Slidedeck_suïcidepreventie op het werk_management overtuigen

Suïcidepreventie
op de werkvloer
Waarom het belangrijk is om
als organisatie te investeren in
suïcidepreventie

Inhoud
Feiten en cijfers
Werkgerelateerde risicofactoren
Werkgerelateerde beschermende factoren
Emotionele en professionele impact na zelfdoding
Economische kost en het voordeel van preventie
Een veilige en gezonde werkomgeving = taak van de
werkgever door beheer van psychosociale risico’s

1
Feiten en
cijfers
Feiten en cijfers
Werkgerelateerde
risicofactoren
Werkgerelateerde
beschermende factoren
Emotionele en professionele
impact na zelfdoding
Economische kost en het
voordeel van preventie
Een veilige en gezonde werkomgeving
= taak van de werkgever door beheer
van psychosociale risico’s

Enkele cijfers uit Vlaanderen
Dagelijks overlijden
2,4 mensen door
zelfdoding.
Dagelijks
ondernemen
24 mensen een
suïcidepoging.
12% van de bevolking
heeft minstens één
keer in het leven
ernstig aan zelfdoding
gedacht.

Zelfdoding in
relatie tot werk
De werkvloer als belangrijke context om
signalen van zelfdoding te herkennen en
eerste hulp te kunnen bieden.
44,1%
15,3%
van geregistreerde personen die een
poging ondernamen zijn aan het werk
van geregistreerde personen met
suïcidale gedachten of die een
poging ondernamen ervaart
problemen op het werk
Zelfdoding is steeds het gevolg van een
complex samenspel van factoren, waaronder
de werkcontext één van de factoren kan zijn.

2
Werkgerelateerde
risicofactoren
Feiten en cijfers
Werkgerelateerde
risicofactoren
Werkgerelateerde
beschermende factoren
Emotionele en professionele
impact na zelfdoding
Economische kost en het
voordeel van preventie
Een veilige en gezonde werkomgeving
= taak van de werkgever door beheer
van psychosociale risico’s

Werkgerelateerde risicofactoren
Sociale factoren die ook kunnen bijdragen aan de
ontwikkeling van zelfmoordgedachten en –gedrag,
maar zijn nooit de enige oorzaak
Zelfmoordgedrag = complex fenomeen, waarbij verschillende biologische,
psychologische, psychiatrische en sociale factoren op elkaar inwerken.

Werkgerelateerde risicofactoren
Tijdsgebrek op het werk en werkdruk
Ruzie, spanningen en pesterijen op het werk
Financiële zorgen
Gewelddadige of emotionele situaties in de job
Een laag gevoel van controle, of weinig beslissingsruimte
Werkgerelateerde mijlpalen zoals naderend pensioen of ontslag
Een afwijkend werkritme, bv. shiftwerk of lange shiften
Werkgerelateerde toegang tot middelen bv. gevaarlijke producten
Een gebrek aan ervaren sociale steun
Onevenwicht tussen werk en privé

Werkgerelateerde risicofactoren
Werkgerelateerde risicofactoren kunnen een rol spelen
en de werkomgeving kan hiermee aan de slag gaan.
Extra inzetten op zelfmoorpreventie bij…
Bepaalde werkplekken, beroepen en
sectoren waar meerdere risicofactoren
structureel aanwezig zijn.
Grote veranderingen in bedrijven die extra
psychosociale risico’s met zich
meebrengen (bv. inkrimpen, sluiten, ...).

3
Werkgerelateerde
beschermende
factoren
Feiten en cijfers
Werkgerelateerde
risicofactoren
Werkgerelateerde
beschermende factoren
Emotionele en professionele
impact na zelfdoding
Economische kost en het
voordeel van preventie
Een veilige en gezonde werkomgeving
= taak van de werkgever door beheer
van psychosociale risico’s

Werkgerelateerde
beschermende factoren
Werkgerelateerde factoren kunnen
beschermend optreden bij suïcidaliteit.
Ondersteunende werkomgeving met communicatie, connectie en verbondenheid
Beschikbaarheid van hulp (bv. vertrouwenspersoon, externe dienst, ...)
Sociale steun van collega's
Financiële zekerheid en zingeving door werk
Jobkarakteristieken zoals controle, autonomie, kansen om te leren,
professionele ontwikkeling en constructieve feedback

Door werkgerelateerde
risicofactoren te beperken
en werkgerelateerde
beschermende factoren te
versterken, kan de werkvloer
bijgedragen aan de preventie
van zelfdoding.

4
Feiten en cijfers
Emotionele en
professionele
impact na
zelfdoding
Werkgerelateerde
risicofactoren
Werkgerelateerde
beschermende factoren
Emotionele en professionele
impact na zelfdoding
Economische kost en het
voordeel van preventie
Een veilige en gezonde werkomgeving
= taak van de werkgever door beheer
van psychosociale risico’s

Emotioneel leed
Elke zelfdoding treft gemiddeld 135 mensen (direct of indirect)
Gezin Familie Collega’s Vrienden
Een zelfdoding heeft een grote impact op nabestaanden
zowel mentaal, fysiek, sociaal, als professioneel
Een zelfdoding kan leiden tot diepe, levenslange
rouw en verdriet door onherstelbaar verlies
Een collega verliezen door zelfdoding,
kan een verhoogd risico teweegbrengen.

Professionele impact
van een rouwproces
Een rouwende werknemer ervaart
ook een professionele impact door
Veranderingen in gedachten en gedrag
Werknemer
Rouwende
Verminderde draagkracht
Mogelijke angst voor eigen gedrag & emoties op werk
Mogelijke angst voor reacties
Verminderde focus en concentratievermogen
Effectief
Verdrietig
Nabestaanden hebben
werkgerelateerde noden
Nood aan aanpassing & verandering op het werk
(op korte & lange termijn)
Werk kan afleiding, structuur en zingeving brengen

5
Economische kost
en het voordeel
van preventie
Feiten en cijfers
Werkgerelateerde
risicofactoren
Werkgerelateerde
beschermende factoren
Emotionele en professionele
impact na zelfdoding
Economische kost en het
voordeel van preventie
Een veilige en gezonde werkomgeving
= taak van de werkgever door beheer
van psychosociale risico’s

Economische kost
van zelfdoding
Medische kosten op individueel en maatschappelijk niveau
Verlies van inkomen en productiviteit
€ 9,07 miljard
productiviteitsverlies door
suïcide binnen Europa
€ 298 miljoen
Indirecte kost van
suïcide in België
€ 17,80 per Europeaan
€ 231.088 per suïcide
745.000 jaren
aan potentieel
productief leven
€ 26,45 per Belg
€ 213.806 per suïcide

Kosteneffectiviteit interventies
en preventieprogramma’s
Preventieprogramma's op het werk dragen bij aan het
verminderen van zelfdoding én aan het verminderen van de
economische kost van zelfdoding.
Interventieprogramma in
bouwsector in Australië
1 AU $ investering in interventieprogramma
= naar schatting 4.6 AU $ “winst” (minder
kosten verbonden aan suicide(pogingen))
Deskundigheidsbevordering algemeen
publiek in Belgische context naar schatting
5% reductie in suïcides
1% reductie in suïcidepogingen
Lagere kost gezondheidszorg

Waarom aan
suïcidepreventie doen?
Zelfdoding en zelfmoordgedachten komen vaak voor bij beroepsactieve bevolking
Werk kan bijdragen aan suïcidepreventie door werkgerelateerde risicofactoren
te beperken en werkgerelateerde beschermende factoren te versterken
Zelfdoding gaat gepaard met een emotionele en professionele impact
Economische kost en het voordeel van preventie zijn aangetoond
Een veilige en gezonde werkomgeving voorzien is ook de taak van de
werkgever door beheer van psychosociale risico’s

Toolbox
Via de toolbox kan je als organisatie gericht aan de slag
en kan je inzetten op suïcidepreventie op het werk

Toolbox
Deze toolbox werd in 2025 ontwikkeld door het Vlaams
Expertisecentrum Suïcidepreventie (VLESP) in
samenwerking met IDEWE, in opdracht van en met de
steun van de Vlaamse Overheid. De verschillende
materialen zijn gebaseerd op recente wetenschappelijke
literatuur en nodenbevraging, en ontwikkeld in cocreatie
met eindgebruikers en experten. De cijfers in
deze slidedeck worden jaarlijks geüpdatet.