Views
1 year ago

Bygdejol 1971

Julehefte utgjeve av Kvam Soge- og Kulturminnelag

mor til grannekona. Ja

mor til grannekona. Ja eg skal no henta jordmor til deg Ragna og, men du får no vera til sist dur, svara Lars. Folk som stod Ragna og Lars svært nær sa at kjekl og usemje var ukjent der i heimen. Dei samarbeidde i stor skjønsemd om alle ting og dette sette og sitt preg på heimen deira. Det var alltid gildt og triveleg å stiga innom døra på Kalhamar. Ein gong vann Ragna eit voggeteppe på ein basar. Ho sa til Lars at dette ville ho gje til nokon som hadde born, men då såg Lars på henne med ein lur blink i augo og sa: (Ja vågar du det Ragna?" Lars var ein stor økonom. Han kunne både gje og hjelpa når det var turvande, men elles var han ein sparemann. Når folk bruka så mykje pengar at dei til slutt kom i vanskar, sa Lars: .Ja, ein kan bråna mykje smør på ein varm omn - -.o Elles var han svært villig til å kausjonera for folk og han tapte mange pengar på dette. Ein gong han lende i Vikøyfjøra etter å ha vore på fiske, fekk han hjelp av ein bygdemann til å draga inn båten. nDu putlar med å fiska", sa bygdemannen. "Ja eg må det, for det ser ut til å verta vanskeleg å leva av berre kausjoneringo, svara Lars. Nei, Lars bar ikkje agg til nokon om han tapte pengar på dei ved kausjonering, men tok også dette med stor humor. Han tykte ofte at mange ting var dyrt. Spekesilda steig svært i pris ein haust. Då sa Lars: nHo er så dyr spekesilda no at ein burde gå med henne i setlaboka." Lars lika ikkje folk som gjekk - på dørene og selde. Ein gong fekk han vitjing av ein bokseljar. Bokseljaren pakka opp bok etter bok og reklamerte i det vide og breie om god og dårleg lesnad og om verdien av å ha lese den og den boka. Lars venta i stor tolmod til bokseljaren hadde prata seg tom. Då svara Lars: nDet leie her er at eg har ikkje Bokseljaren Iært å lesa eg pakka saman og -." gjekk med ein g*ong. Lars var ivrig Venstre-mann og mØtte trutt fram til politiske møte der venstrefolk hadde ordet. Men ein gong vart talaren både lang og turr og Lars sat og vreid seg på dei harde trebenkene. Då han kom i ut i gangen etter rrrØtet, sa han med stor tyngd og djupt alvor i røysta så mange høyrde på: "Eg må visst slutta i Venstre eg no, for eg har ikkje bakende til det lenger Lars - -.> var ein svært god granne og rekte ei hjelpande hand så snart han vart spurt om det. Prost J. A. B. Christie var ein av grannane til Lars. Prosten budde på eigedomen Haukeland t9

saman med dei to brordøtrene sine, Ha.nsina og Verna Christie. Alle tre var høgrefolk og meinte at det skulle vera ein viss skilnad på høg og låg i samfunnet. Prosten bad ofte Lars om hjelp til både eitt og hitt. Ein gong hadde prosten fått ein eller annan sjukdom på hagen sin, eller *haveno som han sa. Då vart Lars henta for å sjå på dette. Lars grunna både lenge og vel på dei sjuke plantene, og til sist gav han fylgjande uttale: "Eg kan ikkje skjøna noko anna enn at det må vera den vanlegg "havesykjo" du har fått - -.o Ein annan gong hadde prosten fått ei drøss med kjuklingar. Det var vanskeleg å sjå kva som var hanar og høner og Lars vart henta. Lars såg med ein gong at mest alt saman var hanar, men han ville seia dette på ein mest mogeleg skånsam måte. Då delte han først flokken i to grupper og så sa han det slik: nDen gruppa der er hanar, og den andre gruppa der er ikkje høner." Naturleg nok lika ikkje alle like godt ordspråket til Lars og sume ville gjerne prøva år svara han att med same mYnt. Ein laurdag Lars var i Norheimsund og handla var han ubarbert og hadde lang skjeggstubb. Ein mann såg på han og sa: nDu er svært skjeggut i dag, Lars., Lars såg på han og sva- ra lunt: "Så vidt eg veit skal det stå på eigande grunn -.> Lars måtte ofte leiga folk til ymse hjelp og arbeid som han trong. Ein regnhaust hadde Lars leigefolk og ein bygdemann spurde om dei kunne få gjort noko i slikt regnver? "Når det regnar som verst er me inne og har teori -r, svara Lars. Ein dag hadde Lars leigd hest og mann til å køyra ved heim or skogen. Lars var med, og nytten og sparsom som han var, gjekk han kring og plukka opp småkvister. Dette var nemleg siste lasset. Då ropa køyrekaren til Lars: "Her ligg nokre ospe. lauv her, skal eg ta dei med.n Denne spøken hadde litt for kvass brodd og Lars vart mutt resten av dagen. Han stakk aldri vondt sjølv og lika heller ikkje at andre gjorde det med han. Det kunne vore fortalt mykje meir om Lars Kalhamar, men det får vera med dette. Han fekk ei lang sjukelega og døydde i heimen på Kalhamar i januar 1,937. Den siste tida fekk han augg sterkt vendt mot dei evige verdiar, og dei som fekk høve til å vitja han ved sjukesenga sa det var godt å høyra kor trygg han kjende seg og kor fredfullt han fekk kvila i Guds allmektige hand. Det er mange som har minne etter Lars Kalhamar, og eg trur alle saman har gode minne. 20

Kärcher rengjøringsmaskiner - kvam agentur as
Bygdejol 1972
KYRKJEBLAD - Kirkene i Nord-Fron - Den norske kirke
Kulturarv som varer, boka om pilotprosjektene
Kärcher rengjøringsmaskiner - kvam agentur as
Kirkelig fellesråd - Drammen kommune
Kvam turlag - Turprogram 2017
Kärcher rengjøringsmaskiner - kvam agentur as
KYRKJEBLAD - Kirkene i Nord-Fron - Den norske kirke
KYRKJEBLAD - Kirkene i Nord-Fron
Kulturminnevern i Oslo - Byantikvaren
Med hammer og kalkulator - Riksantikvaren
4 2010 Granvin - Hordaland fylkeskommune
NORDISK BYGD - Nordisk Kulturlandskapsforbund
Last ned pdf
Selbu kommune
Kulturminner og verdiskaping i Nord-Norge - NIKU
Askeladden - Munin - Universitetet i Tromsø