2025 11 13 Paxton en Poppe - Ensemble Modern

Toelichting
in overdrachtelijke zin, hoe we omgaan
met de meest kwetsbare mensen in onze
samenleving.
Enno Poppe
Körper
Het ontdekken van nieuwe klankwerelden
is de leidraad in het compositorische leven
van componist-dirigent Enno Poppe. In
elk nieuw werk wil hij een onontgonnen
terrein betreden. En wie zou denken dat
op een gegeven moment toch wel alles is
geprobeerd, heeft buiten Poppe gerekend:
‘De plek om te experimenteren verschuift
voortdurend’, zegt hij. ‘Er zijn verschillende
manieren om aan de routine te ontsnappen.’
Waar het hem uiteindelijk om gaat is dat
alle achterliggende ideeën wegvallen en de
muziek ‘pure expressie’ wordt.
Körper schreef hij in 2021 tijdens de
lockdown. Hij wilde een nieuwe draai geven
aan het ‘klanklichaam’ van de traditionele
bigband, die hem doet denken aan ‘gouden
tijden’ en ‘corduroybroeken’. Volgens Poppe
zijn de klankmogelijkheden van de bigband
niet alleen immens, maar ook nog nauwelijks
benut. En daarom gaat hij in dit vierdelige,
bijna drie kwartier durende stuk op zoek naar
nieuwe expressievormen.
Om te beginnen heeft hij de bezetting van
Ensemble Modern aangepast: twee strijkers
eruit, een extra hoorn, trombone en twee
saxofoons erin. Zo komt hij dichter bij de
originele sound van het jazzorkest, dat
een eeuw geleden zo populair was. Poppe
probeert het verleden te vernieuwen in het
heden door de typische klankgebaren uit die
tijd om te vormen naar een moderne taal:
korte zinnen die vol vaart en ademloos over
elkaar heen buitelen.
Omdat Poppe in het verleden Ensemble
Modern talloze keren heeft gedirigeerd,
weet hij precies wat hij van de musici kan
vragen. Zo staan verstilde, ingetogen soli
tegenover klankexplosies van een totaal
ontketend orkest. De associatie met de
grillige muziek van popicoon Frank Zappa, die
begin jaren negentig verscheidene stukken
voor Ensemble Modern heeft gecomponeerd
(gebundeld onder de titel Yellow Shark), ligt
voor de hand en vormt tevens een link met
het knetterende idioom van Alex Paxton.
‘Ik wil iets beleven als ik naar muziek luister,’
verklaart Enno Poppe, en daarom zorgt hij
ervoor dat de bezoekers van zijn concerten
zich geen moment hoeven te vervelen.
Vanavond geldt dat zowel voor Don’t Leave
Me Behind als voor Körper – twee spannende
werken die de luisteraar ontregelen. Want,
zoals Enno Poppe onlangs aan De Groene
Amsterdammer verklaarde, ‘muziek hoeft
niet altijd begrepen te worden. Ze moet
iets teweegbrengen: verbazing, verwarring,
vervoering.’
Jacqueline Oskamp
4