Sjå ferdigmeldinga

Høgskulebygget 

Høgskulen i sogn og Fjordane, FossHaugane Campus 

Røyrgata 6, 6856 Sogndal Nybygg 

Nr 706/2012

02 

Ferdigmelding nr. 706/2012 

Prosjektnr. 10245 

INNHOLD 

Statsbygg ............................... 3 

Historikk ................................ 4 

Gangen i byggjesaka ............... 8 

Beskrivning av bygningane ....... 10 

Landskap ............................... 14 

Kunstprosjektet ...................... 18 

Byggjeteknikk ......................... 20 

VVS- tekniske anlegg ............... 26 

Elektrotekniske anlegg ............ 28 

Prosjektadministrasjon ............. 31 


FaKta Om PROSjEKtEt 

areal: 7605 m2 (BTa) 

kostnadsramme: 384 millionar kroner 

(prisnivå juli 2011)

StatSbygg 

Statsbygg er den sentrale rådgivaren til staten i byggje- og eigedomssaker, byggherre, eigedomsforvaltar og 

eigedoms utviklar. Statsbygg er ei forvaltningsbedrift under Fornyings-, administrasjons- og kyrkjedepartementet og 

er organisert med eit hovudkontor i Oslo og regionkontor i Oslo, Porsgrunn, Bergen, trondheim og tromsø. 

Statsbygg hjelper departement og andre sivile statlege organ når 

dei har endra eller nye behov for lokale. Lokalbehova skal dekkjast 

på ein kostnadseffektiv måte. I verksemda til Statsbygg er omsynet 

til staten sine totale interesser overordna eigne forretningsinteresser. 

Statsbygg skal vere ein aktiv reiskap for å gjennomføre politiske 

målsetjingar innanfor miljø, arkitektur, estetikk, nyskapande brukarløysingar 

og helse, miljø og tryggleik på arbeidsplassar, med 

bakgrunn i departementa sine prioriteringar. 

Rådgiving og byggherreverksemd 

behovet staten har for lokale, kan dekkjast ved å leige eller kjøpe 

eller ved nybygg. Statsbygg gir råd til statlege etatar ved leige i den 

private marknaden eller tilbyr leige i Statsbygg sine eigne lokale. 

I dei tilfella der behovet for lokale krev nybygg, er Statsbygg rådgivar 

overfor statlege leigetakarar når bygga blir reiste i privat regi, 

eller utøvande byggherre for departementa når staten sjølv skal 

eige nybygget. 

Eigedomsforvaltning 

totalt forvaltar Statsbygg cirka to millionar kvadratmeter i inn- og 

utland. Eigedomsmassen består av sentrale kontorbygningar, høg- 

skular, spesialbygningar og nasjonaleigedommar over heile landet 

i tillegg til ambassadar og bustader i utlandet. Eigedomsforvaltninga 

til Statsbygg skal medverke til at brukarane våre heile tida 

har funksjonelle lokale tilpassa behova sine. Statsbygg legg vekt på 

å verne verdien til bygningane gjennom eit høgt vedlikehaldsnivå. 

Samstundes skal Statsbygg ta vare på det kulturelle særpreget til 

dei historiske bygningane og den arkitektoniske verdien deira. 

Utviklingsprosjekt 

Statsbygg skal spele ei aktiv rolle i samordninga av statlege interesser 

innanfor eigedomsutvikling og byplanlegging. avklaring av 

statlege premissar skal leggje til rette for eit godt samspel med 

lokale styresmakter i slike saker. arbeidet omfattar planlegging for 

ny bruk av statlege eigedommar som blir flytte frå. For å nå dei 

miljøpolitiske måla skal Statsbygg drive ein omfattande innsats 

innan forsking og utvikling (FoU). FoU-verksemda omfattar òg 

prosjekt som har som mål å betre gjeldande standardar, forskrifter 

og regelverk i byggje-, anleggs- og eigedomsbransjen.

04 

HIStORIKK 

Høgskulen i Sogn og Fjordane (HiSF) tok i bruk det nye statlege høgskulebygget i Sogndal i august 2012. Høgskulebygget 

blir eit viktig bygg for høgskulen. Den eine grunnen er at bygget rommar moderne læringsareal som er 

grunnlaget for kunnskapsbygginga til høgskulen, og den andre er at bygget samlar og bind saman heile verksemda 

til Høgskulen i Sogndal, Fosshaugane Campus. Høgskulen har fått ny slagkraft og eit nytt grunnlag for utvikling og 

samarbeid mellom ulike fagmiljø. Det skjedde nøyaktig 40 år etter at det vi i dag kjenner som høgare utdanning, blei 

etablert i bygda i 1972. I det følgjande kapittelet skal vi følgje nokre hovudtrekk i utviklinga som har vore. 

Utviklingstrekk 1994–2012 

HiSF blei skipa som statleg høgskule 1. august 1994. Den nasjonale 

politiske bakgrunnen for skipinga var høgskulereforma der 

eit mangfaldig landskap av 98 ulike regionale høgskular blei skipa 

om til 26 høgskular. HiSF blei slik til ved ei samanslåing av Sogndal 

lærarskule (skipa i Sogndal i 1972), Sogn og Fjordane distriktshøgskule 

(Sogndal, 1975), Sogn og Fjordane sjukepleiehøgskule 

(Førde, 1979), Høgskuleutdanninga på Sandane (Sandane, 1981) 

og Sogn og Fjordane ingeniørhøgskule (Førde, 1988). Rektor og 

den nye fellesadministrasjonen i HiSF fekk sete i Sogndal, men 

elles blei dei geografisk spreidde utdannings- og forskingsmiljøa 

vidareførte. Den nye høgskulen hadde slik forgjengarar i ulike 

profesjonshøgskular (førskule- og lærarutdanning, sjukepleieutdanning 

og ingeniørutdanning) og i ein distriktshøgskule med 

utdanningar og fagmiljø innanfor økonomi-, samfunns- og naturfag. 

Dessutan hadde Sogn og Fjordane distriktshøgskule med seg 

to profesjonsutdanningar inn i den nye høgskulen, sosionomutdanning 

(etablert i 1988) og utdanning i barnevernspedagogikk 

(1992). 

Vidareføringa var likevel avgrensa. Mens både profesjonshøgskulane 

og distriktshøgskulen var kjenneteikna av fagleg og økonomisk 

autonomi, var ansvaret for utdanningane og fagmiljøa på 

Sandane lagt til ulike institusjonar i Oslo-regionen. I HiSF fekk 

utdanningane på Sandane nye organisatoriske rammer og blei etter 

kvart flytte. Frå 1999 blei ny vernepleieutdanning lagd til det 

sosialfaglege miljøet i Sogndal, og i 2006 flytte studiet i musikkterapi 

til Universitetet i bergen. Studiesenter Sandane var etter 

dette primært eit senter for desentraliserte deltidsutdanningar. 

I 1994 hadde HiSF noko over 2000 studentar og om lag 280 

tilsette. I 2012 var studenttalet 3600 og talet på tilsette 330. 

grunnlaget for veksten var at utdanningar med god studentrekrut- 


tering hadde ekspandert. Døme på dette var grunnutdanningar 

innanfor idrettsfag, sosialfag og helsefag, og eit rikt spekter av 

vidareutdanningar i helse- og sosialfag og ved lærarutdanningane. 

På den andre sida blei einskilde studium med låg rekruttering 

avvikla (til dømes utdanningane i akvakultur og informasjonsbehandling), 

reduserte (til dømes ingeniørutdanninga) eller skipa 

om. Døme på det siste var satsinga på desentralisert deltidsutdanning 

for allmennlærarar når rekrutteringa til heiltidsutdanninga 

var for låg. 

I tillegg til veksten i utdanningane var utviklinga kjenneteikna av 

auka satsing på forskings- og utviklingsarbeid. tidleg peika forskingsmiljøa 

i landskapsøkologi, musikkterapi og organisasjon og 

leiing seg ut, men innanfor ramma av den nye høgskulen blei 

forskinga integrert i alle utdanningsmiljøa. Ei rad kompetansehevande 

tiltak mellom dei fagtilsette og opprettinga av stipendiatstillingar 

var knytt til dette. Nytt og særleg synleg var dette 

innanfor fagmiljøa i profesjonsutdanningane i helse- og sosialfag 

og i lærarutdanningane. På 2000-talet fekk alle desse stadig kunnskapspåfyll 

med vitskaplege avhandlingar, artiklar og faglege 

utviklingsarbeid utførte av nye førsteamanuensar, førstelektorar, 

dosentar og professorar. 

Kvalitetsreforma innanfor norsk høgare utdanning frå 2003 hadde 

både ein nasjonal og ein internasjonal bakgrunn. Internasjonalt 

følgde reforma opp vyane i den felleseuropeiske bologna-erklæringa 

frå 1999. Høgare utdanning i det europeiske området skulle 

vere kjenneteikna av felles struktur for dei akademiske gradane, 

felles karakterskala og tilrettelegging for internasjonal utveksling. 

Nasjonalt sette reforma søkjelys på studentgjennomstrøyming og 

læring. Norsk organ for kvalitet i utdanninga (NOKUt) blei etablert 

som eit statleg uavhengig organ som skulle sikre og fremje

kvalitet. Med omsyn til innføring av både ny gradsstruktur og 

kvalitetssystem var HiSF tidleg ute med å følgje opp reforma. 

Mens fleire andre høgskular nytta kvalitetsreforma og spelerommet 

i den nye universitets- og høgskulelova av 2005 til å arbeide for 

universitetsstatus, definerte HiSF seg som ein høgskule som primært 

skulle tilby bachelorutdanningar av høg kvalitet. grunnlaget 

for og veksten til høgskulen var mykje tufta på utvikling av eksisterande 

og nye bachelorutdanningar, men både fagleg utviklingsarbeid 

i eigen regi og strategisk samarbeid gav snøgt støyten til 

høgare ambisjonar. Strategiplan 2010–2014 sette høge mål for 

både utdanning og forsking. Eitt av måla var å utvikle masterutdanningar 

innanfor dei sentrale utdanningsområda lærarutdan- 

ning, helsefagutdanning, sosialarbeidarutdanning, idrettsutdanning 

og økonomisk-administrativ utdanning. Frå 2003 tilbydde HiSF 

den første masterutdanninga på eigen kjøl. Det skjedde innanfor 

fagområdet organisasjon og leiing. I 2008 fekk høgskulen godkjenning 

til å tilby mastergrad i landskapsplanlegging som fellesgrad 

saman med universitet i Sverige og Danmark. I 2012 blei masterprogram 

i helse- og sosialfag sette i gang gjennom eit samarbeid 

mellom fagmiljøa i idrettsfag, helsefag og sosial- og 

samfunnsfag. gjennom samarbeid med andre utdanningsinstitusjonar 

tilbydde HiSF då òg masterprogram innanfor idrettsfag 

og lærarutdanning. 

Frå 2008 gav Universitets- og høgskulenettet på Vestlandet (UHnett 

Vest) nye rammer for strategisk samarbeid. Med Universitetet 

i bergen i leiinga var UH-nett Vest ei oppfølging både av Stjernø- 

utvalet sine tilrådingar (NOU 2008: 3) og den etterfølgjande 

regjeringspolitikken for samarbeid, arbeidsdeling og konsentrasjon 

i norsk høgare utdanning og forsking (SaK-politikken). HiSF var 

heilt frå 1994 ein institusjon med eit særskilt ansvar for utdanning 

og forsking i eige fylke. Utdanning av kandidatar for det regionale 

yrkeslivet og forskings- og utviklingsarbeid med regional relevans 

stod, og står framleis, sentralt i samfunnsmandatet. Samarbeid 

med regionale, offentlege og private verksemder har vore grunnleggjande 

viktig for å ta dette i vare og har òg gitt grunnlag for auke 

i eksternt finansiert verksemd. Samstundes konkurrerer høgskulen 

i ein nasjonal og internasjonal marknad for både utdanning og 

forsking. Veksten har komme fordi skulen hevdar seg i denne konkurransen. 

Samling i campus 

Den nye høgskulen hadde i 1994 ein bygningsmasse som var prega 

av at kvar av institusjonane som blei samla, hadde eit eige opphav. 

berre på Sandane var den mindre omfangsrike verksemda heilt frå 

1994 samla i studiesenteret på Søreide. I Førde leigde høgskulen 

lokale til ingeniørutdanninga på Øyrane dryge 3,5 kilometer frå 

sjukepleieutdanninga sitt bygg på Vie. bygget på Vie var reist av 

fylkeskommunen i 1979 ved sida av det nye sentralsjukehuset. 

I 2005 blei dei helsefaglege og ingeniørfaglege utdanningsmiljøa 

samla i Vievegen 2. grunnlaget for samlinga i éin campus var eit 

nytt statleg høgskulebygg som blei kopla med ei gate innomhus 

til det eksisterande bygget frå 1979.

06 

I Sogndal var fagmiljøet til høgskulen i 1994 spreidd på fleire ulike 

bygg i ein dryg kilometers avstand frå skule- og idrettsområdet på 

Fosshaugane til Sogndalsfjøra. I Sogndalsfjøra og i sentrum vidareførte 

høgskulen leigeavtalar som distriktshøgskulen hadde hatt 

i Flåtengården (frå 1986) og i Sogndal kulturhus (frå 1991). 

I guridalen ved Fosshaugane hadde lærarutdanninga hatt tilhald 

i eigne lokale heilt frå 1972. I påvente av ei permanent og samla 

utbygging blei det mellombelse paviljongbygget utvida med nye 

byggjesteg i 1973, 1978, 1982 og 1989. Leigeavtalar med Sogndal 

idrettslag frå 1986 og1993 gav tilleggsareal ved stadion for lærarutdanning 

og idrettsfag. 

I 1995 flytte rektor, fellesadministrasjonen og fagavdelinga for 

økonomi, leiing og språk inn i det statleg eigde Fossbygget ved 

breidda av Sogndalselvi under Fosshaugane. Fossbygget var då 

nyrenovert for høgskulen etter å ha blitt kjøpt av industriverksemda 

Lerum. Fram til 1991 låg det fast i det kommunale planverket 

at ei varig høgskulebygging skulle skje på Kaupangerskogen, 

ei dryg mil frå sentrum. at høgskulen overtok Fossbygget, symboliserte 

at den vidare veksten til høgskulen ville komme i nærleiken 

av Fosshaugane og Sogndal sentrum. I 1998 var HiSF 

bidragsytar til reisinga av Sognahallen, ein storhall med innandørs 

fotballbane og med vilkår for utøving av eit vidt spekter av idrettar 

innandørs. 


2001 var året då HiSF knytte eigne utbyggingsbehov i Sogndal til 

ei felles utbygging av Fosshaugane. Departementet godkjende ei 

samla arealramme for høgskulen i Sogndal på 22 000 kvadratmeter 

og fastsette rammeprogrammet for ei samlokalisering av HiSF 

si verksemd i Sogndal til Fosshaugane-området. Sogndal Fotball 

planla på dette tidspunktet ei omfattande modernisering av Fosshaugane 

stadion. Sogn og Fjordane fylkeskommune, Sogndal 

kommune, HiSF, Sogndal Fotball, Vestlandsforsking og Sognahallen 

begynte å samordne utbyggingsinteressene i området. 

I 2002 lanserte høgskulen og fylkeskommunen saman vyane om 

Fosshaugane Campus, eit område for idrett, kunnskap og skule. 

I tingingane i 2003 blei Sogn og Fjordane fylkeskommune særleg 

viktig for framdrifta. Fylkeskommunen var eigar av gymnasbygget 

som låg innanfor det planlagde vekstområdet til høgskulen. 

Samstundes som gymnasbygget var i full bruk av den vidaregåande 

skulen, planla fylkeskommunen eit eige nybygg. Ein intensjonsavtale 

om at høgskulen i framtida skulle overta gymnasbygget, gav 

nok truverde til at høgskulen frå 2004 kunne satse for fullt på 

Fosshaugane Campus. Det var ei satsing i tre utbyggingssteg. 

Det første steget var underteikninga av ein leigekontrakt med 

Sogndal Fotball. Denne gav 4000 m 2 i tilknyting til det nye tribuneanlegget 

på Fosshaugane stadion som stod ferdig sommaren 

2006. Dette gav nye lokale til studentsamskipnad og fagmiljøa i 

naturfag og idrett. Høgskulen flytte då endeleg ut av Flåtengården. 

Det andre utbyggingssteget var reisinga av eit sentralbygg for

høgskulen på 7600 m 2 . Det tredje og siste utbyggingssteget ville 

vere overtakinga av det fylkeskommunale gymnasbygget som ville 

gi 3900 m 2 . I tillegg kom eksisterande lokale i Fossbygget på 4000 

m 2 og i den såkalla Svingen, leigd lokale hos Sogndal fotball, på 

1200 m 2 . 

Høgskulebygget i Sogndal 

Det nye sentralbygget blei frå 2004 planlagt som eit bygg med om 

lag 7600 m 2 for læringssenter, bibliotek og kantine. bygget skulle 

binde i hop Fossbygget med Fosshaugane stadion. I februar 2005 

gav departementet Statsbygg klarsignal til å starte planlegginga. 

På haustparten lyste Statsbygg så ut ein plan- og designkonkurranse. 

Vinnarutkastet Missing Link frå aRKItEKtgRUPPEN lille frøen 

as blei offentleggjort i februar 2006. I statsbudsjettet for 2007 var 

sentralbygget komme med på lista over høgskulebygg under prosjektering. 

Startløyvinga blei gitt som del av den økonomiske krisepakka som 

regjeringa la fram i januar 2009 i samband med den internasjonale 

finanskrisa. grunnsteinen blei lagd ned av statsråd Heidi grande 

Røys 3. september same året. byggjearbeida tok til sommaren 

2010. Våren 2011 fekk bygget namnet Høgskulebygget etter ein 

idédugnad på høgskulen. Sommaren 2012 flytte HiSF inn i Høgskulebygget 

og flytte samstundes ut av Sogndal kulturhus. Dermed 

var den siste leigekontrakten til høgskulen i Sogndal sentrum 

avslutta og all aktivitet samla i Fosshaugane Campus. 

Høgskulebygget rommar i 2012 moderne rom for undervisning 

og læring. to auditorium med 150 plassar og to klasserom på 40 

plassar kvar er fullt utstyrte med moderne teknologi. Seminarrom 

og grupperom legg grunnlag for ulike læringsformer. I 1., 2. og 3. 

etasje er om lag 100 kontor fordelte på rektorat, fag og administrasjon. 

I femte etasje ligg felles kantine for HiSF med nær 300 sitjeplassar, 

bokhandel og kontor for studentorganisasjonar. Frie areal 

inne og ute gir opningar for ulike tilstellingar. 

Sett både utanfrå og innanfrå har biblioteket fått ein sentral plass 

i 4. etasje i Høgskulebygget. bibliotektenesta ved HiSF i Sogndal 

var frå 1994 delt på to bygg, i Sogndal kulturhus og ved lærarutdanninga 

i guridalen. Fleire fagmiljø i HiSF hadde ikkje fysisk 

nærleik til bibliotektenester i det heile. Samlinga av bibliotektenesta 

og den fysiske plasseringa i Høgskulebygget i 2012 

symboliserer og stadfestar den sentrale posisjonen biblioteket har 

i undervisninga, forskinga og læringsmiljøet på høgskulen. bruk 

av moderne teknologi, digitale løysingar og kopling til nasjonale 

og internasjonale databasar er viktige kjenneteikn ved det moderne 

høgskulebiblioteket. 

Gunnar Yttri 

dekan 

avdeling for samfunnsfag 

Høgskulen i Sogn og Fjordane

08 

gaNgEN I byggjESaKa 

Høgskulen i Sogn og Fjordane, avdeling Sogndal var i 2001 

spreidd på åtte bygg. I november 2001 fekk Statsbygg i oppdrag 

av Kyrkje-, utdannings- og forskingsdepartementet (no Kunnskapsdepartementet) 

å starte arbeidet med å prosjektere eitt eller 

fleire nybygg for å få til ei samlokalisering på Fosshaugane. arealramma 

for høgskulebygga i Sogndal blei sett til 22 000 m 2 brutto, 

der 8800 m 2 var eksisterande bygningar ved Fosshaugane og 13 

200 m 2 var ramma for nybygget. I kontaktgruppemøtet 5. mars 

2004 blei ein samd om ei utbygging i tre steg: 

1) leige av lokale i Stadionbygget av Sogndal Fotball 

2) nytt sentralbygg (7605 m 2 brutto) 

3) kjøp og ombygging av fylkeskommunen sitt gymnasbygg 

Romprogrammet blei fastsett sommaren 2005, og byggjeprogrammet 

blei ferdigstilt i desember i same år. Nybygget inneheld sentrale 

funksjonar som bibliotek/læresenter, kantine og 

administrasjon i tillegg til at det skal vere eit samanbindande kommunikasjonsledd 

mellom dei andre bygningane som høgskulen 

held til i på Fosshaugane. Det siste var ei stor utfordring i og med 

at tomta var bratt med ein høgdeskilnad på 25 meter. Statsbygg 


kunngjorde derfor ein plan- og designkonkurranse der fem 

grupper blei valde ut av 38 interesserte. juryen kunngjorde 

i februar 2006 vinnarutkastet, Missing Link, som var teikna av ei 

gruppe leidd av aRKItEKtgRUPPEN lille frøen as. 

bygningen og uteområda skulle prosjekterast ifølgje ”anbefalte 

ytelser/løsninger” i ”bygg for alle, temaveiledning om universell 

utforming av byggverk og uteområder” (Statens bygningstekniske 

etat/Husbanken 2004). 

Maksimalt årleg energiforbruk skal vere 120 kWh/m² (bta). 

Føresetnadene for dette er brukstid på ti timar per dag, fem dagar 

i veka, og at PC-ar skal vere avslegne utanfor brukstida. Det er òg 

eit mål å redusere bruken av ressursar for å minske miljøbelastinga. 

Prosjekteringa starta i august 2006. Skisseprosjektet blei levert 

1. november 2006, og forprosjektet blei levert 1. april 2007. Forslag 

til kostnadsramme og styringsramme blei avvist av Finansdepartementet 

i brev av 14. september 2008, og prosjektet måtte derfor 

gjennom ein ny usikkerheitsanalyse og ny vurdering av framtidig 

prisvekst som følgje av endra marknadssituasjon under finanskrisa.

Ein måtte òg ta omsyn til nye tekniske krav, forbod mot oljekjele som 

hovudvarmekjelde mv. Oppdatert overslag over marknadsprisutviklinga 

seinka styringsramma med 28 millionar kroner. Revidert forslag 

til kostnadsramme og styringsramme blei sendt Finansdepartementet 

30. januar 2009 og godkjent i brev av 24. mars 2009. Prosjektet er 

finansiert som ordinært prosjekt. Styringsramme og kostnadsramme 

blei vedtekne av Stortinget 19. juni 2009 før detaljprosjekteringa tok 

til. Søknaden om rammeløyve blei godkjend av Sogndal kommune i 

september 2009, og husleigeavtalen blei signert 1. kvartal 2010. 

Ved tilbodsopninga i mars 2010 var marknadssituasjonen igjen 

endra, og tilbodssummane låg godt over budsjettet. Statsbygg 

måtte derfor forkaste alle tilboda på entreprisane bygg, ventilasjon, 

elektro og heis og avlyse konkurransen. Statsbygg gjennomførte 

konkurranse med forhandling om entreprisane samstundes som 

det blei gjennomført kuttiltak for å redusere kostnadene. 

byggjearbeidet er gjennomført med sju entreprisekontraktar der 

hovudentreprenør bygg hadde ansvaret for å utføre byggje- 

plassadministrasjon og framdriftskontroll. arkitektfirmaet var 

ansvarleg søkjar og SHa-koordinator i prosjekteringstida. byggjeleiar 

var SHa-koordinator i byggjetida. 

byggentreprisen blei tinga i juli 2010. Rigging og riving starta i 

august 2010. Med tre plan delvis under bakkenivå i ei bratt skråning 

var grunnarbeida utfordrande, og spuntinga tok lengre tid 

enn føresett. tett bygg blei nådd 2. desember 2011. Statsbygg 

overtok byggjearbeida 22. juni 2012 og starta samstundes ein 

prøvedriftsperiode på eit halvt år for dei tekniske anlegga. 

brukarkoordinatoren har vore ein god medhjelpar i prosessen med 

programmering og prosjektering. Høgskulerektoren var med i 

juryen for plan- og designkonkurransen. brukar måtte gi avkall 

på enkelte ønske i samband med naudsynte kostnadskutt, men 

har òg fått gjennom endringar dei sjølve har kosta – særleg i utforminga 

av kantinekjøkkenet. bygget blei teke i bruk i august 2012 

etter ein hektisk innflyttingsperiode. Statsbygg har ansvaret for 

forvaltning, drift og vedlikehald av bygget.

10 

bESKRIVINg aV bygNINgaNE 

Høgskulebygget er eit sentralbygg som skal gi HiSF ein sjølvstendig identitet i Fosshaugane Campus. Det skal vere 

naturleg å søkje til denne bygningen for gjestar, studentar og tilsette når dei kjem utanfrå og inn i høgskuleområdet. 

Høgskulebygget har gode kommunikasjonsårer som knyter saman dei opphavlege bygningane Fossbygget, Gymnasbygget 

og Stadionbygget. 

Organisering 

Prosjektet har som formål å knyte saman dei forskjellige høgskulebygningane 

til eit velfungerande anlegg slik at Fosshaugane Campus 

blir eit heilskapleg område med ein klar identitet som det er 

lett å få oversikt over. bygningsvolumet er plassert slik at kollen 

med vegetasjon framleis blir det dominerande elementet sett frå 

området rundt. 

Frå Fossbygget og gangbrua blir ein fanga opp av eit underskore 

volum som via ein brei rampe leier opp til hovudinngangen til det 

nye sentralbygget. Rampen vil fungere som eit opphaldsareal for 

dette området av campus. 

Frå inngangen på nedste nivået kjem ein inn i eit ope rom som 

går i heile høgda til bygningen. Her ligg trapp og heis, og det opne 

rommet gir god kontakt med dei andre etasjane i bygningen. 

1. etasje 

auditorium og undervisningsrom (klasserom og grupperom) er 

plasserte i 1. etasje med direkte tilknyting til trapp og heis. Fagkontora 

ligg fråskilde som ei eiga avdeling med intern trapp til 

administrasjon og kontor i 2. og 3. etasje. 


2. etasje 

I 2. etasje ligg resterande undervisningsrom, grupperom, administrasjon 

og nokre fagkontor. 

3. etasje 

3. etasje rommar servicetorget med tilhøyrande funksjonar og 

administrasjon. I tillegg er tekniske rom og driftsfunksjonar samla 

under terrenget mot vest. Her har dei tilknyting til vareleveringa 

ved Sognahallen via ein kort kulvert. 

4. og 5. etasje 

I dei to øvste etasjane ligg kantine, storkiosk og læringssenter. 

Læringssenteret er bygd opp av ei open sone ut mot sør og dalen 

og ein ”rygg” mot nord som rommar mellom anna grupperom og 

kontor. Det opne rommet er delt i to soner: eit skjerma område 

mot vest, under kantina, og eit ope areal over to plan mot aust. 

Dette rommet opnar seg mot det flotte landskapet mot aust. Ein 

mesanin i bakkant inneheld grupperom. Desse kan ein òg nå 

direkte frå kantina, og det kan leggjast til rette for at romma kan 

vere tilgjengelege utanom opningstidene til biblioteket. Planløysinga 

gir korte avstandar mellom dei ulike funksjonane i læringssenteret 

og god kontakt til kantine og vrimleareal. Mot vest har 

læringssenteret ein terrasse.

Via eit amfi blir ein vidare leidd opp til kantine og storkiosk. 

amfiet fungerer til dagleg som vrimleareal, men kan ved spesielle 

anledningar brukast til samlingsrom med konsertar, foredrag og 

liknande. 

Kantina ligg med direkte kontakt ut til terrenget og plassrommet 

mellom dei ulike avdelingane oppe på Fosshaugane. Lokale for 

studentorganisasjonane er lagde i tilknyting til kantina og det 

sentrale romslege vrimlearealet. 

arkitektonisk uttrykk 

Ved å gi bygningen ein monolittisk og roleg karakter ønskjer ein 

å underordne seg og knyte seg til den markante kollen og vegetasjonen 

der. Dei andre bygningane gir området ein relativt uroleg 

karakter, og det har vore viktig å ikkje forsterke dette. Høgskulebygget 

dannar ein fjerde vegg i det sentrale uterommet i campus 

og forsterkar den samanhengande grønstrukturen mellom Stadionbygget 

og Fossbygget. bygningen fungerer som eit bindeledd 

mellom dei to områda, og dette gir trafikk som bidreg til ytterlegare 

liv utover det som innhaldet åleine ville skape. I tilknyting til 

den sentralt plasserte vertikale kommunikasjonsåra er det felles 

vrimleareal på alle plan. Dette gir viktige rom for uformelle sosiale 

aktivitetar og bidreg til å gjere Høgskulebygget til ein attraktiv 

stad. 

Materialar 

Opphavleg var bygningen prosjektert med koparkledning, men 

dette blei endra til sink. bygningen er kledd med forpatinerte 

sinkplater. Det er nytta liggjande sinkkassettar i varierande breidder 

kombinert med fast solavskjerming i formlamellar i sink. 

Kledd med mørkoksiderte sinkplater får bygningen eit roleg inntrykk 

og knyter seg til terrenget og vegetasjonen. Den mørke fasaden 

vil òg skilje seg ut frå den eksisterande bygningsmassen og gi 

Høgskulebygget ein eigen karakter.

12 

TegningeR: ARkiTekTgRuppen lille frøen as 

målestokk: 20 meter: 


1 Åpent ned 

2 Kantine 

3 Bokhandel 

4 Kantine/kjøkken 

5 Grupperom 

6 Studentparlament 

7 It-rom 

8 Bibliotek 

9 Kontor 

10 Pauserom 

11 Skranke 

12 Kopi 

13 Lager 

plan 1 

plan 2 

25 

14 

25 

14 

1 

5 

14 Undervisningsrom 

15 trykkeri 

16 aV-rom 

17 It-service 

18 møterom 

19 Drift 

20 Resepsjon 

21 Karrieresenter 

22 Post 

23 teknisk rom 

24 Varemottak 

25 auditorium 

5 

5 

9 

5 

9 

7 

18 

13 

12 

13 

12 

18 

9 

18 

18 

13 

9 

13 

13 

9 

10 

9 

9 

10 

9 

9

9 

1 

1 

6 

6 

11 

10 

9 

12 

3 

2 

9 

4 

5 

7 

5 

plan 3 

plan 4 

plan 5 

8 

16 

1 

16 

5 

2 

14 

15 

13 

5 

23 

23 

17 

23 

19 

9 

18 

24 

8 

23 

10 

9 

9 

20 

9 

21 

13 

9 

1 

9

14 

LaNDSKaP 

Landskapsplanen tek utgangspunkt i målsetjinga om å skape eit funksjonelt, varig og tiltalande uteanlegg – ein 

campus tilpassa brukarane og moglegheitene tomta har. 

På Fosshaugane campus var det behov for eit sentrum, eit samlande 

punkt. aktiviteten på høgskuleområdet var spreidd på 

mange bygningar, og det var store høgdeforskjellar som skapte 

avstand mellom aktivitetane. Dette danna fysiske og visuelle barrierar 

inne på skuleområdet og skapte ein uoversiktleg og oppstykka 

campus. 

Plasseringa til den nye bygningen, skyvd inn i den grøne skråninga, 

etablerer eit bindeledd mellom øvre og nedre nivå på campus. 

Denne kontakten bidreg til å gjere området meir heilskapleg, lettfatteleg 

og velfungerande. 

Plasseringa av bygningen skapte store utfordringar for omarbeidinga 

av landskapet. bygningen har hovudinngangar ut på terreng 

frå første og femte etasjenivå. Høgdeforskjellen inne på tomta er 

på totalt 24 meter, og kommunikasjonslinjer til dei andre bygningane 

skulle haldast ved like og betrast. Det skulle dessutan leggjast 

til rette for gode opphaldsmoglegheiter for studentane inne på 

campus. 


Eit felles varemottak med Sognahallen med direkte utgang frå 3. 

etasje blei vald. Den opphavlege planen om å byggje parkeringshus 

i Nedrehagen blei skrinlagd på grunn av høge kostnader, og i 

staden blei det valt å utvide det eksisterande parkeringsanlegget i 

Nedrehagen, etablere nye parkeringsplassar ved lærarskulebygget 

og åtte plassar nær Høgskulebygget. Det er òg etablert 138 

sykkelplassar på eiga tomt, i tillegg til nokre i samarbeid med 

Sogndal Idrettslag. 

Hovuddisposisjon 

Høgskulebygget ligg flott til ved elva og blir eit samlande, aktivt 

og attraktivt sentrum på campus. Plasseringa av bygningen skaper 

to hovudnivå på 1. og 5. etasjenivå. Her blir det etablert tilkomstplassar, 

forplassar, som blir tilrettelagde for opphald i tillegg til 

inngangsfunksjonane. Høgskulebygget har hovudtilkomst både i 

1. etasje og i 5. etasje. 

Den nedre plassen er ein naturleg tilkomst for dei som kjem frå 

Fossbygget, dei som kjem til campus frå sentrum, og dei som kjem 

over brua frå Nedrehagen. tilkomsten skjer via ein slak rampe og 

overbygd forplass framfor inngangen i første etasje. Forplassen

dannar eit lunt og fint opphaldsareal og blir avgrensa mot nordvest 

av ein mur i naturstein nedanfor ei skråning med plantar og mot 

sørvest av eit graslandskap med noko synleg fjell. Mot søraust 

utgjer eit sitjeamfi i granitt avgrensinga mot Fossbygget og det 

nedre nivået av campus. Den skrånande flata og amfiet gjer at 

bygningen ser ut som han står på ein sokkel. 

Utanfor hovudinngangen i 5. etasje er det ein forplass som 

markerer inngangspartiet, og som samlar gangtrafikken frå det 

øvre nivået av campus. Forplassen ligg som eit sentralt rom, noko 

senka og omgitt av eit omliggjande, skålforma grøntområde. Plassen 

er fysisk avgrensa av ein sitjekant i granitt som blir utvida med 

eit granittamfi i skråninga opp mot den skogkledde kollen. Dei 

grøne kantsonene dannar ei fin ramme om plassen. 

begge forplassane er opparbeidde med eit fast dekke av plasstøypt 

betong med fuger som dannar eit repetitivt stripemønster. På den 

nedre forplassen speler sitjeelement i naturstein på dette mønste- 

ret i eit samspel med graslandskapet utanfor. betongdekket og 

natursteinselementa understrekar samanhengen mellom dei to 

forplassane. 

begge forplassane er tilrettelagde for opphald, studium og arrangement. 

Dei vil fungere som meir intime uterom knytte til hovudinngangane, 

men kan òg brukast saman med dei større romma dei 

er del av ved større arrangement. Romslege og varierte sitje- og 

opphaldselement skal stimulere det sosiale livet og fagleg læring. 

Det viktigaste sambandet frå nedre til øvre nivå skjer gjennom 

Høgskulebygget, men det er òg lagt til rette for utandørs kommunikasjon. 

Dei to nivåa blir fysisk bundne saman med ei lang 

betongtrapp som går langs den nordre langsida på bygningen. 

Langs elva går den eksisterande gang- og sykkelvegen. Som ei 

forlenging av denne er det etablert ein ny gang- og sykkelsti 

mellom nivået ved Sognahallen og det øvre nivået.

16 

materialbruk 

Prosjektet legg vekt på bruk av løysingar og materialar som gir lang 

levetid og enkel drift. Det er valt å bruke få materialar i anlegget 

for å understreke eit enkelt og heilskapleg preg. Materialvalet er 

inspirert av det landskapet med mellom anna utstrekt bruk av 

naturstein i murar, amfi og sitjeelement. 

belegget på den øvre og nedre plassen har lik utforming og bidreg 

til at anlegget verkar einskapleg. Det er valt ein brettskura betong 

med saga striper. amfi, sitjekantar og sitjeelement knytte til desse 

plassane er utforma i mørk granitt. terrengmurane i anlegget er 

bygde med lokal stein lik dei eksisterande murane på området. 

Møblar og utstyr er utførte i varmforsinka stål. Den lange trappa 

med tilhøyrande trappevange er utført i betong og bind saman dei 

to nivåa. Rekkverket i trappa er laga av syrefast stål. 

Det er laga til snøsmelteanlegg i traseane frå hovudinngangane til 

Fossbygget og Stadionbygget. Det er òg lagt inn varme i den lange 

trappa. 

Lyssetjing 

Lyssetjinga utandørs er løyst med mastearmaturar langs gang- og 

sykkelvegar og innfelte armaturar i sitjekantar og trappevange. 

Dette supplerer lyssetjinga i bygningen i himlingar og ved inngan- 


gar. Dei innfelte armaturane i sitjekantar og trappevange gir godt 

lys for opphald og ferdsel. Innfellingsarmaturar omfattar òg leielys. 

Vegetasjon 

I anlegget elles er dei eksisterande grøne områda i størst mogleg 

grad tekne vare på. Den skogkledde kollen er eit veldig viktig 

element i området, synleg frå store delar av sentrum. Denne kollen 

dannar ein viktig skjerm for dei store bygningsvoluma på toppen 

av Fosshaugane og gir med høgda Høgskulebygget ei forankring 

i landskapet. 

Rundt den nye bygningen er det opparbeidd ei grøn ramme av 

grasområde og busk- og treplantingar av ulik karakter. Skråninga 

mot elva er parkprega med grasbakke og treplantingar. Dei brattaste 

områda er planta med buskar for å lette drifta av desse areala. 

I sona mot det tilgrensande landskapsvernområdet er det nytta 

meir stadeigen vegetasjon. 

anlegget har fått eit grønt preg, og den grøne ramma bidreg til å 

forankre anlegget i det store landskapsbiletet.

18 

KUNStPROSjEKtEt 

Ein høgskule er ein stad for læring, forsking og utveksling av kunnskap og idear, ein stad der det å undre seg og vere 

nysgjerrig og open for omverda er det verksemda kviler på. målet med kunsten i den nye bygningen har vore å spegle 

dette. med kunstutvalet sine eigne ord blei det sagt at kunstprosjekta ”...bør kunne aktivisere ved å vekke, pirre nysgjerrigheta, 

opne nye perspektiv og gje rom for ulike tolkingar. Prosjekta kan vere overraskingar eller brot på det ein 

ventar seg. Det bør vere verk som utvidar horisonten og som evner å engasjere brukarane over tid”. 

Kunstnarisk praksis og forsking har mange likskapstrekk. Forsking 

blir drive av forskaren si interesse og nyfikne og kan resultere i 

uventa og spennande oppdagingar. Kunstutvalet ønskte å realisere 

kunstverk som kunne byggje opp under denne undersøkjande og 

leikande metoden, verk som kunne invitere til leiting etter samanhengar 

og gransking av korleis ting heng saman utan å gi eintydige 

svar. Nettverk, kommunikasjon, bindeledd og lenkjer var stikkord 

for dette og for dei visuelle grepa som skulle nyttast for ”å binde” 

bygningen saman. Høgskulebygget vil nettopp vere ein viktig 

sosial og fagleg møteplass for både studentar og tilsette og eit tydeleg 

bindeledd for dei andre bygningane på Fosshaugane Campus. 

På uteområdet er det 50 miniatyrskulpturar av menneskefigurar 

støypte i bronse utført av kunstnaren trine Hovden. tittelen på 

verket er Oppdagingar. Figurane relaterer seg til omgivnadene gjennom 

å utforske, undersøkje og utfordre dei. Du finn dei både i 

område med stor ferdsel og på meir bortgøymde stader der ein får 

moglegheit til å oppdage dei litt etter kvart. Dei klatrar i tørr- 


murar, pressar seg ut og inn av sprekker og kikkar utfor stup og 

skrentar. Nokre opptrer i grupper, andre enkeltvis. Skulpturane er 

alle individuelt modellerte til sin bestemte stad. Storleiken, cirka 

20 cm, er eit viktig grep både for å skape eit overraskingsmoment 

og som verkemiddel for å uttrykkje noko om relasjonen mellom 

mennesket og naturen. Planen er å plassere små fotspor etter skulpturane 

i dei støypte betongdekka ved inngangspartia våren 2013. 

Kantineveggen i 5. etasje har fått eit veggmåleri som består av to 

tekstelement og ein illustrasjon. Utgangspunktet for verket, som 

er uført av kunstnarane Maria Udd og Stine Karlsen, er ein refleksjon 

rundt spørsmål om kva verda treng ei løysing på knytt til 

miljøproblematikk, global mat- og vassmangel, naturkatastrofar, 

den skeive fordelinga i verdsøkonomien, krig og kulturforskjellar. 

Setninga Gud fekk ikkje pupp er konkluderande, men ein kan 

undrast over om ho er resultat av ein konsekvensanalyse eller ei 

filosofisk utsegn. Setninga Rykk tilbake til start gir assosiasjonar til 

spel og spørsmål om tilfelle og taktiske ferdigheiter. Spel kan vere

eit mikrokosmos for dagens samfunn. Å starte på nytt representerer 

ei moglegheit for engasjement eller ein sjanse til å rette opp 

noko. Illustrasjonen av døde bier visualiserer ei global utfordring. 

biedøden verkar som eit mysterium, men forsking viser at det er 

menneskeskapte årsaker til fenomenet. Forskarar meiner at det er 

eit alvorleg problem i eit miljøperspektiv. 

På veggen i trapperommet har kunstnaren torgeir Husevaag utført 

eit relieff av perforerte akustiske gipsplater og ein tilhøyrande 

mobil-app. Verket har tittelen Uvitenhetskart. Hòl i dei perforerte 

platene er sparkla igjen slik at dei dannar eit mønster, mens den 

supplerande delen er ein mobil-app som presenterer det same 

motivet i form av ei skanna penneteikning av det same arbeidet 

før det blei koda til eit binært mønster. app-en gjer det mogleg å 

navigere i verket på veggen og få det tilsynelatande abstrakte mønsteret 

omsett til eit språkleg nettverkskart. Fåkunnekartet er ei 

subjektiv visualisering av ein enkeltperson sine kunnskapshòl. 

PROSjEKtaDMINIStRaSjON 

KUNStPROSjEKtEt 

kunst i offentlige rom 

(koro) 

Mari aarre (2010) 

yngvild Færøy 

(2010–2011) 

Mette Kvandal (2011) 

Dag Wiersholm (2012) 

kunstutvalet 

Kunstnarisk konsulent 

gerd Endestad (leiar) 

Vigdis Fjellheim 

Marianne S. gathe 

(startfase) 

Brukarrepresentant HiSF 

Wenche Fjørtoft 

Ida Christine Nymoen 

Arkitekt 

Pål andresen 

Byggherre 

brit Helene Øygard 

kunstverk 

Oppdagingar 

trine Hovden 

Miniatyrskulpturar/fotspor 

Gud fekk ikkje pupp 

Maria Udd og Stine Karlsen 

Veggmåleri 

Uvitenhetskart 

torgeir Husevaag 

Relieff og mobil-app

20 

byggjEtEKNIKK 

Prosjekteringa er utført i samsvar med tekniske forskrifter til plan- og bygningsloven av 22.1.97 (tEK1997, utgåve 2007) i 

tillegg til gyldige norske standardar for prosjektering av tre-, stål-, mur- og betongkonstruksjonar. For krav til pålitelegheit 

er Norsk Standards (NS) NS3490 lagd til grunn. Byggverket er berekna og utført ifølgje pålitelegheits klasse 2. 

Dimensjonerande laster 

For dimensjonerande laster har ein generelt lagt NS 3490 og NS 

3491 til grunn og korrigert for forventa verkelege laster der desse 

er dimensjonerande. Vindlast er bestemt ut frå NS 3491-4. 

Karakteristisk snølast på mark (sk) er ifølgje NS 3491-3 sett til 

2,5 kN/m 2 . 

toleransar 

For dei plasstøypte betongkonstruksjonane er det generelt nytta 

konstruksjonstoleranseklasse 1/1 ifølgje NS 3465. For stålkonstruksjonar 

er det nytta normal toleranseklasse i samsvar med 

NS 3464. 

Grunn og fundament 

bergoverflata ligg på cirka kote 20 i den søraustlege delen av Høgskulebygget 

og cirka kote 25–30 i det høgareliggjande partiet mot 


nord. Lausmassane består av fyllmassar, silt, sand og grus over 

leirete, sandete silt. Lausmassane nærmast fjellet består stadvis av 

morene. 

Høgskulebygget ligg i ei etter måten bratt skråning opp frå eit 

flatare parti på cirka kote 20 langs Sogndalselva i søraust og opp 

mot eit høgareliggjande område på cirka kote 40–45 i nord og 

vest. bygningen skjer seg inn i skråninga med det lågaste golvet på 

kote 23,50 i området mellom akse 28 og akse 11. Ved akse 11 er 

det eit sprang, og den bakre delen av bygningen mellom akse 11 

og 1 har det lågaste golvet på kote 33,30. 

Det er grunt til fjell i den djupe, fremre delen av Høgskulebygget. 

I bakkant av den djupe delen var det behov for sprenging, mens 

det i den fremre delen var behov for å fylle opp. I den bakre og 

grunnare delen av bygningen var det 3–5 meter med lausmassar.

Byggjegrop 

For å ta vare på fleksibiliteten til bygningen og redusere talet på 

og utstrekninga av avstivande vegger blei det lagt ein permanent 

stagforankra spuntvegg bak bygningen. Spuntveggen fungerer som 

ein vassbarriere rundt nybygget og leier grunnvatnet utanom. 

Eventuelt lekkasjevatn blir drenert ut av byggjegropa. Under alle 

golva er det derfor fylt opp med eit drenerande pukklag med ei 

tjukn på 300 mm. I drenslaget er det i tillegg lagt ut drensrøyr for 

å leie vatn ut av byggjegropa. Drenslaget er gjort rett som underlag 

for golv på grunnen. For dei permanente støttekonstruksjonane i 

grunnen er det rekna ei levetid på det doble av minstekravet i 

NS 3430, det vil seie 120 år. 

Direkte fundamentering 

I den delen av bygningen som er fundamentert på pilarar, er det 

støypt ringmur/fundamentbjelkar som bind saman fundamenta. 

Ringmurane er isolerte utvendig og innvendig. Ringmurane fungerer 

som opplegg for ikkje-berande yttervegger. Fundamentbjelkane 

bind saman fundamenta og stabiliserer ringmurane i område 

med høgdeforskjell ute og inne. I område der det er sprengt, er 

vegger og punktfundament fundamenterte direkte på fjellet. 

Pålefundamentering 

Den øvre delen av sentralbygget er fundamentert på stålpålar. Den 

nedre delen er delvis fundamentert direkte på fjell og delvis på 

pålar eller pilarar. 

Primære bygningsdelar 

beresystemet består generelt av yttervegger i betong, stålsøyler og 

langsgåande stålbjelkar som ber dekke av prefabrikkerte hòldekkelement 

av betong. av omsyn til ei fleksibel planløysing var det 

ønskjeleg med så få innvendige avstivande betongvegger som 

mogleg. jordtrykk og vasstrykk blei derfor teke av permanent stagforankra 

spuntvegg. betongvegger og stålkryss tek hand om sideavstiving 

i område der det ikkje er spunt, og er dimensjonert for 

vindlast og sidestabilitet ifølgje Norsk Standard. 

Golv på grunn 

golv på grunn er generelt utført med 200 mm isolasjon, diffusjonssperre 

og armert støypt dekke. I samband med kulvert i 

ventilasjonsrom er det område med frittberande golv på grunn.

22 

Ferdigmelding nr. 706/2012

Vegger mot grunn 

betongvegger mot grunn er utførte i plasstøypt betong. Veggene 

er isolerte utvendig med 100 mm steinull. betongveggene ber 

dekka og fungerer som avstiving av bygningen. 

Separate søyler, bjelkar og rammer 

Som separate søyler og bjelkar er det generelt nytta stålsøyler og 

langsgåande stålbjelkar som ber dekke av prefabrikkerte hòldekkelement 

av betong. Karnapp med glasvegg og glastak blir bore av 

søyler/bjelkar og fagverk i stål. Utvendig stål er varmforsinka. 

Frittberande dekke 

Dekka består generelt av 320 mm tjukke prefabrikkerte hòldekkelement 

av betong som er lagde på beresystem av stål. Dekka dannar 

stive, horisontale skiver og utgjer saman med betongveggskiver 

og spunt dei stabiliserande elementa i bygningen. På dekka er det 

laga eit 50 mm armert betongpåstøyp, flytsparkel eller flytande 

golv av lydmatte og 80 mm påstøyp. Mellom plasstøypte vegger 

og spunt er det støypt eit areadekke. I område med utvendig trapp 

blir areadekket brukt som fundament for trappa. Dekket over 4. 

etasje er hengt opp i taket med runde stag som er brannmåla. 

Økonomigard 

Dekket over økonomigarden er utført med Dt-element som spenner 

mellom plasstøypte vegger. Dekket er membrantekt. Over 

membranen ligg det lette massar (EPS) under berelag for veg og 

dyrkingsmedium for planter. Maksimal oppfyllingshøgd over EPS 

er 500 mm. 

Berande innervegger 

berande og avstivande innvendige vegger består av 200–250 mm 

armert betong. Veggene fungerer stadvis som opplegg for dekka 

og som avstiving av bygningen. 

takkonstruksjonar 

generelt er taket utført med hòldekkelement som er isolerte med 

skråskoren isolasjon og tekte. Delar av taket er glastak med berekonstruksjon 

av stålsøyler, stålbjelkar og stålfagverk. 

trapper og rampar 

Den utvendige trappa er utført som ein prefabrikkert betongkonstruksjon. 

Det er støypt inn varmekablar for å halde trappa isfri. 

Hovudtrapp 

Hovudtrappa er ei ståltrapp med støypte trinn og repos. 

amfitrapp 

For å minske inngrepa i beresystemet er amfitrappa frå 4. til 

5. etasje utført som ein lett konstruksjon med beresystem av stål. 

Brannvern av berande konstruksjonar 

Dei berande konstruksjonane er brannbeskytta til R90 med brannbeskyttande 

plater. Synleg stål er brannmåla til R90.

24 


26 

VVS-tEKNISKE aNLEgg 

Bygningen er på fem etasjar og ligg innskoten i terrenget med langsida dreidd 35 gradar mot nordvest. Fasaden mot 

nordaust og søraust er for ein stor del under bakkenivå. Energibehovet til kjøling og varme er rekna til å vere høvesvis 

2,5 kWh/m 2 og 106 kWh/m 2 . 

bygningen har ein sentral for fjernvarme og fjernkjøling. Undersentralane 

er leverte av det lokale energiselskapet som òg er energileverandør. 

Sanitæranlegg 

Vatn og avløp er knytt til kommunale leidningar utanfor bygningen. 

Den største samtidige vassmengda kaldvatn og varmvatn er 

til saman rekna til å vere 3,38 l/s. Spillvatn er kalkulert til 7,5 l/s. 

Varmesentralen er bygd opp med ein separat tappevassvekslar på 

100 kW for oppvarming av varmt forbruksvatn. Det er installert 

2 x 2 akkumulatortankar for stegvis temperaturheving til høvesvis 

40 °C og 80 °C med bruk av elektrisk kraft i siste steget. Ein sirkulasjonsleidning 

for å halde oppe ein varm forbrukstemperatur 

ute i anlegget er brukt. 

anlegget er bygd for periodisk gjennomspyling med vatn på 80 

°C for å avgrense vekst av legionellabakteriar. 

Varmt- og kaldtvassleidningane er lagde skjult, og det er nytta røyr 

i røyr-system for alle bruksromma. Dei synlege røyrleidningane er 

forkromma. Vidare er det montert utvendige frostfrie vassutkastarar 

med slangetilkopling på bakkenivå som dekkjer utvendige 

asfalterte plassar på begge sidene av bygningen. 


Det er nytta veggklosett med innebygd sisterne. Servantar, utslagsvaskar 

og dusjar har forkromma eitt-greps blandebatteri med 

temperaturavgrensing. Høgskulebygget er i heilskap dekt med 

sløkkjevatn frå slangetromlar med 25 meter lang slange. 

Varmeanlegg 

Høgskulebygget har vassboren varme forsynt frå ein fjernvarmeundersentral 

som er plassert i teknisk rom i 3. etasje i bygningen. 

Dimensjonerande effekt er 420 kW. anlegget er bygd for å utnytte 

framtidig lågtemperatur fjernvarme med ei sekundærside dimensjonert 

for ein tur- og returtemperatur på 55/35 °C. Ei foreløpig 

løysing med bruk av fjernvarme basert på oljefyring gir moglegheit 

for å drifte anlegget med ein høgare temperatur. 

Hovudsirkulasjonen er mengdregulert etter eit konstant differansetrykk 

over fordelarstokken. anlegget er mengdregulert ved hjelp 

av tovegs reguleringsventil på kursane. Radiatorkursen har ei 

trykkstyrt sirkulasjonspumpe. Varmebatteri i luftbehandlingsanlegga 

har sirkulasjonspumper for konstant vassmengd. 

Kurs for snøsmelteanlegget har eigen varmevekslar som skil anlegget 

frå det utvendige røyranlegget fylt med etanolalkohol. Kurstemperaturen 

er kalkulert med ein tur- og returtemperatur på 

35/20 °C. Sekundærsida har ei sirkulasjonspumpe med konstant

vassmengd og turtemperaturregulering ved hjelp av ein trevegs 

shuntventil. Kapasiteten på snøsmelteanlegget er på 160 kW. 

Radiatoranlegget er bygd som eit tradisjonelt torøyrsystem. Radiatorane 

og anna utstyr er dimensjonerte for lågtemperaturvatn. 

Varme til karuselldører i 1. og 5. etasje er knytt til røyranlegget 

lokalt. Eit mindre golvvarmeanlegg er knytt til ein av radiatorkursane 

i 1. etasje. golvvarmeanlegget har tovegsventil for regulering 

av temperatur og ei eiga sirkulasjonspumpe. 

Brannsløkking 

anlegget er i risikoklasse OH-1. tilgjengeleg trykk frå kommunal 

leidning er ikkje tilstrekkeleg for anlegget, og det er derfor etablert 

trykkaukingspumpe i eit eige pumpehus utanfor bygningen. Det 

innvendige anlegget er standard våtanlegg. Det utvendige varemottaket 

er sprinkla med tørranlegg. Kjøkkenhetter for frityr har 

eit eige sprinklaranlegg med R102-væske. 

Luftbehandlingsanlegg 

bygningen har i alt fem luftbehandlingssystem som samla har ein 

kapasitet på 95 000 m 3 /h. aggregata er plasserte i eit felles teknisk 

rom sentralt i 3. etasje i nybygget. aggregatet for kantinekjøkkenet 

har eit separat luftavkast over tak. Det er etablert felles luftinntak 

og luftavkast. 

Luftbehandlingsaggregatet for kantinekjøkkenet har røyrvekslar 

av glas for varmegjenvinning. aggregata elles har roterande 

varmegjenvinnarar. alle systema har behovsstyrt variabel luftmengdregulering 

(VaV). Ventilasjonen i romma er hovudsakleg basert 

på balansert ventilasjon og tilførsel av luft etter omrøringsprinsippet. 

auditoria har fortrengingsventilasjon med tilluft i opptrinna. 

Kjølebehovet i romma er dekt med kjølt luft frå luftbehandlingsanlegga. 

Klimakjøling 

Høgskulebygget har eit isvassanlegg forsynt frå ein undersentral 

for fjernkjøling som er plassert i teknisk rom i 3. etasje. 

Kjøle-anlegget har ein kapasitet på 230 kW og ein turtemperatur 

på 12 °C. 

Hovudsirkulasjonen har konstant vassmengd over fordelarstokken. 

anlegget er delt i éin kurs for kjøling av ventilasjonsluft og éin 

kurs for romkjølarar i datarom. Kjøleanlegget er bygd som eit 

tradisjonelt torøyrsystem. 

automatisering 

anlegget er knytt til sentral driftskontroll. automatikk for VVS 

omfattar styring av installasjonar for sanitær, varme, luftbehandling 

og kjøling. Sprinklaranlegget er kopla til brannalarmanlegget. 

anlegget styrer individuelle varme-, kjøle-, og luftmengdbehov i 

romma. Energimålarar er plasserte slik at alt energiforbruk over 

kursar for varme og kjøling til luftbehandlingsanlegg, radiatoranlegg 

og lokal kjøling blir registrert. 

Utvendig anlegg 

Vatn og spillvatn til bygningen er knytt til kommunalt vass- og 

avløpsanlegg. Overvatn frå tak og utvendige plassar er ført til eksisterande 

uttrekk til Sogndalselva. Delar av utvendige vegar og 

plassar har snøsmelteanlegg.

28 

ELEKtROtEKNISKE aNLEgg 

Elkraftanlegget er prosjektert for å kunne vere fleksibelt og ha moglegheit til utvidingar i framtida. Det er mellom 

anna minst 25 prosent ledig kapasitet på alle kabelbruer og føringsvegar. Føringsvegar for stigeleidningar for kraft 

og tele frå respektive hovudfordelingar er førte på bru over himling fram til underfordelingar/sjakter. 

Horisontale hovudføringar for kraft- og teleteknisk kursopplegg 

er utførte med kabelbruer som er monterte over himlingar i korridorsoner. 

Langs yttervegger i undervisningsrom, kontor og liknande 

er det innfelte elkanalar for plassering av stikkontaktar og 

teletekniske uttak. I fleire rom er det nedfelte uttaksboksar i golvet 

for plassering av stikkontaktar og teletekniske uttak. 

Straumforsyning 

anlegget blir forsynt frå ein eksisterande 1250 kVa-transformator. 

Frå denne er det lagt kablar i grunnen fram til hovudfordelinga i 

Høgskulebygget. 

Reservekraft 

I It-rom er det installert sentral UPS for datautstyr. 

Naudlys 

Skulen hadde eit sentralisert naud- og leielysanlegg som er installert 

i to nærliggjande bygningar. For presentasjon og betening av 

anlegga nytta skulen tidlegare eit grafisk dataprogram. Det nye 

naud- og leielysanlegget til Høgskulebygget er kopla saman med 

det eksisterande anlegget slik at dei fungerer som eitt anlegg. 

Naudlysanlegget har ein sentralisert batteribank og er basert på 

LED-armaturar. I store opne areal er det montert antipanikklys. 

Det er i tillegg montert leielys i utvendig trappevange (rømmingsveg) 

og utvendig i samband med rømmingsdører. 

Brannalarmanlegg 

I Høgskulebygget er det installert siste generasjons brannalarmanlegg 

med nytt sentralutstyr. Det er òg nytta talevarslingsanlegg for 

varsling av brannalarm. Skulen hadde eit eksisterande automatisk 

adresserbart brannalarmanlegg installert i to nærliggjande bygningar. 

For presentasjon og betening av anlegga nytta skulen eit grafisk 


dataprogram. Det nye brannalarmanlegget i Høgskulebygget er 

kopla saman med det eksisterande brannalarmanlegget slik at dei 

fungerer som eitt anlegg som blir overvakt med eit grafisk dataprogram. 

Der det er dårleg dekning med høgtalarar, er det supplert 

med sirene integrert i detektorhovudet. I tillegg er det montert 

blinkfyr i fleire rom. 

talevarsling 

Det er installert ein komplett talevarslingssentral, inkludert 

moglegheiter for avspeling av musikk, i enkelte område. talevarslingssentralen 

har overvaking av sentralutstyr, brannmannsmikrofonar, 

høgtalarkursar og forsterkarar med utgang for varsling 

av feil til brannalarmsentralen. Dette er løyst med ein kombinasjon 

av innfelte høgtalarar 6 W, effekthøgtalarar 10–30 W og hornhøgtalarar. 

Høgtalarane er kopla i serie med inntil 20 høgtalarar per 

kurs. I tillegg er det montert brannmannsmikrofon i 1. og 5. etasje 

i tillegg til ein mikrofon i informasjonen for interne meldingar. 

talevarslinga er integrert med brannvarslingsanlegget. 

tilgangskontroll og innbrot 

Skulen hadde frå før av tilgangskontroll- og innbrotsalarmanlegg 

installert i to nærliggjande bygningar. For presentasjon og betening 

av anlegga nytta skulen eit grafisk dataprogram. Det nye tilgangskontroll- 

og innbrotsalarmanlegget i Høgskulebygget er kopla 

saman med det eksisterande anlegget slik at desse fungerer som 

eitt anlegg som blir overvakt og drifta ved hjelp av det grafiske 

dataprogrammet. alle tryggleiksanlegga (tilgangskontroll-, innbrotsalarm- 

og ItV-anlegg) er fullintegrerte. 

automatisering 

Regulering og styring av varme og ventilasjon er utført med eit 

automatiseringssystem basert på LonWorks, som er ein kommunikasjonsstandard 

for automatisering i bygg.

anlegget består av følgjande komponentar: 

• boksar med LON-komponentar 

• LON-komponentar monterte inn i underfordelingar 

• temperaturfølar (LON) 

• CO2-følar (LON) 

• lysfølar (LON) 

• radiatorventilar (konvensjonell) 

• spjeldmotorar (konvensjonell) 

Uranlegg 

Det er etablert eit nytt hovudur med heilautomatisk sommar- og 

vintertidsomstilling og førehandsprogrammert årskalender/almanakk. 

Uret har signalmottakar for gPS og automatisk synkronisering 

av bi-ur. 

Lyd- og biletsystem 

Det er levert eit fellesantenneanlegg i Høgskulebygget med forgreining 

til Fossbygget og Sognahallen. Signala kjem frå det nye 

antenneanlegget på taket på Høgskulebygget. I dei to auditoria 

ved skulen, kantina, multimedierom og ei rekkje gruppe- og møterom 

er det installert eit avansert lyd- og biletanlegg for mellom 

anna fjernundervisning og videokonferanse. 

Kameraovervaking 

Det er levert eit utvendig kameraovervakingssystem for heile 

skulen. Dette er prosjektert og installert i samsvar med reglane til 

Datatilsynet. 

teleslyngjeanlegg 

Det er montert teleslyngjeanlegg i utvalde rom på skulen. I tillegg 

er det montert skrankeslyngjer for biblioteks- og informasjonsskranke. 

transportanlegg 

Det er installert tre heisar i nybygget. Den eine går frå varemottaket 

i 3. etasje til 4. og 5. etasje der kantinekjøkkenet held til. Dei 

to andre heisane går i gruppe i sentralhallen og stoppar i alle 

etasjane. alle heisane er maskinromslause wireheisar.

30 


PROSjEKtaDMINIStRaSjON 

oppdragsgiver 

Kunnskapsdepartementet 

Byggherre 

Statsbygg 

Brukar 

Høgskulen i Sogn og 

Fjordane, Sogndal 

Brukarkoordinator 

Hans jørgen binningsbø 

Wenche Fjørtoft 

prosjektgruppe statsbygg 

Prosjekteigar 

Lars Hoberg 

Prosjektleiar 

brit Helene Øygard (t.o.m. 

oktober 2011) 

torgeir Høiem (f.o.m. 

november 2011) 

Assisterande prosjektleiar 

Hans Inge bjormyr 

Fagansvarleg arkitektur 

gunhild Synnes 

anders Kalstad 

Fagansvarleg landskapsarkitektur 

Hege gultvedt 

Fagansvarleg byggjeteknikk 

terje Karlsson 

Håkon Einstabland 

Kenneth Landmark 

Fagansvarleg VVS-teknikk/ 

miljø 

Monica Lium 

Ketil Homme Linde 

Inger Marie Oftebro 

Fagansvarleg elektroteknikk 

trond Mosleth 

Åge atterås 

Fagansvarleg geoteknikk 

Rajesh Sharma 

Bygningsøkonomi 

Kari Øien Langbo 

tore gloppe 

Drift og vedlikehald 

jørgen Waage 

terje Flygind 

Akustikk 

tor Halmrast 

eigedomsforvaltning 

statsbygg, region vest 

Forvaltar 

alda Morice Christensen 

Driftsleiar 

jon Eirik Hjelmhaug 

anne Kristine Vedvik 

Prosjekteringsleiing / 

SHA-koordinator prosjektering 

(KP) 

aRtEC Prosjekt team aS 

prosjekteringsgruppe 

Prosjekteringsgruppekoordinator 

C.a. Suphammer aS 

Arkitekt 

aRKItEKtgRUPPEN 

lille frøen as 

rådgivande ingeniørar i: 

Byggjeteknikk 

Høyer Finseth aS 

VVS-teknikk 

Ingeniørkontoret INgÉNIa 

aS 

Elektroteknikk 

ÅF Consult aS 

Geoteknikk 

Multiconsult aS 

Landskapsarkitektur 

bjørbekk og Lindheim aS 

Byggjeleiing/ SHA-koordinator 

Sogn byggconsult aS 

entreprenørar 

Bygg 

Kleiven Sogn aS 

Røyr 

Skår VVS aS 

Ventilasjon 

Nordvest Miljø aS 

Elektro 

aS Watt 

SD-anlegg 

gK Norge aS 

Heis 

Scan Heis aS

tlf.: 815 55 045 

www.statsbygg.no 

merkur-trykk aS/Foto: jaro Hollan

Sjå ferdigmeldinga - Statsbygg

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Sjå ferdigmeldinga - Statsbygg

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?