel voedzamer dan
bewerkte speltbloem.
❶ Maak het deeg. Meng het speltmeel met de
havermout, de kokosbloesemsuiker, het zout en de
kokosolie. Voeg ijswater toe tot het deeg soepel en
kneedbaar is. Rol het deeg tot een bol, verpak het in
vershoudfolie en leg het 30 minuten in de koelkast.
❷ Schil de appels, snij ze in plakjes en besprenkel
ze met citroensap.
❸ Verwarm de oven voor op 180°C. Rol het deeg
op een vel bakpapier uit tot een rond vlak van
ongeveer 30 cm. Leg het deeg met het bakpapier
op een ovenplaat.
❹ Strooi het amandelpoeder in het midden van
het deeg, laat een rand van 5 cm vrij. Verdeel de
appelplakjes over het deel met amandelpoeder.
Lepel de honing erover en vouw de randen van het
deeg deels over de appelplakjes.
❺ Bak de galette 35 minuten in de oven. Serveer
warm of koud. ▶
Plus Magazine november 2025
153

MAAK JE
AUTO KLAAR
VOOR DE
WINTER