Leefmilieu Brussel - Ibge

ibgebim.be

Leefmilieu Brussel - Ibge

LUCHT

BRUSSELS INSTITUUT VOOR MILIEUBEHEER

Voor een betere

luchtkwaliteit in Brussel

1000 oplossingen

en de uwe


2

De lucht van onze aarde

is ook die van Brussel

“Luchtkwaliteit” is een moeilijk te omschrijven en weinig

tastbaar begrip. Het enige concrete is de weerslag die een

slechte kwaliteit ervan op onze gezondheid kan hebben.

Het is immers pas wanneer we vernemen dat de lucht die we

inademen slecht voor onze gezondheid kan zijn dat wij gaan

beseffen hoe belangrijk onze handelingen zijn. En nochtans

bekommeren de politieke overheden zich al meer dan 20 jaar

over de luchtverontreiniging, zowel op lokaal vlak als op

wereldniveau. Er zijn Europese richtlijnen genomen, Brusselse

ordonnanties goedgekeurd om welbekende verschijnselen

zoals klimaatverandering, ozonpieken, zure regen,… tegen te

gaan en om de kwaliteit van de lucht in de stad te verbeteren

Zo moet de nijverheidssector steeds strengere milieunomen in

acht nemen en worden de controles steeds scherper.

Er zijn reeds heel wat maatregelen genomen om een

aanvaardbare luchtkwaliteit te bereiken. Nu is het echter tijd

om nog een stap verder te gaan. Dat zullen de bevoegde

Brusselse overheden doen met het volgende plan voor de

structurele verbetering van de luchtkwaliteit in het Brussels

Hoofdstedelijk Gewest. Daarnaast moeten wij als individuele

burgers elk ons steentje bijdragen. Hoe? Door een aantal

van onze dagelijkse gewoontes te veranderen.

In deze brochures kunt u ontdekken welke levens- en

consumptiekeuzes een aantal Brusselaars maken om onze

stad, onze wereld,… leefbaarder te maken. Ik hoop dat deze

onschatbare getuigenissen u ideeën geven en tips aan de

hand doen om in uw dagelijks leven in te passen.

Minister van LeefmilieuBrussels Hoofdstedelijk Gewest

vo

Waar komt luchtvervuiling vandaan,

wat zijn de gevolgen ? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pagina 3

Alternatief vervoer, waarom ? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .pagina 5

Welke vorm ? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pagina 6

Hoe kies ik mijn auto ? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pagina 8

Hoe rij ik met de auto ? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .pagina 9

Zuinig met energie, waarom ? . . . . . . . . . . . . . . . . . . .pagina 10

Hoe verwarm ik mijn huis ? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pagina 11

Hoe kies ik een elektrisch huishoudapparaat ? . .pagina 12

Hoe gebruik ik mijn elektrisch

huishoudapparaat ? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pagina 13

Doe-het-zelf, doe-het-anders, waarom en hoe ? . . pagina 14

Alternatief tuinieren, waarom en hoe ? . . . . . . . . pagina 15

Ik val niet uit de lucht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pagina 16


orwoord

De aarde snakt naar verse lucht, zo ook onze stad. Al meer dan twintig

jaar houden wetenschappers, milieuverenigingen en regeringen de vinger

aan de pols. Er kwamen maatregelen, normen werden strenger, projecten

werden uitgevoerd, ook in Brussel werden er inspanningen geleverd...

er is verbetering merkbaar, maar toch is de kwaliteit van onze lucht nog

ver van goed.

Jaar na jaar stijgt ons verbruik, jaar na jaar stijgt de uitstoot van

vervuilende stoffen. Autoverkeer, verwarming, elektriciteitsverbruik,

het gebruik van oplosmiddelen, verf, lijm, het sproeien met pesticiden,...

al die banale, alledaagse gewoonten zorgen voor een uitstoot van allerlei

gassen en stofdeeltjes die de lucht verontreinigen. Zelfs in die mate dat de

atmosfeer en het klimaat van de aarde erdoor uit evenwicht zijn gebracht.

Het is een complexe situatie die voortdurend evolueert en die zowel

klimaatspecialisten, gezondheidsdiensten als overheid grote zorgen baart.

De ernst van de zaak zou iedereen moeten aansporen om zijn alledaagse

gewoonten te veranderen. Dat is het opzet van deze brochure : iedereen

bewustmaken van zijn of haar macht om de luchtkwaliteit te verbeteren.

Er zijn duizend-en-één mogelijkheden. Duizend-en-één kleine gebaren die

tot goede resultaten kunnen leiden. Een ruime waaier van suggesties

waaruit iedereen kan uit kiezen wat hem het beste ligt. Doe het voor uw

gezondheid, uw comfort, voor de lol, om te besparen... maar doe het !

3


4

Van globaal denken naar lokaal handelen :

doe er zelf iets aan

De internationale gemeenschap is het er nu wel over eens :

het staat vast dat de mens het milieu beïnvloedt, en vooral

de fenomenen die te maken hebben met luchtvervuiling

worden op wereldvlak steeds concreter en grimmiger.

De intensiteit waarmee wij de meest uiteenlopende stoffen de

atmosfeer injagen (energie, transport, industriële processen,

consumptie,...) heeft zo’n proporties aangenomen dat

luchtvervuiling nu het klimaat van onze planeet kan

beïnvloeden, het leefmilieu plaatselijk en wereldwijd verpest,

de volksgezondheid aantast (vooral de luchtwegen en het

zenuwstelsel), de plantengroei afremt en de gebouwen

aanvreet. Alsof het nog niet ingewikkeld genoeg is, komen er

nog voortdurend nieuwe stoffen bij en werken ze ook nog op

elkaar in !

Op veel plaatsen in de wereld worden maatregelen genomen

om de toestand te verbeteren, ook in het Brussels

Hoofdstedelijk Gewest. In de strijd tegen de vervuiling kan en

moet iedere burger zijn steentje bijdragen. Gelukkig worden

hier en daar projecten opgestart en steekt bij sommige

mensen een nieuw gevoel van gedeelde verantwoordelijkheid

de kop op.

Geen luchtig onderwerp

Omdat luchtvervuiling zo buitengewoon complex is, ontsnapt

ze aan elke poging om de precieze aard ervan in concrete

cijfers te vangen. De bronnen van en de onderlinge

wisselwerking tussen de verschillende stoffen wijzigen

voortdurend, en de wetenschap vindt iedere dag nieuwe

actieterreinen. In een dergelijke context is het niet

gemakkelijk uitspraken te doen of normen en drempels vast

te leggen. Daarom is het voorzorgsprincipe meer dan ooit

van toepassing en worden veel normen steeds maar strenger.

Als het weer een woordje meespreekt

Bepaalde weersomstandigheden kunnen de luchtvervuiling

nog doen toenemen. In de winter treedt er soms een

temperatuursinversie op, waarbij een warmere luchtlaag de

onderliggende vervuilde lucht belet van op te stijgen

waardoor de concentratie aan vervuilende stoffen in de

omgevingslucht toeneemt. In de zomer zorgen hoge

temperaturen en zonnestraling ervoor dat bepaalde

uitlaatgassen gaan reageren, waarbij nieuwe schadelijke

stoffen zoals ozon gevormd worden. Zomer of winter,

wanneer de luchtvervuiling een niveau bereikt waarop ze de

volksgezondheid in gevaar brengt, slaat de overheid alarm.

Soms bestaat de oplossing erin de vervuiling aan de bron aan

te pakken en bv. het autoverkeer aan banden te leggen of

volledig te verbieden.


Ik laat mijn auto thuis,

een daad met resultaat

De lucht in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is

wagenziek...

Omdat Brussel een economische aantrekkingspool is, een

beleids- en administratief centrum, een trefpunt voor cultuur en

onderwijs,... circuleren er dagelijks zowat 186.000 auto’s van

pendelaars en nog eens evenveel van Brusselaars zelf.

Het autoverkeer is er dan ook de grootste bron van

luchtvervuiling, met een grote voorsprong op de industrie.

Toch hoeft dat helemaal niet zo te zijn... Er bestaan

alternatieven en sommige mensen maken er ook gebruik van :

• of ze schakelen over op een ander vervoermiddel

en gebruiken de fiets, het openbaar vervoer,...

• of ze kiezen voor een auto die milieuvriendelijker

is

• of ze passen hun rijstijl aan

Kleine gebaren die het milieu sparen !

5

De auto, de belangrijkste bron van luchtvervuiling

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is het autoverkeer

verantwoordelijk voor 91 % van de uitstoot van

koolstofmonoxide (CO), 89 % van de polycyclische

aromatische koolwaterstoffen (PAK), 57 % van de

stikstofoxiden (NOx), 44 % van de vluchtige organische

verbindingen zoals benzeen en 19 % van koolstofdioxide

(CO 2). Bij warm en zonnig weer kunnen sommige van deze

gassen onderling reageren en ozon vormen, dat in de

onderste luchtlagen blijft hangen en op ons ademhalingsstelsel

inwerkt.

Met de fiets was u er al

Een gemiddelde verplaatsing bedraagt in Brussel amper

6 km. Nu is het zo dat de auto in de eerste drie kilometers

van zijn parcours de meeste vervuiling produceert. Als we

dan nog denken aan de tijd om een parkeerplaats te vinden,

is de fiets niet te kloppen !

Op vier wielen is de lucht ongezonder dan op twee

Binnenin de auto kan de luchtvervuiling twee- tot achtmaal

hoger zijn dan wat de meetstations langs de weg registreren.

Een groot deel van die vervuiling is afkomstig van het

voertuig zelf, omdat gassen en dampen van de uitlaat en de

brandstoftank naar binnen kunnen slaan.


6

Morgen laat ik

mijn auto thuis

Soms heb ik geen auto, soms wel

Maar ik heb wel de mogelijkheid om een auto te gebruiken

wanneer ik hem nodig heb, en voor een afgesproken periode.

Buren kunnen onderling afspreken dat ze één of een paar

auto’s gaan delen. Een boekje voor de reserveringen, een

ander om de kilometerstand en het verbruik in te noteren,

een gezamenlijke verzekering, een verantwoordelijke voor

het onderhoud en klaar is kees ! We noemen dit, heel

trendy, “carsharing”.

In een aantal steden is het systeem al echt

geprofessionaliseerd. Wie aansluit heeft verder geen last

meer van administratieve rompslomp, technische controles,

onderhoud ... en parkeerproblemen, want op afgesproken

locaties zijn plaatsen voorbehouden. In 2003 begint men

eraan in Brussel.

Iedereen met de fiets naar school

In sommige wijken wordt er in groep naar school gefietst.

Ouders of begeleiders leiden de groep in goede banen.

Het is een uitstekende manier om fietservaring op te doen,

verkeersveiligheid aan te leren, in vorm te blijven en...

het is goed voor de kwaliteit van de lucht.

Een nat pak ? Raar of zelden !

De Belgische fietser heeft, berekend op verplaatsingen van

gemiddeld één uur per werkdag, slechts 7,6 % kans op regen

tijdens zijn dagelijks tochtje.

Mijn werkgever steunt mij

Sedert 1 januari 1998 is de fietsvergoeding die een werkgever

toekent voor het woon-werkverkeer van zijn werknemers

belastingvrij tot een bedrag van maximum 0,15 euro per km.

Ik doe aan carpooling

Voor regelmatig terugkerende trajecten, zoals naar het

werk of naar school, kan gedacht worden aan carpooling.

Of er nu met enkele vrienden onder elkaar wordt afgesproken,

dan wel meer georganiseerd (zie de rubriek : “voor meer

informatie” achteraan in deze brochure), carpooling biedt heel

wat voordelen : er zijn minder auto’s op de baan, en dus

minder vervuiling, het is kostenbesparend, gezellig,....

Meer mensen, minder vervuiling !

Jaarlijks worden in het Brussels Gewest 3 miljard km afgelegd

met de auto, genoeg om 80.000 keer de wereld rond te rijden !

Het openbaar vervoer legt 100 x minder kilometers af. Jammer,

want aangezien het openbaar vervoer, per reiziger, heel wat

minder brandstof verbruikt, produceert elke persoon die zich

hiermee verplaatst, veel minder uitlaatgassen.

Mijn dagelijkse training / ik ben tran-sportief

anders

Studies hebben aangetoond dat mensen die dagelijks met de

fiets naar hun werk rijden, in betere conditie verkeren dan hun

collega’s die de auto nemen.


I k rij al lang alle dagen met de fiets, maar onlangs

heb ik mij een vouwfiets aangeschaft. Ideaal om

mee te pakken op de trein, of in combinatie met

bus, tram of metro. Ik pendel tussen Namen en

Brussel en dat is nu veel gemakkelijker geworden.

Een bijkomend pluspunt is dat veel mensen mijn

fiets als een curiosum beschouwen, wat dikwijls de

aanleiding vormt om een gesprek te beginnen.

Arnold J.

Ik was onmiddellijk gewonnen voor het idee van

carsharing ! Ik woon in Brussel, maar ik moet voor

mijn werk vaak in de buurt van Namen zijn. En dus

heb ik mij aangesloten bij een carsharingproject in

Namen. Als ik er van de trein stap staat er een auto

op mij te wachten. Ik vind het zeer geruststellend om

steeds een nieuwe en goed onderhouden wagen ter

beschikking te hebben.

Barbara C.

Ik trek mij prima uit de slag zonder auto :

afhankelijk van waar ik naartoe wil en van

het weer kies ik tussen de metro, de fiets,

het openbaar vervoer of carpooling. Als hier

in Brussel begonnen wordt met carsharing,

zal ik daar zeker en vast gebruik van maken !

Fabrice L.

Ik rij veel met de fiets door Brussel en ik voel me

daar goed bij. Liefst neem ik nog de smalle

straatjes, dwars doorheen een of andere wijk.

Op de rijweg neem ik de plaats in die me toekomt,

kwestie van goed in het oog te springen. En iets wat

ik nooit vergeet is mijn helm !

Anne V..

In de auto zat ik er altijd gestrest bij, en was ik ook

nooit zeker dat ik wel tijdig op mijn bestemming

ging zijn. Met de fiets heb ik nooit last van files en

kan ik mijn afspraken veel beter plannen !

Amélie S.

.

Ik woon op een goed kwartier stappen van mijn

werk. Deze dagelijks wandeling is voor mij een

vorm van ontspanning, een perfecte overgang

tussen thuis en werk.

Muriel P.

Ik ben 70 jaar en ik rij

nog altijd met de fiets !

Een auto heb ik nooit

gehad, laat staan

bestuurd ! Als het niet ver

is doe ik alles met de fiets :

boodschappen naar de markt of de supermarkt,

naar de tandarts, op familiebezoek, enz.

Moet ik verder van huis of is het slecht weer,

dan neem ik het openbaar vervoer. Ik heb lang

in Parijs gewoond, waar een auto, hoe je het

ook bekijkt, meer een last is dan wat anders.

Ik nam er altijd de metro, en die gewoonte heb

ik hier behouden. Het is zoveel handiger en

sneller dan een auto ! Overigens, als ik me

vandaag nog zo gezond en goed in mijn vel

voel, dan geloof ik vast dat ik dat te danken

heb aan mijn fiets !

Janine T.

.

7


8

Liever

een propere auto

Nieuw auto’s vervuilen minder

Over het algemeen kan men stellen dat oudere auto’s, bij een

gelijke cilinderinhoud en verbruik, meer vervuilen.

Vooral auto’s van vóór 1 juli 1992, die niet voldoen aan de

Europese norm EURO 1, zijn grote vervuilers. Ze maken

zowat een derde uit van het huidige wagenpark en zijn

verantwoordelijk voor de helft van alle luchtvervuiling via

uitlaatgassen. Overigens, oud of nieuw, wie minder verbruikt,

minder vervuilt. Een kleine cilinderinhoud is dus beter voor

het milieu.

De katalysator lost ook niet alles op

Alle nieuwe auto’s die tegenwoordig in Europa op de markt

komen zijn uitgerust met een katalysator. Onderweg naar

de uitlaat passeren de verbrandingsgassen langs deze

katalysator, waar ze via chemische reacties worden omgezet

in producten die niet langer schadelijk zijn voor de

gezondheid. Maar het blijven wel broeikasgassen die

de aarde helpen opwarmen. Het blijft soms moeilijk om

normen en waarden vast te leggen !

Technische snufjes in de auto : heb ik ze nodig ?

Alle elektrische accessoires (airco, verstralers, koplampensproeiers,

verwarmde achterruit) kosten energie en verhogen

dus het verbruik en de vervuiling die dat meebrengt.

Het loont de moeite om bij de aankoop van een nieuwe auto

eens goed na te gaan of we al die extra’s wel nodig hebben.

En als het toch bij de standaarduitrusting hoort, of we ze

daarom ook per se moeten gebruiken.

Hebt u mijn CO 2-sticker gezien; klasse !

Sedert kort is op iedere nieuwe auto een informatieve sticker

aangebracht, waarop het brandstofverbruik en de CO2 –

uitstoot staan aangeduid. Hieruit blijkt dat er nogal wat

verschil is tussen de verschillende merken en modellen.

Raadpleeg de aankoopgids (zie “voor meer informatie”

achteraan de brochure) ! Voor de meest recente modellen

en auto’s die op LPG rijden betaalt u minder taks op de

ingebruikstelling.

Ik zorg goed voor mijn auto

Door een regelmatig onderhoud en het tijdig vervangen

van onderdelen die aan slijtage onderhevig zijn vermijdt u

grote herstellingen, rijdt u veiliger (en stiller), verbruikt

u minder en, last but not least, vervuilt u ook minder.

Mijn banden staan altijd hard genoeg

Banden die niet voldoende hard staan jagen het verbruik de

hoogte in, tot 3% per 0,5 bar. En dan spreken we nog niet

over de veiligheid of de verhoogde slijtage. Wacht ook

niet om ze te vervangen tot op de laatste wettelijk toegelaten

millimeter : ook dat is een manier om brandstof te sparen en

minder te vervuilen.

I k tracht zo soepel mogelijk te rijden,

zonder plotse manoeuvres en tegen een

aangepaste snelheid. Mijn boordcomputer

geeft constant mijn verbruik weer, wat ik

bijzonder handig vind. Naargelang de rit

die ik voor de boeg heb, leg ik mezelf een

bepaalde grens op, en tracht ik dat cijfer

niet te overschrijden.

Alain W.


Ik verander

mijn rijgedrag

Een goede chauffeur vervuilt minder

Onder goede chauffeur verstaan we iemand die soepel met de

auto rijdt, zonder bruusk optrekken of remmen, die de

snelheidsbeperkingen naleeft, die tijdig schakelt naar de juiste

versnelling, die wacht met versnellen tot zijn motor voldoende

is opgewarmd,... Met deze eenvoudige vuistregels kan u

20 à 50 % brandstof besparen. Dat is al snel een heel bedrag,

en een pak minder uitlaatgassen !

Voor mij geen airco !

Rijden met de airconditioning aan kost 30 % meer brandstof.

Wie zijn ruit opendraait verbruikt ook meer brandstof, maar dit

is slechts 5%.

Mijn fiets komt achteraan !

Bagage bovenop het dak van de auto verhoogt het

brandstofverbruik - en dus de luchtvervuiling - met 20 à 30 %.

Fietsen kunnen dus beter achteraan worden vastgesjord

op een stevige fietsenhouder.

Ik wacht met optrekken tot de motor is

opgewarmd...

Een koude motor kan tot 50% meer brandstof verbruiken.

De motor warmt ook sneller op wanneer de auto rijdt, dan

wanneer hij stationair draait. Het komt er dus op aan van rustig

te vertrekken en gelijkmatig te versnellen. Met een moderne

auto is “eens goed gas geven” meer dan overbodig.

Ik heb altijd al op LPG gereden. Je ziet

trouwens hoe langer hoe meer auto’s met

de groene LPG-sticker : waar ik vroeger

nooit moest wachten aan de pomp, moet

ik nu regelmatig aanschuiven in de rij !

Gelukkig zijn er ook veel pompstations

bijgekomen waar je LPG kan tanken,

ook in de stad.

I k maak mij altijd weer druk wanneer ik in de

buurt van een school zie hoe heel wat ouders

hun kinderen zitten op te wachten; hun auto

tot vlak tegen de schoolpoort (fout) geparkeerd;

en de motor maar draaien... Idem voor de

schoolbussen. Naast de veiligheid van hun

leerlingen mochten de scholen ook wel eens

oog hebben voor hun gezondheid, en rondom

de school een “uitlaatgasvrije” zone instellen.

Anne V.

9


10

Energie sparen,

een daad met resultaat

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt u warm

onthaald... Brussel telt veel woningen, kantoren, werkplaatsen

en handelszaken die allemaal verwarmd, verlicht en ingericht

moeten worden. De apparatuur hiervoor verbruikt energie, met

de uitstoot van verontreinigende gassen in de atmosfeer tot

gevolg. Elektriciteit op zich mag dan al geen rechtstreekse bron

van luchtvervuiling zijn, de opwekking ervan is dat wel.

Dus geldt ook hier : wie minder verbruikt, minder vervuilt...

en minder betaalt. En dat kan, u moet daarvoor echt geen

drie truien over elkaar aantrekken in huis, een bad nemen in

koud water, de stofzuiger vervangen door een bezem, de tv,

microgolf, wasmachine, computer, geluidsinstallatie of het

nachtlampje van de kinderen buitengooien.

Er zijn andere oplossingen, en sommigen passen die al toe

in Brussel:

• of ze experimenteren met andere vormen van

verwarming

• of ze kiezen voor elektrische toestellen met

meer rendement

• of ze veranderen hun slechte gewoonten

Kleine gebaren die het milieu sparen !

W e hebben alle bestaande subsidies in verband met

zonne-energie aangevraagd, en als onze dossiers

eenmaal afgehandeld zijn, zal het zonnegedeelte van onze

warmwaterinstallatie ons niet meer dan 20 à 25% van de

werkelijke prijs gekost hebben. Onze investering zal met

andere woorden vlug afgeschreven zijn !

Alain W.

Een kleine REGtzetting

Rationeel Energiegebruik (afgekort REG) is de uitdaging waar

we met z’n allen voor staan : minder verbruiken en vervuilen,

en toch hetzelfde comfort behouden. Dat houdt in de eerste

plaats in dat we ons bewust moeten worden van het

energieverbruik van een aantal van onze dagelijkse

handelingen en gewoonten. Pas dan kunnen we met kennis

van zaken besluiten ons bv. een ander toestel aan te schaffen,

of onze bestaande toestellen rationeler te gebruiken.

We vreesden dat onze

zonne-installatie voor

warm water niet zou volstaan,

maar tot onze verbazing werkt ze

zo goed dat we het opgewarmde

water praktisch altijd moeten

mengen met koud water !

Jacqueline S.


Mijn woonkamer

Aandacht voor de verwarming

Meer dan de helft van het huishoudelijk energieverbruik

(brandstof voor de auto niet meegerekend) gaat naar

de verwarming van de woning. In het Brussels

Hoofdstedelijk Gewest vertegenwoordigt dat een

belangrijke bron van luchtvervuiling, te meer omdat

ook de talloze kantoren, handelszaken en werkplaatsen

hun steentje bijdragen. Brandstoffen voor verwarming

zijn met name verantwoordelijk voor 70% van de uitstoot

van koolstofdioxide (CO 2), 84 % van de zwaveloxiden

(SOx), en 84% van de stofdeeltjes. Reden genoeg dus om

eens even stil te staan bij uw verwarmingsinstallatie en de

manier waarop u ermee omspringt.

Een nieuwe verwarmingsketel : warm aanbevolen !

De installatie van een moderne, zuinige verwarmingsketel, is

een grote stap naar een betere kwaliteit van onze lucht

en dient dan ook te worden aangemoedigd ! In het kader

van de hervorming van de personenbelasting is het

bedrag dat huishoudens investeren in REG, fiscaal aftrekbaar

gemaakt, tot een maximum van 495,79 euro. Komen in

aanmerking als investering : de certificering, het vervangen

van een verwarmingsketel die meer dan 20 jaar oud is,

de plaatsing van een waterverwarmer op zonne-energie,

extra-isolerende beglazing,...

Van minder warm wordt je niet arm !

Wie de temperatuur in zijn woonkamer of kantoor verlaagt

van 20°C tot 19°C, bespaart 10% op zijn verwarming.

Wie de thermostaat op 19°C zet in plaats van op 22°C,

kan zijn rekening voor de verwarming zelfs halveren !

Plus : wie minder verbruikt... minder vervuilt !

T ijdens een strenge winter zijn alle waterleidingen in

mijn appartement eens bevroren. Sindsdien isoleer

ik ze altijd zeer zorgvuldig. Het water van de douche is

in de winter nu ook veel warmer dan voordien, en dat is

mooi meegenomen !

Eléonore C.

is geen broeikas

11

Isolatie ? Natuurlijk !

De gouden regel in verband met isolatie is het voorkomen

van warmteverlies via de buitenwanden (muren, vloeren,

vensters, daken, enz.) en toch voldoende ventileren.

Warm water op aanvraag

Gasgeisers voor de keuken of de badkamer, die pas aanslaan

als men de kraan openzet, hebben doorgaans een beter

rendement dan accumulatietoestellen zoals boilers.

Ze veroorzaken minder luchtvervuiling en zijn goedkoper in

het gebruik. Indien ze ook nog zijn uitgerust met een

automatische ontsteking, wordt er bovendien nog bespaard

op een waakvlam.

Het zonnetje in huis

Waterverwarming neemt doorgaans maar 10% van onze

energiekosten voor zijn rekening, maar het is wel een post

waarop we gemakkelijk kunnen besparen. We kunnen

immers gebruik maken van de 1555 uren zonneschijn die we

in ons land gemiddeld per jaar cadeau krijgen. En daarmee

kan een gezin dat over de nodige installatie beschikt, zowat

de helt van zijn behoeften aan warm water dekken. Bij wijze

van aanmoediging heeft het Gewest ook een premie klaar

voor wie met zonnepanelen begint (zie rubriek info).

‘s Nachts kouder dan overdag

Wie zijn verwarmingsinstallatie uitrust met een programmeerbare

thermostaat kan de temperatuur van de kamers

zeer precies afstellen : als u afwezig bent of wanneer u slaapt,

kan de verwarming op een laag pitje, om pas aan te slaan

even vóór u thuiskomt of opstaat. Weeral een manier om

de lucht minder te vervuilen...


12 12

Niet alle toestellen zijn

Ik steek mijn handen uit de mouwen

Elektrische toestellen nemen een hap van ongeveer 18 % uit

het energiebudget van onze huishoudens. Een kookfornuis

heeft iedereen wel nodig, maar geldt dat ook voor

een elektrische blikopener ? En zo zijn er nog wel een

aantal elektrische apparaatjes die voor sommige mensen

ongetwijfeld nuttig kunnen zijn, maar voor de meesten niet

meer dan een gadget zijn.

Wat zegt het etiket ?

Zoals er spaarlampen zijn, zo bestaan er ook zuinige

huishoudtoestellen. Ze zijn dikwijls wel duurder bij de

aankoop, maar veel voordeliger in het gebruik, waardoor de

investering al snel zichzelf terugbetaalt. De Europese

Commissie heeft enkele jaren geleden regels uitgevaardigd

voor de etikettering van een aantal toestellen. De letter A

(groen) staat voor een zuinig toestel. Aan de andere kant

van de schaal staat de letter G, (rood) die de koper erop

wijst dat het apparaat in kwestie energie verslindt.

I n het salon, de keuken en de slaapkamer

gebruiken we spaarlampen, en dat gaat prima.

Het duurt eventjes vooraleer ze op volle sterkte

branden, maar dan geven ze evenveel licht als

de klassieke gloeilampen, die we geregeld

moesten vervangen.

Pascal M.

even milieuvriendelijk

Licht voor een prikje

Een spaarlamp van 15 W geeft evenveel licht als een gewone

gloeilamp van 75 W en verbruikt tot een vijfde minder

elektriciteit. Dat maakt al vlug een besparing van 80%,

waardoor de duurdere aankoopprijs van deze lampen in een

heel ander licht komt te staan...! Zeker als men weet dat deze

lampen wel tienmaal langer kunnen meegaan dan

een gewone gloeilamp. U vangt dus twee vliegen in één klap :

gezondere lucht en minder afval !

Voor de verlichting van gangen en trappen

hebben we tijdschakelaars geplaatst,

waardoor het licht niet langer aanblijft dan de tijd

die nodig is om er te passeren. Voor de andere

plaatsen in huis hebben we de reflex

aangekweekt het licht te doven telkens we de

ruimte verlaten. En verder zullen we het ook

niet aanknippen als het niet echt nodig is.

Alain W.

Mijn wasmachine heeft een ingebouwde

weegschaal die het wasgoed weegt en

de nodige hoeveelheid water precies doseert.

Ik probeer altijd te wassen op de laagst

mogelijke temperatuur, en geloof me vrij,

mijn was is er niet minder proper door.

Sophie D.


Ik ken een paar

Milieuvriendelijke tips

Ook in de keuken zijn besparingen te doen die uiteindelijk

de luchtkwaliteit ten goede komen ! Koken met het deksel

op de pan bv. betekent een energiebesparing van 60 à 70%.

Met een snelkookpan : de helft minder verbruik. Ook voor de

was- en vaatwasautomaat gelden enkele eenvoudige regels.

Wacht met ze aan te zetten tot de machine helemaal gevuld

is, en stel de temperatuur niet hoger in dan nodig : op die

manier verbruikt u minder energie en wordt de atmosfeer

minder vervuild...

I k heb net een nieuwe koelkast met vriesvakken gekocht.

Omdat ik wist dat een koelkast veel elektriciteit verbruikt,

wou ik meteen een klasse A-toestel. Maar wat me

aangenaam verraste is dat er in de handleiding zoveel

interessante tips stonden. Zo heb ik bv. geleerd dat je de

temperatuur van de koelkast en de vriezer apart kan instellen

en dat je ze ook afzonderlijk kan ontdooien (heel praktisch

wanneer je met vakantie gaat). Nee, echt, het verbaasde me

dat er zoveel informatie in verband met het milieu instond,

die de gebruiker ertoe aanspoort om het apparaat zo zuinig

mogelijk te gebruiken.

Laurence D.

slimme trucjes !

13 13

De vinger op de knip

Wat ligt er nu meer voor de hand dan het licht uit te

knippen en radio, tv, cd-speler... uit te zetten wanneer u

kamer verlaat ? Minder broeikasgassen in de lucht,

opnieuw sterren aan de hemel zien, voor zo’n kleine moeite ?

De oplossing is soms maar een vingerknip verwijderd...

Over en...uit !

Veel elektrische toestellen staan urenlang op “stand-by”.

Op deze stand verbruiken ze wel niet veel (1 à 8 W), maar

alles bij elkaar kan dat voor een huishouden per jaar toch

oplopen tot 150 euro. Loont het dan niet de moeite van ze

uit te zetten of zelfs het snoer uit de stekker te trekken !?

Ontdooien voor jouw geld wegsmelt

Het opwekken van koude vraagt enorm veel energie.

Diepvriezer en koelkast nemen gemiddeld 25 % van het

huishoudelijk elektriciteitsverbruik voor hun rekening.

Twee millimetertjes ijs tegen de binnenwand van de vriezer

jagen het verbruik met nog eens 10% de hoogte in.

Zorg ervoor dat er rondom de ijskast ruimte genoeg

is voor voldoende luchtcirculatie; zet de diepvriezer op

een plek waar het fris is, liever in de kelder dan in de

keuken; haal regelmatig het stof weg van het

buizenstelsel aan de achterkant; laat producten

voldoende afkoelen voor ze in de koelkast te leggen,

en laat ze daar verder koelen alvorens ze in het

vriesvak te stoppen; hou de vriezer altijd goed gevuld,

vul hem desnoods tijdelijk aan met piepschuim; wie al

deze tips volgt komt beslagen op het ijs...


14

Klusjes in huis of in de tuin :

het kan ook anders

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is de lucht binnenskamers

niet altijd even gezond... Meer dan 80% van onze tijd

brengen we binnenshuis door : thuis, op kantoor, in de

werkplaats, op school, in de zaak,... De lucht die we daar

inademen is dikwijls meer vervuild dan die van buiten.

Dat heeft veel te maken met de uiteenlopende producten die

gebruikt zijn voor de inrichting van het interieur, of die we

gebruiken om te klussen in huis of in de tuin : vloerbekleding,

panelen, vernis, verf, oplosmiddelen, lijm, pesticiden,...

Dat kan anders ! En sommigen, in Brussel, doen het al :

• door producten te gebruiken die minder

schadelijk zijn

• door over te schakelen op minder schadelijke

procédés

Kleine gebaren die het milieu sparen !

Verven en vernissen, houd het naturel

of controleer het label

Giftige uitwasemingen van verven maken

minstens 20% uit van alle vluchtige organische

bestanddelen in de omgevingslucht. Het gevaar,

zowel voor het zenuwstelsel als voor het milieu, is toe

te schrijven aan de aanwezigheid van oplosmiddelen.

Er bestaan nu ook natuurverven op basis van water,

zonder oplosmiddel. En voor synthetische verven en vernissen

is er een Europees ecolabel.

Een verdacht luchtje ? Het RCIB waakt

Het hoogste gehalte aan chemische vervuiling treft men

gewoonlijk aan in de keuken. Dat wil natuurlijk niet zeggen

dat de andere kamers in huis gespaard blijven. Als uw

huisdokter vermoedt dat uw klachten verband hebben

met een ongezond interieur kan hij dat laten onderzoeken.

Het BIM heeft hiervoor een speciaal interventieteam, het RCIB,

in het leven geroepen dat met een rijdend labo ter

plaatse komt om stalen te nemen en grondig te analyseren.

Goed verluchten is de boodschap

Een reden om uw huis te verluchten hoeft u niet ver te zoeken :

doe het voor uw gezondheid, uw comfort, om bedompte lucht

af te voeren... Een afgesloten interieur gaat muf ruiken,

er treedt schimmelvorming op, u riskeert ademhalingsproblemen

te krijgen of zelfs bedwelmd te raken (door

koolstofmonoxide CO bv.). En wie graag een aangename geur

in huis heeft, hoeft daarvoor nog geen spuitbus met een of

ander chemisch product te kopen, maar kan gewoon enkele

kruidnagels in een schaaltje leggen, wat kardemomzaden, een

takje rozemarijn, een paar oranjeschillen, of enkele druppels

etherische olie laten verdampen op een gloeilamp of radiator !

Als het middel erger is dan de kwaal

In de meeste woningen waar stalen genomen werden, zijn

duidelijke sporen aangetroffen van pesticiden.Waarom het niet

W ij hebben nog maar enkele weken

een baby en dan is de keuze vlug

gemaakt : voor ons geen verf met

oplosmiddelen die schadelijke uitwasemingen

afgeven, maar een natuurlijk product.

Edwin W.


eens op een andere manier proberen ? Een paar druppels azijn

op de kookplaat, een appelsien of citroen met kruidnagels,

enkele druppels citronella- of lavendelolie, een insectenhor, een

muskietennet, blokjes cederhout of... de goede oude

vliegenmepper. En ook hier geldt : voorkomen is beter dan

genezen. Met de vensters open en de lichten aan komen er

gegarandeerd muggen naar binnen; vuiligheid en stofnesten

zijn ideale broedplaatsen voor kakkerlakken, vooral als

het er ook nog wat vochtig is.

Vuurtje-stook ? Enkel op de barbecue

Wie in de tuin (groen)afval verbrandt jaagt niet alleen zijn

buren op stang, maar jaagt vooral op een ongecontroleerde

manier allerlei schadelijke stoffen (waaronder dioxines) de

lucht in. Deze praktijk is trouwens verboden in het Brussels

Hoofdstedelijk Gewest! Sorteer liever uw afval, de dienst

Net Brussel zorgt er verder voor. Ook voor het groenafval,

al kan u dat natuurlijk ook zelf composteren.

Ik wist mij met mijn tuinafval echt

geen raad meer ! Maar nu

Net Brussel mijn groene zakken thuis

komt ophalen, hoef ik geen afval

meer te verbranden. Mijn buren

zijn er blij om !

Frédérique B.

15

Wij hebben zowel voor de grondlaag als voor

de afwerking gekozen voor natuurverf,

zonder oplosmiddelen. De prijs komt overeen met

die van een klassieke “kwaliteitsverf” en ze is nu

al op vele plaatsen te koop.

Jacqueline S.

Toen ik nog een baby was heeft mama uit de

sluier van haar trouwjurk voor mij een

muskietennet gemaakt. Dat is me altijd bijgebleven,

en mij zul je dan ook nooit zo’n elektrisch

apparaatje zien gebruiken dat urenlang giftige

dampen verspreid.

Eleonore C.


16

Zorg dat u niet

De lucht wordt gecontroleerd

Het Laboratorium voor Milieuonderzoek van het BIM houdt

de luchtkwaliteit in het Brussels Gewest voortdurend

in de gaten. Via een netwerk van meetstations worden

gegevens over de omgevingslucht permanent verzameld en

geanalyseerd. Bovendien wordt er voor heel het Brussels

Gewest dagelijks een algemene index van de luchtkwaliteit

berekend, en ook een verkeersindex voor de zones met

druk verkeer. Als de vervuiling de drempel overschrijdt,

verwittigt de overheid de bevolking via de pers.

Wie wil weten hoe het met de kwaliteit van de lucht

gesteld is, kan op elk moment van de dag terecht op het

nr. 02 775 75 98. Op het internet surft u naar de pollumeter

van het BIM op www.ibgebim.be. of op de website van

IRCEL, Interregionale Cel voor Leefmilieu : www.irceline.be.

Lijst van instellingen

- Alternatieve transportmiddelen

Informatie over carpooling en carsharing :

Taxi-stop, tel. : 02 223 23 10

www.taxistop.be en www.carsharing.be

Brusselse Raad voor het Leefmilieu (BRAL), tel. : 02 223 01 01

www.bralvzw.be

Aankoopgids voor milieuvriendelijke auto’s : ”Proper rijden,

uw keuze”. Gratis te verkrijgen bij de Federale Diensten voor

het Leefmilieu - Pachecolaan 19 bus 5 - 1010 Brussel.

environment@health.fgov.be

Inlichtingen openbaar vervoer : TEC, De Lijn, NMBS, MIVB.

Conceptie, redactie en vertaling : Texto. SNC

Grafisch ontwerp : De Visu Digital Document Design - Cayenne

Verantwoordelijke uitgevers : Jean-Pierre Hannequart & Eric Schamp

Gulledelle 100 – 1200 Brussel

Wettelijk depot : D/5762/2002/7

Gedrukt met plantaardige inkt op gerecycleerd papier.

uit de lucht valt !

Alles over fietsen in Brussel : vzw Pro-velo, tel. : 02 502 73 55

www.provelo.org

ou www.fiets.irisnet.be

- Energie besparen

Verwarming en energie in huis : ABEA Brussels Energie

Agentschap. Sint-Gorikshallen (Sint-Goriksplein,

1000 Brussel), tel.: 02 512 86 19, abea@curbain.be –

www.curbain.be

Voor premies m.b.t. woningrenovatie : Stadswinkel en het

Ministerie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

- Anders tuinieren en klussen

Brussels Observatorium voor Duurzame Consumptie :

www.observ.org

Inlichtingen over binnenvervuiling : Sandrine projekt

www.ful.ac.be/hotes/sandrine/maison/index.htm of

vzw Habitat-Santé, tel. : 02 242 02 92.

Ophalen van afval : ANB, Net Brussel, tel. : 0800 981 81

www.netbrussel.be

Voor alle bijkomende inlichtingen :

Brussels Instituut voor Milieubeheer,

de milieuadministratie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Info-Leefmilieu

Gulledelle 100, 1200 Brussel

Tel. : 02 775 75 75 - Fax : 02 775 76 21

E-mail : info@ibgebim.be / www.ibgebim.be

More magazines by this user
Similar magazines