LK2602

MOESTUIN
SPECIAL
TIPS
van drie
generaties
Familie-
moestuin
Inclusief
tuinkalender,
teelttechnieken
en recepten

Een
jaar in de
familiemoestuin
4
Moestuin

inhoud
Moestuinkalender
Januari/februari 14
Maart 23
April 32
Mei 44
Juni 58
Juli 66
Augustus 77
September 84
Oktober 93
November 100
December 108
Recepten
Kruidenboter 42
Courgette 52
Moerbeien
op brandewijn 64
Zuurkool 72
Tomatensaus 82
Geweckte biet 90
Rodekool 98
Erwtensoep 104
Teelttechniek
Strobalen 18
Asperges 38
Tomaten 54
Aan de slag
Bonenrek 28
Inmaaktips 106
Verder
Editorial 3
Uut de oudurpse tuun 6
Colofon 114
Moestuin 5

Uut de
Oudurpse
tuun
Van links naar rechts: Ties, Cees,
Willem, Dennis en CornŽ.
6 Moestuin

Met vier gezinnen wordt
er van de tuin gegeten.
In de tuin wordt traditioneel
op de rij gemoestuinierd. Eerst op het erf van Willem,
nu tuinieren ze bij Corné.
8 Moestuin

’t Hof in
januari
februari
“We oogsten de wintergewassen en
bereiden ons voor op het nieuwe tuinseizoen.”
14
Moestuin

18 Moestuin

’t Hof in
maart
Het wordt eindelijk warmer
en het werk op de tuin gaat
nu echt van start.
mrt
Moestuin 23

28 Moestuin

TEKST ANGELA GROENBOS EN ESTHER VAN MIDDENDORP ººº FOTOGRAFIE OTTO KALKHOVEN
ººº TEKENING MADY NIJENHUIS
HANDIG
IN DE
MOESTUIN
Herbruikbaar
bonenrek
In Landleven zag de moestuinfamilie een handig bonenrek.
Met de werktekening besloten ze dit na te maken.
“Elk voorjaar klappen we het uit en kan de bonenteelt beginnen.”
Stevig en bestand tegen de Zeeuwse wind.
Moestuin 29

Schroeven en
bouten van
rvs zijn iets
duurder, maar
zorgen voor
een langere
levensduur.
ILLUSTRATIE MADY NIJENHUIS
DOWNLOAD DE WERKTEKENING OP
WWW.LANDLEVEN.NL/BONENREK
30
Moestuin

Met pittige twist
moerbeien
op brandewijn
Jannie Grinwis verwerkt het fruit uit de boomgaard.
De aardbeien, frambozen en moerbeien
bereidt ze op allerlei manieren. Van de
moerbeien maakt ze smakelijke brandewijn.
FOTOGRAFIE OTTO KALKHOVEN
INGREDIËNTEN:
500 – 750 g verse
moerbeien (voorzichtig
gewassen)
300 g riet- of witte
basterdsuiker
schil van een halve
citroen
1 liter brandewijn
(bijv. Mispelblom inmaakbrandewijn
28%)
Jannie Grinwis
verwerkt het fruit
uit de tuin.
Moerbeiendrank
Moerbeien op brandewijn maak
je zo: meng de moerbeien met
de suiker en de schil van een
halve citroen in een brandschone
pot. Giet hier brandewijn
overheen tot de vruchten
volledig bedekt zijn, sluit de pot
goed af en laat het mengsel
minimaal zes weken op een
donkere, koele plek staan, waarbij
je het regelmatig omroert om
de suiker op te lossen.
64 Moestuin

Brandewijn naar
oud familierecept.
Plukken
Moerbeien plukken kan als moeilijk worden ervaren
omdat de vruchten zeer kwetsbaar en zacht van textuur
zijn en snel beschadigen bij het plukken, wat ook
leidt tot hardnekkige vlekken op kleding en bestrating.
Hoewel rijpe moerbeien gemakkelijk loslaten, is
plukken hanwwdwerk. Een alternatieve methode is
een doek of net onder de boom leggen en de vruchten
uit de boom schudden om ze op te vangen.
De boom
Op het erf van de familie
Grinwis staat een moerbeiboom
die al meer dan
honderd jaar oud is. Elk
jaar geeft hij nog vruchten.
De vruchten van de moerbei
zijn heerlijk om zo te
eten, of om toe te voegen
aan yoghurt, granola
of salades. Gedroogde
moerbeien zijn ingrediënt
voor ontbijtgranen en
muesli. Je kunt moerbeien
ook gebruiken in jam, sap,
smoothies, taarten en
andere baksels.
Moestuin
65

’t Hof in
augustus
Augustus is de oogstmaand.
Langzamerhand raakt 't Hof weer leeg.
aug
Moestuin 77

Moestuin 83

’t Hof in
november
Grote
schoonmaak
Aan het einde van het
moestuinseizoen is het goed
om al je gereedschap na te
kijken. Zijn de stelen nog goed,
is het gereedschap nog scherp,
moet er wat geslepen of
vervangen worden? Na de
controle schrobben we het
gereedschap met water en een
borstel af. Daarna laten we het
goed drogen. Na het drogen
zetten we alle metalen delen
in de olie met een kwast.
Dit zorgt ervoor dat het
gereedschap niet gaat roesten
en zo gaat het langer mee.
100
Moestuin

Moestuin 105

Lekker
voor
later
Inmaak
tips
Op het hoogtepunt
van de zomer is
er niet meer tegen
de oogst op te eten.
Inmaken of
verwerken is de
oplossing. Zo zorg
je dat je potjes goed
gevuld en schoon
de kelder in kunnen.
FOTOGRAFIE OTTO KALKHOVEN
106
Moestuin

SCHOON, SCHONER,
SCHOONST
Netjes en schoon werken is zeer
belangrijk bij alle vormen van inmaak.
Bacteriën zijn de grootste vijand! Zorg
dat je werkoppervlak schoon is, zorg
voor brandschone materialen (pan,
lepel, schuimspaan, jamtrechter) en
gebruik vooral schone potten en
deksels. Je kunt nieuwe potten en
deksels aanschaffen, maar oude potten
zijn ook goed bruikbaar, mits
potten en deksels onbeschadigd zijn.
Drie steriliseermethoden
Leg schone potten en deksels in
een ruime pan met kokendheet water
en laat 10 minuten borrelen totdat
je de potten gebruikt.
Gebruik potten en deksels rechtstreeks
uit de vaatwasser, liefst als ze
nog heet zijn.
Maak schone potten en deksels
een beetje nat en zet ze op een
bakplaat in de oven. Een kwartier op
110 graden moet genoeg zijn.
Heet glas
Let op: glas kan niet goed tegen grote
temperatuurschommelingen. Zet hete
potten daarom niet op een koude
ondergrond (een marmeren aanrechtblad
bijvoorbeeld). Om dezelfde reden
staat er in recepten ook vaak ‘giet de
jam in schone, hete potten’. Als je hete
jam in een heet (of warm) potje giet,
is de kans kleiner dat de pot breekt.
En: zet de potten voor de zekerheid
altijd op een theedoek wanneer je ze
volgiet. Als er dan toch een pot breekt,
is het makkelijker om de rommel op
te ruimen.
Hoe
krijg ik
de jam in
de pot?
Gloeiend hete jam netjes en schoon in
de potten krijgen is nog een hele klus
voor een beginnende jammaker. Je kunt
de jam eerst in een hittebestendige schenkkan
doen en daarna de potjes vullen. Je kunt ook een
jamtrechter gebruiken: een erg handig hulpmiddel dat
precies in de potten past. Met een juslepel (met lange
steel) de jam in de potten scheppen is ook een mogelijkheid.
Toch geknoeid? Veeg de randen van de potten
dan eerst goed schoon, voordat je de deksels erop draait.
Pot op
de kop
of niet?
Vaak wordt aangeraden de hete potten
op de kop en na 5 minuten weer
rechtop te zetten. Dat is een prima
advies, maar niet strikt noodzakelijk. Je
kunt de potten ook rechtop laten staan en
rustig laten afkoelen. Voordeel: de deksels blijven aan
de binnenkant mooi schoon. Dat oogt beter.
Doe
de klikcontrole
Zijn de potten afgekoeld? Doe dan de
klik-controle. Druk de deksels één voor
één in. Als het deksel naar beneden staat
(en dus niet klikt), is de inmaak goed gelukt.
Klikt het deksel wel? Dan is er iets misgegaan.
Bewaar deze jam niet, maar gebruik hem meteen.
Moestuin 107

Verzorging
aardbeien
De aardbeienplanten
die we deze zomer hebben
gestekt, hebben een beschut
plekje in de kas gekregen.
We verzorgen ze regelmatig.
Ze vragen in de winter
weinig water, maar mogen
niet uitdrogen. Verdord blad
halen we weg. In het voorjaar
krijgen ze een plekje in
een nieuw aardbeienvak.
Wintervariant
Ook de winterpostelein is te
oogsten. Deze hebben we in
de koude bak gezaaid in
september. Postelein kent ook
een zomervariant. Het verschil
in smaak is minimaal. Het
uiterlijk van de planten is wel
anders: winterpostelein
heeft fragielere bladeren
in ruitvorm,
de zomervariant is
steviger en ronder.
Aan de slag in december
In december is de moestuin in rust, maar er valt nog veel te doen:
plantenresten verwijderen onkruid weg blijven halen stro, bladeren of
mulch over de moestuin strooien gereedschap nakijken, repareren en invetten
composthoop omzetten wintergroente oogsten appel- en perenbomen
snoeien bramen en frambozen terugknippen zaaien in de kas of koude bak
dec
Moestuin
113