04.12.2025 Views

2025 12 07 Weense pracht - Simply Quartet

  • No tags were found...

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.

Zo 7 dec 2025

Grote Zaal

20.15 uur

Serie

Strijkkwartetten

Weense pracht

Simply Quartet

Het gratis beschikbaar stellen van dit digitale

programmaboekje is een extra service

ter voorbereiding op het concert. Het is

uitdrukkelijk niet de bedoeling deze versie

tijdens het concert te raadplegen via je mobiele

telefoon. Dit is namelijk zeer storend voor de

andere concertbezoekers.

Bij voorbaat dank.


Programma

Weense pracht

Simply Quartet

Simply Quartet:

Sueye Park viool

Antonia Rankersberger viool

Xiang Lyu altviool

Ivan Valentin Hollup Roald cello

Sueye Park vervangt in dit concert de eerder

aangekondigde eerste violist Danfeng Shen.

Serie

Strijkkwartetten

Zo 7 dec 2025

Grote Zaal

20.15 – 21.50 uur

ca. 30 minuten voor de pauze

ca. 35 minuten na de pauze

Voorprogramma

Entreehal

19.45 - 20.00 uur

Tsyganov Quartet:

Alexandre Arutyunyan viool

Serguei Milstein viool

Ruth Bosboom altviool

Miles Mullin Chivers cello

Franz Schubert (1797 – 1828)

Quartettsatz D.703 (1820)

Staat je mobiele telefoon al uit?

Dank je wel.

2


Programma

Emilie Mayer (1812 – 1883)

Strijkkwartet in G (1855 – 1858)

Allegro moderato

Adagio

Scherzo. Allegro assai

Allegro vivace

Hugo Wolf (1860 – 1903)

Italiaanse serenade (1887)

Lebhaft - sehr lebhaft

Pauze

Johannes Brahms (1833 – 1897)

Strijkkwartet nr. 2 in a, op. 51 nr. 2 (1873)

Allegro non troppo

Andante moderato

Quasi Minuetto, moderato

Finale. Allegro non assai

3


Toelichting

In de 19e eeuw kwam de burgerlijke muziekcultuur sterk opzetten. Concerten waren niet

meer voorbehouden aan adellijke lieden en hun gasten in luxueuze stadspaleizen. Nee, het

werd juist voor de burger ‘bon ton’ een piano in huis te hebben of een concertkaartje te

kopen om zich te vergapen aan beroemde solisten.

De violist Niccolò Paganini kon enorme

bedragen verlangen op zijn concerttours,

maar ook Clara Schumann kon een gedegen

reputatie opbouwen als concertpianiste.

Steeds groter werden de concertzalen,

om meer muziekliefhebbers te ontvangen.

De uitvinding van het gietijzer bood

uitkomst bij het construeren van steeds

grotere overkappingen - de Britten namen

het voortouw met Crystal Palace, het

waarmerk van de industriële revolutie. Kleine

pianofabrieken schoten als paddenstoelen uit

de grond, want met dat gietijzer kon je kanten-klaar

een ijzersterk frame laten gieten, een

groot voordeel voor de kleine bouwer die nu

in serie kon gaan produceren.

Emilie Mayer

Strijkkwartet in G

In het noorden van Duitsland werd op

14 mei 1812 een meisje geboren in een

apothekersgezin, een oudste dochter

met drie broers. Haar moeder overleed

toen ze twee jaar oud was, waarna veel

huishoudelijke taken op haar schouders

kwamen te rusten.

Emilie Mayer zou niet trouwen en na de

zelfmoord van haar vader was ze opeens

rijk, althans, vermogend genoeg om zich

zelfstandig te ontplooien en door het leven

te slaan. Hoewel ze al vanaf haar vijfde

muziek maakte, was het tot een degelijke

vorming nooit gekomen. Pas op haar 30e

neemt zij serieus muziekles bij Carl Loewe in

Stettin, destijds een grote naam in Duitsland.

Opmerkelijk genoeg werd zij in deze keuze

gesteund door haar broers. Loewe zag gelijk

het talent in haar, maar wist ook dat er nog

veel moest gebeuren. Hij gaf haar ruim baan

en zorgde voor uitvoeringen en de nodige

aandacht bij de vele concerten die hij in

en rond Stettin organiseerde. Achter een

beroemde vrouw stond destijds een man,

zullen we maar zeggen. En beroemd werd

Emilie in haar tijd: ze verhuisde naar Berlijn,

kreeg een Gouden Medaille van het Pruisische

hof en bezocht steden als München, Lyon en

Brussel om uitvoeringen van haar werk bij te

wonen.

Toch doofde haar licht aan het eind van de

19e eeuw en de naam van Emilie Mayer raakte

in vergetelheid – om opnieuw ontdekt te

worden in onze tijd, waar men naarstig op

zoek is naar sterke vrouwelijke rolmodellen uit

vroeger tijd. Haar muziek is zeker de moeite

waard en prettig om naar te luisteren. In haar

latere symfonieën ontwaren we romantische

tendensen, maar in het recent weer

uitgegeven Strijkkwartet in G uit de jaren

1855-58 overheerst nog een classicistische

componeerwijze die teruggaat naar Haydn.

4


Toelichting

Hugo Wolf

Italiaanse serenade

Net als Gustav Mahler, met wie hij enige

tijd een studentenkamer deelde, kwam

Hugo Wolf op zeer jonge leeftijd vanuit

de provincie naar Wenen, eind 19e eeuw

de allesbepalende metropool van het

Habsburgse rijk.

Wolfs vader, een handelaar in artikelen van

leer uit het huidige Slovenië, had liever

gezien dat hij een wetenschappelijke carrière

had nagevolgd, maar het werd de muziek.

Juist op het moment dat Wolf zijn eerste

muziekpublicaties van de persen zag rollen,

stierf zijn vader. Wolfs korte en tragische

leven is een aaneenschakeling van anekdotes

met heftige en ontroerende scènes. Zijn

bewondering voor Wagner en zijn pogingen

om ‘erbij te horen als componist’ gingen

hand in hand met vlijmscherpe kritieken die

hij schreef als recensent, met name gemunt

op Johannes Brahms. Die trok zich daar

niet zoveel van aan, maar zijn aanhangers

des te meer. De betekenis van Hugo Wolf

ligt vooral in de bijna 300 liederen met

pianobegeleiding die hij in vlagen van

waanzinnige productiviteit op papier smeet,

soms wel drie op een dag, waarna lange

periodes van stilzwijgen volgden.

Uiteindelijk viel hij aan de waanzin ten

prooi en moest hij met een koets worden

afgehaald om naar een privékliniek gebracht

te worden. Daar werd hij weliswaar ontslagen,

maar al spoedig moest hij opnieuw worden

opgenomen, ditmaal in de beroemde

psychiatrische instelling ‘Steinhof’. Zijn

instrumentale muziek bleek eigenlijk

van weinig betekenis, maar de Italiaanse

serenade vormt hierop een uitzondering.

Deze werd bewerkt voor strijkorkest, maar

ook het oorspronkelijke strijkkwartet wordt

nog graag en veel gespeeld.

Deze serenade heeft een vrolijke,

optimistische toon en refereert op meerdere

manieren aan het zonnige zuiden, aan

het land ‘wo die Zitronen blühen’ om met

Goethe te spreken. Het hoofdthema lijkt

ontleend te zijn aan een van Wolfs eigen

‘Eichendorff’-liederen, over een soldaat die

de vrijheid kiest boven een meisje dat hem

begeert. Tegelijkertijd speelt nadrukkelijk

de verwijzing naar de superromantische

novelle Aus dem Leben eines Taugenichts

van diezelfde Joseph von Eichendorff

(1788-1855). De titelheld trekt eropuit met

zijn viool onder de arm, om over de Alpen in

het verlokkende Zuiden allerlei avonturen

te beleven. Het klassieke idee van een

serenade of ‘Ständchen’ doortrekt deze

compositie: de folkloristische gewoonte

om de geliefde in de zwoele meridionale

avonduren onder het balkon toe te zingen,

onder begeleiding van tokkelklanken

van mandoline of gitaar. Vandaar de

vele pizzicatoklanken die de hoofdstem

begeleiden. Wolf heeft diverse keren

geprobeerd dit briljante kwartet met enkele

delen tot een volwaardig strijkkwartet uit te

breiden, maar tevergeefs: het bleef bij een

eendelige, maar succesvolle serenade.

5


Toelichting

Johannes Brahms

Strijkkwartet nr. 2

Dat Johannes Brahms onder vuur lag van

de schimpscheuten van Hugo Wolf is niet

zo verwonderlijk. In die tijd was er een

grote scheidslijn waarneembaar tussen

aanhangers van Richard Wagner en die van

Brahms – en dat ging er soms heftig aan toe.

Wagner stond voor vernieuwing, voor muziek

die een ‘narratief’ kende en die soms de

randjes opzocht. Brahms daarentegen blikte

terug op zijn held Beethoven – wiens schaduw

hij dreigend achter zich hoorde marcheren,

zoals hij toegaf – en wenste dat muziek

alleen maar ‘zichzelf’ was, zonder toeters,

bellen of aandachttrekkerij. Muziek was

immers slechts ‘trillende lucht’, of zoals zijn

tijdgenoot en muziekcriticus Eduard Hanslick

het formuleerde ‘tönend bewegte Form’: een

bewegende vorm in klanken, iets abstracts,

zonder verder verhaal. Graag volgde Brahms

daarom de overgeleverde vormconcepten

van sonatevorm, scherzo en rondo, maar

niet zonder daar met weelderige klanken

een eigen, vaak somptueuze stempel op te

drukken.

Zijn eerste twee Strijkkwartetten op. 51 werden

gepubliceerd in 1873, toen hij rond de veertig

jaar oud was. Maar in concept lagen ze al

enkele jaren klaar, een aantal keer liet Brahms

ze in huiselijk verband doorspelen om er toch

nog de nodige ‘retouches’ in aan te brengen.

De allerlaatste veranderingen bracht hij aan

in de zomer van 1873 tijdens een verblijf in

Tutzing aan de Wurmsee (tegenwoordig

Starnberger See) ten zuiden van München. Hij

zag ze wel een beetje als ‘meesterproeven’,

net als zijn eerste symfonieën die ongeveer in

dezelfde tijd het licht zagen.

Wat opvalt aan Strijkkwartet nr. 2 in a is

dat alle delen door een enkele grondtoon

gedomineerd worden, wat helemaal niet

hoeft. Vaak weken componisten als Mozart en

Beethoven uit naar een ander tooncentrum in

de middelste delen. Een rustig voortglijdend,

enigszins berustend Allegro non troppo,

dat nochtans momenten van opflakkerende

tegendraadsheid kent, opent de set van vier

delen in een overheersende mineur. Het

Andante moderato dat volgt, wendt zich

echter naar de majeur-pendant en brengt

een soort verholen diepzinnigheid. Voordat

de Finale met referenties aan de vurige

Hongaarse csárdas losbarst, klinkt er een

soms elfjesachtige muziek, die we niet direct

met Brahms associëren, in het Quasi Minuetto.

Ondanks zijn neiging juist naar het verleden

te blikken – Brahms verzamelde bijvoorbeeld

graag handschriften van grote voorgangers

als Franz Schubert – nam Arnold Schönberg

het voor hem op in een beroemd geworden

artikel: ‘Brahms de progressieveling’. Daarin

geeft hij aan dat er wel degelijk vernieuwende

tendensen in de kamermuziek van Brahms

zijn aan te wijzen, waarmee latere vakgenoten

zoals Arnold Schönberg en Béla Bartók hun

voordeel deden.

Kees Arntzen

6


Biografieën

Componisten

Emilie Mayer

Emilie Mayer (1812–1883)

was een Duitse componiste,

vaak omschreven als de

‘vrouwelijke Beethoven’.

Geboren in Friedland als

dochter van een apotheker,

verloor zij op jonge leeftijd

haar moeder en later

haar vader, wat haar een

onafhankelijk bestaan en

financiële vrijheid gaf.

Op 30-jarige leeftijd

verhuisde ze naar

Stettin om compositie te

studeren bij Carl Loewe.

Mayer componeerde

acht symfonieën, talrijke

ouvertures, kamermuziek,

pianowerken en een

pianoconcert. In 1850

vestigde zij zich in Berlijn,

waar haar werken regelmatig

werden uitgevoerd en zij

zelfs dirigeerde. Haar stijl

combineert invloeden van

de Weense klassieken met

romantische expressie.

Ondanks de beperkingen

voor vrouwen in de 19e eeuw

verwierf zij aanzienlijke

erkenning. Tegenwoordig

beleeft haar oeuvre een

heropleving en wordt zij

erkend als een van Europa’s

grootste componisten.

7


Biografieën

Hugo Wolf

De Oostenrijkse componist

Hugo Wolf (1860 - 1903)

staat na Schubert en

Schumann te boek als

een van de grootste

liedcomponisten van de

19 e eeuw. Het oeuvre van

Wolf vertegenwoordigt

daarbij het laat 19e-eeuwse

idioom vol spannende

harmonieën en geheel in

overeenstemming met de

tekst haast ‘zoekende’

melodieën.

Wolf begon naar eigen

zeggen geïnspireerd door

Beethoven al jong met

componeren. Hij studeerde

in Wenen bij Robert Fuchs

en raakte goed bevriend

met zijn medestudent

Gustav Mahler. Wolf werd

gegrepen door de muziek

van Richard Wagner en was

de eerste componist die de

wagneriaanse invloeden in

zijn liederen integreerde. Met

zo’n 200 liederen bleef het

Lied het belangrijkste genre

in het oeuvre van Wolf. Hij

schreef ook de Italiaanse

serenade en één opera: Der

Corregidor.

8


Biografieën

Johannes Brahms

De Duitse componist,

dirigent, organist en pianist

Johannes Brahms (1833 -

1897) begon zijn leven

in een sloppenwijk van

Hamburg. Zijn muzikale

kwaliteiten werden al snel

onderkend door zijn vader

die freelance musicus was.

Brahms ontwikkelde zich

tot een begenadigd pianist

en een hartstochtelijk

verzamelaar van

volksmuziek. Op zijn

twintigste werd hij als

componist ontdekt door het

echtpaar Robert en

Clara Schumann dat hem

omarmde als de nieuwe stem

van Duitsland. Hij schreef

een omvangrijk oeuvre

bijeen met vier symfonieën,

twee pianoconcerten, een

vioolconcert, koorwerken,

liederen, kamermuziek en

werk voor piano solo. Met

zijn hang naar de muziek van

onder anderen Beethoven en

Bach werd hij beschouwd als

een conservatief componist

en een tegenpool van de

‘nieuwlichters’ Franz Liszt en

Richard Wagner.

9


Biografieën

Uitvoerenden

Simply Quartet

Simply Quartet werd

oorspronkelijk opgericht

in Shanghai en vond zijn

huidige vorm tijdens

gezamenlijke studies aan

de Universität für Musik

und darstellende Kunst

Wien. Daar werkten de vier

musici nauw samen met

hun belangrijkste mentor

Johannes Meissl.

Andere invloedrijke mentoren

zijn Hatto Beyerle, Patrick

10

Jüdt (European Chamber

Music Academy), Günter

Pichler en Gerhard Schulz

(Alban Berg Quartet).

Het kwartet richt zich

op een breed repertoire,

van vroege klassieke

werken tot hedendaagse

composities, steeds met

grote nauwkeurigheid en

nieuwsgierigheid. Simply

Quartet won vier eerste

prijzen: bij de Carl Nielsen

International Chamber Music

Competition (2019), Quatuor

à Bordeaux International

Competition (2019),

International Chamber Music

Competition (2018) en de

foto: Cristina Ferri

International Joseph Haydn

Chamber Music Competition

(2017). Als ECHO Rising

Stars traden zij op in

zalen als Wigmore Hall en

Concertgebouw Amsterdam.

Hun debuutalbum met

Mendelssohn en Dvořák

verscheen in 2025 bij

GENUIN, en kon op

enthousiaste persreacties

rekenen.


Biografieën

Tsyganov Quartet

Het Tsyganov Quartet

is onlangs opgericht en

bestaat uit vier jonge,

internationale musici.

Violist Alexandre

Arutyunyan (2002) begon

zijn opleiding in een

muzikale familie in Sint-

Petersburg en studeerde

cum laude af aan het

Conservatorium van

Amsterdam. Hij won prijzen

bij onder meer het Leonid

Kogan Concours en Prémio

Jovens Músicos. Serguei

Milstein (2001), geboren in

Lyon, trad op op festivals

als het Grachtenfestival

en studeert sinds 2020 in

Amsterdam. Hij bespeelt een

Vuillaume-viool uit ca. 1850.

Altvioliste Ruth Bosboom

behaalde haar bachelor

summa cum laude, vorig

jaar haar master en speelt

regelmatig bij toporkesten

zoals het Residentie Orkest.

Ze soleerde in Trauermusik

van Hindemith en won

prijzen bij het Prinses

Christina Concours. Cellist

Miles Mullin-Chivers uit

Australië won de Gisborne

International Music

Competition en werkte

samen met Musica Viva

en het Sydney Symphony

Orchestra.

11


Verwacht

Op de bres voor Engeland

Piatti Quartet

Serie

Strijkkwartetten

Zo 22 feb 2026

Grote Zaal

20.15 uur

Het jonge Piatti Quartet maakte in 2015 indruk door de

prestigieuze Wigmore Hall International String Quartet

Competition te winnen. BBC Music Magazine sprak over

hun ‘lyrische warmte’ en hun spel kenmerkt zich door

gevoel voor drama en klankkleur. Als Britse musici zetten

ze zich actief in voor de muziek van eigen bodem. Dit

concert brengt twee hedendaagse Engelse componisten

samen met een ‘traditional’: het Eerste strijkkwartet van

Benjamin Britten.

Met componist Joseph Phibbs onderhoudt het Piatti een

intensieve band. Vijf sterren kreeg het voor hun Phibbs-cd in

BBC Music Magazine: ‘Verrukkelijk subtiele gevoeligheid. Het

rijke, wederzijdse begrip dat Phibbs en Piatti delen, wordt

moeiteloos overgebracht op de luisteraar’. Het programma

sluit af met Mendelssohn. Geen Brit, wel iemand die in

Engeland en specifiek in Londen een veelvuldige en graag

geziene gast was. Hij was pas 18 jaar toen hij zijn Tweede

strijkkwartet schreef.

Piatti Quartet

Venetia Jollands Photography

Programma: Benjamin Britten Strijkkwartet nr. 1 / Joseph

Phibbs Strijkkwartet nr. 4 / Charlotte Harding Iorsa

(Nederlandse première) / Felix Mendelssohn Strijkkwartet

nr. 2 op. 13

12


Koop nu je

kaarten

SQBA.NL

24 t/m 31 jan’26

Muziekgebouw & Bimhuis

SQBA 2026 - A5 advertentie.indd 1 09-10-2025 13:20

13


Verwacht

December

di 9 dec / 20.15 uur

Ceremony of Carols

RIAS Kammerchor +

Nationaal Jongenskoor

do 11 dec / 20.00 uur /

Kleine Zaal

She was Forgiven

LIONSTORM, Izzy Spears en

Iceboy Violet + Rama

za 13 dec / 20.15 uur

Een Oekraïense Kerst

Partes Ensemble

zo 14 dec / 11.00 uur /

Kleine Zaal

The Archiorganos

Maurizio Silva Orendain +

Ed Williams

zo 14 dec / 20.15 uur

Meesterwerken voor viool

en piano

Marc Bouchkov +

Lucas Debargue

wo 17 dec / 19.30 uur

Hohe Messe

Nederlandse Bachvereniging

do 18 dec / 20.15 uur

Shelter

Het Muziek

vr 19 dec / 20.15 uur

Een feestelijke nachtmis

Música Temprana +

Nationaal Gemengd

Jeugdkoor

za 20 dec / 20.15 uur

Bachs Magnificat

Vox Luminis

zo 21 dec / 15.00 uur /

Plein Theater

Sharing Space

Luna Quartet

di 23 dec / 15.00 + 19.30 uur

wo 24 dec / 10.30 + 13.30 uur

Kerstspel

Nieuw Vocaal Amsterdam +

Holland Baroque

zo 28 dec / 20.15 uur

Hou zelf je bek

Djuwa Mroivili

di 30 dec / 20.15 uur /

Kleine Zaal

wo 31 dec / 16.00 uur /

Kleine Zaal

Maar wat er ook gebeurt er

klinkt muziek

Olga Zuiderhoek +

Gerard Bouwhuis

SoundLAB Workshop

Maak je eigen muziek met de

wonderlijkste instrumenten.

Voor kinderen (7+) met

volwassenen in de Atriumzaal

om 13.00 uur op verschillende

zondagen.

muziekgebouw.nl/soundlab

WannaSwing

Op de kade voor het

Muziekgebouw staat de

interactieve muziekinstallatie

WannaSwing van theatermaakster

Caecilia Thunissen

en scenograaf Jan Boiten. Acht

schommels sturen composities

aan van hedendaagse

componisten als Joey Roukens,

Mayke Nas en Rob Zuidam.

muziekgebouw.nl/wannaswing

Huil van de Wolff

Elke 22e van de maand

klinkt om 20.00 uur het

geluidsmonument Huil van de

Wolff van Martijn Padding ter

herinnering aan oprichter van

het Muziekgebouw Jan Wolff

(1941 - 2012).

muziekgebouw.nl/

huilvandewolff

Muziekgebouw 20!

Selectie van concerten

die klinkt als een

prachtige staalkaart.

muziekgebouw.nl/concerten20

14


Foto: Erik van Gurp

Op de hoogte blijven?

Mis geen enkel concert en schrijf je

in voor onze nieuwsbrief! Scan de

QR-code of ga naar muziekgebouw.

nl/nieuwsbrief. Of volg ons via

Facebook, LinkedIn of Instagram.

Dudok aan ‘t IJ

Kom voor of na het concert eten

in Dudok aan ‘t IJ. Reserveren:

020 788 2090 of dudokaanhetij.nl.

Rondom het concert

- Na aanvang van het concert heb je

geen toegang meer tot de zaal.

- Zet je mobiele telefoon uit voor

aanvang van het concert.

- Het maken van beeld- of

geluidsopnamen in de zaal alleen

met schriftelijke toestemming.

- Algemene Bezoekersvoorwaarden

zijn na te lezen op muziekgebouw.nl.

Bij de prijs inbegrepen

Reserveringskosten zijn bij de

kaartprijs inbegrepen.

Ook een drankje, tenzij anders

vermeld op je concertkaartje.

Word Vriend

Inkomsten uit kaartverkoop dekken

ten dele onze kosten.

Word vriend: met jouw steun

kunnen we concerten op het

hoogste niveau blijven organiseren.

Meer informatie:

muziekgebouw.nl/wordvriend.

Dank!

Wij kunnen niet zonder de steun van

onze vaste subsidiënten en Vrienden

van het Muziekgebouw. Wij zijn hen

daarvoor zeer erkentelijk.

Druk binnenwerk

druk & printservice

15


Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!