Bruk Bibelen: Bibelmat (nn)

BRUK BIBELEN
Bibelmat

Smak og sjå at Herren er god!
Salme 34,9
2
© Bibelselskapet 2015
ISBN 978-82-541-0899-4
Omslagsfoto: Hans Johan Sagrusten
Design: Åsmund Sand
Sats: Ole Arnøy
Trykk: Strålfors

Bibelmat
Du kjem inn i rommet. Ei herleg lukt av nykokt
suppe spreier seg og får magen til å rumla. Du ser
omkring deg,og ser at folk smiler. Dei tenkjer det
same som deg: Å,så godt det skal smaka med noko
varmt i kroppen! Sidan sit de ned og et og kosar
dykk. Saman. Måltidet bind gode band mellom
dykk. Det er lett å snakka saman.
Mål: Skapa fellesskap,
inspirera til takksemd.
Tid: Frå ein halv time til ein
heilaftan.
Stad: Forsamlingssal,
kyrkjekjellar, bak i kyrkja.
Tal på personar: 10 – 100,
men bør reknast ut på
førehand (påmelding/oppteljing).
Kven gjer kva:
Nokre blir utfordra til å ta
med mat, evt. stella i stand
på kjøkenet og vaska opp.
Korleis bruka dette i lokalmiljøet:
Lågterskeltilbod for
små og store, kven som helst
likar å bli invitert til eit
velsmakande måltid.
3

Korleis gjer vi det?
Bibelen er ikkje berre bokstavar og ord. Han møter ikkje
berre auget og hovudet vårt. Bibelen møter oss som heile
menneske med heile sanseapparatet vårt.
Er det ikkje merkeleg kor sterkt minna våre er knytte til
smak og lukt? Noko vi trudde vi hadde gløymt for lenge
sidan, kan dukka fram når vi kjenner att ein spesiell smak.
Så kvifor ikkje knyta bibelforteljingar til smak? Så vi, og
kanskje endå viktigare:generasjonen etter oss, ikkje så lett
gløymer grunnforteljingane dei kan byggja livet sitt på?
Ver kreativ! Det finst utruleg mange gode matoppskrifter
rundt omkring. På Karmøy kokar fleire i forsamlinga dei
beste suppene sine og tek dei med på kyrkjekaffien når det
er hausttakkefest. Ei boblande glede over rikdomen i naturen
og Guds velsigning. Rundt om i mange heimar inviterer
ein til påskemåltid med lammelår på skjærtorsdag. Ei
førebuing til det som skal koma, ein smak av den store
påskeforteljinga. Somme vel å avstå frå pålegg på brødskivene
i fastetida,gje påleggspengane til fattige, og så
markera med eit bognande frukostbord på påskemorgon.
Det skal ikkje så mykje til før alt smakar av fest!
4

Tenk konkret! Kva er lett å få til? Ei lun fiskesuppe – har vi
bibelforteljingar om fisk? Kva med den store fiskefangsten?
Eller eit enkelt kveldsmåltid – har vi ei forteljing om
eit enkelt kveldsmåltid? Kva med dei som vandra til
Emmaus? Og kva kan ein ikkje koma med av ferske brødvarer
til Jesu ord om at han er «Livsens brød»?
Med inspirasjon i bøkene Englebrød og korskaker
(Verbum 2004) og Deilig er … (Dokka, Verbum 2001) har vi
her tre oppskrifter med bibelforteljing ved sida av. Om du
blir inspirert,send gjerne inn di eiga oppskrift med bibelforteljing
til nettredaksjonen@bibel.no,så blir ho lagd ut
på nettstaden bibel.no/bruk-bibelen.
5

Nokre forslag til oppskrifter:
Esaus raude linsesuppe
med lilla dipp
4 personar
1 lauk
3 kvitlaukfedd
1-2 gulrøter
1 raud paprika
3 ss olivenolje
1 ts sterk karri
2-3 dl raude linser
1 liter grønsakbuljong
3 laurbærblad
1 bunt timian
Lilla dipp
3 ss olivenolje
3 ss balsamicoeddik
1 kvitlaukfedd
1 bunt salvie
salt, gjerne Maldon
Slik gjer du
Grovhakk lauk og kvitlauk. Skjer gulrøter og paprika i terningar.
Varm oljen i ein kjele saman med karri. Steik grønsakene
nokre minutt i oljen.
Skyl linsene i kokt vatn. Ha linser, buljong, laurbærblad og
timian i kjelen og lat det koka i ca. 25 minutt. Pisk suppa jamn.
Bruk gjerne ein hurtigmiksar.
Ha olje og balsamicoeddik i ein liten bolle. Press kvitlauken i
blandinga. Finhakk salvien og ha den i kvitlauken saman med
salt. Pynt suppa med oljen.
Server gjerne skiver av ferske byggbrød til suppa.
6

Foto: Anne Kristin Aasmundtveit
Bibelforteljinga
Isak fekk tvillingar med kona si, Rebekka. Den første som
vart fødd, var Esau. Han var raud og lòden over heile kroppen,
lik ei kappe. Etter han kom Jakob til verda. Han trekte
seg ut or mora ved å halda fast i hælen til Esau. Då dei voks
opp, vart Esau jeger og Jakob gjekk heime. Ein gong hadde
Esau vore ute på jakt. Han kom utmødd heim og oppdaga
at Jakob hadde laga ei praktfull linsesuppe som var like
raud som han sjølv. Esau heldt på å døy av svolt og bad om å
få ein porsjon. Men Jakob sa: «Du må først selja meg førstefødselsretten
din!» Esau sa ja med ein gong og åt brød og
linser med stor hugnad (1 Mos 25,29–34).
Det var verken første eller siste gongen mat har verka
sterkt forførande.
7

Runde byggbrød
2 brød
25 g gjær
4 dl lunka vatn
1 flaske vørterøl (33 ml)
1 1⁄2 ts salt
4 dl byggmjøl
2 dl sammale spelt
2 ss olivenolje
ca. 7 dl kveitemjøl
Yoghurt til å pensla med
8
Slik gjer du
Bruk romtempererte ingrediensar.
Løys opp gjæren i lunka vatn (30-37 o C). Tilsett øl, salt, byggmjøl,
sammale spelt og olje og rør godt saman. Ha i kveitemjølet
litt etter litt og rør deigen godt. Ikkje ha i alt mjølet,
deigen kan godt vera litt klissete når han skal heva.
Lat deigen kvila ca. 3 timar under eit klede.
Slå deigen saman og elt i resten av mjølet. Del deigen i to like
store delar og form dei til to runde, litt flate brød. Legg brøda
på ei steikeplate som er dryst med mjøl. Lag eit hòl i midten
av brøda med eit glas. Pensla dei med yoghurt og prikk
deigen med ein gaffel.
Lat dei etterheva i ca. 20 minutt.
Steik brøda midt i omnen i 8-10 minutt ved 225-250 o C og
deretter i ca. 1⁄2 time ved 160 o C.

Foto: Anne Kristin Aasmundtveit
Bibelforteljinga
Vi smakar Gideon frå Det gamle testamentet når vi et
byggbrød. Han stridde mot midjanittane,som var fiendane
til israelittane. Ein av fiendane drøymde ei natt om eit
kjempestort byggbrød som rulla inn i leiren til midjanittane
og velta eit telt over ende. Draumen vart tydd som eit
teikn på at Gideon kunne slå fienden. (Dom 7,13-14)
Jesus delte ein gong ut mat til meir enn 5000 menneske av
fem små byggbrød og to fiskar. Forteljinga blir kalla for
brødunderet (Joh 6,1–15). Byggbrød,som var brødet til dei
fattige,smakar av siger og store mirakel.
9

Honningkake
500 g sukker
2,5 dl vatn
500 g honning
1 ts kanel
3 egg
3 ts natron
1 kg kveitemjøl
10
Slik gjer du
Ha sukker og vatn i ein kjele og kok lett til sukkeret er løyst
opp. Tilset honning. (Bruk gjerne utanlandsk honning, som er
mildare enn den norske.) Tilset kanel når dette har kokt opp
og er avkjølt. Pisk egga med natron og ha i røra. Sikt mjølet i
og rør det forsiktig inn. Smør tre brødformer godt med margarin.
Legg ein strimmel med bakepapir i botnen og opp langs
kortsidene. Fyll røra i formene og steik ved 180 grader i ca.
50-60 minutt.
Stikk ein bakepinne i midten av kakene for å sjå om dei er
ferdige, då skal det ikkje henga att deig. (Legg evt. bakepapir/matpapir
oppå kakene siste halvtimen av steiketida.)
Lat kakene avkjøla seg i forma på rist. Ved servering skjer
kaka i svært tynne skiver med smør og brunost. Held seg
lenge i plastpose og kjøleg, kan også frysast.

Foto: Hans Johan Sagrusten
Bibelforteljinga
Honningen er ein smak av det søte frå Guds ord. «Kor søte
dine ord er for ganen, betre enn honning i munnen» (Sal
119,103). Profeten Esekiel smaka på Guds ord i form av ein
bokrull og sa etterpå: «Då åt eg rullen, og han gav ein
søtsmak i munnen som honning» (Esek 3,3). Guds ord i
form av bokrullar blir òg etne i Johannes’ Openberring.
Dei smakar framleis som honning,men svid i magen (Op
10,10).
«Ve dei som kallar det vonde godt og det gode vondt,
dei som gjer mørker til lys og lys til mørker,
bittert til søtt og søtt til bittert!» (Jes 5,20)
11

Kvifor ikkje knyta bibelforteljingar til
smak? Så vi, og kanskje endå viktigare:
generasjonen etter oss, ikkje så lett
gløymer grunnforteljingane dei kan
byggja livet sitt på?
I heftet finn du:
• Korleis gjer vi det?
• Esaus raude linsesuppe med lilla dipp
• Runde byggbrød
• Honningkake
ISBN 978-82-541-0899-4
Bibelen open for alle
9 788254 108994