2008 - Hordaland fylkeskommune

hordaland.no
  • No tags were found...

2008 - Hordaland fylkeskommune

Hordaland fylkeskommunesitt internasjonale engasjementRapport over verksemd i 2008


Innhaldsfortegning1. Generelt om internasjonalt arbeid1.1. Nasjonale rammer for det internasjonale arbeidet1.2. Politiske rammer for det internasjonale engasjementet iHordaland1.3. Organisering av det internasjonale arbeidet ifylkeskommunen2. Geografisk fokus: Samarbeidsregionar2.1. Formaliserte samarbeidsregionar2.2. Andre samarbeidsregionar2.3. Resten av verda2.4. Eit internasjonalt Hordaland3. Samarbeidsfora: organisasjonar3.1. Internasjonale organisasjonar3.2. Regionale nettverk4. Prosjektsamarbeid4.1. Interreg programmet4.2. EØS-finansieringsordningane4.3. Andre prosjekt5. Ungdom og internasjonalisering6. Anna internasjonalt kultursamarbeid7. Informasjonsformidling og kompetanseheving7.1. Kurs, konferansar og informasjonsmøte7.2. Nyheitsbrev7.3. Anna8. Vest-Noregs BrusselkontorSide 1Side 1Side 2Side 2Side 5Side 6Side 6Side 7Side 9Side 9Side 11Side 11Side 12Side 14Side 15Side 15Side 16Side 16


1 Generelt om internasjonalt arbeid1.1 Nasjonale rammer for det internasjonalearbeidetNoreg er ein del av eit stadig meir samanvoveinternasjonalt samfunn. Internasjonale avtaler,så vel som utviklinga på den internasjonalemarknaden påverkar Noreg, heilt ned til deilokale effektane. Den auka globaliseringa gjerhøve til eit auka samarbeid over landegrensene,samstundes er det ei utfordring for norskeverksemder med tanke på konkurransesituasjonen.Regionalpolitikken er eit godtdøme på sterkare internasjonal integrering.Regionar samarbeider over landegrensene medutfordringar. Internasjonalt samarbeid har ogblitt ein viktig reiskap for læring, erfaringsutvekslingog politikkutvikling.Internasjonal deltaking vert og understreka i deiførande dokumenta frå regjeringa. Kvart fjerdeår vert det lagt fram ei stortingsmelding om målog strategiar i distrikts- og regionalpolitikken. Ialle dei tre siste prinsippmeldingane (1996-1997, 2000-2001 og 2004-2005) har verdien avinternasjonale samarbeid og program blittunderstreka. I den siste av dei, St. meld nr 25”Om Regionalpolitikken” (2004-2005) vertinternasjonalt samarbeid igjen framheva som eitav dei sentrale virkemidla for å nå dei regionalpolitiskemåla; ”Internasjonalt samarbeid:Regjeringa legg opp til at Noreg skal haldefram med å delta aktivt i fleire typar avsamarbeid for regional utvikling over landegrensene,gjennom Barentssamarbeidet,Interreg og nordisk samarbeid.”Ein må sjå på internasjonalt samarbeid som einmåte å nå dei måla som fylkeskommunen harsatt, og ikkje som eit mål i seg sjølv. Det internasjonalearbeidet ein særs viktig reiskap forfylka, eit faktum som regjeringa har understrekaved fleire høve; I St. meld 21 ”Hjarte for heilelandet Om distrikts- og regionalpolitikken”(2005-2006) vert nok ein gang fylkeskommunanesi rolle som regional utviklingsaktørunderstreka med at ”Deltaking i internasjonaltregionalpolitisk samarbeid er i dag einintegrert del av det regionalpolitiske arbeidettil dei fleste fylkeskommunane.”Det er ikkje bare samarbeidet gjennom dei EUfinansierteprogramma, slik som Interreg, somblir tillagt vekt, i St. meld 12 ”Regionalefortrinn – Regional framtid” (2006-2007) vertdet understreka kor viktig det er å ”delta i fasteinternasjonale samarbeidsorganisasjonareksempelvis (..) Nordsjøsamarbeidet”.Den internasjonale verksemda i Hordalandfylkeskommune er dermed i samsvar med deiføringane som er lagt frå regjeringa si side.1.2 Dei politiske rammene for detinternasjonale engasjementet i HordalandRegjeringa sin fokus på internasjonaltsamarbeid speglar seg att i Hordaland Fylkeskommunesitt internasjonale engasjement.Fylkeskommunen har i over 20 år vore ein aktivog engasjert aktør i internasjonalt samarbeid;gjennom samarbeidsregionar, EU-finansierteprogram eller medlemskap i internasjonaleorganisasjonar. Det internasjonale engasjementethar såleis blitt ein viktig reiskap forfylkeskommunen i arbeidet med å oppfylle deivedtekne måla - internasjonalt arbeid skalomfatte heile organisasjonen og vere einintegrert del av arbeidet innan kultur, næringsutvikling,opplæring, miljø og samferdsleDei eksisterande visjonane, måla og strategianefor det internasjonale arbeidet i Hordaland vartvedtatt av Fylkestinget i desember 2004.Den overordna visjonen er:”Vestlandet; ein kreativ, inkluderande ogverdiskapande region i Europa.”Hovudmåla for det internasjonale arbeidet ifylkeskommunen er at det skal bidra til å:• gjere Vestlandsregionen kjend utafor Noregsine grenser• fremje Vestlandsregionen sine interesser• auke samhandlinga mellom innbyggjarar ogverksemder i Vestlandsregionen og i andredeler av verdaKvar avdeling formulerer sine delmål i høve tilbehov og ønskje.Dei konkrete strategiane er som følgjer:1


1.Hordaland fylkeskommune skal samarbeidemed dei andre fylkeskommunane påVestlandet i si internasjonale satsing2.Hordaland fylkeskommune skal vere ein aktivmedspelar for kommunar, skolar, verksemderog andre aktørar i deira internasjonale satsing3.Hordaland fylkeskommune skal, gjennomstrategisk informasjonsarbeid til ulike aktørari regionen, auka kunnskapen om andre landsin struktur og kultur, Europa og EU-systemetinkludert.4.Hordaland fylkeskommune skal, i samarbeidmed vidaregåande skolar, høgskolane, UIB ogforskingsinstitusjonane, bidra til at internasjonalestønadsordningar som EU og Nordisk rådsine FoU program vert nyttaFylkestinget vil vedta ein ny internasjonalstrategi for perioden 2009-2012 i mars 2009.I prosessen fram mot den nye strategien laprosjektgruppa opp til brei involvering avavdelingar og arbeidslag. Det vart utarbeiddulike basisdokument med spørsmål til drøftingpå grunnlag av mandatet. Det vart og gjennomførdeit stormøte for ressurspersonar fråadministrasjonen i oktober. Eit føremål varynskje om å få ein gjennomgåande strategi frådei politiske overordna føringane til tiltaka iden konkrete handlingsplanen.1.3 Organisering av det internasjonalearbeidet i fylkeskommunenAlle avdelingane i sentraladministrasjonen erengasjerte i internasjonale aktivitetar og haransvar for å formulere sine eigne delmål.I tillegg har fylkeskommunen to einingar somjobbar spesifikt med internasjonale saker;Europakontoret og Internasjonalt Arbeidslag.Europakontoret, etablert i 1995 på Strategi- ognæringsavdelinga er den operative internasjonaleeininga i fylkeskommunen og fungerersom eit informasjons- og kompetansesentermed tenester knytt til EU/EØS-program,inkludert program som Interreg, Leonardo daVinci og Aktiv Ungdom, EØS-fond m. fl. ogomfattar mobilisering til prosjektdeltaking,bistand til prosjektutvikling, nettverksbygging.Målgruppa er både offentlege og privateverksemder, samt friviljuge organisasjonar.Arbeidslaget Internasjonalt arbeid (etablert imars 2003) er den strategiske eininga og skalkoordinere, profilere og utvikle det internasjonaleengasjementet til fylkeskommunen, inært samarbeid med dei andre avdelingane.2. Geografisk fokus: SamarbeidsregionarHordaland fylkeskommune samarbeider med eirekkje regionar, først og fremst innan Europa,for å nå dei måla som er sette for fylkeskommunensitt virkefelt. Samhandling med disseregionane er ikkje eit mål i seg sjølv, men eitmiddel til å oppnå dei andre måla som er sette.2.1 Formaliserte samarbeidsregionarHordaland fylkeskommune har 4 formellesamarbeidsavtalar med regionar i Europa;Basse-Normandie i Frankrike, Cardiff i Wales,Orknøyane i Skottland og Kaunas i Litauen,samt ein utanfor Europa; Espirito Santo i Brasil.Fellesaktivitetar”Family-meeting”I november tok Internasjonalt arbeidslaginitiativ til ei strategisamling for representantarfrå eksisterande og potensielle samarbeidsregionar.Arrangementet vart kalla ”familymeeting”for å understreke fellesskapet mellomregionane og vilja til å diskutere framtidigeaktivitetar i ei uformell setting. Representantarfrå til saman tre regionar var med; Kaunas,Nedre-Normandie og Orknøyane. Dei tredagane vart nyttige, både for gjestane og for deimange tilsette i fylkeskommunen som deltok.VinterfestivalarHordaland fylkeskommune var og i år med på åskape julestemning i samarbeidsregionaneEdinburgh, Cardiff og Orknøyane. I år, somtidlegare år, vart det gitt juletre, men detviktigaste var konsertane, som fleire stader erein god arena for samhandling i tillegg til eitfast program. Dei siste åra har vi og sett eipositiv utviklingder dette ikkje ståraleine somarrangement, menhar blitt del av eistørre vinter- ogjulemarkering pådei ulike stadene.2


Conseil Régional de Basse-Normandie(Frankrike)Samarbeidet byggjer på dei historiske bandamellom regionane og tar sikte på å omfatte bådekultur, opplæring og næringsutvikling. Eisamarbeidsavtale vart underteikna i 1993.I 2008 var samarbeidet hovudsakleg fokusertkring opplæringsaktivitetar; i mars varrepresentantar frå 4 skolar i Hordaland(Slåtthaug vgs, Sandsli vgs, Fusa vgs og VossGymnas) på vitjing hos 5 skolar i Nedre-Normandie. Ut over hausten vart dette arbeidetfølgt opp, m.a. med gjenvitjingar til Hordaland.Dette har m.a. ført til søknad om Leonardoprosjektog bilaterale prosjekt.I oktober var og opplæringsdirektøren, samanmed representantar frå internasjonalt arbeidmed under ”Europeiske dagar” i Caen. Isamband med dette arrangementet vart detunderskrive ein ny samarbeidsavtale med detstatlege Academie de Caen, som er ansvarlegfor det akademiske innhaldet på alle nivå avutdanninga i regionen. Avtalen legg opp tiltettare samarbeid på utdanningsfeltet.Cardiff, WalesSamarbeidet med Cardiff-området hadde sinbakgrunn i attreisinga av den norske sjømannskyrkjaog vart formalisert ved ein avtale medregionen South Glamorgan i 1993, og medCardiff i 2000 (etter regional omorganisering).Samarbeidet skal fremja næringsutvikling,utdanning, kultur, sport og ungdom.I 2008 deltok igjen Hordaland på CardiffInternational Food and Drink Festival i juni – eideltaking som er viktig både i høve til opplæringsfeltetog satsinga på matkultur. Elevar fråSotra vidaregåande var ansvarlege for standen.Innan opplæring og ungdom er utveksling avelevar på vidaregåande skole, organisert avKnarvik vidaregåande, ein viktig del avsamarbeidet. Skoleåret 2008/09 er 16 elevarutplassert på forskjellige skolar i Cardiff ogVale of Glamorgan.Ut over dette var leiar for HMT-seksjonen,samt hovudverneombodet på studievitjing tilCaen i juni. Tema var m.a. arbeidsmiljø.3 representantar frå Normandie var og medunder ”family-meeting” i november.Vurdering av samarbeidetDet har vore ei revitalisering av utdanningssamarbeidetdet siste året. Under ”familymeeting”vart det og diskutert samarbeid innanandre felt, særleg kultur- og prosjektsamarbeid.Fem ungdommar og to leiarar frå Hordalanddeltok og på ein ungdomsleir i Cardiff ioktober.Innan kultursektoren deltok Hordaland i vinterfestivaleni november ved tenninga av lysa påjuletreet ved den norske kyrkja i Cardiff, samtkonsertar arrangert av fylkeskonsertane. Fylkesvaraordførarenrepresenterte fylkeskommunen.Ut over dette var leiar for HMT-seksjonen,samt hovudverneombodet på studievitjing tilCardiff i februar med støtte frå Leonardo daVinci programmet.Vurdering av samarbeidet:Samarbeidet med Cardiff på kultur ogopplæringsfeltet står framleis sterkt. Innanskolesektoren vert og ei utviding av aktivitetanediskutert. Dei siste åra har ein og sett nyeaktivitetar innan ungdomsprogram og næringssektoren.3


Orkney Islands Council, ScottlandHordaland fylkeskommune og Orkney IslandsCouncil inngjekk vennskapsavtale i 1983 og eittett samarbeid har utvikla seg gjennom åra.Aktivitetane i 2008 vart særleg merka av 25-årsjubileet for vennskapsavtalen, som vart markerti Bergen 13-17. juni. Frå Orknøyane deltok 14personar, hovudsakleg politikarar.Kaunas, LitauenEin formell samarbeidsavtale vart skriven i1998, men det har vore kontakt på opplæringsfeltetsidan 1991/92.Innan kultursektoren vart det i 2008 gitt stønadtil Grieg-Ciurlionis festivalen i Kaunas i mars.Kaunas State Choir deltok på si side i Bohemefestivaleni Korskirken, arrangert av Kirkespillenei Bergen og Bymisjonen, samt markeringaav den litauiske nasjonaldagen i Bergen.Det administrative nivået på Orknøyane var ogrepresentert ved ”family-meeting” i november.Innan kultur var vinterfestivalen i desember detleiande arrangementet. Fylkeskonsertane sittHauge-Tveitt program vart framførd underskolekonsertar og kveldskonsertar over fleiredagar og fylkesordføraren var m.a med på åtenne lysa på juletreet utanfor St. Magnuskatedralen. Anna kultur-samarbeid i året somgjekk inkluderer konsertar med Bergenmannskor i Kirkwall i april, folkemusikkkonsertarmed West Mainland Stratsphey andReel Society i Bergen i juli, samt deltaking fråOrknøyane på Kystsoge-vekene i Hordaland.På opplæringsfeltet er utveksling av elevar i denvidaregåande skole sentralt. Skoleåret 2008/09er det ein elev frå Knarvik vidaregåande vedKirkwall Grammar School, medan ein elev fråKirkwall er eit år på Voss Folkehøgskule.Vurdering av samarbeidetOrknøyane er Hordaland sin einastesamarbeidsregion som vart etablert som einvenskapsregion, og samkvemmet har eit breittgrasrotengasjement. Det vert lagt vekt på einbrei kulturkontakt og ei framleis styrking avutdanningssamarbeidet. Under ”familymeeting”i november vart det og diskutert eimogleg utviding til andre felt.Innan næringssektoren var ein representant fråStrategic Planning Division i Kaunas på eivekes studieopphald med støtte frå Nordiskministerråd. Ho fekk orienteringar av Bergenkommune, Prosjekt Bryggen, Bybanen ogplanseksjonen i fylkeskommunen.På opplæringsfeltet er det i skoleåret 2008/20093 elevar frå Litauen ved folkedanslinja vedManger Folkehøgskole.Ut over dette deltok fylkesordføraren undermarkeringa av Kaunas sitt 600-års jubileum imai. Opplæringsavdelinga, saman med TideASA, ga ein turbuss til ein musikkskole iKaunas. Ein representant frå internasjonalavdeling i Kaunas deltok og på ”familymeeting”i november.Sjølv om fylkeskommunen sitt formellesamarbeid er med Kaunas by, så vert det ogsamarbeida med regionen Kaunas. Dei har m.a.vore med på søknaden om Interreg-prosjektetTALENTS, samt innan Leonardo-programmet.Vurdering av samarbeidetSamarbeidsaktivitetane med Kaunas har vorenoko færre i 2008, samanlikna med 2007 ettersom to store prosjekt vart avslutta. Både innanopplæring, kultur og næring er det derimot nyeprosjekt under utvikling, slik at aktivitetsnivåetkan auke igjen neste år.4


Espirito Santo, BrasilEin samarbeidsavtale med regionen EspiritoSanto i Brasil vart signert i mai 2005 samanmed Bergen Kommune og Hordaland Olje ogGass. Hovudfokus var næringsutvikling.Samarbeidsavtalen har i liten grad vore realisertfrå fylkeskommunen si side, men Høgskolen iBergen har utvikla eit samarbeid om undervannsteknologimed eit universitet i regionen.De første 20 brasilianske studentane kom tilBergen i april, mens dei norske studentane var iBrasil i november. Fylkesordføraren møtte ogrepresentantar frå regionen i samband meddeltaking på oljemessa i Rio i september.2.2 Andre samarbeidsregionarFylkeskommunen har og eit nært, menuformalisert samarbeid med to regionar;Thüringen i Tyskland og Edinburgh i Skottland.Thüringen, Tyskland.Hordaland fylkeskommune har eit særs godtsamarbeid med regionen Thüringen innanutdanning, næringsliv og forsking. Samarbeidetmed regionen voks fram frå 1993 gjennomtiltak innan EU-programmet COMETT II ogseinare Leonardo da Vinci og InterregPå næringsfeltet vitja Regional NæringsforumThüringen i april. Studieturen viste m.a. korleisein i Thüringen har arbeidd systematisk med åkople FoU miljø til bedrifter ved etablering avteknologi- og næringsparkar innan spesifikkefagområde der det er lange industritradisjonar.På opplæringsfeltet avslutta den første”Hordalandsklassen” i Erfurt sine elektrostudiari mai, medan ein ny klasse starta opp i august.Det har og vore sendt lærlingar til Erfurtgjennom Leonardo-programmet, samt atsøknader om Leonardo Partnerships har blittutarbeidde. Ein delegasjon frå Erfurt, leia avOberbürgermeister og utdanningsdirektør vitjaog Hordaland i mai, m.a. for å underskrive einny samarbeidsavtale på opplæringsfeltet.Vurdering av samarbeidetDet har dei siste åra vore stor aktivitet i forholdtil næringsaktivitetar med Thüringen, og med”Hordalands-klassen” i Erfurt er opplæringssamarbeidetmed Erfurt no komen etter. Medein mogleg interregional avtale kan samarbeidetverte formalisert og ut over opplæringsfeltet.Edinburgh, SkottlandSamarbeidet med Edinburgh har sitt utgangspunkti juletreet som Hordaland dei siste 25 årahar gitt som takk for hjelpa under andre verdskrigen,og er framleis knytt opp mot dettearrangementet. Siktemålet er m.a. profilering avHordaland innan kultur, utdanning mm.Aktivitetane i 2008 var i hovudsak knytte oppmot kulturarrangementa Edinburgh CapitalChristmas kor tenninga av lysa på julegrana fråHordaland vart ein integrert del i 2000. Åretsjuletre på the Mound vart tent 28. november.Lord Provost, Edinburgh og fylkesordføraren iHordaland stod for den offisielle delen, medaneit program av tradisjonell skandinavisk musikkvar årets kulturelle bidrag frå fylkeskonsertaneunder adventskonserten i St. Giles Cathedral.I etterkant har det vore diskutert eit avtaleforslagfrå Thüringen som legg opp til eitnærare regionalt samarbeid. To regionaleinnovasjonsselskap i Thüringen har og voremed om søknaden om Interreg IVC-prosjektet”TALENTS - From Talents to Entrepreneurs”Vurdering av samarbeidetDet norske generalkonsulatet i Edinburgh harvore ein viktig støttespelar i samarbeidet medEdinburgh by. Nedlegging av generalkonsulatethausten 2008 stiller nye krav til oppfølging fråfylkeskommunen. Det er per i dag ingen planarom samarbeid ut over vinterfestivalen.5


2.3 Resten av verdaHordaland fylkeskommune har og samarbeidmed andre regionar, men då meir fokusert omeinskilde tiltak. Etter kvart har fylkeskommunenutvikla eit nært samarbeidsforholdmed fleire av desse. Det som byrja som eitsamarbeid konsentrert om ein aktivitet ellerprosjekt, har etter kvart utvikla seg til å omfattefleire ulike felt.Liguria i Italia og Gorenjska i Slovenia ereksempel på regionar kor det veks framsamarbeid på fleire område. I Liguria har detvore ein fokus på matkultur gjennom gjensidigdeltaking i festivaler, lærlingutplasseringar,skolesamarbeid og andre prosjekt.Gorenjska har vore med å utvikle søknaden omprosjektet TALENTS i Interreg IVC, men dethar og vore fokus på mindre prosjekt innanmatkultur/ reiseliv og ungdomsprogramma.Fleire prosjekt er under planlegging.Skolane har sjølvsagt prosjekt i ei rekkjeeuropeiske land, og utanfor dei etablertesamarbeidsregionane. Ei kartlegging har vist atdei det siste året har hatt prosjekt mot fleireland enn i fjor. Fylkeskommunen elles har hattmeir prosjektretta aktivitetar mot regionar i t.d.Frankrike, Tyskland, Storbritannia og Ungarn.Sjølv om dei fleste av Hordaland sine formalisertesamarbeidsregionar ligg i Europa, finst detog samarbeid med regionar utanfor Europa.Fylkeskommunen har vore representert på tostore oljekonferansar i 2008 saman medrepresentantar frå kommunar og næringsliv iHordaland. I mai deltok fylkesordføraren samanmed ein delegasjon på Offshore TechnologyConference i Houston, og i september deltok homed ein delegasjon på Rio Oil and Gas. Beggegongene var den lokale representasjonenkoordinert av Hordaland Olje og Gass.Innan Kultur- og Idrettsavdelinga har m.a.Seksjon for Kulturminnevern hatt kontakt medMozambique, og i Interregprosjektet”Economuseums Northern Europe” er detinternasjonale economuseumsnettverket basert iQuebec, Canada ein sentral partnar.Fylkeskonsertane sitt program ”F. Ex.” vart oginvitert med av Rikskonsertane til å delta underChina-Shanghai International Arts Festivalsom fann stad i Shanghai i november.Opplæringsavdelinga har t.d. entreprenørprosjekteti Zambia og den internasjonaleklassen ved St. Paul High School, USA,organisert av Øystese Gymnas.Sidan januar 2006 har opplæringsavdelinga ogSotra vidaregåande skole vore involvert i eitprosjekt med mål å integrere ungt entreprenørskapi undervisninga på Mbala High School iNorthern Province, Zambia. Frå å vere eitskole-til-skole-prosjekt gjekk dette over til eitregion-til-region-prosjekt i januar 2008 oginkluderar no og Luapula provinsen. Prosjektetfekk 400 000 kr i stønad frå NORAD for 2008.2.4 Eit internasjonalt HordalandInternasjonalisering handlar ikkje bare omfellesprosjekt og utveksling med andreregionar, men bør og ha fokus på å nytte detinternasjonale miljøet som alt finst i Hordaland.Mangfaldsåret var det norske tilsvaret til EU sitt”Year of intercultural dialogue”. Ei rekkjeaktivitetar har vore gjennomførde, og detmangfaldige og internasjonale kulturlivet iHordaland har vorte gjort enda meir synleg.Fylkeskommunen har prioritert å jobbe mednettverksorganisasjonar som Felles innvandrarrådi Hordaland og BIKS – BergenInternasjonale Kultursenter. Mangfaldsåret harvore ein prosess og markerer starten på ei meir6


systematisk tilnærming til arbeidet med å gjeinnbyggjarar av ulik bakgrunn høve til å deltaaktivt i samfunnet.(Foto: Øystein Fykse, BIKS)Internasjonal Uke vert arrangert kvar oktoberav FN-sambandet i Bergen i samarbeid medandre lokale aktørar, blant dei fylkeskommunen.Målet er å auke fokus kringinternasjonal utvikling generelt og FN sinetusenårsmål konkret. Eit anna mål er å fremmeintegrering av nye innbyggjarar. Ein internasjonalkonsert på Torgallmenningen markerteopninga av veka – ei veke fylt med arrangementsom utstillingar, konsertar, foredrag osb.Kystkulturen har ein internasjonal dimensjon.Eit synleg eksempelet på dette var programmetda Bergen var hamn for Tall Ships Races iaugust 2008, men kom og fram gjennom atårets kystkulturkonferanse som vart gjennomførdi Bergen i mai, i samarbeid med m.a.Riksantikvaren, Kystverket og Fiskeridirektoratet,sette fokus på kulturmøte både langskysten og over havet. Kystsogevekene har og,for ein periode, utvida i vesterled – til Shetlandog Orknøyane. Noreg var og eit av fem inviterteland under ein internasjonal maritim festival iBrest (Frankrike) i juli. Sunnhordland Museumog Oselvarverkstaden representerte Hordaland."Bygg ein båt" (Foto: Sunnhordland Museum)3. Samarbeidsfora: Organisasjonar3.1 Internasjonale organisasjonarMedlemsskap i interregionale (interesse-)organisasjonar er viktig for at Hordaland skal fåein påverkingsmoglegheit i EU-systemet, somuavhengig av norsk medlemskap har einverknad på norske fylkeskommunar. I tillegg tildette er organisasjonane ein viktig møteplass ogein sentral arena for erfaringsutveksling ogkompetanseheving. Hordaland er med i treinternasjonale organisasjonar.Conference on Peripheral and maritime Regions(CPMR)CPMR er ein interesseorganisasjon for perifereog maritime regionar i Europa. Dei er paraplyorganisasjonfor sju geografiske kommisjonarog involverer meir enn 150 regionar frå 26 land.Plan- og miljøsjef Gudrun Mathisenrepresenterte Hordaland på generalforsamlingai Bayonne, Frankrike 1-3. oktober.Slutterklæringa la vekt på maritim politikk,felles landbrukspolitikk, regionane si rolle iglobaliseringa og regional utvikling.Organisasjonen vil halde fram med deimaritime og perifere perspektiva og arbeide påtvers av fag og sektorar. Samhøyrepolitikk,fiskeri og klimaendringar er viktig. Vekta skalframleis vere på utvikling og solidaritet.Vurdering av deltakinga i CPMR:Hordaland fylkeskommune si deltaking iCPMR avgrensar seg stort sett til deltaking påden årlege generalforsamlinga. Medlemskapener nyttig særleg i forhold til kompetansebygging,nettverksbygging og ”benchmarking”.Organisasjonen sender ut jamlege nyheitsbrevsom gir god oppdatering på EU-saker som errelevante for regionane. Generalforsamlinga erein stad der blikket vert heva, og regionalutvikling vert sett i større samanheng. Dei sisteåra har det vore fokus på berekraftig utvikling.CPMR si generalforsamling er også einuformell møteplass mellom norske regionpolitikararog fagfolk. Kontakten og nettverketsom vert utvikla er svært viktige.7


Nordsjøkommisjonen - NSCNSC, som vart oppretta i 1989, er ein av sjugeografiske kommisjonar i CPMR og representerer64 regionar frå 8 land i Nordsjøregionen.Hordaland fylkeskommune har representantar ialle dei fem temagruppene: Culture & Tourism,Innovation & Education, SustainableDevelopment, Marine Resources og Transport,sjølv om aktivitetsnivået har vore varierande.Hordaland har vore særleg aktiv i gruppeneKultur og turisme og Marine ressursar.Aktivitetar i 2008To av dei tematiske gruppene, Culture &Tourism og Marine Resources hadde samlingari Hordaland i løpet av 2008. Begge dissearrangementa samla deltakarar frå ulike land tilmøte og vitjingar i Hordaland.Kultur- og Turismegruppa i NSCJoint Annual Conference and GeneralAssemblies for NSC, BSC og NSR program vari juni 2008 i Herning i Danmark. Over 400deltakarar var samla for å høyre på særs godeforedrag om konferansen sitt hovudtema –Towards a Sustainable Future. Fleire frå HFKdeltok og på workshops og Kate Clarke,Nasjonalt kontaktpunkt for IVB Nordsjøprogrammet,representerte HFK på det norskenasjonale møtet i NSC. Hovudtema varsatsingane for CPMR dei neste 10 åra.Vurdering av medlemskapenNordsjøsamarbeidet er ein særs viktiginnfallsport til internasjonalt samarbeid. FråNordsjøkommisjonen via CPMR kan einpåverka saksprosessane i EU. Dei fem temagruppenehar utarbeidd handlings- og satsingsplanarfor perioden 2008 -2010. Deltaking ikommisjon og temagrupper gjev høve til bådefagleg og politisk kontakt, og gjev nettverk oglæringseffekt. Arbeidet kan og gje økonomiskeffekt, dersom ein får gjennomslag forprogramidear og tek del i eksternt finansiertesamarbeidsprosjekt. Ut frå prioriterte satsingsfelti vår region med tema som marint, maritimtog energitilhøve, kan arbeidet i NSC ivaretabåde lokale og transnasjonale mål. Det vil ogvære viktige område med tanke på ein aukapolitisk fokus på nordområda.Assembly of European Regions (AER)AER er ein interesseorganisasjon for europeiskeregionar, stifta i 1985 og med omlag 200medlemer. Hovudmålet er å stimulera tildialog, diskusjon, studiar og samhandlingmellom regionar i land som er medlem av EUog /eller Europarådet.Aktivitetar 2008Representantar for Hordaland fylkeskommunehar delteke på to konferansar i regi av AER;Kjartan Pettersen frå Arbeidslag Reiseliv deltokpå seminaret "Setting out for new horizons -European Regions develop cultural tourism".Jone Engelsvold frå Strategi- og næringsavdelingadeltok saman med VRI-koordinatorTor-Helge Eiken på eit seminaret "Innovation,creativity, diversity - The regional dimension ofEuropean economic excellence". Begge melderom eit godt fagleg utbytte av seminara, og atdet gav nyttige kontaktar.Generalforsamlinga i AER vart halde 12-14november i Tampere, Finland. Matti Torgersenfrå Strategi- og næringsavdelinga stilte somfylkeskommunen sin representant. I tillegg tilordinære generalforsamling, vart det halde einkonferanse- og utstillingsdel knytt til tema"From Migration to Integration" der fylkeskommunenstilte med ein stand. Målet medstanden var å vise fram arbeidet vårt medintegrering avinnvandrarar. Standenviste fram bådeHordalandsmodellenog prosjekt innanvidaregåandeopplæring, i tillegg tilå gje generellinformasjon omHordaland. Standen var bemanna av Liv TvildeLaading frå Organisasjonsavdelinga ogMarianne Haaland frå Opplæringsavdelinga.8


Nasjonalt kontaktpunkt forNordsjøprogrammet 2007-2013HFK som nasjonalt kontaktpunkt for Nordsjøprogrammetog Vestlandsrådets representant iden nasjonale gruppen for Interreg IVB & IVC:Kate Clarke, EuropakontontoretDet har vore eit travelt år for Vestlandet ogHordaland innafor IVB & IVC med 2 utlysingari Nordsjøprogrammet, 2 utlysingar i Nordligperiferi (NPP), 1 utlysing i Baltic Sea Regionog nesten 500 søknader i første utlysing i IVC.Det har vore mange søknader å handsame ogfleire med norske partnarar, noko som gav godutteljing for Hordaland. Bergen kommune ert.d. partnar i prosjektet MARE, Bergen mediaby i prosjektet North Sea Screen Partnership ogHFK er prosjektleiar i prosjektet Coast Alive! itillegg til det allereie godkjende prosjektetEconomuseum (NPP). Det har vist seg atØstersjøprogrammet er vanskelegare forVestlandet å orientere seg mot, men Møre &Romsdal er partnar i prosjektet EfficienSEA.Det er danna eit nytt nettverk for alle norskepartnarar som er involverte i prosjekt iNordsjøprogrammet. Målet er å støttekvarandre og sikre god gjennomføring avprosjekt og levering av resultat. Første møtetvart halde i Stavanger i desember.Interreg IVB: Economusée Northern EuropeEconomusée Northern Europe – ENE er eitprosjekt under Nordlig Periferi programmet.Hordaland fylkeskommune er lead partner ogsamarbeider med regionar frå Island, Færøyane,Irland og Nord-Irland, i tillegg til detinternasjonale economuseumsnettverket, baserti Quebec, Canada.Prosjektet vart formelt lansert i Quebec 10.april med representantar frå m.a. provinsregjeringa.Samstundes med lanseringa fekkkring 15 personar få ulike organisasjonar iHordaland eit introduksjonsprogram tilkonseptet utvikla av Université Laval.Det har vore gjennomførd tre møte istyringsgruppa (på Island, Færøyane og iIrland), kombinert med besøk til potensielledeltakarverksemder. Prosjektet ønskjer åetablere 18 nye economuseer i dei deltakanderegionane. Så langt har kring halvparten blittidentifisert.KIA/Seksjon for kulturbasert verdiskapingkoordinerar prosjektet for fylkeskommunen.Interreg IVB: Coast Alive!I desember 2008 vart prosjektet Coast Alivegodkjend under Nordsjø-programmet, etter atførre søkjerunda ikkje førde fram. Dette inneberat i dei neste 4 åra, vil Hordaland fylkeskommunevere Lead Beneficiary i eit prosjektmed partnarar i Noreg, Sverige, Danmark, UK,og i ein planlagd utvidingsfase våren 2009,også med store delar av Nederland.Det er dei gode røynslene frå Nordsjøløypaunder Interreg IIIB (2003-2006) som skapteinteressa for å gå vidare i ein ny prosjektperiode.Gamle ferdslevegar, kulturminne ogkulturlandskap vil framleis stå i fokus, men noer fokuset endå sterkare på kva ein kan nytte ialt 5.500 km med Nordsjøløype til. Nytt iprosjektet er ei sterkare vektlegging avsamspelet mellom folkehelse og vandringarsom innfallsvinkel til rekreasjon og kulturopplevingar.Det er og verd å merkje seg atnasjonale mynde i mange land no vert med iprosjektet, både i rådgjevarroller, og ved at einlegg vekt på å utvikle møteplassar mellomregionale og nasjonale prosjekt.Oppstarten av prosjektet er lagt til eit stormøte iDanmark i februar 2009. Den økonomiskramma for prosjektet er på over 40 mill.KIA/Seksjon for kulturbasert verdiskapingkoordinerer prosjektet for fylkeskommunen.Interreg IVB: StratMoSMotorways of the Sea Strategic DemonstrationProject – StratMoS, er eit prosjekt underNordsjøprogrammet og vart formelt godkjend idesember 2007 og starta opp i april 2008.Hordaland fylkeskommune vart inkludert som10


partnar i desember 2008. Andre partnarar iprosjektet kjem frå Nederland, belgiskFlandern, Tyskland, Danmark, UK og Noreg.StratMoS byggjer vidare på resultata fråprosjektet Nordlig Maritim Korridor (2002-2008) og vert leia frå Rogalandfylkeskommune. Hovudmålsetninga medprosjektet er å få frakt over frå veg til sjø, samtå betre sjøbasert transport til perifere regionar.Samferdselsavdelinga koordinerer prosjektet forfylkeskommunen.Interreg IVB: Vital historic townsBergen kommune sin søknad om prosjektet“Vital Historic Towns” vart ikkje godkjend avprogramsekretariatet for Østersjøprogrammet.Hordaland fylkeskommune var tenkt eirådgivande rolle som subpartnar i prosjektet.Bergen kommune hadde utvikla prosjektetsaman med m.a. ein tysk lead partner medformål å etablere eit samarbeid mellommellomstore europeiske byar for å auke deirakonkurranseevne. Det er ikkje bestemt om einvil gå vidare med ein ny søknad.Interreg IVC: TALENTS – From TALents toENTrepreneurSTALENTS er eit transregionalt EU-prosjektmed fokus på ein ny generasjon entreprenørskapbasert på teknologi, media og natur.Hovudaktiviteten er å analysere, samanlikne ogutveksle erfaringar på området, og overføre dennye kunnskapen til regionane sine virkemiddelapparat.Med utspring i ENABLE-prosjektet(2004-2006) har Strategi- og næringsavdelingasaman med partnarregionane Sogn & Fjordane,Kaunas, Thüringen, Gorenjska (Slovenia) ogCentral Transdanubia (Ungarn) i 2008 arbeiddfram ein prosjektsøknad som vart sendt i januar2009. Hordaland fylkeskommune er LeadPartner og svar på søknaden er venta tidleg påhausten 2009.4.2 EØS finansieringsordninganeI samband med at EØS-avtalen vert utvida tilogså å omfatte Romania og Bulgaria vart detetablert fond for å fremme økonomisk og sosialutvikling i disse landa. I motsetning til fondaom vart etablert i samband med utvidinga i år2000 er det eit visst spelerom for norske aktørari den nye ordninga, mellom anna kan desse tainitiativ til prosjekt.Restaureringsprosjekt i BulgariaSaman med riksantikvaren i Bulgaria søktefylkeskommunen om eit prosjekt som skullerestaurere trehus i 44 område i Strandjaregionen i Bulgaria. Etter at EU sumaren 2008,grunna mistankar om korrupsjon, trakk tilbakegodkjenninga av kontoret i Sofia som handtererutbetalingane, følgde EØS-sekretariatet iBrussel opp og suspenderte alle sine utbetalingar.Alle prosjekt står difor på vent.Næringsprosjekt i Romania og BulgariaFylkeskommunen har gjennom Europakontoretvore brukt som rådgjevar av næringslivet ihøve til desse fonda. Gjennom ordninga har tobergensverksemder, Scase AS og Thermax AS,fått hjelp til å fremje søknader til desse fonda.Scase vil bidra med kompetanse og utstyr for åbygge opp eit opplæringssenter for tilsette påmellomleiarnivå i rumenske slakteri og kjøtforedlingsanlegg.Opplæringssenteret skalundervise i EU sine krav til mattryggleik ogdemonstrere effektivitet og lønsemd. Søknadenmottok ei positiv instilling frå Romania tilhovudstyret i Innovasjon Noreg som vilhandsame den i møte 15 mars eller 5 april 2009.Thermax AS har utvikla eit flammehemjandestoff som kan nyttast som tilsettingsmiddel tilvatn for å auke sløkkjeeigenskapane. Isamarbeid med ei bulgarsk bedrift skal detetablerast eit anlegg for produksjon av dennevæska, samt ein fabrikk for produksjon avvatnbaserte, miljøvennlege brannslukkingsapparat.Søkjarane er per februar 2009 iforhandlingar om deltaljar i prosjektet, og det erventa ei avgjerd i første kvartal.4.3 Andre prosjektSixth Framework Program - EUROPEER SMEProsjektet vart finansiert over EUs 6. Rammeprogramfor forsking og teknisk utvikling(OMC-NET) og gjekk over 26 månader, frå2006 til 2008. Prosjektet omfatta 15 regionarfrå 12 europeiske land og den overordnamålsettinga var å gjere strategiar for forsking og11


teknologisk utvikling retta mot SMB’ar i EUsine medlemsland og søkjarland meir like ogmeir effektive.I 2008 har HFK tatt del i tre prosjektmøte plussavslutningskonferansen i Berlin i november oghar gitt ei rekkje innspel til analysen avutviklingsprosjekt frå dei deltakande regionane.Oppsummert var dei viktigaste konklusjonane:- Enkle prosjekt med klar fokus og strukturog relativt avgrensa trong for ressursar erdei som er mest eigna for overføring.- Prosjektet utvikla eit verktøy der ein tekomsyn til ulike rammevilkår- Gode nettverk mellom regionar er viktig forå trekke lærdom av det arbeidet som vertutført andre stader i Europa.- Innovasjonsprosjekt tenderer til å ha ein forkort planleggingshorisont - løyvingar må haein rimeleg tidshorisontI høve til framtidig politikkutvikling er hovudkonklusjonenat ansvaret for innovasjon ikkjemå bli for fragmentert på ulike organ og atfinansieringa må være langsiktig og forutsigbar.Prosjektet har etablert eit nettverk som vilfortsette etter at prosjektet er avslutta. Resultatafrå prosjektet vil bli vidareført i ein nettbasertkunnskapsbank (http://europeer-sme-rp6.org/)KVIT prosjektet. (KValitetsutvikling ITannlegepraksis)Bakgrunnen for prosjektet var at amalgam vartfasa ut som fyllingsmateriale i jekslar før eitfullgodt alternativ var tilgjengeleg. Føremåletmed prosjektet er å undersøke korleis kvitetannfyllingar av plast fungerer på tenner medstor tyggebelastning.Prosjektet starta opp i 2001, dei siste registreringanegjort i 2008 og prosjektet skal avsluttasti 2009. Samarbeidspartnarar er tannhelsetenestai Hordaland, Børnetandplejen i Danmark.Universitetet i Oslo og Universitetet i København.24 tannlegar frå Hordaland deltek ogansvarleg avdeling i fylkeskommunen er tannhelseavdelinga.Prosjektet er hovudsaklegfinansiert av Sosial- og Helsedirektoratet.Det skal gjennomførast ei felles samling kvartår der deltakarane (arbeidsgruppa) ogstyringsgruppa er med. Samlingane skiftarmellom Noreg og Danmark, og i april 2008 vardet ei samling i København der dei sisteobservasjonane vart diskuterte. Materialet fråprosjektet vil verte nytta i ei doktorgradsavhandlingved Universitetet i Oslo og einvitskapeleg artikkel har allereie vorte publisert.5. Ungdom og internasjonaliseringHordaland fylkeskommune satsar på ungdommarsin moglegheit for internasjonal erfaring,anten det dreier seg om utdanningsopplegg,praksis eller ikkje-formell læring. For å oppnådette nyttar fylkeskommunen ein kombinasjonav program. Europakontoret koordinerer EUprogrammaAktiv Ungdom og Leonardo daVinci, og i tillegg til dette nyttar dei enkelteskolane seg av ein kombinasjon av virkemidlarfor å internasjonalisere undervisninga.Leonardo da VinciLdV-programmet, eit sektorprogram under EUsitt Program for Livslang Læring, er retta motfag- og yrkesopplæringa. Målet er å gideltakarane moglegheiten til å tileigne seg ogbruke kunnskap, ferdigheiter og kvalifikasjonarsom og gir personlig utvikling for deneinskilde. Deltakarane får eit unikt høve tilinternasjonal arbeidserfaring i bedrifter iEuropa, noko somkan gje dei eitfortrinn påarbeidsmarknaden.Dei siste åra harLeonardo-programmet vore marknadsførtinternt i fylkeskommunen for å auke deninternasjonale kompetansen hjå dei tilsette.Dette har resultert i at 7 personar fråsentraladministrasjonen i 2008 har fått tildeltstipend for 1-4 vekers opphald (dei fleste på 2veker) på ulike institusjonar og bedrifter iEuropa. Som eit eksempel var ein representantfrå Opplæringsavdelinga på 4 vekers studieturtil ulike opplæringsinstitusjonar i Tyskland.Den følgjande tabellen viser kor mangepersonar som har reist ut med assistanse fråEuropakontoret, og til kva for land og bransjar:12


Gruppe Tal Periode Land Bransje/fagElevar/ 61 3-13lærlingar vekerInstruktørar21 1-4vekerES,IT,DE,FR,IE,GRFR,UK,DE,SI,SEHotell/rest,byggfag,kontor,bilmek,tekn.ind.prod.reiseliv,kjemi/prosessbarne/ungd.helsefagByplanlegg.lokalsamf.utvhmt/personal,opplæring,industriautomnettverksbyggprosjektutv.medierTotalt 82I tillegg er det skolar som vel å søkje prosjektdirekte frå det nasjonale kontoret SIU.Aktiv UngdomAktiv Ungdom er EU sitt program forungdomsutveksling og mobilitet. GjennomAktiv Ungdom kan friviljuge organisasjonar,fritidsklubbar, individuelle ungdommar oggrupper søkja om stønad til deltaking ieuropeiske samarbeid; gruppeutvekslingar,demokratiprosjekt, europeisk volontørteneste,ungdomsinitiativ, ungdomspolitiske møte,studiebesøk og kontaktseminar. Europakontoreter regionalt kontaktpunkt for Aktiv Ungdomprogrammetog godkjend sendarorganisasjonfor norske volontørar.Det er stor pågang i samband med Europeiskvolontørteneste. Mange ungdomar ønskjer åbruke eit volontøropphald til å få utanlandserfaringog utvikle sine språkkunnskapar.Erfaringane til ungdommane som har deltatt ivolontørprosjekt er svært positive. Volontøranefår dekka alle kostnader, vert kjende med ein nykultur, utviklar språket, får nye vener, og lærarom arbeidslivet.Europakontoret sende ut 12 ungdomar tilvolontørprosjekt i Romania, Spania, Frankrike,Tyskland, Wales, Sverige og Nederland.Det er første gang at det er sendt inn søknad tilAktiv Ungdom programmet med ein ikkje EUsamarbeidspartnar,nemlig Marokko. Søknadenvart godkjent, og over nyttår vil ein jente starteeit volontørprosjekt i Rabat, Marokko.Hordaland fylkeskommune sendte eindelegasjon ungdomar til ein ungdomsleir iCardiff med stønad frå Aktiv Ungdom.Hordaland organiserte ungdomsleir i 2007, ogtil neste år går stafettpinnen til Thüringen.Fylkeskommunen sin kontaktperson i AktivUngdom reiste i november til Slovenia for ådiskutere moglege samarbeidsprosjekt. Fleireprosjekt vart diskuterte, mellom anna eitdemokratiprosjekt for ungdom, ei ungdomsutvekslingforfjellredningskorps,volontør-prosjekt,bilaterale prosjektfor ungdom medfærre mogle-gheiterog studiebesøk.Som regionalt kontaktpunkt inngår m.a.:• Informasjon om Aktiv Ungdom; rettleiing,skolebesøk, kurs i å skrive søknad.• Informasjonstenesta Eurodesk, som er eiteneste for ungdom om alle spørsmål knytttil EU/EØS. Europakontoret fungerer someit av dei nasjonale Eurodeskpunkta.Aktivitetar på dei vidaregåande skolaneJanuar 2009 gjennomførde fylkeskommunen eikartlegging av den internasjonale aktiviteten i2008 på alle dei vidaregåande skolane iHordaland. Denne undersøkinga viser m.a. at84% av skolane har gjennomførd internasjonaleaktivitetar i løpet av 2008. 28% av skolane harhatt ein auke i aktivitetsnivået, mens ca 16%har opplevd ein reduksjon.Den mest vanlege aktiviteten er elevturar påopp til 4 veker (sjølv om det har vore einnedgang som følgje av innskjerpinga av”gratisprinsippet”), men mange har og utnyttaden ressursen det er å utveksle lærarar.Når det gjeld den geografiske spreiinga, ser viat skolane i år listar aktivitetar i 24 europeiskeland (mot 12 i fjor). Det er i tillegg ein auke idelen land i det austlege Europa. Bare 4 skolarhar rapportert om samarbeid utanfor Europa;med Zambia, Guatemala, USA og Mexico.13


Fakta; internasjonale aktivitetar vedskolane1 Elevtur opptil 4 veker 54%2 Lærarutveksling - mottatt 40%utanlandsk(e) lærar(ar)3 Lærarutveksling - sendt ut 37%lærar(ar)Andre fellesprosjekt med 37%utanlandsk skole4 Leonardo da Vinci - sendt ut 29%elevar5 Utveksling av elevar - mottatt 20%elevar – minst 4 vekerEtablering av vennskapsskole 20%Deltaking i Comeniusprosjekt 20%6 Mottatt utanlandsk14%språkassistent7 Utveksling av elevar - sendt ut 11%elevar – minst 4 vekerAdministrering av11%utanlandsklasse8 Leonardo da Vinci - mottattelevar11%Ein open kategori ”andre aktivitetar” viserat det er ei stor bredde i det internasjonaleengasjementet i Hordaland; geografisk fråsamarbeid med skolar i Danmark tilprosjekt i Zambia og Guatemala, tidsmessigfrå skolesamarbeid gjennom 10 årtil kurs og studieturar på nokre dagar, ogfagleg frå innovasjonsprosjekt ogdeltaking på OSSE-konferanse tilhumanitært arbeid på barneheim.Dette er og ein kategori som dekkerdeltaking i prosjekt som ikkje vart lista idei faste kategoriane, som t.d. Nordplus,Grundtvig, Arion og EØS-ordningane.Det var i 2008 organisert utveksling (såkalla”Hordalandsklasar”) på 5 stader; elektroklasse iThüringen (koordinert av Askøy vgs), hestefagklassei Ungarn (koordinert av Voss Jordbruksskole)og studieførebuande i Cardiff (koordinertav Knarvik vgs), USA (koordinert av Øystesegymnas) og på Orknøyane.6. Anna internasjonalt kultursamarbeidInnan kulturfeltet er det, i tillegg til deiaktivitetane som er presenterte undersamarbeidsregionar og prosjekt, og samarbeidmellom kunst- og kulturinstitusjonar iHordaland og andre land, med meir ellermindre støtte og assistanse frå fylkeskommunenI august hadde Hordaland besøk av ein tyskdelegasjon på sju personar som kom for åforhandle ei mogleg utlevering av deler av eittysk fly, Focke-Wulf 200 Condor, som styrta påKvitanosi på Voss i 1942. Sidan 2005 har detvore dialog mellom Deutches Technikmuseum iBerlin og Fylkeskonservatoren, og sistnemntehar, i samråd med Voss kommune, forhandlamed sikte på å utlevere nokre deler av flyet,medan mange vart liggande att, slik at åstadenfor styrten vert tatt vare på som eit kulturminne.Med i delegasjonen i august var to personar fråDeutches Technikmuseum og 5 representantarfrå ei gruppe friviljuge som arbeider for åbyggje ein kopi av flyet. Dei originale teikninganetil flyet er kome bort, og det finst ingenoriginale fly av denne typen att. 70 menneskepå fire stader i Tyskland er no involverte i eitprosjekt som tek sikte på å lage ein kopi.Den 20. august sto fylkesordførar TorillSelsvold Nyborg for den formelle opninga avein rekonstruert ”Stofa” på øya Papa Stour påShetland. Gjenskapinga av kongens hus påShetland har vorte eit samarbeid mellom Noregog Shetland, der Norsk handverks-utvikling,Hordaland fylkeskommune, Stiftelsen Bryggenog Vestnorsk Kulturakademi samhandla frånorsk sidenår det gjaldtmateriale,ekspertar,handverkararogfinansiering.14


7. Informasjonsformidling ogkompetansehevingEin viktig del av det internasjonale arbeidet,som omtalt i dei vedtekne strategiane, erinformasjonsformidling og kompetanseheving.Det å skape dialog med ulike aktørar i fylket oginformere om kva for moglegheiter som finst,både i og utanfor EU-systemet, er sentralt iforhold til å auke det internasjonaleengasjementet i Hordaland.6.1 Kurs, konferansar og informasjonsmøteKurs, konferansar og informasjonsmøte erviktige arenaer for å skape nettverk, formidleinformasjon og oppmuntre til bruk avtilgjengelege program. Nokre arrangement harfylkeskommunen organisert på sjølvstendigbasis, mens i andre har vi vore bidragsytar.Informasjon om Leonardo da Vinci progr.Hausten 2008 vart det halde to informasjonsmøteom Leonardo da Vinci programmet, eitfor lokale samarbeidspartnarar og eit for tilsettei sentraladministrasjonen. Målet med det sistevar å inspirere fleire frå HFK til å søke instruktørstipend.Europakontoret, regional koordinatorfor programmet, var ansvarleg for møta.Engelskkurs for merkantilt tilsetteSom eit ledd i fylkeskommunen si satsing påinternasjonal kompetanse for dei tilsettegjennomførde Kirsten Ese ved Europakontorethausten 2008 eit engelskkurs over to halvedagar for om lag 12 merkantilt tilsette i HFK.Internasjonaliseringsseminar i SogndalNasjonalt kontaktpunkt for Nordsjøprogrammetvar invitert til Sogndal for å innleie på eitinternasjonaliseringsseminar om tema Interreg iseptember. Fleire i Sogn & Fjordane erinteressert i å kome i gang med internasjonaleprosjekt i Interreg eller andre EU-program.KS-møte om EU-programKS sette internasjonalisering på dagsordenengjennom heile landet med ein møteserie somfokuserte på mulegheitene innafor EU-programsamarbeid. På møtet i Bergen i januar var det78 påmeldte frå heile fylket. Nasjonalt kontaktpunktfor Nordsjøprogrammet hadde ansvar forå innleie og halde ein workshop om Interreg.Eurostars workshopEuropakontoret i samarbeid med InnovasjonNorge inviterte i september til eit møte omEurostars, eit EU-program under 7. rammeprogramsom er retta mot forskingsintensivebedrifter. Forskingsrådet ga råd om program ogsøknadsmuligheiter for over 20 deltakarar.6.2 NyheitsbrevNyheitsbrevNærinytt: www.narinytt.no er eit nyheitsbrevsom Europakontoret sender ut kvar 14. dag omEU/EØS-relaterte saker, retta mot næringslivet.Første halvår 2008 mottok ca 2890 bedrifterNærinytt med nyheiter og teknologi-partnarsøk.Etter sumarferien har det derimot ikkje vortesendt ut nokre nyheitsbrev etter som det harvore jobba med å utvikle ei ny og betre tekniskløysing. Denne vil kome på plass tidleg i 2009.Brusselnytt: www.west-Norway.no er Vest-Noregs Brusselkontor sitt nyheitsbrev foroffentleg forvalting, politikarar og medlemmar.I 2008 vart det sendt ut 21 nummer avBrusselnytt kor det vart vidareformidlanyheiter om EU-politikk, program og lovverksom er relevant for Vestlandsfylka.U-nytt: www.unytt.no er eit nyheitsbrev medfokus på ungdom og internasjonal kompetanse,publisert av Europakontoret kvar 14. dag.Nyheitsbrevet marknadsfører tilbod og moglegheiterfor kurs, seminar, prosjektdel-taking osb.I 2008 vart om lag 150 nyheiter spreidd tilkommunar, organisasjonar, utdanningsinstitusjonarog andre som arbeider med ungdom.International newsletter: InternationalNewsletter er eit halvårleg nyheitsbrev påengelsk, distribuert for første gong i desember2007, som tar for seg dei internasjonaleaktivitetane i fylkeskommunen. Det blir sendttil tilsette i fylkeskommunen, skolar,kommunar, og andre samarbeidspartnarar -nasjonalt og internasjonalt. Nyheitsbrevet vertredigert av arbeidslaget Internasjonalt arbeid.15


6.3 AnnaInternasjonale nettsiderwww.hordaland.no/internasjonal erfylkeskommunen sine nettsider for informasjonom den internasjonale verksemda. I tillegg tiloppdaterte nyheiter, finn ein og oppdatertinformasjon om samarbeidspartnarar, prosjekt,program, aktivitetar osbStudieturarI 2008 var to av dei politiske utvala påstudieturar til utlandet.Opplærings- og helseutvalet var på studietur tilBirmingham og Bristol 31. august til 3.september. Formålet var å studere bruk av IKTverktøyi skolane, samt integrasjon av elevarmed minoritetsspråkleg bakgrunn. FutureLab iBristol og Bristol University har begge arbeiddmed forsking når det gjeld bruk og læring isamband med IKT-basert verktøy, mensBirmingham county har hatt suksess med sinintegreringspolitikk.Kultur- og ressursutvalet var på studietur tilNice i Frankrike og Genova i Italia i perioden23. til 27. september. I Nice fekk dei eiorientering om prosjektet med utsmykking avbybanetraseen, mens det i Genova var oppleggbåde med Handelskammeret i Genova ogregionsadministrasjonen i Liguria kring temaknytt til kultur og turisme.7. Vest-Noregs BrusselkontorVest-Noregs Brusselkontor er eit informasjonsogrådgjevingskontor eigd og drive avkommunar, fylke og andre i Vest-Noreg.næringsutvikling, kultur, forsking ogutvikling og næringsutvikling)• Markere Vest-Noreg som ein region medfelles økonomiske og kulturelle bandMåla for Vest-Noregs Brusselkontor er å:• Synleggjere regionen som samarbeidspartnarfor andre Europeiske regionar• Vere lyttepost/open dør mot regionane i EU• Formidle informasjon frå EU av særliginteresse for Vest-Noreg• Identifisere EU-program og –prosjekt avinteresse for Vest-NoregAktivitetar 2008:I 2008 kunne Vest-Norges Brusselkontor(VNB) sjå tilbake på fem år med å setjevestlandsregionen sine interesser og ekspertisepå EU-kartet. Kontoret har også dette åretoppretthalde eit godt aktivitetsnivå. I arbeidetsitt formidlar VNB også EU-informasjonheimover to gonger per månad i sittnyhendebrev ”Brusselnytt”. Kontorethandsamar spesifikke førespurnader fråregionen, og har i 2008 spesielt følgt utviklingai EUs regionalpolitikk på vegne av VNBmedlemmane,ettersom dette er eit område deraktiviteten har vore ekstra høg dette året. VNBtok i mot rundt 300 personar påkompetanseheving gjennom tilrettelagde EUseminari Brussel i 2008. Kompetansehevingvar også eit stikkord da 30 deltakarar - dei flestefrå Hordaland, var med på regionsmønstringaOpen Days i Brussel i oktober 2008. Rundt7000 menneske totalt kom til arrangementet forå byggje regionale nettverk. I samarbeid med11 andre regionar arrangerte VNB to seminarpå klimaendring og berekraftig energi og fekkdå høve til å vise arbeidet regionen gjer på detteområdet til resten av Europa.Visjonen er at Vest-Noregs Brusselkontor skalvere ein effektiv, tilgjengeleg, kjent og nyttigreiskap for å:• Fremje Foreininga Vest-NoregsBrusselkontor sine interesser (innan16


Hordaland fylkeskommunePostboks 79005020 Bergentel 55 23 99 00www.hordaland.no

More magazines by this user
Similar magazines