BETON & STAALBOUW 5 2025
BETON & STAALBOUW 5 2025
BETON & STAALBOUW 5 2025
- No tags were found...
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
BETON
BOUW
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW
NUMMER 5 2025 | JAARGANG 13
NOVEMBER - DECEMBER
BETONENSTAALBOUW.NL
THEMA FUNDEREN &
FUNDERINGSTECHNIEKEN
RENOVATIE
BINNENHOF
BETON & STAAL IN
JURIDISCH PERSPECTIEF
BRINKTOREN
AMSTERDAM
SINCE 1979
KOBOUT, DEALER
VOOR WYLI RINGEN
Kobout biedt een uitgebreid assortiment
bevestigingsmaterialen aan, waaronder
Wyli® Tension Discs. Deze speciale
stelringen zijn ontwikkeld om altijd
strakke, spelingsvrije windverbanden te
realiseren. Dankzij ons ruime assortiment
en voorraad kunnen wij snel leveren,
zowel standaard verpakking, losse stuks
of complete sets of kits.
Belangrijkste voordelen:
- 80% tijdbesparing bij montage ten
opzichte van conventionele oplossingen.
- Spelingsvrije verbindingen voor gevels,
daken, staal- en stellingbouw.
- Betrouwbaarheid en duurzaamheid, door
thermisch verzinkte uitvoering conform
Europese normen.
- Esthetisch onzichtbaar, de ring werkt
effectief zonder afbreuk te doen aan
het uiterlijk.
Met jarenlange ervaring en expertise in
bevestigingsoplossingen staat Kobout
garant voor kwaliteit en innovatie.
Onze expert Leendert Vermeulen is
beschikbaar om u te adviseren over de
juiste toepassing van de Wyli® Tension
Discs in uw project.
Tel: +31(0)6 4692 5932
E-mail: leendert.vermeulen@kobout.nl
Scan voor
meer info:
LinkedIn: Kobout BV E-mail: sales@kobout.nl Tel: +31(0)78 684 66 11
www.kobout.nl
SIM Staalbouw is al ruim 50 jaar een
betrouwbare partner voor bouwbedrijven,
aannemers en industrie. Vanuit onze
fabriek in Bergeijk ontwerpen, produceren
en monteren we hoogwaardige
staalconstructies op locatie.
SIM Staalbouw +31 (0)497 57 25 25
Industrieweg 22 info@sim-staal.nl
5571 LJ Bergeijk www.sim-staal.nl
www.sim-staal.nl
5
Voorwoord
INSPIRATIE, INZICHT EN VAKMANSCHAP
Met trots presenteren wij u deze vijfde en laatste editie van Beton&Staalbouw van dit jaar. Een editie waarin we als vanouds een blik
werpen op de ontwikkelingen binnen de wereld van beton en staal. In een tijd waarin innovatie, duurzaamheid en veiligheid meer
dan ooit centraal staan, laten we zien hoe de sector voortdurend vooruit beweegt.
Een bijzonder hoogtepunt in deze editie is de vijfde afl evering van de renovatie van het Binnenhof, waarin we ditmaal dieper ingaan
op het versterken van de funderingen met grout- en geltechnieken. Deze complexe en uiterst nauwkeurige werkzaamheden vormen
een essentieel onderdeel van het behoud van dit monumentale hart van onze democratie. Het laat zien hoe moderne technologie
hand in hand gaat met historisch erfgoed. Nieuwsgierig? Blader dan snel door.
Verder is er aandacht voor de renovatie van het beweegbare deel van de Suurhoffbrug, een project dat symbool staat voor de
uitdagingen waar onze infrastructuur voor staat. Er is gebruik gemaakt van een innovatieve versterkingsmethode, waarbij een stalen
versterkingsplaat is bevestigd met epoxylijm en voorspan-injectiebouten. Deze techniek, een primeur in Nederland, bood een lichtere
en snellere oplossing dan traditionele methoden zoals versterking met hogesterktebeton. Verderop alle details.
Het centrale thema Funderen & Funderingstechnieken loopt als een rode draad door dit nummer. We belichten de nieuwste inzichten,
methoden en materialen die bijdragen aan duurzame en betrouwbare constructies. Daarbij hoort ook de juridische kant van ons
vakgebied: de vaste rubriek Beton & Staal in Juridisch Perspectief biedt een waardevolle verdieping in de wet- en regelgeving die ons
dagelijks werk beïnvloedt. Verderop meer.
Vanzelfsprekend is veiligheid een onmisbare pijler in de sector. In deze editie onder meer aandacht voor passieve brandpreventie,
een thema dat voortdurend in beweging is en waarin nieuwe technieken en materialen een cruciale rol spelen. Verder nemen we u
mee naar de BrinkToren in Amsterdam, een markant project dat laat zien hoe hoogbouw, innovatie en leefbaarheid samenkomen.
Tot slot blikken we terug op de LIC Summit, waar professionals uit de hele sector samenkwamen om kennis te delen en te inspireren.
Doe er u voordeel mee.
Al met al dus weer een editie vol inspiratie, inzicht en vakmanschap. Voor nu wensen wij u veel leesplezier en alvast fi jne feestdagen
en een goed en gezond 2026. Tot volgend jaar!
Roel van Gils.
5
BETON
BOUW
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW
COLOFON
Jaargang 13 | nummer 5 | 2025
Verschijnt 5 x per jaar
ISSN 2352-3867
betonenstaalbouw.nl
VERANTWOORDELIJKE UITGEVER
Schatbeurderlaan 6
6002 ED Weert
Postbus 249
6000 AE Weert
+31 495 45 00 95
info@louwersmediagroep.nl
louwersmediagroep.com
VESTIGING BELGIË
Kapellestraat 132/1
Gebouw G
8020 Oostkamp
+32 50 36 81 70
info@louwersmediagroep.be
louwersmediagroep..com
EINDREDACTIE
Lieke Bousema
REDACTIETEAM
Lieke Bousema, Tjerk van Duinen, Roel van Gils,
Jerry Helmers, Carolien Klees, Nolanda Klunder,
Susan Peek, Jean van Pol, Iris Temmerman en Kris
Vandekerckhove
PROJECTMANAGER
Mark de Lau
m.delau@louwersmediagroep.nl
SECRETARIAAT
Manuela Depenbrock
Esmee Peeters
Sandra Reijnders
ADVERTENTIES
Een hoge resolutie PDF moet worden aangeleverd
via de AdPortal. Mocht u nog geen uploadlink
hebben ontvangen, stuur een email naar
traffic@louwersmediagroep.nl
ABONNEMENTSPRIJS
Nederland: € 90,00 per jaar excl. btw
Buiten Nederland: € 142,00 per jaar excl. btw
ING Bank: IBAN: NL46INGB0000417165
SWIFTADRES: INGBNL2A
BIC ABNANL2A
T.n.v. Louwers Mediagroep
o.v.v. Beton & Staalbouw magazine
Informatie over abonnementen:
+31 495 45 00 95
ADRESWIJZIGINGEN
Schriftelijk ten minste drie weken
voor verhuizing naar:
Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland
OPZEGGINGEN
Indien twee maanden voor het verstrijken van de
abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van
opzegging is ontvangen, wordt het abonnement
automatisch met een jaar verlengd.
DOELGROEP
Directies en management van bouwbedrijven,
projectontwikkelaars, opdrachtgevers, betrokken
ministeries en rijksdiensten, gemeenten, provincies
en andere betrokken overheden, landelijke,
regionale en lokale organisaties, aannemers,
ingenieurs, constructeurs, technologen en
leveranciers actief in de Beton- en Staalindustrie
Blijf gratis en eenvoudig op de hoogte van het
laatste nieuws. Volg ons op social media en meld je
aan voor onze nieuwsbrief!
De Van Gendt Hallen in Amsterdam-Centrum Oost: van nostalgische fabriekshal tot stijlvol energie-plus icoon 8
De Pen, Devlin Matagora: Nu wij nog… 12
Een expressieve gevel in Shanghai 14
Duurzame bevestigingsmaterialen uit Europese productie 16
Monsterlaser zet traditionele staalbouwer op zijn kop 18
Funderingen versterken met grout en hardgel 22
Innovatie en verduurzaming gaan hand in hand 27
Wereldmarktleider actief bij renovatie Binnenhof 29
Slanker, goedkoper en effi ciënter 30
Beton & Staal in juridisch perspectief 32
Innovatieve versterking van de Suurhoffbrug 34
Met één gezicht en één stem bouwen aan de toekomst van de wapeningsbranche 36
Nieuwe EPS-kisten maken werken op de bouwplaats makkelijker 38
THEMA PASSIEVE BRANDPREVENTIE
Wanneer rook sneller is dan vuur 42
Vakkennis en totaalpakket leiden tot minder onnodige kosten 44
Slimmer, groener en effi ciënter hijsen 46
Wanneer lokale kennis en internationale slagkracht samenkomen 48
Slimme bekisting voor nieuw waterreservoir Vitens in Aalten 52
880 prefab betonelementen voor eerste energiepositieve woontoren van Nederland 54
Hoe de geïntegreerde software risico's en kosten op de bouwplaats terugdringt 56
THEMA FUNDEREN & FUNDERINGSTECHNIEKEN
Megapotentieel voor Nederlandse funderingsbranche 58
Sterke funderingen, slimme aanpak 60
8
22
VORMGEVING/ART DIRECTION
studio@louwersmediagroep.nl
DRUKWERK
Drukkerij Hendrix, Peer
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd
zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder bronvermelding.
Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar beste weten
is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze
instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Zij aanvaarden
dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van
welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen
die gebaseerd zijn op deze informatie.
14
38
Inhoud
42
66
82
52
74
94
Een garantie voor optimale effi ciëntie en kwaliteit 63
Sterkere horecavloer door beton te polijsten en impregneren 64
Met één aanspreekpunt inspelen op marktontwikkelingen 66
Weet je écht hoe je stalen constructie of kunstwerk erbij staat? 70
Transparanter, gemakkelijker traceerbaar en beter planbaar 72
Energietransitie onderweg 74
De blokkendoos van LEAN 76
BETON
BOUW
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW
NUMMER 5 2025 | JAARGANG 13
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
NOVEMBER - DECEMBER
BETONENSTAALBOUW.NL
Duurzaam bouwen: van beleidsambitie naar praktijk 80
Koolstofnegatieve revolutie in de bouw 82
Emissievrij funderen in beton en staal 84
Emissievrij werken binnen handbereik 88
Zelfherstellend beton door kristallijn technologie 90
Versnelde ontwikkeling CO 2
-arm cement 92
‘Een keurmerk als het CSC-certifi caat heeft een intrinsieke motivatie nodig om succesvol te zijn’ 94
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW I BETONENSTAALBOUW.NL
THEMA FUNDEREN &
FUNDERINGSTECHNIEKEN
5
Cover
RENOVATIE
BINNENHOF
BETON & STAAL IN
JURIDISCH PERSPECTIEF
BRINKTOREN
AMSTERDAM
Van ambacht naar digitaal vakmanschap 98
Beton & staalpartners 103
Trekvlietbrug in Den Haag
(Beeld: BAM Infra Civiel)
AMSTERDAM VAN GENDT HALLEN
Tekst | Jerry Helmers Beeld | Van Gendt Hallen, Corina van Bemmel en Jerry Helmers
Bouwen op karakter: interview met Robbert de Jong
De Van Gendt Hallen in
Amsterdam-Centrum Oost:
van nostalgische fabriekshal
tot stijlvol energie-plus icoon
“Dit wordt niet alleen het pareltje van Oostenburg, maar ook van Amsterdam en ver daarbuiten”,
zegt een zichtbaar gepassioneerde Robbert de Jong, hoofd bouw van de Van Gendt Hallen. Hij
is méér dan alleen maar enthousiast over de bouwuitdaging die enkele jaren geleden op zijn pad
kwam. Hij is er dag en nacht mee bezig. “Toen ik er voor het eerst binnenstapte, viel mijn mond
open. Niet alleen vanwege de historie, maar vooral vanwege de potentie.”
Zijaanzicht van de Van Gendt Hallen, de VOC kade. (Beeld: Colina van Bemmel)
8
AMSTERDAM VAN GENDT HALLEN
De Jong, opgeleid als civiel ingenieur in Alkmaar
en jarenlang mede-eigenaar van een betonbouwbedrijf,
is geen onbekende met complexe
constructies. “Maar dit project vraagt alles”,
zegt hij. “Je wordt hier als bouwer maximaal
uitgedaagd. Dit is geen standaardklus. Alles is
uniek. Elke spant, elke aansluiting, ...”
In het gebouw komen straks onder meer negentien
museumzalen voor het Drift Museum
(8.000 m 2 ), kantoren voor duurzame start-ups
(9.000 m 2 ), horeca (1.000 m 2 ), retail (700 m 2 ),
zes woningen – waarvan vier in het middenhuursegment
– én een fietsparkeerkelder voor
648 fietsen. Het doel is om een dynamisch
ecosysteem te creëren waar innovatie, ondernemerschap
en buurtleven samenkomen. “Dit
wordt wat mij betreft een ongekende broedplaats
voor meervoudige kruisbestuiving.”
DUURZAAMHEID
ALS BOUWWERK
De lat ligt hoog. Eduard Zanen, de ambitieuze
en soms zelfs visionaire eigenaar, wil van de Van
Gendt Hallen een energie-plus gebouw maken
die meer opwekt dan verbruikt. Dat vraagt om
vergaande keuzes. “We gebruiken dubbel glas
‘Je voelt de
geschiedenis in elke
hoek’
op het dak, vacuümglas in de gevels en zonnepanelen
op de stoomkappen”, legt De Jong uit.
“We kijken daarbij naar de volledige lifecycle
van honderd jaar. Dus niet alleen naar de eenmalige
impact van de materialen die we gebruiken,
maar ook naar het energieverbruik op de
lange termijn. Het gaat er dan om dat we onderaan
de streep een dikke plus behalen.” Dat
betekent ook onverwachte obstakels. “Ik moet
eerlijk zeggen dat ik had onderschat hoeveel
afwijking er zat in de maatvoering. Je denkt:
ritmisch gebouwd, alles met zes meter spantafstand,
maar ineens zit er één van zeven meter
tussen. Dan moet je schakelen. Ja, inderdaad:
op het blote oog zie je dat niet meteen. En natuurlijk
wil je de krachten van het dak naar de
steunpunten optimaal verdelen en daarvoor
zorgen dat het dak stabiel blijft.”
Robbert de Jong: “Als civiel technicus begrijp je
de waarde van oude constructies. Beton en staal
domineren hier.”
Toch klinkt er vooral bewondering. “Dit pand
heeft me betoverd”, zegt De Jong. “Je voelt de
geschiedenis in elke hoek. En als civiel technicus
begrijp je de waarde van die oude constructies.
Beton en staal domineren hier. ❯
De middenas van de Van Gendt Hallen.
9
AMSTERDAM VAN GENDT HALLEN
De Van Gendt Hallen een eeuw geleden.
Er zit veel betonmassa in; essentieel voor de
stabiliteit en duurzaamheid. En er wordt veel
gewerkt met staal. Denk bijvoorbeeld aan de
loopbrug, met een vrije overspanning van 32
meter op 15 meter hoogte. Dat moet dus
echt kloppen. Dat is bouwkunst. Deze overspanning
komt in het Drift Museum dat in de
hallen zal worden gevestigd.”
DE OPENING NADERT
De exacte openingsdatum is nog niet bekend.
Het complex wordt deels publiek toegankelijk,
met functies voor de buurt én stad. De hallen
zijn ondergebracht in een stichting om ze
permanent beschikbaar te houden voor maatschappelijke
functies. Daarmee is het project
meer dan een vastgoedontwikkeling: het is
een cultureel en technisch erfgoedproject met
impact. De Van Gendt Hallen zijn volgens De
Jong een schoolvoorbeeld van hoe beton en
staal hun kracht niet alleen tonen in draagvermogen,
maar ook in transformatie. “Hier uiteraard
heel veel nostalgie, maar vooral ook toekomst.
Hier geen compromis, maar precisie.
Hier geen bouwdoos, maar bouwkunst. Het
is een ongekende aanwinst voor Oostenburg,
Amsterdam én… ver daarbuiten.” ■
De Van Gendt Hallen, zuid- en oostgevel.
‘Het doel is om een dynamisch ecosysteem te
creëren waar innovatie, ondernemerschap en
buurtleven samenkomen’
Het storten van de betonvloer. (Beeld: Colina van Bemmel)
10
AMSTERDAM VAN GENDT HALLEN
VAN GENDT HALLEN:
STAAL, BETON EN VISIE IN
EEN RIJKSMONUMENT
DE WEDEROPSTANDING VAN
EEN INDUSTRIEEL ICOON
Aan de VOC-kade in Amsterdam
Centrum-Oost herrijst een monumentaal
bouwblok met een verhaal. De Van
Gendt Hallen – vijf aaneengeschakelde
industriële hallen uit 1897 – stonden
jaren leeg en dreigden te worden
gesloopt, maar zijn nu het toneel van
een ongekende restauratie. Niet alleen
in omvang en ambitie, maar vooral ook
in de manier waarop beton, staal en
duurzaamheid samenkomen in een
rijksmonumentale context.
Ooit vormden deze hallen het kloppend
hart van de Amsterdamse machineindustrie.
Hier werden de eerste
stoomtreinen en dieselmotoren van
Nederland gebouwd, in opdracht van
de Koninklijke Nederlandsche Fabriek
van Werktuigen en Spoorwegmaterieel.
Het ontwerp was van niemand minder
dan Dolf van Gendt, bekend van het
Concertgebouw. De glazen kappen en
gietijzeren spanten geven het complex
een robuuste elegantie die haar
oorsprong niet verloochent.
Dankzij buurtbewoner Titus Dekker, die
jaren streed tegen de sloophamer, werden
de hallen uiteindelijk tot Rijksmonument
benoemd. Daarmee begon een tweede
leven. Ondernemer Eduard Zanen –
mede-oprichter van Bugaboo en nu
actief in duurzame start-ups zoals What
the Future en Ubed – nam het initiatief
om het complex te herontwikkelen.
Zijn doel: niet alleen behoud, maar een
toekomstbestendige transformatie.
De renovatie is radicaal duurzaam. Alle
4.600 ruitjes worden vervangen door
hoogwaardig vacuümglas van slechts
7 mm dikte, in de originele gietijzeren
sponningen. Dit biedt topisolatie zonder
visuele aantasting van het monument.
De iconische stoomkappen zijn opnieuw
opgebouwd uit Duplicor – een licht,
brandveilig biocomposiet van gerecyclede
petflessen en biohars – en dragen nu
zonnepanelen. Op het dak komt in totaal
8.000 m 2 aan zonnepanelen. Slimme
aardbuffering zorgt voor warmte- en
koudeopslag onder het gebouw.
De VOC-kade blijft openbaar toegankelijk.
Waar de oude spoorbaan door de hallen
liep, komt een middenas – een soort
binnenstraat waar horeca, winkels en
cultuur samenkomen. De lang bevochten
insteekhaven maakt elektrisch vervoer
over water mogelijk. Vanuit het centrum
kunnen bezoekers straks per boot
aanmeren aan de kade. Minder verkeer,
minder uitstoot, meer beleving.
Architectenbureau Braaksma & Roos,
gespecialiseerd in de herbestemming
van industrieel erfgoed, tekent voor
het ontwerp. Alles draait om behoud
en hergebruik. Oude leidingen,
hijsconstructies en machines worden
zorgvuldig gereinigd en teruggeplaatst.
Zo blijft het verhaal van de plek
zichtbaar en voelbaar. Studio Zu met
architect Javier Zubiria heeft voor de
transformatie van de binnenzijde de
verantwoordelijkheid genomen voor de
gehele look & feel.
11
DE PEN
‘De grootste faalkosten zitten niet in
het beton, maar in ons gedrag’
12
DE PEN
Devlin Matagora
Projectmanager bij Tennet
NU WIJ NOG…
Ik betrap me er al jaren op: ik kijk ergens naar uit en als het zover is, denk ik: was dit het nou? In groep 3 keek ik vol
bewondering naar de eindmusical van groep 8. Stoere jongens en meiden, zelfverzekerd op het podium. Daar wilde ik
ook staan. Toen het eindelijk mijn beurt was, bleek het allemaal minder groots en meeslepend. De voorbereiding was
amateuristisch, het podium hing van ducttape aan elkaar en het applaus klonk nog even, waarna de zaal leeg liep en de
magie verdween. Was dat het nou (of: wat was dat nou)?
Sindsdien herhaalt dat patroon zich hardnekkig. Na de HTS Civiele Techniek rolde ik de railwereld in, met een duidelijk
beeld van hoe het moest. De zure realiteit? Houtje-touwtje in de voorbereiding van projecten, Excel als reddingsboei
en deadlines die al verlopen zijn vóórdat ze op papier staan. Twee constante factoren: mijn verbazing over hoe we het
organiseren én dat ik me dat weer anders had voorgesteld.
Wat is er eigenlijk veranderd sinds groep 3? Niet veel. We dragen onze helmen en veiligheidsschoenen netjes, kennen
elkaars kwaliteiten en hebben een vergadercultuur die zelfs de Romeinen jaloers maakt. Nederland bouwt behoorlijk
georganiseerd, zo lang je niet te dichtbij kijkt. Maar natuurkunde blijft de eindbaas. Beton en staal trekken zich niets aan
van beleidsstukken of bestuurstafels. Ze luisteren niet naar directeuren, maar naar zwaartekracht, spanning en druk.
Om ze op hun plek te krijgen, zijn nog altijd grote machines en vakmensen nodig: mannen en – gelukkig – steeds vaker
vrouwen die niet wegduiken bij slecht weer, een strakke planning of een zoveelste logische bijsturing omdat het kan.
Intussen doen we alsof we alles onder controle hebben. We simuleren, modelleren en praten over AI alsof het een
religie is. De software kan alles – behalve beslissen wat goed is. Projecten moeten gisteren af, budgetten staan op dieet
en fouten herhalen zich met militaire discipline. We versnellen, maar het voelt niet alsof we vooruitgaan. Misschien
moeten we dáár eerlijker over zijn. Niet alles laat zich automatiseren. Je kunt een brug niet renderen en draagkracht
is meer dan een parameter in een model. De volgende doorbraak in de bouw is geen nieuwe app, maar veel fundamenteler:
elkaar (leren) begrijpen.
Dus: zeg het als je het niet snapt. Trek aan de bel als iets wringt. Wees eerlijk, ook als het schuurt. Vooral dan. De grootste
faalkosten zitten niet in het beton, maar in ons gedrag. Misschien is dat de les: we hoeven niet sneller te bouwen, maar
beter te dragen wat we bouwen. Met meer aandacht dan urgentie en meer vakmanschap dan dashboards.
Terug naar de bouw: beton en staal liegen niet. Ze doen wat ze kunnen, zo lang wij ze goed behandelen. Ze vragen tijd,
aandacht en precisie. Dingen die niet te versnellen zijn, hoeveel algoritmes we er ook tegenaan gooien. Misschien stelt het
inderdaad allemaal niet zoveel voor. En misschien is dat precies de bedoeling. Beton en staal zijn sterk zat. Nu wij nog. ■
13
SHANGHAI CPIC XINTIANDI COMMERCIAL CENTRE
Tekst & beeld | Aalborg White
Materiële poëzie in beton:
Een expressieve gevel
in Shanghai
In 2019 ging in het centrum van Shanghai de eerste schop de
grond in voor het indrukwekkende CPIC Xintiandi Commercial
Centre. Een grootschalige, gemengde ontwikkeling die werk,
winkelen, cultuur en erfgoed harmonieus samenbrengt. Het
project, goed voor zo’n 390.000 m 2 , is een samenwerking tussen
Kohn Pedersen Fox (KPF), Kokai Studios, East China Architectural
Design & Research Institute (ECADI) en WSP. De ontwerpers
wisten eigentijdse functies te verweven met de rijke historische
context van het gebied, resulterend in een stedelijke ruimte die
moderne levendigheid combineert met historische diepgang.
EEN STAD IN BALANS
Het CPIC Xintiandi-complex ligt aan de oostzijde
van het Taiping Qiao Park en is opgebouwd
rond een voetgangersvriendelijke structuur met
een 250 meter hoge kantoortoren als blikvanger.
De ontwerpers lieten zich inspireren door
de voormalige Dongtai Road-antiekmarkt, waar
een bruisende sfeer van handel en ambacht
heerste. Dit gevoel wordt herleefd in overdekte
winkelstraten met drie- tot vierlaagse gebouwen,
verbonden via verhoogde looproutes en
direct aangesloten op het metronetwerk.
De materialisering speelt een hoofdrol in de
beleving van het gebied. De architecten kozen
voor expressief gebruik van architectonisch beton
om textuur en diepte toe te voegen aan
het stedelijke weefsel. De toren, met zijn vloeiende
lijnen, sluit naadloos aan op de parkachtige
omgeving en weerspiegelt de zorgvuldige
afstemming op context en cultuur.
GEVEL ALS SIGNATUUR
Een van de meest in het oog springende onderdelen
van het project is de Xintiandi Galleria,
het winkelpodium dat in 2023 werd voltooid.
De gevel is bekleed met 11.000 m² decoratieve
GRC-panelen, geproduceerd door Jiangsu
Huiquan New Materials in samenwerking met
Aalborg White Cement. De panelen, tot wel
zes meter lang, zijn uitgevoerd in zes verschillende
afwerkingen: mat wit terrazzo, mat grijs
gezandstraald beton en vier tonen met zichtbaar
toeslagmateriaal (puur wit, beige, grijs en
donkergrijs). Deze gevarieerde afwerking zorgt
voor een dynamisch gevelbeeld waarin vlakke,
gevouwen en gebogen panelen elkaar afwisselen.
Een opvallend element is de zogenoemde
‘Haipai’-textuur, een robuuste, natuurlijke
steentextuur die contrasteert met de gladde
glasvlakken. Daartegenover staat het gepolijste
terrazzo, dat een marmerachtige glans en verfi
jning toevoegt. Een subtiel spel tussen ruw
gevoel en moderne elegantie.
De materialisering speelt een hoofdrol in de beleving
van het gebied.
GRC-panelen met uitgewassen grindafwerking
De GRC (Glassfi bre Reinforced Concrete)
staat garant voor duurzame kleurvastheid en
subtiele toonvariaties. Dankzij deze eigenschappen
konden de architecten vrij experimenteren
met combinaties van kleur en textuur,
wat resulteerde in een gevel die zowel
expressief als harmonieus oogt.
TECHNISCHE INNOVATIE
EN SAMENWERKING
Volgens Zhang Deli, algemeen directeur van
Jiangsu Huiquan New Materials, vormde het
gevelsysteem een kernonderdeel van het ontwerp.
“Wij hebben terrazzo en zichtbaar toeslagmateriaal
weten te combineren binnen één
paneel. Een innovatie die het project een nominatie
voor de Polaris Architecture Award opleverde”,
vertelt hij. Het ontwikkeltraject werd
14
SHANGHAI CPIC XINTIANDI COMMERCIAL CENTRE
‘Een gelaagd
gevelontwerp vertaalt
de historische ziel van
Shanghai naar een
eigentijdse stedelijke
ervaring’
De gevel is bekleed met 11.000 m² decoratieve GRC-panelen, geproduceerd door Jiangsu Huiquan New
Materials in samenwerking met Aalborg White Cement.
De panelen zijn uitgevoerd in zes verschillende
afwerkingen: mat wit terrazzo, mat grijs gezandstraald
beton en vier tonen met zichtbaar toeslagmateriaal
(puur wit, beige, grijs en donkergrijs).
De sfeer van handel en ambacht wordt herleefd in overdekte winkelstraten.
gekenmerkt door intensieve samenwerking tussen
ontwerpers en producenten. Tijdens diverse
technische workshops en fabrieksbezoeken
werd gewerkt aan precisie en kwaliteit. Een grote
uitdaging was het bereiken van consistentie in
kleur en textuur over de verschillende paneeltypen.
Hiervoor koos Huiquan voor het uiterst zuivere
Aalborg White CEM I 52.5, dat garant staat
voor constante prestaties en helderheid. “De
hoge witheid en gelijkmatigheid van dit cement
stelde ons in staat om toon en textuur exact te
beheersen”, legt Deli. “Van de scherpe terrazzoranden
tot de egale verdeling van het toeslagmateriaal:
elk detail is met zorg uitgevoerd.”
BRUG TUSSEN VERLEDEN
EN TOEKOMST
Het Xintiandi-gebied geldt al jaren als symbool
van de rijke geschiedenis én de moderne ambities
van Shanghai. Met het CPIC Xintiandi
Commercial Centre wordt dit verhaal voortgezet:
de essentie van de traditionele Shikumen-architectuur
blijft behouden, maar krijgt
een eigentijdse interpretatie. Zo vormt het
complex een toonbeeld van stedelijke vernieuwing,
waarin erfgoed en innovatie elkaar versterken
en waarin GRC-technologie een sleutelrol
speelt in het vormgeven van een nieuwe,
expressieve identiteit voor de stad. ■
Van de scherpe terrazzoranden tot de egale verdeling
van het toeslagmateriaal: elk detail is met zorg
uitgevoerd.
Bouwinfo
PROJECTONTWIKKELAARS
China Pacific Insurance (CPIC), Shui On Land,
Yongye Group
ONTWERPERS
Kohn Pedersen Fox, Kokai Studios, East China
Architectural Design & Research Institute, WSP
GEVEL
Jiangsu Huiquan New Materials Technology Co.,
Ltd.
WIT CEMENT
Aalborg White CEM I 52.5
OPLEVERING
2025
15
Tekst & beeld | Stafa
Verbindingen van staal
duurzame bevestigingsmaterialen
uit Europese
productie
Stafa Group levert hoogwaardige constructieve bevestigingsmaterialen voor bruggen,
sportcomplexen, industriële hallen en andere staalbouwprojecten in heel Europa. De veiligheid en
levensduur van elke constructie hangen direct samen met de kwaliteit van de verbindingen. Bouten,
moeren en draadstangen dragen enorme krachten over en bepalen in hoge mate de prestaties van
het geheel. Een juiste materiaalkeuze, productiemethode en oppervlaktebehandeling zijn essentieel
om vermoeiing, corrosie en losraken te voorkomen.
Een juiste materiaalkeuze, productiemethode en oppervlaktebehandeling zijn essentieel om vermoeiing, corrosie en losraken te voorkomen.
16
DUURZAAM EN LEVERINGSZEKER
Steeds meer projecten vragen om producten
met een aantoonbare herkomst, korte
aanvoerlijnen en stabiele levering. Daarom
levert Stafa SB-bouten volgens EN 15048-1
van Europese producenten, vervaardigd uit
staal met een gerecycled aandeel van circa
92 procent. Deze Europees geproduceerde
SB-bouten vormen een duurzaam alternatief
voor overzeese import en verkleinen de afhankelijkheid
van Azië en geopolitieke onzekerheden
binnen de wereldwijde supply chain.
De combinatie van hergebruikte grondstoffen,
betrouwbare beschikbaarheid en constante
kwaliteit maakt ze tot een logische keuze voor
duurzame staalbouwprojecten.
assemblage, klantspecifieke verpakkingen en
just-in-time levering worden bouwprocessen
efficiënter, faalkosten lager en stilstand op de
bouwplaats voorkomen.
DUURZAME VERBINDINGEN
VOOR DE TOEKOMST
De toekomst van staalbouw is circulair, onderhoudsarm
en betrouwbaar. Door Europese
productie te combineren met technische
expertise, kwaliteitscontrole en duurzame
logistiek versterkt Stafa de gehele keten. Van
SB-bouten tot Friedberg HV-voorspanbouten:
elk product draagt bij aan veilige, toekomstbestendige
en duurzame verbindingen voor de
Europese staalbouw. ■
Voor toepassingen waar dynamische belastingen
optreden, levert Stafa Friedberg HV-voorspanbouten
volgens EN 14399-4/6.
‘Elk product draagt
bij aan veilige,
toekomstbestendige
en duurzame
verbindingen voor de
Europese staalbouw’
DUITSE PRECISIE EN MAXIMALE
BETROUWBAARHEID
Voor toepassingen waar dynamische belastingen
optreden, levert Stafa Friedberg
HV-voorspanbouten volgens EN 14399-4/6.
Deze boutsets worden geproduceerd door
de Duitse partner August Friedberg GmbH
en voldoen aan de hoogste Europese eisen
voor kwaliteit, traceerbaarheid en veiligheid.
Dankzij deze samenwerking biedt Stafa toegang
tot een van de meest gerespecteerde
namen in de Europese bevestigingsindustrie
– een garantie voor constante prestaties bij
bruggen, kranen, staalconstructies en infraprojecten.
KENNIS, KWALITEIT EN
LOGISTIEKE ZEKERHEID
Sinds 1977 ondersteunt Stafa klanten in de
bouw en industrie met een breed assortiment
en technisch advies. De kracht van
het bedrijf ligt in het meedenken vanaf de
ontwerpfase. Productspecialisten adviseren
over sterkteklasse, oppervlaktebehandeling,
maatvoering en montage-instructies, zodat
elke verbinding voldoet aan de technische
en logistieke eisen van het project. Naast
kwaliteit biedt Stafa ook zekerheid in de uitvoering.
Met slimme voorraadprogramma’s,
Steeds meer projecten vragen om producten met een aantoonbare herkomst,
korte aanvoerlijnen en stabiele levering.
Sinds 1977 ondersteunt Stafa klanten in de bouw en industrie met een breed assortiment en technisch advies.
17
Tekst | Roel van Gils Beeld | SIM Staalbouw
Een nieuw tijdperk voor Brabants
familiebedrijf
Monsterlaser zet
traditionele staalbouwer
op zijn kop
SIM Staalbouw staat aan de vooravond van een radicale
transformatie. Het middelpunt daarvan: een unieke nieuwe
profi ellaser die niet alleen het hart van de productie wordt,
maar ook de aanjager is van een volledige moderniseringsslag bij
het familiebedrijf uit Bergeijk. We spreken initiatiefnemer Harry
Seijkens.
Een stevige bries waait door het ooit zo traditionele
SIM Staalbouw. De aanleiding? “Pure
noodzaak”, volgens Seijkens. En hij kan het weten,
want zeven jaar geleden trof hij een vergelijkbare
organisatie aan in België. Nadat hij die
in de steigers had gezet, en daarmee zijn taak
had afgerond, was hij klaar voor een nieuwe
uitdaging. “Na een korte zoektocht ben ik al
snel bij SIM Staalbouw in Bergeijk terecht gekomen.
Ook hier vond ik een sterk team en de
bereidheid tot verandering, wat aan de basis
staat voor een radicale toekomstplanning.”
VERBORGEN PAREL
SIM Staalbouw bleek een verborgen parel,
maar wel één met achterstallig onderhoud.
“De website straalde de jaren tachtig uit,
de energie was eruit en de twee eigenaren,
broers van boven de tachtig, waren het niet
altijd met elkaar eens. Er was simpelweg een
frisse wind nodig.” Na een stevig gesprek committeerde
Seijkens zich in 2024 voor vijf jaar
aan het bedrijf, met de volledige vrijheid om
het naar eigen inzicht te moderniseren.
LEAN-FILOSOFIE
In de afgelopen vijftien jaar was er nauwelijks
geïnvesteerd: niet in machines, niet in mensen
en niet in gebouwen. “De eerste stap
was daarom het in kaart brengen van bottlenecks
en verspillingen”, legt Seijkens uit. “De
lean-fi losofi e werd geïntroduceerd en al snel
bleek dat ook het personeelsbestand een
uitdaging vormde. De gemiddelde leeftijd lag
hoog: binnen vijf jaar zou een groot deel van
het FTE-bestand uittreden. Er moest dus écht
iets gebeuren.” Seijkens kwam samen met het
MT met het uitgewerkte idee om fl ink te gaan
moderniseren én de productiecapaciteit te
verdubbelen. Een cruciale factor hierin was het
updaten van het machinepark. Vier gerenommeerde
leveranciers werden uitgenodigd voor
een nieuwe geautomatiseerde zaag-/boorstraat.
Na referentiebezoeken bleven er twee
over. Maar toen gebeurde er iets onverwachts.
M5-PROFIELLASER
Alsof het zo moest zijn, stapte Jürgen Kroeze
binnen van Klaassen Advanced Technology,
de Bodor-importeur uit Enschede, met een
voorstel voor een unieke profi ellaser. Aanvankelijk
was er gezonde scepsis, maar die
sloeg om. “De fabrikant heeft al honderden
machines in Europa staan en Jürgen zelf heeft
grote technische kennis. Hij heeft in het verleden
eigen machines gebouwd en werkt nauw
samen met producent Bodor om de nieuwe
machine te fi netunen”, zegt Seijkens. “De machine
die we uiteindelijk hebben besteld, is
uniek in Europa. De M5-profi ellaser beschikt
over een invoer en uitvoer van maar liefst 25
meter, kan profi elen aan tot 5.000 kilogram
Directeur Harry Seijkens luidt een nieuw tijdperk in voor SIM Staalbouw.
‘Zo’n moderne machine
is een magneet voor
jong talent’
en snijdt met een 20 kW-laserbron staal tot
4 centimeter dik. Hiermee worden alle mogelijke
bewerkingen in één proces uitgevoerd.”
MAGNEET VOOR JONG TALENT
“De impact die deze machine straks heeft op
ons bedrijf is enorm”, verwacht Seijkens. “De
M5-profi ellaser levert enorme voordelen op:
minimale verspilling, minder slijtage, nauwelijks
restmateriaal en vooral veel meer effi ciëntie.
18
Daarmee stijgt niet alleen de output, maar ook
de kwaliteit.” Het proces wordt effi ciënter en
duurzamer, en daarmee groeit ook de aantrekkingskracht
van het bedrijf. “Zo’n moderne
machine is een magneet voor jong talent. Operators
worden straks zowel door ons intern
opgeleid als ook in het eigen trainingscentrum
van Klaassen Advanced Technology.”
De nieuwe M5-profi ellaser wordt het visitekaartje
van SIM Staalbouw. De monsterlaser,
zoals de enorme kolos door Seijkens liefkozend
wordt genoemd, krijgt een speciale plek
in de nieuwe bedrijfshal die momenteel in
aanbouw is. Het wordt echt een pronkstuk
dat de start markeert van een nieuw tijdperk
voor het familiebedrijf. ■
De monsterlaser krijgt een speciale plek in de nieuwe bedrijfshal die momenteel in aanbouw is.
19
ONZE EXPERTISES
Brand
beheersbaar
maken
Brand- en rookwerende
afdichtingen
Brandwerende
bekleding
Brandwerende
coatings
Brandwerende wanden,
plafonds en daken
Meer weten
over brandveiligheid?
Waterdichte
doorvoeringen
Advies en
maatwerkoplossingen
Opname panden
met offerte
Neem gerust contact met
ons op voor een vrijblijvend
gesprek!
www.murre-devisserbrandpreventie.nl
brandpreventie@murre-devisser.nl
+31 (0)118 670 075
Tubaweg 1
4337 WZ Middelburg
Project in progress
In Venlo werken we aan de nieuwbouw van een
slibontwateringsinstallatie voor Waterschap Limburg.
Een veelzijdig project waar staal en aluminium
samenkomen, met oog voor veiligheid en duurzaamheid.
Nieuwe afdekking met loopbrug en trap
✔
Extra leuningwerk voor veilige werkplekken
✔
✔ Nieuwe trappen en bordessen in het gebouw
Met eigen engineering, productie én montage realiseren we
functionele en veilige constructies.
UW CONSTRUCTIEVE
PARTNER!
STAAL - ALUMINIUM - RVS
+31 487 74 56 00
info@willems.nl
Op zoek naar staal, rvs of
aluminium oplossingen?
Waterstraat 24
6657 CP Boven-Leeuwen
Dé specialist in
samengestelde
stalen liggers.
SFB LIGGERS
RAATLIGGERS
Hoedliggers op maat, met
de precisie van staal.
CELLENLIGGERS
ANGELINA-BEAM
Mouw Hoedliggers produceert stalen hoedliggers
voor vloeren, daken en bruggen. Onze liggers zijn
recht, sterk en betrouwbaar, gemaakt voor
projecten waar precisie telt. Dankzij eigen
productie in Ede leveren we snel en flexibel. Een
stevige basis voor elk ontwerp.
HOEDLIGGERS
PETLIGGERS
IFB LIGGERS
compositesteelbeams.com
Meer weten? Bekijk onze website voor meer
informatie of neem direct contact op.
+31 (0)318 633 226 +31 (0)6 53 52 13 24 info@mouwhoedliggers.nl
DEN HAAG BINNENHOF
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | VSF, Keller, RVB, Tjerk van Duinen
Werkzaamheden onder de grond van het Binnenhof
Funderingen versterken
met grout en hardgel
De renovatie van het Binnenhof is een zeer grote en soms uiterst ingewikkelde operatie. Het
complex van zo’n 90.000 m 2 bestaat uit een reeks gebouwen van 35 tot wel 800 jaar oud en zit
vol verrassingen. Die zitten vaak onder de grond, waar archeologen al jaren bij de vele op- en
uitgravingen aan het werk zijn. Deze vijfde aflevering in de reeks over het Binnenhof is eveneens
gericht op de werkzaamheden onder de grond. In deze fase van het project vinden gefaseerd en
op verschillende plaatsen funderingsversterkingen plaats. Deze hebben onder meer te maken met
de aanleg van een kelderbak onder het plein voor de Ridderzaal en grote sleuven voor diverse
voorzieningen voor verschillenden gebouwen om de Ridderzaal. Maar ook met de slechte staat en
onbekende ligging of toestand van veel funderingen en constructies.
22
DEN HAAG BINNENHOF
Schematische weergave van het Binnenhof. (Beeld: Rijksvastgoedbedrijf)
Werkzaamheden rond de Ridderzaal. (Beeld: VSF)
Hardgel-injectie gebeurt volledig met elektrisch materieel. (Beeld: VSF)
De modernisering en verduurzaming van het
Binnenhof brengt veel nieuwe installaties met
zich mee. Om alle gebouwen aan te kunnen
sluiten op de nieuwe voorzieningen zijn op het
terrein diepe sleuven nodig. Graven naast oude
gebouwen kan van invloed zijn op de funderingen
van de gebouwen. Om mogelijke schade te
voorkomen, worden verschillende technieken
gebruikt die de funderingen versterken.
BOGEN
Bouwcombinatie Heijmans Burgy, verantwoordelijk
voor de cluster Eerste Kamer en Raad
van State, heeft inmiddels de bogen van de
galerijen om het plein versterkt. Daartoe zijn
naast de bogen buispalen in de grond geplaatst.
Hierop zijn stalen liggers gelast met vijzels die
de boogconstructie op zijn plaats houden. Met
elektronische waterpasmeting (Fides) kan zetting
tijdens de graafwerkzaamheden nauwkeurig
worden gemonitord.
RIDDERZAAL
VSF, het funderingsbedrijf van Van Hattum en
Blankevoort, is momenteel rondom de Ridderzaal
bezig met een geheel andere techniek om
dit bouwwerk uit de 13e (!) eeuw te beschermen
tegen ongewenste verzakkingen. Projectleider
Jens de Vries vertelt wat de bedoeling
is: “Archeologen moeten de kans krijgen om
te onderzoeken wat er in de grond zit. Straks
ligt er rond de Ridderzaal een sleuf, dan kun je
niet meer bij de resten van oude funderingen
en constructies. Om die toegankelijk te maken,
‘Archeologen moeten
de kans krijgen om te
onderzoeken wat er in
de grond zit’
moeten ze worden ontgraven. Dan zul je eerst
de fundering van de Ridderzaal moeten stabiliseren.
Het Binnenhof-complex, zeker de oudste
delen, staat namelijk grotendeels niet op
palen maar is op staal gefundeerd op een oude
strandwal. Stabiliseren doen wij met hardgelinjectie,
een tweecomponententechniek waarmee
een waterglas en harder onder lage druk
in de zandlaag worden gepompt. ❯
23
DEN HAAG BINNENHOF
Opslag, mengen en doorpompen van de vloeibare componenten vinden plaats
op het terrein, net als alle registraties en kwaliteitscontroles.
Van juni tot en met oktober 2025 stond een complete jetgroutfabriek
op de Hofvijver.
Dit gebeurt heel nauwkeurig door gaatjes in
vooraf geplaatste manchettebuizen die onder
en naast de fundering van de grafelijke zalen
worden geplaatst. Zo ontstaat daar een tijdelijk
massief van zandkorrels en injectiemateriaal
en dat vormt een constructief grondlichaam
ter versterking. We boren om de buizen te
plaatsen qua afmeting relatief beperkte gaten.
Het is onvermijdelijk dat deze ook door oude
bouwresten gaan, maar de archeologen zijn in
de eerste plaats geïnteresseerd in wat er zit en
dat ze het kunnen documenteren. Het is niet
erg als oude bouwresten lokaal iets beschadigd
raken als we daarmee het gebouw zelf kunnen
behouden, want dat is het belangrijkste.
Hiervoor is ook eerst een proefvak geboord
en afgestemd met de archeologen.”
HARDGEL-INJECTIE
Bij de funderingstechniek plaatst de boor- en
injectieploeg met volledig elektrisch materieel
eerst een boorbuis van 114 mm doorsnede met
boorvloeistof. Daarin laat men een manchettenbuis
zakken die om de 30 cm is uitgevoerd
met een geperforeerd gat, afgedekt met een
rubber manchet. Vervolgens wordt de boorbuis
getrokken en kan de boorvloeistof uitharden
om de buis te fixeren. Enige dagen later wordt
er een injectieslang in de manchettenbuis gepositioneerd.
Via de zogenoemde packer aan
het uiteinde van de slang, met voor en achter
de injectiemond een opblaasbaar segment,
wordt vanaf de onderste manchet naar boven
steeds een voorafbepaald volume aan hardgel
ingepompt. Hierdoor wordt rondom het manchet
een bol met een bepaalde diameter in de
grond gevormd. Daarna is een hoger manchet
aan de beurt, tot met gestapelde bollen een kolom
is gevormd. Met overlappende kolommen
kan een wand of een massief worden gemaakt.
Door de druk te monitoren, kan de operator
signaleren of een manchet in zand of in steen
zit. “Alle manchetten en buizen zijn staan in
3D in ons systeem en we weten exact hoeveel
we in elk punt inpompen”, aldus De Vries. “De
vloeibare componenten halen we uit opslagcontainers
op het terrein, waar ze ook worden
gemengd en doorgepompt.” Daar vinden ook
alle registraties en kwaliteitscontroles plaats.
ZANDERIGE GROND
Hardgel-injectie bij monumenten is een delicate
operatie, maar VSF heeft er veel ervaring
mee. De Vries: “We hebben deze beproefde
techniek met manchettebuizen recentelijk nog
toegepast op andere plaatsen in het Binnenhofcomplex,
maar ook bij het Mauritshuis en
Paleis Het Loo, omdat hij zeer geschikt is voor
situaties met zanderige grond waarin een monument
of constructie stabiel moet blijven.”
Ook de galerij en de muren van het Tweede
Kamergebouw zijn met hardgel versterkt.
Daarnaast gaat VSF waarschijnlijk zowel de injectietechniek
als de jetgrouttechniek toepassen
voor de bouwkuip van de nieuwe entree
voor de Tweede Kamer op de Hofplaats en de
verdieping van de liftschacht van de Perstoren.
EERSTE KAMER
Aan de andere kant van het Eerste Kamergebouw
heeft Keller Funderingstechnieken
eind oktober het werkeiland in de Hofvijver
ontruimd. Sinds juni stond daar een complete
jetgroutfabriek. Heijmans heeft Keller Funderingstechniek
ingeschakeld om de funderingen
te versterken van de Eerste Kamer. Begin
vorig jaar was Keller al actief bij de Stadhouderspoort
van het Binnenhof. “Een vooruitgeschoven
werk: de poort moest verdiept
worden zodat er vrachtverkeer en zwaar
materieel onderdoor kon richting het plein
voor de Ridderzaal”, aldus Marcel Mertens,
bedrijfsleider Benelux voor Keller Funderingstechnieken.
“Volgend jaar gaan we aan de slag
met de Raad van State en Middenpoort”
SOILCRETE ®
Keller Funderingstechnieken, wereldwijd
marktleider op het gebied van grondverbetering
en funderingsversterking, koos bij de
diverse deelopdrachten van het Binnenhof
voor een zelf ontwikkelde jetgrouttechniek.
Mertens: “Soilcrete ® is een methode om
met jetgrouttechniek onder de grond allerlei
vormen te maken. Zo hebben we onder de
Eerste Kamer en Stadhouderspoort op deze
manier lamellen gevormd door de spuitkop in
De gevel langs de Hofvijver is vanaf een werkplatform
versterkt met de Soilcrete ® -methode. (Beeld: Keller)
24
DEN HAAG BINNENHOF
Container op poten voor de retourspecie boven de doorgang van de
Stadhouderspoort. (Beeld: Keller)
Jetgrouten met een compacte machine in de kruip-door-sluip-door ruimten van de
Eerste Kamer. (Beeld: Keller)
een beperkte hoek heen en weer te bewegen,
waardoor je in bovenaanzicht een driehoekige
vorm creëert. Een reeks lamellen maakt dan
een ondersteuning voor de bovenliggende
constructie. Is deze helemaal uitgehard, dan
vullen we de tussenliggende ruimten op met
grout. Zou je dit in één keer doen, dan kan
het gebouw verzakken.”
‘Voor deze operatie
stond een complete
groutinstallatie op het
Hofvijver-platform’
de krachten van de wanden tijdelijk opvangen.
Hierin zijn kernboringen gemaakt op de juiste
posities voor het latere jetgrouten. Daarvoor
hebben we een compacte KB1-machine ingezet
die door alle smalle gangetjes paste. Dan
is het nog steeds een kunst om niks te beschadigen
aan gebouw en machine. Je moet veel
heen en weer verplaatsen omdat je een kamer
niet in één keer kunt afwerken, alleen al omdat
grout moet uitharden.”
RETOURSPECIE
Voor deze operatie stond een complete groutinstallatie
op het Hofvijver-platform. “Alles
dubbel uitgevoerd”, benadrukt Mertens. “In
juni stond er nog een brug over de vijver naar
het platform, die is al even weg. Dus een kapotte
pomp vervangen was geen optie, vandaar
dat alles dubbel is gemaakt.” Ook de retourspecie
vroeg om een oplossing. “Vrachtverkeer
is ter plekke erg lastig en wil je op dat stukje
binnenstad tot een minimum beperken. Daarom
hebben we een manier verzonnen om de
specie te verzamelen in een container van 23
kuub. Deze stond op een speciaal gemaakt bok
boven de doorgang van de Stadhouderspoort.
Een roermechanisme voorkwam dat de specie
uithardde. De afvoer van specie met een zuigwagen
was binnen vier uur klaar. Dat heeft logistiek
veel ruimte, tijd en geld bespaard.” ■
KRUIP-DOOR-SLUIP-DOOR
Jetgrouten in en om een eeuwenoud gebouw
is niet bepaald eenvoudig. “Daarom gaat er
veel voorbereiding en onderzoek aan vooraf”,
vervolgt Mertens. “Het is bovendien een gevoelig
gebouw met veel gebreken. Daarom
is het helemaal met hydrostatic level cells, of
slangenwaterpassen, in de monitoring gezet,
bovenop de elektronische metingen van Fides.
De gevel langs de Hofvijver is vanaf een werkplatform
versterkt met dertig boringen.” Binnen
lag het wat ingewikkelder. “Het gebouw
is op de begane grond een reeks kruip-doorsluip-door
ruimten, de ene nog kleiner dan
de ander. Daarnaast kwam bij het uitgraven
onder de vloeren de oude funderingsmuur tevoorschijn,
die laat zien dat de gevel van het
gebouw ooit enkele meters terug lag. Vervolgens
hebben we in alle ruimten 10 cm dikke
betonnen werkvloeren aangelegd die tevens
In alle ruimten zijn 10 cm dikke betonnen werkvloeren aangelegd. (Beeld: Keller)
25
De diepte in met
precisie: Jetgrouten &
Bodeminjectie op
topniveau
Een sterke constructie begint bij een
betrouwbare fundering, en dat is precies
waar onze kracht ligt.
Met ruim 120 vakmensen en
geavanceerde apparatuur realiseren wij
funderingsoplossingen die staan als een
huis.
Als specialist in funderingstechnieken
zoals onder andere diepwanden,
jetgrouten en bodeminjecties, bieden wij
maatwerk van ontwerp tot uitvoering.
Dat doen wij niet alleen met kennis en
kunde, maar ook met betrokkenheid en
flexibiliteit.
Meer weten over de projecten van VSF
Meer weten over de projecten van VSF
en wil je ook werken aan dit soort
projecten? Kijk op www.vsf.nl
DEN HAAG BINNENHOF
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | VSF
Complexe funderingstechniek
Innovatie en verduurzaming
gaan hand in hand
VSF, onderdeel van Van Hattum en Blankevoort, is een funderingsspecialist met een voorkeur
voor complexe vraagstukken. Het bedrijf uit Dordrecht profileert zich dan ook als een expert in
complexe waterbouw, infrawerken en binnenstedelijk bouwen. De renovatie van het Binnenhof past
naadloos in dit werkgebied: midden in de Haagse binnenstad, met complexe funderingsproblematiek
en kwetsbare gebouwen, waaronder de Ridderzaal uit de 13e eeuw. Maar ook: een bijzonder lastige
omgeving om te werken. Voor het personeel van VSF is zo’n project vooral een mooie uitdaging.
‘Doorsnee opdrachten doen wij uiteraard graag, maar we weten dat
projecten waar een bepaalde complexiteit in zit en inventiviteit benodigd
is het best bij ons passen’
Volgens commercieel manager Daniël de Wit ligt de kracht van VSF niet
alleen in het in huis hebben van gemotiveerde mensen en geavanceerd
materieel. “Complexe vraagstukken pak je ook goed aan door ervaren
personeel en intensieve samenwerking met opdrachtgevers en andere
partners. En dat begint met vroeg aan tafel te gaan met elkaar, zodat
optimaal gebruik gemaakt kan worden van ieders expertise voor de
beste oplossingen en keuzemogelijkheden. De hard-gel injectiemethode
bijvoorbeeld is geen nieuwe techniek, maar wel een die zeer geschikt
bleek voor de versterkingen van een aantal funderingen bij het Binnenhof.
Deze techniek is, in combinatie met veel andere, ook gebruikt bij
de verbouwing van het Mauritshuis honderd meter verderop en bij de
renovatie van de Haagse Passage en de ondergrondse uitbreiding van
Paleis Het Loo, onlangs nog winnaar van de Schreudersprijs 2025.”
Jetgroutopstelling bij renovatie Koopvaardersschutsluit in Den Helder.
Andere binnenstedelijke werken op de referentielijst van VSF zijn onder
meer de onderkeldering van de nieuwe UvA bibliotheek, de bouwput
met bodeminjectie van het prachtige wooncomplex Wonderwoods in
Utrecht en de entree van het Van Gogh Museum. Daarnaast is VSF momenteel
actief in complexe infraprojecten; projecten die net dat beetje
extra vragen. De Wit: “Doorsnee opdrachten doen wij uiteraard graag,
maar we weten dat projecten waar een bepaalde complexiteit in zit en
inventiviteit benodigd is het best bij ons passen. VSF is continu bezig
met digitalisering en verduurzaming. Ons doel is om continu te verbeteren
en volledig emissievrij te kunnen werken in de toekomst. Zo
hebben wij naast ons eigen digitaliseringsteam ook een laboratorium
voor onderzoek en ontwikkeling. Ook werken wij onder andere bij de
jetgrouttechniek met elektrisch materieel en zijn wij bezig met de ontwikkeling
van een diepwandkraan die voorzien is van een waterstofaandrijving.
Dit zullen wij verder blijven uitrollen over de rest van het
materieel. Innovatie en verduurzaming gaan bij VSF hand in hand.” ■
27
Global strength and local focus
P
Keller Funderingstechnieken B.V.
Flemingweg 8
2408 AV Alphen aan de Rijn
Nederland
Telefoon +31 (0)172 471798
info.nl@keller.com
Wij zijn in staat om een breed scala aan complexe
geotechnische vraagstukken in de gehele bouwsector
op te lossen, door onze lokale ervaring te bundelen met
Kellers wereldwijde expertise.
Onze toekomst wordt duurzaam gefundeerd door Keller.
www.keller-funderingstechnieken.nl
DEN HAAG BINNENHOF
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Keller
Funderingstechniek
Van de groutinstallatie op de Hofvijver kwam het meeste uit Duitsland, terwijl
de pompen uit Zweden kwamen. Rechtsonder ligt de Stadhouderspoort.
Wereldmarktleider actief
bij renovatie Binnenhof
Vijf maanden lang stond op de Haagse Hofvijver een complete groutfabriek in knalgele kleuren voor
de gebouwen van de Eerste Kamer. De grote letters maakten onmiskenbaar duidelijk dat Keller, het
grootste funderingsbedrijf ter wereld, bezig was voor de renovatie van het Binnenhof. Vorig jaar is
met de innovatieve soilcrete ® -lamellen de Stadhouderspoort versterkt. Tussen juni en oktober dit
jaar zijn met deze jetgrouttechniek bovendien de funderingen van de Eerste Kamer aangepakt. En er
staat nog meer op het programma.
Keller, begonnen als bronnenbouwer, bestaat
al sinds 1860. Vorige eeuw ontdekte dit Duitse
bedrijf in Japan het jetgrouten en heeft zij deze
techniek verder ontwikkeld. Door continu te
investeren en innoveren is Keller zelfs uitgegroeid
tot wereldmarktleider in funderingstechniek.
Het bedrijf is actief op zes continenten
en kan beschikken over zo’n tienduizend
mensen en een keur aan hoogwaardige funderingstechnieken.
Hoewel Keller Funderingstechnieken Benelux
maar een beperkt aantal FTE’s kent, kan zij wel
terugvallen op de mensen en het materieel van
de gehele organisatie, legt bedrijfsleider Benelux
Marcel Mertens uit. “Wij zijn een kleine club,
maar in feite vertegenwoordigen we een grote
organisatie. Keller is bijvoorbeeld uitstekend in
staat om eigen ontwerpen te maken voor complexe
projecten. Voor het Binnenhof was dat
een Franse constructeur, die goed samenwerkte
met hoofdconstructeur ABT. Wat betreft materieel
is vrijwel alles intern beschikbaar, als een
enorme gereedschapskist die we kunnen gebruiken.
Voor het Binnenhof is veel pompcapaciteit
nodig, die moet van verschillende locaties
komen. Van de groutinstallatie op de Hofvijver
kwam het meeste uit Duitsland en een van de
pompen uit Zweden. VSF heeft momenteel veel
stroom nodig, daarom waren dit dieselaangedreven
pompen. Voor de Stadhouderspoort is
een elektrische pomp ingezet, waarvan er maar
zes in de wereld zijn. Ook dat heeft Keller in huis.
Zo zijn wij als kleine organisatie in staat om grote
complexe werken uit te voeren en te begeleiden.
Volgend jaar mogen we aan de slag bij de
Raad van State. Wellicht kunnen we dan weer
reclame maken op de Hofvijver.” ■
Jetgrouttechniek onder de Stadhouderspoort.
29
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Mouw Hoedliggers
Veelzijdige ligger met golf als krachtbron
Slanker, goedkoper
en efficiënter
Casco’s bouwen kan sneller, effi ciënter en goedkoper, dachten
ze bij Mouw Hoedliggers. Met die gedachte ontwikkelde de
producent van stalen liggers uit Ede de Sigma Beam. Deze
veelzijdige ligger is geschikt voor circulair en demontabel bouwen
en ontworpen met een brandvertragend damwandprofi el.
Een nieuw ontwikkelde rails maakt het mogelijk stekken op
iedere gewenste plek te plaatsen, waardoor liggers in een aantal
standaardmaten op voorraad genomen kunnen worden. Met een
semi-geautomatiseerd lasproces kan een aanvraag in slechts twee
á drie weken uitgeleverd worden.
‘De golfvorm geeft de ligger zijn sterkte
én maakt hem slanker’
“Het idee voor de Sigma Beam kwam voort
uit het feit dat je bij traditionele liggers altijd
moet wachten op het vloerenplan voor je
kunt produceren”, vertelt Sjoerd Willemsen,
hoofd operationeel bij Mouw Hoedliggers.
“Daarom hebben we met onze eigen engineering
een ligger ontworpen die we kunnen
voorproduceren en die in vrijwel elk vloerenplan
past.”
ANKERRAIL
De Sigma Beam ontleent zijn naam aan de karakteristieke
golfvorm in de ligger. Willemsen:
“Die golf geeft de ligger zijn sterkte én maakt
hem slanker. We besparen zo’n tien tot vijftien
procent aan gewicht. Normaal heb je twee zijkanten
van bijvoorbeeld 8 millimeter dik, maar
bij deze ligger volstaat één golfvorm van 12
millimeter. Dit profi el wordt in de fabriek met
een zetmachine gevormd, wat zorgt voor constante
kwaliteit en een hoge productiesnelheid.
De onderplaat fungeert als oplegging en
is voorzien van uitsparingen voor beplating en
standaard kolomgaten.” Voor de Sigma Beam
heeft Mouw Hoedliggers een ankerrail ontwikkeld
die het maken van een vloerenplan en
stektekeningen overbodig maakt. “Met deze
rail zijn stekposities op elke willekeurige plek te
plaatsen. We hoeven van de vloerenproducent
alleen te weten hoe hoog de stekken moeten
zijn. Dan monteren we de rail op de ligger en
hoeft men op de bouw de stek alleen nog op
maat erin te draaien.”
SPECIFIEKE WENSEN
De ligger is geschikt voor kanaalplaatvloeren,
breedplaatvloeren en staalplaatbetonvloeren
en is vooral bestemd voor de utiliteitsbouw.
“Op basis van projectspecifi eke eisen kunnen
we in de fabriek de liggers aanpassen”, aldus
Willemsen. “Niet alleen zagen we de bestelling
op maat, we kunnen tevens schotten toevoegen
voor extra dwarskracht, hoeklijnen
plaatsen om afwijkende vloerhoogtes mogelijk
te maken, ophanging in een randbalk voorzien
voor gevelconstructies en de liggers voorzien
van een poedercoating of lak. Daarmee leveren
wij af fabriek een goeddeels gereed product
af, waarmee de aannemer tijdwinst kan
boeken in het bouwproces.”
BRANDWEREND
Een bijkomend voordeel is de brandwerendheid
die uit het ontwerp voortvloeit. Willemsen:
“De golfvorm en gaten in de bovenfl ens
zorgen dat bij het afstorten van een vloer de
restruimten volledig worden gevuld met beton.
Daardoor is de vloerconstructie zonder
extra brandwerende coating 30 tot 60 minuten
brandwerend. Weer een factor waarmee
tijd en geld wordt bespaard in het bouwtraject.
Al met al denken wij met de Sigma
Beam een slimme ligger in huis te hebben die
inspeelt op de groeiende vraag naar prefab,
circulair en effi ciënt bouwen. En dat uit voorraad
leverbaar!” ■
30
Toepassing van Sigma Beams in een utiliteitsproject in Ede.
Op basis van projectspecifieke eisen kunnen in de
fabriek de liggers worden aangepast.
Met een semi-geautomatiseerd lasproces kan een aanvraag
in twee a drie weken uitgeleverd worden.
31
COLUMN
Joost Haest, Severijn Hulshof Advocaten.
32
COLUMN
Tekst & beeld | Joost Haest, Severijn Hulshof Advocaten
Beton & staal
in juridisch perspectief
Na Covid, het uitbreken van de oorlog in Oekraïne en de instabiele geopolitieke verhoudingen
in de wereld houden stijgende staalprijzen de (juridische) gemoederen nog regelmatig
bezig. In een zeer recente uitspraak van 28 oktober 2025 heeft het gerechtshof Amsterdam
(ECLI:NL:GHAMS:2025:3021) een zeer interessante uitspraak gedaan ten aanzien van de vraag
of substantieel gestegen staalprijzen wel of niet mogen worden doorbelast, in het geval er sprake
is van een contractueel overeengekomen ‘prijsvastbeding’. Het Hof is, in tegenstelling tot hetgeen
de rechtbank in eerste aanleg bepaalde, van oordeel dat de aannemer de zeer sterk gestegen
staalprijzen aan de opdrachtgever mag doorbelasten vanaf het moment dat de aannemer
gewaarschuwd heeft voor de noodzaak van een prijsverhoging.
Partijen hebben een aannemingsovereenkomst
gesloten voor een staalconstructie als
onderdeel van een chocoladefabriek, voor een
aanneemsom van € 2,85 miljoen. Op de overeenkomst
zijn de Metaalunievoorwaarden
van toepassing. De overeenkomst bevat een
met de hand bijgeschreven prijsvastbeding die
luidt: ‘De opdracht is prijsvast tot einde werk.
Start bouw mei 2021’.
Na het sluiten van de overeenkomst is er een
aantal grote stijgingen van kostprijsbepalende
factoren opgetreden. De prijzen van balkstaal,
plaatstaal en kokers zijn enorm gestegen, net als
de wandplaten en dakplaten. Daarnaast kreeg
de aannemer te maken met grondstofprijsstijgingen,
het sterk duurder worden van de conservering
van het staal, sterk oplopende prijzen
van bevestigingsmiddelen en duurder wordende
materieelprijzen. De kosten die de aannemer
vordert, bedragen meer dan € 900.000,-.
De aannemer doet allereerst een beroep op
artikel 7 uit de Metaalunievoorwaarden. Daarin
staat dat een opdrachtnemer een stijging
van kostprijsbepalende factoren, die is opgetreden
na het sluiten van de overeenkomst,
aan de opdrachtgever mag doorberekenen.
Het Hof is van oordeel dat de partijen met
het overeenkomen van het prijsvastbeding in
de overeenkomst de toepasselijkheid van artikel
7 van de Metaalunievoorwaarden hebben
uitgesloten. Van belang acht het Hof met name
dat op basis van de stukken is komen vast te
staan dat de met de hand bijgeschreven bepaling
waarmee een vaste prijs is overeengekomen
voor de opdrachtgever van groot belang
was. Dat belang blijkt ook uit de correspondentie.
Aan de clausule ‘start bouw mei 2021’
kan volgens het Hof in het kader van artikel
7 van de Metaalunievoorwaarden niet de betekenis
worden toegekend dat die vergaande
bevoegdheid uit dit artikel zou herleven in het
geval de beoogde startdatum niet zou worden
gehaald. Het beroep op artikel 7 van de Metaalunievoorwaarden
faalt in dit geval dan ook.
Subsidiair doet de aannemer een beroep op
artikel 7:753 van het Burgerlijk Wetboek. Deze
bepaling geeft de rechter de mogelijkheid om
de prijs aan te passen in geval van kostenverhogende
omstandigheden, die (i) na het sluiten
van de overeenkomst ontstaan of aan het licht
komen en die (ii) niet aan de aannemer kunnen
worden toegerekend en (iii) waarmee de aannemer
geen rekening had behoeven te houden
bij het bepalen van de prijs waarbij (iv) voldaan
is aan de waarschuwingsplicht van de aannemer.
Het Hof stelt vast dat partijen een beroep
op artikel 7:53 BW niet uitdrukkelijk hebben
uitgesloten. En door de clausulering dat de start
van de bouw zou aanvangen in mei 2021 mocht
de opdrachtgever in redelijkheid sowieso niet
verwachten dat de prijs bij een niet tijdige start
in alle gevallen gelijk zou blijven.
Het Hof oordeelt vervolgens dat de aannemer
rekening diende te houden met enige mate
van prijsschommelingen, maar de aannemer
behoefde geen rekening te houden met een
prijsstijging die 50% groter was dan de schommelingen
in de jaren daarvoor. De extreme
prijsstijgingen deden zich volgens de aannemer
al voor vanaf januari 2021, maar omdat de aannemer
pas op 19 mei 2021 expliciet voldeed
aan de op haar rustende waarschuwingsplicht
oordeelt het Hof dat de aannemer (alleen)
de prijsstijgingen vanaf 19 mei 2021 vergoed
krijgt. Tot slot oordeelt het Hof dat de aannemer
een nadere berekening moet maken van
de gestelde schade, waarop de opdrachtgever
dan mag reageren. Maar vast staat in ieder geval
dat de aannemer met dit arrest een hele
belangrijke slag heeft binnengehaald. ■
33
ROTTERDAM SUURHOFFBRUG
Tekst | Roel van Gils Beeld | Thea van den Heuvel en Paul van Baardwijk
Blauwdruk voor vergelijkbare bruggen
Innovatieve versterking
van de Suurhoffbrug
De Suurhoffbrug in Rotterdam is in 2021 gerenoveerd met een innovatieve versterkingsmethode: een stalen
versterkingsplaat bevestigd met epoxylijm en voorspan-injectiebouten. (Beeld: Paul van Baardwijk)
De Suurhoffbrug in Rotterdam, onderdeel van de A15 tussen de Maasvlakte en het achterland, is in
2021 gerenoveerd met een innovatieve versterkingsmethode: een stalen versterkingsplaat bevestigd
met epoxylijm en voorspan-injectiebouten. Deze techniek, een primeur in Nederland, bood een
lichtere en snellere oplossing dan traditionele methoden zoals versterking met hogesterktebeton.
Het resultaat is een duurzame en kosteneffi ciënte renovatie die de onderhoudsbehoefte vermindert
en de levensduur van de brug minstens tot de integrale vervanging vanaf 2031 verlengt.
De Suurhoffbrug, gebouwd in 1972, is een stalen
verkeersbrug met een orthotroop rijdek
over het Hartelkanaal, bestaande uit troggen
en dwarsliggers als versteviging. Door de groei
van het vracht- en personenverkeer trad na
verloop van tijd vermoeiingsschade op, onder
andere in de orthotrope rijvloer van de basculebrug.
Vanaf 2015 voerde Rijkswaterstaat
uitgebreide inspecties uit, waaruit bleek dat
versterking noodzakelijk was om de constructieve
veiligheid te behouden. In 2017 werd besloten
om een tijdelijke brug aan te leggen, die
zorgt voor minder verkeer en belasting op de
bestaande brug, de bestaande brug te renoveren
en de basculebrug te versterken. Rijkswaterstaat
leidde het project in samenwerking
met de Managing Contractor, een joint venture
tussen Arup en Haskoning. De uitvoering
lag bij aannemerscombinatie STIPT (Dura
Vermeer, Besix, Mobilis en Hollandia Infra),
waarbij Hollandia Services en Takke Breukelen
verantwoordelijk waren voor de versterking
van het brugdek van de basculebrug.
VAN BRIENENOORDBOOG
De gekozen methode, bestaande uit stalen
versterkingsplaten verlijmd en vastgezet met
voorspan-injectiebouten, bleek ideaal voor
de situatie. “Deze versterkingsoplossing komt
voort uit een voorstel dat we ooit hebben gedaan
voor de versterking van de westelijke Van
Brienenoordboog”, vertelt Paul van Horn van
Arup. “De traditionele oplossing waarbij de asfaltoverlaging
wordt vervangen door een laag
hogesterktebeton (HSB) zou voor de Van Brienenoordbrug
een te lange periode van hinder
betekenen. Daan Tjepkema, ontwerpleider van
de Van Brienenoordbrug bij Arup, heeft toen
een voorstel voor versterking met een stalen
geboute plaat op de bestaande rijvloer uitgewerkt.
Dit concept is destijds uitgewerkt en
beproefd in het laboratorium, maar uiteindelijk
34
ROTTERDAM SUURHOFFBRUG
niet gekozen voor de Van Brienenoordbrug.
De potentie zat hem vooral in de veel snellere
uitvoeringstijd en de mogelijke ontwerpoptimalisaties
die het gewicht nog verder verlagen.
Het ontwerp was echter te nieuw en hiermee
te risicovol om direct toe te passen op de
grootste boogbrug van Nederland.”
TESTEN OP SCHAAL
Voor de versterking van de Suurhoffbrug lag
het anders, weet Tjepkema. “De HSB-overlaging
kon eenvoudigweg niet en de benodigde
restlevensduur was beperkt. Er moest iets
anders gebeuren en de eerdere oplossing bij
de Van Brienenoordbrug kwam op tafel. Als
beheersmaatregel om de onbekendheid met
het gedrag van deze versterkingsoplossing te
verminderen, hebben we een uitgebreid testprogramma
doorlopen. We hebben testen
gedaan op schaal (plaat op plaat met epoxy
ertussen) en daarna de platen losgehaald om
de epoxy te bekijken. Alles in samenwerking
met Hollandia en Rijkswaterstaat.” Naar
aanleiding van de succesvolle proeven werd
groen licht gegeven voor het toepassen van
deze methode op het bewegende deel van
de Suurhoffbrug. De platen van 30 mm dik
en circa 4 bij 10 meter zijn onderling gelast
en met epoxy en voorspaninjectbouten verbonden
aan de bestaande dekplaat. Deze
composietwerking vermindert de spanning
in het oorspronkelijke dek aanzienlijk, wat de
vermoeiingsbestendigheid vergroot en het
onderhoud reduceert. De oplossing is in dit
specifieke geval alleen mogelijk omdat openen
en sluiten van de basculebrug niet meer
plaatsvindt. De oplossing is primair geschikt
voor vaste bruggen, want een beweegbare
brug is een evenwichtssysteem. Het toevoegen
van massa verstoort dat.
EFFICIËNTE UITVOERING
Bij het ontwerp en de uitvoering kwamen
diverse constructieve innovaties samen. De
geprefabriceerde platen dienden als boormal
voor het nauwkeurig doorboren van de bestaande
dekplaat. Door slimme detaillering,
zoals gedeeltelijke boutmontage en het verjongen
van lasnaden, werd vervorming door
laswarmte beperkt. De epoxy is zorgvuldig
geselecteerd op basis van viscositeit, uithardingstijd
en vermoeiingssterkte. De uitvoering
was complex, maar de nauwe samenwerking
tussen ontwerpers en aannemers
vanaf de eerste dag bleek cruciaal. Door de
gezamenlijke voorbereiding en het vooraf
testen van het ontwerp in de fabriek kon de
uitvoering op de brug binnen slechts vier weken
plaatsvinden, terwijl de brug grotendeels
openbleef voor verkeer.
MONITORINGSPROGRAMMA
Een belangrijk aandachtspunt van Rijkswaterstaat
bij het toepassen van de innovatieve versterkingsmethode
was volgens Van Horn de
temperatuurbelasting: het verschil tussen het
dek en de onderkant van de brug met de daardoor
optredende spanningen en het effect op
de versterkingsoplossing. “Daarom is in samenspraak
met Rijkswaterstaat een monitoringsprogramma
opgezet. Het monitoringsprogramma
loopt in 2027 af. De voorlopige resultaten
laten zien dat de temperatuurbelasting lager is
dan gedacht, een gunstig resultaat dus. Ook de
metingen op de overige onderdelen laten geen
afwijkingen zien ten opzichte van het rekenmodel.
Deze oplossing kan de levensduur van stalen
rijvloeren tot wel dertig jaar verlengen. De
oplossing is specifiek te maken voor de zwaarst
bereden onderdelen en is toepasbaar op alle
vaste bruggen met een stalen rijvloer. Het lijkt
erop dat het een gevalideerd alternatief voor
versterking van stalen dekken gaat worden.”
Dankzij deze innovatieve aanpak is het beweegbare
deel van de Suurhoffbrug weer
toekomstbestendig. De methode biedt dus
ook perspectief voor andere stalen bruggen
met een stalen rijvloer: de versterking kan
sneller, lichter en met minder verkeershinder
worden uitgevoerd. De Suurhoffbrug, bekroond
met de Nationale en Europese Staalprijs
in de jaren zeventig, behoudt zo voorlopig
haar essentiële functie als verbinding
tussen de Maasvlakte en het achterland tot de
komst van een nieuwe oeververbinding. ■
De methode biedt dus ook perspectief voor andere
stalen bruggen met een stalen rijvloer.
(Beeld: Thea van den Heuvel)
‘Deze techniek, een primeur in Nederland,
bood een lichtere en snellere oplossing dan
traditionele methoden zoals versterking met
hogesterktebeton’
De platen van 30 mm dik en circa 4 bij 10 meter zijn onderling gelast en met epoxy en
voorspaninjectbouten verbonden aan de bestaande dekplaat. (Beeld: Thea van den Heuvel)
35
Er zit nog veel winst in slimmer ontwerpen. (Beeld: Betonijzer BuigCentrale)
VWN wil de branche aantrekkelijker maken en praktisch opgeleide jongeren beter
bereiken. (Beeld: Betonijzer BuigCentrale)
Tekst | Roel van Gils Beeld | Betonijzer BuigCentrale en VWN
Met één gezicht en één stem
bouwen aan de toekomst
van de wapeningsbranche
De Vereniging Wapeningsstaal Nederland
(VWN) wil één gezicht en één stem zijn voor
haar leden. “Onze kracht ligt in samenwerking
en het stellen van scherpe doelen”, zegt
directeur Michel Tonino. “Alleen zo kunnen
onze leden slimmer, duurzamer en nóg
klantgerichter bouwen.”
Tonino spreekt met enthousiasme over de toepassing van lean-principes
binnen de wapeningsbranche. “Lean gaat over samenwerken, visualiseren
en continu verbeteren”, zegt hij. “Door processen inzichtelijk te maken
en met elkaar te kijken wat beter kan, ontstaan slimme oplossingen.
Daarbij staat de gebruiker – de klant – steeds meer centraal.”
SMOOTH IN PLAATS VAN SMART
Een opvallend credo binnen de vereniging is ‘SMOOTH’. Volgens Tonino
een speelse variant op het bekende ‘SMART’-principe. “SMART is
niet sexy”, klinkt het met een glimlach. “SMOOTH staat voor Specifiek,
Meetbaar, Onhaalbaar, Onrealistisch maar wel Tijdgebonden. Denk aan:
‘We worden Olympisch kampioen’. Dat lijkt onmogelijk, maar juist dat
triggert om na te denken wat er allemaal nodig is om zover te komen. Als
je dat serieus aanpakt, kom je verrassend ver.”
EFFICIËNTER WAPENEN
De VWN heeft voor de komende vier jaar een aantal speerpunten geformuleerd.
Het eerste: intensievere samenwerking met andere partijen in de
beton- en bouwsector, zoals Betonvereniging, Betonhuis en Rijkswaterstaat.
“Verder zijn we betrokken bij de Community of Practice (CoP) Wijzer Wapenen,
waarin wordt gekeken naar efficiënter wapenen en het beperken van
overmatige CO 2
-uitstoot. Er zit nog veel winst in slimmer ontwerpen. We gebruiken
vaak meer staal en cement dan nodig, uit voorzichtigheid of vanwege
tijdsdruk. Door kennis te delen, kunnen we die overmaat terugdringen.”
JONG TALENT BINDEN EN BOEIEN
Een tweede belangrijk thema is de instroom van jongeren. “Die droogt
al jaren op”, constateert Tonino. “We willen de branche aantrekkelijker
maken en praktisch opgeleide jongeren beter bereiken.” VWN werkt aan
36
Bedrijven experimenteren met 3D-modellering, augmented reality en robotisering,
om prefabricage en maakbaarheid te verbeteren. (Beeld: Betonijzer BuigCentrale)
Michel Tonino, directeur van de Vereniging Wapeningsstaal
Nederland. (Beeld: VWN)
‘We willen hét aanspreekpunt
zijn als het gaat om techniek,
kwaliteit en verduurzaming van
wapeningsstaal’
modulaire opleidingen en EVC-trajecten, zodat jongeren stap voor stap
vakkennis kunnen opdoen. “Kleine, concrete modules maken het makkelijker
om in te stromen én door te groeien.”
KENNISCENTRUM VOOR DE SECTOR
De derde pijler is het versterken van VWN als kennispartner in de keten.
“We willen hét aanspreekpunt zijn als het gaat om techniek, kwaliteit
en verduurzaming van wapeningsstaal.” Dat gebeurt via themamiddagen,
kennisdeling en certificeringstrajecten zoals de BRL 0507 met een
eigen vakbekwaamheidscertificaat en uitbreiding van de BRL0503 met
een categorie F voor vermoeiing. “Deze certificaten helpen onze leden
aantoonbaar kwaliteit te leveren en hun processen verder te professionaliseren”,
benadrukt Tonino. “Daarnaast zijn we aanwezig op het Beton
Event 2025 om ook daar de wapeningsbranche zichtbaar te maken.”
INNOVATIE
Innovatie leeft onder de leden. Bedrijven experimenteren met 3Dmodellering,
augmented reality en robotisering om prefabricage en
maakbaarheid te verbeteren. Ook wordt gekeken naar alternatieve,
hybride vormen van wapening die kunnen bijdragen aan de CO 2
-
reductie. “Het gaat er niet om vast te houden aan het oude”, zegt
Tonino. “We moeten openstaan voor verandering en samen met opdrachtgevers
zoeken naar de slimste oplossingen. Alleen zo blijven we
als sector toekomstbestendig.”
Met veertig betrokken leden, groeiende samenwerking en een duidelijke
koers, kijkt Tonino vol vertrouwen vooruit. “We doen het samen. Onze
vereniging is van en voor de leden en samen bouwen we aan een sterke,
duurzame wapeningsbranche.” ■
37
Augustinus Prefabwapeningsstaal BV levert dagelijks wapeningsproducten aan meer dan honderd bouwlocaties in Nederland.
Tekst | Jean van Pol Beeld | Augustinus Prefabwapeningsstaal BV
Praktische vernieuwing uit de bouw:
Nieuwe EPS-kisten
maken werken op de
bouwplaats makkelijker
Augustinus Prefabwapeningsstaal BV staat al jaren bekend om snel schakelen, fl exibel meedenken
en een pragmatische manier van samenwerken. Vanuit het moderne machinepark in Ochten levert
het bedrijf dagelijks wapeningsproducten aan meer dan honderd bouwlocaties in Nederland. Vanaf 1
januari 2026 komt daar een belangrijke stap bij: de eigen lijn EPS-kisten.
38
De trekpennen van de D-kist zorgen voor extra stabiliteit.
De nieuwe EPS-kistenlijn, geproduceerd door
Hordijk, past bij de manier waarop Augustinus
werkt: met service in leveren, marktconform
in prijs en een mentaliteit van aanpakkers. Het
bedrijf start met twee modellen – de U-kist
en de V-kist (vorstrandkist) – en breidt in het
tweede kwartaal van 2026 uit met een 3-delige
variant: de D-kist. De producten zijn ontwikkeld
op basis van ervaringen op de bouwplaats,
waarbij goed gekeken is naar wat sneller, eenvoudiger
en praktischer kan.
DOORDACHTE D-KIST
De D-kist is ontwikkeld met kennis uit de praktijk.
Er is dus goed gekeken naar de winst die
te behalen is voor de mensen die er dagelijks
mee werken. Het resultaat is een stevige en
doordachte kist die prettig werkt en bijdraagt
aan veiligheid en overzicht op de bouwplaats.
De kisten zijn te gebruiken met zowel houten
regels als trekpennen, zodat iedere gebruiker
zelf kan bepalen wat het beste past bij zijn
werkwijze. De trekpennen zijn bovendien
doorontwikkeld en versterkt, wat zorgt voor
extra stabiliteit. Alle kisten zijn leverbaar in
druksterktes van 100, 200 en 300 KPA, afhankelijk
van de belasting en toepassing.
Ook bij de montage is het gebruiksgemak duidelijk.
De kisten hebben een raster met zaaglijnen,
waardoor inkorten of uitsparingen maken
– bijvoorbeeld voor leidingen en doorvoeren
– snel en precies kan. Voor het monteren van
de hoeken komt het bedrijf met een nieuwe
oplossing: door het gebruik van EPS-schroeven
en trekstangen wordt ervoor gezorgd dat de
hoeken geen kant meer op kunnen.
STERKE LANDELIJKE LOGISTIEK
Naast goede producten biedt Augustinus ook
een betrouwbaar logistiek netwerk. Het bedrijf
levert dagelijks op meer dan honderd locaties in
heel Nederland. Dat geldt ook voor de nieuwe
EPS-kisten: deze worden binnen maximaal vier
werkdagen geleverd, standaard met kooiaap,
en zijn al vanaf één stuk te bestellen. Door de
landelijke dekking kunnen bouwplaatsen in elke
regio rekenen op dezelfde snelheid en service.
ENERGIEBEWUST
Augustinus Prefabwapeningsstaal BV werkt
steeds meer met elektrische machines, zonnepanelen
en hergebruik van materialen. Op
die manier laat het bedrijf zien bewust om te
gaan met energie en grondstoffen en te blijven
nadenken over slimmer werken. Ook met de
nieuwe EPS-kisten laat Augustinus Prefabwapeningsstaal
BV zien waar het bedrijf voor staat:
doen wat werkt. De producten zijn ontwikkeld
vanuit de praktijk en sluiten aan bij wat vakmensen
écht nodig hebben. Dankzij een pragmatische
manier van samenwerken, service in
leveren en een marktconforme prijs kunnen
klanten rekenen op duidelijke afspraken en
snelle oplossingen. Zo bewijst Augustinus dat
zij een bedrijf van aanpakkers is: een partner die
meedenkt, doorpakt en het werk op de bouwplaats
elke dag makkelijker maakt. ■
‘De wapeningsproducten zijn ontwikkeld op basis van ervaringen
op de bouwplaats’
De D-kist is ontwikkeld met kennis uit de praktijk.
De U-kist is één van de modellen van Augustinus BV.
Ook deze vorstrandkist behoort tot het assortiment
van Augustinus BV.
39
T-heads
voor efficiënte
wapeningoplossingen
• ultieme capaciteit
• robuust en flexibel ontwerp
• effectief in gebruik
• lokaal geproduceerd
www.hrc-europe.nl
TERWA Uw partner voor de
ruw- en prefabbeton bouw
Terwa produceert verschillende wapeningssystemen
voor het doorkoppelen van wapening in de betonen
prefab bouw. Met deze systemen bieden wij
altijd een innovatieve oplossing voor uw detail. Al
onze systemen combineren een hoge mate van
betrouwbaarheid met een eenvoudige montage. Ze
zijn KOMO gecertificeerd en geschikt voor alle soorten
wapeningsstaal volgens Europese en Amerikaanse
normen. Voor elke uitdaging een perfecte verbinding!
Terwa beheerst het volledige proces, van concept
en ontwerp tot productie en aftersales-service. Op
deze manier kunnen we ons aanpassen aan de eisen
van onze klanten en voldoen aan hun wensen. Onze
eigen engineeringafdeling richt zich voortdurend
op het ontwikkelen van nieuwe producten en het
verder optimaliseren van bestaande oplossingen. Door
gebruik te maken van de meest recente innovatieve
technieken kunnen wij voldoen aan de behoeften
en de nieuwste technische uitdagingen vanuit de
bouwsector en prefab industrie.
WAPENINGSSYSTEMEN
Terwa B.V. (HQ)
Kamerlingh Onneslaan 1-3
3401 MZ IJselstein
+31 (0)30 699 1329
www.terwa.com
info@terwa.com
Doorkoppelsysteem
ALC
Alligator koppelingen
Stekkenbakken
Pons- en
dwarskrachtwapening
TEC Eindverankeringen
(T-Heads)
U-Kist
Verkrijgbaar in 100, 200 en 300 kPa!
Leverbaar vanaf januari 2026
V-Kist
Vloeren en vorstrand in één keer
(geïsoleerd) storten
Leverbaar vanaf januari 2026
D-Kist
De eerste 3-delige kist die ook werkt
met trekpennen.
Verkrijgbaar vanaf Q2 2026
EPS-kisten, ontwikkeld met kennis uit de praktijk.
AUGUSTINUS PREFABWAPENINGSSTAAL B.V.
Bonegraafseweg 4b order@augustinusbv.nl
4051 CH Ochten www.augustinusbv.nl
0344 - 74 51 50
IJzersterk fundament onder elk bouwproject
THEMA PASSIEVE BRANDPREVENTIE
Tekst | Kris Vandekerckhove Beeld | Johan Bijvank
Passieve brandpreventie die te
vaak over het hoofd wordt gezien
Wanneer rook
sneller is dan vuur
Wie in beton of staal bouwt, denkt eerst aan stabiliteit,
materiaalsterkte, duurzaamheid en uitvoeringstechniek. Maar
één aspect blijft volgens brandveiligheidsexpert Johan Bijvank
(Brandpreventie Academy) opvallend vaak onderbelicht:
passieve brandveiligheid. “Het is het deel van een gebouw dat
je nooit ziet”, zegt Bijvank. “Maar als het misgaat, is het juist die
verborgen laag die levens redt.” Volgens hem bestaan de grootste
misverstanden op twee fronten: nieuwbouw én bestaande bouw.
‘ALS HET OOIT GEBOUWD IS,
ZAL HET WEL GOED ZIJN’
In nieuwbouwprojecten krijgt bouwkundige
brandpreventie vaak onvoldoende aandacht,
omdat het geen direct zichtbare of ‘bruikbare’
kwaliteit toevoegt zoals comfort, esthetiek of
energiezuinigheid. “De eigenaar betaalt wel
voor brandveiligheid”, zegt Bijvank, “maar gebruikt
het tijdens de levensduur meestal nooit.
Daardoor wordt het te vaak als randvoorwaarde
gezien, in plaats van als essentieel onderdeel.”
In bestaande gebouwen is dat zelfs nóg problematischer.
De redenering ‘het staat er al twintig
jaar, dus het zal wel kloppen’, is volgens hem niet
alleen fout, maar zelfs gevaarlijk. Zodra functies
wijzigen – een kantoorgebouw wordt een school
of een magazijn wordt uitgebreid – ontstaat een
nieuwe gebruiksrealiteit. “De oorspronkelijke
brandveiligheid is daar vaak niet op afgestemd.”
ONTWERP: DE MEEST
KRITIEKE FASE
Opvallend genoeg situeert het grootste risico
zich niet in de uitvoering, maar in de ontwerpfase.
“Als het ontwerp niet klopt, wordt het
later extreem duur om dat recht te zetten”,
benadrukt Bijvank. “En soms wordt pas na oplevering
ontdekt dat een compartiment niet
voldoet of dat rookscheidingen ontbreken. En
dan kost dat geld, niet zelden véél geld.”
De boodschap is duidelijk: brandveiligheid
hoort vanaf dag één integraal deel uit te maken
van het bouwkundig ontwerp, zeker in beton
en staal, waar details rond doorvoeringen, aansluitingen
en bekledingen complex zijn.
ROOKWERENDHEID
ALS VOLWAARDIGE EIS
Een van de meest ingrijpende evoluties in Nederland
is de invoering van strengere eisen
rond weerstand tegen rookdoorgang (WRD),
conform de NEN 6075. Rook is immers de
grootste bedreiging bij brand. Het verspreidt
zich sneller dan vuur, maakt vluchtroutes onbruikbaar
en veroorzaakt het merendeel van
de slachtoffers. Vroeger werd rookwerendheid
simpel berekend als een afgeleide van brandwerendheid.
Vandaag wordt rook afzonderlijk
behandeld, met aparte eisen voor koude rook
(Ra) en warme rook (R200). Bijvank geeft een
duidelijk voorbeeld: “Een deur in een vluchtroute
moet eerst koude rook tegenhouden.
Pas rond de 140-150 graden activeert de opschuimende
strip die de naad afsluit. Tot die tijd
zorgt een rubberen kozijnprofi el voor de rookwering.
Dat soort details maakt in de praktijk
het verschil tussen veilig en onveilig.”
DIGITALISERING ZET EEN
NIEUWE STANDAARD
BIM en digitale gebouwmodellen kunnen volgens
Bijvank een structurele doorbraak betekenen.
In een BIM-model kunnen brandveiligheidsadviseur
en deurenfabrikant al in de ontwerpfase
metadata toevoegen: brandwerendheid,
rookklasse, producttype, onderhoudsinfo, enz.
Fouten worden hierdoor opgelost vóór de eerste
schop in de grond gaat. Ook op het vlak van
beheer ziet hij een versnelling: “Installateurs
voegen voortdurend leidingen en kabels toe.
Herstellingen worden vaak ad hoc uitgevoerd.
Met een goede database kun je die brandwe-
42
THEMA PASSIEVE BRANDPREVENTIE
‘We bouwen hoog met hout, maar de
volledige kennisbasis ontbreekt nog’
Details kunnen in de praktijk het verschil maken tussen veilig en onveilig.
rende doorvoeringen opvolgen en onderhouden
– niet alleen bij brand, maar elke dag.”
PREFAB, STANDAARDISATIE
EN DUURZAAMHEID
De bouw evolueert snel en volgens Bijvank zullen
prefab componenten, gestandaardiseerde
details en snellere montageprocessen de komende
jaren een paradox opleveren: de bouw
wordt effi ciënter, maar de brandveiligheidscontrole
wordt complexer. Daarnaast ziet hij
nieuwe uitdagingen in het gebruik van biobased
materialen zoals hout, vlas en cellulose-isolatie.
Duurzaam, licht en slim – maar de brandveiligheidsnormen
hollen nog achterop. “De bouw
loopt vooruit op de brandveiligheid”, waarschuwt
hij. “We bouwen hoog met hout, maar
de volledige kennisbasis ontbreekt nog.” ■
Nieuwe uitdagingen in het gebruik van biobased
materialen zoals hout, vlas en cellulose-isolatie.
Brandveiligheid hoort vanaf dag één integraal deel
uit te maken van het bouwkundig ontwerp.
43
THEMA PASSIEVE BRANDPREVENTIE
Tekst | Carolien Klees Beeld | Murre – de Visser Brandpreventie
Passieve brandpreventie:
Vakkennis en
totaalpakket leiden
tot minder
onnodige kosten
Als specialist in bouwkundige brandpreventie heeft Murre - de
Visser Brandpreventie meer te bieden dan alleen het brand- en
rookwerend maken van gebouwen. Zij brengt extra vakkennis
mee waardoor zij enerzijds proactief de brandpreventie
optimaliseert en anderzijds de kosten minimaliseert. Expertise
is sowieso hetgeen waar Murre - de Visser zich in onderscheidt.
“Zowel de medewerkers op kantoor als van de buitendienst
zorgen ervoor dat hun kennis continu op niveau is. Daarnaast
worden we regelmatig getraind door de fabrikanten van de
brandwerende producten”, vertelt Thijs Peene, die als calculator
verantwoordelijk is voor de berekeningen.
Brandwerende coating, staalbekleding en doorvoeringen
toegepast in een studentenhuisvestingsproject.
Murre - de Visser Brandpreventie is gespecialiseerd
in het brandwerend maken van (staal)
constructies en brandscheidingen. Ze wordt
ingeschakeld bij prachtige projecten. Zo
mocht zij onlangs de staalconstructie van het
hoogste woongebouw in de Benelux brandwerend
maken, namelijk de Zalmhaventoren
in Rotterdam. “Doordat wij de regelgeving
– van Bouwbesluit tot NEN – én de normen
van de fabrikanten goed kennen, kunnen we
bij elk project van A tot Z adviseren en meedenken.
We nemen ons werk uiterst serieus
en zorgen ervoor dat we altijd op de hoogte
zijn van de nieuwste ontwikkelingen. Bovendien
leggen we al onze activiteiten vast in een
logboek. We maken beeldmateriaal dat we op
kantoor nog eens extra checken en de projectleiders
voeren regelmatig steekproeven
op locatie uit.”
LEVENS REDDEN
Het zijn noodzakelijke activiteiten die levens
kunnen redden. Want hoewel er in Nederland
wel regels bestaan over wat er aan brandpreventie
gerealiseerd moet worden en de wijze
waarop, hoeft degene die deze brandwering
toepast zelf niet gecertifi ceerd te zijn. “Iedereen
mag een kwast pakken en een brandwerende
coating aanbrengen”, weet Peene. “De
kans dat een leek dit volgens de norm doet, is
natuurlijk vrij klein. Per installatie krijgen onze
monteurs duidelijke informatie over hetgeen
er moet gebeuren en hierop wordt door ons
ook gecontroleerd, zodat alle werkzaamheden
op de juiste wijze geborgd zijn.”
BESPARING
Aan de start van een project begint Murre
- de Visser Brandpreventie met een gedegen
44
THEMA PASSIEVE BRANDPREVENTIE
Brandwerende coating, staalbekleding en doorvoeringen
toegepast in een studentenhuisvestingsproject.
meer staalbekleding opgeven dan is vereist.
Onze kennis levert dus ook zeker fi nanciële
voordelen op voor de opdrachtgevers. Een
enorme uitdaging is dat elk type buis, elk
luchtkanaal, elke brandklep en elke kabel op
een andere manier afgedicht moet worden.
Wij weten wat de regels zijn en houden bij
onze keuze ook rekening met de ruimte om
een installatie heen.”
‘Wij zijn altijd op de hoogte
van de nieuwste ontwikkelingen’
Brandwerende staalbekledingen en doorvoeringen bij het nieuwe kantoor van Fraanje.
TOTAALPAKKET
Wat Murre - de Visser Brandpreventie onderscheidt,
is het feit dat ze totaalpakketten kan
aanbieden. “Het team van de afbouwafdeling
realiseert dan de brandscheidingen en wij werken
ze vervolgens af”, aldus Peene. “Timing is
vaak essentieel. Doordat wij naadloos samenwerken,
kunnen we bijvoorbeeld afdichtingen
boven een plafond maken vóórdat de plafonds
geplaatst worden.” ■
analyse. “Afhankelijk van het gebouw, worden
er eisen aan de hoofddraagconstructie en
brandscheidingen gesteld met betrekking tot
de duur van de brandwerendheid. Op basis
van eigen inspectie of een aangeleverd rapport
bekijken wij per aspect nauwkeurig wat
deze eis moet zijn en hoe we daaraan kunnen
voldoen. Elk profi el in een staalconstructie
is bijvoorbeeld anders. Sommigen zitten half
in een betonnen vloer, terwijl andere geheel
onder een vloer zijn aangebracht. Dit heeft
invloed op de snelheid waarmee het profi el
bij brand zal opwarmen. Dat gegeven bepaalt
vervolgens de keuze van de aan te brengen
brandwerende voorziening. Een profi el dat
langzamer opwarmt kan wellicht met dunner
materiaal omkleed worden, dat bovendien
voordeliger is dan dikker materiaal. Sowieso
stellen we regelmatig vast dat constructeurs
Brandwerende coating, staalbekleding en doorvoeringen toegepast in de nieuwe kerk in Yerseke.
45
Tekst | Roel van Gils Beeld | DEMAN Smart Overhead Cranes
Slimmer, groener
en efficiënter hijsen
DEMAN Smart Overhead Cranes bouwt sinds 1969 bovenloopkranen (of: rolbruggen, zoals in
Vlaanderen) en is in België innovatiemarktleider. Het bedrijf is in december opnieuw present tijdens
de Bedrijvencontactdagen Kortrijk 2025. Behalve een overzicht van haar uitgebreide gamma hijsen
kraanoplossingen, licht ze er ook een tipje van de sluier op van Mello25: het toekomstgericht
uitbreidingsproject dat inzet op fl exibiliteit, duurzaamheid en groei. Bezoekers zijn welkom in Hal 2,
stand 2107 voor een inspirerende blik op zowel de oplossingen van vandaag als de visie van morgen.
“Op onze stand bieden we een praktisch en
duidelijk overzicht van onze rolbruggen (enkelligger,
dubbelligger, extra compact en hangrolbrug)
en een breed assortiment kranen, waaronder
grijperkranen, lichte kraansystemen,
magneetkranen, portaalkranen, proceskranen,
wandloopkranen en zwenkkranen”, somt zaakvoerder
Kurt Deman op. “Ook onze services
– onderhoud, herstellingen en revisies – komen
uitgebreid aan bod, want het levenscyclusbeheer
van hijstoestellen is een essentieel
onderdeel van onze expertise. Verder gunnen
we bezoekers aan de hand van videobeelden
een inkijkje bij gerealiseerde projecten, waarin
de concrete voordelen van onze oplossingen
helder worden getoond. Ons doel is steeds
om met praktische, veilige en effi ciënte hijssystemen
de werkvloer te ontzorgen en de
productiviteit te verhogen.”
NOVA²: INNOVATIE
OM TE ERVAREN
Een echte blikvanger op de stand van DE-
MAN is de Nova² takel. “De nieuwste generatie
zet nieuwe normen in lastbehandeling
en biedt een ideale combinatie van
veiligheid, effi ciëntie en functionaliteit”, zegt
Deman. “We geven bezoekers de kans om
het ergonomisch en veilig ontwerp van het
haakblok zelf te voelen en ervaren, net als de
synthetische hijskabel. Deze kabel vormt een
duurzaam, licht en robuust alternatief voor
traditionele kabelvarianten. Een innovatie die
ongetwijfeld heel wat nieuwsgierige kenners
zal aantrekken. De lagere onderhoudsbehoefte
en lange levensduur van synthetische
kabels kunnen leiden tot aanzienlijke besparingen
op de bedrijfskosten en een hoge effi
ciëntie van het kraansysteem.”
46
Project Mello25 markeert het omvangrijke uitbreidingsproject van DEMAN op de huidige
locatie in Sint-Eloois-Winkel.
Het omvangrijke productgamma van
DEMAN Smart Overhead Cranes.
SLIMMERE KRAANBESTURING
Maar er is meer te ontdekken op de stand van
DEMAN tijdens de Bedrijvencontactdagen
Kortrijk 2025. “Zo zetten we onze geavanceerde
kabelhoekdetectie en bijbehorende smart
features in de spotlights”, zegt Deman, die er
direct een aantal voorbeelden aan toevoegt:
• Easy Following: de kraan volgt automatisch
de beweging van de haak: sneller, intuïtiever
en veiliger.
• Easy Centering: de kraan centreert zichzelf
automatisch boven de last, wat zijwaartse
belasting voorkomt.
• Easy Prevention: de kraan stopt automatisch
bij ongewenste obstakelcontacten, wat zowel
de veiligheid als levensduur bevordert.
“Deze smart features zorgen voor kortere
cyclustijden, minder slijtage en een verhoogde
veiligheid op de werkvloer.”
SNEAK PEEK NAAR MELLO25
Op de beurs geeft DEMAN ook alvast een
sneak peek naar Mello25, het omvangrijke uitbreidingsproject
van het bedrijf op de huidige
locatie in Sint-Eloois-Winkel. “Met de (ver)
nieuwbouw zetten we in op fl exibiliteit in productie-,
opslag- en kantoorruimtes, een duurzame
en CO 2
-neutrale infrastructuur en een
toekomstgerichte groei in capaciteit, effi ciëntie
en zichtbaarheid langs de E403. Project Mello25
geeft vorm aan hetgeen we al jaren nastreven:
duurzame innovatie met verantwoordelijkheid
en vooruitgang als fundament”, zegt een trotse
Deman tot besluit. ■
‘Deze kabel vormt een duurzaam, licht en robuust alternatief voor
traditionele kabelvarianten. Een innovatie die ongetwijfeld heel wat
nieuwsgierige kenners zal aantrekken’
Deze smart features zorgen voor kortere cyclustijden, minder slijtage en een verhoogde veiligheid op de werkvloer.
47
Tekst & beeld | Progress Group
Terugblik op LIC Summit
Wanneer lokale kennis en
internationale slagkracht
samenkomen
De overname van LIC door Progress is, gezien de historie, een logische stap.
Op 26 september vond in de Evenementenhal in Gorinchem de LIC Summit plaats. Deze
bijeenkomst, georganiseerd door Progress Group en LIC Software Development BV, stond in het
teken van de strategische samenwerking tussen LIC en Progress Group en wat dit partnerschap
concreet met zich meebrengt voor de klanten van LIC. Uitgenodigd waren relaties en gebruikers
van LIC-software uit de betonwapenings- en prefab betonbranche. Het programma belichtte de
achtergrond van de overname van LIC door Progress, de gezamenlijke visie en strategie voor de
toekomst en de introductie van het nieuwe softwareplatform aheadSuite.
VAN SAMENWERKING
NAAR OVERNAME
LIC is al jarenlang een vertrouwde naam in de
Nederlandse betonwapeningsbranche. Progress
Group heeft daarentegen een sterke
internationale positie met zowel software als
machines voor de wapenings- en (prefab) betonsector.
De twee bedrijven zijn geen vreemden
van elkaar: in 2005 werkten ze al samen
aan een eerste project en de samenwerking
werd daarna steeds intensiever. Dit mondde
in 2020 uit in een strategisch partnerschap en
leidde uiteindelijk tot de overname van LIC
door Progress Group in 2024.
EEN GEZAMENLIJKE TOEKOMST
De combinatie van kennis, expertise en ervaring
van beide bedrijven biedt duidelijke meerwaarde.
Voor de klanten van LIC betekent dit
de ruggensteun van een krachtige softwarepartner
die bekend staat om haar innovatieve
oplossingen en sterke wortels in 3D-wapeningsoplossingen.
Progress profi teert op haar
beurt van de uitgebreide kennis die LIC heeft
van de BeNeLux-markt, de overlegcultuur in
de bouw en de praktijkervaring met staven en
de werkprocessen op de bouwplaats. Samen
vormen ze een sterke basis voor verdere groei.
TOEKOMSTVISIE:
NIEUWE SOFTWARE
Tijdens de Summit werd snel duidelijk dat de
toekomst om nieuwe, ‘futureproof’ software
vraagt. Belangrijke wensen zijn de aanwezigheid
van een API voor koppelingen met andere
systemen, een volledige webbased om-
48
geving die vanaf ieder apparaat toegankelijk is,
apps voor mobiel gebruik en visuele, dynamische
rapportages in plaats van statische rapportages.
Ook de mogelijkheid om meerdere
schermen tegelijk te kunnen openen, stond
hoog op het verlanglijstje.
Voor de ontwikkeling van deze software is
meer nodig dan alleen technische kennis: ervaring
in de branche, inzicht in bestaande installaties
en een goed begrip van klantwensen.
Door de bundeling van krachten tussen LIC en
Progress Group komt dit alles samen.
KLAAR VOOR DE TOEKOMST
Met het oog op de toenemende automatisering
en robotisering in de bouw is de nieuwe
aheadSuite-software ontwikkeld. Dit modulaire
platform kan precies worden afgestemd op de
behoefte van de klant. Het is volledig webbased,
heeft een intuïtieve interface en biedt de flexibiliteit
die de markt nu en in de toekomst vraagt.
‘Een sterke basis voor
verdere groei’
VOORDELEN VOOR KLANTEN
Voor klanten van LIC verandert er weinig
in de dagelijkse praktijk: het bedrijf blijft het
aanspreekpunt en verzorgt de support. Maar
er komen ook duidelijke voordelen bij: betere
software, ondersteuning bij de migratie
en toegang tot de kennis en ervaring van een
sterke internationale speler. En wat denken de
LIC-klanten zelf? De reacties waren alvast positief:
men ziet de meerwaarde van de nieuwe
software en de mogelijkheden die dit met zich
meebrengt. En met een doordacht migratieplan
staat niets een soepele overgang in de weg. Zoals
Gert Verschoor van Betonijzerbuigcentrale
en Handelmaatschappij B.V. het samenvatte:
“Goede zaak die samenwerking en de daaruit
voortvloeiende nieuwe software. We hadden
echt behoefte aan de nieuwe mogelijkheden
die nu geboden worden.”
BELANGRIJKSTE VOORDELEN
VOOR LIC-KLANTEN:
• Toegang tot aheadSuite, de nieuwe
modulaire en webbased software.
• Gebruiksvriendelijker en flexibeler dankzij
apps, API’s en dynamische rapportages.
• Behouden van persoonlijk contact: LIC
blijft het aanspreekpunt en verzorgt support.
• Ondersteuning bij de migratie naar het
nieuwe platform.
• Profiteren van de internationale knowhow
en innovatiekracht van Progress Group. ■
Groepsfoto, met v.l.n.r.: Algemeen directeur Hans-Peter van den Akker van LIC Software Development en
Algemeen directeur Richard Hellrigl, Verkoper Pascal van Wijk, Administratie Mieke Claes, Algemeen directeur
Hannes Huebser, Product owner & Projectmanager Kevin Unterkircher en Software-ingenieur Alex Harder van
Progress Software Development.
Onder het genot van een hapje en drankje werd er ook nog genetwerkt.
Uiteraard werd er ook even stilgestaan bij de mogelijkheden van aheadSuite.
49
Uw digitaliseringspartner
in de prefaben
wapeningsindustrie
Softwareoplossingen voor:
˛ Verhoogde efficiëntie bij het ontwerpen
˛ Volledige transparantie bij het plannen
˛ Gegarandeerde kwaliteit tijdens de
productie
Benut het volledige potentieel met
onze branchespecifieke CAD-,
ERP- en MES-oplossingen.
www.progress-psd.com
WITH A PROVEN TRACK
RECORD IN OVER 110
COUNTRIES, CONSTRUX SETS
THE STANDARD AS THE GLOBAL
ONE-STOP PARTNER FOR
FULLY INTEGRATED PRECAST
AND ON-SITE CONSTRUCTION
SOLUTIONS. BRINGING
TOGETHER ENGINEERING
EXPERTISE, CUSTOM
MANUFACTURING, AND
PROJECT KNOW-HOW, ALL
FROM ONE TRUSTED SOURCE.
Precast Moulds | Tunnel Segments Moulds | Machinery | Circulation Plants
Stationary Plants | Formwork for Civil Engineering | Shuttering and Scaffolding
Magnets and Side-Forms | Lifting, Tilting and Turning Equipment
Part of the Construx Group
Let’s talk!
construx.eu
ONTDEK
ONZE
EXPERTISES
Graag tot binnenkort
op onze stand 2107
10 & 11 DEC ‘25
KORTRIJK EXPO
NEW HEADQUARTERS
WINTER 2026
DEMAN ROLLEGEM-KAPELSESTRAAT 56 B-8880 SINT-ELOOIS-WINKEL T +32 56 540 140 INFO@DEMAN.BE WWW.DEMAN.BE
Tekst & beeld | Construx
Nieuw drinkwaterreservoir vervangt verouderde
watertoren
De sparingen worden nauwkeurig gemeten in
de Construx Tricon systeembekisting.
Slimme bekisting voor nieuw
waterreservoir Vitens in Aalten
Vitens, het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland, bouwt in Aalten (provincie Gelderland) een
nieuw waterreservoir van 3.000 m³ naast de bestaande watertoren aan de Ringweg. De huidige
toren kan de druk in het leidingnet niet langer goed regelen. Met het nieuwe reservoir wil Vitens
de leveringszekerheid en flexibiliteit van het drinkwatersysteem vergroten. Het reservoir wordt
grotendeels ondergronds gebouwd en verschijnt naast de karakteristieke oude watertoren.
SAMENWERKING MET
SALVERDA BOUW
Aannemer Salverda Bouw uit ’t Harde voert het
werk uit op basis van een meerjarige raamovereenkomst
met Vitens. Voor de bekistingssystemen
koos Salverda Bouw voor Construx.
De aannemer bezocht vooraf enkele projecten
waar de Construx-systemen in gebruik waren
en bezocht ook de showroom in Maarsbergen.
De positieve ervaringen met de kwaliteit van
het beton en de systemen gaven de doorslag
om met Construx samen te werken.
CONSTRUX TRICON STALEN
SYSTEEMBEKISTING
Voor de wanden van het reservoir wordt de
Construx Tricon stalen systeembekisting toegepast.
Dit door Construx ontwikkelde systeem
behoort tot de categorie zware stalen
bekistingen, maar blijft door zijn slimme constructie
relatief licht en kraanbaar. De panelen
zijn polyvalent inzetbaar voor wanden, kolommen
en balken en kunnen worden belast tot 80
kN/m 2 . Dankzij doorgedreven kwaliteitszorg
in ontwerp, productie en logistiek wordt een
constante hoge kwaliteit gewaarborgd.
De grootste panelen meten 330 x 240 cm.
Voor dit project worden de panelen gestapeld
tot een wandhoogte van 7,2 m en ver-
52
‘Voor dit project
worden de panelen
gestapeld tot een
wandhoogte van 7,2 m
en verstevigd met
pasbalken, stortsteigers
en valbeveiliging’
Het nieuwe waterreservoir naast de karakteristieke watertoren van Aalten.
stevigd met pasbalken, stortsteigers en valbeveiliging.
De keuze voor panelen in plaats van
betonplex biedt een duurzamer alternatief
dat vaker kan worden ingezet.
CONSTRUX EASYDECK
ALUMINIUM
VLOERBEKISTINGSSYSTEEM
Voor het dak en de vloer wordt het Easydeck
aluminium modulaire vloerbekistingssysteem
van Construx ingezet. Dit gebruiksvriendelijke
systeem staat bekend om haar snelle montage
en eenvoudige ontkisting. De panelen zijn
modulair, uiterst hanteerbaar en geschikt voor
vloeren tot 500 mm dik. Ze zijn verkrijgbaar
in standaardlengtes van 900 of 1.800 mm en
standaardbreedtes van 450 of 900 mm. De
Easydeck vloerbekisting wordt gecombineerd
met de Construx PGD schoren, die een gecombineerd
bereik van 1.480 tot 5.500 mm
hebben en robuust, verzinkt en volledig conform
de EN-1065 normen zijn. Zelfs in volledig
uitgeschoven toestand kunnen de schoren een
toelaatbare belasting van 2T dragen.
Detail van de pasbalken, centerpennen en vulstukken voor een strakke aansluiting van de bekisting.
VEILIG EN DUURZAAM WERKEN
Omdat het om een drinkwaterreservoir
gaat, wordt uitsluitend met biologische olie
gewerkt. Voor dit project werd ook een efficiënt
bekistingsplan opgesteld. Door het
gebruik van schoren op de hoeken kan standaard
een gewapende vloer van 40 cm worden
gestort; voor dikkere vloeren worden
extra H20-dragers toegepast om doorbuigen
te voorkomen. Construx leverde bovendien
instructies aan de werklieden voor het veilig
en correct gebruik van de systemen.
MODULAIRE BEKISTING
UIT VOORRAAD
Construx beschikt over een uitgebreid assortiment
modulaire bekistingssystemen voor
wanden, vloeren, balken en kolommen. Naast
drie depots in België heeft het bedrijf ook
een verhuurdepot in Maarsbergen. Hiermee
kan Construx snel inspelen op uiteenlopende
betonprojecten. De samenwerking tussen
Salverda Bouw en Construx verloopt constructief.
Beide partijen verwachten het project
succesvol af te ronden. Met het nieuwe
reservoir kan Vitens haar leveringszekerheid
verder versterken en blijft de oude watertoren
als herkenningspunt in het landschap
behouden. ■
Tricon bekisting hoekopstelling voor de wanden.
Bekisting van een put met vulstukken, zodat de
wand exact de juiste lengte krijgt.
53
AMSTERDAM BRINKTOREN
Tekst | Lieke Bousema Beeld | Tim Fisher Photography
BrinkToren, Amsterdam:
De betonnen sandwich gevelelementen bestaan uit een buitenschil in
architectonisch beton en baksteen in combinatie met hoogwaardige
isolatie en een binnenschil in dragend grijs beton.
880 prefab betonelementen
voor eerste energiepositieve
woontoren van Nederland
54
AMSTERDAM BRINKTOREN
Met de realisatie van de 90 meter hoge BrinkToren krijgt de hoogbouwstrip op Amsterdam-
Overhoeks een markante finishing touch. De duurzame en groene woontoren wordt de eerste
energiepositieve woontoren van Nederland en slaat een brug tussen nieuwbouwwijk Overhoeks en
tuindorp Van der Pekbuurt aan de andere kant van het Buiksloterkanaal. Vanaf 2025 kunnen ongeveer
600 bewoners en omwonenden hier naar hartenlust wonen, werken, studeren, ondernemen én
ontspannen. De toren springt onder meer in het oog door de verticale PV-panelen op de zongevels,
die stijlvol afgewisseld worden met gezuurd architectonisch rood beton en ingestorte baksteenstrips,
gemonteerd op circa 880 prefab betonnen gevelelementen van Loveld N.V. uit Aalter.
BrinkToren is een initiatief en ontwikkeling van
Xior Student Housing (Xior BrinkToren NV),
DubbeLL buurtontwikkelaars, Ymere en Gemeentelijk
Vastgoed (wooncorporatie). De
opvallende woontoren is ontworpen door Mecanoo,
terwijl Cordeel Amsterdam VOF verantwoordelijk
is voor de realisatie. In opdracht
van deze aannemer produceert Loveld de betonnen
sandwich gevelelementen, die bestaan
uit een buitenschil in architectonisch beton en
baksteen in combinatie met hoogwaardige isolatie
en een binnenschil in dragend grijs beton.
Bovendien biedt de Belgische specialist in gevelarchitectuur
alle faciliteiten voor de hoofdaannemer
en onderaannemers om hun bouwmaterialen,
schrijnwerken en technieken alvast en
onder de beste klimaat- en arbeidscondities in
de prefab elementen voor te monteren. “Hierdoor
wordt de druk op Amsterdam-Overhoeks
flink beperkt”, vertelt Vincent Termote, Project
Sales & Development Manager bij Loveld. “Een
uitkomst, vanwege de drukke binnenstedelijke
locatie en krappe bouwplaats.”
Met de realisatie van de 90 meter hoge BrinkToren krijgt de hoogbouwstrip op Amsterdam-Overhoeks
een markante finishing touch.
‘Van alle energie die in deze productie wordt
gestoken, komt circa 75% van onze eigen mensen’
COMPLETE VOORGEMONTEERDE
ELEMENTEN
De prefab elementen worden geproduceerd in
de productiehal van Loveld in Aalter. “Van alle
energie die in deze productie wordt gestoken,
komt circa 75% van onze eigen mensen”, vertelt
Termote. “De overige toegevoegde waarde
wordt ingenomen door de inbouw en assemblage
van overige elementen zoals schrijnwerk,
glas, balustrades, technieken voor elektra en PV
en water- en winddichting en wordt uitgevoerd
onder auspiciën van de hoofdaannemer.” Als
voorbeeld noemt hij de kozijnen en ramen, die
compleet beglaasd en inclusief balustrades worden
voorgemonteerd. Maar ook de technische
kokers, kabels en leidingen voor de PV-panelen.
“Dankzij deze aanpak kunnen de PV-panelen
onmiddellijk mechanisch op onze betonnen
sandwichelementen bevestigd worden. Vervolgens
worden de elementen just-in-time en
inclusief PV-panelen naar de bouw vervoerd,
waar zij als legoblokken worden gestapeld. De
elektravoorzieningen voor de PV-panelen kunnen
vervolgens vlug en plug-and-play gekoppeld
worden, waardoor in een mum van tijd
een werkende zonnepanelengevel ontstaat.”
FRAGIELE EN COMPLEX
Een uitdaging in dit project is volgens Termote
het transport, omdat de betonelementen inclusief
PV-panelen vrij fragiel zijn. “Het laden en
lossen komt erg nauw”, vertelt hij. “Bovendien
hebben we in dit werk te maken met zeer grote
elementen tot maar liefst tien meter. In bepaalde
elementen zijn wel veertig (!) elektroleidingen
ingestort om de technische koppeling van
alle PV-panelen mogelijk te maken. Bovendien
zijn op diverse plekken vleermuiskasten en vogelhuisjes
in de isolatiekern tussen het buitenen
binnenblad opgenomen.” Meest uitdagend is
echter het verdiepingsplan van de BrinkToren,
vertelt hij. “Meestal wordt een prefab gebouw
zo ritmisch en simplistisch mogelijk ontworpen
om complexiteit in de productie te voorkomen.
In dit geval echter is – vergelijkbaar met de Burj
Khalifa – gekozen voor een vrij brede basis die
per aantal verdiepingen steeds smaller wordt.
Ook zijn er heel veel ronde gevels met verschillende
stralen die in prefab beton gemaakt moesten
worden. Hier hebben wij onze bekistingen
op moeten aanpassen. Dat, in combinatie met
de voorgemonteerde PV-panelen, maakt dit
project vrij uniek.” ■
De toren springt onder meer in het oog door de
verticale PV-panelen op de zongevels, die stijlvol
afgewisseld worden met gezuurd architectonisch
rood beton en ingestorte baksteenstrips.
55
Tekst & beeld | Idea Statica
Hoe geïntegreerde
software risico's
en kosten op
de bouwplaats
terugdringt
In de bouw is tijd letterlijk geld, en fouten in de fundering zijn daarbij het duurst. De kritieke
interface waar stalen frames de betonnen fundering raken – het geheel van voetplaten en
ankerbouten – vormt al jarenlang een belangrijk risicopunt.
Een ontwerpfout kan leiden tot kostbare vertragingen,
last minute aanpassingen en zelfs
veiligheidsproblemen. Traditioneel was het
ontwerp van deze verbindingen een gefragmenteerd
en traag proces, waardoor het een
knelpunt werd dat de hele projectplanning kon
verstoren.
EFFICIËNT EN NAUWKEURIG
Nu stroomlijnt een geïntegreerde softwareoplossing
dit proces en profi teren bouwbedrijven
van een directe weg naar grotere voorspelbaarheid
en winstgevendheid. Door het ontwerp
van zowel staal als beton binnen één platform
te verenigen, elimineert deze aanpak de
afstand tussen verschillende ontwerprichtingen.
De workfl ow is ontworpen voor effi ciëntie en
nauwkeurigheid. Het systeem begint met de
analyse van de stalen verbinding en gebruikt
geavanceerde methoden om de krachten in de
praktijk te modelleren. Vervolgens controleert
het automatisch het beton op faalmechanismen
volgens internationale normen. Het directe signaleren
van problemen – zoals een mogelijke
betonbreuk nabij een rand – is een belangrijk
instrument om risico's te beperken. Het vangt
problemen op in het kantoor, niet op de bouwplaats
wanneer de betonmixer al wacht.
BEHEERSBARE ONTWERPTAAK
De krachtigste functie voor bouwteams is wat
daarna gebeurt. In plaats van dagenlange herontwerpen
te triggeren, exporteert een enkele
klik het gehele model naar een module voor
gewapend beton. Hier kunnen ingenieurs visueel
de wapening ontwerpen die nodig is om
het probleem op te lossen, terwijl de software
aantoont hoe het wapeningsstaal de verbinding
veilig maakt. Dit verandert een potentieel project
stilleggend probleem in een beheersbare
ontwerptaak van minuten in plaats van dagen.
UNIFORME EN NORMCONFORME
AANPAK
Voor staal-betonverbindingen zijn de mogelijkheden
van het platform een zegen voor ingenieurs
die werken met gewapend en prefab
beton en te maken hebben met complexe discontinuïteitsgebieden.
Dezelfde geavanceerde
berekeningsmethode behandelt betrouwbaar
alledaagse uitdagingen zoals consoles (corbels)
56
Één platform voor meer voorspelbaarheid.
Bewezen efficiëntie: 80% sneller ontwerpen.
‘Voor elk bouwbedrijf dat regelmatig wordt
geconfronteerd met de kostbare uitdaging
van staal-betonverbindingen vormt dit een
belangrijke kans om projecten minder risicovol
en efficiënter te maken’
en tandopleggingen (dapped ends), evenals
elementen zoals wanden met openingen, diepe
liggers en wandliggers. Dit biedt een uniforme
en normconforme aanpak voor een breed scala
aan constructieve vraagstukken, waarmee
kwaliteit en veiligheid door het hele project
gestandaardiseerd worden.
De zakelijke meerwaarde is duidelijk: volgens
rapporten verkort deze geïntegreerde
workflow de ontwerptijd voor complexe verbindingen
met meer dan 80%. Dit versnelt
rechtstreeks de projectplanning en verlaagt de
ingenieurskosten. Bovendien levert het visueel
aantonen van normconformiteit definitieve
documentatie die het bedrijf beschermt bij geschillen.
PROMOTIEPRIJS
Met het besef dat robuuste tools toegankelijk
moeten zijn, is deze complete, verenigde
oplossing momenteel beschikbaar voor een
verrassend lage investering. Tot en met 25
december 2025 kost het verkrijgen van de
volledige levenslange licentie slechts 300 euro
meer dan een losse licentie voor staal. Voor
elk bouwbedrijf dat regelmatig wordt geconfronteerd
met de kostbare uitdaging van
staal-betonverbindingen vormt dit een belangrijke
kans om projecten minder risicovol
en efficiënter te maken.
Van software naar een slimmer bedrijfsmodel.
Voor bouwbedrijven gaat het hiermee niet
alleen om betere software, maar om een
slimmer bedrijfsmodel. Door te zorgen dat
verbindingen de eerste keer goed worden ontworpen,
kunnen ze kostbare vertragingen vermijden,
materiaalverspilling door optimalisatie
verminderen en een reputatie opbouwen van
het veilig en betrouwbaar opleveren van projecten
volgens planning. ■
Meer dan software: een fundamenteel betere manier
van bouwen.
57
THEMA FUNDEREN & FUNDERINGSTECHNIEKEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | NVAF
MEGAPOTENTIEEL
VOOR NEDERLANDSE
FUNDERINGSBRANCHE
In Nederland is enorm veel te doen op allerlei vlakken, rondom woningbouw, funderingsherstel,
dijkversterkingen en alle projecten gerelateerd aan klimaatadaptatie. Dat zegt Jaap Estié, directeur
van de Nederlandse Vereniging Aannemers Funderingswerken (NVAF), die positief gestemd is over
het potentieel van de funderingsbranche. Tegelijk plaatst hij ook enkele kanttekeningen.
Potentieel is er dus genoeg, maar uitdagingen
zijn er ook. “Zo hebben we te maken met een
aantal beperkende factoren”, stelt Estié terecht.
“Denk daarbij aan de uitspraak rondom
stikstof die een schaduw vooruitwerpt. Een
andere uitdaging is natuurlijk de arbeidsmarkt.
Het is zaak om niet alleen nieuw talent aan te
werven, maar zeker ook bestaande vakkrachten
voor de branche te behouden. We doen
er alles aan om de markt te laten zien dat we
een attractieve branche zijn om in te werken.”
CO 2
-CALCULATOR
Ook het thema duurzaamheid raakt uiteraard
de funderingsbranche. “Daarbij kijken
we verder dan alleen materiaal en materieel”,
zegt Estié. “We streven naar methoden die
funderen meer circulair maken en tegen minder
CO 2
-uitstoot. Een goed handvat daarvoor
biedt de CO 2
-calculator die binnen de European
Federation of Foundation Contractors
(EFFC) is ontwikkeld. Met deze tool kun je van
een funderingsproject berekenen wat de CO 2
-
impact is van de verschillende ontwerpkeuzes.
Het gaat over grondstoffen, over wat je in de
grond stopt en welke materieelstukken daaraan
te pas komen. Dan praat je dus niet alleen
over funderingsmachines, maar vooral ook
over het transport. Want alleen de funderingsmachine
heeft slechts een beperkte impact op
de totale CO 2
-uitstoot van een funderingsproject.
Gemiddeld genomen is dat maar een paar
procent, terwijl de aanvoer van grondstoffen,
beton en staal verantwoordelijk is voor wel
90% van de totale CO 2
-uitstoot. Dat besef is er
nog te weinig, want vaak ligt de focus vooral op
de uitstoot van de funderingsmachine.”
Potentieel is er genoeg voor de funderingbranche, maar uitdagingen zijn er ook.
58
THEMA FUNDEREN & FUNDERINGSTECHNIEKEN
EIGEN PLEK IN DE KETEN
Een funderingsbedrijf heeft een heel eigen plek
in de keten, volgens Estié. “Het is best wel heel
specifiek wat wij doen. Ondanks dat de bodem
voor onze werkzaamheden in kaart wordt gebracht,
hebben we vaak te maken met onvoorziene
omstandigheden. Met sonderen krijg
je een indruk van de geotechnische situatie,
maar op sommige plekken in Nederland kan
het tien meter verderop weer heel anders zijn.
Daarnaast stuitten we soms op obstakels in
de ondergrond, zoals een oude boom, zwerfkei
of een historische constructie die nergens
geregistreerd staat. Geen project is hetzelfde,
niets is standaard. Dat maakt het werk aan de
ene kant fantastisch uitdagend, maar soms mag
er vanuit de buitenwereld ook wel wat meer
begrip zijn. Zonder fundament geen gebouw.
Ons werk staat aan de basis van alles wat er in
Nederland gebouwd en gerealiseerd wordt.”
FUNDERINGSVAKSCHOOL
Dit voorjaar start de NVAF, in samenwerking
met Trainingscentrum Crescendo, met een
vernieuwde opzet van de Funderingsvakschool.
Dit praktijkgerichte opleidingsprogramma is
speciaal ontwikkeld om medewerkers in de
funderingsbranche op te leiden en te laten
doorgroeien. Dankzij de modulaire opbouw
kunnen werkgevers en werknemers gericht
kiezen welke kennis en vaardigheden nodig
zijn om vakmanschap te versterken en de veiligheid
op de bouwplaats te waarborgen. “De
Funderingsvakschool biedt een gestructureerd
traject waarmee medewerkers zich kunnen
ontwikkelen van starter tot specialist”, vertelt
Estié. “Daarmee helpen we bedrijven niet alleen
om hun medewerkers op te leiden, maar
ook te behouden en verder te ontwikkelen. Zo
bouwen we samen aan een veiligere en professionelere
funderingsbranche.” ■
'We doen er alles aan om de markt te laten zien
dat we een attractieve branche zijn om in te
werken'
Jaap Estié, directeur van de NVAF.
Praatplaat loopbaanontwikkeling.
59
THEMA FUNDEREN & FUNDERINGSTECHNIEKEN
Bij de OVT Zuidas in Amsterdam worden damwanden ingetrild.
Tekst | Susan Peek Beeld | Kandt
Met vakmanschap en specialistisch machinepark
naar constructieve kwaliteit
Sterke funderingen,
slimme aanpak
Het begon in 1978 als een bescheiden werkplaats bij het woonhuis van Arie en Ria Kandt, waar
volop werd gelast en gesleuteld aan machines om klanten beter van dienst te zijn. Onder leiding
van zoon Marco groeide het familiebedrijf vervolgens uit tot een toonaangevend aannemingsen
funderingsbedrijf. Diezelfde mentaliteit vormt nog altijd de basis van Kandt: zelf oplossingen
creëren waar standaardmethoden tekortschieten. Daarmee is het een betrouwbare partner in
funderingstechniek voor de beton- en staalbouw, rail en gww.
60
THEMA FUNDEREN & FUNDERINGSTECHNIEKEN
FUNDAMENT VAN
VAKMANSCHAP
“Het aanpassen en ontwikkelen van eigen materieel
is nog altijd één van onze unieke expertises”,
zegt Kandt. “Dankzij onze brede technische
basis kunnen we bij elk project inspelen op
de specifieke omstandigheden. Elk werk is anders
qua situatie, complexiteit en uitdagingen.
Door te blijven innoveren, maatwerk te leveren
én te investeren in duurzaamheid, maken we
nagenoeg elk project haalbaar en maakbaar.”
De toegevoegde waarde van Kandt zit niet
alleen in techniek en het eigen machinepark,
maar ook in vakmanschap en het vermogen
om vroegtijdig samen te werken. “Het is fijn als
je kunt bouwen op de jarenlange expertise van
onze mensen”, voegt hij toe. “Op basis daarvan
denken we als onderaannemer actief mee met
de (on)mogelijkheden van elk specifiek project.
Goede voorbereiding en constructieve samenwerking
zijn daarbij essentieel.”
BREED INZETBAAR
Kandt voert een breed scala aan funderingswerkzaamheden
uit: van paalfundaties en
bouwkuipen tot damwanden en combiwanden.
Ook in uitdagende situaties, zoals binnenstedelijke
gebieden of locaties met hoogtebeperkingen,
biedt het bedrijf passende
oplossingen. Dankzij een uitgebreid en deels
in eigen beheer ontwikkeld machinepark kan
Kandt vrijwel elke funderingstechniek inzetten:
· Trillingvrij funderen met hydraulische drukmachines
of silent pilers.
· Boorfunderingen met grout- of grondverdringende
palen.
· Combiwanden voor zware grond- en waterkerende
constructies.
· Damwand- en buispalenfundaties voor bruggen,
tunnels en kademuren.
‘Van paalfundatie tot combiwand: elke
constructie vraagt om een stevig begin’
“Wij zijn zowel uitvoerend als technisch
sterk”, zegt Kandt. “We denken vanaf het
begin mee over constructieve details, ondersteunen
uitvoeringstechnisch en zetten het
juiste materieel in – onder uiteenlopende
omstandigheden zoals vanaf het water, bij het
spoor of in beperkte werkruimte en zonder
concessies te doen aan veiligheid of kwaliteit.”
DUURZAAM MATERIEEL
Een belangrijk speerpunt is de verduurzaming
van het machinepark. Kandt investeert in
emissieloos en trillingsarm werken met zelfontwikkelde
machines, waaronder een nieuwe
LeKa-boormachine. “Deze werkt volledig
elektrisch of via een Stage V-brandstofmotor
als de locatie dat vereist”, zegt Kandt. Daarnaast
beschikt Kandt over een 80-tons elektrische
telescoop-rupskraan en een elektrische
hulpkraan voor damwandwerk. “Duurzaam
bouwen vraagt om meer dan groene ambities.
Het vraagt om slimme techniek, energieefficiënt
materieel en vakmensen die weten
wat er in het veld speelt.”
LASWERK IN EIGEN BEHEER
Kandt is NEN-EN 1090-2 gecertificeerd en
voert alle laswerkzaamheden tot en met
executieklasse 4 volledig in eigen beheer uit.
De nieuwe las- en constructiewerkplaats van
maar liefst 4.000 m 2 wordt aankomend jaar in
gebruik genomen en voorzien van zonnepanelen
en warmtepompen. “Zo zijn we grotendeels
zelfvoorzienend in energie”, zegt Kandt.
“De werkplaats zorgt niet alleen voor meer
controle, kwaliteit en kortere doorlooptijden,
maar ook voor een verdere verduurzaming
van het productieproces.”
BETROUWBARE BOUWPARTNER
Met decennialange ervaring, een specialistisch
machinepark en een team van ervaren
vakmensen bouwt Kandt aan de basis van
elk project. Kandt: “Met oog voor techniek,
samenwerking en duurzaamheid zorgen we
ervoor dat elke constructie begint met een
sterk fundament.” ■
Intrillen van damwanden bij project R4WO
te Gent, België.
Intrillen van damwanden en inboren van LeKa-palen langs de A27.
Trillingvrij aanbrengen van damwanden
in Geldermalsen.
61
VERNIEUWEN, VERBETEREN EN VERDUURZAMEN
SCHUREN, POLIJSTEN EN IMPREGNEREN VAN BETONVLOEREN
Aventurijn 802 3316 LB Dordrecht | 078-61 84 765 | info@betonpolish.nl | www.betonpolish.nl
00053273002 - KUSTER BETONPOLISH.indd 1 09-04-2025 11:33
Oplossingen
door maatwerk.
Bij Kandt kunt u onder meer terecht voor het leveren, aanbrengen
en eventueel weer verwijderen van uw (verankerde of gestempelde)
damwandconstructie en het trillen, heien of boren van paalconstructies
(al dan niet in spoorse omstandigheden). Veel van het materieel is geschikt
om in een omgeving te werken met een hoogtebeperking.
- SINDS 1978 -
Kandt b.v. Hoogeveenenweg 21, 2913 LV Nieuwerkerk aan den IJssel
t 0180 - 633 048 e kandtbv@kandtbv.nl www.kandtbv.nl
KANDT advertentie halve pagina.indd 1 30-10-2025 13:01
THEMA FUNDEREN & FUNDERINGSTECHNIEKEN
Tekst | Jean van Pol Beeld | Schokindustrie
Prefab funderingsbalken versnellen realisatie
The One in Terneuzen
Een garantie voor optimale
efficiëntie en kwaliteit
Bij nieuwbouwproject The One in het Zeeuwse Terneuzen verrijzen momenteel zestig
energiezuinige woningen. Voor aannemersbedrijf H4A was dit het eerste project waarbij prefab
funderingsbalken werden toegepast van Schokindustrie, specialist in prefab betonproducten.
Een keuze die zich in de uitvoering duidelijk uitbetaalde.
Schokindustrie uit Zwijndrecht ontwerpt en
produceert sinds 1934 gecertificeerde prefab
betonproducten voor de woning- en utiliteitsbouw.
Naast funderingsbalken is het bedrijf
gespecialiseerd in onder meer bergingsvloeren,
heipalen en stabiliteits- en liftwanden.
Voor nieuwbouwproject The One leverde
Schokindustrie in totaal maar liefst 1.150
meter prefab funderingsbalken.
STRAKKE PLANNING
Het bijzondere van nieuwbouwproject The
One is dat de montage van de funderingsbalken
in slechts drie dagen werd uitgevoerd.
Deze hoge montagesnelheid toont volgens
Schokindustrie aan dat prefab funderingen een
duidelijke meerwaarde bieden ten opzichte
van traditioneel gestorte funderingen. De
elementen worden onder geconditioneerde
omstandigheden in de fabriek volledig op
maat geproduceerd en zijn op de bouwplaats
direct verwerkbaar. In combinatie met de
uitvoering door montagepartner Vroom
Betonbouw werd een strakke planning
zonder vertragingen gerealiseerd.
MINDER AFVAL
Naast snelheid bieden de prefab funderingsbalken
van Schokindustrie duidelijke voordelen
op het gebied van arbeidsomstandigheden
en duurzaamheid. Doordat er op de
bouwplaats nauwelijks bekistingswerk nodig
is, verblijven medewerkers minder lang in
de bouwput en wordt fysiek zwaar werk
beperkt. Bovendien is het proces afvalarm:
alle elementen worden prefab geproduceerd,
waardoor materiaalverbruik en bouwafval tot
een minimum worden teruggebracht.
BETROUWBARE KWALITEIT
Alle producten van Schokindustrie, onderdeel
van De Hoop Terneuzen, worden onder
KOMO-certificering vervaardigd en voldoen
aan de hoogste eisen op het gebied van kwaliteit,
duurzaamheid en veiligheid. Met name
dankzij de nauwe samenwerking met Vroom
Betonbouw biedt Schokindustrie een
complete funderingsoplossing uit één hand,
van ontwerp tot montage.
‘Dankzij prefab
funderingsbalken
wordt bouwafval tot
een minimum beperkt’
The One is hiervan eens te meer een levend
bewijs: dit nieuwbouwproject geldt als een
representatief voorbeeld van de optimale
efficiëntie en kwaliteit die prefab funderingssystemen
in de moderne woningbouw
kunnen bieden. ■
Bij nieuwbouwproject The One in het Zeeuwse Terneuzen viel de keuze op
prefab funderingsbalken van Schokindustrie.
Lindtsedijk 18, 3336 LE Zwijndrecht
T: 0786 - 199 070
E: info@schokindustrie.nl
I: www.schokindustrie.nl
63
DORDRECHT HET MAGAZIJN
Tekst | Nolanda Klunder Beeld | Kuster Betonpolish
Renovatie betonvloer in restaurant
Sterkere horecavloer door beton
te polijsten en impregneren
De zwarte betonvloer is een belangrijk onderdeel van de eigentijdse inrichting.
Betonvloeren zijn populair in de horeca vanwege hun robuuste, industriële uitstraling. Maar
zonder de juiste behandeling zijn ze kwetsbaar voor slijtage en vlekken. Kuster Betonpolish heeft
de methode van betonpolijsten aangepast en verbeterd, waardoor de betonvloeren niet alleen
verfraaid maar ook maximaal beschermd worden — zoals bij restaurant Het Magazijn in Dordrecht.
64
DORDRECHT HET MAGAZIJN
Allereerst wordt de toplaag afgeschuurd
Vervolgens wordt het oppervlak gepolijst, chemisch verdicht en geïmpregneerd.
Toen restaurant Het Magazijn in Dordrecht
acht jaar geleden haar deuren opende in het
voormalige pand van een kunstuitleen, was de
zwarte betonvloer een belangrijk onderdeel
van de eigentijdse, warme inrichting. Maar al
snel bleek dat intensief horecagebruik – met
dagelijks honderden gasten – zijn sporen naliet.
“De vloer moest herhaaldelijk opgepoetst
worden, maar echt mooi werd hij na verloop
van tijd niet meer”, vertelt Marcel Kuster, eigenaar
van Kuster Betonpolish. “Toen hebben we
voorgesteld om de vloer grondig te renoveren.”
‘Onze vloer is nu
bestand tegen intensief
horecagebruik’
“We hadden direct vertrouwen in de professionaliteit
van Marcel Kuster. Hij kon ons vertellen
dat wij een van de eerste gekleurde betonvloeren
van Nederland hadden. Zo’n vloer
is het waard om zuinig op te zijn. Hij raadde
ons deze behandeling aan. Door het opschuren
zijn de steentjes in het beton meer zichtbaar
geworden. Dat geeft een ander beeld: de vloer
oogt lichter en frisser.”
VLOERRENOVATIE
Het restaurant, dat zeven dagen per week
open is van ontbijt tot late borrel, vraagt veel
van haar interieur. “Onze vloer krijgt dagelijks
duizenden voetstappen en natuurlijk worden er
drankjes gemorst”, zegt Zengin. “Dat hoort bij
de horeca. Dankzij Marcel Kuster is onze vloer
daar nu tegen bestand. De vloer is makkelijker
te reinigen en blijft veel langer mooi.” De renovatie
ging soepel: “Omdat we het restaurant
twee dagen moesten sluiten, hadden we voor
onze 68 medewerkers een personeelsuitje met
overnachting georganiseerd. We hadden dus
gezellige dagen en daarna een prachtige vloer.”
ESTHETIEK
Het Dordtse bedrijf Kuster Betonpolish past
haar methode veel toe bij betonvloeren in
gebruiksruimtes zoals loodsen, en op plekken
waar men om esthetische redenen voor een
betonvloer heeft gekozen. De methode is bij
uitstek ook geschikt voor horecavloeren, benadrukt
Kuster. “Horecavloeren moeten een
mooie uitstraling hebben en zéker tegen een
stootje kunnen, zonder dat ze hun karakter verliezen.
Met onze behandelingen blijft beton een
levend materiaal, maar dan zo dat het helemaal
klaar is voor de praktijk van elke dag.” ■
POLIJSTEN EN VERDICHTEN
De aanpak van Kuster Betonpolish gaat verder
dan schoonmaken of recoaten. “We schuren
de toplaag af, polijsten het oppervlak in meerdere
stappen, verdichten de vloer chemisch en
impregneren het met een silicaat-gebonden
densifier”, legt Kuster uit. “Door die behandeling
wordt het beton acht keer dichter. Vloeistoffen
kunnen er, bij een goed onderhoudsplan,
niet meer intrekken, waardoor de vloer
beter bestand is tegen vlekken en eenvoudiger
te onderhouden is.” Het bijzondere aan deze
methode is dat er geen coating wordt gebruikt.
“Een coating slijt, zeker in de horeca, waar
vloeren intensief worden belopen. Onze methode
is veel duurzamer: de vloer behoudt zijn
natuurlijke uitstraling en gaat langer mee.”
VLOER IS LICHTER
Bij Het Magazijn werd die aanpak met succes
toegepast. Safak Zengin, samen met Fokke
Wagner eigenaar van het restaurant, vertelt:
Door de behandeling oog de vloer lichter en frisser.
65
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | MBS Groep
Overname in de betonsector
Prefab draaitrap.
Met één aanspreekpunt
inspelen op
marktontwikkelingen
De ruwbouwketen ontwikkelt zich in hoog tempo, met name door de steeds grotere nadruk op
efficiency en snellere bouwtijden. De overname van Heembeton door MBS Groep speelt hierop in.
Voor opdrachtgevers betekent het samengaan van de twee bedrijven vooral meer voorspelbaarheid,
minder overdrachten en een bouwtempo dat steeds vaker in dagen wordt gemeten.
66
In de aanloop naar de kerstvakantie wordt de
integratie van Heembeton binnen MBS Groep
voltooid. De naam Heembeton verdwijnt geleidelijk;
voortaan wordt het volledige prefab
casco-aanbod onder één merk naar buiten gebracht.
Voor lopende projecten blijft het werkproces
vertrouwd, maar onder de oppervlakte
verandert er veel. Door ontwerp, productie,
logistiek en montage in één regie te plaatsen,
verdwijnt de typische versnippering die de
bouw zo vaak parten speelt. De keten gaat als
één geheel bewegen, met een strakker ritme
en minder handovers als resultaat.
RUWBOUWTEMPO
De kern van de aanpak blijft de verschuiving
van de bouwplaats naar de fabriek. In een gecontroleerde
omgeving ontstaan maatvaste
elementen die in montagevolgorde naar het
project worden gebracht. “Daardoor blijft de
kraan continu draaien en ontstaat er nauwelijks
tussenopslag”, aldus marketing manager Victor
Woesthuis. “Het tempo op de bouwplaats ligt
aanzienlijk hoger en blijft stabiel, ook bij uitdagend
weer. Een casco dat vroeger een paar
weken kostte, staat nu binnen enkele dagen.
Installateurs en afbouwers kunnen veel eerder
aan de slag, waardoor de totale doorlooptijd
zichtbaar krimpt.”
EFFICIËNTIE DOOR
INTEGRALE PLANNING
De grote winst komt uit het bundelen van fabrieken,
transport en montage in één strakke
planning. Woesthuis: “Elementen komen aan
op het moment dat ze gehesen worden en altijd
in de juiste volgorde. Dat scheelt niet alleen
tijd, maar voorkomt ook herstelwerk omdat de
maatvoering constant en de detaillering herhaalnauwkeurig
is. Ook bijzondere onderdelen
zoals grote overspanningen, trappen en balkons
vallen onder deze werkwijze. Hierdoor blijft de
bouwplaats beheerst en overzichtelijk: minder
wachttijd, minder logistieke pieken, minder ruis.”
DUURZAMER ZONDER FRICTIE
Groen bouwen krijgt pas echt momentum wanneer
keuzes in duurzaamheid geen vertraging
opleveren. Daarom maakt MBS Groep de milieueffecten
volledig inzichtelijk. MKI-waarden
kunnen al in de offerte worden meegestuurd
en later bij oplevering opnieuw. Waar het project
het toelaat, worden betonmengsels met
lagere milieu-impact toegepast. Door slim te
dimensioneren en details repeteerbaar te maken,
daalt het materiaalgebruik en ontstaat er
minder afval. Cruciaal is dat deze keuzes vooraf
zijn verankerd in de keten, zodat duurzaamheid
geen enkele invloed heeft op het bouwtempo.
‘Een prefab keten
die sneller, groener,
efficiënter en
innovatiever opereert’
INNOVATIE DIE
DIRECT RENDEERT
Digitale ondersteuning versnelt het voortraject.
Woesthuis: “Met een configurator kan de
opdrachtgever in korte tijd een passend prefab
casco samenstellen en snel een concreet voorstel
ontvangen. De gekozen configuratie loopt
vervolgens rechtstreeks door naar ontwerp,
De grote winst komt uit het bundelen van fabrieken,
transport en montage in één strakke planning.
fabriek en montage, waarbij tijdens de uitvoering
automatisch kwaliteitsdata worden vastgelegd.
Dat voorkomt de klassieke eindsprint om
dossiers te completeren en maakt het traject
aantoonbaar beheersbaar.”
ÉÉN LOKET
Het effect van deze integrale aanpak is goed
voelbaar op de bouw. De ruwbouw staat
sneller en de vervolgfase kan eerder starten.
Maatvaste elementen en doordachte details
beperken herstelwerk en reduceren afval. De
milieuprestatie van het casco is beter inzichtelijk
én beter te sturen, zonder dat dit de planning
beïnvloedt. En doordat woningbouw, specials
en complexe projecten onder één loket vallen,
ontstaat rust in communicatie en duidelijkheid
in verantwoordelijkheden. Woesthuis: “Met de
integratie van Heembeton binnen MBS Groep
ontstaat een prefab keten die sneller, groener,
efficiënter en innovatiever opereert. Het resultaat
is een voorspelbare casco-aanpak die weken
wint, risico’s verlaagt en een bouwplaats
oplevert die eindelijk het ritme haalt waar de
sector al zo lang naar op zoek is.” ■
Prefab casco’s voorzien van isolatie en kozijnen af fabriek.
Stepstone Amsterdam, in sneltreinvaart
gebouwd dankzij prefabricage.
67
Wij geven advies en begeleiden projecten
waar gebruiker en leverancier kennis
en/of tijd te kort komen.
wire-more.eu
WIJ
ZIJN
Wij zijn Nebest: een onafhankelijk ingenieurs-/adviesbureau,
gespecialiseerd in inspectie, diepgaand technisch onderzoek,
advisering, contractvoorbereiding en projectmanagement.
Specialistische kennis en integrale dienstverlening stellen ons
in staat om opdrachtgevers binnen zowel de bouw, industrie,
infra als waterbouw gedurende de gehele projectencyclus en
in alle levenscycli van assets te ondersteunen. Van inspectie
en nader onderzoek tot aan projectmanagement is Nebest uw
partner om over nieuwbouw, instandhouding of
verduurzaming te adviseren.
Materiaalkunde:
Beton
Staal
Hout
Metselwerk
Coatings
Natuursteen
Nader onderzoek:
Schadeanalyse
Destructief onderzoek
Niet-destructieve metingen
Constructieve veiligheid:
Restlevensduurbepaling
Nebest B.V.
Marconiweg 2
4131 PD Vianen
Postbus 106
4130 EC Vianen
T 085 489 01 00
F 085 489 01 01
E info@nebest.nl
I www.nebest.nl
Maatwerk in prefab beton casco’s
www.mbsgroep.nl
info@mbsgroep.nl
035-588 18 88
Tekst | Roel van Gils Beeld | Nebest COT
Conservering onder controle
Nebest COT is al meer dan 85 jaar actief in het onderzoeken, testen en
beoordelen van coatings geschikt voor staal, andere metalen, beton en hout.
WEET JE ÉCHT HOE JE
STALEN CONSTRUCTIE OF
KUNSTWERK ERBIJ STAAT?
De (rest)levensduur van een stalen constructie of kunstwerk staat of valt met de kwaliteit van
het conserveringssysteem. Toch blijkt in de praktijk dat de specialistische kennis over coatings vaak
ontbreekt. Zeker nu extremer weer en strengere milieueisen steeds hogere eisen stellen aan
materialen wordt deskundige ondersteuning onmisbaar. Nebest COT biedt die ondersteuning. Met
een full-service dienstverlening en eigen laboratorium levert het bedrijf kennis, onderzoek en advies
om de levensduur van staalconstructies, bruggen, hekwerken en andere stalen objecten te verlengen.
70
Hoe cruciaal de juiste coatingkeuze en -toepassing
is, blijkt uit de dagelijkse praktijk van
Nebest COT. Regelmatig wordt het bedrijf
ingeschakeld als er schade optreedt of twijfel
bestaat over de kwaliteit van een conservering.
Een treffend voorbeeld daarvan speelde zich
af op een vakantiepark, waar recent een reeks
gecoate stalen hekwerken onverwacht bruine
corrosieplekken vertoonde. “We werden ingeschakeld
om de oorzaak te achterhalen. Op papier
leek alles in orde”, vertelt coatingspecialist
Erwin Huijsmans. “Het hekwerk was thermisch
verzinkt volgens specificatie en voorzien van
een poedercoating. Toch ging het mis. Om de
oorzaak vast te stellen, hebben we ter plaatse
de coatinglaag zorgvuldig verwijderd, zonder
de voorbehandeling van de ondergrond te beschadigen.
Vervolgens stuitten we inderdaad
op een verzinkte ondergrond. Maar, die bleek
plaatselijk niet meer aanwezig te zijn. Met een
kopersulfaatproef konden we aantonen dat er
door de zinklaag heen was geschuurd. Waarschijnlijk
zal het zogenaamde ‘napoetsen’ – het
verwijderen van scherpe zinkdeeltjes – of het
voorbehandelen van de zinklaag niet goed zijn
uitgevoerd, waarbij te veel zink is afgeschuurd
c.q. geslepen. Een en ander is vastgelegd in een
helder rapport met oorzaak, gevolg en mogelijke
verbetermaatregelen.”
De (rest)levensduur van een stalen constructie of kunstwerk staat of valt met de kwaliteit
van het conserveringssysteem.
in een uitgebreide bibliotheek”, zegt Huijsmans.
“Vanaf die tijd kunnen we vrijwel alle
coatings en natlakken wel typeren. Die kennis
maakt het mogelijk om snel en nauwkeurig
vast te stellen welk type coating is toegepast
en hoe deze zich gedraagt.”
KENNIS DELEN,
KWALITEIT VERHOGEN
Los van schadeonderzoek en levensduuradvies
wordt Nebest COT ook steeds vaker al in de
ontwerpfase betrokken bij projecten. “Wij
helpen opdrachtgevers om specificaties te
toetsen, normen te actualiseren en systemen
te kiezen die passen bij de gewenste levens-
duur en klimaatklasse”, verduidelijkt Huijsmans.
“Daarmee tackelen we problemen voordat ze
ontstaan. En die kennis delen we ook heel
graag met de markt, onder meer via onze
Nebest Academy. Hier leren professionals uit
de praktijk alles over corrosiebescherming, inspectietechnieken
en kwaliteitsborging.”
Met haar combinatie van theoretische kennis,
praktijkervaring en laboratoriumonderzoek
biedt Nebest COT integrale ondersteuning,
onafhankelijk, deskundig en betrouwbaar. Of
het nu gaat om een brug, hekwerk of industriële
installatie: met Nebest COT weet je écht
hoe je staal erbij staat. ■
‘Wij helpen opdrachtgevers om specificaties te toetsen, normen te
actualiseren en systemen te kiezen die passen bij de gewenste levensduur
en klimaatklasse’
VAN SCHADEONDERZOEK
TOT LEVENSDUURADVIES
Nebest COT is al meer dan 85 jaar actief in
het onderzoeken, testen en beoordelen van
coatings geschikt voor staal, andere metalen,
beton en hout. Centraal vanuit Vianen bedient
het bedrijf opdrachtgevers door heel
Nederland en daarbuiten: van gemeenten
en ingenieursbureaus tot aannemers, asset
owners en fabrikanten van coatings. Het
dienstenpakket is breed: schadeonderzoek,
inspecties, laboratoriumanalyses, kwaliteitsbegeleiding
en advisering bij nieuwbouw, onderhoud
en renovatie. En ook nulmetingen en
restlevensduuronderzoeken van bestaande
constructies behoren tot de dagelijkse praktijk.
In het eigen laboratorium worden monsters
onderzocht op onder andere chroom-6
en zware metalen. “Sinds de jaren tachtig van
de vorige eeuw leggen we alle informatie vast
Erwin Huijsmans, coatingspecialist bij Nebest COT.
71
Tekst & beeld | Progress Software Development
Digitale innovaties voor de productie
van prefab betonelementen
Transparanter,
gemakkelijker traceerbaar
en beter planbaar
Sinds 1896 staat Baumat AG voor kwaliteit en betrouwbaarheid in de bouwsector. Het familiebedrijf
– met haar hoofdkantoor in Wichtrach en nog zes andere vestigingen in het kanton Bern –
biedt een uitgebreid assortiment bouwmaterialen. Daarnaast is Baumat AG gespecialiseerd in
op maat gemaakt wapeningsstaal en de productie van op maat gemaakte betonelementen. Van
trappen en gevelelementen tot individuele maatwerkproducten. Met de slogan ‘u bouwt – wij
leveren’ ondersteunen Baumat AG en haar ongeveer tweehonderd medewerkers klanten bij het
kwalitatief en tijdig uitvoeren van bouwactiviteiten. Zowel met een breed productassortiment
als met passende advies- en planningsdiensten. Sinds oktober 2023 maakt Baumat AG gebruik
van de softwareoplossing ahead als totaaloplossing, om zo de groeiende productie van prefab
betonelementen transparanter, gemakkelijker traceerbaar en beter planbaar te maken.
Baumat AG biedt een volledig assortiment op zeven locaties in de regio Bern, Zwitserland. Sinds 2023 gebruikt ze de software ahead voor haar productieplanning.
72
De productieplanning in ahead maakt effi ciëntere productiecycli en betere beslissingen mogelijk dankzij een transparant capaciteitsoverzicht en meer fl exibiliteit.
SOFTWARE AHEAD
ALS TOTAALOPLOSSING
De prefabricage van betonelementen is de afgelopen
jaren gestaag gegroeid. Met de huidige
Excel-planning kon het toenemende aantal
elementen echter niet langer in kaart worden
gebracht. Het doel was om de bestaande Excel-gebaseerde
processen te vervangen door
moderne software, die stapsgewijs in de lopende
activiteiten geïntegreerd kon worden
en compatibel bleef met het ERP-systeem
en de 3D-modellering. De keuze viel op de
software ahead uit het softwareportfolio van
Progress Group. De focus van de implementatie
lag op het weergeven en integreren van
alle relevante gebieden: productie, kwaliteit,
planning en logistiek.
‘Zelden heb ik binnen
een softwareproject
zo'n constructieve
en effi ciënte
samenwerking
meegemaakt’
Een kernteam van vijf medewerkers coördineerde
het project, terwijl ongeveer veertig
medewerkers ahead gebruikten in de hele
waardeketen. Tijdens de overgang werden
twee systemen parallel gebruikt en werden
afzonderlijke processen stapsgewijs gemigreerd
naar ahead, begeleid door uitgebreide
trainingen. “Omdat we ahead zo snel mogelijk
productief wilden inzetten, vonden enkele
ontwikkelingsstappen en aanpassingen pas na
de go-live plaats”, vertelt Thomas Kiener, productiemanager
en directielid bij Baumat AG.
Alle betonelementen worden op maat en volgens de wensen van de klant vervaardigd.
CONSTRUCTIEF EN EFFICIËNT
ahead werd als centraal platform geïntroduceerd
en verbindt de productie, kwaliteitscontrole,
planning en logistiek. Met ahead
is de orderverwerking aanzienlijk transparanter
en coherenter, mede door de koppeling
met de bestaande ERP- en 3D-modelleringssoftware.
Dit geldt in beide richtingen:
van de orderregistratie in het ERP-systeem
en de overdracht naar ahead tot de terugkoppeling
van de geproduceerde betonelementen
naar het ERP-systeem. Hierdoor
beschikt Baumat AG nu over een realtime
weergave van de orderstatus. Ook na de golive
bleef de ondersteuning door het projectteam
groot. Kiener: “De samenwerking met
het projectteam van Progress Group was en
is uitstekend. Zelden heb ik binnen een softwareproject
zo'n constructieve en effi ciënte
samenwerking meegemaakt.”
TRANSPARANT EN
PROCESGERICHT
“De orderverwerking wordt door ahead veel
transparanter. Elke stap kan in realtime gevolgd
worden, van orderacceptatie tot levering”, aldus
Kiener. “Ook de kwaliteitsbewaking en traceerbaarheid
van de afzonderlijke processtappen
bereiken een nieuw niveau. Elke stap kan
in ahead gedocumenteerd, gecontroleerd en
gevolgd worden. Niet alleen tijdens de productie,
maar ook na de levering van de elementen
op de bouwwerf van de klant.” In de toekomst
zal ook de bekistingsproductie in de timmerwerkplaats
in ahead worden weergegeven
om zo de productie nog nauwer af te kunnen
stemmen. “Alleen een geïntegreerde, op gegevens
gebaseerde oplossing parallel aan het
operationele bedrijfsbeheer kan echte endto-end
transparantie, traceerbaarheid en de
nodige fl exibiliteit creëren”, vat Kiener de
voordelen samen.
BLIK OP DE TOEKOMST
De resultaten bij Baumat AG laten zien hoe
een traditioneel bouwmaterialenbedrijf haar
processen kan versterken en tegelijkertijd toekomstbestendig
kan maken door middel van
gerichte, door partners begeleide softwareimplementatie.
Het stappenplan voorziet verder
nog in de koppeling van een planningstool
en een voorraadbeheersysteem en de geleidelijke
uitbreiding van het gebruik van ahead
naar andere deelprocessen in de productie,
om zo samen een allesomvattende digitaliseringsstrategie
na te streven. ■
73
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Wagenborg Nedlift, Sixteenbynine en Brenda van de Wal
Transformatoren op transport in Groningen
Energietransitie onderweg
Aan publieke belangstelling geen gebrek, bleek onlangs bij een heel bijzonder transport in Groningen.
Tussen 12 oktober en 16 november zijn de zondagen gebruikt om zes enorme transformatoren te
verplaatsen van Veendam naar het nieuwe hoogspanningsstation in Ter Apelkanaal. Een tocht over de
weg van bijna 35 kilometer die voerde via Onstwedde en Mussel, via rotondes en scherpe bochten
en zelfs onder een viaduct door. Geen probleem voor Wagenborg Nedlift, al waren er wel tijdelijke
aanpassingen in het traject nodig.
De netbeheerders investeren miljarden euro’s
in nieuwe elektrische infrastructuur. Hoogspanningsstations
zijn daar een essentieel onderdeel
van en kunnen niet zonder transformatoren. Zo
moest ook het nieuwe hoogspanningsstation
in Ter Apelkanaal zes nieuwe transformatoren
krijgen, elk maar liefst 312,7 ton zwaar. Dat is
een Boeing 747, maar dan in containerformaat.
“We hebben vaker dit soort transporten gedaan
voor netbeheerders, maar elk traject heeft
zo zijn eigen knelpunten”, aldus Rob Reefman,
project engineer voor Wagenborg Nedlift. “En
alles begint bij een goede voorbereiding.”
KETELBRUG
Voor het zesvoudig transport zijn twee aslijnen
met elk tien assen ingezet, die aan beide kanten
werden aangedreven door een vrachtwagen.
Reefman: “Het trekkend en rollend materieel
is van ons, de ketelbrug waar de transformator
met consoles in hangt, is gehuurd bij het Britse
Collett. We maken vaker gebruik van deze modulaire
ketelbrug omdat het in hoogte en lengte
is samen te stellen en betrekkelijk eenvoudig via
een draaiverbinding op ons materieel past. Bovendien
zijn het voor- en achterdeel los te koppelen
en apart te vervoeren. In totaal weegt deze
67 meter lange combinatie met trafo 505 ton.”
BRUGGEN EN VIADUCT
Om dat veilig van de ‘haven’ in Veendam naar ter
Apelkanaal te verplaatsen, zijn eerst de nodige
rekensommen, metingen en bodemonderzoeken
verricht: Wiertsema en Partners maakte
de draagkrachtberekeningen voor de loskade,
de wegen en de zandpakketten, Nepocon die
voor de bruggen en duikers. Bij Nieuwe Pekela
en Onstwedde bleken de bruggen mogelijk niet
sterk genoeg voor de enorme aslasten. “Daarvoor
is een stalen overkluizing ingezet van funda-
Verdiepte onderdoorgang op de N33.
74
CAFÉ OP DE HOEK
Er waren nog meer hordes te nemen in het
traject, al waren de rotondes met de flexibele
transportcombinatie goed te nemen. Zo
waren de bochten langs het Mussel-A-Kanaal,
met een langslopende diepe sloot, reden om
over tweehonderd meter een damwand te
plaatsen, om zo de bochten veilig te kunnen
nemen. “Maar het meeste publiek stond denk
ik bij een scherpe bocht in Mussel”, besluit
Reefman. “Daarvoor moest het terras van het
café in de binnenbocht leeggeruimd worden
omdat we met de transformator volledig over
het terras gingen. De eerste keer ging dat heel
langzaam, bij de volgende transformator al een
stuk vlotter. Als je alles goed afstemt en coördineert
met de gemeentes en in dit geval de
café-eigenaar, kun je elk obstakel nemen.” ■
Brug met overkluizing bij Nieuwe Pekela.
Versterkte kade langs het Musselkanaal.
Scherpe bocht in Mussel: eerst het terras ontruimen.
‘Een Boeing 747,
maar dan in
containerformaat’
ment naar fundament”, legt Reefman uit. “Een
grotere uitdaging was het viaduct over de N33,
waar we onvermijdelijk onderdoor moesten.
Het transport was echter bijna een halve meter
te hoog. In overleg met de instanties hebben we
besloten tot het wegfrezen van het wegdek en
uitgraven van 40 cm zand onder het viaduct en
twintig meter ervoor en erachter. Om de stabiliteit
van het viaduct te waarborgen, moest er
langs het talud een strook asfalt blijven zitten.
Met deze aanpassing kon het transport over rijplaten
onder het viaduct door.”
Rotondes waren geen probleem voor de 67 meter lange combinatie.
75
Tekst | Iris Temmerman Beeld | Liemar
Blokje voor blokje bouwen aan een efficiëntere en
toekomstbestendige staalbouwsector
De blokkendoos van LEAN
Geen enkele staalconstructie is hetzelfde. Unieke ontwerpen, strakke deadlines en complexe
productieprocessen maken efficiëntie een absolute voorwaarde voor succes. Tegelijk worstelen
bedrijven met levensechte vragen als: “Hoe breng ik rust voor mijn medewerkers? Hoe creëer ik
ruimte om te werken? Hoe kan ik mijn doorlooptijd verkorten? Hoe groei ik zonder het karakter
van ons familiebedrijf te verliezen? En hoe professionaliseer ik én leer ik mijn team anders te kijken?”
Blokje voor blokje werd voelbaar dat LEAN veel meer is dan een theoretische methode.
Hier komt LEAN in beeld: als praktisch instrument om sámen slimmer te
organiseren. Vergeet de roep van bovenaf om harder te duwen of sneller
te werken. LEAN draait erom processen zó in te richten dat teams meer
kunnen doen met minder inspanning, overzicht krijgen en rust ervaren.
Rust die uiteindelijk zorgt voor operationele groei.
Maar hoe begin je daaraan in de staalbouw? Hoe concretiseer je wat
LEAN kan betekenen voor jouw maakbedrijf, met zijn specifieke uitdagingen
en dynamiek? Tijdens een kennissessie van Liemar Software, in
samenwerking met netwerkorganisatie Infosteel en Indus, kregen bedrijfsleiders,
projectverantwoordelijken en productiemanagers uit de
staalbouwsector op 11 september de kans om dit persoonlijk te ervaren.
“Liemar organiseert deze sessies ten goede van de volledige sector”,
vertelt Niels Oudenaarden, Commercieel Directeur bij Liemar. “Door
kennis en inzichten te delen over samenwerking, procesinrichting en
continue verbetering kunnen staalbouwbedrijven elkaar inspireren,
versterken en samen hogere prestaties realiseren. Kennisdeling is de
motor van vooruitgang.”
LEAN BELEVEN
Wat als we nou eens letterlijk blokje voor blokje gaan bouwen om
LEAN te beleven? Onder begeleiding van Indus ging de groep aan de
slag met LEGO-creaties, op basis van een opdrachtenkaart. Zonder
eerst een stapje terug te nemen, begonnen ze blindelings te bouwen,
76
Bij Meco Metal draait het om LEAN integreren in de dagelijkse werking
én draagvlak creëren bij medewerkers.
Indus liet teams ervaren hoe de Lean-principes werken door samen een proces te
verbeteren. Door te bouwen, analyseren en optimaliseren ervaart men de kracht
van samenwerking, flow én continue verbetering.
net zoals wel vaker gebeurt op de werkvloer. Dat maakte alvast één
ding duidelijk: afstand nemen en van tevoren kritisch nadenken is essentieel,
ook in de dagelijkse praktijk.
Door resources, output en flows te visualiseren en te meten, kwamen
al snel knelpunten aan het licht. Een ‘veiligheidslint’ gaf de volledige flow
weer en maakte zichtbaar hoe processen elkaar onnodig kruisen, welke
onderdelen te ver van elkaar lagen en waar bewegingen verspillend
waren. De deelnemers werden uitgedaagd om na te denken over hoe
kleine aanpassingen in volgorde, plaatsing of samenwerking de flow en
output aanzienlijk konden verbeteren.
‘Kennisdeling is de motor
van vooruitgang’
Blokje voor blokje werd voelbaar dat LEAN veel meer is dan een theoretische
methode. Het is een waardevolle filosofie waarmee je processen
optimaliseert, de performance van afdelingen verhoogt en leert over afdelingen
heen te kijken en te organiseren. De bouwoefening toonde hoe
belangrijk het is om gezamenlijke doelen te bepalen, de flow inzichtelijk
te maken en KPI’s te definiëren. Want alleen wat je meet, kun je verbeteren
en zo wordt LEAN tastbaar en toepasbaar op de eigen werkvloer.
LEAN IN DE PRAKTIJK
Onder de overkoepelende noemer ‘kennisdeling als motor’, kregen de
deelnemers daarnaast een fabrieksbezoek en inspiratie uit de praktijk
aangeboden. Modulyss, fabrikant van tapijttegels in Sint-Niklaas, toonde
hoe LEAN doorheen de volledige productieketen loopt: van de inrichting
van de productie zelf tot bewuste keuzes rond materiaalgebruik en
energieverbruik. Door machines samen te brengen en centrale bediening
door een operator mogelijk te maken, worden loopafstanden en
bewegingen significant beperkt en omsteltijden verkort. Ogenschijnlijk
kleine aanpassingen, zoals het slimmer inzetten van garen, karton en
coating, hebben een grote impact op efficiëntie, energie- en materiaalverbruik.
Voor Vytech Industrial Solutions begint LEAN bij doordacht analyseren
met bewust en planmatig onderhoud als cruciaal onderdeel. Ga
onderhoudsmomenten gericht inplannen in plaats van stilstanden af
te wachten. Herschik machines voor maximale performantie, rekening
houdend met capaciteit, ergonomie, veiligheid, plaatsgebrek en efficiëntie.
Tools als SMART Scheduling helpen om verplaatsingen van heftrucks
te beperken, waardoor veiliger kan worden gewerkt en slijtage
van banden afneemt.
Bij Meco Metal, onderdeel van de Altez Group, draait het dan weer
om LEAN integreren in de dagelijkse werking én draagvlak creëren bij
medewerkers. Door operatoren actief te betrekken en samen verbeteringen
door te voeren, ontstaat een gedeelde manier van kijken en
denken, waardoor de voordelen van LEAN breed worden gedragen en
verankerd in de organisatie.
ALLE BLOKJES VALLEN IN ELKAAR
Langzaam maar zeker vielen alle blokjes doorheen de avond in elkaar.
De LEGO-workshop maakte zichtbaar hoe patronen, kleine wijzigingen
en doordachte keuzes hun impact hebben op de flow. Tegelijk werd
voelbaar hoe LEAN kennis uit het hoofd van één medewerker haalt en
vastlegt in systemen, software en gedeelde werkwijzen, zodat inzichten
niet verloren gaan maar voor iedereen toegankelijk worden. Ook werd
er hartelijk samengewerkt en afgestemd en ontstond er een mooie wisselwerking
tussen de aanwezige maakbedrijven.
Kennisdeling als motor voor de sector, brengt ons terug bij de bestaansreden
van deze sessies van Liemar: blokje voor blokje bouwen aan een
efficiëntere en toekomstbestendige staalbouwsector. De deelnemers
gaven aan huiswaarts te rijden met een verhelderend, leerzaam topgevoel,
klaar om zelf blokje voor blokje aan de slag te gaan. ■
77
Staalplaat-betonvloeren
Onderdeel van uitdagingen
Ontwerpprogramma op onze website: www.dutchengineering.nl
Artist impression ‘Silo’s Amsterdam’ van Elephant.
T +31 (0)71-5418923
E info@dutchengineering.nl
W dutchengineering.nl
Innovatie in renovatie
Met een innovatieve methode voor dekplaatversterking van de
Suurhoffbrug, met staal, epoxy en voorspan-injectiebouten,
is een snelle, lichte en betaalbare oplossing ontwikkeld. Geen
tijdrovende uitharding zoals bij hogesterktebeton, maar een
aanpak die doorgaat terwijl de brug openblijft voor verkeer.
Win-win! Deze versterking vermindert onderhoud en verlengt de
levensduur met minimaal 15 jaar.
Wil jij ook een bijdrage leveren aan het renoveren en verduurzamen
van onze infastructuur? Ga naar onze website en solliciteer!
www.arup.com/careers
© Paul van Baardwijk
PRECISIE IS GEEN TOEVAL.
Wij engineeren het wel. For sure.
wagenborg.com
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
‘We hebben álle materialen
nodig in de bouw, dus
moeten we ze ook allemaal
verduurzamen’
Tekst | Kris Vandekerckhove Beeld | Suzanne van de Kerk
Jan van Beuningen, directeur Bouwen en Energie bij het
Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.
DUURZAAM BOUWEN:
VAN BELEIDSAMBITIE
NAAR PRAKTIJK
Beton & Staalbouw sprak met Jan van Beuningen, directeur Bouwen en Energie bij het Ministerie van
Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over de rol van de bouwsector in de duurzame en circulaire
transitie, de grootste beleidsuitdagingen en de innovatieve kracht van de bouw richting 2030.
80
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
1. Hoe kijkt u vanuit het ministerie naar de rol van de bouwsector in
de nationale duurzaamheids- en circulaire economie agenda?
“De bouwsector is cruciaal voor het oplossen van de woningnood, het
verduurzamen van de bestaande voorraad en de vervangingsopgave in
energie-infra en GWW. Wat we nu bouwen, bepaalt de kwaliteit over
tientallen jaren. Daarom zetten we in op toekomstbestendige, circulaire
en losmaakbare gebouwen. De sector toont hierin steeds meer verantwoordelijkheid
met innovaties en nieuwe samenwerkingen.”
2. Wat ziet u als de grootste beleidsmatige uitdagingen om de gebouwde
omgeving sneller te verduurzamen?
“Er is veel bereikt: de CO 2
-uitstoot van de gebouwde omgeving is sinds
2010 grofweg gehalveerd en isolatiemaatregelen zijn breed omarmd. Tegelijk
blijven collectieve oplossingen zoals warmtenetten en grootschalige
isolatie-aanpakken achter. Netcongestie en stikstof vormen extra knelpunten.
Versnelling vraagt om stabiel, voorspelbaar beleid, duidelijke normen
en langjarige financiering, zodat partijen durven investeren.”
CIRCULAIR BOUWEN
3. Circulair bouwen is een breed begrip: welke concrete doelen of
prioriteiten stelt het ministerie hierbij?
“Circulair bouwen betekent voor ons: structureel minder emissies, afval
en gebruik van primaire grondstoffen. We richten ons op drie dingen:
hergebruik van materialen, meer biobased bouwen en verduurzaming van
traditionele materialen zoals beton en staal. Programma’s als IOP, het komende
Bouwmaterialenakkoord, de Nationale Aanpak Biobased Bouwen
en Circulair Slopen moeten deze beweging versnellen, altijd in nauwe
samenwerking met de praktijk.”
4. Welke rol ziet u voor materiaalpaspoorten en hergebruik van beton
en staal in de komende jaren?
“Materialenpaspoorten kunnen hergebruik sterk bevorderen bij nieuwbouw,
onderhoud en renovatie, mits data actueel, uitwisselbaar en goed
toegankelijk zijn. DigiGo werkt daarom aan standaardisatie en digitale
marktplaatsen. Voor beton is direct hergebruik vooral kansrijk bij losmaakbare
constructies; anders ligt hoogwaardige recycling voor de hand.
Staal wordt vaak gerecycled, maar hergebruik van complete constructies
krijgt steeds meer aandacht.”
ENERGIE & GEBOUWDE OMGEVING
5. De energietransitie vraagt om forse aanpassingen in bestaande gebouwen.
Hoe kunnen duurzaamheid en circulariteit daarbij hand in
hand gaan?
“Verduurzaming van gebouwen is hét moment om energie- en materiaaltransitie
te combineren. We moeten niet alleen sturen op energieverbruik,
maar ook op materiaalgebruik, losmaakbaarheid en herbruikbaarheid. Via
Verbouwstromen bundelen we renovatievragen tot continue verbouwstromen,
wat industrialisatie en circulaire oplossingen mogelijk maakt. Binnen het
NPCE werken we aan installatiearme, circulaire oplossingen, met het gelijkwaardigheidsbeginsel
als leidraad: het doel staat centraal, niet het middel.”
6. Wat betekent dit concreet voor de rol van opdrachtgevers en gemeenten
in nieuwbouw- én renovatieprojecten?
“De omslag naar industrieel bouwen is essentieel: van losse projecten
naar continue bouw- en verbouwstromen. Opdrachtgevers zoals woningcorporaties
en ontwikkelaars kunnen in aanbestedingen expliciet
vragen om circulaire materialen en klimaatsystemen met lagere milieubelasting.
Gemeenten hebben een voorbeeldrol met hun eigen vastgoed
– denk aan scholen, sporthallen en buurthuizen – waar zij circulaire
keuzes zichtbaar kunnen maken voor bewoners.”
SAMENWERKING MET DE SECTOR
7. Welke vormen van samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen
en marktpartijen acht u het meest effectief om circulaire innovaties
in de bouw te versnellen?
“Versnelling vraagt om echte co-creatie. Die vindt plaats in het Bouwberaad,
in TKI’s zoals Bouw en Techniek en Urban Energy en in Groeifonds-
en MMIP-programma’s. Het Transitieteam Circulaire Bouweconomie
verbindt beleid, kennis en praktijk en helpt om initiatieven te
richten op gezamenlijke doelen en opschaalbare oplossingen.”
8. Zijn er specifieke voorbeelden van projecten of initiatieven die
volgens u als inspiratie voor de sector kunnen dienen?
“Het Akkoord Circulaire Geveleconomie laat zien hoe ketenpartijen
samen concrete stappen zetten. Woningcorporaties delen via de Groene
Huisvesters voorbeelden die circulair, sociaal én haalbaar zijn. Het
komende Bouwmaterialenakkoord is een ander inspirerend voorbeeld:
het bundelt de energie en ambitie van beton-, staal- en houtketens om
echt werk te maken van circulair bouwen.”
REGELGEVING & STIMULERING
9. Hoe ziet u de balans tussen stimuleren (subsidies, pilots) en
verplichten (regelgeving, normen) bij het bevorderen van circulair
bouwen?
“We hebben zowel stimulering als normering nodig. Voorlopers vragen
om ruimte en ondersteuning via programma’s, pilots en voorbeeldprojecten
met onder meer het Rijksvastgoedbedrijf. Tegelijk zijn duidelijke
kaders, zoals de milieuprestatie-eisen (MPG), nodig om de brede markt
in beweging te brengen. De introductie van Whole Life Carbon-eisen
versterkt deze mix van prikkels en verplichtingen.”
10. Welke ontwikkelingen mogen we de komende jaren verwachten
rond wet- en regelgeving voor duurzaam en circulair bouwen?
“Een belangrijke ontwikkeling is de implementatie van de Europese
EPBD IV-richtlijn. Die bevat zowel eisen voor de bestaande voorraad als
de verplichting om een WLC-eis voor nieuwbouw in te voeren. Deze
eis moet in 2027 helder zijn en gaat in 2030 gelden. Daarmee sturen
we integraal op CO 2
-uitstoot over de hele levensduur van gebouwen.”
TOEKOMST & INNOVATIE
11. Welke technologische innovaties in beton- en staalbouw
hebben volgens u de grootste potentie voor een circulaire
economie?
“We hebben alle materialen nodig – beton, staal, hout, biobased en
hergebruikt – en moeten ze dus allemaal verduurzamen. In beton zien
we ontwikkelingen rond CO 2
-opslag en emissiearme cementvervangers,
vaak met reststromen als grondstof. In staal wordt gewerkt met
groene energie en waterstof en groeit de aandacht voor hergebruik
van constructies naast recycling. Die innovaties samen zijn onmisbaar
voor de transitie.”
12. Als u vooruit kijkt naar 2030: hoe ziet de bouwsector
er idealiter uit op het gebied van duurzaamheid en circulariteit?
“In 2030 is duurzaamheid en circulariteit vanzelfsprekend onderdeel
van de sector. Marktvragen, fiscale prikkels en regelgeving versterken
elkaar. Partijen werken structureel samen in bouw- en verbouwstromen,
zodat opschaling normaal is. De materiaaltransitie heeft duidelijke
kaders en circulaire materialen zijn breed toegepast in nieuwbouw
én renovatie. Zo bouwen we stap voor stap aan een toekomstbestendige,
concurrerende bouwsector." ■
81
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
Carbstone is het toonbeeld van hoe circulariteit en prestaties hand in hand kunnen gaan.
Carbstone is ontstaan uit tientallen jaren ervaring in
de productie van bouwstenen.
Tekst | Jean van Pol Beeld | Masterbloc - Gubbels
Cementvrije bouwsteen is Belgische wereldprimeur
Koolstofnegatieve
revolutie in de bouw
Masterbloc - Gubbels in Maasmechelen en Prefer in Flémalle bundelen hun krachten voor de
productie van Carbstone: ‘s werelds eerste 100 procent circulaire en CO 2
-negatieve bouwsteen.
Deze Belgische innovatie markeert een ware koolstofnegatieve revolutie in de bouwsector.
De bouwsector staat voor een immense uitdaging:
het verlagen van haar ecologische voetafdruk,
zonder in te boeten aan kwaliteit en
prestaties. Waar beton traditioneel een van de
grootste bronnen van CO 2
-uitstoot is – vooral
door het gebruik van cement, dat goed is voor
circa 7 procent van de wereldwijde emissies –
slaagt Carbstone erin deze trend radicaal te
keren. Dankzij een innovatieve productiemethode
wordt CO 2
niet langer uitgestoten, maar
juist permanent vastgelegd in de steen zelf.
HOE CARBSTONE ONTSTOND
Carbstone is ontstaan uit tientallen jaren ervaring
in de productie van bouwstenen, gecombineerd
met baanbrekend onderzoek van Vito en
innovatieve carbonatatietechnologie van partner
Orbix. Later bundelde het bedrijf haar krachten
met Prefer en vandaag de dag zijn de producten
verkrijgbaar via meerdere distributieportfolio's,
ondersteund door talloze certificeringen die getuigen
van de toonaangevende kwaliteit.
CEMENTVRIJ
De kern van de innovatie ligt in het bindmiddel.
Waar conventioneel beton cement gebruikt,
maakt Carbstone gebruik van gecarbonateerde
kalksteen en reststoffen uit de metaalindustrie,
zoals staal- en hoogovenslakken. Tijdens het
productieproces wordt CO 2
actief toegevoegd.
Deze CO 2
reageert chemisch met de reststoffen
en wordt permanent vastgelegd in het materiaal
– een proces dat bekendstaat als gecontroleerde
carbonatatie. Hierdoor wordt niet alleen
cement overbodig, maar ontstaat een steen die
netto méér CO 2
opneemt dan hij uitstoot. Het
resultaat is een cementvrije, 100 procent circulaire
bouwsteen die sterker is dan traditioneel
beton en bovendien bijdraagt aan koolstofnegatief
bouwen. Zelfs tijdens zijn gebruiksperiode
blijft Carbstone CO 2
opnemen, waardoor de
steen letterlijk ‘groener’ wordt met de tijd. Aan
het einde van zijn levenscyclus kan het product
eenvoudig worden vermalen tot zand en grind
– volledig herbruikbaar, zonder kwaliteitsverlies.
82
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
Carbstone combineert structurele sterkte, brand- en vorstbestendigheid met een netto negatieve CO 2
-balans.
‘Dankzij een innovatieve productiemethode wordt CO 2
niet langer
uitgestoten, maar permanent vastgelegd in de steen zelf’
CIRCULAIRE PRODUCTIE
Carbstone is het toonbeeld van hoe circulariteit
en prestaties hand in hand kunnen gaan. De
stenen worden geproduceerd uit 10 procent secundaire
grondstoffen, zonder natuurlijke aggregaten
zoals zand of grind. Daarmee wordt niet
alleen de CO 2
-uitstoot teruggedrongen, maar
ook de druk op natuurlijke hulpbronnen verlicht.
Wat Carbstone bovendien onderscheidt, is de
verregaande milieuverantwoording. Waar de
meeste milieuverklaringen (EPD’s) enkel de productiefase
in rekening brengen, omvat de Sustainability
Performance Declaration (SPD) van
Carbstone de volledige levenscyclus: van grondstofwinning
en transport tot gebruik, sloop en
hergebruik. Elke fase is geoptimaliseerd voor minimale
impact en maximale transparantie.
Carbstone bewijst dat prestaties en onze planeet
niet langer elkaars tegenpolen hoeven te
zijn. De steen combineert structurele sterkte,
brand- en vorstbestendigheid met een netto
negatieve CO 2
-balans. Daarmee is het niet
zomaar een nieuw bouwproduct, maar een
concreet bewijs dat de bouwsector in staat is
zichzelf opnieuw uit te vinden. In een tijd waarin
circulariteit geen keuze meer is maar een
noodzaak, toont Carbstone dat duurzaamheid
geen compromis hoeft te zijn – maar een kans
om beter, sterker en slimmer te bouwen. België
mag terecht trots zijn op deze wereldprimeur:
een bouwsteen die letterlijk de basis legt
voor een koolstofarme toekomst. ■
Carbstone markeert een ware koolstofnegatieve
revolutie in de bouwsector.
Deze volledige levenscyclusbenadering levert
iets op wat zeldzaam is in de bouwsector: totale
milieutransparantie. Elke fase wordt geoptimaliseerd,
gemeten en verantwoord – het
bewijs dat duurzaamheid niet alleen een label
is, maar een proces.
ROBUUSTE
PRODUCTIECAPACITEIT
Met productielocaties in Maasmechelen (Masterbloc
- Gubbels) en Flémalle (Prefer) beschikt
Carbstone over een robuuste productiecapaciteit
die het volledige Belgische grondgebied en
de omringende markten kan bedienen.
Carbstone is een bouwsteen die letterlijk de basis legt voor een koolstofarme toekomst.
83
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
Tekst | Kris Vandekerckhove Beeld | Funderingstechnieken Verstraeten
Elektrische boorstellingen en innovatieve
funderingstechnieken maken bouwplaats schoner en stiller
Emissievrij funderen
in beton en staal
De machine is ‘be ready, be fl exible’ opgezet, zodat hij kan schakelen tussen netvoeding, batterij of andere energievoorzieningen in de toekomst.
Duurzaamheid, circulariteit en hinderbeperking bepalen steeds vaker het bouwproces. Daarom is
funderen allang geen onzichtbaar onderdeel meer, maar een bepalende factor voor het succes van
een project.
Voor beton- en staalbouwprojecten wordt de
manier waarop je de basis legt cruciaal. Niet
alleen voor de constructie, maar ook voor de
leefomgeving. Fundex (Funderingstechnieken
Verstraeten) beweegt zich nadrukkelijk in deze
transitie en combineert geavanceerde funderingstechnieken
met ambitieuze milieuclaims.
EXPERT IN (DIEP)
FUNDERINGSTECHNIEKEN
Met meer dan zeventig jaar ervaring profi -
leert Fundex zich als een allround specialist
in (diep)funderingstechnieken. Onder haar
expertise vallen tal van trillingsvrije methoden
zoals de gepatenteerde Fundex ® -palen,
combi-palen met groutinjectie, Tubex ® -palen,
Supra ® -palen, Twin ® -palen, geboorde buispalen
en andere technieken. Daarnaast beheert
Fundex ook traditionele hei- en trilmethodes
om te kunnen inspelen op verschillende bodem-
en projectvoorwaarden.
Via haar vestigingen in Oostburg en Zeebrugge
is Fundex actief in zowel Nederland als België.
Deze geografi sche spreiding maakt het mogelijk
om grensoverschrijdend projecten aan te
nemen en kennis uit te wisselen.
ELEKTRIFICATIE EN
DUURZAAMHEID IN DE PRAKTIJK
Een van de paradepaardjes van Fundex is
de inzet van machines zoals de CD20E en
F4800E, die volledig elektrisch zijn en daarom
emissievrij kunnen functioneren. De CD20E is
een compacte, lichtgewicht boormachine die
ideaal is voor binnenstedelijke projecten, tunnels
of gevoelige zones. Ze werkt stil, produceert
geen directe uitstoot en is ontworpen
om in beperkte ruimtes maximale prestaties
te leveren. De F4800E is dan weer het zwaardere
broertje: een multifunctionele funderingsmachine
met elektrische aandrijving,
uitgerust met elektrische lieren, hydraulische
pompunits, een accupakket, … In dit ontwerp
zit fl exibiliteit: de machine is ‘be ready,
be fl exible’ opgezet, zodat hij kan schakelen
tussen netvoeding, batterij of andere energievoorzieningen
in de toekomst.
84
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
UITDAGINGEN EN STRATEGISCHE
AANDACHTSPUNTEN
Toch is de transitie niet zonder obstakels. De
elektrificatie vereist een betrouwbare stroominfrastructuur
op de bouwplaats, wat niet in
elke omgeving beschikbaar is. De kapitaalkosten
van elektrische machines en batterijsystemen
liggen hoger dan conventionele machines,
wat vraagt om een duidelijk economisch model
waarin milieu- en maatschappelijke voordelen
meewegen. Regelgeving vormt een bijkomende
rem: normering en goedkeuring van innovatieve
technieken verlopen vaak traag, zeker
binnen een gemeentelijke of stedelijke context.
Ook binnen de sector zelf is er soms terughoudendheid.
Aannemers die gewend zijn aan
klassieke methodes hebben tijd en overtuigend
bewijs nodig om de stap naar nieuwe technologieën
te zetten. Fundex neemt hier echter het
voortouw en toont hoe het wél kan.
STRATEGISCHE ROL
Fundex positioneert zich in de beton- en
staalbouw niet enkel als funderingsspecialist,
maar als een innovatiepartner die bewijst dat
duurzaamheid haalbaar is. Door emissievrij
te werken toont ze aan dat beloften niet bij
woorden blijven, maar realiteit worden – en
precies dat stimuleert opdrachtgevers om hun
ambities te verhogen. De fundering is geen
triviale onderlaag meer, maar een strategisch
onderdeel van de duurzaamheidsprestaties.
Fundex laat zien dat je diepe constructies,
hoge bouwvolumes en innovatieve methodes
kunt combineren. Met projecten in zowel Nederland
als België toont het bedrijf dat emissieloos,
trillingsvrij en elektrisch funderen niet
langer een experiment is, maar een haalbare
stap richting de toekomst. ■
‘Door emissievrij te werken, blijven beloften
niet bij woorden maar worden zij realiteit.
Precies dat stimuleert opdrachtgevers om hun
ambities te verhogen’
De F4800E is een multifunctionele funderingsmachine met elektrische aandrijving, uitgerust
met elektrische lieren, hydraulische pompunits, een accupakket, …
De CD20E is een compacte, lichtgewicht
boormachine die ideaal is voor binnenstedelijke
projecten, tunnels of gevoelige zones.
De machine werkt stil, produceert geen directe
uitstoot en is ontworpen om in beperkte ruimtes
maximale prestaties te leveren.
De fundering is geen triviale onderlaag
meer, maar een strategisch onderdeel van de
duurzaamheidsprestaties.
85
AVEZAAT STAAL ONDERSCHEIDT
ZICH DOOR:
AL MEER DAN 80 JAAR
IJZERSTERK IN
STAALSNIJWERK
◆ PERFECT AFGEWERKTE
STAALSNIJPRODUCTEN
◆ ZÉÉR KORTE LEVERTIJDEN
◆ GROTE, GEVARIEERDE
MATERIAALVOORRAAD
SCHIEDAMSEDIJK 70
3134 KK VLAARDINGEN
T 010 435 49 44
INFO@AVEZAATSTAAL.NL
◆ GELEVERD MET DIVERSE
MATERIAALCERTIFICATEN
AVEZAATSTAAL.NL
Fundex, specialist op het gebied van (diep)fundaties
- anno -
1953
Werken binnen een beperkte ruimte met een beperkte hoogte?
En toch ook op de juiste diepte komen? Daar hebben wij het materiaal voor!
Van links naar rechts: Fundex TBM, de CD20E en de TTD50 aan het werk.
De TTD50 is een compacte, maar krachtige funderingsmachine die uitblinkt
in precisie en flexibiliteit. Dankzij de deelbare mast en het relatief lage gewicht
kan de TTD50 worden ingezet op moeilijk bereikbare locaties of binnenstedelijke
projecten met beperkte werkruimte. De machine gebruikt Fundex Piling
Group voor het aanbrengen van onze Fundex-palen, zo werken we met minimale
trillings- en geluidsoverlast.
De CD20E is volledig emissievrij in te zetten, want wordt volledig elektrisch
aangedreven. De compacte stelling maakt de machine uitermate geschikt voor
situaties met beperkte ruimte. Door de elektrische aandrijving is er sprake van
een behoorlijke geluidsreductie, waardoor de machine uitermate geschikt is
voor de inzet bij werken in woonwijken of dichter bij bestaande bouw.
FUNDEX VERSTRAETEN BV
Brugsevaart 6,
4501 NE, Oostburg (NL)
+31 (0) 117 457575
WWW.FUNDEX.NL
INFO@FUNDEX.NL
“Verdraaid goed in funderen!”
FUNDEX FOUNDATIONS BV
Kustlaan 118,
8380 Zeebrugge (B)
+32 (0) 50 899 112
INNOVATIE VOOR EEN
CIRCULAIRE TOEKOMST
EEN EINDELOZE CYCLUS
VAN DUURZAAMHEID
EN HERGEBRUIK
Carbstone-blokken herdefiniëren
duurzaam bouwen.
Deze metselblokken zijn ontworpen
om CO₂-negatief en cementvrij te zijn.
Ze maken gebruik van een
carbonatatieproces waarbij CO₂ zich
chemisch bindt met bijproducten uit
de staalindustrie om hoogwaardige,
duurzame bouwmaterialen te
vormen.
VOORDELEN
CO₂-negatieve productie
Cradle-to-Cradle
Recycleerbaarheid
Hoge druksterkte
Superieure akoestische
isolatie
Hoge brandwerendheid
By Masterbloc - Steenweg naar As 4,
B-3630 Maasmechelen
By Prefer - Sart d’Avette 110,
B-4400 Flémalle
www.carbstone.be
info@carbstone.be
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
Tekst | Roel van Gils Beeld | Wierda Hybrid Technologies
Stil, veilig en schoon werken met elektrisch materieel
Emissievrij werken
binnen handbereik
Een belangrijk voordeel van de Wierda-aanpak is flexibiliteit.
De vraag naar elektrische voertuigen en geëlektrificeerde opbouwen in de bouw groeit sterk,
zeker nu emissievrije zones en Natura2000-gebieden steeds vaker om schonere oplossingen
vragen. Wierda Hybrid Technologies speelt daar met haar innovatieve oplossingen direct op
in. Het bedrijf levert al meer dan 10 jaar een breed scala aan elektrische toepassingen, van
betonmixers, autolaadkranen, telekranen en walsen tot aan hoogwerkers, rioolreinigings- en
sondeervoertuigen. En met het verhuurconcept Mixer 2 Rent B.V. ligt emissievrij werken in de
praktijk écht binnen handbereik.
88
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
Of het nu gaat om een nieuwe vrachtwagen, bestaande kraan of specialistisch voertuig: de systemen van
Wierda kunnen op vrijwel elk platform worden toegepast.
Bert Bentum, accountmanager bij Wierda Hybrid
Technologies.
Elektrificatie begon bij Wierda Hybrid Technologies
al in 2012 met de ontwikkeling van een
elektrische betonmixer. Die innovatie bleek
de start van een groeipad richting steeds geavanceerdere
oplossingen. “Wat begon met
een dieselvoertuig met elektrische opbouw,
groeide uit tot volledig elektrische trailers met
accupakket, elektromotor en andere oplossingen”,
vertelt een enthousiaste Bert Bentum, accountmanager
bij Wierda Hybrid Technologies.
“Inmiddels is de technologie doorontwikkeld in
een betonmixer elektrificatie 2.0 en een modulaire
e-PTO-oplossing (electric Power Take Off,
red.), die op een breed scala aan voertuigen kan
worden toegepast voor het elektrisch aandrijven
van allerhande opbouwen. Eventueel zelfs
in combinatie met een microgrid-oplossing.”
‘Een schone en
emissievrije bouwplaats
is voor ons geen
toekomstmuziek meer’
TWEEDE LEVEN
De e-PTO maakt het mogelijk om op locatie
emissievrij te werken, zonder afhankelijk te zijn
van een draaiende dieselmotor. “Het systeem
is stil, veilig en schoon”, benadrukt Bentum.
“Machines kunnen draaien op een accupakket
aan boord of, indien aanwezig, via walstroom,
zodat tijdens het werk de accu’s worden bijgeladen.
Afhankelijk van de toepassing varieert
de accucapaciteit van 20 tot 160 kWh of zelfs
meer. We hebben op die manier een brede
range aan betonmixers, kraan-kippers, (tele)
Met het verhuurconcept Mixer 2 Rent B.V. ligt emissievrij werken in de praktijk écht binnen handbereik.
kranen en gemeentelijke voertuigen geëlektrificeerd.
Ook oudere machines kunnen succesvol
worden omgebouwd. Zo bouwen we de
laatste jaren aaneengesloten dieselaangedreven
driepootwalsen om naar volledige elektrisch
aangedreven exemplaren. Relatief oude
machines die na ombouw weer volledig toekomstbestendig
en duurzaam zijn en opnieuw
een leven lang meegaan.”
MODULAIR, FLEXIBEL EN
MERKONAFHANKELIJK.
Een belangrijk voordeel van de Wierda-aanpak
is flexibiliteit, volgens Bentum. “Omdat de
componenten modulair zijn opgebouwd, kunnen
accupakketten en aandrijfcomponenten
op verschillende plekken in of aan het chassis
worden geplaatst. Dat maakt een optimale gewichtsverdeling
mogelijk en zorgt voor maatwerk
per voertuig.” Daarnaast werkt Wierda
Hybrid Technologies volledig merkonafhankelijk.
“Of het nu gaat om een nieuwe vrachtwagen,
bestaande kraan of specialistisch voertuig:
onze systemen kunnen op vrijwel elk platform
worden toegepast. Dankzij onze eigen engineerings-
en montageafdeling én softwareontwikkeling
in huis zijn we in staat om niet alleen snel
te schakelen, maar ook om innovatieve combinaties
te realiseren. We denken altijd in oplossingen
om te kijken hoe iets wel kan.”
SCHONE EN STILLE BOUWPLAATS
De voordelen van elektrisch materieel gaan
volgens Bentum verder dan alleen emissiereductie.
“Elektrische aandrijving maakt het werk
stiller en veiliger: geen draaiende dieselmotoren
meer op de bouwplaats en geen uitlaatgassen
in gesloten ruimtes. Dat vergroot het
comfort voor machinisten én de veiligheid op
de bouwplaats.” Wierda Hybrid Technologies
werkt voor grote namen als Heijmans, BAM,
Ballast Nedam en Mammoet, maar ook voor
kleinere regionale bedrijven. En met het verhuurconcept
Mixer 2 Rent B.V. maakt Wierda
emissievrij werken echt voor iedereen bereikbaar.
“Een schone en emissievrije bouwplaats
is voor ons geen toekomstmuziek meer”, zegt
Bentum tot besluit. ■
89
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
Rotta Nova verrijst momenteel tussen de iconische Markthal en Hoogstraat.
Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Penetron
Testopstelling van kelderwand RottaNova markeert
een belangrijke stap richting duurzamer en
toekomstbestendig bouwen
ZELFHERSTELLEND
BETON DOOR KRISTALLIJN
TECHNOLOGIE
In het Rotterdamse project RottaNova wordt geëxperimenteerd met zelfherstellend beton dat
zichzelf actief beschermt tegen waterinsijpeling. De toepassing van Penetron Admix SB in één
van de kelderwanden laten zien hoe innovatie en circulariteit hand in hand gaan op weg naar
onderhoudsarme en circulaire betonconstructies.
90
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
Tussen de iconische Markthal en de Hoogstraat
verrijst momenteel RottaNova: een project
dat niet alleen architectonisch, maar ook
technologisch de blik vooruit werpt. In één van
de kelderwanden wordt geëxperimenteerd
met een innovatieve toepassing van Penetron
Admix SB – een kristallijn additief dat beton
een opmerkelijke eigenschap geeft: het kan
zichzelf herstellen. De proefopstelling markeert
een belangrijke stap richting duurzamer
en toekomstbestendig bouwen.
VAN BESCHERMING
NAAR VERNIEUWING
Wie beton zegt, zegt degelijkheid, maar ook
onderhoud. Waterinsijpeling is nog altijd een
van de grootste vijanden van ondergrondse
constructies. Traditioneel wordt dat probleem
aangepakt met membranen en coatings. Effectief,
maar bewerkelijk en moeilijk te hergebruiken.
Met de kristallijn technologie van Penetron
verschuift het perspectief: bescherming
wordt onderdeel van het materiaal zelf.
PORIËN
Door Penetron Admix SB rechtstreeks aan
het betonmengsel toe te voegen, ontstaat
een waterdichte structuur zonder extra lagen
of coatings. Zodra vocht het beton binnendringt,
reageren de actieve componenten
en vormen zich microscopische kristallen die
capillaire poriën en scheurtjes tot 0,5 millimeter
afsluiten. Komt er later opnieuw water in
het materiaal, dan herstart het proces vanzelf.
“Het werkt als een snee in je hand die vanzelf
geneest”, zegt Olivier Suerickx, Managing Director
van Penetron Benelux. “Het resultaat
is onderhoudsarm beton dat zichzelf actief
blijft beschermen – een fundamentele stap
richting circulair en CO 2
-arm bouwen.”
SLIMMER VOOR MILIEU
ÉN PORTEMONNEE
Het principe van actief zelfherstellend beton
heeft verstrekkende gevolgen. Doordat
membranen en coatings overbodig worden,
verdwijnt een groot deel van het materiaalverbruik
én de bijbehorende faalkosten. Bovendien
verlengt de technologie de levensduur
van betonconstructies aanzienlijk – in sommige
gevallen met tientallen jaren. “Zelfherstellend
beton is geen nice-to-have, maar een noodzakelijke
stap naar toekomstbestendig bouwen”,
aldus Suerickx. “Minder onderhoud, minder
vervangingscycli en meer zekerheid maken
de technologie interessant voor aannemers,
opdrachtgevers en ontwerpers die duurzaamheid
willen combineren met efficiëntie.”
SAMENWERKING IN DE PRAKTIJK
De toepassing in RottaNova is het resultaat
van een nauwe samenwerking tussen Dyckerhoff
Basal, TBI-onderneming J.P. van Eesteren
en Dura Vermeer, NEOO en Penetron Benelux.
Dyckerhoff Basal verzorgde de betonproductie
en integreerde het additief moeiteloos
in het mengsel. Namens de bouwcombinatie
speelde Niki Loonen, betontechnoloog bij
TBI, een voortrekkersrol bij de keuze voor
Penetron. Het project geldt als voorbeeld van
hoe innovatieve materialen via samenwerking
tussen producent, aannemer en leverancier
hun weg vinden naar de bouwpraktijk. “De
testopstelling in RottaNova biedt bovendien
waardevolle data over de prestaties van het
materiaal onder stedelijke omstandigheden”,
aldus Suerickx. “Met deze technologie
is Penetron wereldmarktleider. Ze wordt
toegepast in meer dan honderd landen en
in uiteenlopende projecten – van tunnels
en bruggen tot waterzuiveringsinstallaties
en haveninfrastructuur. In België is Penetron
onder meer toegepast voor Holcim Go4Zero,
de Beverentunnel, de Oosterweelverbinding
en diverse maritieme projecten. Hopelijk zal
RottaNova bijdragen aan een bredere kennisopbouw
rond zelfherstellend beton in
Nederland.” ■
‘Minder onderhoud, minder vervangingscycli en meer zekerheid maken de
technologie interessant voor aannemers, opdrachtgevers en ontwerpers die
duurzaamheid willen combineren met efficiëntie’
Betonstort van een kelderwand langs de Hoogstraat.
De testopstelling in RottaNova biedt waardevolle data over de prestaties van het materiaal
onder stedelijke omstandigheden.
Bouwinfo
BELEGGER
RottaNova Ontwikkeling B.V., Rotterdam
(Van Herk Groep)
GEMEENTE
Gemeente Rotterdam – Stadsontwikkeling
ONTWIKKELINGSMANAGEMENT
NEOO, Amsterdam
AANNEMERS
J.P. van Eesteren BV en Dura Vermeer Bouw
Zuid West BV
91
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
Tekst & beeld | Ecocem
Nieuw onderzoekscentrum voor verduurzaming
in de cementindustrie
Versnelde ontwikkeling
CO 2
-arm cement
Ecocem heeft in Chilly-Mazarin, net buiten Parijs, een nieuw onderzoeks- en innovatiecentrum
geopend. Hier werkt het bedrijf aan oplossingen om de CO 2
-uitstoot van cement en beton verder
te verlagen. In het centrum, dat functioneert als een mini-fabriek op praktijkschaal, ontwikkelt een
internationaal onderzoeksteam de volgende generatie bindmiddelen. Met deze investering versnelt
Ecocem de verduurzaming van de cementindustrie. Al 25 jaar is het bedrijf pionier in CO 2
-arm cement.
lang de belangrijkste grondstof voor Ecocems
CO 2
-arme cementen, maar de beschikbaarheid
daarvan neemt af doordat de staalindustrie
zelf verduurzaamt. In het nieuwe centrum
ontwikkelt Ecocem bindmiddelen op basis van
natuurlijke en gerecyclede materialen. Zo blijft
de verduurzaming van cement en beton toekomstbestendig.
Onder leiding van Dr. Roberta
Alfani werken twaalf promovendi, vijf postdocs
en tientallen technici dagelijks aan doorbraken
in samenstelling, proces en prestatie. “We
hebben de hele betonketen in het klein nagebouwd”,
zegt Jeroen Langenberg, commercieel
directeur van Ecocem Benelux. “We zien precies
waar we winst kunnen behalen: technisch,
economisch én qua CO 2
-uitstoot.” Zo ontstaat
een directe koppeling tussen fundamenteel
onderzoek en praktische toepassingen in de
betonindustrie wereldwijd.
In het nieuwe centrum wordt de volgende generatie bindmiddelen ontwikkeld.
Het onderzoekscentrum beslaat 3.300 m 2 en
beschikt over een eigen maal- en menginstallatie,
zeven opslagsilo’s en een proefcapaciteit
tot één ton per batch. Daarmee kan Ecocem
nieuwe bindmiddelen ontwikkelen én direct
testen onder praktische omstandigheden.
INNOVATIE OP PRAKTIJKSCHAAL
Wat het centrum uniek maakt, is dat het zich
volledig richt op alternatieve cementachtige
materialen (SCM’s) die de CO 2
-intensieve
klinker vervangen. Hoogovenslak was jaren-
ACT-TECHNOLOGIE
ALS VERSNELLER
De innovaties van Ecocem komen samen in de
Accelerated Cement Technology (ACT). Deze
gepatenteerde aanpak verlaagt het klinkergehalte
van cement drastisch, zonder verlies aan
sterkte of technische levensduur. ACT is individueel
getest in meer dan veertig projecten
en kan de CO 2
-voetafdruk van traditioneel
cement tot zeventig procent reduceren. “Het
mooie van ACT is dat het direct toepasbaar is”,
zegt Langenberg. “We hoeven geen nieuwe fabrieken
te bouwen. Bestaande betoncentrales
kunnen er morgen al mee werken, vaak door
alleen het recept iets aan te passen.” Daarmee
vat hij Ecocems mantra kernachtig samen: haalbaar,
schaalbaar en betaalbaar.
ACT IN HET KORT
Ecocem’s ACT vormt de kern van haar innovatieve
aanpak om cement te verduurzamen.
ACT combineert alternatieve grondstoffen zoals
kalksteenmeel, hoogovenslak en/of puzzolanen
tot een bindmiddel met een tot zeventig
procent lagere CO 2
-voetafdruk. In de praktijk
92
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
levert ACT niet alleen minder CO 2
-uitstoot
op, maar ook een constante kwaliteit en prestaties.
De technologie is ontwikkeld in samenwerking
met universiteiten en industriepartners
en is volledig compatibel met bestaande
betoncentrales. Hierdoor kan de sector direct
overstappen zonder grote investeringen of
procesaanpassingen. Ecocem bezit intussen Europese
certificering en bereidt de commerciële
uitrol voor in 2027. Het doel: cement maken
dat technisch en economisch concurrerend is
én klaar voor de toekomst.
INVESTEREN IN DE TOEKOMST
Ecocem investeert al jaren in onderzoek en
ontwikkeling. De opening van het onderzoeksen
innovatiecentrum is het meest tastbare resultaat
hiervan en onderdeel van een breder
Europees programma dat innovatie versnelt.
De Europese Commissie ondersteunt een belangrijk
deel van dat onderzoek. Ecocem is geselecteerd
voor een gesubsidieerde opdracht
rond CO 2
-arme bindmiddelen en de opschaling
naar industriële toepassing.
Ecocem werkt samen met toonaangevende
industriële partners zoals Saint-Gobain, ArcelorMittal
en het internationale klimaatfonds
Breakthrough Energy Ventures. “Die steun bevestigt
dat we op de goede weg zitten”, zegt
Langenberg. “Maar we doen het niet voor
de investeerders. Uiteindelijk gaat het om de
maatschappelijke impact: de cementindustrie
helpen om écht te veranderen.”
NEDERLAND ALS PROEFTUIN
Nederland speelt een sleutelrol binnen de
Ecocem-groep. De fabriek in Moerdijk was de
eerste productielocatie en geldt nog steeds als
proeftuin voor nieuwe toepassingen. “Nederland
en België lopen voorop in duurzaam beton”,
legt Langenberg uit. “Als de rest van de
wereld beton zou maken zoals wij dat hier doen,
had onze branche een minder groot CO 2
-probleem.”
Ecocem Benelux werkt ook intensief
samen met diverse internationale universiteiten
waaronder de TU Delft en TU Eindhoven. In
de praktijk wordt bovendien intensief samengewerkt
met het bedrijfsleven. Nederlandse praktijkervaringen
gaan direct naar het lab in Parijs
en helpen bij het ontwikkelen van de volgende
generatie bindmiddelen. “Nederland is toonaangevend
als het gaat om normen en milieueisen.
Als het hier werkt, werkt het overal.”
Recent verkreeg Ecocem een European Technical
Assessment (ETA), waarmee de technologie
Europees gecertificeerd is als bouwstof.
“We hebben nu het paspoort”, zegt Langenberg.
“De nationale stempels volgen.”
Nieuw onderzoeks- en innovatiecentrum in Chilly-Mazarin.
‘De prefab industrie is bij uitstek geschikt om
nieuwe technologie snel op te schalen’
DUURZAAM VOORDEEL
VOOR DE PRECAST-INDUSTRIE
Een belangrijk toepassingsgebied is de Nederlandse
precast-industrie. Deze sector
wil grote stappen zetten in CO 2
-reductie.
“Precast (prefab) beton vraagt om snel
verhardende mengsels, waarin traditioneel
Portlandcement uitblinkt. Ons bindmiddel
reageerde aanvankelijk trager”, vertelt Langenberg.
“Dat maakte het lastig voor producenten
die in korte cycli werken. Dankzij
de doorbraken in het onderzoekscentrum
kunnen we die reactiesnelheid nu evenaren.
De voordelen blijven: een veel lagere CO 2
-
voetafdruk, zonder grote aanpassingen in het
proces.” Ecocem ziet in deze sector een kans
om de transitie te versnellen. “De prefab industrie
is bij uitstek geschikt om nieuwe technologie
snel op te schalen. Daar kunnen we
direct laten zien dat CO 2
-arm bouwen ook
economisch aantrekkelijk is.”
DE VOLGENDE STAP
De ambities van Ecocem reiken verder dan
Europa. In Los Angeles start binnenkort de
bouw van een nieuwe productielocatie, de
eerste in Noord-Amerika. De boodschap
blijft dezelfde: de cementindustrie kan sneller
verduurzamen dan gedacht. “Als het aan
ons ligt, werken we over tien jaar met klinkerarm
cement als norm”, zegt Langenberg. “De
technologie is er, de kennis is er. Nu nog de
wil en regelgeving die het mogelijk maken.”
Regelgeving vormt volgens hem nog steeds de
grootste barrière. “De sector loopt sneller dan
de regelgeving. Vergunningen, normen, infrastructuur:
daar stokt het nog. Maar we moeten
niet wachten tot iemand anders het oplost.
Begin gewoon. Al los je zestig procent van het
probleem op, dan helpen wij je met de rest.”
Ecocem werkt de komende jaren aan de opschaling
van haar technologie zodat duurzame
cementproducten wereldwijd beschikbaar
worden. De nadruk ligt op industrialisatie:
grootschalige productie met behoud van kwaliteit
en lage CO 2
-emissie. Tegelijkertijd deelt het
bedrijf kennis met partners in de hele bouwketen.
Met het nieuwe onderzoeks- en innovatiecentrum
bewijst Ecocem dat innovatie en
schaalbare technologie hand in hand gaan. De
verduurzaming van cement is geen plan meer,
maar een proces dat volop in beweging is.
Of zoals Langenberg het samenvat: “CO 2
-arm
cement kan morgen al in de bestaande betoncentrales.”
■
"Als het hier werkt, werkt het overal."
93
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
Tekst & beeld | Betonhuis
Montage van de langste voorgespannen prefab brugliggers in Wanssum.
‘Een keurmerk als het CSC-certificaat
heeft een intrinsieke motivatie nodig
om succesvol te zijn’
Menig bouwwerk bevat prefab producten van Haitsma Beton. Het bedrijf is gevestigd in
Kootstertille, iets ten noorden van Drachten, maar dat belet het bedrijf niet om aan klanten in
heel Nederland te leveren. Gelegen aan het Prinses Margrietkanaal is Haitsma Beton in de unieke
gelegenheid om – daar waar mogelijk – haar gigantisch zware betonnen producten over water naar
hun eindbestemming te vervoeren.
94
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
‘Met het certifi caat hebben we nu een
toetsingskader om de juiste dingen op de
goede manier te doen’
Betonhuis ging in gesprek met Wim Comello,
sinds 2013 directeur van het in 1905 opgerichte
bedrijf. “Haitsma Beton is gespecialiseerd in
het vervaardigen van heipalen, liggers, bruggen
en barriers”, vertelt hij. “Alles wat qua beton
nodig is voor bouwwerken als bruggen, viaducten,
parkeergarages, stadions of data- en
distributiecentra. Onze klanten komen ook bij
ons terecht voor de onderbouw van viaducten
en draagconstructies voor bijvoorbeeld de
petrochemische industrie in het Botlekgebied.
Hoewel er concurrenten bestaan, zijn wij wel
uniek: Haitsma is in staat om zware spullen te
tillen tot 280 ton. Eén van de laatste voorgespannen
liggers die we hebben gemonteerd
was maar liefst 69 meter lang. En het transport
ervan? Dat doen we dus over het water!”
DESIGN & CONSTRUCT
Haitsma werkt veel op basis van Design &
Construct. “Bij zulke contracten verzorgt de
klant zelf het ontwerp van bijvoorbeeld een
brug of viaduct”, legt Comello uit. “Wij zitten
dan als betonconstructiebedrijf vanaf het begin
aan de tafel met de klant zodat onze input
kan worden meegenomen in het ontwerp. Zo
ontstaat het beste product. Als fabrikant maken
we zelf de tekeningen en doen we zelf de
berekeningen van ons eigen product.”
Wim Comello, directeur van Haitsma Beton.
TOETSINGSKADER
Dat Haitsma Beton zich aan zou sluiten bij het
CSC-Duurzaamheidsverslag sprak voor zich.
“We vinden dit belangrijk. Er zitten voor ons
drie aspecten aan. Ten eerste is Haitsma gewoon
onderdeel van de samenleving en dat
brengt een verantwoordelijkheid met zich
mee”, stelt Comello. “Ten tweede willen wij
als medewerkers van Haitsma samenwerken
aan de verbetering van het milieu, want dat
milieu is óns milieu. Een keurmerk als het
CSC-certifi caat heeft een intrinsieke motivatie
nodig en bij ons zit die in het bedrijf als geheel,
maar net zo hard ook bij de individuele
werknemers inclusief mijzelf. ❯
95
Untitled-3 1 11-11-2025 09:26
THEMA DUURZAAM & CIRCULAIR
‘Als je alleen met het CSC-Duurzaamheidsverslag
meedoet uit commerciële overwegingen, geniet je
niet van het huiswerk dat je moet doen’
Watertransport met 69 meter lange brugliggers van Haitsma Beton in Kootstertille naar Wanssum.
Ten derde is er ook een commerciële overweging.
Je bent immers meer waard voor je
klant wanneer je een bijdrage levert aan de
duurzaamheidstransitie.” Voor Comello is het
CSC-keurmerk misschien geen lust – je moet
immers een fl inke inspanning leveren – maar
het is vooral geen last: “Heel wat dingen die nu
vereist zijn om het CSC-certifi caat te behalen,
zouden we zonder keurmerk toch al doen. Met
het certifi caat hebben we nu een toetsingskader
om de juiste dingen op de goede manier
te doen.” Het is volgens hem dus juist fi jn dat
er een controlerende instantie langskomt die
ter zake kundig is en goede tips geeft. “Maar je
moet het wel zelf echt willen. Als je alleen met
het CSC-Duurzaamheidsverslag meedoet uit
commerciële overwegingen, geniet je niet van
het huiswerk dat je moet doen. Maar wij zijn
al – eveneens vrijwillig – een ISO14001-bedrijf.
Wij vinden nu eenmaal dat we zo’n bedrijf zijn.”
Comello wil nog wel even graag een misverstand
uit de weg helpen over betonbedrijven.
Die staan in het algemeen niet bekend
als duurzaam. Maar dit is onterecht, volgens
hem. “Het is waar dat de productie van cement
veel CO 2
genereert. Maar beton zelf is
zeer duurzaam.” Haitsma doet ook wat met
die eigenschap van beton. “Wij halen liggers
uit bestaande bouwwerken als ze worden afgebroken
en zetten die dan in bij nieuwe projecten.
Wij ontwerpen en bouwen modulair,
zoals dat heet. Wij geven beton een tweede
leven. Beton kan daarnaast ook als granulaat
worden hergebruikt als vervanging van grind
bij de aanmaak van nieuw beton.”
BELANGRIJKE STAP
Dit alles neemt niet weg dat er nog steeds werk
aan de winkel is in de betonsector. Voor Comello
biedt het CSC-certifi caat een referentiekader
waarbinnen Haitsma de dingen doet
die ze al wilde doen. “Sommige dingen liggen
voor de hand, zoals al het rollend materieel
elektrisch maken. Andere zaken liggen minder
voor de hand, zoals zelf het water oppompen
dat voor de aanmaak van beton nodig is. Hoe
meer bedrijven het keurmerk dragen, hoe minder
de sector het milieu belast.” Het keurmerk
gaat overigens niet alleen over duurzaamheid,
maar ook over maatschappelijk verantwoord
ondernemen en veiligheid. “We maken zo voor
onze klanten zichtbaar dat we over de volle
breedte van ondernemerschap in de betonsector
goed bezig zijn. We hebben ook graag
klanten over de vloer om te laten zien wat wij
concreet doen. Dat kan dan bijdragen aan het
momentum in onze samenleving ten aanzien
van duurzaamheid. Voor die bewustwording is
meer nodig dan een keurmerk, want het moet
van binnenuit komen, maar het keurmerk is een
belangrijke stap in die ontwikkeling.” ■
NIEUW CSC-
DUURZAAMHEIDSVERSLAG
BESCHIKBAAR
Het nieuwe rapport van Concrete
Sustainability Council (CSC), gepubliceerd
door Betonhuis, toont dat de
Nederlandse betonsector aantoonbaar
voldoet aan de internationale
duurzaamheidseisen. In dit vierde
Nationale Duurzaamheidsverslag,
bestaande uit twee delen, staan onder
meer betrouwbare data uit de vier jaar
oude digitale Monitoringstool centraal,
waarmee CO 2
-reductie en circulariteit
door de sector worden gevolgd. De
toekomst vraagt om een grotere stap:
van intenties naar meetbare prestaties
en van lineair naar circulair.
Download de rapporten op betonhuis.nl
97
Tekst & beeld | Matrix Software
Van ambacht naar
digitaal vakmanschap
Klaas Stok en Zonen B.V. is een familiebedrijf uit Friesland dat al meer dan een eeuw actief is in
de constructiebranche. Wat begon als een kleine smederij, opgericht door de grootvader van
huidig directeur Klaas Stok, groeide uit tot een veelzijdige en betrouwbare partner voor agrarische
bouwprojecten en industriële constructies. Door de jaren heen is het bedrijf meegegroeid met de
sector, zonder het ambacht en de nuchtere Friese mentaliteit te verliezen die haar zo kenmerkt.
Vandaag de dag werkt het team aan uiteenlopende projecten in heel Nederland:
van staalconstructies voor landbouwschuren tot specialistische
melkontvangstinstallaties voor FrieslandCampina in Workum. Het bedrijf
combineert traditioneel vakmanschap met moderne productiemiddelen
en hecht veel waarde aan precisie, betrouwbaarheid en klantgerichtheid.
DE UITDAGING
Ondanks de groei ambieerde het bedrijf meer structuur en grip op interne
processen. Offertes werden tot voor kort nog handmatig opgesteld
met een typemachine, wat niet alleen tijdrovend was, maar ook repetitief
werk met zich meebracht. Revisies rond krijgen was omslachtig en
foutgevoelig. Daarnaast liepen calculatie, werkvoorbereiding en orderregistratie
niet synchroon. Gegevens stonden verspreid in Excel, e-mails
en papiermappen, waardoor cruciale informatie te vaak op verschillende
plekken moest worden gezocht.
HET GEVOLG:
• een gebrek aan centraal overzicht;
• risico op dubbele invoer en fouten;
• beperkte traceerbaarheid van materiaalstromen;
• onnodige tijdsdruk voor werkvoorbereiders.
Voor een bedrijf dat met steeds grotere en complexere projecten werkt,
werd duidelijk dat de interne informatievoorziening een digitale professionaliseringsslag
nodig had. Klaas Stok en Zonen wilde de stap zetten naar
een toekomstbestendig systeem, maar wel op een manier die aansluit bij
haar praktijk en werkwijze.
DE AANPAK
De samenwerking met Matrix Software bood hiervoor de ideale basis.
Samen met vier andere constructiebedrijven werd deelgenomen aan intensieve
ontwikkelsessies in Nijmegen. In co-creatie werd gewerkt aan
98
Jacko Woutersen van Matrix bleef nauw betrokken
als vaste sparringpartner.
Wat begon als een kleine smederij, groeide uit tot een veelzijdige en betrouwbare
partner voor agrarische bouwprojecten en industriële constructies.
een modern order- en projectmanagementsysteem dat volledig zou integreren
met de bekende calculatiesoftware van Matrix. In deze sessies
werden processen doorgelicht, knelpunten benoemd en functionaliteiten
stap voor stap uitgewerkt. Het resultaat was een robuuste oplossing
die niet alleen administratieve lasten vermindert, maar ook naadloos
aansluit op de manier waarop staalverwerkende bedrijven opereren.
Binnen Klaas Stok en Zonen wordt Matrix inmiddels breed ingezet
voor calculaties en offertes, werkvoorbereiding, planning en materiaalbeheer,
orderverwerking en interne communicatie. De implementatie
vond bewust gefaseerd plaats. Iedere afdeling kreeg tijd om te wennen
aan de nieuwe workflows en Jacko Woutersen van Matrix bleef nauw
betrokken als vaste sparringpartner. Zijn rol bestond uit ondersteuning,
configuratieadvies en het vertalen van praktijkfeedback naar nieuwe
mogelijkheden in de software. Deze samenwerking zorgde ervoor dat
het systeem niet alleen werd uitgerold, maar ook echt eigen werd.
HET RESULTAAT
De digitaliseringsslag heeft grote impact gehad op de bedrijfsvoering.
Waar voorheen informatie verspreid stond over verschillende systemen,
is nu alles centraal vastgelegd in één geïntegreerd platform. Dit
zorgt voor transparantie en voorkomt dat belangrijke gegevens verloren
raken in mailboxen of notitieboekjes. Het uitgebreide materiaalbeheer
geeft inzicht in afwijkingen tussen geoffreerde hoeveelheden en
daadwerkelijke verbruiken. ❯
Een eigentijds familiebedrijf met een eeuw historie en vakmanschap.
Het bedrijf combineert traditioneel vakmanschap met moderne productiemiddelen
en hecht veel waarde aan precisie, betrouwbaarheid en klantgerichtheid.
99
BASIS
MatrixProject basis helpt jou door al jouw projecten
overzichtelijk te houden. Zo heb jij al je benodigde
informatie in één programma. Nooit meer losse
urenbriefjes, offertes, facturen of losse excel
bestanden.
Relatiebeheer
Aanvragen
Offertes
Opdrachten
Urenregistratie
Inkoopfacturen
Verkoopfacturen
Materiaalverbruik
Nacalculatie
PROFFESIONAL
BASIS
Termijnfacturering
en - sjablonen
Inkooporders
Export EDI
Proffesional is een pakket dat
speciaal is samengesteld
voor de staalbouwers die
graag zoveel mogelijk wil
automatiseren.
PAKKET
Globale planning
Export boekhouding
CE markering
Automatische
tijdregistratie
Toegang via web
Enterprise is een pakket
voor de staalbouwer die
ten alle tijden inzicht willen
houden en hun effiëncy
willen maximaliseren.
ENTERPRISE
PROFFESIONAL
PAKKET
Automatische
verzending
Verkoopfacturen
Voorraadbeheer
Inkomstenregistratie
Fase-, productie-, in-
koop- en verkoopanalyse
Voor een vrijblijvend
adviesgesprek neem
je contact op met onze
verkoopadviseur
Brian Hendriks
Business developer
Tel:
06 3900 3400
e-mail:
b.hendriks@matrix-software.com
Door de jaren heen is het bedrijf meegegroeid met de sector, zonder het ambacht en de nuchtere Friese mentaliteit te verliezen die haar zo kenmerkt.
Hierdoor kan het bedrijf sneller sturen op kosten en planning. En ook
de samenwerking tussen de afdelingen is aantoonbaar verbeterd: iedereen
werkt vanuit dezelfde projectdata, wat communicatie verbetert en
fouten reduceert.
Een ander belangrijk voordeel is de schaalbaarheid. De software groeit
mee met de ambities van het bedrijf. Of het nu gaat om grotere projecten,
complexere constructies of uitbreiding van het team: Matrix biedt
de flexibiliteit die nodig is om toekomstbestendig te blijven. Hendrik
Stok: “Met Matrix kun je alles bijhouden, dus raak je eigenlijk nooit belangrijke
informatie kwijt. Het systeem helpt ons om structuur aan te
brengen en tegelijkertijd de diepte in te kunnen wanneer dat nodig is.”
Directeur Klaas Stok vult aan: “Als we de Matrix-programmatuur niet
hadden, dan waren we als constructiebedrijf nooit zo ver gekomen.”
SAMENVATTING VAN DE IMPACT:
• 100% digitale centralisatie van offertes, orders en projectinformatie.
• Verbeterde samenwerking tussen afdelingen dankzij één gedeeld systeem.
• Traceerbaarheid van projectdata en materiaalstromen.
• Betere kostenbeheersing door inzicht in materiaalverschillen.
‘Met de software kun je echt alles
bijhouden, dus raak je nooit
belangrijke informatie kwijt’
• Flexibele en schaalbare software die meegroeit met het bedrijf.
• Een solide basis voor verdere digitalisering en procesverbetering.
HET BEGIN EN DE TOEKOMST
Klaas Stok en Zonen stond niet alleen aan de basis van het eerste orderregistratiesysteem
van Matrix, maar werkt vandaag met Matrix Project:
een krachtige, moderne oplossing die processen stroomlijnt en bedrijven
klaarstoomt voor de toekomst. Maar de samenwerking gaat verder dan
de software alleen. Matrix investeert continu in innovatie, met nieuwe
functionaliteiten waarin cloud, AI en slimme automatisering een steeds
grotere rol spelen. In een tijd waarin projecten complexer worden en
vakmensen schaars, biedt Matrix de tools om efficiënt, schaalbaar en
toekomstbestendig te blijven. Zo wordt samen gebouwd aan digitaal
vakmanschap – vandaag én morgen. ■
101
Loveld is a leading specialist contractor
for architectural concrete, stone and
brick faced precast facades
ARCHITECTURE
IN CONCRETE AND
NATURAL STONE
We can design, manufacture and install bespoke precast
cladding for commercial, public and residential projects
in Europe. We invite you to contact our technical sales teams
to find out more about the solutions we can offer your project.
www.loveld.com
Loveld Nv • Brug Zuid 12 • 9880 Aalter • Belgium
Tel. +32 9 325 86 60 • info@loveld.com • www.loveld.com
COMPLETE LICENTIE
Tijdelijke aanbieding: koop vóór 25 december 2025
en bespaar 25% op uw Complete licentie.
BETON
BOUW
PLATFORM OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW
PARTNER WORDEN VAN
BETON & STAALBOUW?
Zowel op de website als in de gedrukte
versie bieden we u de mogelijkheid om
onderdeel uit te maken van het overzicht
met de meest gerenommeerde fabrikanten
en toeleverancieres in de branche.
Zo kunt u onder andere:
• Toegevoegd worden als
partner op de servicepagina’s
van het vaktijdschrift
• Een kosteloze vermelding krijgen in
de geheel vernieuwde bedrijvenindex
op betonenstaalbouw.nl
• Een gesponsorde positie met persoonlijke
profielpagina op betonenstaalbouw.nl
verkrijgen
• Uw eigen profielwidget inzetten,
gekoppeld aan de redactionele content,
nieuwsberichten en overige
relevante marketingtools
Ook geïnteresseerd?
• Bel naar +31 495 45 00 95
• Ga naar betonenstaalbouw.nl
• Scan de QR code
SCAN DE
QR CODE
Onze projectmanagers vertellen u graag meer over onze
samenwerkingspakketten
betonenstaalbouw.nl
BETON & STAAL PARTNERS
Voor uitgebreide informatie over
de Beton & Staal partners,
scan deze QR code met uw smartphone
www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf
BJOND INNOVATION
CONSTRUX
AALBORG PORTLAND BELGIUM
Evergemsesteenweg 195
B-9030 GENT
T +32 471 955 129
E yves.terneu@aalborgportland.com
W www.aalborgportland.be
Eerste straat 11
B-3680 MAASEIK
T +32 89 56 53 15
E jvm@bjond.be
W www.bjond.be
Hazebeekstraat 11
B-8531 HULSTE
T +32 56 72 47 93
E info@construx.eu
W www.construx.eu
ENVO-FIX
Willem de Zwijgerstraat 18
2411 VV BODEGRAVEN
T +32 172 61 22 88
E info@envo-fix.nl
W www.envo-fix.nl
NV BEKAERT SA
Bekaertstraat 2
B-8550 ZWEVEGEM
T +32 56 76 61 11
E veerle.tack@bekaert.com
W www.bekaert.com
BUITING STAALBOUW
Van Dongenstraat 42
8107 AG BROEKLAND
T +31 570 53 10 10
E info@buitingstaalbouw.nl
W www.buitingstaalbouw.nl
CT DE BOER
Marconibaan 44
3439 MS NIEUWEGEIN
T +31 30 600 91 51
E info@ctdeboer.nl
W www.ctdeboer.nl
Belgische Vereniging van specialisten in de
herstelling, bescherming en versteviging van beton
FEREB VZW
Grootveldlaan 148
B-1050 BRUSSEL
T +32 15 41 31 24
E info@fereb.be
W www.fereb.be
BETONHUIS
Zaagmolenlaan 20
3447 GS WOERDEN
Postbus 194
3440 AD WOERDEN
T +31 348 48 44 74
E info@betonhuis.nl
W www.betonhuis.nl
CATHODIC PROTECTION SUPPLIES BV
Dalkruidbaan 142
2908 KC CAPELLE AAN DEN IJSSEL
T +31 10 820 87 04
E info@cp-supplies.nl
W www.cp-supplies.nl
DUTCH ENGINEERING
Energieweg 46
2382 NL ZOETERWOUDE
T +31 71 541 89 23
E info@dutchengineering.nl
W www.dutchengineering.nl
HRC Europe NL B.V.
Mortelstraat 7
8211 AD Lelystad
T +31 320 72 70 30
E info@hrc-europe.com
W www.hrc-europe.com
CONSTRUSOFT
ECHO PRECAST ENGINEERING NV
BETONVERENIGING
Tielweg 3
2803 PK GOUDA
T +31 182 53 92 33
E info@betonvereniging.nl
Hengelder 16
6902 PA ZEVENAAR
T +31 6 20 00 00
E info@construsoft.com
W www.construsoft.com
Industrieterrein Centrum Zuid 1533
B-3530 HOUTHALEN
T +32 11 600 800
E info@echoprecast.com
W www.echoprecast.com/nl
INPIEQ
Liberatorstraat 3
4651 SC STEENBERGEN
T +31 850 81 20 00
E info@inpieq.nl
W www.betonvereniging.nl
W www.inpieq.nl
BIM4PRODUCTION
Plaagslagen 5
7463 PJ RIJSSEN
T +31 548 539 329
CONSTRUX MAARSBERGEN
Haarbos 13
3953 HA MAARSBERGEN
T +31 343 71 154
ECOCEM BENELUX
Plaza 22
4782 SK MOERDIJK
T +31 168 382 324
INTERBOOR MIDSLAND
Postbus 40392
3504 AD UTRECHT
T +31 30 241 19 19
E hello@bim4production.nl
E info@construx.eu
E ecocembenelux@ecocemglobal.com
E info@interboor-midsland.nl
W www.bim4production.nl
W www.construx.eu
W www.ecocemglobal.com
W www.interboor-midsland.nl
104
BETON & STAAL PARTNERS
Voor uitgebreide informatie over
de Beton & Staal partners,
scan deze QR code met uw smartphone
www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf
I-THESES BVBA
Moortelstraat 27
B-9160 LOKEREN
T +32 9 33 88 252
E info@i-theses.com
W www.i-theses.com
MBS GROEP
Energieweg 2
3762 ET SOEST
Postbus 115
63760 AC SOEST
T +31 35 588 18 88
E info@mbsgroep.nl
PENETRON BENELUX
Toekomstlaan 6
B-2200 HERENTALS
T +32 14 39 83 90
E info@penetron.be
W www.penetron-benelux.be
SCHROEDER-ANKERS BV
Radonstraat 10
7031 GT WEHL
T +31 315 65 1706
E info@schroeder-ankers.nl
W www.mbsgroep.nl
W www.schroeder-ankers.nl
Our part in every solution
JG STAALPLAATBETONVLOEREN BV
Burg. Daalderopstraat 3
6916 CC TOLKAMER
Postbus 57
6916 ZG TOLKAMER
T +31 316 54 27 17
E info@jg-cladding.nl
MECO METAL N.V.
Weg op Bree 125
B-3670 OUDSBERGEN
T +32 11 27 86 27
E info@mecometal.be
W www.mecometal.be
PERI BENELUX B.V.
Van Leeuwenhoekweg 23
5482 TK SCHIJNDEL
T +31 73 5 47 91 00
E info@peri.nl
W www.peri.nl
STAFA
Den Engelsman 18
6026 RB MAARHEEZE
T +31 495 599 888
E info@stafa.nl
W www.stafa.nl
W www.jg-cladding.nl
KOBOUT B.V.
Nijverheidsweg 43
3341 LJ HENDRIK-IDO-AMBACHT
T +31 78 684 66 11
E info@kobout.nl
W www.kobout.nl
MISA NEDERLAND B.V.
Stuttgartstraat 18
3047 AS ROTTERDAM
T +31 85 013 74 91
E info@misaplatform.nl
W www.misaplatform.nl
PRECO BV
IJsseldijk 31
7325 WZ APELDOORN
T +31 85 11 22 360
E info@preco.nl
W www.preco.nl
TERWA B.V.
Kamerlingh Onneslaan 1-3
3401 MZ IJSSELSTEIN
T +31 30 669 1329
E info@terwa.com
W www.terwa.com
ERP STAALCONSTRUCTIE-SOFTWARE
LIEMAR SOFTWARE BV
Ekkersrijt 4502 a
5692 DM SON
T +31 40 248 40 41
E info@liemar.nl
W www.liemar.nl
MOUW HOEDLIGGERS BV
Boylestraat 22
6718 XM EDE
T +31 318 63 32 26
E info@mouwhoedliggers.nl
W www.mouwhoedliggers.nl
®
PROGRESS SOFTWARE DEVELOPMENT
Julius-Durst-Strasse 100
I-39042 BRIXEN (BZ)
T +39 0472 979 159
E info@progress-psd.com
W www.progress-psd.com
WILLEMS BOVEN-LEEUWEN
Waterstraat 24
6657 CP BOVEN-LEEUWEN
T +31 487 74 56 00
E info@willems.nl
W www.willemsconstructiegroep.nl
DE BETONBEKISTING
NOE-BEKISTINGSTECHNIEK BV
MATRIX SOFTWARE
Kerkenbos 1065-H
6546 BB NIJMEGEN
T +31 88 567 80 00
E info@matrix-software.nl
Vlietskade 1009
4241 WD ARKEL
Postbus 25
4240 CA ARKEL
T +31 183 56 98 99
E info@noe.nl
SAINT-GOBAIN WEBER BEAMIX B.V.
Hastelweg 161
5662 CJ EINDHOVEN
T +31 40 259 79 11
E info@saint-gobain.com
WÜRTH NEDERLAND BV
Het Sterrenbeeld 35
5215 MK 's-HERTOGENBOSCH
T +31 73 629 19 11
E info@wurth.nl
W www.matrix-software.nl
W www.noe.nl
W www.weber-beamix.nl
W www.wurth.nl
105
De stille kracht van
Holle Prefab Schroefpaal
Aannemer:
■ Begaanbaarheid bouwput kan gelijkwaardig zijn aan de begaanbaarheid voor een heistelling;
■ Met dit systeem kunnen de palen volgens een logische routing worden aangebracht;
■ De bouwput blijft netjes en veilig;
■ Eventueel verdiept aan te brengen;
■ Paalkoppen zijn hydraulisch te kraken zoals een standaard heipaal;
■ Snel leverbaar en snelle doorlooptijd;
■ Toepasbaar met verschillende funderingssystemen;
■ Geen verrassingen achteraf en dus een strakke planning (ook finaniceel).
Constructeur:
■ Zekerheid van een voorgespannen prefab element met KOMO-certificaat;
■ Geen uithardingstijd en akoestisch doormeten benodigd;
■ Gedegen paalregistratie en kwaliteitsborging;
■ Paaldrukweerstanden afmetingen 260/350mm tot ca. 700kN;
■ Maximale paallengte 22,5 meter;
■ Paaldrukweerstanden afmetingen 360/450mm tot ca. 1500kN;
■ Maximale paallengte 27,5 meter.
Milieu en duurzaamheid:
■ De palen zijn te combineren met een koude-/
warmteopslag systeem;
■ Circulair en duurzaam.
Kwaliteit:
■ Geen kans op insnoering en-/of uitspoelen van de paalschacht
zoals bij in de grond gevormde paalsystemen.
Prefab funderingbalk
Meer informatie op
www.hpschroefpaal.nl
of scan de QR code.
TOWARDS ZERO
CARBON CONCRETE
Bij Penetron streven we naar een duurzamere toekomst binnen de bouwsector.
Onze innovatieve technologie voor betonbescherming verlengt niet alleen de
levensduur van betonconstructies, maar levert ook een actieve bijdrage aan
het verkleinen van de ecologische voetafdruk van de bouw. Dankzij doordachte
oplossingen maken we bouwen niet alleen sterker, maar ook milieubewuster.
Wij geloven bij Penetron dat duurzame bouw begint
bij de juiste keuze van betonadditieven. Penetron
Admix is een in het beton gemengde kristallijne
technologie die het beton actief beschermt. Door een
chemische reactie met het aanwezige vocht en de
cementbestanddelen vormt het product onoplosbare
kristallen die de poriën en haarscheurtjes tot 0,5 mm
permanent afdichten.
Het resultaat? Een waterdicht en zelfherstellend
beton dat bestand is tegen de tand des tijds. Penetron
Admix verlengt de levensduur van betonconstructies
aanzienlijk, vermindert de onderhoudskosten en
draagt bij aan een lagere ecologische voetafdruk.
Dankzij deze duurzame en betrouwbare oplossing
kunnen bouwprofessionals hun projecten niet alleen
beschermen, maar ook klaarstomen voor de toekomst.
Samen kijken we naar het beton van morgen.
PENETRON BENELUX BV
Toekomstlaan 6A,
2200 Herentals, België
Tel: +32 14 39 83 90
info@penetron.be
www.penetron-benelux.be
Ons Zinculair ® zink is Cradle to Cradle
Certified ® op niveau Silver. De Cradle to Cradle
Certified ® productenstandaard is een streng
en uitgebreid certificerings-programma dat
producten en materialen beoordeelt op veiligheid,
recyclebaarheid en verantwoorde productie.
SAMEN DUURZAAM,
BETROUWBAAR EN FLEXIBEL
ROTOCOAT IS
ZINCULAIR ®
E verkoop@rotocoat.nl T 085 044 27 27 www.rotocoat.nl
ROTO Family member