Sanitair, verwarming en koeling - de werfkrant

werfkrant.be

Sanitair, verwarming en koeling - de werfkrant

Jaargang 2 - Nummer 4

Oktober-november-december

2011

de werfkrant

Gratis trimestrieel magazine voor de abonnees van Tips & Advies Bouw � Een publicatie van Indicator & Bouwkroniek

CENTRAAL STOFZUIGSYSTEEM EN VENTILATIETECHNIEK:

EEN STERK DUO VOOR GEZONDE LUCHT IN HUIS

Bergensesteenweg 494

1600 Sint-Pieters-Leeuw

tel. 02 356 97 77

fax 02 361 32 51

info@all-vac.be www.all-vac.be

VENTILATIE: Schaadt ventilatie de gezondheid? � Bouwheren willen een totaalbeeld van hun

project � BOUWUNIE: Installateurs eisen oplossing voor administratieve rompslomp � WTCB:

Lagetemperatuurverwarming standaard � FISCAAL & RECHT � PRODUCTINFORMATIE

Afgiftekantoor 2800 Mechelen Mail - P 911095

Sanitair,

verwarming

en koeling


Adverteren is worden

Niet adverteren is zich onzichtbaar maken

Bouwkroniek is niet zomaar een vakblad, maar

een onmisbaar werkinstrument dat intensief

gebruikt wordt.

Vraag vrijblijvend onze advertentietarieven aan

VRAGEN ?

Bel ons op het nummer 02/513 82 95 of mail naar

bouwkroniek@bouwkroniek.be.

Grootste wekelijkse vakblad voor de bouw en industrie

gezien

SPECIALE NUMMERS 2012

Afgiftekantoor BRUSSEL X

EXTRA EDITIE

EDITION SPECIALE

modulo.be I 053659

weekblad voor bouw en industrie

moniteur du bâtiment et des travaux publics

Kerkstraat 55, B-1701 Itterbeek ● Tel. : 02 513 82 95 ● Fax : 02 511 70 15

14 - 15 - 16

JAN

2010

www.polyclose.be

GENT I BELGIUM

14/01 09u30 - 18u30

15/01 09u30 - 20u00

16/01 09u30 - 17u00




Europese vakbeurs

voor raam-, deur-, zonwering-,

gevel- en toegangstechniek

Salon européen des techniques

de fermeture du bâtiment,

de façades, de contrôle d’accès

et de protection solaire

European fair

for window, door, sunprotection,

entrance and façade technology

Europäische Fachmesse

für Tür-, Fenster-, Fassadenbau,

Zutrittskontrolle

und Sonnenschutztechnik

Met

beursgids

Afgiftekantoor Afg BRUSSEL X

Kerkstraat 55, B-1701 Itterbeek l Tel.: 02 513 82 95 l Fax: 02 511 70 15

SPECIAAL SP NUMMER “INTERSOLUTION 2011”

Internationale

vakbeurs voor

zonne-energie

in de Benelux

Gent - België

www.intersolution.be

Polyclose + Intersolution

12 januari 2012

EXTRA

EDITIE

VENTILATION

SUNPROTECTION

Kerkstraat 55, 1701 Itterbeek · Tel. 02 513 82 95 · Fax 02 511 70 15 · 25/2/2011 · € 7,55

Fixscreen ®

SUNPROTECTION

EVO

Stand 4.216

Invisivent ®

VENTILATION

VISUEEL COMFORT

AKOESTISCH COMFORT

THERMISCH COMFORT

LUCHTCOMFORT

E-peil verlaging

15 tot 17 punten

conform EPB

�� ������������������������������������������������������

�� �������������������������������������������������������������������������

�� ���������������������

�� ������������������������������������15-17* E-peilpunten

� � ����������������������������

������������������������������ ® P3/P4 toevoerroosters

HEALTHBOX ®

Wenst u meer informatie ?

www.renson.eu

Batibouw

1 maart 2012

STERKE EN UNIEKE TROEVEN:

�� ���������������������������������

exemplaren (het grootste Nederlandstalige

vakblad in de sector)

�� ��������������������������������������

aanbestedingen en hun uitslagen

�� ������������������������������������

�������������������

�� ���������������������������������

betalende abonnees

�� ������������������������������������

op de spits van de actualiteit

Afgiftekantoor BRUSSEL X

www.

EXTRA

EDITIE

Kerkstraat 55, B-1701 Itterbeek ● Tel. : 02 513 82 95 ● Fax : 02 511 70 15 ● nr 35 ● 02/09/2011 ● € 7,55

SPECIAAL NUMMER “MATERIEELGIDS 2011-2012”

funderingsmachines

CONSTRUCTION EQUIPMENT

grondverzet

betoncentrales

industrie

beschoeiing

������������������������������������������������������

������������������������������������������������

������������������www.vanhaut.be

hoogwerkers

machines & materieel

Materieelgids

31 augustus 2012

.be

bekisting

betonstaalverwerking

1 1

������������������������

www.

Kerkstraat 55 - 1701 Itterbeek - Tel. 02 513 82 95 - Fax 02 511 70 15

30 TH EDITION

21 / 10 / 2010 Brussels Expo / Hall 9

CONGRESS / EXHIBITION / WORKSHOPS / AWARDS

��������

Offi ciële catalogus

Catalogue offi ciel

www.gbb-bbg.be

Concrete Day

6 december 2012

.be


edito

� november 2011 ���

Naar een gezonder

en groener leefcomfort

Niemand zal

durven ontkennen

dat een efficiënte

verwarming en degelijke sanitaire installaties

in belangrijke mate bijdragen

tot een hoog wooncomfort en een aangenaam

leefklimaat in woningen, kantoren

en commerciële ruimtes. Goed

verwarmde én geventileerde vertrekken

zorgen voor een groter lichamelijk

welbehagen, creëren een gezondere

leef- en werksfeer en verhogen uiteindelijk

zelfs de arbeidsprestaties.

Bovendien hebben weinig deelaspecten

van de bouw zulke ingrijpende

evoluties ten goede ondergaan als

sanitair en verwarming. Zo werden

badkamers de jongste jaren omgetoverd

in en opgewaardeerd tot heuse

wellnessruimtes waar overstresste

westerlingen zich graag terugtrekken

om even tot volle rust te komen en zich

lichamelijk en geestelijk te ontspannen.

En wie zich helemaal wil verwennen,

heeft intussen ook al een weldoende

sauna, infraroodcabine, hammam en/of

binnen- of buitenjacuzzi geïnstalleerd.

Warmtepompen en vloerverwarming

van hun kant staan borg voor een

duurzamere verwarming, waarvoor

bovendien subsidies te vangen zijn.

Lagetemperatuursystemen vormen

overigens samen met een betere isolatie

een cruciale pijler die moet helpen

om makkelijker lage-energiewoningen

te realiseren. De doelstellingen worden

trouwens steeds strakker: tegen 2020

mogen alleen nog bijna-nulenergiewoningen

worden gebouwd en we

dromen steeds luider van plusenergiewoningen.

Vloerverwarming was vroeger vooral

een verhaal van nieuwbouw. De

fabrikanten ontwikkelen echter steeds

meer systemen die slechts een beperkt

aantal centimeters vloeropbouw

vergen, zodat vloerverwarming ook

steeds eenvoudiger toepasbaar wordt

bij renovatie. Deze vloerverwarming

kan aangestuurd worden met water dat

opgewarmd wordt tot amper 35 tot

40° C, in tegenstelling tot water voor

radiatoren dat door een ketel moet

opgewarmd worden tot pakweg 70 à

80° C. Ook hier is een gevoelige energiebesparing

dus mogelijk.

Ook warmtepompen staan duidelijk

nog niet aan het einde van hun ontwikkelingsfase.

De systemen worden

steeds beter en betaalbaarder. Bovendien

kunnen vooral lucht/lucht-warmtepompen

perfect ingepast worden in

renovatieprojecten.

En zo kunnen we nog wel enkele sprekende

voorbeelden opnoemen van

zuinige systemen en het gebruik van

energiezuinige materialen die gebouwen

milieuvriendelijker en energierekeningen

op termijn goedkoper zullen

maken. Het kan de bewustwording van

de klant voor deze duurzame oplossingen

en de orderboekjes van aannemers

in deze sector in volle beweging

alleen maar ten goede komen.

Kortom, de installatiesector heeft de

mars naar een gezondere en groenere

woonomgeving definitief ingezet…

JoLa

Jaargang 2 - Nummer 4

Oktober-november-december

2011

de werfkrant

Gratis trimestrieel magazine voor de abonnees van Tips & Advies Bouw � Een publicatie van Indicator & Bouwkroniek

CENTRAAL STOFZUIGSYSTEEM EN VENTILATIETECHNIEK:

EEN STERK DUO VOOR GEZONDE LUCHT IN HUIS

Bergensesteenweg 494

1600 Sint-Pieters-Leeuw

tel. 02 356 97 77

fax 02 361 32 51

info@all-vac.be www.all-vac.be

VENTILATIE: Schaadt ventilatie de gezondheid? � Bouwheren willen een totaalbeeld van hun

project � BOUWUNIE: Installateurs eisen oplossing voor administratieve rompslomp � WTCB:

Lagetemperatuurverwarming standaard � FISCAAL & RECHT � PRODUCTINFORMATIE

Afgiftekantoor 2800 Mechelen Mail - - P 911095

De omslag

Sanitair,

verwarming

en koeling

All-vac

All-vac technology biedt dé oplossing

voor een degelijk, gezond en

betrouwbaar ventilatiesysteem.

3


colofon

4

de werfkrant

Gratis trimestrieel magazine voor de

abonnees van Tips & Advies Bouw

Een publicatie van

Indicator en Bouwkroniek

Kerkstraat 55 - B-1701 Itterbeek

tel. 02 513 82 95 fax 02 511 70 15

info@werfkrant.be

www.werfkrant.be

Oktober-november-december 2011

Jaargang 2 - Nummer 4

V.U.: Jan Van Hoorick

Kerkstraat 55, B-1701 Itterbeek

Hoofdredacteur: Leo Van Hoorick.

Medewerkers: Johan Lambrechts,

Filip Van der Linden, Lieven Van den Bogaerd,

Robert Vastmans.

PUBLICITEIT:

Jan Van Hoorick

Greta Segers, Tamara Chalmers.

Het publiciteitstarief wordt u op aanvraag

toegestuurd.

© Verhaert

Schaadt ventilatie de

gezondheid?

Schaadt ventilatie de

gezondheid? Mogen we

ons in België verwachten

aan een stortvloed van

gezondheidsklachten of liggen

onze kaarten anders dan die in

Nederland?

Bouwheren willen een totaalbeeld

van hun project.

In sanitair stijgt de aandacht

van de bouwheer voor design,

wellness en luxe, steeds vaker

gekoppeld aan duurzame

energie.

Installateurs eisen oplossingen

voor administratieve rompslomp

Ze zien de stroom van

administratieve taken elk jaar

toenemen. Heel wat installateurs

besteden reeds de helft van hun

werktijd aan het invullen van

documenten.

ventilatie 6 sanitair 9

administratie 12

de werfkrant 8


verwarming 13

urinoirs 21

productinfo 26

� november 2011 ���

Lagetemperatuurverwarming

wordt stilaan de standaard

Door de strengere

reglementeringen wordt

het mogelijk om gebouwen

permanent te verwarmen met

een warmteafgiftesysteem op

lage of zeer lage temperatuur.

Hoe duurzaam zijn waterloze

urinoirs?

Ze besparen heel wat spoelwater,

maar hebben ook een keerzijde:

de afvoerleidingen moeten bereikbaar

blijven omdat die door

grotere afzettingen sneller moeten

hersteld of vervangen worden.

Productinfo.

inhoud

6 Schaadt ventilatie de

gezondheid?

9 Bouwheren willen een

totaalbeeld van hun project?

12 Bouwunie lanceert Forum

Hernieuwbare Energieën.

13 WTCB.

22 Fiscaal/juridisch.

26 Productinformatie.

Uw volgende

klant haalt u uit de

Werfkrant !

Adverteer in de themanummers

en u krijgt

een artikel

in de rubriek “Productinfo”

GRATIS

EDITIE / THEMA

Februari 2012

GEVEL & DAK

Mei 2012

AFWATERING, RIOLERING

EN WATERBEHEERSING

September 2012

OPENBARE RUIMTE

EN BUITENAANLEG

November 2012

ISOLATIE EN VENTILATIE

Vraag nu de tarieven aan per e-mail: info@werfkrant.be

of bel 02-513 82 95

Zie ook www.werfkrant.be

5


6

Schaadt ventilatie de gezondheid?

Reportages in Knack en op Vtm eerder

dit jaar wijzen erop dat ventilatiesystemen

met mechanische

luchttoevoer heel wat gezondheidsrisico’s

met zich kunnen

brengen, niet enkel in Nederland

maar ook in ons land.

Knack waarschuwt voor ‘een

stortvloed van gezondheidsklachten

als de overheid niet

meer de nadruk legt op het

welzijn van de bewoners’. De

Belgische producenten Duco

en Renson en verdelers van

ventilatiesystemen als Zehnder

milderen die onheilstijding:

de overheid promoot

inderdaad ventilatiesystemen

die soms voor problemen kunnen

zorgen, maar de omvang

van de problemen is uniek voor

Nederland en niet zonder meer te

vertalen naar ons land. Ook zijn er

genoeg voorbeelden van goed geïnstalleerde

en goed onderhouden ventilatiesystemen

en van systemen waarmee je veel

problemen kan vermijden.

Knack stelt dat de Vlaamse overheid enkel focust

op de energiezuinigheid van gebouwen en niet

op de gezondheid van de bewoners. Het weekblad

koppelt voorts ventilatieproblemen in één

Vlaamse passiefwoning aan ‘honderdduizenden

slecht werkende ventilatiesystemen in Nederland’.

“Het Knack-artikel zorgt voor een interessant

debat. Natuurlijk moeten we véél meer

energie besparen en willen we véél meer energieneutrale

of zelfs energieproducerende ge-

bouwen. Voor VIBE zijn de Vlaamse

normen wat dat betreft al lang achterhaald”,

zegt Peter Thoelen van het

Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch

bouwen (VIBE). “Al tientallen jaren

bouwen geëngageerde bouwheren,

aannemers en architecten passief- en

lage-energiegebouwen die voldoen

aan wat in Vlaanderen pas binnen

enkele jaren de norm zal zijn. Deze

zwaar geïsoleerde gebouwen worden

soms als een slechte evolutie aanzien.

Vaak wordt hierbij dan gesteld dat er

‘te veel geïsoleerd’ werd. In vele gebouwen

met een mechanisch ventilatiesysteem

hebben de bewoners of

gebruikers gezondheidsklachten. Dat

gaat van irritaties tot hoofdpijn, over

tijdelijke ziekteperiodes tot verregaande

problemen die leiden tot de

onbruikbaarheid van de gebouwen.

Je moet de zaken evenwel gescheiden

houden: goed isoleren moet, en

ventileren moet op een gezonde manier”,

meent VIBE.

De klachten over slechte lucht via

mechanische ventilatie hoorde VIBE

al vaak. “Ze doen denken aan gelijkaardige

klachten over airconditioning

en het ‘sick building syndrome’, dat

in de jaren ’80 van vorige eeuw de

kop opstak en in de jaren ’90 naar

de achtergrond verdween. In de bioecologische

sector is wel vaker argwaan

getoond ten opzichte van mechanische

luchtstromen en lucht door

buizen. In deze buizen stapelen zich

systematisch schimmels en bacteriën

op. Een grondig en zeer regelmatig

onderhoud van deze systemen is dan

ook noodzakelijk. Dit gebeurt niet

steeds (of zelfs meestal niet). Bovendien

wijzen aanhangers van mechanische

ventilatiesystemen er op dat

een slechte werking ook vaak te maken

heeft met een slechte uitvoering

van de installatie of stof dat tijdens

de werfkrant 8


de bouwwerken in de buizen komt”,

meldt VIBE-directeur Peter Thoelen.

“Mechanische systemen zorgen voor

een permanent en controleerbaar

debiet. Zo wordt energie bespaard

ten opzichte van ongecontroleerde

verluchting, die ook afhankelijk is van

de wind, de buitentemperatuur enz.

Toch pleit VIBE niet zonder voorbehoud

voor mechanische ventilatie”,

stelt Thoelen.

“We hebben de jongste decennia

te veel laten afhangen van technische

oplossingen en mogelijkheden.

De meeste architecten kennen niet

langer de ‘natuurlijke’ oplossingen

die we in kwaliteitsvolle oudere gebouwen

terugvinden voor het binnentrekken

van licht, frisse lucht enz.

zonder oververhitting en onaangename

luchtstromen. Het toepassen van

deze eenvoudige en van oudsher bekende

technieken was zo ver uit ons

geheugen, dat bij de herontdekking

ervan in de jaren ’80 van vorige eeuw

in het Engels en Frans een nieuwe

term voor uitgevonden werd: bioklimatische

architectuur. In ons taalgebruik

is dat nooit echt doorgedrongen,

maar misschien is het daar wel

tijd voor”, zegt de directeur van VIBE.

Zijn vzw hoopt op de snelle doorbraak

van technieken die natuurlijke

ventilatie kunnen combineren met

een optimale energiebesparing. “Wij

blijven hameren op de noodzaak aan

zeer goed geïsoleerde en gezond geventileerde

gebouwen. Maar of dat

per se moet via buizensystemen die

veel onderhoud vergen, is nog maar

de vraag”, besluit Thoelen.

Het Passiefhuis-Platform merkt op dat

ook in Vlaanderen de implementatie

van de epb-ventilatievereisten niet

van een leien dakje loopt. Veranderingen

aan de productendatabase

lijken hen noodzakelijk. “De database

toont geen verschil tussen goede en

zwakke ventilatiesystemen. De bouwheer

moet weten wat voor geluid het

� november 2011 ���

toestel produceert, of dempers voorzien

moeten worden en of een een

zomerbypass moet voorzien worden.

Een ander aandachtspunt is het belang

van een ventilatieplan. Dat zou

eigenlijk bij elke bouwaanvraag verplicht

moeten zijn. De plaatsing zou

bovendien enkel mogen gebeuren

door erkende installateurs. De klant

moet kunnen vertrouwen op een

heldere handleiding en we raden de

bouwheer aan om een onderhoudscontract

te sluiten met de installateur.

Net zoals hij om de twee jaar

zijn verwarmingsinstallatie door de

installateur laat bijregelen of zoals

hij volgens de wettelijke vereisten de

schoorsteen laat kuisen”, zegt Peter

Dellaert van het Passiefhuis Platform.

“Als Vlaamse producent van natuurlijke

ventilatiesystemen en als één

van de marktleiders in ventilerend

Nederland klinken de problemen met

ventilatiesystemen met mechanische

luchttoevoer in België ons niet onbekend

in de oren. Onze noorderburen

hebben reeds twintig jaar ervaring

met ventilatiesystemen en ondervinden

sinds jaren de nadelen van

systeem D aan den lijve. Duizenden

Nederlanders kampen hierdoor met

gezondheidsproblemen. Mogelijk

gaan we in ons land dezelfde weg

op. Door een overdreven focus op

energiezuinigheid verzeilt het belang

van een gezond binnenklimaat op de

achtergrond. Het is dan ook onbegrijpelijk

dat dergelijke ongezonde

systemen omwille van hun energiezuinigheid

gepromoot worden via allerhande

subsidies. Onze jarenlange

ervaring leert ons dat andere Europese

landen ondertussen de omslag

maakten van systeem D naar C. Alle

grote Nederlandse fabrikanten van

systeem D zijn, onder druk van de

vele klachten, overgeschakeld op de

ontwikkeling van ventilatiesystemen

volgens systeem C. In Nederland

kunnen we dan ook de vraag naar die

ventilatiesystemen nauwelijks bijhou-

den”, stelt marketingmanager Lieven

Pieters van Duco.

“Vraaggestuurde natuurlijke ventilatiesystemen

bieden het grote voordeel

dat de luchttoevoer rechtstreeks

via de gevel door roosters naar binnen

komt. Daar komen geen potentieel

ziekmakende en complexe luchttoevoerkanalen

aan te pas. Systeem

C heeft geen luchttoevoerkanalen in

leef- en slaapruimtes en vermijdt meteen

ook vervelende geluidsoverlast”,

weet Pieters. “Bovendien vergen natuurlijke

ventilatiesystemen (systeem

C) kleinere onderhoudskosten dan

systemen met mechanische luchtaanvoer

(systeem D)”, vervolgt Pieters.

“Wij staan zeker niet alleen met

deze visie. Ik verwijs graag naar het

Europese Active Houseplatform. Dit

platform is een reactie op het passiefhuis,

dat vroeger systeem D blindelings

toepaste en energiezuinigheid

voorrang gaf op de gezondheid van

de bewoner. Bij woningbouw moet

het welzijn van de bewoner op de

eerste plaats staan, met aansluitend

aandacht voor energiezuinigheid”,

besluit Pieters.

“Systeem D met warmterecuperatie

(balansventilatie) kan enkel goed

functioneren als het perfect geïnstalleerd

en onderhouden wordt. Regelmatige

reiniging en vervanging van

filters is dan ook noodzakelijk”, zegt

Dr. Ir. Ivan Pollet, hoofd van de studiedienst

bij Renson. “Door de strenge

regels inzake energiezuinigheid

geven bouwbedrijven in Nederland

vaak de voorkeur aan ventilatie met

warmterecuperatie. Door de gebrekkige

installatie en vooral door de besparing

op het onderhoud kampen

veel bewoners van dergelijke woningen

daar met gezondheidsproblemen.

Zonder onderhoudsbeurt veranderen

filters na verloop van tijd van

luchtzuiverend naar luchtvervuilend”,

weet Pollet.

7


8

Elke bouwheer kan kiezen uit de ventilatiesystemen:

A, B, C (C+) en D.

“Je kan niet stellen dat één van die

systemen de beste oplossing is voor

elk gebouw. Kies daarom steeds die

oplossing die het beste past bij de

situatie en budget van de klant. Hou

rekening met de luchtcirculatie, de

elektriciteitsfactuur, de invloed op het

E-peil, maar ook met de kosten voor

aankoop, installatie èn onderhoud”,

adviseert Johan Debaere, communicatieverantwoordelijke

bij Renson.

“De situatie in sommige wijken in Nederland

is zorgwekkend. Dit heeft veel

te maken met de aanpak van Nederlandse

bouw- en installatiebedrijven.

In Nederland worden volledige wijken

door één ontwikkelaar gebouwd.

Levert dat bedrijf slecht werk dan

zijn in één klap honderden woningen

getroffen. Ook worden in Nederland

nog bijna geen passieve woningen

gebouwd. Het Nederlandse onderzoek

gaat dus ook niet over passieve

maar over gewone woningen. In het

Vlaamse artikel wordt door Nederlandse

experts zonder kennis over de

bouwpraktijk in Vlaanderen gemakshalve

gesuggereerd dat Vlaanderen

gelijkaardige toestanden te wachten

staan en wordt de indruk gewekt dat

het gaat over passieve woningen.

Niet dus”, zegt men bij Zehnder.

“Als we willen kijken naar het resultaat

van ventilatie in passiefwoningen

dan moeten we kijken naar landen

waar veel passiefwoningen staan, zoals

Duitsland en Oostenrijk. In Duitsland

staan er zowat 13.000 passieve

woningen met ventilatiesysteem D

met warmterecuperatie. Onderzoek

daar geeft zeer goede resultaten inzake

gezondheid, energieverbruik en

milieu-impact. Zo leert onderzoek dat

50% van het fijn stof uit de buitenlucht

wordt gefilterd vóór het in de

woning komt”, weet men bij Zehnder.

Zehnder wijst het ontbreken van een

verplichte kwaliteitscontrole en van

de opleiding van installateurs aan als

belangrijkste boosdoeners. “In de

praktijk stellen we vast dat zowel bij

C- als D-systemen de debietmetingen

na de installatie zoals vermeld in

de norm NBN D50-001 zelden worden

uitgevoerd door installateurs.

Het verplicht maken van een meetverslag

van de werkende installatie,

opgesteld via metingen met de anemometer

aan elk luchtventiel is noodzakelijk.

Slechts door het meten van

de behaalde luchtdebieten aan elk

ventiel kan men een efficiënt werkende

installatie garanderen aan de

bouwheer.

Debietmetingen worden echter stelselmatig

genegeerd om installatiefouten

niet aan het licht te brengen:

te kleine luchtunit bij ontwerp, geen

geluiddempers voorzien, slecht dempende

ventielen, slechte keuze en

montage van het kanalensysteem.

Uit testen in ons labo in Zwolle (Nederland)

blijkt dat een goed werkend

systeem niks te maken heeft met de

keuze voor C of D, maar wel met de

kwaliteit van de installatie. Wij betreuren

het ten zeerste dat niet alle

installateurs hun vak voldoende ernstig

nemen. Een aantal van hen zijn

onvoldoende gekwalificeerd om ventilatiesystemen

te plaatsen”, klinkt

het bij Zehnder.

De producent stelt voorts dat de architect

en de installateur een cruciale

rol spelen. “De rol van architecten

bij het ontwerp van het bouwproject

is cruciaal voor de optimale integratie

van het ventilatiesysteem. Zij waken

over verschillende aspecten die

een goede en gezonde werking van

het ventilatiesysteem bepalen, zoals

centrale schachten voor leidingen,

compartimentering van droge en

natte ruimtes in de woning om korte

leidingen naar verschillende ruimtes

mogelijk te maken en voldoende

hoge plafonds voor het wegwerken

van de leidingen. De integratie van

het ventilatiesysteem in de eerste

fase van een bouwproject - van bij de

ontwerpfase - laat toe om alle aspecten

van een goed werkend systeem

optimaal te integreren in het concept.

Door de toenemende complexiteit

van de bouwtoepassingen groeit het

belang om rekening te houden met

de technische aspecten van bij de

ontwikkeling van het bouwconcept”,

stelt Magda De Baere, communicatieverantwoordelijke

van de Zehnder

Group Belgium.

Om een optimaal werkend C- of Dsysteem

te hebben, spelen de integratie

in het ontwerp, de correcte

de montage van de installatie én

de inregeling van de te respecteren

luchthoeveelheden een cruciale rol.

“Zehnder pleit daarom voor betere

kwaliteitscontroles, zoals bij electriciteitswerken,

en meer informatie en

opleiding voor alle professionelen in

de sector. Een correcte kennis over

de ‘do’s en don’t’s’ van de plaatsing

en het onderhoud garandeert een

goed werkende ventilatie, of dat nu

een C- of een D-systeem is. Als producent

van ventilatiesystemen zien

wij het als onze taak om via goede

communicatie, informatie en opleiding

voor alle betrokkenen uit de

bouwkolom de goede werking van

zowel C- als D-systemen te verzekeren”,

besluit Magda De Baere.

de werfkrant 8


VAM’s worden gerestyled en heten voortaan Van Marcke Technics Store

“Bouwheren willen een

totaalbeeld van hun project”

Duurzaamheid en groene energie,

het zijn wellicht twee van

de meest gebruikte – en soms

misbruikte – thema’s van dit

ogenblik. Van Marcke, de specialist

inzake verwarming, sanitair,

badkamers en keukens, is

echter geen trendvolger, maar

een trendzetter. Het bedrijf

met hoofdkantoor in Kortrijk

is uitgegroeid tot de Belgische

marktleider en is al jaren een

warm pleitbezorger voor energiezuinigere

en milieuvriendelijkere

toestellen en gebouwen.

Zo was het de eerste Europese

groep die een expertisecentrum

oprichtte voor energievriendelijke

oplossingen voor warmte

en water: Big Blue in Zaventem.

Van Marcke plaatste deze

zomer ook nog 756 zonnepanelen

met een vermogen van 175

kWp op zijn logistiek centrum

in Kortrijk. De groep pakt ook

zijn patrimonium aan. De VAM’s

krijgen een nieuw jasje en heten

voortaan Van Marcke Technics

Store en er komen nog een

aantal Big Blue Points bij waar

installateurs en klanten kunnen

kennismaken met alle energievriendelijke

oplossingen voor

warmte en water.

� november 2011 ���

De Groep Van Marcke zag in 1929

het levenslicht toen stichter Raymond

Van Marcke in Kortrijk startte als

groothandelaar. Het bedrijf groeide

door naar sanitair en verwarming.

De groep omvat vandaag 52 bedrijven

die actief zijn in België, Frankrijk,

Luxemburg, Nederland, Zwitserland,

de Verenigde Staten en Malta. Van

Marcke is in België marktleider voor

de distributie van sanitaire toestellen,

verwarming en installatiemateriaal.

Het bedrijf wordt geleid door Carl

Van Marcke, die voorzitter en gedelegeerd

bestuurder is van de groep,

en de bestuurders Caroline en Peter

Van Marcke. De groep telt 1.570

werknemers en noteerde in 2010 een

geconsolideerde omzet van 388 miljoen

EUR.

Als gespecialiseerde groothandel

verdeelt Van Marcke badkamers,

wellnesstoestellen, keukens, verwarmingsinstallaties,

sanitair- en installatiemateriaal

en duurzame oplossingen

voor warmte en water. Van

Marcke heeft sinds 1983 zijn uitvalsbasis

op een 17 ha grote site aan de

Weggevoerdenlaan in Kortrijk. Installateurs

en particulieren kunnen terecht

in 128 Van Marcke Technics Stores

(de voormalige VAM’s), Big Blue in

Zaventem, Big Blue Points in Kortrijk

en Aartselaar en in één van de 21 Van

Marcke Inspiration Stores.

“In ons logistiek centrum in Kortrijk

hebben we 26.000 producten van

1.500 leveranciers uit de hele wereld

op voorraad. De opslagplaats werd in

de hoogte uitgewerkt en is volledig

geautomatiseerd. Vanuit deze locatie

vertrekken alle producten met 150 eigen

trekkers en opleggers naar VAM’s

en Big Blue Points. Behalve over een

eigen transportfirma beschikt de

De VAM’s

worden Van

Marcke Technics

Stores en krijgen

allemaal dezelfde

buitenaankleding.

9


10

Ook de aankleding

van de

rekken wordt

aangepakt.

groep ook nog over een verpakkingsbedrijf,

een drukkerij en een opleidingscentrum”,

vertelt Philippe Bister,

die als directeur verantwoordelijk

is voor alle VAM’s.

Het is in die VAM’s dat de installateurs

– Van Marcke telt liefst 15.000 professionele

klanten! – terecht kunnen

voor alle mogelijke producten. “We

hebben VAM’s op 128 locaties, waarvan

85 in België en 15 in de Verenigde

Staten. We zijn ook aanwezig in

Frankrijk, Luxemburg en Zwitserland.

Het aantal VAM’s dikt nog altijd aan.

Zo openden we dit jaar nog VAM’s

in Zaventem, Brasschaat, Lokeren en

Bastenaken. We bestrijken het ganse

land, maar er zullen de komende jaren

nog wel een aantal VAM’s bijkomen.

In de USA hebben we VAM’s in

Arizona, Nevada en sinds twee jaar

ook in Las Vegas. Met onze aanwezigheid

in Amerika willen we niet zozeer

de Amerikaanse markt veroveren,

maar vooral nieuwe zaken ontdekken

die we dan naar Europa kunnen brengen”,

stipt Philippe Bister aan.

Het aantal VAM’s is op tien jaar tijd verdubbeld.

Hoog tijd voor een modernisering

van het winkelpark. En dat pakken

ze grondig aan bij Van Marcke. “De

naam VAM verdwijnt en wordt vervangen

door Van Marcke Technics Store,

naar analogie met de Inspiration Stores.

Ook de huisstijl wordt aangepast,

zowel de buitenzijde van de winkels

als de binneninrichting. De essentie

blijft de aanwezigheid van producten

in voldoende grote aantallen, maar in

de winkels willen we ook inspanningen

leveren om meer licht, een gevoel van

openheid en een mooiere aankleding

van de rekken te bekomen. Het is de

bedoeling dat al onze winkels dezelfde

uitstraling krijgen, of ze nu mikken op

professionals of eindklanten”, pikt prverantwoordelijke

Agnès Pringiers in.

Met de komst van de eerste Big Blue

in Zaventem, waar alle toepassingen

om energie en water te besparen

verzameld werden, toont Van Marcke

zijn engagement voor een beter leefmilieu.

Big Blue wordt ook aangevuld

met Big Blue Points. Zo zijn er al Big

Blue Points in Zaventem, Gent en

Aartselaar, maar het is de bedoeling

dat er op termijn nog een tiental Big

Blue Points bijkomen, voornamelijk in

(de buurt van) de provinciehoofdsteden.

“Ook de toonzalen worden vernieuwd.

Gent, Kortrijk, Zaventem en

Aartselaar werden al aangepakt en

Hasselt, Wijnegem en Charleroi zijn

de volgende op het ‘to do’-lijstje. We

integreren telkens een Big Blue Point

en breiden ons gamma ook uit in de

verschillende prijsniveaus. We willen

ook onze huismerken (kranen, porselein,

keukens, ….) wat meer in de

kijker plaatsen. Met intro, Origine en

Collection hebben we in onze huismerken

zelfs drie prijsniveaus. We

hadden vroeger ook al wat huismerken

in ons gamma, maar we hebben

het aanbod gestroomlijnd en verkopen

voortaan alles onder het kwaliteitslabel

van Van Marcke”, signaleert

Agnès Pringiers.

Nieuw is ook de samenwerking met

enkele partners om de klanten in de

Inspiration Stores een totaalbeeld te

kunnen aanbieden. “Onze prioritaire

doelgroep zijn en blijven de installateurs,

maar waar de eindklanten vroeger

voor de keuze van de producten

veelal vertrouwden op de professional,

willen ze nu in elke fase van het

(ver)bouwproject hun zegje doen.

Installateurs sturen hun klanten ook

steeds vaker naar ons door om inspiratie

op te doen. In onze Inspiration

Stores krijgen de klanten advies op

maat. Bovendien willen bouwheren

het totaalplaatje zien. Daarom werken

we samen met Levis (verf), Tile

Trade Center (tegels) en TAL (badkamer-

en keukenverlichting). We

bieden de klanten vier sferen en drie

de werfkrant 8


prijsniveaus. Zo kunnen we hen sneller

begeleiden door het grote aanbod

aan producten. Sinds begin dit

jaar doen we ook maatwerk en werken

we samen met onze installateurs

casco-projecten af.”

Betaalbaar design

Voor de toekomst ziet Van Marcke de

bouwheren nog meer belang hechten

aan de inrichting van de badkamer.

“Vroeger was een badkamer

louter functioneel. Je kwam daar om

je te wassen, punt. Vandaag is het in

onze jachtige maatschappij één van

de laatste plekjes waar je eens alleen

kan zijn. Dat weerspiegelt zich bij de

bouwheren in een stijgende belangstelling

voor design, meer luxe en

wellness. Design is vandaag ook voor

iedereen toegankelijk. Onder meer

dankzij onze huismerken in de Van

Marcke Collection kunnen we badkamermeubelen

leveren die design

koppelen aan een aanvaardbaar prijskaartje”,

geeft Philippe Bister nog

mee.

Duurzame energie zal de komende

jaren alleen maar aan belang winnen.

“De prijs van zonnepanelen zal blijven

dalen en ook de warmtepompen zijn

aan een steile opmars bezig. Zo hebben

we recent met Stiebel Eltron en

T.Palm in Verviers een nieuwbouwwoning

uitgerust met een warmtepomp

die zowel instaat voor verwarming,

koeling, ventilatie als warm water (zie

artikel op blz. 36). Op termijn zullen

de fossiele brandstoffen alleen maar

duurder worden en uiteindelijk zelfs

verdwijnen. We moeten klaarstaan,

maar we rekenen ook op de overheid

om nieuwe ontwikkelingen een

duwtje in de rug te geven via subsidies.

Want dat is de beste manier om

nieuwe energiezuinige producten te

lanceren én de prijs te doen dalen”,

besluit de Technics Store-directeur. –

LVDB

� november 2011 ���

Van Marcke wil de huisstijl doortrekken naar alle divisies, zowel voor de particulier als voor

de professional.

www.begetube.com

BEGETUBE N.V.

Kontichsesteenweg 53 - 55

B-2630 Aartselaar

t + 32 3 870 71 40

f + 32 3 877 55 75

info@begetube.com

member of

VLOERVERWARMING HOOG COMFORT OP LAGE TEMPERATUUR

11


12

Bouwunie lanceert Forum Hernieuwbare Energieën

Installateurs eisen oplossing

voor administratieve rompslomp

Nieuwe gebouwen moeten in 2020

energieneutraal zijn. Bestaande gebouwen

en woningen moeten tegen

dan een pak energiezuiniger zijn. Het

aandeel van hernieuwbare energieën

in de totale energieconsumptie moet

aanzienlijk stijgen. Hiertoe vaardigen

Europa en de lidstaten heel wat

richtlijnen en regels uit. Ondertussen

doen nieuwe technieken en producten

voor duurzaam bouwen en verbouwen

hun intrede. De installateurs

moeten inspelen op deze evoluties.

Bouwunie groepeert de voorlopers in

het Forum Hernieuwbare Energieën.

Zij bouwen kennis op om die aan de

sector door te geven.

De installateurs schuiven voor de

overheid bij het invoeren van nieuwe

regels en wetten een belangrijk aandachtspunt

naar voren: herleid de

administratieve taken voor de installateur

tot het strikt noodzakelijke.

Dat blijkt uit de jongste enquête van

Bouwunie bij 203 installateurs van

sanitair, verwarming, ventilatie en andere

technieken

Energiebesparing, (bijna) energieneutrale

gebouwen en het gebruik

van hernieuwbare energie zijn ‘hot’

items. Nieuwe regelgevingen en beleidskoersen

hebben hun invloed op

de sector van de installateurs. Via het

Forum Hernieuwbare Energieën wil

Bouwunie de installateurs goed voorbereiden.

Informatie en opleiding

nemen nog aan belang toe. De deadline

van 2020 is niet meer zo veraf.

Ondertussen zal de klassieke installateur

langzaam maar zeker verdwijnen.

Uiteraard niet tegen 2020, want de

klassieke installateur zal nog een tijd

belangrijk blijven in de vervangingsmarkt.

De nieuwbouwmarkt wordt

ingenomen door installateurs die de

evoluties op de voet volgen.

Energiebesparing en energie-efficiënte

technieken zorgen ook voor meer

opdrachten. Dat blijkt uit de jaarlijkse

sectorbevraging van de installateurs

(zowel leden als niet-leden) door

Bouwunie. De vraag van de klanten

naar energiezuinigere koel- en verwarmingsinstallaties

neemt elk jaar

toe. Zowel de installaties van condensatieketels

als van fotovoltaïsche

zonnepanelen, zonneboilers, warmtepompen

en ventilatiesystemen zitten

in de lift.

De klanten geven aan dat hun interesse

in energiebesparing vooral geinspireerd

is door hun portemonnee.

Centen besparen, via een premie,

belastingvermindering of een andere

subsidie én op langere termijn

via een lagere energiefactuur, is nog

altijd het meest doorslaggevende argument

om de klant over de streep

te trekken.

Bij 88% van de installateurs vraagt

meer dan een kwart van de consumenten

spontaan naar de belastingvermindering

voor de installatie van

een condensatieketel, zonneboiler,

warmtepomp of thermostatische kranen.

Bij 70% gaat het zelfs om meer

dan 75% van het klantenbestand

(2010: 54%).

De belastingvermindering voor het

onderhoud van de stookinstallatie

scoort ook aanzienlijk beter dan vo-

rig jaar. Bij 50% van de installateurs

vraagt meer dan 75% van de klanten

naar het attest voor de belastingvermindering

(in 2010: 27%). Door de

belastingvermindering heeft de onderhoudstechnicus

een bijkomend

argument om zijn klant te overtuigen

van het belang en het nut van een

periodiek onderhoud van zijn verwarmingsinstallatie,

zowel voor het

milieu (minder uitstoot) als voor zijn

veiligheid (preventie CO-vergiftiging)

als voor zijn portemonnee (lager verbruik).

Dé doorn in het oog van de installateur

is de administratieve rompslomp.

De installateur ziet de stroom van

administratieve taken elk jaar toenemen.

55% besteedt meer dan 45%

van zijn tijd aan administratieve taken.

Elke ondernemer maakt offertes, facturen,

bestellingen en planningen

op, maar hij krijgt van de overheid

daarbovenop nog een zwaar pakket

aan administratieve taken. Het

gaat om btw-attesten, attesten voor

energiebesparende maatregelen,

onderhouds- en keuringsrapporten,

verwarmingsauditrapporten, oplijstingen

van werken voor allerlei overheidsinstanties,

installatieschetsen,

conformiteitsrapporten, doorgeven

van gedane werken in het kader van

certificeringen en erkenningen, enz.

Niet al deze administratieve taken

zijn nuttig of doeltreffend. Bouwunie

blijft daarom pleiten om de administratieve

druk voor de installateurs te

herleiden tot het strikt noodzakelijke.

de werfkrant 8


Lagetemperatuurverwarming

wordt de standaard

De invoering van de epb-regelgeving,

de voortdurend stijgende

energieprijzen en de fiscale

en financiële steunmaatregelen

die door de overheid toegekend

worden voor de uitvoering

van energiebesparende werkzaamheden

vormen een reële

stimulans voor de aanschaf en

toepassing van duurzame energietechnieken,

en dit zowel bij

nieuwbouw als bij de renovatie

van gebouwen en installaties.

� november 2011 ���

Door de gestage verstrenging van

de K-peileisen en de E-peileisen in

de gewestelijke epb-regelgevingen

worden de energiebehoeften voor de

verwarming van onze gebouwen dermate

verminderd dat het tegenwoordig

mogelijk is om deze permanent

te verwarmen met een warmteafgiftesysteem

dat werkt op lage (ltv) of

zeer lage (zltv) temperatuur.

Tabel 1 geeft aan welke vertrek- en

retourtemperaturen conventioneel

aangenomen kunnen worden voor

de verschillende watervoerende verwarmingsinstallaties

en met welk type

warmteafgiftesysteem deze gecombineerd

kunnen worden.

1. Systeemkeuze

Het warmteafgiftesysteem en de bijhorende

maximale watertemperatuur

moeten bij het ontwerp van de installatie

gekozen worden naargelang de

warmtebehoeften van het gebouw en

de karakteristieken van de voorziene

warmtegenerator.

In de nabije toekomst zullen hoogstwaarschijnlijk

enkel nog condensatieketels

en warmtepompen in aanmerking

komen voor een koppeling aan

een distributie- en afgiftesysteem op

lage of zeer lage watertemperatuur.

In de loop der jaren heeft de tech-

nologie van deze systemen immers

een sterke optimalisatie gekend, wat

geleid heeft tot betere energieprestaties

(d.w.z. een lager energieverbruik)

en een grotere economische haalbaarheid.

2. Ontwerp en dimensionering

van een (z)ltv-systeem

Voor wat de keuze en het ontwerp

van een (z)ltv-systeem betreft, zijn het

de gebouwkarakteristieken (isolatie,

ventilatie, thermische massa, zontoetreding,

…) die het cruciale uitgangspunt

vormen. Deze parameters zijn

immers niet alleen bepalend voor de

warmte- en koelbehoeften die door

het verwarmings- of klimaatsysteem

gedekt moeten worden, maar ook

voor de werkingstemperatuur van het

gekozen verwarmingsysteem. Om

energie te kunnen besparen, moet

de werkingstemperatuur zo laag

mogelijk gehouden worden, zonder

evenwel de gewenste comforttemperatuur

in het gebouw in het gedrang

te brengen.

In het geval van condensatieketels

(zie hiervoor TV 235) moet men bovendien

een bijkomende eis respecteren

in verband met de bij het

ontwerp te hanteren retourwatertemperatuur.

Het is namelijk van groot

belang dat deze ook in het conden-

13


14

satorgedeelte van de ketel nog laag

genoeg is om de condensatie van de

waterdamp uit de rookgassen toe te

laten en zodoende de recuperatie

van de latente warmte uit de rookgassen

veilig te stellen. Om het optimale

verloop van deze warmterecuperatie

gedurende het gehele stookseizoen

te waarborgen, moet de warmtegenerator

voorzien zijn van een weersafhankelijke

regeling, die ervoor zorgt

dat de watertemperatuur automatisch

aangepast wordt aan de buitentemperatuur

(door een buitensonde

en een stooklijn).

In dit artikel wordt de aandacht toegespitst

op de toepassingsmogelijkheden,

het ontwerp en de prestaties

van vloer- en muurverwarmingen,

vermits het hier gaat om de warmteafgiftesystemen

die het vaakst gecombineerd

worden met een verwarmingsinstallatie

op lage temperatuur.

Beide systemen werken volgens het

principe van de stralingsverwarming.

Voor andere toepassingen zoals plafondverwarming,

radiatoren en convectoren

op lage temperatuur en de

zeer lage-temperatuurverwarming

met betonkernactivering verwijzen

we de geïnteresseerde lezer naar TV

235.

3. Stralingsverwarming

De term stralingsverwarming wordt

algemeen gebruikt voor systemen

waarbij de warmteoverdracht in eerste

instantie gebeurt door straling en

in mindere mate door convectie. Bij

deze verwarmingsvorm zijn het gewoonlijk

de grotere gebouwoppervlakken

zoals de muren, vloeren en

plafonds (zie afbeelding 1) die dienst

doen als stralingstoestel.

In nieuwbouwwoningen kan de hoofdverwarming

probleemloos gewaarborgd

worden door een stralingsverwarming,

voor zover dit systeem reeds

voorzien werd vanaf het ontwerp van

het gebouw. Om een stralingsverwarming

te kunnen plaatsen, moet men

immers kunnen beschikken over een

laag-energiegebouw en moet men

rekening houden met een aantal belangrijke

constructieve implicaties (o.a.

muur- en vloerdikte). In het geval van

renovaties zal de stralingsverwarming

enkel dienst kunnen doen als hoofdverwarming

indien het gebouw voldoende

geïsoleerd en luchtdicht is én

indien speciale technieken toegepast

worden die de totale dikte van de

bestaande vloer- en of muuropbouw

slechts weinig beïnvloeden. Een andere

mogelijkheid ligt in de uitvoering

van een grondige renovatie waarbij de

volledige toegang tot de wanden gewaarborgd

is.

4. Vloerverwarming

4.1 Toepassing en systeemkenmerken

Bij klassieke vloerverwarming wordt

het water op lage temperatuur (maximum

40 tot 55° C) verdeeld via een

buizennet in de vloer. Meestal worden

hiervoor kunststofbuizen gebruikt

(pex, pb, pp), die gemakkelijk en vlug

te plaatsen zijn. Het is aangeraden

om zuurstofdichte kunststofbuizen

te gebruiken die voldoen aan de eis

inzake maximale zuurstofpermeabiliteit

uit de norm NBN EN 1264-4. Bij

toepassing van niet-zuurstofdichte

buizen moeten maatregelen getroffen

worden om corrosiefenomenen in

de installatie te vermijden. Dit kan bv.

gebeuren door een warmtewisselaar

te voorzien die de kunststofkringen

scheidt van de metalen ketelkring.

Naargelang de buizen in de dekvloer

liggen of verzonken zijn in de

vloerisolatie, maakt de ontwerpnorm

prEN 1264-1 een onderscheid tussen

‘natte’ systemen (type A en C), ‘droge’

systemen (type B) of systemen

met holle plaatelementen (type D)

(zie afbeelding 2). Bij de zogenoemde

droge systemen (type B) worden

warmtegeleidende aluminium plaatjes

gebruikt die de door de buizen

afgegeven warmte beter moeten

verspreiden naar de bovenliggende

dekvloer. Met een kleinere dekvloerdikte

kan dit systeem ook toegepast

worden bij renovatie. Door gebruik te

maken van dunne vloerlagen met een

beperkte warmteweerstand (steenachtige

materialen zoals tegels) is het

bovendien mogelijk de warmteafgifte

te bevorderen en de regelbaarheid

van het systeem – en bijgevolg ook

het comfort – te verhogen.

De door de buizen afgegeven warmte

wordt eerst in de vloer opgesta-

de werfkrant 8


peld en vervolgens doorgegeven aan

de ruimten boven en (in beperktere

mate) ook onder de vloer. De warmteafgifte

van een vloerverwarming

hangt voornamelijk af van de volgende

parameters:

� het systeem- en buistype;

de watertemperatuur;

de pasafstand tussen de buizen;

de warmteweerstanden van de

vloerlagen boven en onder de buizen.

Voor meer informatie hieromtrent

verwijzen we naar de TV 170 en de

TV 181.

De warmteweerstanden van de vloerlagen

boven en onder het buizennet

bepalen in grote mate het afgifterendement

van de vloerverwarming. De

vloerlagen boven de buizen moeten

een zo klein mogelijke warmteweerstand

vertonen. Een tapijt of een

parketvloer zal de warmteafgifte dan

ook nadelig beïnvloeden. In de TV

218 wordt daarom aanbevolen om de

dikte van parketvloeren uit loofhout

te beperken tot 22 mm. Voor parketvloeren

uit naaldhout is een maximale

dikte van 15 mm aangewezen.

De vloerlagen onder het buizennet

moeten daarentegen een zo groot

mogelijke warmteweerstand vertonen

om de ongewenste warmteafgifte

(= warmteverlies) naar de onderliggende

ruimten te beperken. Onder

het buizennet wordt bijgevolg een

isolatielaag aangebracht, waarvan de

minimale warmteweerstand (Rmin)

varieert naargelang van de ontwerptemperatuur

van de ruimte onder

de verwarmde vloer. In tabel 2 zijn

de criteria voor de minimale warmteweerstand

van de vloerisolatie opgenomen,

zoals bepaald in de norm

NBN EN 1264-4. Indien de vloer in

kwestie de onderste vloer van het

beschermde volume is, moet de volledige

vloeropbouw voldoen aan de

isolatie-eisen uit de gewestelijke epbregelgevingen

voor gebouwen. Door

� november 2011 ���

de hogere temperaturen van het gehele

vloerpakket is het evenwel aangeraden

om de onderste verwarmde

vloeren te voorzien van een isolatiemateriaal

waarvan de prestaties de

gestelde eisen overtreffen.

Vloerverwarming heeft een aantal belangrijke

voordelen te bieden:

de verwarmingslichamen zijn onzichtbaar;

� doordat de verwarming op lage

watertemperaturen werkt, is het totale

systeemrendement in principe

beter dan dat van een verwarming

die werkt op hogere temperatuur

(radiatoren, convectoren). Dit is

voornamelijk toe te schrijven aan

de lagere distributieverliezen en het

hogere rendement van de warmteopwekking;

de hogere temperaturen aan de

voet en de lagere temperaturen op

hoofdhoogte maken dat een vloerverwarming

erg comfortabel is, op

voorwaarde dat de comfortcriteria

voor de maximale vloeroppervlak-

tetemperatuur gerespecteerd worden;

� door de hogere stralingstemperatuur

kan de luchttemperatuur voor

hetzelfde thermische comfort lager

zijn, waardoor er in principe een lager

energieverbruik mogelijk is; bij

zonnewinsten stijgt de omgevingstemperatuur,

maar daalt het temperatuurverschil

met de vloer, waardoor

de warmteafgifte van de vloer

zal afnemen (zelfregelend effect);

� indien een omkeerbare warmtepomp

als energiebron gebruikt

wordt, kan het systeem in beperkte

mate ook dienst doen als koelsysteem.

Men kan evenwel ook de vinger leggen

op de volgende nadelen:

� gelet op hun grote thermische

inertie, die teweeggebracht wordt

door de thermisch actieve gebouwmassa,

moeten vloerverwarmingen

beschouwd worden als trage systemen;

het regelsysteem moet dan

ook een permanente verwarming of

15


16

minimale nachtverlagingen waarborgen,

teneinde de opwarmingsperioden

(en het ketelvermogen) te

beperken;

de installatie moet van bij het ontwerp

van het gebouw voorzien zijn

en men moet zich rekenschap geven

van het feit dat er na de installatie

geen wijzigingen meer mogelijk

zijn; het ontbreken van klassieke

radiatoren (bv. voor het drogen van

handdoeken in de badkamer en de

keuken) wordt door sommigen als

een gebrek ervaren;

de beperkte warmteafgifte maakt

dat het systeem als hoofdverwarming

enkel bruikbaar is in goed geisoleerde

en luchtdichte gebouwen;

de eventuele combinatie met een

radiatorkring en/of een boilerkring

(voor sanitair warm water), die op

hogere temperaturen werken, kan

de temperatuurregeling en regelapparatuur

van de gehele installatie

heel wat ingewikkelder en duurder

maken.

4.2 Warmteafgifte van een

vloerverwarming

4.2.1 Maximale warmteafgifte

Om na te gaan of een vloerverwarming

als enig verwarmingssysteem

gebruikt kan worden in een gebouw,

moet er eerst een warmteverliesberekening

uitgevoerd worden volgens

de rekenmethode uit de normen NBN

EN 12831 [6] en/of NBN B 62-003.

De warmteafgifte van de vloerverwarming

moet immers groot genoeg

zijn om de voor elk vertrek berekende

warmteverliezen te kunnen dekken.

De maximale warmteafgifte van het

vloerverwarmingssysteem is dus een

belangrijke parameter om de haalbaarheid

van een vloerverwarmingssysteem

in te schatten.

Volgens de norm NBN EN 1264-3 is de

maximale warmteafgifte afhankelijk van

de comfortcriteria inzake de vloeroppervlaktetemperatuur.

In de verblijfzone

wordt deze vastgelegd op 29° C, terwijl

deze in de randzones met verhoogde

warmteafgifte maximaal 35° C mag bedragen.

In de ontwerpvoorwaarden kan

de maximale warmteafgifte (qF,max in

W/m²) benaderend berekend worden

in functie van de maximale vloeroppervlaktetemperatuur

(qF,max in °C). Hiertoe

hanteert men de volgende vereenvoudigde

formule:

qF,max = hsi . (qF,max - qi) (in W/m²)

waarbij:

� hsi: de warmteovergangscoëfficiënt

aan het vloeroppervlak (11 W/m²K);

� qi: de binnentemperatuur (in °C).

De qF,max- en qF,max-waarden voor

de rand- en de verblijfzone zijn opgegeven

in tabel 3. We willen de aandacht

vestigen op het feit dat de hier

vermelde maximale warmteafgifte

betrekking heeft op de beschikbare

nuttige vloeroppervlakte, die in bepaalde

vertrekken (keuken, badkamer)

sterk beperkt kan zijn door de

aanwezigheid van bepaalde uitrustingen

of meubilair.

de werfkrant 8


4.2.2 Reële warmteafgifte

De reële warmteafgifte van vloerverwarmingssystemen

van een welbepaalde

fabrikant wordt bepaald aan

de hand van proeven of numerieke

berekeningen (NBN EN 1264-2), waarbij

voor elk getest systeem een karakteristieke

curve (exponentiële functie)

wordt opgesteld, zoals getoond in

afbeelding 3. Deze curve laat toe om

voor elk temperatuurverschil tussen de

vloeroppervlakte en de omgeving de

overeenkomstige warmteafgifte van

het systeem af te leiden. Aan de hand

van deze karakteristieke curven kunnen

in de technische handleidingen van de

vloerverwarmingssystemen praktische

tabellen en grafieken opgenomen

worden, die specifiek aangepast zijn

aan de systemen en gebruikt kunnen

worden voor het ontwerp en de dimensionering

van de installatie.

De warmteafgifte van een vloerverwarmingssysteem

wordt hoofdzakelijk

bepaald door:

� het systeemtype (droog of nat);

� het verschil tussen de gemiddelde

watertemperatuur in de buizen en

de omgevingstemperatuur;

de pasafstand tussen de buizen;

de warmteweerstand van de bouwlagen

tussen de buizen en het vloeroppervlak.

Tabel 4 geeft een overzicht van de typische

ontwerpkenmerken voor een

� november 2011 ���

klassiek nat en droog vloerverwarmingssysteem.

4.3 Dimensionering

De eisen en voorschriften inzake het

ontwerp, de dimensionering en de

installatie van ingebouwde verwarmingssystemen

zijn opgenomen in de

normen NBN EN 1264-3 en NBN EN

1264-4. Voor vloerverwarmingssystemen

van een welbepaalde fabrikant

kan de dimensionering tevens uitgevoerd

worden volgens de instructies

van de fabrikant. Voor klassieke vloerverwarmingssystemen

kan men dan

weer een beroep doen op het dimensioneringsprincipe

uit de TV’s 170 en

181. In afbeelding 4 zijn de principes

van deze methode schematisch samengevat.

5. Muurverwarming

5.1 Toepassing en systeemkenmerken

Het installatieprincipe van een muurverwarming

bestaat erin om watervoerende

verwarmingsbuizen in of

tegen de muur te plaatsen, eventueel

in combinatie met een klassieke

vloerverwarming.

Laatstgenoemde werkwijze wordt

vaak toegepast in ruimten waar de

nuttige vloeroppervlakte beperkt is

(bv. in badkamers en keukens).

In steenachtige muren kunnen de

volgende drie technieken gebruikt

worden:

� ofwel worden de verwarmingsbuizen

op de muur gemonteerd en

worden de ruimten tussen de buizen

opgevuld met een cement- of

kalkmortellaag en vervolgens afgewerkt

met een gewone pleisterlaag

van ongeveer 1 cm dik;

� ofwel worden de verwarmingsbuizen

vastgezet in speciale bouwblokken

waarin fabrieksmatig sleuven

met een welbepaalde tussenafstand

aangebracht werden. Deze

gaten worden vervolgens opgevuld

met mortel, waarna de volledige

wand egaal afgewerkt wordt met

een pleisterlaag (zie afbeelding 5).

In dit geval moet men erop toezien

dat de diepte en de breedte van de

sleuven goed aangepast zijn aan

de diameter van de verwarmingsbuizen

en dat de plaatsing van de

gestandaardiseerde bouwblokken

– die overigens duurder zijn dan de

klassieke – met veel zorg gebeurt;

� bij betonwanden kunnen de verwarmingsbuizen

ten slotte voorgemonteerd

worden op de wapening,

waarna het beton gestort wordt. De

afwerking gebeurt met een pleisterlaag.

Muurverwarming is ook mogelijk bij

houtskeletbouw:

� bij een volledig droge opbouw worden

de kunststofbuizen achter de

afdekplaten geplaatst;

� bij een halfdroge opbouw worden

de buizen in beugels tegen de vlakke

wand gemonteerd en vervolgens

ingebed in een mortellaag en afgewerkt

met een pleisterlaag.

17


18

De breedte van een verwarmde muur

wordt doorgaans beperkt tot 5 m. Zo

niet moet een uitzetvoeg voorzien

worden. Het is ook belangrijk om in

alle gevallen een voldoende dikke

isolatielaag aan te brengen tussen de

verwarmingsbuizen en de buitenomgeving

of de aangrenzende niet-verwarmde

ruimten. Indien de lussen van

de verwarmingskringen verticaal liggen,

moet het vullen van de leidingen

erg voorzichtig gebeuren om luchtophopingen

te vermijden (automatische

ontluchters zijn aanbevolen).

De jongste jaren werden speciale

warmtevoelers ontwikkeld waarmee

het mogelijk is de juiste ligging van

de buizen te detecteren en accidentele

buisperforaties te vermijden.

Een thermografisch beeld van een

infraroodcamera (afbeelding 6) kan in

deze context eveneens goed van pas

komen. Voorts spreekt het voor zich

dat men best geen meubilair tegen

een warmtemuur plaatst omdat dan

een groot deel van de afgestraalde

warmte verloren gaat.

De opwarmingsduur van een verwarmde

muur is in sterke mate afhankelijk

van de dikte van de afwerking

die op de buizen aangebracht werd.

Het na-ijlen van de warmteoverdracht

aan de binnenruimte hangt in grote

mate af van de op te warmen massa

in de muur. Naarmate de wand dunner

is, zal de opwarming sneller zijn.

5.2 Warmteafgifte en dimensionering

Muurverwarming wordt meestal gebruikt

als hulpverwarming. Het systeem

realiseert dan een bijkomende

warmteafgifte in plaatsen waar de

hoofdverwarming ontoereikend is

(bv. in badkamers met een beperkte

vrije vloeroppervlakte).

Net zoals het geval was bij de vloerverwarming

moet men ook bij het ontwerp

van de muurverwarming voldoende rekening

houden met de comfortcriteria

inzake de oppervlaktetemperatuur. Om

het comfort van personen die zich in

de buurt van de verwarmde muur bevinden

te verzekeren, zou de muuroppervlaktetemperatuur

(qW) volgens de

norm NBN EN 15377-1 al naargelang

van de toepassing beperkt moeten

worden tot 40° C. Rekening houdend

met de warmteovergangscoëfficiënt

aan het muuroppervlak hsi (8 W/m²K,

zie tabel 5) is de maximale warmteafgifte

die overeenstemt met deze maximumtemperatuur

gelijk aan 160 W/m².

Tabel 6 geeft een overzicht van de typische

ontwerpkenmerken van een klassiek

nat en droog muurverwarmingssysteem.

Bij de warmteverliesberekening van

de vertrekken worden de verliezen

doorheen de verwarmde muur niet

in aanmerking genomen. Net zoals

het geval was bij de vloerverwarming

houdt het ketelvermogen echter wel

rekening met de warmteverliezen die

optreden tussen de verwarmde muur

en de aanpalende niet-verwarmde

ruimten of de buitenomgeving. Het

is dan ook aangeraden om de thermische

isolatie van deze verwarmde

muren te versterken en – indien de

muren deel uitmaken van de gebouwschil

– een isolatiemateriaal te

gebruiken dat de isolatie-eisen uit de

gewestelijke epb-regelgevingen voor

gebouwen overtreft.

6. Coördinatie en onderlinge

samenwerking

Het welslagen van een vloer- of

muurverwarmingsinstallatie vergt een

goed gecoördineerde onderlinge samenwerking

tussen de bouwheer, de

ontwerper en alle andere betrokken

bouwprofessionals (verwarmingstechnicus,

dekvloerlegger, plaatser van de

vloer- of muurafwerking). Alle partijen

moeten hun eigen verantwoordelijkheid

opnemen en ervoor zorgen dat

alle in het bestek vastgelegde clausules

en afspraken nageleefd worden.

Om te voorkomen dat de verschillende

partijen die betrokken zijn bij

de plaatsing van een vloer- of muurverwarmingsinstallatie

elkaar voor de

voeten zouden lopen, worden hieronder

een aantal aandachtspunten

opgesomd die de coördinatie van

de onderlinge samenwerking zouden

moeten verbeteren:

de precieze opbouw en de dikte van

de samenstellende bouwlagen van

de verwarmde vloer of muur zouden

moeten vastgelegd worden in

het bestek en/of in de prijsofferte;

� bij de uitvoering van de graafwerken

en/of het gieten van de dekvloer

moet rekening gehouden

worden met de grotere dikte van de

vloeropbouw. Gelet op de grotere

isolatiediktes moet men bij muurverwarming

dan weer bedacht te

zijn op een dikkere muuropbouw;

de aard en het type isolatie onder

de werfkrant 8


de vloer wordt door de installateur

gekozen in functie van de vloerverwarming

en kan niet zonder overleg

gewijzigd worden; dit geldt evenzeer

voor de vloerlagen boven de

verwarmingsbuizen;

� elke aanpassing aan de isolatie

van het gebouw of de verwarmde

ruimte moet vooraf gemeld worden

aan de installateur zodat deze

de dimensionering van de vloer- of

muurverwarming (debieten, pasafstand,

…) hierop kan afstemmen;

na de installatie zijn er immers geen

wijzigingen meer mogelijk;

de eerste opstarting van de vloerverwarming

moet gebeuren volgens

een strikt tijdsschema dat

voldoende rekening houdt met de

verhardings- en drogingstermijn

van de dekvloer evenals met de

langzame opwarm- en afkoelcyclus

� november 2011 ���

van de installatie. Dit is noodzakelijk

om scheurvorming in de dekvloer te

vermijden. De vloerbedekking mag

pas geplaatst worden nadat de drogingstermijn

van de dekvloer verstreken

is;

� in de dekvloer van een vloerverwarming

(natte systemen) mogen zich

enkel buizen bevinden die voor dit

doel bestemd zijn;

� bij het plaatsen van de vloer- of

muurafwerking moet voldoende

rekening gehouden worden met

de aanwezigheid van het vloer- of

wandverwarmingssysteem. Zo moet

FIGHTING FOR BETTER WORKWEAR

men rand- en uitzetvoegen voorzien

en moet men voor de verlijming van

de parketstroken, tegels of andere

afwerkingsmaterialen kiezen voor

een geschikt lijmtype;

� alle bouwprofessionals moeten

in het achterhoofd houden dat er

geen gaten geboord mogen worden

in de verwarmde vloeren of

muren.

Dit artikel is van de hand van ing. J.

Schietecat, hoofd van het laboratorium

‘Verwarming’ van het WTCB.

WELCOME TO THE

FOREFRONT

WWW.SNICKERSWORKWEAR.COM

�������

19


20

Hoe duurzaam zijn

waterloze urinoirs?

In gebouwen zoals kantoorgebouwen,

scholen en luchthavens

vertegenwoordigt het

waterverbruik voor de spoeling

van de urinoirs een niet te

onderschatten kost en milieuimpact.

Met elektronisch gestuurde

spoelsystemen waarbij

ieder toestel na gebruik afzonderlijk

beperkt gespoeld wordt,

kan men dit verbruik aanzienlijk

beperken. De afgelopen jaren

kwamen ‘waterloze’ urinoirs

op de markt die geen enkele

waterspoeling vereisen. Het

WTCB geeft in dit artikel een

overzicht van de voor- en nadelen

van deze urinoirs.

We kunnen drie types waterloze urinoirs

onderscheiden, naargelang hun

werkingsprincipe:

� type 1 (afbeelding 1): de reukafsluiter

bestaat uit een urinebodem

waarop een vloeistof drijft met een

kleinere densiteit. De urine die uit

de urinepot afgevoerd wordt, sijpelt

doorheen deze lichtere vloeistof en

wordt naar de afvoerbuis geleid;

� type 2 (afbeelding 2): onder de

urinepot (A) bevindt zich een compartiment

(F) dat een permanente

urinelaag bevat waarin een cilindervormig

lichaam (G) drijft. Wanneer

het urinoir niet in gebruik is, wordt

deze cilinder door de kracht van Archimedes

tegen de rubberkraag van

de afvoeropening gedrukt, waardoor

urinegeuren vermeden worden.

Wanneer iemand het urinoir

gebruikt, wordt een elektromagneet

(E) geactiveerd (bv. door een

infraroodsensor) die het drijvende

cavere� ���

lichaam (G) naar beneden trekt en

de verse urine naar het onderliggende

compartiment leidt waar ze

verder (via C) afgevoerd wordt;

� type 3 (afbeelding 3): de reukafsluiter

wordt gevormd door een soort

rubberen slurf die cirkelvormig is

aan de ingangszijde en plat aan de

afvoerzijde. Deze vernauwing aan

de afvoerzijde vormt een gasdichte

afsluiting. Wanneer er langs het cirkelvormige

ingangseinde urine in

de slurf terechtkomt, zal deze de

vernauwing openen waardoor de

urine kan afgevoerd worden.

Uit deze drie werkingsprincipes blijkt

dat, in tegenstelling tot traditionele

watersloten, geen water meer nodig

is om urine- en rioolgeuren te vermijden.

Een regelmatige reiniging van de

wanden van de urinoirpot met een

E162-WK

���������� ���� �� ��� ������� ����

���������������������������������

������������������������������������

����������������������������������������

��� ������������� ��� ������������

�������������������������������������

�������������������������������������

�������

������������

�����������������������

����������������������������������

de werfkrant 8


Afb. 1: Waterloos urinoir van type 1.

natte doek volstaat om het urinoir

rein te houden. Bij de urinoirs van het

eerste type moet men daarnaast ook

regelmatig de bovendrijvende vloeistof

aanvullen omdat bij elk gebruik

toch een zekere hoeveelheid vloeistof

verloren gaat. Na een paar duizend

gebruiken zal men bovendien de vol-

Afb. 2: Waterloos urinoir van type 2.

Afb. 3: Waterloos urinoir van type 3.

� november 2011 ���

Afb. 4: Afzetting na negen maanden in een

buis met DN 50 mm.

ledige reukafsluiter moeten vervangen.

Een dergelijke vervanging is ook

bij het tweede type urinoirs elke twee

tot vier maanden noodzakelijk (afhankelijk

van het gebruik). Ten slotte zal

men bij het derde type urinoirs de

slurf na verloop van tijd moeten vervangen.

Hoewel deze onderhoudsbeurten

onontbeerlijk zijn voor de

goede werking van de urinoirs, doen

ze niettemin enigszins afbreuk aan de

globale milieuvriendelijkheid ervan.

Een recente Duitse studie toonde aan

dat zich in de afvoerleidingen van wa-

terloze urinoirs vrij snel een afzetting

vormt die onder meer bestaat uit een

zeer hechtende en moeilijk verwijderbare

urinesteen. Zo vormde er zich

na negen maanden reeds een 7 mm

dikke afzettingslaag in een afvoerbuis

(DN 50 mm met een helling van 2%)

die verbonden was met zes urinoirs

(zie afbeelding 4). Bij de aankoop van

waterloze urinoirs moet men bijgevolg

niet alleen rekening houden met

de kosten voor het onderhoud en de

herstelling van de afvoerleidingen,

maar ook met het feit dat deze bereikbaar

moeten blijven.

Het WTCB leidt hieruit af dat de waterbesparing

die men met dergelijke

urinoirs kan realiseren ook een keerzijde

heeft. Het is dus raadzaam om

bij de aankoop ervan rekening te

houden met alle milieu- en kostenfactoren.

Dit artikel is van de hand van ir. K. De

Cuyper, coördinator van de Technische

Comités bij het WTCB.

Uw partner in mobiele

werkplaatsen

Steeds

demonstratiewagens

te koop

Vraag vrijblijvend informatie

HEROMA bvba

Mobiele werkplaatsen

Industriepark 1 - 9820 Merelbeke

Tel. : 09 210 58 40 - Fax : 09 252 34 70

E-mail : info@heroma.be

www.heroma.be

21


22

Fiscaal / Juridisch

6% btw:

niet voor elk werk dat u uitvoert

Werk in onroerende staat

Om te kunnen factureren tegen 6%

btw is in eerste instantie al vereist

dat het gaat om zogenaamde werken

in onroerende staat of daarmee gelijkgesteld.

Op zich is er op dat vlak

niets gewijzigd sedert dedefinitieve

verlening’ van de 6% btw bij werken

in woningen van minstens 5 jaar oud.

Als u bv. bij een klant een badkamer

moet inrichten, ongeacht of dat nu

enkel slaat op het betegelen, het leggen

van de leidingen en de installatie

van sanitaire voorzieningen zoals bad,

toilet, douche, … of enkel het plaatsen

van een (vastgehecht) badkamermeubel

met ingebouwde lavabo, dan

kunt u die werken in principe factureren

tegen 6% - als alle andere voorwaarden

ook vervuld zijn natuurlijk.

Zoals u weet werd ook de 6% btwregel

voor kachels, radiatoren en bepaalde

(‘vaste’) convectoren – die in

een afzonderlijke regeling zat – ook

definitief verlengd. Het criterium bij

uitstek is of hetgeen u installeert al

dan niet ‘vast’ zit in de woning.

Installatie van klimatisatie veelal

ook

Moet u een airco plaatsen, dan kan

dat in principe ook gefactureerd worden

tegen 6% btw. Strikt genomen

voldoet enkel een systeem van buizen

en luchtbehandelingapparaten

dat zorgt voor de klimaatregeling

(afkoelen, warmen, luchtcirculatie,

luchtvochtigheid) van de (quasi-)totaliteit

van een gebouw een werk in

onroerende staat.

De btw-administratie liet jaren geleden

echter al weten dat bv. ook

split-systemen (met buiten- en binnengroep)

en zelfs kamerkoelers (de

zgn. raamunits) in principe mogen

gefactureerd worden tegen 6% btw.

Alleen de mobiele units die niet verankerd

zijn in de woning vallen op dat

vlak buiten de prijzen.

Onderhoud

In principe is ook het onderhoud van

en herstellingen aan een cv-ketel, een

aircotoestel, … een zogenaamd werk

in onroerende staat of daarmee gelijkgesteld.

Ook onderhoudswerken

aan technische installaties kunt u dus

in principe factureren tegen 6% btw.

Keuring

Moet u als (erkend) technicus een cvinstallatie

op gas of stookolie, een

stookolietank, een elektrische installatie,

… keuren, dan is dat geen werk

in onroerende staat of daarmee gelijkgesteld.

U moet dat dus altijd factureren

tegen 21% btw.

Worden tijdens een dergelijke keuring

echter bepaalde ‘gebreken’ opgemerkt

en krijgt u de opdracht om daaraan te

verhelpen (bv. een overloopbeveiliging

aanbrengen op een stookolietank), dan

kan dat werk in principe wel tegen 6%

btw afgerekend worden.

Opsporen van lekken en/of verstoppingen

Krijgt u van een klant de opdracht om

een lek op te sporen (bv. in de water-

leidingen of in de buizen van de centrale

verwarming) of een verstopping

(bv. in de afvoer van het afvalwater),

dan kunt u die uren in principe factureren

tegen 6% btw.

Krijgt u echter van een klant enkel (!)

de opdracht om een lek op te sporen

in een stookolietank, dan bent u in

principe verplicht om dat te factureren

tegen 21% btw (of in voorkomend

geval ‘met medecontractant’). Veelal

zal uw opdracht er echter uit bestaan

dat u niet alleen het probleem moet

opsporen maar ook verhelpen en

komt daar bv. ook de vervanging van

een stuk leiding (mogelijk ook breek-

of graafwerk) bij kijken. In dergelijk

geval kunt u in principe alle werken

(opsporen en verhelpen van het probleem)

toch factureren tegen 6% btw.

Vervangen van oude installatie

Moet u bv. een oude cv-ketel, een

oud bad, een oude airco, … vervangen

door een nieuwe, dan kan in

principe zowel het uitbreken en/of

weghalen van de oude als de installatie

van de nieuwe afgerekend worden

tegen 6% btw.

Moet u een oude ondergrondse

stookolietank vervangen door een

nieuwe (bovengronds), dan moet u

het verwijderen (of eventueel opvullen

van de oude tank en/of het

weggraven van grond) evenwel toch

tegen 21% btw afrekenen. Het verwijderen

van een dergelijke stookolietank

kan immers enkel tegen 6% btw

gefactureerd worden als u op dezelfde

plaats een nieuwe stookolietank

moet plaatsen.

de werfkrant 8


6% btw:

5 jaar volstaat, meestal toch…

Nog geen 5 jaar oud en toch

6%

Sinds 1 juli 2011 is de ouderdomsvereiste

van het betreffende gebouw definitief

op ‘minstens vijf jaar’ gebracht,

zo wordt in het algemeen gezegd en

geschreven.

Toch moet die ‘minstens vijf jaar’ niet

te strikt genomen worden. Mogelijk

kunt u werken in een woning die nog

maar vier jaar oud is toch al tegen 6%

btw factureren. De datum van eerste

ingebruikname is daarbij van belang.

Om te mogen factureren tegen 6%

btw moet het gaan om werken ‘in

de loop van het vijfde jaar na eerste

ingebruikname’. Werken uitgevoerd

in januari 2012 in een woning die in

december 2007 door uw klant in gebruik

genomen is, kunt u in principe

factureren tegen 6% btw.

Reeds 5 jaar woning?

Neen! Het gebouw waarin u de werken

uitvoert moet niet noodzakelijk

al minstens vijf jaar een woning zijn.

Vraagt uw klant u om een ‘oud’ (minstens

vijf jaar oud) bedrijfspand, om

te bouwen tot loft(s), dan kunt u dat

in principe perfect factureren tegen

6% btw.

Moet uw klant er zelf wonen?

Ook op die vraag is het antwoord

negatief. Het pand moet, nadat u er

de werken heeft uitgevoerd, bestemd

zijn voor bewoning. Het volstaat echter

dat er ‘iemand’ komt wonen: bv.

uw klant zelf, één van de kinderen van

uw klant of eventueel huurders.

� november 2011 ���

Privé-woning in vennootschap

Is uw klant een vennootschap, dan

is het even uitkijken. Mogelijk kunt u

echter ook in dat geval factureren tegen

6% btw.

Is die vennootschap btw-plichtig,

dan moet u uw werken in die privéwoning

in principe factureren ‘met

medecontractant’.

Is die vennootschap niet btw-plichtig

(bv. een patrimoniumvennootschap),

dan spelen dezelfde regels als dat uw

klant een privé-persoon is. Gaat het

bv. om werken in een privé-woning

van de zaakvoerder van die patrimoniumvennootschap

of in een appartement

dat die patrimoniumvennootschap

verhuurt, dan kunt u die werken

in principe factureren tegen 6% btw.

15 jaar blijft van belang, als uitzondering

Voor de meeste aannemers speelt

inderdaad enkel de ouderdomsvereiste

van ‘minstens vijf jaar’. In eerder

uitzonderlijke gevallen (plaatsing van

een gemeenschappelijke cv-ketel in

een appartementsgebouw of bv. de

plaatsing van een lift), geldt dat 6%

btw-tarief enkel voor de volledige

uitgevoerde werken, als het (appartements)gebouw

minstens 15 jaar oud

is.

Is het (appartements)gebouw waar

de installatie van een gemeenschappelijke

cv-ketel of lift moet gebeuren

wel minstens vijf jaar maar nog geen

15 jaar oud, dan moet u de levering

(van materiaal) factureren tegen 21%

btw en mag u enkel de werkuren tegen

6% btw afrekenen.

Vergeet het attest niet!

Personeel:

actuele aandachtspunten

Werfmeldingen: wijzigingen

per 1 november

De werfmeldingen in het kader van

art. 30bis moeten al langer elektronisch

doorgegeven worden via de

website van de sociale zekerheid

(www.socialezekerheid.be).

Dat blijft inderdaad van belang. Als u

een btw-controleur op bezoek krijgt,

zal hij wellicht voor elke factuur waarbij

tegen 6% btw afgerekend werd,

informeren naar het door uw klant ondertekende

attest waarin hij verklaart

dat de werken werden uitgevoerd in

een privé-woning van minstens 5 (en

soms dus 15 jaar) oud.

Per 1 november 2011 moet u echter

via diezelfde elektronische weg aan

het NAVB de bouwplaatsen melden

waar bepaalde veiligheidsrisico’s (zoals

werken op grote hoogte en/of onder

de grond) aan verbonden zijn.

23


24

Tijdelijke werkloosheid: sinds 1

oktober elektronisch te melden

De koude wintermaanden komen

eraan. Mogelijk zal het voor u (uw

mannen) bepaalde dagen door de

weersomstandigheden niet mogelijk

zijn om de geplande werken uit te

voeren. In principe kunt u uw mannen

dan tijdelijk laten stempelen.

In het kader van die tijdelijke werkloosheid

door het slechte weer (of

in voorkomend geval door te weinig

werk) moeten tijdig de nodige meldingen

gebeuren. Sinds 1 oktober

2011 mogen die (in principe) niet

Recht:

actuele aandachtspunten

Overheidsopdrachten

De hervorming van de op dit ogenblik

geldende reglementering rond

overheidsopdrachten is weer een

stap dichterbij gekomen. Op 9 augustus

verscheen immers het nieuwe KB

van 15 juli 2011 met betrekking tot de

plaatsing van overheidsopdrachten in

de zogenaamde klassieke sectoren

(andere dan water- en energievoorziening,

vervoer en postdiensten).

Voorts verschenen ook twee wetten

van 5 augustus 2011.

Voor een stuk gaat om het om vernieuwingen

in terminologie en de

betekenis en draagwijdte ervan. Het

KB biedt echter ook een grondige

meer via fax en/of aangetekende

brief, maar moeten ook die verplicht

via de website van de sociale zekerheid

gebeuren.

Veiligheid de komende koude

en donkere wintermaanden

Er wordt weer een barre winter voorspeld

met serieuze vriestemperaturen.

De eerste koude nachten zijn ondertussen

ook al achter de rug. Het wordt

dus weer tijd om uit te kijken dat de

vrieskou nergens brokken maakt, onder

meer op de bouwplaats van uw

klanten: leidingen en vorstgevoelige

materialen afschermen, tijdelijke over-

hervorming van de te respecteren

procedureregels bij de plaatsing (is

de ‘oude’ gunning) van overheidsopdrachten

voor werken, leveringen en

dekking voldoende stevig om eventuele

sneeuwbelasting te dragen, …

Als werkgever moet u ervoor zorgen

dat u uw personeel in ‘normale’ omstandigheden

kan werken. Aangepaste

‘winterkledij’ is dan ook wellicht

af en toe nodig. Als de temperatuur

zakt onder de 5° C moeten in principe

ook de werkplekken ‘in open lucht’,

de lokalen en sanitaire installaties verwarmd

worden.

Verlies ook echter niet uit het oog dat

de dagen snel korter worden. Niet alleen

op de werkplek zelf, maar ook

in doorgangen, toegangen en trappen

moet een minimale lichtsterkte

gegarandeerd worden (in principe 50

lux voor doorgangen en traphallen en

zelfs 100 lux voor de werkplek zelf).

Omdat er zeker ’s morgens vroeg en

ook ’s avonds laat te weinig natuurlijk

licht is, moet u als werkgever voor

bijkomende kunstmatige verlichting

zorgen.

diensten en de concessies van openbare

werken. Er is bv. ook voorzien

in een grondige vernieuwing in de

mogelijke gunningwijzen: (openbare

de werfkrant 8


of beperkte) aanbesteding, (openbare

of beperkte) offerteaanvraag,

de onderhandelingsprocedure, maar

bv. ook de concurrentiedialoog, dynamisch

aankoopsysteem, elektronische

veiling, opdrachtencentrale. We

komen hier later uitgebreid op terug.

Over de juiste timing wanneer de

nieuwe regels allemaal van kracht

worden, is echter nog niet veel duidelijk.

Voorjaar 2012, wordt gezegd…

U overhandigt ook bedieningstoestellen

Bij heel wat technische installaties

zoals dakramen, deuren, (garage)

poorten en luiken, krijgt de klant een

bediening ter beschikking. Dat apparaat

moet u nergens vast monteren.

Bij het einde van de werken wordt dat

aan de klant overhandigd, bij zijn afwezigheid

nogal eens achtergelaten.

Om ter vermijden dat uw klant achteraf

beweert niets gekregen te hebben

(niets gevonden te hebben), doet u er

goed aan om er altijd voor te zorgen

dat uw klant tekent ‘voor ontvangst’,

kwestie van achteraf geen nieuw apparaat

te moeten leveren en mogelijk

één en ander opnieuw te moeten afstellen

(in dat laatste geval met een

� november 2011 ���

hoop onnodige en wellicht ook onbetaalde

werkuren tot gevolg).

Brusselse renovatiepremies gewijzigd

Het Brusselse Gewest schrapt een

aantal renovatiepremies, namelijk die

voor het plaatsen of vervangen van

plankenvloeren en deklagen; voor

isolatiewerken wanneer de woning

niet een minimale warmteweerstand

(R) haalt; voor bepleistering, wanden,

vloerbetegeling, en overloopdeuren

met brandwering; en voor alle begeleidende

werken.

Voor een aantal werken wordt de premie

dan weer teruggeschroefd, namelijk

voor ventilatiewerken, houten

ramen zonder label, verwarmingsketels

en sanitairwaterverwarming.

De subsidie voor een hemelwatertank

gaat naar één tank van minstens 1.000

l, per woning. Het heeft dus geen zin

om verschillende kleine regenputten

te steken in de hoop meerdere keren

langs de kassa te kunnen passeren....

Anderzijds komen voortaan houten

gevels en houten ramen met PEFClabel

wél in aanmerking voor premies

en wordt de premie voor sanitaire in-

stallaties verhoogd als de bouwheer

een drukverlager of waterspoeling

met twee drukknoppen installeert.

Bovendien kent het Brusselse Gewest

voortaan subsidies toe voor het aanleggen

van een groendak, voor het

herplaatsen of plaatsen van recuperatiedakpannen

en voor het afbreken

van buitenschoorstenen.

De afgeslankte lijst met subsidieerbare

werken geldt wel al sinds 1 oktober

2011. Heeft u bepaalde werken vóór

die datum uitgevoerd, kwamen die

onder de oude regeling voor subsidie

in aanmerking maar nu niet meer, dan

vist uw klant in principe achter het net

als hij zijn aanvraag niet vóór 1 oktober

ingediend heeft.

De renovatiepremie gaat alleen naar

eigenaars van woningen die minstens

30 jaar oud zijn (van vóór 1981 dus).

De eigenaar moet het pand zelf bewonen

of moet van plan zijn om het

na de aanpassingswerken te gaan bewonen.

Eigenaars die hun woning in

huur geven aan een sociaal verhuurkantoor

(svk) hebben eveneens recht

op renovatiepremies (ministerieel besluit

van 21 september 2011, verschenen

in het Belgisch Staatsblad van 29

september 2011).

Netstore,

onze webshop,

ook beschikbaar

op iPhone & Android

25


26

Toenemende belangstelling

voor vloerverwarming

Vloerverwarming is een lage-temperatuursverwarmingssysteem.

Dit

wil zeggen dat de watertemperatuur

van dit afgiftesysteem heel laag is in

vergelijking met andere, meer traditionele

verwarmingslichamen zoals

radiatoren en convectoren. Het mag

dus niet verbazen dat er de jongste

jaren een enorme stijging van het

aantal geplaatste vloerverwarmingsinstallaties

in zowel renovatie- als

nieuwbouwprojecten kan worden opgetekend.

De reden van deze toenemende belangstelling

is niet toevallig. Niet

alleen is vloerverwarming een zuinig

afgiftesysteem, het zorgt eveneens

voor een zeer aangenaam binnenklimaat

of een grote behaaglijkheidsgraad.

Vloerverwarming benadert

immers het beste de ideale verwarmingscurve

in vergelijking met alle

andere afgiftesystemen.

Behalve het behaaglijkheidsgevoel is

vloerverwarming uitermate geschikt

om te worden gebruikt in combinatie

met alternatieve energiebronnen

zoals warmtepompen. Het samenvoegen

van beide systemen ligt voor

de hand. Om te beginnen moeten

alle nieuwbouwwoningen steeds

steeds beter geïsoleerd worden

waardoor het warmteverlies van een

woning de jongste jaren gevoelig is

gereduceerd. Bovendien kunnen de

vloerverwarmingsleidingen nog iets

dichter bij elkaar worden geplaatst

waardoor de aanvoertemperatuur

van de vloerverwarming, zelfs bij extreem

koude buitentemperaturen van

-10° C en minder, die niet hoger dan

de werfkrant

Productinfo

40° C moet zijn. Men kan dus gerust

stellen dat gedurende het volledige

stookseizoen de watertemperatuur

een gemiddelde van ongeveer 30° C

zal bereiken.

De kamertemperaturen kunnen bij

vloerverwarming twee graden lager

worden ingesteld in vergelijking met

klassieke verwarmingslichamen. Dit

werd o.a. bewezen door professor

Kollmar die een studie heeft gemaakt

op basis van alle afgiftesystemen.

Ook regeltechnisch is de combinatie

van een vloerverwarming en een

warmtepomp ideaal. De aanvoertemperatuur

van het vloerverwarmingswater

wordt continu geregeld i.f.v. de

actueel gemeten buitentemperatuur

waarbij de gewenste kamertemperatuur

als uiteindelijke doel wordt vooropgesteld.

Met andere woorden: de

warmtepomp zal moeten zorgen voor

de juiste aanvoertemperatuur op het

juiste moment. Een optimaal rendement

van de verwarmingsinstallatie is

dus verzekerd.

de werfkrant 8


Sortimo’s nieuwe LS-Boxx:

Intelligent en compact

De kunststof LS-Boxx van Sortimo is

een innovatieve aanvulling van de

L-Boxx-familie uit het Globelyst-systeem

voor het inrichten van bedrijfswagens.

De LS-Boxx bestaat uit een

basisomhulsel met daarin verschillende

opbergcompartimenten, schuifladen

en/of kleine koffers. Zo kunnen

machines en kleine accessoires of onderdelen

opgeborgen worden voor

een veilig en ordelijk vervoer. Zoals

met alle ontwikkelingen van Sortimo

werd de nieuwe LS-Boxx ontworpen

om het werk van de professionals te

vergemakkelijken en te verbeteren.

Op het eerste zicht is de LS-Boxx gewoon

een L-Boxx met vooraan een

opening. Deze opening biedt voldoende

plaats voor een brede waaier

aan applicaties. Het aantal combinaties

om deze te gebruiken lijkt wel

eindeloos. Zo kan je bv. een machine

in het bovenste compartiment bewaren

en de accessoires of onderdelen

over de schuifladen en/of koffers verdelen.

De geleiderails zorgen ervoor

dat de schuifladen en koffers makkelijk

te bedienen zijn.

� november 2011 ���

Zoals bij de klassieke blauwe metalen

koffer van Sortimo zijn er inzetbakjes

met verschillende hoogtes.

De kleine koffertjes met deze inzetbakjes

krijgen de naam i-Boxx en de

schuiflade de LS-T. De i-Boxx-koffers

zijn verkrijgbaar met een hoogte van

53 of 72 mm en hebben een doorzichtig

deksel en een handvat. Het

standaardgamma hoge inzetbakjes

van Sortimo past in dit systeem en

werd zelfs uitgebreid. De 92 mm

hoge schuiflade (LS-T) heeft geen onderverdelingen

en biedt voldoende

plaats voor het opbergen van de iets

grotere materialen. Zodoende kan de

LS-Boxx naar keuze ingevuld worden

met een lage i-Boxx in combinatie

met de schuiflade (LS-T) of met twee

hoge i-Boxxen.

De nieuwe LS-Boxx is een vernuftig

en compact opbergsysteem met

dezelfde functies als een volledige

voertuiginrichting, maar dan in het

klein. Hiermee kan je besparen op

de tijd om heen en weer te gaan naar

je voertuig doordat je alles reeds ter

plaatse hebt. Deze praktische Boxx

kan gebruikt worden als stand alone-oplossing

of geïntegreerd in de

inrichtingen in combinatie met het

Globelyst-systeem. Uiteraard kan hij

vastgeklikt worden op de andere koffers

uit de L-Boxx-familie.

WIJ BEGRIJPEN WAT U NODIG HEEFT!

De bedrijfswageninrichting voor de professional

Sortimo Globelyst is de pro fessionele

bedrijfswageninrichting die voldoet

aan de specifi eke eisen welke gesteld

worden in eender welke branche.

Doordat het systeem niet bestaat uit

vaste blokken maar modulair wordt

opgebouwd, kunt u samen met ons

een inrichting op maat bepalen.

Zo bent u zeker dat deze voldoet

aan uw behoeftes!

Sortimo West · Gentseweg 749 · 8793 Sint-Eloois-Vijve · Tel. 056/61 17 65 · Fax 056/60 65 11

Sortimo Belux · 1800 Vilvoorde · Tel. 02/355 03 70 · Fax 02/355 03 71 · E-mail: info@sortimo.be · www.sortimo.be

Wa26

27


28

Snickers Workwear

lanceert revolutionaire

werkkleding XTR Shield

De geavanceerde XTR Shield jas

en broek van Snickers

Workwear schenken

een volledig

nieuwe

betekenis aan

het concept

van moderne

werkkledij. Door

de nieuwe technologie

zijn de jas

en broek volledig waterproof

en geschikt voor binnen- en

buitenwerk. De superlichte stof zorgt

ervoor dat je je probleemloos kunt

bewegen.

Snickers heeft de ideeën en wensen

van vele vaklui gebundeld en ontwikkelde

op basis van dertig jaar ervaring

een nieuwe stof die gedurende

het hele jaar kan gedragen worden in

alle weersomstandigheden. Resultaat

hiervan is het XTR Shield, een jas en

broek voor vaklui die houden van modern

design en alleen tevreden zijn

met het beste.

“Met het XTR Shield, uniek op de

markt, start een nieuw tijdperk van

Snickers ontwikkelde op basis van dertig jaar

ervaring een nieuwe stof die gedurende het

hele jaar kan gedragen worden in alle weersomstandigheden.

moderne werkkledij. De kledij

werd onderworpen aan de

beste duurzaamheidstests, waaronder

de befaamde ‘zandpapiertest’.

Zelfs deze test kon het materiaal

niet beïnvloeden”, signaleert Petra

Engström, product manager bij Snickers

Workwear.

Het XTR Shield beschikt over een superieure

wind- en waterdichte ademende

technologie voor binnen- en buitenshuis.

De jas, beschikbaar in de maten

XS-XXL, bezit een waterdichte borstzak

met een speciaal vak waarin makkelijk

je gsm kan opgeborgen worden.

De broek, verkrijgbaar in de maten

44-56, 88-100 en 146-152, heeft een

superieure kniebescherming dankzij

het ‘Kneeguard’-plaatsingsysteem en

biedt een enorme bewegingsvrijheid

dankzij het gepatenteerde ‘Twisted

Leg’-ontwerp. Bovendien bevatten jas

en broek geen storende naden aan de

binnenkant dankzij de geavanceerde

naadloze technologie.

“Vaklui spenderen een groot deel van

hun leven op het werk, waardoor zij

nood hebben aan werkkledij die de

arbeid vergemakkelijkt en efficiënt

maakt”, merkt Petra Engström op.

de werfkrant 8


Concept Ecovision:

een integraal concept

Energie besparen begint met een

goed ontwerp. Het Ecovision-concept

maakt gebruik van vrijwel elke

techniek waarmee het binnenklimaat

beïnvloed kan worden. Zowel traditionele

als zeer innovatieve technieken

die een laag energieverbruik koppelen

aan een hoog comfort, zoals

zonwering, al dan niet met zonnecellen

om energie op te wekken en

met zonwerende lamellen uit glas,

aluminium of hout; Caloris-wrf, koeling

en verwarming op basis van de

warmtepomptechniek (geheel nieuw

is het Colt Caloris Hybride-systeem,

het eerste hybride klimaatsysteem

dat duurzame energiebronnen combineert);

natuurlijke ventilatie; en

daglichtvoorziening via lichtsturende

spiegels. De juiste combinatie en samenwerking

van deze systemen vormen

hét antwoord bij uitstek op een

hoge energierekening.

Uw volgende

klant haalt u uit de

Werfkrant !

Adverteer in de themanummers

en u krijgt

een artikel

in de rubriek “Productinfo”

� november 2011 ���

GRATIS

EDITIE / THEMA

Februari 2012

GEVEL & DAK

Mei 2012

AFWATERING, RIOLERING

EN WATERBEHEERSING

September 2012

OPENBARE RUIMTE

EN BUITENAANLEG

November 2012

ISOLATIE EN VENTILATIE

Vraag nu de tarieven aan per e-mail: info@werfkrant.be

of bel 02-513 82 95

Zie ook www.werfkrant.be

Onze toekomst is duurzaam

Laten we opteren voor de warmtepomp

BEZOEK ONS OP

standnummer:

12-411

In de grond, water of buitenlucht zit voldoende

energie die kan gebruikt worden om te verwarmen.

Met een warmtepomp wordt deze aangewend

voor de verwarming van werk- of leefruimtes

- sanitair warm water.

Contactgegevens: Mitsubishi Electric Europe BV - Baron Ruzettelaan 25 - 8310 Brugge

Tel.: 050-40 48 48 - Fax: 050-39 26 04 - info@mitsubishi-electric.be

www.warmtepomp.be

29


30

Buitenlucht biedt onuitputtelijke en

milieuvriendelijke bron van energie

Mitsubishi Electric Belgium gelooft

rotsvast in de toekomst van warmtepompen

waarbij de buitenlucht

dienst doet als een onuitputtelijke

energiebron. In steeds meer kantoorgebouwen

en hotels kiest de bouwheer

voor deze milieuvriendelijke verwarm-

en koeltechniek. Maar ook de

residentiële markt ontdekt stilaan de

talrijke voordelen.

In het rijtje van milieuvriendelijke

energiebronnen krijgen warmtepompen

die hun energie halen uit de buitenlucht

nog niet de aandacht die ze

verdienen. Al lijkt de kentering stevig

ingezet, zo blijkt uit de stijgende

verkoopcijfers van Mitsubishi Electric

Belgium voor 2010.

Verdere ontwikkeling

Als multinational investeert Mitsubishi

Electric enorm in eigen onderzoek

en ontwikkeling om deze veelbelovende

techniek op punt te stellen.

Mitsubishi ontwikkelde enkele jaren

geleden als eerste een systeem zodat

de warmtepompen zonder enig verlies

van vermogen blijven werken bij

buitentemperaturen tot zelfs -15° C.

In vergelijking met een verwarmingssysteem

dat werkt op fossiele brandstoffen

halen deze warmtepompen

een rendement dat tot drie keer hoger

ligt. Voor elke kilowattuur elektriciteit

die de warmtepomp verbruikt,

geeft ze drie kilowattuur aan warmte

terug. Ze verzamelt als het ware de

warmte in de buitenlucht om deze in

de binnenomgeving los te laten. Een

verwarming die werkt op stookolie of

gas haalt amper een rendement van

één op één. Bovendien: buitenlucht

zal er altijd zijn, het olieverhaal eindigt

ooit. Behalve voor een maximaal

rendement staan de warmtepompen

van Mitsubishi garant voor een lange

levensduur.

Verschillende systemen

Dankzij de verschillende systemen

biedt Mitsubishi Electric oplossingen

voor zowel grote gebouwen als

residentiële woningen. Bij kantoorgebouwen

zie je vaak één grote buitengroep

met talrijke binnenunits.

Daarbij gaat het vooral om luchtluchtsystemen.

Bedrijven opteren

graag voor warmtepompen omdat

dit heel wat CO2-uitstoot bespaart.

Ook het gebruiksgemak – koelen én

warmen zit in één systeem – vormt

een extra argument. Woningen opteren

meestal voor een systeem waarbij

de warmte uit de lucht dient om het

huis van sanitair warm water te voorzien.

Een warmtepomp verbetert aanzienlijk

de epb-score van een huis.

Partners

Mitsubishi Electric Belgium installeert

de warmtepompen niet zelf,

maar werkt hiervoor samen met koel-

technisch-gecertificeerde bedrijven.

Mitsubishi Electric beschouwt deze

installateurs in de eerste plaats als

partners. Ze voorziet trainingen en

geeft opleidingen zodat installateurs

perfect de producten kunnen aanprijzen

en installeren. Omdat ze volledig

gefocust zijn op warmtepompen

kennen ze hun vakgebied door en

door.

Voorts staat Mitsubishi bij projecten

ter beschikking voor advies. Ook mogen

hun klanten rekenen op een uitgebreide

naverkoopdienst. Hun kennis

en ervaring stellen ze in de vorm

van consulting ook ter beschikking

van studiebureaus.

Mitsubishi

In het Japans betekent Mitsubishi

letterlijk ‘drie diamanten’. Deze diamanten

vind je duidelijk terug in het

wereldberoemde logo. Ze weerspiegelen

de drie pijlers waarop Mitsubishi

steunt: openheid, creativiteit en

motivatie. Deze waarden vormen de

dagelijkse drijfveer om het beste te

realiseren voor de klanten.

de werfkrant 8


Cavere, eenvoudig en uniek

De designers van C.F. Møller ontwikkelden

voor Normbau een volledig

nieuwe en omvangrijke serie met

uitrusting voor het barrièrevrije bad.

De hoogwaardige en functionele producten

vinden een toepassing zowel

in de publieke als in de private sector.

Binneninrichtingen met duidelijke lijnen

in de architectuur zijn indrukwekkend

en blijven niet onopgemerkt

voor de toeschouwer. C.F. Møller

heeft zich bij de serie Cavere tot doel

gesteld de producten in een fatsoenlijke

eenvoud, maar tegelijkertijd in

een uniek design te ontwerpen. Het

belangrijkste was het product compact

vorm te geven en zo licht mogelijk

te verwerken, zonder af te zien van

stabiliteit en draagcapaciteit.

Op basis van het sobere design en de

universele vormtaal passen de producten

perfect in de meest verschillende

badwerelden zonder dat ze het

individuele concept beïnvloeden of

domineren. De praktische aspecten

van de serie liggen in de probleemloze

installatie en in de eenvoudige

en makkelijke reiniging.

De volledige productserie wordt uit

aluminium vervaardigd. Dit lichte en

tegelijk hoogstabiele materiaal is re-

� november 2011 ���

cycleerbaar en houdt daarmee ook

rekening met alle milieuaspecten.

Deze serie heeft het potentieel om

een moderne klassieker te worden.

Ze werd reeds bekroond met de Red

Dot Design Award 2010 en IF Product

Design Award 2011.

C.F. Møller Architects is één van de

grootste en meest toonaangevende

architectenbureaus in Scandinavië.

Het bedrijf houdt zich bezig met het

ontwerpen en uittekenen van gebouwen

en stadscomplexen van nationale

en internationale projecten, zoals

het nieuwe Darwinmuseum in Londen.

C.F. Møller Design concentreert

zich op het ontwikkelen van designconcepten

voor producten en op de

inrichting van gebouwen.

VERHURING VAN MACHINES MET ADVIES

VOOR BOUW EN RENOVATIE, INDUSTRIE, HUIS EN TUIN

BOUWMACHINES, TUINMACHINES, BOUWDROGERS, GRONDVERZET,

VERWARMING, HOOGTEWERKERS, LIFTEN,...

GENT-EXPO

Kortrijksestwg 1067

09 222 77 37

BRUGGE�

Blankenbergsestwg 6

050 312 205

ROESELARE-BEVEREN

Beversestwg 544

051 250 450

GENT-HAVEN

Wiedauwkaai 27

09 233 77 77

KORTRIJK

Brugsestwg 138

056 359 333

OOSTENDE-ZANDVOORDE

Zandvoordestraat 530

059 806 000

ZELE

Drukkerijstraat 15 A

052 44 70 84

AALST-ERONDEGEM

Gentsestwg 419

053 809 345

R255-W

www.huurland.be

31


32

Luchtig en gezond ...

toch?

All-vac technology biedt dé oplossing

voor een degelijk, gezond en

betrouwbaar ventilatiesysteem. Naast

het voldoen aan de epb-eisen moet

een volwaardig ventilatiesysteem

eveneens streven naar maximaal

comfort inzake geruisloosheid en

onderhoud. Dankzij de keuze voor

opmaterialen en dankzij zijn ervaring

als marktleider inzake centrale stofzuigsystemen

kan all-vac technology

hiervoor het beste aanbieden.

Het aanbod, zowel het systeem C+

als D, is doordacht energiezuinig. Een

perfect en eenvoudig onderhoud dat

zorgt voor een optimale luchthygiëne

is één van de voornaamste troeven. Systeem C+

Systeem C+ combineert een natuurlijke

toevoer met een mechanische

afvoer. Bij deze verfijning van het

systeem C gebeurt de mechanische

afvoer op gecontroleerde wijze: via

extractiemonden voorzien van een

aanwezigheidsdetector, gecombi-

neerd met een vochtigheidsdetector

of een timer, zodat lucht alleen wordt

afgevoerd wanneer het strikt noodzakelijk

is.

Door de verbeterde controle van de

luchtstroom scoort het systeem C+

zeer goed inzake energiebesparing

(gemiddeld 32% beter t.o.v. een sys-

de werfkrant 8


teem C). Het koppelt een groter comfort

aan lagere (onderhoud)kosten.

Met het systeem C+ kan men volgens

de nieuwe epb-regelgeving 12 punten

winnen t.o.v. een conventioneel

ventilatiesysteem, wat resulteert in

een vrij hoog rendement in verhouding

tot de beperkte investering.

Systeem D

Systeem D heeft een mechanische

toevoer en een mechanische afvoer.

All-vac technology biedt een systeem

D met warmterecuperatie en zomerbypass

aan. Hierdoor wordt 95% van

de warmte van de afgevoerde lucht

gerecupereerd.

Deze teruggewonnen warmte wordt

gebruikt om de koude aanvoerlucht

voor te verwarmen, resulterend in een

besparing op de verwarmingskosten.

De integrale metalen kanalisatie, het

doordacht ontwerp én de correcte

�������

������������������������������������������������

� november 2011 ���

plaatsing zorgen voor een optimale

hygiëne en een perfect te onderhouden

installatie. Met het systeem

�������������������������

������������������������������������������������������

����������������������������������������������������������������������

�������������������������������������������������������

��������������������������������������������������������������������������������������������������

�����������������������������������������������������������

D kan men volgens de nieuwe epbregelgeving

18 punten winnen t.o.v.

een conventioneel ventilatiesysteem.

����������������

��������������

W1

33


All-vac technology plaatst deze systemen of levert ze als bouwkits.

Centrale stofzuigsystemen

De centrale stofzuigsystemen van all-vac technology zetten een eindpunt achter het kamer-in-kamer-uitgesleur met draad, slang en slede.

Eens de flexibele slang is ingebracht in een ventiel kan het stofzuigen beginnen.

De centrale stofzuigunit bevindt zich in berging, garage of kelder, waardoor je tijdens het stofzuigen in de kamer minder lawaai maakt. De

centrale stofzuiger werkt volgens het centrifugeprincipe. Stofdeeltjes vallen in een opvangbak. Stofzak noch filter hinderen de luchtstroom

wat resulteert in een sterkere zuigkracht. Krachtige motoren verdubbelen de zuigkracht. Alle stof wordt perfect weggezogen. Waar een

gewone stofzuiger microstof terug de huiskamer inblaast, voert de centrale stofzuiger dit rechtstreeks af naar buiten. De manipuleerbare

slang halveert de poetstijd.

Eenvoudige plaatsing

Muurventielen sluiten via buizen

rechtstreeks aan op de centrale stofzuigunit.

In bestaande woningen is

de plaatsing eveneens mogelijk.

All-vac technology is invoerder van

verschillende merken. Hun eerste installatie

in België is reeds meer dan

30 jaar oud.

Het bedrijf is één van de partners van

Living Tomorrow 2, het Huis van de

Toekomst in Vilvoorde.

34

Viega Fonterra met nieuwe

PB-buis: Nog meer flexibiliteit!

Viega. Altijd beter! En extra troef voor het Viega Fonterra-totaalsysteem met buis, verdelerstuk, plaat- en regelcomponenten.

Perfect voor nieuwbouw en renovatie. Meer informatie: Viega Belgium bvba · Tel.: 02-551 55 10

Fax: 02-503 14 33 · info@viega.be · www.viega.be

Viega Fonterra Reno Viega Fonterra Base

de werfkrant 8


Pro@Work Construct

biedt ook oplossingen voor het comfortabel werken

tijdens de winterperiode, op de werf of in het atelier

Pro@Work, met filialen in Lendelede,

Tielt en Ieper, helpt je verder met uitstekende

oplossingen voor diegene

die tijdens de wintermaanden de kou

moeten trotseren op de bouwplaats

of in het atelier.

Aangepaste verwarming

Kies niet zomaar de eerste de beste

oplossing voor de tijdelijke verwarming

van een werfkeet of atelier. In

sommige situaties is het gebruik van

een welbepaalde verwarmingsbron

niet zonder risico. Hou ook steeds

rekening met de mate waarin de

werkomgeving geïsoleerd is. Soms is

er absoluut geen zware verwarmingsbron

nodig om de gewenste temperatuur

te bereiken, wat uiteraard ook

een behoorlijk verschil maakt in de

portemonnee. Pro@Work biedt zowel

elektrische verwarmingstoestellen als

mobiele verwarmers op gas of diesel.

Bouwdrogers

Bij het afwerken van een nieuwbouw

of renovatieproject wordt vaak de

hulp ingeschakeld van een bouwdroger

voor het ontvochtigen en drogen

van de kamer(s). Zorg aansluitend

steeds voor een extra toevoer van

� november 2011 ���

lucht d.m.v. ventilator of ventilatorkachel,

en bij voorkeur met gesloten ramen.

Door de opname van het vocht

door de warme lucht gebeurt een

snellere droging.

Opgelet, ook hier moet je steeds opletten

met het overdreven verwarmen

van de kamer, anders kunnen barsten

ontstaan in het pleisterwerk.

W1 W

Menenstraat 370

8560 Wevelgem - Belgium

Tel.: +32(0)56 42 16 61

Fax: +32 (0)56 42 46 05

email: adis@adiswerkkledij.be

Werkkledij

Comfortabel werken in een koude

omgeving is vooral afhankelijk van

de juiste aanpak voor hoe men zich

kleedt. Zeker wanneer de temperatuur

onder de -5° C duiken, is de

werkgever zelfs verplicht (volgens de

prEN342) te voorzien in aangepaste

beschermende kledij. Niet enkel de

kledij maar ook de persoonlijke beschermmiddelen

(pbm’s) kunnen perfect

gekozen worden in functie van de

vrieskou ofwel Pro@Work biedt een

uitgebreid assortiment kledingstukken,

schoenen en pbm’s die hieraan

beantwoorden.

Meer inlichtingen krijg je bij Vancanneyt

Metaalwaren in Lendelede, De

Stalen Greep in Tielt of De Nieuwe

Gouden Spade in Ieper.

WIJ PERSONALISEREN UW KLEDIJ MET UW LOGO,

ZOWEL IN ZEEFDRUK ALS BORDUURWERK

� Veiligheidsschoenen in alle prijsklasse en volgens ieders wensen

(van vederlicht, over ademend tot supersterk).

� Werkkledij bestand tegen vocht, koude, zonlicht, vuurspetters,....

� We borduren reeds aanvragen per stuk. Zeefdruk reeds mogelijk vanaf 10 stuks

(vb. combinatie 6 t-shirts met 4 sweaters)

� Persoonlijke bescherming middelen zoals harnassen, helmen, brillen,....

� Vraag uw vrijblijvende offerte op marc@adiswerkkledij.be

35


36

Eerste alles-in-één-warmtepomp

voor passiefhuizen

Woningbouwer T.Palm, Stiebel Eltron,

een pionier in de wereld van

warmtepompen, en Van Marcke, de

Belgische marktleider voor de distributie

van oplossingen voor water en

warmte, hebben samen de allereerste

warmtepomp geïnstalleerd die een

volledige woning kan koelen, ventileren

en verwarmen en voldoende

warm water produceert voor het hele

gezin.

De LWZ 304/404 SOL van Stiebel Eltron

biedt vier functies in één geïnte-

greerde eenheid. Het toestel neemt

amper iets meer dan één vierkante

meter vloeroppervlak in beslag, maar

biedt ook nog heel wat andere voordelen.

Het is een centraal systeem

voor de productie van warmte, koeling

en ventilatie voor een optimale

behandeling van de temperatuur en

de luchtkwaliteit binnenshuis. Het

systeem maakt gebruik van hernieuwbare

energiebronnen: lucht (zelfs bij

een buitentemperatuur van -18° C) en

zon. Stiebel Eltron biedt ook warmterecuperatie

via een warmtewisselaar

met gekruiste luchtstroom en een

lucht|water-warmtepomp. Er is steeds

warm water beschikbaar dankzij een

ingebouwde tank met een inhoud

van 235 l. De filters zijn makkelijk bereikbaar

voor controle.

Het toestel werd voor het eerst in

België geïnstalleerd in een passiefhuis

met een woonoppervlakte van

190 m². Het maximale vermogen bedraagt

4,3/6,4 kW en de werkingskosten

klokken af op 369 EUR/jaar, een

heel stuk minder dan de energiefactuur

van 1.555 EUR voor eenzelfde

woning met een lager minder rendement

(E80).

de werfkrant 8


Energiezuinig verwarmen

met oppervlakteverwarming

Energiezuinig verwarmen met opppervlakteverwarming?

Dan biedt

Viega met Fonterra Reno en Fonterra

Base twee performante oplossingen

die het leven van de installateur zo

gemakkelijk mogelijk maken. Aanvullend

is er nog het Fonterra Sidesysteem

dat speciaal ontwikkeld werd

voor wandverwarming.

Ultralage opbouwhoogte

Vloerverwarming is niet echt populair

bij renovatie omdat de opbouwhoogte

meestal niet volstaat, waardoor je

moet gaan kappen en breken in de

dekvloer (chape). Tot vandaag. Want

Viega Fonterra Reno is ongetwijfeld

dé oplossing om ook op plaatsen met

� november 2011 ���

een zeer geringe opbouwhoogte een

krachtige, comfortabele en energiezuinige

vloerverwarming te plaatsen.

De droog te installeren systeemplaten

(slechts 18 mm dik) en de pbleidingen

zijn flexibel, snel en eenvoudig

te plaatsen op een bestaand

vloeroppervlak.

De Fonterra Reno-voorgefreesde

gipslaten en -leidingen worden afgewerkt

met een gietmassa. Deze gietmassa,

slechts 3 tot 4 mm dik, is al na

twee tot vier uur beloopbaar en heeft

uitstekende vloei-eigenschappen,

waardoor het nastrijken tot het verleden

behoort. Na 24 uur is de ondergrond

geschikt voor het leggen van

tegels of tapijt, na drie dagen kan al

parket, laminaat of pvc worden gelegd.

Snel werken

Vloerverwarmingssystemen met noppenplaten

vormen zowel bij nieuwbouw

als renovatie de snelste en

veiligste installatievariant voor een

aangename warmte. Hierbij kan één

installateur de buis van een rol altijd

perfect passend in de vooraf vastgelegde

afstand inklemmen. Daarmee is

het systeem op een veilige manier tegen

schade beschermd nog voordat

de vloer wordt aangelegd. Bovendien

garandeert het systeem dankzij de

noppen dat de buizen stabiel en zwevend

vastzitten en daardoor volledig

door chape omhuld worden.

Bij het Fonterra Base 12/15-programma

kunnen de verwarmingskringen

zonder toeslagmateriaal diagonaal

worden geïnstalleerd. Beide types

van de noppenplaten zijn zowel ge-

isoleerd (30-2 of ND 11) als in Smartuitvoering

(zonder isolatie) leverbaar.

Dit betekent dat telkens in functie van

de plaatselijke omstandigheden het

beste systeem kan worden gekozen.

Bij projecten waarbij eisen worden

gesteld inzake contactgeluid is de geisoleerde

‘30-2’-uitvoering de beste

keuze. Voor een lagere vloeropbouw

zijn dan weer de alternatieve Smartsysteemplaten

het meest geschikt.

Opwarmen via de wand

Er wordt wel eens gezegd dat het

met oppervlakteverwarming veel langer

duurt om een kamer op temperatuur

te brengen. Maar dat klopt enkel

als geen wandverwarming is geïnstalleerd.

Want wandverwarming heeft

namelijk dezelfde reactietijd als radiatoren.

In combinatie met een vloerverwarmingssysteem,

biedt Fonterra

Side-wandverwarmingenergiezuinige

verwarmingsoplossing zonder

daarbij te moeten inboeten aan

comfort. Dit systeem is bovendien

net zo eenvoudig te installeren als de

Fonterra-vloerverwarmingssystemen.

37


38

Clean Site System:

milieuvriendelijk, supervoordelig

en eenvoudig

Clean Site System biedt een goedkope

oplossing voor plastic verpakkingsafval

op bouwplaatsen.

Vroeger belandde plastic verpakking

vaak in de container voor gemengd

afval. Dit neemt echter onnodig veel

ruimte in en is daarom duur om af te

voeren. Volgens recent onderzoek

doet 77% van de bouwbedrijven vandaag

systematisch aan de selectieve

inzameling van plastic afval op hun

bouwplaatsen. Deze nieuwe positieve

evolutie is te danken aan Clean

Site System.

Clean Site System denkt in de eerste

plaats aan het milieu. De bedoeling

is het ingezamelde plastic beter te

kunnen recycleren. Deze oplossing

is o.m. ideaal voor polyethyleen met

lage densiteit zoals hoezen van pallets,

voor zakken voor zand of grind,

voor folie rond isolatie en voor rekfo-

�������������

���������

���������������� ��������

��������������� ��������

lie of plastic beschermingsmateriaal

rond producten zoals ramen of planchetten.

En goed gesorteerd is makkelijk

gerecycleerd.

Clean Site System is ook een voordelige

oplossing voor aannemers. Door

plastic verpakkingsafval in Clean Sitezakken

te gooien, daalt de kost van

het afvalbeheer. “Op een middelgrote

bouwplaats vertegenwoordigen

plastic verpakkingen rond bouwmaterialen

gemiddeld 6 m³ (ongeveer

����������������������

����������

��������������� �������

�����������������

���������������

���������������������

��������������������

��������������������� ���������������

Door zijn plastic

verpakkingsafval

te sorteren,

beperkt de

aannemer de

kostprijs van

zijn gemengde

afvalcontainer.

de helft van een gemengde afzetcontainer

van pakweg 400 EUR). Door

je plastic verpakkingsafval in zakken

van Clean Site te gooien, beperk je

de kostprijs van je gemengde container.

Concreet betekent dit dat je 6

m³ plastic folie in 15 zakken opbergt.

Dit levert je 175 EUR winst per bouwplaats

op”, meldt Karel Gemmeke,

manager van het project. Kortom,

door zijn plastic verpakkingsafval te

sorteren, beperkt de aannemer de

kostprijs van zijn gemengde afvalcontainer.

Het systeem is heel eenvoudig. Aannemers

kopen bij hun handelaar in

bouwmaterialen speciale inzamelzakken

van 400 l. Hierin verzamelen

ze hun plastic verpakkingen op hun

bouwplaatsen. De gevulde zakken

geven ze dan gratis af bij een deelnemende

handelaar. Daar worden

de zakken regelmatig opgehaald en

wordt hun inhoud gerecycleerd.

Wie de zakken van Clean Site System

wil proberen of meer informatie

wenst, contacteert best zijn bouwmaterialenhandelaar

of belt het Clean

Site-team op het nummer 02 456 83

10. Je kan ook een kijkje nemen op

www.cleansitesystem.be.

de werfkrant 8


Januari - Februari - Maart 2010

Jaargang 1 - Nummer 1

April - Mei - Juni 2010

Jaargang 1 - Nummer 2

de werfkrant wwwwwwwwwwee

Gratis trimestrieel magazine gazine voor voor de abonnees a van Tips & Advies Bouw � Een publicatie van Indicator & Bouwkroniek

Werfinrichting ichting

Werfbeveiliging eveiliging ng ngggggg

VERHUUR VERHUUR EN EN VERKOOP VERKOOP STALEN STALEN ENN EN EN E EN KUNSTSTOFFEN RIJPLATEN

SCHRIJNWERKERSLAAN SCHRIJNWERKERSLAAN 5 - - IZ Z DE D ZAAT - B-9140 TEMSE - TEL. 03 710 5000 - info@stalenrijplaten.be

INTERVIEW INTERVIEW NAVB: NAVB: Investeren Investeren en n in in i preventie rendeert � Eén op de drie aannemers is het slachtoffer

van van diefstal diefstal � � Diefstal Diefstal op de bouwplaats: bo bou ouw ouw ouw

voorkomen is beter dan genezen � Veiligheidscoördinatie �

FISCAAL: FISCAAL: Belastingen Belastingen en pers personeel rso rson rsoon

on � PRODUCTINFORMATIE � Nissan NV200: Van of the year

Afgiftekantoor iftekantoor 2800 2800 Mechelen Mechelen Mail Mail - - P 911095 9110 10 109 09 09 09 09 09 09 09 0

Jaargang 1 - Nummer 3

Juli - Augustus - September 2010

de eewwww werfkrant

Gratis trimestrieel rieel magazine ma maga gaz ga azzz

voor de abonnees van Tips & Advies Bouw � Een publicatie van Indicator & Bouwkroniek

STALEN

Afgiftekantoor Afgiftekantoor Afgiftekantoor 2800 2800 2800 Mechelen Mechelen Mechelen en n Mail Mail MMMMa Mai MMMail ai ail ail il l - - P 911095 911095

de werfkrant

wwwwwe Gratis trimestrieel magazine voo voor oor dd de abonnees van Tips & Advies Bouw � Een publicatie van Indicator & Bouwkroniek

RIJPLATEN.be

Huren en

Verhuren

Knauf - Rue du Parc Industriel ndust 1 - 4480 Engis - 04 273 83 11 - info@knauf.be - www.knauf.be - www.knaufinsulation.be

DELMAT DELMAT - - ADR ADR WERFB WERFBRANDSTOFTANKS

RFB FB B

AUTOSTRADE AUTOSTRADE A1 A12, 2, KM KM KKM KKM

17 - 2830 WILLEBROEK - TEL 02 460 36 59

HET BESTE MOET OET T NOG KOMEN: Isolatie Raad � Sterke trend naar meer en beter isoleren

� FISCAAL: Isolatie latie iee en woningfiscaliteit � Thermische isolatie van platte en hellende daken

PRODUCTINFORMATIE FORRM � Vernieuwde Mercedes-Benz Vito/Viano �

‘IS ‘IS NIET NIET VER’: VER’: Ladingzekering Ladin ing ng � Tien goede redenen om te huren � Vergelijk de huurprijzen grondig

� � Verhuurmarkt Verhuurmarkt is ge geb gebaat eb ebb eb bij concurrentie � JURIDISCH: (Huur)contracten � PRODUCTINFORMATIE

� � Nieuwe Nieuwe Renault Renault Master MMa M en Opel Movano

Jaargang 1 - Nummer 4

Oktober-november-december

2010

Afgiftekantoor Afgiftekantoor 2800 2800 Mechelen Mechelen echel elleen elen

Mail Mail - - P 911095 911095

de deee werfkrant

Gratis atis trimestrieel trimestrieel magazine mma ma ma voor de abonnees van Tips & Advies Bouw � Een publicatie van Indicator & Bouwkroniek

Schrijnwerk nwerrr

Afgiftekantoor Afgiftekantoor 2800 Mechelen Mechelen helenn Mail - - P 911095 911095

Jaargang 2 - Nummer 1

Januari-Februari-Maart 2011

de de wwwww werfkrant

Gratis ratis trimestrieel trimestrieel magazine magazii zine ne ne voor de abonnees van Tips & Advies Bouw � Een publicatie van Indicator & Bouwkroniek

Isolatie

Vancanneyt, Lendelede, Tel. 051/31 13 96 info@vancanneyt.be

De Nieuwe Gouden Spade, Ieper, Tel. 057/20 46 18 info@denieuwegoudenspade.be

De Stalen Greep, Tielt, Tel. 051/42 69 61 info@destalengreep.be

Knauf - rue du parc Industriel striel 1 1 - - 4480 Engis - 04 273 83 11

www.knaufi nsulation.be

CE-MARKERING: G: La Label kan concurrentievoordeel bieden � ONDERHOUD van houten

buitenschrijnwerk rk �� � FISCAAL: FFF Toch nog 6% in 2011? � Ontslagboete � Ene rustdag is andere niet �

PRODUCTINFORMATIE ORMMMM � Fiat Doblò Cargo: Van of the Year 2011 �

CENTRUM DUURZAAM AM BOUWEN: BOO Het CeDuBo viert in 2012 zijn tiende verjaardag �

DUWOBO organiseert op op 6 6 66

6 april een Transitiearena � FISCAAL: Fiscaliteit in 2011? � Hogere

dagvergoedingen � WTCB: TCB: Energiecertifi cering van gebouwen � PRODUCTINFORMATIE �

Afgiftekantoor Afgiftekantoor 2800 2800 Mechelen Mechelen Mail Mail - - - P P 911095 911095 9911 11111009 095 00095 009 95 95 955 95

Jaargang Jaargang 2 2 - - Nummer Nummer 22

Minerale wol met ECOSE ® Minerale e ee

Technology

April-Mei-Juni April-Mei-Juni 2011 2011

Afgiftekantoor Afgiftekantoor 2800 2800 Mechelen Mechelen Mecheeelennn enn n Mail MMa Ma Mai Mail MMail Mail Mai MMail

ai ail ai il il - --

--

- P P P P P PP

P P P P P 911095 911095 911095 9110 91109 911 9110 9911095

911095 911095 911095 911095 95

de deee werfkrant wwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwweeerffkranttt

Gratis Gratis trimestrieel trimestrieel magazine maga gazi azii zine zin zineee ine in ne vvv vvoooo vvoor

oo oor oor or or de de de de d abonnees abo abo abonnees

van van Tips Tips & & Advies Advies Bouw Bouw � � Een Een publicatie publicatie van van Indicator Indicator & & Bouwkroniek Bouwkroniek

Creatief Creatief beton be bet et et et et et et et eton on on

Duurzaam

bouwen

the the art art of of making making concrete concrete better better

LPI-Link LP LPI PI PI- PI-L I-L -Li Liin Li Lin Liin innk inkk ink innkk

k kPr Promotions oom omotions International, International, Postbus Postbus 62, 62, NL-1633 NL-1633 ZH ZH Avenhorn Avenhorn

T +31 1 (0)72 (0)72 535 535 35 35 35 5 5 40 440 40 40 40 40 40 40 440 40 40 40

0 96, 9996

96, F F F +31 +31 (0)72 (0)72

535 535 40 40 98, 98, GSM GSM +31 +31 (0)610 (0)610 619 619 190 190 - - lpibnl@hotmail.com

lpibnl@hotmail.com

Paleis 5

Stand 509

zie zie advertentie advertentie pagina’s pagina’s 24 24 en en 25 25

BELGISCHE E BETONGROEPERING: BETO TOON ON ON ONNG ONG NGR NNGROEPE NGRO GR GRRO GGRO

RO RO RO ROE RROOE

OEP EPERING:

De De BBG BBG doet doet er er alles alles aan aan om om de de kwaliteit kwaliteit van van beton beton te te

promoten � PREFAB PREFA FA FAB FAB AB AB AB AB ABB BB BBE B BB BETON BE BE BET BE BETO BET BET ET ET ETO ETTO

TO TON zorgt zorgt voor voor kortere kortere bouwtijden bouwtijden � � PROBETON: PROBETON: PTV PTV 125 125 � � FISCAAL FISCAAL & &

RECHT: Belastingen, astinge ge geen ge en, een en, n, n, ,,, personeel, pe pe per pe pe pers rs rso soneel, soneel

recht, recht, bank bank & & verzekeringen verzekeringen � � PRODUCTINFORMATIE PRODUCTINFORMATIE � �

Jaargang 2 - Nummer 3

Afgiftekantoor Afgiftekantoor 2800 2800 Mechelen Mechelen Mail Mail - - P P 911095 911095

Julii-augustus-september 2011

de werfkrant

Janvier JJa Janv Janvi Janvier anvie vier ier r -- --

- Févri Févr Fé Février Février er - - Mars Mars 2010 2010 2010

Première Première ère e année anné année an année nnée née ée é - -N -- NNum

Numér Numéro Numéro méro 11

1

Gratis trimestrieel magazine voor de abonnees van Tips & Advies Bouw � Een publicatie van Indicator & Bouwkroniek

DOMOTICA: Een stand van zaken � WTCB: Hoe amateur-inbrekers buiten houden? � PRoF-

PARTNERS: Senior verkiest niet-stigmatiserende, maar toch aanpasbare woning � RIANTIS:

Meegroeiwoningen � FISCAAL & RECHT: Belastingen, personeel, recht � PRODUCTINFORMATIE

Domotica en

beveliging

Heras Tijdelijke Beveiliging

Molenpoort 12 bus 2, 3500 Hasselt, België

T +32 (0)13 677 834 - F +32 (0)13 677 835

info@heras.be - www.heras.be

les llllllllllllllllllllleeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeessssssssssssssssssssssssssssssssssssssssss sssssss ccccc cahiers

du duuuu uu ccccccccccccccccccc chantier

Magazine Magazine trimestriel, trimestriel, distribution distribut istri istriibut

ti tii ti tioooon on onn n n gratuite gr gr grat grat gra gra g

at atuite atuite at tuite ite ite aux aux aux au aa

abonnés d’Astuces & Conseils Bâtiment � Une publication de Indicator & Bouwkroniek

Chantiers: Chantiers:

aménagement amé mmén én éna énage éna na na na na nag nage nage na ag ag ag agge aagge ge ge ge ge gee gg emmmme

mm ent et ssécurité

sécuuuuurri ri rr

LOCATION LLOCATION

ET EET

VENTE VENTE PLAQUES PLAQUES DE DE DDE DE DDE DE E ROULAGE ACIER - SYNTHÉTHIQUE

SCHRIJNWERKERSLAAN SCHRIJNWE WERKERSLAAN 5 - - IZ DE DE DE E E E Z

ZZ

ZAAT - B-9140 TEMSE - TEL. 03 710 5000 - info@plaquesderoulage.be

THEMA’S 2012

Februari 2012 GEVEL & DAK

Mei 2012 AFWATERING, RIOLERING & WATERBEHEERSING

September 2012 OPENBARE RUIMTE & BUITENAANLEG

November 2012 ISOLATIE & VENTILATIE

Om ‘jonge’ aannemers

en bouwprofessionals te bereiken,

is er nu een heel rendabele

manier ...

INTERVIEW INTERV RVIEW CNAC: CNAC: le missionnaire missionn nnnnn nnaaa de la sécurité dans la construction � Un entrepreneur sur trois

est vic victime ctime de vols vols � � Vol Vol sur le chantier: ch ch ch ch ch c mieux vaut prévenir que guérir � La coordination de sécurité

�� FIS FISCALE: SCALE: Impôts Impôts et personne personnel nel el el el el � INFO PRODUITS � Nissan NV200: Van of the year

Bureau Burea B reau de dde

dépôt dépôt 2800 2800 Mechelen Mechelen Mail Mail - - P 91 9110 911095 10 10 10 110 110

10 10

les ssssssss cahiers

du uuuuuuu chantier

PLAQUES

DE ROULAGE.be

DELMAT DELMAT - - RESERVOIRS RESERVOI OIR IR DE CHANTIER ADR

AUTOSTRADE AUTOSTRADE A1 A12, 2, KM KKKM KKM

17 - 2830 WILLEBROEK - TEL 02 460 36 59

ontdek deze magazines van uitgeverij Bouwkroniek op

www.werfkrant.be & www.lescahiersduchantier.be

of mail naar info@werfkrant.be

Avril - Mai - Juin 2010

Première Première année - Numéro 2

LE MEILLEUR EST A VENIR: Conseil de l’Isolation � Forte tendance vers le renforcement et

Juillet - Août - Septembre 2010

Première année - Numéro 3

Magazine trimestriel, distribution n grat gratuite atu tuit ite te aux abonnés d’Astuces & Conseils Bâtiment � Une publication de Indicator & Bouwkroniek

Location

Magazine trimestriel, el, distribution distrib rib ibut uti ut ti ti gratuite aux abonnés d’Astuces & Conseils Bâtiment � Une publication de Indicator & Bouwkroniek

“Ce “Ce n’est n’est pas pas loin”: loin”: ”: sécuriser ss la charge � Dix bonnes raisons de louer � Comparez soigneusement

les tarifs tarifs de location location � ��� La concurrence stimule le marché de la location � JURIDIQUE: contrats

(location) (location) � � INFO INFO PRODUITS PR PRO PR PR � Nouvelle Renault Master et Opel Movano

Bureau Bureau de de dépôt dépôt 2800 2800 Mechelen Mechel elen len en en n Mail MMMMa MMa MMa M - P 911095

Octobre-novembre-décembre

2010

Première année - Numéro 4

les s cc cahiers hhiii rrrrssssss sssssssss

cccc

du chantier

Isolation

Knauf - Rue du Parc Industriel ndust 1 - 4480 Engis - 04 273 83 11 - info@knauf.be - www.knauf.be - www.knaufinsulation.be

EST T

l’amélioration de l’isolation l’ l’’i ’i � FISCALITE: Isolation et fiscalité du logement � Isolation thermique des

toitures plates et à

versants � INFO PRODUITS � Le nouveau Mercedes-Benz Vito/Viano �

Afgiftekantoor Bureau de 2800 dépôt Mechelen 2800 2800 00 00 MMMe M

Mechelen eMail

- P 911095 Mail - P 911095

les leeee cahiers

dduuu

du chantier

Magazine Magazine trimestriel, trimestrri riel, , distribution gratuite aux abonnés d’Astuces & Conseils Bâtiment � Une publication de Indicator & Bouwkroniek

Menuiserie uiserrr

Deuxième année - Numéro 1

Janvier - Février - Mars 2011

Knauf - Rue du Parc Industriel 1 - 4480 Engis - 04 273 83 11 - info@knaufi nsulation.be - www.knaufi nsulation.be

Les labels CE CE pe pe peuvent apporter un avantage face à la concurrence � L’ENTRETIEN des menuiseries

extérieures en en bbb bois � FISCALITE: Toujours 6% de TVA en 2011? � Amende pour licenciement � Un

jour de repos os n’ n’ nn’est

pas l’autre � INFO PRODUITS � Fiat Doblò Cargo: Van of the Year 2011 �

Afgiftekantoor Bureau de 2800 dépôt ôt Mechelen 2800 2880 800 00 00 0 Mechelen MMMMMMec Meche MMe Me Meche Mail he hele hele ele le - P 911095 MMM Mail - P 911095

Vancanneyt, Lendelede, Tél. 051/31 13 96 info@vancanneyt.be

De Nieuwe Gouden Spade, Ieper, Tél. 057/20 46 18 info@denieuwegoudenspade.be

De Stalen Greep, Tielt, Tél. 051/42 69 61 info@destalengreep.be

Afgiftekantoor Bureau de 2800 dépôt Mechelen 2800 Mechelen Mail - en P Mail Maiil Ma 911095 il - - - P PP P P P 911095 9911110

9110 9 10

les less ssss cahiers

du du chantier

Magazine azine trimestriel, trimestriel, distribution distribution ggra grat gratuite at at at at aux abonnés d’Astuces & Conseils Bâtiment � Une publication de Indicator & Bouwkroniek

Laine minérale avec ECOSE ® Laine minéé

Technology

Knauf - rue du parc Industriel triel 1 1 - - 4480 Engis - 04 273 83 11

www.knaufi nsulation.be

Avril-Mai-Juin Avril-Mai-Juin 2011 2011

Deuxième Deuxième année année - - Numéro Numéro 22

Béton Béton créatif créat aat at at atti atti tti ti ti ti ti ti ti ti ti tif

Construction

durable

LPI-Link LP LPPI- PI-L PI-Lin I-L -Li Lin Lin Lin in innk ink nk nk nk nnk nkk k k Promotions PP

PProomotions

o International, International,

Postbus Postbus 62, 62, NL-1633 NL-1633 ZH ZH Avenhorn Avenhorn

T +31 31 (0)72 (0)72 53 535 53 535 35 35 35 5 5 5 40 40 40 40 40 40 40 4 44

40 0 0 96, 99

9996 96, F F F +31 +31 (0)72 (0)72 535 535 40 40 98, 98, GSM GSM +31 +31 (0)610 (0)610 619 619 190 190 - - lpibnl@hotmail.com

lpibnl@hotmail.com

Palais 5

Stand 509

CEDUBO: le CeDuBo fêtera êtera ee en 2012 son dixième anniversaire � DuWoBo 6 avril: l’événement

“Arena” à Louvain � FISCALITE SCALI LI LI en 2011? � Augmentation des indemnités journalières �

CSTC: La certifi cation énergétique nergé gé gé gé des bâtiments � INFO PRODUITS �

LE GROUPEMENT PEMENNT T TBBBE T T TBELGE BELGE BB

BE BE BEL BEL BBELG EL EL EL ELG ELLG LG LGE LGGE

GE E E DU DU DU BETON: BETON:

Le Le GBB GBB met met tout tout en en oeuvre oeuvre afi afi n n d’améliorer d’améliorer et et promouvoir

promouvoir

la qualité du u béton béton on on on n n n ������ � BETON BE BE BE BET BETO BET BET ET ET ETO ETO TOOON PREFABRIQUE PPREFABRIQUE

réduit réduit les les délais délais de de construction construction � � PROBETON: PROBETON: PTV PTV

125 � FISCALE LE & & && & DROITS: DR DR DRR DR DR DR DROOOOOOOI OI OIT OO OI OIT OITTS IT TS TS: TS: S: S: Impôts, Impôts, Impôts, pers personnel, onnel, ,d droit droit, , fi fi scale scale �� INFO INFO PRODUITS PRODUITS ��

Afgiftekantoor Bureau de dépôt 2800 Mechelen Mech Mechelen ch che hel ele len en en en Mail n n n MMail

Ma Ma Mail Mail Mail Mail Mail Ma MMa ail ail ail - il l-P l-P P - --

- - - - - - 911095 PP

P P P P P 911095 911095 911095 911095 911095 911095 911095 91109 911095 9110 9911 911095 11

les lesssssssssssssssssssss ccccaaaaaaaaahhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiieeeeeeeeeeeeeeeeeeeerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrssssssssssssssssssssssssssss cahiers

Deuxième année - Numéro 3

du duuuuuuuuuuuu chantier cccccccchantier

Magazine Magazine trimestriel, trimestriel, distribution distrib trib ribut ut uti tiiioon on on oon on n n gratuite gggr

ggr gra ggrra

rat atu atuite atuite tuit tuite aux aux xa abonnés abonnés d’As d’Astuces tuces & & Conseils Conseils Bâtiment Bâtiment � � Une Une publication publication de de Indicator Indicator & & Bouwkroniek Bouwkroniek

Afgiftekantoor Bureau de dépôt 2800 Mechelen Mechelen Mail - P - 911095 P 911095

Juillet-Août-Septembre 2011

les cahiers

du chantier

Magazine trimestriel, distribution gratuite aux abonnés d’Astuces & Conseils Bâtiment � Une publication de Indicator & Bouwkroniek

voir voir annonce annonce pages pages 20 20 et et 21 21

the the art art of of making making concrete concrete better better

Domotique et

sécurité

Molenpoort 12 boîte 2, 3500 Hasselt, Belgique

T +32 (0)13 677 834 - F +32 (0)13 677 835

info@heras.be - www.heras.be

Heras Clôtures Mobiles

LA DOMOTIQUE: Etat des lieux � CSTC: Atteindre un niveau de protection effi cace contre

l’effraction � PROF-PARTNERS: Personalized Residence of the Future � FISCALE & DROIT: Tva à

6%, mise a jour. Domotique et autres travaux électro: quel taux de tva? � INFO PRODUITS �

3de jaargang

Ons toenemend succes

garandeert

uw zichtbaarheid!


‘t Is in de zak

jongens!

Wordt plastic verpakkingsafval bij u op

de werf mooi gesorteerd, verzameld en

in inzamelzakken afgevoerd? Prima zo.

Mocht dat echter nog niet het geval zijn,

dan moet u dringend kennismaken met het

Clean Site System. Een eenvoudige,

voordelige en vooral milieuvriendelijke

oplossing.

Hoe gaat u te werk?

�������������������������������������������

ken bij uw bouwmaterialenhandelaar voor

slechts € 1,65/stuk (zakken van 400 liter).

���������������������������������������������

gen op uw werf.

���������������������������������������������

de gevulde zakken gratis bij uw handelaar.

En de zaak is dik in de zak! Ga langs bij uw

bouwmaterialenhandelaar of bel voor meer

info naar 02/456.83.10.

LAAT PLASTIC VERPAKKINGEN

NIET MEER ZWERVEN OP DE

WERVEN.

www.cleansitesystem.be

More magazines by this user
Similar magazines